QASJA në DREJTËSI Secili banor i Kosovës gëzon të drejtën për mbrojtje të bara- bartë juridike dhe qasje të papenguar në drejtësi pa marrë parasysh etninë, gjuhën, gjininë, fenë, gjendjen ekonomike dhe sociale, aftësinë e kufizuar, orientimin seksual apo çfarëdo statusi tjetër.
Për t’i ushtruar këto të drejta, ju mund të:
KËRKONI AVOKAT
KËRKONI NDIHMË JURIDIKE FALAS
KËRKONI NDIHMËN E MBROJTËSIT TË VIKTIMAVE
PËRDORNI GJUHËN TUAJ
KËRKONI QASJE NË INFORMATA KËRKONI AVOKAT KËRKONI NDIHMËN E MBROJTËSIT TË VIKTIMAVE Ju gëzoni të drejtën në avokat në çdo kohë, që nga momenti i arrestimit nga policia deri në Viktima është palë në procedurë në rastet penale. shpalljen e aktgjykimit të formës së prerë. Mbrojtësi i viktimave mund t’i ndihmojë të gjitha viktimat, posaçërisht viktimat e dhunës në familje Nëse akuzoheni për kryerjen e një vepre të rëndë dhe të abuzimit seksual, trafikimit me qenie penale, si vrasje, përdhunim, krim seksual me të njerëzore dhe familjet e viktimave të vrara. mitur dhe trafikim me qenie njerëzore, Mbrojtësit e viktimave iu njoftojnë për të drejtat përfaqësimi nga avokati është i detyrueshëm. tuaja dhe i përfaqësojnë interesat tuaja. Për këto raste gjykata e ka për obligim që t’ju caktojë avokat me shpenzime publike, nëse ju Për më shumë informata se si të kërkoni ndihmë vendosni që të mos angazhoni vet një të tillë. nga mbrojtësi i viktimave, ju lutem kontaktoni njërën nga zyrat e mbrojtësve të viktimave në Për të gjitha shkeljet tjera ju mund të kërkoni kuadër të prokurorisë suaj themelore dhe thërrisni avokat me shpenzime publike dhe gjykata e në linjën ndihmëse falas që është në dispozicion merr vendimin në bazë të gjendjes tuaj 24 orë: 080011112 financiare dhe veçorive të rastit tuaj. Apo vizitoni http://www.psh-ks.net Për më shumë informata, kontaktoni Odën e PËRDORNI GJUHËN TUAJ Avokatëve të Kosovës: http://www.oak-ks.org Nëse jeni të përfshirë në procedurë penale në Numri i telefonit: 038 244 586 gjykatë dhe nëse nuk e flisni gjuhën e procedurës, ju gëzoni të drejtën për të folur në gjuhën tuaj KËRKONI NDIHMË JURIDIKE FALAS amtare dhe të drejtën për t’ju ofruar përkthim verbal dhe me shkrim falas. Ju gëzoni të drejtën në ndihmë juridike falas për çfarëdo procedure gjyqësore, nëse të ardhurat e Gjuha shqipe dhe ajo serbe janë gjuhë zyrtare në familjes tuaj janë më të ulëta se paga mesatare, Kosovë. Gjykatat, prokuroritë dhe autoritetet tjera nëse merrni asistencë sociale ose nëse jeni në që janë të përfshira në procedurën penale duhet të situatë të ngjashme me ata që marrin asistencë sigurojnë që çdo person, i cili merr pjesë në sociale. çfarëdo procedure gjyqësore, mund ta përdor gjuhën zyrtare që ai ose ajo e zgjedh. Si palë, ju po Në bazë të kushteve të lartcekura, avokatët nga ashtu e gëzoni të drejtën për të zgjedhur se në zyrat për ndihmë juridike falas dhe organizatat cilën gjuhë zyrtare do të zhvillohet procedura joqeveritare do t’ju përfaqësojnë falas në të gjyqësore. gjitha rastet në gjykata. Për më shumë informata rreth të drejtës për Për më shumë informata vizitoni apo thërrisni: përdorimin e gjuhës, kontaktoni Zyrën e Komisionerit për Gjuhët në numrin e telefonit 038 Agjencinë për Ndihmë Juridike Falas (ANJF): 200 144 48 ose vizitoni www.komisioneri-ks.org. www.knj-rks.org Tel: 038 200 189 36 KËRKONI QASJE NË INFORMATA Qendrën për Ndihmë Juridike dhe Zhvillim Rajonal (CLARD): www.clardkosovo.org Ju mund ta vizitoni zyrën e shkrimores së gjykatës Tel: 038 223 759 për çfarëdo që dëshironi të dini në lidhje me lëndën tuaj. Programin për të Drejtat Civile në Kosovë (CRPK): www.crpkosovo.org Në lëndët civile, kur pala e paditur mungon, gjykata Tel: 038 243 610; 038 243 611; 038 243 612 e cakton një përfaqësues të përkohshëm për t’i përfaqësuar interesat e tij apo saj. Ky vendim i Shoqatën e Juristëve NORMA: gjykatës botohet në tabelën e shpalljeve të www.norma-ks.org Tel: 038 249 778 gjykatës, në gazetat e përditshme dhe në Gazetën Zyrtare të Kosovës. https://gzk.rks-gov.net. Një projekt i financuar nga BE-ja për një burim tjetër të ofrimit të ndihmës juridike falas pritet të Nëse jetoni në njërën nga katër komunat veriore, fillojë nëntor të vitit 2015. pra në Mitrovicën Veriore, Leposaviq, Zveçan dhe Zubin Potok, atëherë këtë vendim të gjykatës tani Për më shumë informata në lidhje me projektin, mund ta gjeni edhe në tabelën e shpalljeve në ju lutem vizitoni: Pravna Pomoć stacionet e policisë. http://www.pravnapomoc.org
PRISTUP PRAVOSUĐU Svaki stanovnik na Kosovu ima pravo na jednaku pravnu zaštitu i neometan pristup pravosuđu, bez obzira na etničku pripadnost, jezik, pol, veroispovest, imovinski ili društveni status, invaliditet, seksualno opredeljenje ili neki drugi status.
Da biste ostvarili ova prava Vi možete da:
TRAŽITE DA DOBIJETE ADVOKATA
TRAŽITE BESPLATNU PRAVNU POMOĆ
TRAŽITE POMOĆ ZAŠTITNIKA ŽRTAVA
GOVORITE SVOJIM JEZIKOM
TRAŽITE PRISTUP INFORMACIJAMA TRAŽITE DA DOBIJETE ADVOKATA TRAŽITE POMOĆ ZAŠTITNIKA ŽRTAVA U svakom trenutku imate pravo na advokata, od Žrtva je strana u postupku u krivičnim momenta kada vas policija uhapsi do predmetima. Sve žrtve mogu dobiti pomoć donošenja završne presude. zaštitnika žrtava, naročito žrtve nasilja u porodici i seksualnog zlostavljanja, trgovine ljudima i Ukoliko ste optuženi za teško krivično delo kao porodice ubijenih žrtava. Zaštitnici žrtava što je ubistvo, silovanje, seksualno krivično delo saopštiće vam vaša prava i zastupaće vaše nad maloletnim licem i trgovinu ljudima, interese. obavezno je da vas zastupa advokat. U ovim slučajevima sud je dužan da vam dodeli Za dodatne informacije o traženju pomoći advokata o javnom trošku, ukoliko odlučite da zaštitnika žrtava kontaktirajte jednu od kancelarija ne angažujete istog. za podršku i pomoć žrtvama u vašem lokalnom tužilaštvu, pozovite besplatno telefonski broj koji Za sva druga dela možete tražiti advokata o je dostupan 24 časa: 080011112 ili posetite javnom trošku i sud će doneti odluku u http://www.psh-ks.net zavisnosti od vaše finansijske situacije i pojedinosti vašeg slučaja.
Za dodatne informacije kontaktirajte Advokatsku komoru Kosova: GOVORITE SVOJIM JEZIKOM Ukoliko ste strana u krivičnom postupku pred http://www.oak-ks.org Tel: 038 244 586 sudom i ne govorite jezik na kojem se postupak vodi imate pravo da govorite svojim jezikom i TRAŽITE BESPLATNU PRAVNU POMOĆ pravo da vam se besplatno obezbedi usmeni i pismeni prevod. Imate pravo na besplatnu pravnu pomoć u bilo kom sudskom postupku ukoliko je vaš porodični Srpski i albanski su službeni jezici na Kosovu. Sud, dohodak manji od prosečne plate, ukoliko organi tužilaštva i drugi organi vlasti koji učestvuju primate socijalnu pomoć ili ste u sličnoj situaciji u krivičnom postupku dužni su da obezbede da kao lica koja primaju socijalnu pomoć. svako lice koje učestvuje u bilo kom sudskom postupku može da govori službenim jezikom po Shodno gorenavedenim uslovima advokati u sopstvenom izboru. Kao strana u postupku takođe kancelarijama za besplatnu pravnu pomoć i imate pravo da odaberete na kom službenom pravnim nevladinim organizacijama zastupaće jeziku će se voditi sudski postupak. vas besplatno u svim slučajevima pred sudom. Za dodatne informacije o pravu da koristite svoj Za dodatne informacije posetite ili pozovite: jezik kontaktirajte kancelariju poverenika za jezike na telefon 038 200 144 48 ili posetite Agenciju za besplatnu pravnu pomoć (ABPP): www.komisioneri-ks.org. www.knj-rks.org Tel: 038 200 189 36
Centar za pravnu pomoć i regionalni razvoj (CPPRR): TRAŽITE PRISTUP INFORMACIJAMA www.clardkosovo.org Tel: 038 223 759 Da biste saznali sve što treba da znate o svom Program građanskih prava na Kosovu (PGPK): predmetu, možete posetiti sekretarijat suda www.crpkosovo.org Tel: 038 243 610; 038 243 odnosno sudsku pisarnicu. 611; 038 243 612 U parničnim predmetima, kada tužena strana nije Udruženje advokata NORMA: prisutna, sud imenuje privremenog zastupnika da www.norma-ks.org Tel: 038 249 778 zastupa njene/njegove interese. Sudska odluka se objavljuje na oglasnoj tabli suda, u dnevnim Očekuje se da će projekat, koji finansira EU, o novinama i u Službenom glasniku Kosova: drugom izvoru za pružanje pravne pomoći https://gzk.rks-gov.net. početi u novembru 2015. godine. Ukoliko živite u jednoj od četiri severne opštine, Za dodatne informacije o projektu posetite: Severnoj Mitrovici, Leposaviću, Zvečanu i Zubinom Potoku, ovu sudsku odluku sada možete naći na Pravna Pomoć oglasnim tablama u mesnim stanicama policije. http://www.pravnapomoc.org