Nënkryetari i Komunës 2022 janar-dhjetor
për komunitete Emërimi i Nënkryetarit për Komunitete (NKK) është obligativ në komunat ku komunitetet jo-shumicë përbëjnë së paku dhjetë për qind të banorëve të komunës. Me vendim të Kuvendit të Komunës (KK), ai/ajo mund të emërohet edhe në komunat ku komunitetet jo-shumicë nuk e plotësojnë pragun prej dhjetë për qind. Kandidati për NKK propozohet nga Kryetari i Komunës dhe miratohet nga KK-ja. NKK-ja është i mandatuar të ofrojë këshilla dhe udhëzime për Kryetarin e Komunës për çështjet që kanë të bëjnë me komunitetet dhe duhet të përfaqësojë të gjitha komunitetet që banojnë në komunë.
Dokumentet kryesore • Ligji për Vetëqeverisjen Lokale (Nr. 03/L-040, 2008); • Udhëzimi Administrativ (MAPL) Nr. 02/2020 për procedurën e emërimit të nënkryetarëve të komunave; • Termat e referencës për NKK-të. * Udhëzimi Administrativ (MAPL) Nr. 01/2014 është shfuqizuar me hyrjen në fuqi të Udhëzimit Administrativ (MAPL) nr. 02/2020 për procedurën e emërimit të nënkryetarëve të komunave më 21 shtator 2020.
Themelimi Përfaqësimi i komuniteteve dhe gjinive NKK-të janë caktuar në 16 komuna. Pozita të krijuara për NKK * Përfaqësimi i komuniteteve Dragash Lipjan Ferizaj Mamushë 1 1 Fushë Kosovë Novobërdë 2 7 Gjilan Obiliq 2 Graçanicë Pejë 1 2 Istog Ranillug Kamenicë Shtërpcë Shqiptar i Kosovës Egjiptian i Kosovës Kllokot Zveçan1 Turk i Kosovës Serb i Kosovës Ashkali i Kosovës Boshnjak i Kosovës 1 Mungesa e të dhënave zyrtare të regjistrimit për këto komuna
krijon paqartësi në lidhje me themelimin e pozitës. Prandaj, për Goran i Kosovës qëllim të kësaj analize janë përdorur përllogaritjet e banorëve në profilet komunale të Misionit të OSBE-së në Kosovë 2018. (Gjendet tek https://www.osce.org/mission-in-kosovo/municipal-profiles) Përfaqësimi gjinor * Me bold janë përshkruar pozitat e NKK-ve që janë obligative sipas të dhënave zyrtare të regjistrimit të popullsisë. NB. Në Prizren dhe Mitrovicë Veriore, NKK-ja është pozitë e detyrueshme, por pozita ka qenë e lirë gjatë periudhës raportuese. 1
Qasja në burime financiare * 15 E mirë 6% Mesatarisht e mirë 44% Gra Burra 50% E dobët * Një grua (serbe e Kosovës) është emëruar si NKK vetëm në * Sipas vlerësimit nga NKK-të komunën e Kamenicës. Performanca në vitin 2022 Treguesit e përzgjedhur të performancës Numri i NKK-ve që kanë ndërmarrë aktivitete kyçe dhe detyra thelbësore të parapara me kornizën ligjore dhe të politikave. Informacioni bazohet në monitorimin e rregullt nga ekipet e terrenit të Misionit të OSBE-së në Kosovë dhe shqyrtimet periodike specifike, si dhe në raportet e prodhuara nga komunat, që mbulojnë vitet 2020-2022. Shënim 1: të dhënat e vitit 2021 mbulojnë periudhën para zgjedhjeve komunale, përkatësisht nga janari deri në tetor 2021. Shënim 2: Në vlerësimin e performancës kanë marrë pjesë 14 nga 16 NKK të emëruar. Informatat për NKK-të në Fushë Kosovë dhe Kamenicë nuk janë të disponueshme, e rrjedhimisht nuk përfshihen në këtë vlerësim.
1 – Këshilla, udhëzime dhe mbikëqyrje 3 – Promovimi i dialogut midis komuniteteve 14 15 Ofrimi i këshillave dhe 15 12 12 Angazhimi në aktivitete 9 11 9 angazhimi në aktivitete 10 në promovim të dialogut 10 5 5 ndërkomunitar 5 3 dhe udhëzime për 5 2 2 Kryetarin e komunës për 0 0 0 çështjet e komuniteteve Po Jo 4 – Bashkëpunimi Po Jo 10 7 6 6 Konsultimi me kryetarin e 15 13 Veprimi si person 5 4 4 4 4 4 4 10 11 kontaktues për komunës për nevojat dhe 10 4 3 implementimin e 0 interesat e komuniteteve 5 1 rekomandimeve nga KK Po, shpesh Po, Jo në përgatitjen e buxhetit 0 rrallëherë Po Jo 15 Promovimi i përfshirjes 11 11 8 2 – Buxheti direkte të komuniteteve në 10 6 aktivitetet e KK-së 5 3 3 15 0 Të siguruarit e ndarjes së 9 10 10 7 7 Po Jo fondeve të mjaftueshme 5 4 5 – Raportimi 8 9 9 për mekanizmat komunalë 5 10 6 5 5 në interes të të drejtave të 0 Raportimi tek Kryetari 5 Po Jo çdo gjashtë muaj komuniteteve 0 2022 2021 2020 Po Jo Promovimi i dialogut Këshillat, udhëzimet
Performanca e përgjithshme PERFORMANCA E GJITHMBARSHME dhe mbikëqyrja
komuniteteve
Bashkëpunimi
Rezultatet e performancës së NKK-ve Raportimi ndërmjet Buxheti
bazohen në rezultatet e përmbledhura të treguesve të performancës, të cilët pasqyrojnë aktivitetet kryesore dhe detyrat Dragash E lartë E ulët Mesatare Mesatare E lartë 64%
thelbësore të parapara me kornizën ligjore Ferizaj E lartë E ulët Mesatare Mesatare E lartë 71%
dhe politikat përkatëse. Performanca Gjilan E lartë E ulët E ulët E ulët E lartë 48%
Graçanicë E lartë E ulët Mesatare E ulët E ulët 38% vlerësohet "e lartë" kur rezultati i mbledhur Istog E lartë E ulët Mesatare E ulët E lartë 49% është mbi 66 për qind, "mesatare" kur luhatet Kllokot E lartë E ulët Mesatare Mesatare E lartë 66% midis 66 për qind dhe 33 për qind, si dhe "e Lipjan E lartë E lartë E lartë E lartë E lartë 99% ulët" kur është nën 33 për qind. Mamushë E ulët E ulët E ulët E ulët E ulët 5%
Novobërdë E lartë E lartë E ulët Mesatare E ulët 55%
Misioni i OSBE-së në Kosovë mbështet pjesëmarrjen e rritur të Obiliq E lartë E lartë E lartë E lartë E ulët 73% komuniteteve në proceset dhe institucionet e vendimmarrjes Pejë E lartë E lartë E lartë E lartë E lartë 95% dhe qeverisjes publike. Për të ndihmuar në këtë përpjekje, Ranillug E lartë E lartë E lartë E lartë E lartë 88% Misioni i OSBE-së në Kosovë monitoron rregullisht Shtërpcë E ulët E ulët E ulët E ulët E ulët 2% performancën e mekanizmave mbrojtës të komuniteteve Zveçan E lartë E ulët E ulët E ulët E ulët 23% komunale. Këto fletë informacioni synojnë t'u ofrojnë PERFORMANCË MESATARE 2022 81% 40% 50% 48% 57% 55% institucioneve përkatëse tregues që mund të ndihmojnë në PERFORMANCË MESATARE 2021 88% 59% 55% 59% 68% 66% identifikimin e mangësive dhe përmirësimin e pajtueshmërisë.
Deputy Mayor 2022 January-December
for Communities The appointment of a Deputy Mayor for Communities (DMCs) is obligatory in municipalities wherenon-majority communities constitute at least ten per cent of the municipality's residents. Upon the decision of the Municipal Assembly (MA), he/she can also be appointed in municipalities where the non-majority communities do not meet the ten percent threshold. The DMC candidate is proposed by the Mayor and approved by the MA. The DMC is mandated to provide advice and guidance to the Mayor on issues related to communities and should represent all communities residing in the municipality.
Key Documents • Law on Local Self Government (No. 03/L-040, 2008); • Administrative Instruction (MLGA) No. 02/2020 for the procedure of appointing Deputy Mayors in municipalities; • DMC Terms of Reference. * The Administrative Instruction (MLGA) No. 01/2014 was repealed with the entry into force of the Administrative Instruction (MLGA) No. 02/2020 for the procedure of appointing Deputy Mayors in municipalities on 21 September 2020.
Establishment Communities and Gender DMCs are established in 16 municipalities. Representation Established DMC posts * Community Representation Dragash/Dragaš Lipjan/Lipljan Ferizaj/Uroševac Mamuşa/Mamushë/Mamuša 1 1 Fushë Kosovë/Kosovo Polje Novo Brdo/Novobërdë 2 7 Gjilan/Gnjilane Obiliq/Obilić Gračanica/Graçanicë Pejë/Peć 2 Istog/Istok Ranilug/Ranillug 1 2 Kamenicë/Kamenica Štrpce/Shtërpcë Kosovo Albanian Kosovo Egyptian Klokot/Kllokot Zvečan/Zveçan1 Kosovo Turk Kosovo Serb 1 Lack of official census data for these municipalities creates Kosovo Ashkali Kosovo Bosniak ambiguity regarding the establishment of the post. Therefore, Kosovo Gorani resident estimates in the 2018 OSCE Mission in Kosovo Municipal Profiles were used for the purpose of this analysis. (Available at https://www.osce.org/mission-in-kosovo/municipal-profiles) * Bold denote which DMCs are mandatory according to official Gender Representation census data. NB. In Prizren and Mitrovica/Mitrovicë North, the DMC is mandatory but the post has been vacant during the reporting 1 period.
Access to Financial Resources * 15 6% Good 44% Fair Women Men 50% Poor * A woman (Kosovo Serb) has been appointed as DMC only in * As assessed by DMCs the municipality of Kamenicë/Kamenica Performance 2022 Selected Performance Indicators Number of DMCs that undertook key activities and substantive duties outlined in the legal and policy framework. Information is based on OSCE Mission in Kosovo field teams’ regular monitoring and periodic specific reviews, as well as reports produced by municipalities, covering the years 2020 to 2022. Note 1: data of 2021 cover the period prior to municipal elections, namely from January to October 2021. Note 2: 14 out of 16 appointed DMCs participated in the performance evaluation. Information on the DMCs in Fushë Kosovë/Kosovo Polje and Kamenicë/Kamenica is not available and therefore not included in this assessment.
1 – Advice, guidance and oversight 3 – Promotion of Inter-community dialogue Provide advice and 14 15 15 12 12 Engage in activities 11 9 9 guidance to the Mayor on 10 promoting 10 5 5 community issues inter-community dialogue 5 3 5 2 2 0 0 0 Yes No 4 – Co-operation Yes No 10 7 Consult with the Mayor on 13 6 6 15 Act as focal point for the 4 4 4 4 4 4 communities’ needs and 10 11 5 implementation of CC interests in the preparation 10 recommendations by 0 4 3 of the budget 5 1 Yes, Yes, rarely No the MA 0 frequently Yes No 15 11 11 2 – Budget Promote direct 8 10 6 involvement of 15 5 3 3 9 10 communities in MA Ensure sufficient funds are 10 7 7 activities 0 allocated to municipal 5 4 5 Yes No mechanisms in the interest 5 – Reporting 0 10 8 9 9 of communities’ rights 6 5 5 Yes No Report to the Mayor 5 every six months 0 2022 2021 2020 Yes No
Overall Performance
Performance 2022 Advice, guidance
intercommunity
DMCs’ performance scores are based on and oversight
Promotion of
Cooperation
Reporting
the aggregated results of performance dialogue
Overall Budget
indicators, which reflect key activities and substantive duties provided for in Dragash/Dragaš High Low Moderate Moderate High 64% the relevant legal and policy framework. Ferizaj/Uroševac High Low Moderate Moderate High 71%
Performance is rated “High” when the Gjilan/Gnjilane High Low Low Low High 48% High Low Moderate Low Low 38% aggregated score is above 66 per cent, Gračanica/Graçanicë Istog/Istok High Low Moderate Low High 49% “Moderate” when it ranges between 66 Klokot/Kllokot High Low Moderate Moderate High 66% per cent and 33 per cent, and “Low” High High High High High 99% Lipjan/Lipljan when below 33 per cent. Mamuşa/Mamushë/Mamuša Low Low Low Low Low 5% Novo Brdo/Novobërdë High High Low Moderate Low 55% The OSCE Mission in Kosovo supports improved Obiliq/Obilić High High High High Low 73% communities' participation in public decision-making Pejë/Peć High High High High High 95% and governance processes and institutions. To assist in Ranilug/Ranillug High High High High High 88% this effort the OSCE Mission in Kosovo regularly monitors Štrpce/Shtërpcë Low Low Low Low Low 2% the performance of municipal communities' protection mechanisms. These information sheets aim to provide Zvečan/Zveçan High Low Low Low Low 23% the relevant institutions with indicators that can assist in AVERAGE 2022 81% 40% 50% 48% 57% 55% identifying gaps and improvement in compliance. AVERAGE 2021 88% 59% 55% 59% 68% 66%
Zamenik predsednika 2022 januar-decembar opštine za zajednice Imenovanje zamenika predsednika opštine za zajednice (ZPOZ) je obavezno u opštinama u kojima nevećinske zajednice čine najmanje deset procenta stanovništva opštine. Na osnovu odluke skupštine opštine (SO), funkcija ZPOZ takođe može da se uspostavi i u opštinama gde stanovništvo nevećinskih zajednica ne prelazi deset procenta. Kandidata za ZPOZ predlaže predsednik opštine, a odobrava SO. ZPOZ ima mandat da pruža savete i smernice predsedniku opštine o pitanjima koja se odnose na zajednice i treba da predstavlja sve zajednice koje žive u opštini.
Ključna dokumenta • Zakon o lokalnoj samoupravi (br. 03/L-040, 2008); • Administrativno uputstvo (MLU) br. 02/2020 o postupku imenovanja potpredsednika opština; • Opis poslova i radnih zadataka ZPOZ * Administrativno uputstvo (MLU) br. 02/2014 prestalo je da važi stupanjem na snagu Administrativnog uputstva (MLU) br. 02/2020 o postupku imenovanja zamenika predsednika opština od 21. septembra 2020.
Osnivanje Zastupljenost po zajednici i rodnoj ZPOZ su postavljeni u 16 opština. pripadnosti Uspostavljene funkcije ZPOZ * Dragaš Lipljan Zastupljenost po zajednici Uroševac Mamuša Kosovo Polje Novo Brdo 1 1 2 7 Gnjilane Obilić Gračanica Peć 2 Istok Ranilug 1 2 Kamenica Štrpce Klokot Zvečan1
1 Nedostatak zvaničnih podataka sa popisa stanovništva u ovim opštinama stvara nejasnoće u pogledu osnivanja ove funkcije. Stoga su za potrebe ove analize korišćene procene stanovništva u opštinskim profilima Misije OEBS-a na Kosovu 2018. godine. (Dostupno na https://www.osce.org/mission-in- kosovo/municipal-profiles) Zastupljenost po rodnoj * Masnim slovima je označeno koji ZPOZ su obavezni u skladu sa zvaničnim podacima sa popisa stanovništva. pripadnosti Napomena. U Gračanici i Severnoj Mitrovici, funkcija ZPOZ je obavezna, ali se funkcije ZPOZ su bile upražnjene tokom 1 izveštajnog perioda.
Pristup finansijskim izvorima 6% 15
44% 50% * Žena (kosovska Srpkinja) postavljena je na dužnost ZPSOZ * Prema procenama ZPOZ samo u opštini Zvečan. Učinak u 2022. Izabrani pokazatelji učinka Broj ZPOZ koji su preuzeli ključne aktivnosti i suštinske dužnosti navedene u pravnom okviru i okviru praktične politike. Informacije su zasnovane na redovnom praćenju od strane terenskih timova Misije OEBS-a na Kosovu i njihovih posebnih periodičnih pregleda, kao i izveštaja koje su sačinile opštine za period 2020-2022. Napomena 1: Podaci u 2021 odnose se na period pre opštinskih izbora, odnosno od januara do oktobra 2021. Napomena 2: U proceni učinka učestvovalo je 14 od 16 imenovanih ZPOZ. Informacije o ZPOZ u Kosovu Polju i Kamenici nisu dostupne i stoga nisu uključene u ovu procenu.
1 – Savet, smernice i nadzor 3 – Promovisanje dijaloga među zajednicama 15 Davanje saveta i smernica 14 11 15 12 12 Uključivanje u aktivnosti 9 9 predsedniku opštine o 10 10 promovisanja 5 5 pitanjima koja se tiču 5 3 dijaloga među zajednicama zajednica 5 2 2 0 0 0 4 – Saradnja 10 7 6 6 Konsultacije sa 4 4 4 4 4 4 13 Deluje kao glavna 5 predsednikom opštine o 15 10 11 kontakt osoba da SO potrebama i interesima 10 0 sprovede preporuke OZ zajednica u pripremanju 4 3 5 budžeta 1 0 15 11 11 Promoviše direktnu 10 8 6 2 – Budžet Uključenost zajednica 5 3 3 15 u aktivnosti SO Osiguravanje da su 9 10 0 10 7 7 opštinskim mehanizmima 5 4 5 – Izveštavanje dodeljena dovoljna 5 10 8 9 9 Podnošenje izveštaja 6 5 5 sredstava u interesu prava 0 5 predsedniku opštine zajednica svakih šest meseci 0 2022 2021 2020 Promovisanje dijaloga
Ukupan učinak među zajednicama
UKUPAN UČINAK Savet, smernice i
Ukupna ocena učinka ZPOZ zasnovane su Izveštavanje Saradnja
na zbirnim rezultatima pokazatelja radnog Budžet nadzor
učinka, koji odražavaju ključne aktivnosti i bitne dužnosti predviđene relevantnim pravnim okvirom i okvirom praktične Dragaš Visok Nizak Osrednji Osrednji Visok 64%
politike. Učinak se ocenjuje kao „visok“ Uroševac Visok Nizak Osrednji Osrednji Visok 71%
kada je zbirna ocena iznad 66 procenta, Gnjilane Visok Nizak Nizak Nizak Visok 48%
„osrednji“ kada se kreće između 66 i 33 Gračanica Visok Nizak Osrednji Nizak Nizak 38%
procenta i „nizak“ kada je ispod 33 Istok Visok Nizak Osrednji Nizak Visok 49%
procenta. Klokot Visok Nizak Osrednji Osrednji Visok 66%
Lipljan Visok Visok Visok Visok Visok 99% Misija OEBS-a na Kosovu podržava veće učešće zajednica Nizak Nizak Nizak Nizak Nizak 5% Mamuša u institucijama i procesima donošenja odluka i upravljanja. Da bi pomogla u tome, Misija OEBS-a na Novo Brdo Visok Visok Nizak Osrednji Nizak 55% Kosovu redovno prati učinak opštinskih mehanizama za Obilić Visok Visok Visok Visok Nizak 73% zaštitu prava zajednica. Svrha ovih informativnih listova Peć Visok Visok Visok Visok Visok 95% jeste da se relevantnim institucijama predstave pokazatelji koji mogu da im pomognu u utvrđivanju Ranilug Visok Visok Visok Visok Visok 88% nedostataka i poboljšanju poštovanja relevantnih Štrpce Nizak Nizak Nizak Nizak Nizak 2% propisa. Zvečan Visok Nizak Nizak Nizak Nizak 23% PROSEK 2022 81% 40% 50% 48% 57% 55% PROSEK 2021 88% 59% 55% 59% 68% 66%