THE WESTERN BALKANS TRIAL MONITORING REPORT FACTSHEET
From Paper to Practice Evaluating the Effectiveness of Judicial Responses to Serious Organised Crime and Corruption Review Period July 2021 - March 2024
MONTENEGRO Trial monitoring results on serious organised crime and corruption (OCC) cases
HOW FOCUS The Project's Methodology, fairness developed and adapted by the OSCE ODIHR based on its Trial Monitoring Manual & drawing on the extensive efficiency experience of OSCE field operations in monitoring OCC cases, encompasses trial monitoring from capacities/performance the confirmation of indictment to the final and binding verdict. strategic use of judicial tools CASES UNDER MONITORING High Court in Podgorica organised crime corruption 35
30
25
Basic Court in Kotor
number of cases 20
15
10
Appellate Court of 5 Montenegro 0 cases
REPORT FINDINGS The Project’s trial monitoring identified symptoms of systemic challenges at the institutional, legislative and policy level. However, initiatives are already underway to address many aspects of the issues identified in this Report. These include strategies, action plans, guidelines on sanctioning in plea-bargaining agreements, targeted capacity building as well as steps to improve the efficiency of proceedings by narrowing down the subject matter jurisdiction of the Specialized Prosecutor’s Office. These are substantial investments, that with sustained efforts can lead to substantial progress.
The main identified areas for further improvement relate to:
LENGTH OF PROCEEDINGS FROM INDICTMENT TO LENGTH OF PROCEEDINGS FINAL JUDGEMENT, IN YEARS
percentage of productive Organised crime Corruption hearings 5 4 courtrooms space 3 case management 2
caseload per judge 1 0 First Instance Final and binding QUALITY OF LEGAL ACTS INDEPENDENCE charges substantiation mechanisms for the use of the stage of control protection of the of indictment independence of judges & autonomy of prosecutors reasoning
elaboration on the need for media reporting in OCC cases detention and fair trial standards
communication strategies
DETERRENCE POLICY
frequency of lenient sanctions plea agreements alignment with the interest of fairness consistency in use of mitigating circumstances results in asset forfeiture
WAY FORWARD TRACK RECORD IMPACT BUY-IN Create preconditions for Aim for changes that Address resistance to an effective track record make an immediate change, accounting for in combatting OCC. difference. operational practices and working cultures. STRENGTHEN INDEPENDENCE OF JUDGES AND AUTONOMY OF PROSECUTORS by ensuring that mechanisms for protection of independence of judges and autonomy of prosecutors are adequately used, and building the trust of the public in the judiciary by creating communication strategies that would enhance the relations between the judiciary and their community, while strengthening capacities of the media to adhere to fair trial standards in reporting on OCC cases.
IMPROVE INDICTMENTS & JUDGEMENTS by developing guidelines that would contain good examples or best practices and provide a recommended structure or template to guide judges and prosecutors in drafting of judicial acts, ensuring that indictments are effectively reviewed during the control stage, and revising the performance management system to include assessment of the capacity of judges and prosecutors to adequately reason their decisions.
ENSURE EFFECTIVE CASE MANAGEMENT by developing a case-weighting system, enacting trial management standards that would assist judges in the preparation and conduct of OCC cases, and providing courts and prosecutor’s offices with suitable premises.
CREATE A MORE ROBUST DETERRENT POLICY AND PRACTICE IN OCC CASES by passing guidelines on sentencing practices and the individualisation of penalties, considering both aggravating and mitigating circumstances and providing adequate reasoning in that regard, ensuring that the PBAs are in line with the interest of fairness, and strengthening the capacities of prosecutors to confiscate proceeds of crime.
This publication was produced with the financial support of the For more on the Regional Trial Monitoring project go to European Union. Its contents are the sole responsibility of the www.osce.org/WesternBalkansTrialMonitoring or OSCE and do not necessarily reflect the views of the European follow us in SoMe #RegTrialMonitoring Union.
IZVJEŠTAJ O PRAĆENJU SUĐENJA NA ZAPADNOM BALKANU INFORMATIVNI LIST
Od papira do prakse Procjena efektivnosti pravosudnog odgovora na ozbiljni organizovani kriminal i korupciju Period: jul 2021 - mart 2024. godine
CRNA GORA Rezultati praćenja suđenja predmeta organizovanog kriminala i korupcije (OKK)
KAKO FOKUS Metodologija, koju je za potrebe pravičnost Projekta razvila i prilagodila Kancelarija OEBS-a za demokratske institucije i ljudska efikasnost prava (ODIHR) na osnovu svog Priručnika za praćenje suđenja i oslanjajući se na velika iskustva kapacitet/učinak Misija OEBS-a u praćenju predmeta OKK, obuhvata praćenje suđenja od strateška upotreba trenutka potvrđivanja optužnice do pravosudnih alata donošenja pravosnažne presude. PREDMETI KOJI SE PRATE Viši sud u Podgorici organizovani kriminal korupcija 35
30
25
Osnovni sud u Kotoru 20
broj predmeta 15
10
Apelacioni sud Crne Gore 5
0 predmeti
ZAKLJUČCI IZVJEŠTAJA Tokom praćenja suđenja, projekat je identifikovao simptome sistemskih izazova na institucionalnom, legislativnom i nivou usvajanje politike. Međutim, već su pokrenute inicijative koje se odnose na mnoge aspekte problema koji su identifikovani u izvještaju. Tu spadaju strategije, akcioni planovi, smjernice o zaključivanju sporazuma o priznanju krivice, ciljane obuke kao i koraci ka poboljšanju efikasnosti postupaka sužavanjem nadležnosti Specijalnog državnog tužilaštva. Ovo su bitni koraci, koji uz kontinuirani napor mogu dovesti do značajnog napretka.
Najznačajnije oblasti u kojima je identifikovana potreba za napretkom:
DUŽINA POSTUPAKA OD OPTUŽNICE DO DUŽINA POSTUPAKA PRAVOSNAŽNE PRESUDE, U GODINAMA
Organizovani kriminal Korupcija procenat održanih pretresa 5 4 prostorni kapaciteti u sudnici 3 vođenje predmeta 2
broj predmeta po sudiji 1 0 Prvostepena presuda Pravosnažna presuda KVALITET PRAVNIH NEZAVISNOST AKATA mehanizmi za zaštitu podržanost optužbi nezavisnosti sudija i korišćenje faze kontrole autonomije državnih optužnice tužilaca
obrazloženje odluka izvještavanje medija u OKK predmetima i standardi obrazloženje potrebe za pravičnosti suđenja pritvorom komunikacione strategije
POLITIKA ODVRAĆANJA
učestalost blagih kazni usklađivanje sporazuma o priznanju krivice sa učestalost korišćenja standardima pravičnosti olakšavajućih okolnosti rezultati u oduzimanju imovine
PUT NAPRIJED POSTOJANJE DOPRINOS IMPLEMENTACIJA REZULTATA Kreirati preduslove za Ciljati na promjene Baviti se otporom na postojanje efektivnih koje odmah donose promjene, uzimajući u rezultata u borbi protiv rezultate obzir operativne OKK prakse i radnu kulturu JAČANJE NEZAVISNOSTI SUDIJA I AUTONOMIJE DRŽAVNIH TUŽILACA osiguravanjem da su mehanizmi za zaštitu nezavisnosti sudija i autonomije državnih tužilaca adekvatno korišćeni, i izgradnja povjerenja javnosti u sudstvo kreiranjem komunikacionih strategija koje bi unaprijedile odnos između sudstva i njihovih zajednica, istovremeno jačajući kapacitete medija da se u izvještavanju o predmetima OKK pridržavaju standarda pravičnosti.
POBOLJŠATI OPTUŽNICE I PRESUDE donošenjem smjernica koje bi sadržale primjere najboljih praksi i pružanjem preporučene strukture ili obrasca prilikom pisanja sudskih akata, obezbjeđivanjem provjere i pregleda optužnica prije faze kontrole i revidiranjem sistema ocjenjivanja sudija na način da uključuje ocjenu kapaciteta sudija i državnih tužioca da adekvatno obrazlože svoje odluke.
EFEKTIVAN SISTEM VOĐENJA PREDMETA razvijanjem sistema za određivanje složenosti predmeta, uspostavljanjem standarda za upravljanje postupcima koji bi pomogli sudijama u pripremi i vođenju predmeta OKK, i pružanjem sudu i državnom tužilaštvu odgovarajućih prostorija za rad.
KREIRATI SNAŽNIJU POLITIKU I PRAKSU ODVRAĆANJA OD OKK donošenjem smjernica vezano za kaznenu politiku i individualizaciju kazni, uzimajući u obzir otežavajuće i olakšavajuće okolnosti i pružanjem adekvatnih obrazloženja u tom pogledu, osiguravajući da sporazumi o priznavanju krivice budu u skladu sa interesima pravičnosti i osnaživanjem kapaciteta državnih tužilaca da oduzmu imovinu stečenu kriminalom.
Publikacija je nastala uz finansijsku podršku Evropske unije. Sadržaj Za više informacija o Regionalnom programu praćenja suđenja: dokumenta potpada pod isključivu odgovornost OEBS-a i ne odražava www.osce.org/WesternBalkansTrialMonitoring or nužno stavove Evropske unije. follow us in SoMe #RegTrialMonitoring