MONITORI I TË DREJTAVE PRONËSORE
Misioni i OSBE-së në Kosovë (OSBE) punon me institucionet e Kosovës për të mbështetur zbatimin e politikës dhe kornizës ligjore për mbrojtjen e të drejtave pronësore dhe banesore të anëtarëve të komuniteteve jo-shumicë dhe personave të zhvendosur (PZH). Për të ndihmuar në këto angazhime, OSBE rregullisht monitoron dhe raporton mbi zhvillimet, dhe këshillon institucionet në respektimin e legjislacionit përkatës, standardeve ndërkombëtare dhe praktikave më të mira. Monitori i të drejtave pronësore është publikim gjashtëmujor i vëzhgimeve të monitoruesve të OSBE-së në terren në pesë rajonet vijuese: Gjilan (GN); Mitrovicë (MI); Pejë (PE); Prishtinë (PR); dhe Prizren (PZ). Ky publikim synon të ofrojë një përmbledhje të situatës në terren mbi të drejtat pronësore dhe banesore të anëtarëve të komunitetit jo-shumicë dhe PZH-ve. Publikimi shërben për ti ndihmuar institucionet përgjegjëse në adresimin e çështjeve shqetësuese përkitazi me zbatimin e legjislacionit dhe vendimeve, si mekanizëm për të ndjekur progresin e arritur dhe për të mbyllur mangësitë e identifikuara. Informacioni i paraqitur më poshtë ofrohet ashtu siç është mbledhur nga ekipet e terrenit të Misionit të OSBE-së në Kosovë dhe rrjedhimisht mbulon vetëm rastet në të cilat ekipet e terrenit kanë pasur qasje gjatë periudhës kohore nga muaji gusht deri në fund të dhjetorit 2020.
BOTIMI 3: GUSHT 2020 - DHJETOR 2020 Temat Shpronësimi paraqet një ndërhyrje nga autoritetet në pronën private dhe publike, duke hequr të drejtat e pronësisë, me qëllim të arritjes së një interesi të caktuar publik. Ai i nënshtrohet kushteve të përcaktuara me ligj, ku parashihet edhe kompensimi për pronarët e prekur. Ky botim i Monitorit paraqet numrin e ndërhyrjeve që prekin pronat e komuniteteve jo-shumicë dhe PZH- ve. Uzurpimi i paligjshëm i pronës se paluajtshme është vepër penale sipas nenit 320 të Kodit Penal. Pronat e komuniteteve jo- shumicë vazhdimisht kanë qenë objekt i okupimit të paligjshëm. Ky botim i Monitorit pasqyron numrin e uzurpimeve të paligjshme të pronave që kanë ndodhur në periudhën për të cilën raportohet. Banimi social është një obligim i autoriteteve për të adresuar nevojat e banimit të individëve dhe familjeve që nuk mund t’i përballojnë vetë kushte e duhura të jetesës. Ky botim i Monitorit paraqet numrin e rasteve të grupeve të cenueshme, siç janë gratë dhe komunitetet joshumicë që kanë përfituar nga sigurimi i banesave sociale. Trajtimi i ndërtimeve pa leje është proces që drejtohet nga autoritetet me qëllim të legalizimit të ndërtimeve pa leje. Ky botim përfshin numrin e rasteve të ndërtimeve që nuk kanë leje dhe janë të ndërtuara paligjshëm në pronat e anëtarëve të komuniteteve jo-shumicë, e që i nënshtrohen legalizimit. Planifikimi hapësinor është politika e autoriteteve për të rregulluar hapësirat publike në të gjitha nivelet. Pjesëmarrja në procesin e hartimit të dokumenteve të planifikimit hapësinor është jetike jo vetëm për vlerësimin dhe theksimin e nevojave të komuniteteve, por edhe për të siguruar mbrojtjen e të drejtave individuale pronësore. Ky botim pasqyron numrin e proceseve të planifikimin hapësinor ku është vërejtur pjesëmarrja e komuniteteve jo-shumicë. Ndarja e tokës komunale për projekte që lidhen me kthimin është procedurë/iniciativë e autoriteteve që bëhet me qëllim të arritjes së interesit publik dhe/ose një politikë publike. Ky botim paraqet numrin e komunave që kanë ndarë tokë komunale për projektet e lidhura me kthimin dhe/ose për anëtarët e komuniteteve joshumicë brenda periudhës kohore për të cilën raportohet. Tatimi i pronës së paluajtshme është pagesë e detyrueshme e paraparë dhe e zbatuar nga autoritetet për pronësinë e pronave banesore, bujqësore dhe komerciale. Megjithatë, ka raste kur pronat e anëtarëve të komuniteteve joshumicë janë uzurpuar/uzurpohen paligjshëm dhe si rezultat i kësaj pronarët vazhdojnë të bartin barrën e detyrimit tatimor pavarësisht faktit se nuk kanë posedim fizik të atyre pronave. Ky botim tregon numrin e anëtarëve të komuniteteve jo-shumicë të liruar nga pagesa e tatimit në pronë të paluajtshme për pronat e uzurpuara paligjshëm. RASTET LIDHUR ME TË DREJTAT PRONËSORE QË PREKIN KOMUNITETET JO-SHUMICË KUDO NË KOSOVË SHPRONËSIMI 427 UZURPIMI I PALIGJSHËM 0 BANIMI SOCIAL 0 TRAJTIMI I NDËRTIMEVE PA LEJE 5515 PLANIFIKIMI HAPËSINOR 6 NDARJA E TOKËS PËR PROJEKTET QË LIDHEN ME PZH-të 0 TATIMI NË PRONË TË PALUAJTSHME 0
1 ZHVILLIMET Shpronësimi RASTET E SHPRONËSIMEVE SIPAS Gjatë periudhës për të cilën raportohet, 300 parcela RAJONIT toke që u përkasin anëtarëve të komunitetit jo- PR MI GN PE PZ shumicë dhe/ose PZH-ve u prekën nga procesi i 420 shpronësimit. Në rajonin e Pejës u ndërmor shpronësimi për ndërtimin e segmentit Kijevë - Zahaq të autostradës Prishtinë – Pejë. Krahas kësaj, 120 parcela toke të komuniteteve jo-shumicë janë shpronësuar në komunën e Istogut për ndërtimin e segmentit rrugor Osojan – Rakosh. Për më tepër, në 7 0 0 0 rajonin e Prishtinës, në komunën e Lipjanit, 7 prona të komuniteteve jo-shumicë u shpronësuan për PR MI GN PE PZ ndërtimin e një unaze rrugore. Sidoqoftë, nuk u raportua asnjë ankesë nga pronarët e pronave në lidhje me rregullsinë e procesit ose kompensimin.
Uzurpimi i paligjshëm RASTET E UZURPIMIT TË PALIGJSHËM SIPAS RAJONIT Asnjë uzurpim i paligjshëm i pronave të komuniteteve jo-shumicë dhe/ose PZH-ve nuk është raportuar në këtë periudhë. Ky është një zhvillim i rëndësishëm që tregon mbrojtje të zgjeruar të të drejtave pronësore të komuniteteve të cenueshme në Kosovë. 0 0 0 0 0
PR MI GN PE PZ
Banimi social
Gjatë periudhës së raportimit, asnjë grua apo anëtarë të komunitetit jo-shumicë nuk përfituan nga skema e banimit social në Kosovë.
PRONAT E NDARA PËR BANIM SOCIAL SIPAS RAJONIT
0 0 0 0 0
PR MI GN PE PZ
2 RASTET E LEGALIZIMIT SIPAS RAJONIT MI, 363
PZ, 1377 PR, 2058
GN, 913 PE, 804
Legalizimi Ligji i ri Nr. 06 / L-024 për trajtimin e ndërtimeve pa leje hyri në fuqi më 5 Shtator 2018, dhe Udhëzimet Administrative në zbatim të Ligjit hynë në fuqi më 15 korrik 2019. Neni 10, paragrafi 2, i këtij ligji parashikon që një objekt i ndërtuar në ngastrën e tokës së një pale tjetër, nuk mund të legalizohet derisa të konstatohet pronësia ose e drejta për shfrytëzimin e ngastrës së tokës. Përmes këtij neni, Ligji synon të mbrojë grupet e cenueshme siç janë komunitetet jo-shumicë dhe/ose PZH-të, në raste të uzurpimit të paligjshëm të tokës së tyre.
Gjatë periudhës raportuese, janë parashtruar 5,515 kërkesa për legalizim të ndërtimeve pa leje, në mbarë Kosovën, duke përfshirë edhe 27 kërkesa nga komunitetet jo-shumicë (18 serbë të Kosovës, 7 ashkali të Kosovës, 1 turk i Kosovës dhe 1 boshnjak i Kosovës). Numri i shtuar i kërkesave është për shkak të ndërgjegjësimit të rritur të banorëve për afatin e fundit për aplikim që është caktuar të jetë 4 shtatori 2021. Autoritetet komunale kanë lëshuar 1,887 vendime legalizimi, nga të cilat 12 për pronat që u përkasin komuniteteve jo-shumicë. Megjithatë, nuk është regjistruar asnjë rast i ndërtimeve të paligjshme mbi parcelat e tokave të uzurpuara të komuniteteve jo-shumicë dhe/ose PZH-ve.
Vlen përmendur: Shumica e komunave në Kosovës nuk mbajnë të dhëna të kategorizuara sipas komunitetit për kërkuesit në procesin e legalizimit.
PROCESET SIPAS RAJONIT
PZ 3 Planifikimi hapësinor
PE Gjatë periudhës raportuese, anëtarët e 2 komuniteteve joshumicë kanë marrë pjesë në 6 procese të planifikimit GN 0 hapësinor – në rajonin e Pejës, Prizrenit dhe Prishtinës. MI 0
PR 1
0 1 2 3 4 5
3 NDARJA E TOKËS PËR PROJEKTET QË LIDHEN ME PZH-TË SIPAS RAJONIT
PR MI GN PE PZ Numri i rasteve 0 0 0 0 0
Ndarja e tokës
Gjatë periudhës për të cilën raportohet nuk ka pasur asnjë rast të ndarjes së tokës komunale për projektet që lidhen me kthimin e PZH-ve.
TATIMI NË PRONËN E PALUAJTSHME
PZ 0
PE 0
GN 0
MI 0
PR 0
Tatimi në pronën e paluajtshme
Më 1 tetor 2018, hyri në fuqi Ligji Nr. 06 / L-005 për Tatimin e pronës së paluajtshme. Sipas nenit 39 të këtij ligji, personat, prona e të cilëve ka qenë, ose është uzurpuar në mënyrë të paligjshme, lirohen nga detyrimet tatimore bazuar në vendimin përfundimtar të lëshuar nga një autoritet publik kompetent në shqyrtimin e çështjeve të uzurpimit të paligjshëm.
Gjatë periudhës së raportimit, asnjë anëtar i komuniteteve jo-shumicë ose PZH nuk u lirua nga pagesa e Tatimit në pronën e paluajtshme. Krahasuar me periudhën korrik 2019 - korrik 2020, kur dy pronarë serbë të Kosovës u liruan nga pagesa e tatimit të pronës së paluajtshme në rajonin e Prizrenit.
4
PROPERTY RIGHTS MONITOR
The OSCE Mission in Kosovo (OSCE) works with Kosovo institutions to support the implementation of the policy and legal framework for the protection of property and housing rights of members of non-majority communities and displaced persons (DPs). To assist in these efforts, the OSCE regularly monitors and reports on developments, and advises institutions on adherence to relevant legislation, international standards and best practices. The Property Rights Monitor is a bi-annual publication that contains observations of OSCE field monitors in the following five regions: Gjilan/Gnjilane (GN); Mitrovicë/Mitrovica (MI); Pejë/Peć (PE); Prishtinë/Priština (PR); and Prizren (PZ). This publication aims to provide an overview of the situation in the field of property and housing rights of non-majority community members and DPs. It aims to assist responsible institutions in addressing issues of concern in terms of implementation of legislation and enforcement of decisions, and acts as a mechanism to track progress achieved as well as to close any identified gaps. The information presented below was collected by the OSCE Mission in Kosovo field teams and covers only cases that the field teams had access to in the period from August to December 2020.
EDITION 3: AUGUST 2020 - DECEMBER 2020 Themes Expropriation represents a legally authorized act of authorities in removing the ownership rights from an owner of a public or private property for achieving certain public interest. It is subject to conditions provided by law, envisaging also compensation for the affected owners. This edition of the Monitor presents the number of expropriations affecting properties of non-majority communities and DPs. Illegal occupation of immovable property is a criminal offence according to Article 320 of the Criminal Code. Properties of non- majority communities have continuously been subject to illegal occupation. This edition of the Monitor reflects the number of illegal property occupations occurred within the reporting period. Social housing is an obligation of the authorities to address the housing needs of individuals and families that cannot afford an appropriate standard of living. This edition of the Monitor presents the number of cases of vulnerable groups, such as women and non-majority communities that have benefited from social housing. Treatment of constructions without permit is a process led by authorities to legalize constructions without permit. This edition includes the number of cases of unpermitted structures built illegally on the properties of non-majority community members, which are subject to legalization. Spatial planning is the policy of authorities to regulate public space at all levels. Participation in the process of drafting spatial planning documents is crucial not only for assessing and voicing the needs of communities, but also for ensuring protection of individual property rights. This edition reflects the number of spatial planning processes in which non-majority communities’ participation was noted. Municipal land allocation for returns-related projects is a procedure/initiative of authorities exercised with the purpose of achieving certain public interest and/or policy. This edition presents the number of municipalities that have allocated municipal land for returns-related projects and/or for members of non-majority communities within the reporting period. Immovable property tax is a compulsory charge envisaged and applied by authorities for the ownership of the residential, agricultural and commercial properties. However, there are cases when properties of non-majority communities were/are illegally occupied and the owner continues to carry tax liabilities despite not physically in possession of such property. This edition shows the number of non-majority community members exempted from payment of the immovable property tax due to their properties being illegally occupied. PROPERTY RIGHTS-RELATED CASES AFFECTING NON-MAJORITY COMMUNITIES KOSOVO-WIDE EXPROPRIATION 427 ILLEGAL OCCUPATION 0 SOCIAL HOUSING 0 TREATMENT OF CONSTRUCTIONS WITHOUT PERMIT 5515 SPATIAL PLANNING 6 LAND ALLOCATION FOR DPs RELATED PROJECTS 0 IMMOVABLE PROPERTY TAX 0
1 DEVELOPMENTS Expropriation EXPROPRIATION CASES PER REGION During the reporting period, 300 parcels of land belonging to non-majority community members PR MI GN PE PZ and/or DPs were affected by the expropriation 420 process. In Pejë/Peć region, expropriation was undertaken for the construction of the Kijevë/Kijevo – Zahaq-Zahač segment of the Prishtinë/Priština– Pejë/Peć highway. In addition, 120 land parcels of non- majority communities have been expropriated in Istog/Istok municipality for the construction of the Osojan/Osojane–Rakosh/Rakoš road segment. 7 0 0 0 Further, in Prishtinë/Priština region, in Lipjan/Lipljan PR MI GN PE PZ municipality, 7 properties of non-majority communities were expropriated for the construction of a ring road. However, no complaints were reported from the owners of the properties concerning the due process or compensation.
Illegal occupation ILLEGAL OCCUPATION CASES PER No illegal occupation of properties of non-majority REGION communities and/or DPs was reported in this period. This is an important development that indicates enhanced protection of property rights of vulnerable communities in Kosovo. 0 0 0 0 0
PR MI GN PE PZ
Social housing
During the reporting period, no social housing project was implemented, thus no women or non-majority community members benefitted from the social housing scheme in Kosovo.
PROPERTIES ALLOCATED FOR SOCIAL HOUSING PURPOSES PER REGION
0 0 0 0 0
PR MI GN PE PZ
2 LEGALIZATION CASES PER REGION MI, 363
PZ, 1377 PR, 2058
GN, 913 PE, 804
Legalization
The new Law No. 06/L-024 on Treatment of Constructions without Permit entered into force on 5 September 2018, and the Administrative Instructions implementing the Law entered into force on 15 July 2019. Article 10, para. 2 of this Law foresees that an object constructed on another party’s land parcel cannot be legalized until the ownership or the right to use the land parcel has been ascertained. The Law through this Article aims to protect vulnerable groups such as non-majority communities and/or DPs, in cases of illegal occupation of their land.
During the reporting period 5,515 applications for legalization of constructions without permit were filed Kosovo- wide, including 27 applications from non-majority communities (18 Kosovo Serb, 7 Kosovo Ashkali, 1 Kosovo Turkish and 1 Kosovo Bosniak). The increased number of applications is due to residents’ increased awareness of the deadline for application that is set to be 4 September 2021. The municipal authorities have issued 1,887 legalization decisions, of which 12 for properties belonging to non-majority communities. However, no case of unlawful construction over illegally occupied land parcels of non-majority communities and/or DPs was recorded.
Of note: The majority of the municipalities in Kosovo do not keep community disaggregated data for the applicants. in the legalization process. PARTICIPATION OF NON-MAJORITY COMMUNITIES IN SPATIAL PLANNING PROCESSES PER REGION
PZ 3 Spatial Planning
PE During the reporting period, members 2 of non-majority communities participated in 6 spatial planning GN 0 processes – in Pejë/Peć, Prizren and Prishtinë/Priština region. MI 0
PR 1
0 1 2 3 4 5
3 LAND ALLOCATION FOR DPs RELATED PROJECTS PER REGION
PR MI GN PE PZ Number of cases 0 0 0 0 0
Land allocation
No cases of municipal land allocation for DPs return-related projects took place during the reporting period.
IMMOVABLE PROPERTY TAX
PZ 0
PE 0
GN 0
MI 0
PR 0
Immovable Property Tax
On 1 October 2018, the Law No. 06/L-005 on Immovable Property Tax, entered into force. According to Article 39 of this Law, persons whose property has been or is illegally occupied, are released from tax liabilities based on the final decision issued by a competent public authority in reviewing illegal occupation cases.
During the reporting period, no member of non-majority communities or DPs was exempted from payment of the immovable property tax. Compared to the period July 2019 – July 2020, when two Kosovo Serb property owners have been exempted from payment of the immovable property tax in Prizren region.
4
MONITOR IMOVINSKIH PRAVA
Misija OEBS-a na Kosovu (OEBS) sarađuje sa kosovskim institucijama kako bi podržala sprovođenje praktične politike i pravnog okvira za zaštitu imovinskih i prava stanovanja pripadnika nevećinskih zajednica i raseljenih lica (RL). Da bi pomogao u ovim nastojanjima, OEBS redovno prati i izveštava o dešavanjima i savetuje institucije kako da poštuju odgovarajuće zakonodavstvo, međunarodne standarde i najbolje prakse. Monitor imovinskih prava je polugodišnja publikacija koja sadrži zapažanja OEBS-ovih posmatrača na terenu u sledećih pet regiona: Gnjilane (GN); Mitrovica (MI); Peć (PE); Priština (PR); i Prizren (PZ). Ova publikacija ima za cilj da pruži pregled stanja na terenu u oblasti imovinskih i stambenih prava pripadnika nevećinskih zajednica i raseljenih lica. Namera joj je da pomogne nadležnim institucijama u rešavanju pitanja koja izazivaju zabrinutost u pogledu sprovođenja zakona i izvršenja odluka, i deluje kao mehanizam za praćenje ostvarenog napretka i za otklanjanje svih utvrđenih nedostataka. Informacije predstavljene u nastavku prikupili su terenski timovi Misije OEBS-a na Kosovu i uključuju samo slučajeve koji su terenskim timovima bili dostupni u periodu od avgusta do decembra 2020. godine.
TREĆE IZDANJE: AVGUST 2020 - DECEMBAR 2020 Teme Eksproprijacija predstavlja zakonski ovlašćeni postupak vlasti kojim se od vlasnika javne ili privatne imovine oduzimaju imovinska prava radi ostvarivanja određenog javnog interesa. Ona podleže uslovima propisanim zakonom, kojima je propisana i naknada za pogođene vlasnike. U ovom izdanju prikazan je broj eksproprijacija koje se odnose na imovinu nevećinskih zajednica i raseljenih lica. Protivpravno zauzimanje imovine je krivično delo prema članu 320 Krivičnog zakonika. Imovina nevećinskih zajednica kontinuirano je predmet protivpravnog zauzimanja. U ovom izdanju Monitora navodi se broj protivpravnih zauzimanja imovine koja su se dogodila u izveštajnom periodu. Socijalni smeštaj je obaveza vlasti da odgovore na stambene potrebe lica i porodica koje ne mogu da priušte odgovarajući životni standard. U ovom izdanju Monitora predstavljen je broj slučajeva ugroženih kategorija lica, kao što su žene i nevećinske zajednice, koji su iskoristili mogućnost socijalnog smeštaja. Postupanje sa objektima bez dozvole je proces koji organi vlasti vode da bi legalizovali objekte bez dozvole. U ovom izdanju obuhvaćen je broj slučajeva nedozvoljenih građevina koje su bespravno izgrađene na imovini pripadnika nevećinskih zajednica, a koje su predmet legalizacije. Prostorno planiranje je politika vlasti za uređenje javnog prostora na svim nivoima. Učestvovanje u procesu pripreme prostorno- planskih dokumenata suštinsko je ne samo radi procene i jasnog iskazivanja potreba zajednica, već i da bi se osigurala zaštita individualnih imovinskih prava. U ovom izdanju navodi se broj prostorno-planskih procesa u kojima je zabeleženo učestvovanje nevećinskih zajednica. Dodela opštinskog zemljišta za povratničke projekte jeste postupak/inicijativa vlasti koja se sprovodi u svrhu ostvarivanja javnog interesa i/ili javne politike. U ovom izdanju naveden je broj opština koje su u izveštajnom periodu dodelile opštinsko zemljište za povratničke projekte i/ili za pripadnike nevećinskih zajednica. Porez na nepokretnu imovinu je obavezna naknada koju propisuju i naplaćuju vlasti za vlasništvo nad stambenom, poljoprivrednom i poslovnom imovinom. Međutim, ima slučajeva kada je imovina nevećinskih zajednica bila/ili jeste protivpravno zauzeta, a vlasnik i dalje plaća poreske obaveze, uprkos tome što fizički nije u posedu te imovine. U ovom izdanju naveden je broj pripadnika nevećinske zajednice koji su oslobođeni plaćanja poreza na nepokretnu imovinu zato što je njihova imovina protivpravno zauzeta. SLUČAJEVI U VEZI SA IMOVINSKIM PRAVIMA KOJI POGAĐAJU NEVEĆINSKE ZAJEDNICE ŠIROM KOSOVA EKSPROPRIJACIJA 427 PROTIVPRAVNO ZAUZIMANJE 0 SOCIJALNI SMEŠTAJ 0 POSTUPANJE SA OBJEKTIMA BEZ DOZVOLE 5515 PROSTORNO PLANIRANJE 6 DODELA ZEMLJIŠTA ZA PROJEKTE KOJI SE ODNOSE NA RL 0 POREZ NA NEPOKRETNU IMOVINU 0
1 TRENDOVI Eksproprijacija SLUČAJEVI EKSPROPRIJACIJE PO REGIONU U izveštajnom periodu, postupkom eksproprijacije bilo je pogođeno 300 parcela zemljišta koje pripada PR MI GN PE PZ 420 pripadnicima nevećinskih zajednica i/ili raseljenim licima. U regionu Peći preduzeta je eksproprijacija za izgradnju deonice Kijevo – Zahač autoputa Priština – Peć. Pored toga, za izgradnju deonice puta Osojane – Rakoš u opštini Istok eksproprisano je 120 zemljišnih parcela nevećinskih zajednica. Zatim, u regionu Prištine, u opštini Lipljan, za izgradnju kružnog puta 7 0 0 0 eksproprisano je 7 imovina nevećinskih zajednica. PR MI GN PE PZ Međutim, nije prijavljena nijedna žalba vlasnika imovine u vezi sa propisanim postupkom ili kompenzacijom.
Protivpravno zauzimanje SLUČAJEVI PROTIVPRAVNOG ZAUZIMANJA PO REGIONU U ovom periodu nije prijavljeno nijedno protivpravno zauzimanje imovine nevećinskih zajednica i/ili raseljenih lica. Ovakav razvoj događaja je značajan jer ukazuje na pojačanu zaštitu imovinskih prava ugroženih zajednica na Kosovu. 0 0 0 0 0
PR MI GN PE PZ
Socijalni smeštaj
Tokom izveštajnog perioda nije realizovan nijedan projekat socijalnog stanovanja, tako da nijedna žena ili pripadnik nevećinske zajednice nisu bili korisnici programa socijalnog stanovanja na Kosovu.
IMOVINA DODELJENA U SVRHU SOCIJALNOG STANOVANJA PO REGIONU
0 0 0 0 0
PR MI GN PE PZ
2 SLUČAJEVI LEGALIZACIJE PO REGIONU MI, 363
PZ, 1377 PR, 2058
GN, 913 PE, 804
Legalizacija
Novi Zakon br. 06/L-024 o postupanju sa građevinama bez dozvole stupio je na snagu 5. septembra 2018. godine, a administrativna uputstva za primenu zakona stupila su na snagu 15. jula 2019. Član 10 stav 2 ovog Zakona predviđa da objekat izgrađen na zemljišnoj parceli druge strane ne može biti legalizovan dok se ne utvrdi vlasništvo ili pravo korišćenja zemljišne parcele. Zakon kroz ovaj član ima za cilj da zaštiti ugrožene kategorije lica, kao što su nevećinske zajednice i/ili raseljena lica, u slučajevima protivpravnog zauzimanja njihove zemlje.
Tokom izveštajnog perioda na Kosovu je podneto 5.515 zahteva za legalizaciju objekata izgrađenih bez dozvole, uključujući 27 zahteva iz nevećinskih zajednica (18 kosovskih Srba, 7 kosovskih Aškalija, 1 kosovski Turčin i 1 kosovski Bošnjak). Povećan broj zahteva rezultat je porasta svesti stanovnika o roku za podnošenje zahteva, za koji je određeno da bude 4. septembar 2021. Opštinske vlasti su izdale 1.887 rešenja o legalizaciji, od kojih 12 za imovinu koja pripada nevećinskim zajednicama. Međutim, nije zabeležen niti jedan slučaj nezakonite gradnje na protivpravno zauzetim zemljišnim parcelama nevećinskih zajednica i/ili raseljenih lica.
Napomena: Većina opština na Kosovu ne vodi podatke razvrstane po zajednici za podnete zahteve u procesu legalizacije.
UČESTVOVANJE NEVEĆINSKIH ZAJEDNICA U PROCESIMA PROSTORNOG PLANIRANJA PO REGIONU
PZ 3 Prostorno planiranje
U izveštajnom periodu pripadnici PE 2 nevećinskih zajednica učestvovali su u 6 procesa prostornog planiranja – u GN 0 regionima Peći, Prizrena i Prištine.
MI 0
PR 1
0 1 2 3 4 5
3 DODELA ZEMLJIŠTA ZA PROJEKTE KOJI UKLJUČUJU RASELJENA LICA PO REGIONU
PR MI GN PE PZ Broj slučajeva 0 0 0 0 0
Dodela zemljišta
U izveštajnom periodu nije bilo slučajeva dodele zemljišta za projekte povratka raseljenih lica.
POREZ NA NEPOKRETNU IMOVINU
PZ 0
PE 0
GN 0
MI 0
PR 0
Porez na nepokretnu imovinu
Zakon br. 06/L-005 o porezu na nepokretnu imovinu stupio je na snagu 1. oktobra 2018. godine. Shodno članu 39 ovog zakona, lica čija imovina je bila ili jeste protivpravno zauzeta oslobođena su plaćanja poreza na osnovu konačne odluke donete od strane nadležnog javnog organa vlasti koji razmatra slučajeve protivpravnog zauzimanja.
Tokom izveštajnog perioda, nijedan pripadnik nevećinske zajednice ili raseljeno lice nije bilo oslobođeno plaćanja poreza na imovinu. Za razliku od perioda jul 2019 - jul 2020, kada je dvoje vlasnika imovine iz zajednice kosovskih Srba bilo oslobođena plaćanja poreza na nepokretnu imovinu u regionu Prizrena.
4