Zëvendëskryesuesi i 2022 janar-dhjetor
Kuvendit Komunal për Komunitete Emërimi i Zëvendëskryesuesit të Kuvendit Komunal për Komunitete (ZKKKK) është i detyrueshëm kur komunitetet përbëjnë së paku dhjetë për qind të banorëve të komunës. Mandati i ZKKKK-së është të shqyrtojë ankesat nga pjesëtarët e komuniteteve për shkeljet e të drejtave të tyre përmes akteve apo vendimeve të Kuvendit Komunal (KK) dhe është përgjegjës për parashtrimin e ankesave të tilla në Kuvend. ZKKKK-ja mund të kërkojë rishikimin e aktit apo vendimit në fjalë. Gjithashtu, siç parashihet me dispozita ligjore, në rrethana specifike, ZKKKK-ja mund t'i parashtrojë Gjykatës Kushtetuese aktet apo vendimet që konsiderohen se shkelin të drejtat e garantuara me kushtetutë. Në komunat ku komunitetet joshumicë e kalojnë pragun prej dhjetë për qind, kjo pozitë i rezervohet përfaqësuesit të komunitetit joshumicë që ka marrë më së shumti vota në listën e hapur të kandidatëve për zgjedhje në Kuvendin Komunal.
Dokumentet kryesore • Kushtetuta, neni 62 (1) dhe (2); • Ligji për Vetëqeverisjen Lokale (Nr.03/L-040, 2008); • Udhëzuesi për Zëvendëskryesuesin e Kuvendit Komunal për Komunitete.
Themelimi Përfaqësimi i komuniteteve ZKKKK-të janë caktuar në 13 komuna. dhe gjinive Pozita të themeluara për ZKKKK* Përfaqësimi i komuniteteve Dragash Novobërdë Fushë Kosovë Pejë 1 Graçanicë Prizren 1 Istog Shtërpcë 3 Klokot/Kllokot Zubin Potok1 8 Mamushë Zveçan1 Mitrovicë e veriut1 1 Mungesa e të dhënave zyrtare të regjistrimit për këto komuna krijon Shqiptar i Kosovës Boshnjak i Kosovës paqartësi në lidhje me themelimin e pozitës. Prandaj, për qëllimet e Turk i Kosovës Egjiptian i Kosovës kësaj analize, janë përdorur përllogaritjet e popullsisë në profilet komunale të Misionit të OSBE-së në Kosovë, për vitin 2018. (Gjenden tek https:// www.osce.org/mission-in-kosovo/municipal-profiles) Përfaqësimi gjinor * Me bold theksohen vendet ku ZKKKK-të janë obligativë sipas të dhënave zyrtare të regjistrimit të popullsisë. Janë caktuar të gjithë ZKKKK-të obligativë. 1
Qasja në burime financiare * *Sipas vlerësimit të ZKKKK-ve 12
23% Mesatarisht e mirë Gra Burra E dobët 77% *Një grua (shqiptare e Kosovës) është emëruar si ZKKKK vetëm në komunën e Zveçanit. Performanca në vitin 2022 Treguesit e përzgjedhur të performancës Numri i ZKKKK-ve që ndërmorën aktivitete kyçe dhe kryen detyra thelbësore të përshkruara në kornizën ligjore dhe të politikave. Informatat e bazuara tek monitorimi i rregullt të ekipeve në terren të Misionit të OSBE-së në Kosovë dhe shqyrtimet periodike specifike, si dhe në raportet e zhvilluara nga komunat, që mbulojnë vitet 2020-2022. Shënim: të dhënat e vitit 2021 mbulojnë periudhën para zgjedhjeve komunale, përkatësisht nga janari deri në tetor 2021.
1 – Mbrojtja e të drejtave të komuniteteve 4 – Bashkëpunimi 15 9 12 10 10 Shqyrtimi i pretendimeve 8 5 5 6 6 për akte apo vendime të 10 Pjesëmarrja në 4 5 KK-së për shkelje të të 5 3 mbledhje të Komitetit 1 1 drejtave të komuniteteve për Komunitete 0 0 Po Jo Po Jo
Gjatë periudhës raportuese, vetëm një pretendim për Bashkëpunimi në 10 7 shkelje të të drejtave të komuniteteve nga Kuvendi 6 7 6 shqyrtimin e politikave 4 5 Komunal është dorëzuar në ZKKKK. ZKKKK në Mitrovicë 5 Veriore e ka shqyrtuar kërkesën. Megjithatë, kjo çështje komunale që prekin nuk është shqyrtuar/zgjidhur nga KK. interesat e 0 komuniteteve Po Jo 2 – Promovimi i dialogut ndërkomunitar 9 9 Angazhimi në aktivitete 10 7 5 – Kontaktimi dhe konsultimet për promovimin e 4 4 dialogut ndërkomunitar 5 2 10 8 7 7 Lehtësimi i angazhimit të 5 4 4 0 komuniteteve në punën 5 Po Jo e Kuvendit Komunal 3 – Raportimi 0 10 8 8 6 Po Jo Ofrimi i informatave 5 5 lidhur me aktivitetet dhe 5 3 punën e saj tek organet tjera komunale 0 2022 2021 2020 Po Jo
Performanca e përgjithshme Promovimi i dialogut
Rezultatet e performancës së ZKKKK-ve PERFORMANCA E GJITHMBARSHME Kontaktimi dhe komuniteteve
Bashkëpunimi
bazohen në rezultatet e përmbledhura të konsultimet Raportimi ndërmjet
treguesve të performancës, të cilët pasqyrojnë aktivitetet kryesore dhe detyrat thelbësore të parapara me kornizën ligjore Dragash Mesatare E ulët E ulët E lartë 39% dhe të politikave përkatëse. Performanca Fushë Kosovë E lartë E lartë E ulët E lartë 64% vlerësohet "e lartë" kur rezultati i mbledhur Graçanicë E ulët E ulët Mesatare E ulët 16% është mbi 66 për qind, "mesatare" kur Istog E ulët E lartë Mesatare E ulët 38% luhatet midis 66 për qind dhe 33 për qind, si Kllokot E ulët Mesatare Mesatare E lartë 41% dhe "e ulët" kur është nën 33 për qind. E ulët Mesatare E ulët E ulët 9% Mamushë
Misioni i OSBE-së në Kosovë mbështet pjesëmarrjen e Mitrovicë Veriore E lartë E lartë Mesatare E ulët 58% rritur të komuniteteve në proceset dhe institucionet e Novobërdë E ulët Mesatare E lartë E ulët 28% vendimmarrjes dhe qeverisjes publike. Për të Pejë E lartë E lartë Mesatare E lartë 82% ndihmuar në këtë përpjekje, Misioni i OSBE-së në Prizren E ulët E ulët E ulët E ulët 0% Kosovë monitoron rregullisht performancën e mekanizmave mbrojtës të komuniteteve komunale. Shtërpcë E ulët E ulët Mesatare E lartë 42% Këto fletë informuese synojnë t'u ofrojnë Zubin Potok E ulët Mesatare E ulët E ulët 9% institucioneve përkatëse tregues që mund të Zveçan E ulët E lartë Mesatare E ulët 33% ndihmojnë në identifikimin e mangësive dhe PERFORMANCË MESATARE 2022 27% 52% 34% 31% 35% përmirësimin e pajtueshmërisë.
Deputy Chairperson of the 2022 January-December
Municipal Assembly for Communities The appointment of a Deputy Chairperson of the Municipal Assembly for Communities (DCMAC) is obligatory when communities comprise at least ten per cent of the municipality's residents. DCMAC’s mandate is to review complaints by community members on violations of their rights through acts or decisions of the Municipal Assembly (MA) and is responsible for referring such complaints to the MA. The DCMAC can request the reconsideration of the relevant act or decision. In addition, as regulated by legal provisions, under specific circumstances DCMAC may submit acts or decisions considered to be violating constitutionally guaranteed rights to the Constitutional Court. In municipalities where the non-majority communities meet the ten percent threshold, this position shall be reserved for the non-majority community representative who received the most votes on the open list of candidates for the election to the MA.
Key Documents • Constitution, Article 62(1) and (2); • Law on Local Self Government (No.03/L-040, 2008); • Guidelines for the Deputy Chairperson of the Municipal Assembly for Communities.
Establishment Communities and Gender DCMACs are established in 13 municipalities. Representation Established DCMAC posts * Dragash/Dragaš Novo Brdo/Novobërdë Fushë Kosovë/Kosovo Polje Pejë/Peć Gračanica/Graçanicë Prizren Istog/istok Štrpce/Shtërpcë Klokot/Kllokot Zubin Potok1 Mamuşa/Mamushë/Mamuša Zvečan/Zveçan1 Mitrovica/Mitrovicë North1 1 Lack of official census data for these municipalities creates
ambiguity regarding the establishment of the post. Therefore, for the purpose of this analysis, the population estimates in the 2018 OSCE Mission in Kosovo Municipal Profiles were used. (Available at https://www.osce.org/mission-in-kosovo/municipal-profiles) Gender Representation * Bold denote which DCMACs are mandatory according to official census data. All mandatory DCMACs were established. 1
Access to Financial Resources * 0% *As assessed by DCMACs 12 23% Fair Women Men Poor 77% *A woman (Kosovo Albanian) has been appointed as DCMAC only in the municipality of Zvečan/Zveçan Performance 2022 Selected Performance Indicators Number of DCMACs that undertook key activities and performed substantive duties outlined in the legal and policy framework. Information based on OSCE Mission in Kosovo field teams’regular monitoring and periodic specific reviews, as well as reports developed by municipalities, covering the years 2020 to 2022. Note: data of 2021 cover the period prior to municipal elections, namely from January to October 2021.
1 – Protection of Communities Rights 4 – Co-operation 15 12 9 10 10 Review claims of acts or 8 6 6 10 Participate in 5 5 decisions of the MA 4 5 3 Communities 5 violating communities’ 1 1 Committees’ meetings rights 0 0 Yes No Yes No During the reporting period, only one claim of violation of communities’ rights by the Municipal Assembly was 10 Co-operate in the review 7 7 submitted to DCMACs. The DCMAC of Mitrovica/Mitrovicë 6 6 of municipal policies 5 4 North reviewed the claim. However, the issue was not 5 reconsidered/resolved by the MA. affecting interests of communities 0 2 – Promotion of Inter-community dialogue Yes No
9 9 10 7 5 – Outreach and Consultation Engage in activities for the 4 4 promotion of inter- 5 2 community dialogue Facilitate the 10 8 7 7 0 involvement of 5 Yes No communities in the 4 4 5 3 – Reporting Municipal Assembly’s 10 8 8 work 0 6 5 5 Yes No Provide information 3 5 related to its activities and work to other municipal 0 bodies 2022 2021 2020 Yes No
Overall Performance community dialogue Promotion of inter-
Performance 2022 DCMACs’ performance scores are based Outreach and
on the aggregated results of performance Consultation Cooperation
Reporting
indicators, which reflect key activities and Overall
substantive duties provided for in the relevant legal and policy framework. Dragash/Dragaš Moderate Low Low High 39%
Performance is rated “High” when the Fushë Kosovë/Kosovo Polje High High Low High 64%
aggregated score is above 66 per cent, Gračanica/Graçanicë Low Low Moderate Low 16% Low High Moderate Low 38% “Moderate” when it ranges between 66 Istog/Istok Low Moderate Moderate High 41% per cent and 33 per cent, and “Low” when Klokot/Kllokot Mamuşa/Mamushë/Mamuša Low Moderate Low Low 9% below 33 per cent. Mitrovica/Mitrovicë North High High Moderate Low 58%
Novo Brdo/Novobërdë Low Moderate High Low 28% The OSCE Mission in Kosovo supports improved communities' participation in public decision-making Pejë/Peć High High Moderate High 82% and governance processes and institutions. To assist Prizren Low Low Low Low 0% in this effort the OSCE Mission in Kosovo regularly Štrpce/Shtërpcë Low Low Moderate High 42% monitors the performance of municipal Zubin Potok Low Moderate Low Low 9% communities' protection mechanisms. These information sheets aim to provide the relevant Zvečan/Zveçan Low High Moderate Low 33% institutions with indicators that can assist in AVERAGE 2022 27% 52% 34% 31% 35% identifying gaps and improvement in compliance.
Zamenik predsedavajućeg 2022 januar-decembar skupštine opštine za zajednice Imenovanje zamenika predsedavajućeg skupštine opštine za zajednice (ZPSOZ) je obavezno kada zajednice čine najmanje deset procenta stanovništva opštine. Mandat ZPSOZ je da razmatra pritužbe pripadnika zajednice na akta ili odluke skupštine opštine (SO) kojima se krše njihova prava i odgovoran je da te pritužbe uputi SO. ZPSOZ može da traži da se ponovo razmotri relevantan akt ili odluka. Pored toga, pod određenim okolnostima ZPSOZ može da podnese Ustavnom sudu akta ili odluke za koje smatra da krše neko Ustavom zagarantovano pravo. U opštinama u kojima nevećinske zajednice čine najmanje deset procenta, ova funkcija je rezervisana za predstavnika nevećinske zajednice koji je dobio najviše glasova na otvorenoj listi kandidata za izbore za SO.
Ključna dokumenta • Ustav, član 62(1) i (2); • Zakon o lokalnoj samoupravi (br. 03/L-040, 2008); • Smernice za zamenika predsedavajućeg skupštine opštine za zajednice.
Osnivanje Zastupljenost po zajednici i rodnoj ZPOZ su postavljeni u 13 opština. pripadnosti Uspostavljane funkcije ZPSOZ * Zastupljenost po zajednici Dragaš Novo Brdo Kosovo Polje Peć 1 1 Gračanica Prizren Istok Štrpce 3 8 Klokot Zubin Potok1 Mamuša Zvečan1 Severna Mitrovica1 1 Nedostatak zvaničnih podataka sa popisa stanovništva u ovim opštinama stvara nejasnoće u pogledu uspostavljanja ove funkcije. Stoga su za potrebe ove analize korišćene procene stanovništva u opštinskim profilima Misije OEBS-a na Kosovu 2018. godine. (Dostupno na https://www.osce.org/mission-in-kosovo/municipal- Zastupljenost po rodnoj profiles) pripadnosti * Podebljanim slovima je označeno koji ZPSOZ su obavezni u skladu sa zvaničnim podacima sa popisa stanovništva. Svi obavezni ZPSOZ su postavljeni na svoju dužnost. 1
Pristup finansijskim 0% resursima* * Po oceni ZPSOZ 12 23%
77% * Žena (kosovska Albanka) postavljena je na dužnost ZPSOZ samo u opštini Zvečan. Učinak u 2022. Izabrani pokazatelji učinka Broj ZPSOZ koji su preduzeli ključne aktivnosti i suštinske dužnosti navedene u pravnom okviru i okviru praktične politike. Informacije su zasnovane na redovnom praćenju od strane terenskih timova Misije OEBS-a na Kosovu i njihovih posebnih periodičnih pregleda, kao i izveštaja koje su sačinile opštine za period 2020-2022. Napomena: Podaci u 2021 odnose se na period pre opštinskih izbora, odnosno od januara do oktobra 2021.
1– Zaštita prava zajednica 4 – Saradnja 10 9 15 12 6 6 10 5 5 4 Razmatranje žalbi akta ili 10 8 5 Učestvovanje na odluke SO koje krše prava 5 3 sastancima odbora za 1 1 0 zajednica zajednice 0
10 7 7 Tokom izveštajnog perioda, samo jedna tužba za povredu 6 6 5 prava zajednica od strane Skupštine opštine podneta je Sarađuju u pregledu 5 4 ZPSOZ. ZPSOZ Severne Mitrovice je razmotrio žalbu. opštinskih politika koje Međutim, SO nije ponovo razmatrala/rešila ovo pitanje. utiču interese 0 zajednica 2 – Promovisanje dijaloga među zajednicama 9 9 10 Uključivanje u aktivnosti za 7 5 – Aktivnosti na terenu i konsultacije promovisanje dijaloga 4 4 5 2 8 10 među zajednicama Posreduju uključivanju 7 7 5 0 zajednica u rad skupštine 5 4 4 opštine 3 – Izveštavanje 10 8 8 0 Dostavljanje informacija 6 5 5 o njegovim aktivnostima 5 3 i radu drugim opštinskim telima 0 2022 2021 2020
Ukupan učinak Promovisanje dijaloga
Aktivnosti na terenu i među zajednicama
Ukupna ocena učinka ZPSOZ zasnovane su UKUPAN UČINAK Izveštavanje
konsultacije
na zbirnim rezultatima pokazatelja radnog Saradnja
učinka, koji odražavaju ključne aktivnosti i suštinske dužnosti predviđene relevantnim pravnim okvirom i okvirom praktične Dragaš Osrednji Nizak Nizak Visok 39% politike. Učinak se ocenjuje kao „visok“ Kosovo Polje Visok Visok Nizak Visok 64% kada je zbirna ocena iznad 66 procenta, Gračanica Nizak Nizak Osrednji Nizak 16% „osrednji“ kada se kreće između 66 i 33 Istok Nizak Visok Osrednji Nizak 38% procenta i „nizak“ kada je ispod 33 Klokot Nizak Osrednji Osrednji Visok 41% procenta. Mamuša Nizak Osrednji Nizak Nizak 9%
Misija OEBS-a na Kosovu podržava veće učešće zajednica Severna Mitrovica Visok Visok Osrednji Nizak 58% u institucijama i procesima donošenja odluka i Novo Brdo Nizak Osrednji Visok Nizak 28% upravljanja. Da bi pomogla u tome, Misija OEBS-a na Peć Visok Visok Osrednji Visok 82% Kosovu redovno prati učinak opštinskih mehanizama za zaštitu prava zajednica. Svrha ovih informativnih listova Prizren Nizak Nizak Nizak Nizak 0% jeste da se relevantnim institucijama predstave Štrpce Nizak Nizak Osrednji Visok 42% pokazatelji koji mogu da im pomognu u utvrđivanju nedostataka i poboljšanju poštovanja relevantnih Zubin Potok Nizak Osrednji Nizak Nizak 9% propisa. Zvečan Nizak Visok Osrednji Nizak 33% PROSEK 2022 27% 52% 34% 31% 35%