Komunitetet dhe Përfaqësimi Gjinor * Vetëm në Komunën e Istogut është emëruar një grua si ZKKKK (boshnjake) Zëvendëskryesuesi i Kuvendit Komunal për Komunitete Emërimi i Zëvendëskryesuesit të Kuvendit Komunal për Komunitete (ZKKKK) është i detyrueshëm kur komunitetet përbëjnë të paktën dhjetë (10) për qind të banorëve të komunës. Mandati i ZKKKK-së është t’i shqyrtojë ankesat e pjesëtarëve të komuniteteve lidhur me shkeljet e të drejtave të tyre përmes akteve ose vendimeve të Kuvendit Komunal (KK) dhe t’i referojë këto ankesa në Kuvendin Komunal. ZKKKK mund të kërkojë rishqyrtimin e aktit ose vendimit përkatës. Përveç kësaj, siç rregullohet me dispozitat ligjore, në rrethana të caktuara, ZKKKK mund t’i referojë aktet ose vendimet që konsiderohen se shkelin të drejtat e garantuara me Kushtetutë në Gjykatën Kushtetuese. Në komunat ku komunitetet joshumicë përmbushin pragun prej dhjetë (10) për qind, kjo pozitë rezervohet për përfaqësuesin e komunitetit joshumicë që ka marrë më së shumti vota në listën e hapur të kandidatëve për zgjedhjet për kuvend komunal. Kjo analizë përdor të dhënat përfundimtare nga Regjistrimi i Popullsisë dhe Banesave në Kosovë 2024, si dhe vlerësimet e banorëve nga Profili i Komunave të Misionit të OSBE-së në Kosovë për komunat veriore të vitit 2018. Themelimi ZKKKK-të janë themeluar në 11 komuna. Postet e themeluara të ZKKKK* Dragash Mitrovicë Veriore Fushë Kosovë Novobërdë Graçanicë Pejë Istog Prizren Kllokot Shtërpcë Mamushë * Hijëzimi tregon ZKKKK-të e detyrueshme sipas të dhënave zyrtare të regjistrimit të popullsisë. Shënim: Përkundër detyrimit, në Obiliq dhe Kamenicë nuk janë themeluar ZKKKK-të. Qasja në burime financiare* *Sipas vlerësimit nga ZKKKK-të Dokumentet kryesore • Kushtetuta, neni 62(1) dhe (2); • Ligji për vetëqeverisjen lokale (nr. 03/L-040, 2008); • Udhëzues për Zëvendëskryesuesin e Kuvendit Komunal për Komunitete. 2025 janar-tetor 6 3 1 1 Përfaqësimi i komuniteteve Shqiptar i KosovësBoshnjak i Kosovës Turk i Kosovës Egjiptian i Kosovës 1 10 Përfaqësimi gjinor GraBurra 0 50%50% Mirë Mesatar Dobët
Performanca 2025 Tregues të përzgjedhur të performancës Në vijim kemi paraqitur të dhëna që ilustrojnë ZKKKK-të që kanë ndërmarrë aktivitete kyçe dhe detyra PERFORMANCË thelbësore të përcaktuara në kuadrin ligjor dhe të politikave. Informacioni bazohet në monitorimin e rregullt të ekipeve në terren të Misionit të OSBE-së në Kosovë dhe në rishikime periodike specifike, si dhe në raportet e përgatitura nga komunat, duke mbuluar periudhën janar–tetor 2025, para zgjedhjeve komunale. 1 - Mbrojtja e të drejtave të komuniteteve 2 - Promovimi i dialogut ndërmjet komuniteteve 3 - Raportimi Ofrimi i informacionit për organet e tjera komunale që ka të bëjë me aktivitetet dhe punën e saj 4 - Bashkëpunimi Pjesëmarrja në takimet e Komiteteve të Komuniteteve Bashkëpunimi në shqyrtimin e politikave komunale që ndikojnë në interesat e komuniteteve 5 - Komunikimi dhe konsultimi Lehtësimi i përfshirjes së komuniteteve në punën e Kuvendit Komunal Angazhimi në aktivitete për promovimin e dialogut ndërkomunitar Gjatë periudhës raportuese, pranë ZKKKA-ve nuk është paraqitur asnjë kërkesë për shkelje të të drejtave të komuniteteve nga ana e Kuvendit Komunal. Performanca e përgjithshme Vlerësimet e performancës së ZKKKK-ve bazohen në rezultatet e mbledhura të treguesve të performancës, të cilat pasqyrojnë aktivitetet kyçe dhe detyrat thelbësore të përcaktuara në kuadrin përkatës ligjor dhe të politikave. Performanca vlerësohet si “e lartë” nëse rezultati i mbledhur është mbi 66 për qind, “mesatare” nëse ndryshon mes 66 dhe 33 për qind, dhe “e ulët” nëse është nën 33 për qind. Shqyrtimi i pretendimet për akte ose vendime të Kuvendit Komunal që shkelin të drejtat e komuniteteve. Misioni i OSBE-së në Kosovë mbështet e përmirësimin pjesëmarrjes së komuniteteve në vendimmarrjen publike dhe në proceset e qeverisjes dhe institucione. Për të ndihmuar në këtë drejtim, Misioni i OSBE-së rregullisht monitoron performancën e mekanizmave komunalë të mbrojtjes së komuniteteve Letrat informuese kanë për qëllim tu ofrojnë institucioneve përkatëse treguesit që mund të ndihmojnë në identifikimin e mangësive dhe fushave për përmirësimin e pajtueshmërisë. 0 11 0 5 10 15 Yes No 2 9 0 5 10 Yes No 5 6 0 5 10 Yes No 4 7 0 5 10 Yes No 2 9 0 5 10 Yes No 4 7 0 5 10 Yes NoPromovimi i dialogut ndërmjet komuniteteve Bashkëpunimi Raportimi Kontaktimi dhe konsultimet PERFORMANCA E GJITHMBARSHME DragashE ulët E ulët E ulët E ulët8% Fushë KosovëE ulët E ulët E ulët E ulët5% GraçanicëMesatare E ulët E ulët E lartë38% IstogE ulët E lartëMesatare E lartë63% KllokotE ulët E ulët E ulët E ulët0% Mamushë E ulët E ulët E ulët E ulët5% Mitrovicë VerioreE ulët E lartë E lartë E ulët40% Novobërdë E ulët E ulëtMesatare E ulët9% PejëE ulët E ulët E ulët E lartë24% PrizrenE ulët E ulëtMesatare E ulët18% ShtërpcëE lartë E ulëtMesatare E lartë66% PERFORMANCË MESATARE 2025 14% 26% 26% 34% 25%
Communities and Gender Representation * A woman has been appointed as DCMAC only in Istog/Istok municipality (Kosovo Bosniak) Deputy Chairperson of the Municipal Assembly for Communities The appointment of a Deputy Chairperson of the Municipal Assembly for Communities (DCMAC) is obligatory when communities comprise at least ten (10) per cent of the municipality's residents. The DCMAC’s mandate is to review complaints by community members regarding violations of their rights through acts or decisions of the Municipal Assembly (MA) and to refer such complaints to the MA. The DCMAC can request the reconsideration of the relevant act or decision. In addition, as regulated by legal provisions, under specific circumstances, the DCMAC may submit acts or decisions considered to be violating constitutionally guaranteed rights to the Constitutional Court. In municipalities where the non-majority communities meet the ten (10) per cent threshold, this position shall be reserved for the non-majority community representative who received the most votes on the open list of candidates for the election to the MA. This analysis uses final data from the 2024 Kosovo Population and Housing Census and resident estimates from the 2018 OSCE Mission in Kosovo Municipal Profiles for northern municipalities. Establishment DCMACs are established in 11 municipalities. Established DCMAC posts * Dragash/Dragaš Mitrovica/Mitrovicë North Fushë Kosovë/Kosovo Polje Novo Brdo/Novobërdë Gračanica/Graçanicë Pejë/Peć Istog/istok Prizren Klokot/Kllokot Štrpce/Shtërpcë Mamuşa/Mamushë/Mamuša * Bold indicates mandatory DCMACs according to official census data. Note: DCMACs were not established in Obiliq/Obilić and Kamenicë/Kamenica even if mandatory. Access to Financial Resources* *As assessed by DCMACs Key Documents • Constitution, Article 62(1) and (2); • Law on Local Self Government (No.03/L-040, 2008); • Guidelines for the Deputy Chairperson of the Municipal Assembly for Communities. 2025 January-October 6 3 1 1 Community Representation Kosovo AlbanianKosovo Bosniak Kosovo Turk Kosovo Egyptian 1 10 Gender Representation Women Men 0 50%50% Good Fair Poor
Performance 2025 Selected Performance Indicators Figures illustrating DCMACs that undertook key activities and performed substantive duties outlined in the legal and policy framework are presented below. Information is based on OSCE Mission in Kosovo field teams’ regular monitoring and periodic specific reviews, as well as reports developed by municipalities, covering the period January to October 2025 prior to municipal elections. 1 - Protection of Communities Rights 2 - Promotion of Inter-community dialogue 3 - Reporting Provide information related to its activities and work to other municipal bodies 4 - Co-operation Participate in Communities Committees’ meetings Co-operate in the review of municipal policies affecting interests of communities 5 - Outreach and Consultation Facilitate the involvement of communities in the Municipal Assembly’s work Engage in activities for the promotion of inter- community dialogue During the reporting period, no claim of violation of communities’ rights by the Municipal Assembly was submitted to DCMACs. Overall Performance DCMACs’ performance scores are based on the aggregated results of performance indicators, which reflect key activities and substantive duties outlined in the relevant legal and policy framework. Performance is rated “High” when the aggregated score is above 66 per cent, “Moderate” when it ranges between 66 and 33 per cent, and “Low” when it is below 33 per cent. Review claims of acts or decisions of the MA violating communities’ rights The OSCE Mission in Kosovo supports communities' improved participation in public decision-making and governance processes and institutions. To assist in this effort, the Mission regularly monitors the performance of municipal community protection mechanisms. The information sheets aim to provide the relevant institutions with indicators that can help identify gaps and areas for improvement in compliance. 0 11 0 5 10 15 Yes No 2 9 0 5 10 Yes No 5 6 0 5 10 Yes No 4 7 0 5 10 Yes No 2 9 0 5 10 Yes No 4 7 0 5 10 Yes NoPromotion of inter- community dialogue Cooperation Reporting Outreach and Consultation Overall Performance 2025 Dragash/DragašLow Low Low Low 8% Fushë Kosovë/Kosovo PoljeLow Low Low Low 5% Gračanica/GraçanicëModerate Low Low High38% Istog/IstokLow High Moderate High63% Klokot/KllokotLow Low Low Low 0% Mamuşa/Mamushë/Mamuša Low Low Low Low 5% Mitrovica/Mitrovicë NorthLow High High Low 40% Novo Brdo/Novobërdë Low Low Moderate Low 9% Pejë/PećLow Low Low High24% PrizrenLow Low Moderate Low 18% Štrpce/ShtërpcëHigh Low Moderate High66% AVERAGE 2025 14% 26% 26% 34% 25%
Zastupljenost zajednica i rodna zastupljenost * Žena na mestu ZPSOZ-a je jedino postavljena u opštini Istok (Kosovska Bošnjakinja) Zamenik predsedavajućeg skupštine opštine za zajednice Imenovanje zamenika predsedavajućeg skupštine opštine za zajednice (ZPSOZ) je obavezno kada zajednice čine najmanje deset (10) procenta stanovništva opštine. Mandat ZPSOZ-a je da razmatra pritužbe pripadnika zajednica u vezi sa kršenjem njihovih prava putem akata ili odluka Skupštine opštine (SO) i da takve pritužbe prosleđuje Skupštini opštine. ZPSOZ može da traži da se ponovo razmotri relevantan akt ili odluka. Pored toga, kako je propisano zakonskim odredbama, u određenim okolnostima ZPSOZ može podneti akte ili odluke za koje se smatra da krše Ustavom zagarantovana prava Ustavnom sudu. U opštinama u kojima nevećinske zajednice ispunjavaju prag od deset (10) procenta, ova funkcija je rezervisana za predstavnika nevećinske zajednice koji je dobio najviše glasova na otvorenoj listi kandidata za izbore za SO. Ova analiza koristi konačne podatke iz Popisa stanovništva, domaćinstava i stanova na Kosovu iz 2024. godine, kao i procene broja stanovnika iz Opštinskih profila Misije OEBS-a na Kosovu iz 2018. godine za severne opštine. Osnivanje ZPOZ-ovi su postavljeni u 11 opština. Uspostavljane funkcije ZPSOZ * Dragaš Severna Mitrovica Kosovo Polje Novo Brdo Gračanica Peć Istok Prizren Klokot Štrpce Mamuša * Podebljana slova pokazuju gde su pozicije ZPSOZ obavezne u skladu sa zvaničnim podacima sa popisa stanovništva. Napomena: ZPSOZ-ovi nisu uspostavljeni u Obiliću i Kamenici, iako su obavezni. Pristup finansijskim izvorima* *Po oceni ZPSOZ-ova Ključna dokumenta • Ustav, član 62(1) i (2); • Zakon o lokalnoj samoupravi (br. 03/L-040, 2008); • Smernice za zamenika predsedavajućeg skupštine opštine za zajednice. 2025 januar-oktobar 6 3 1 1 Zastupljenost zajednica Kosovski AlbanciKosovski Bošnjaci Kosovo Turci Kosovski Egipćani 1 10 Rodna zastupljenost ŽeneMuškarci 0 50%50% Dobar Dovoljan Loš
Učinak u 2025. Izabrani pokazatelji učinka Podaci koji ilustruju ZPSOZ-ove koji su sprovodili ključne aktivnosti i preduzeli suštinske dužnosti predviđene pravnim okvirom i okvirom praktične politike prikazani su u nastavku. Informacije se zasnivaju na redovnom praćenju terenskih timova Misije OEBS-a na Kosovu, kao i na periodičnim tematskim pregledima i izveštajima koje su izradile opštine, a obuhvataju period od januara do oktobra 2025. godine, pre održavanja lokalnih izbora. 1 - Zaštita prava zajednica 2 - Promovisanje dijaloga među zajednicama 3 - Izveštavanje Dostavljanje informacija o njegovim aktivnostima i radu drugim opštinskim telima 4 - Saradnja Učestvovanje na sastancima odbora za zajednice Sarađuju u pregledu opštinskih politika koje utiču interese zajednica 5 - Rad na terenu i konsultacije Olakšavanje uključivanja zajednica u rad skupštine opštine Uključivanje u aktivnosti za promovisanje dijaloga među zajednicama Tokom izveštajnog perioda nije podneta nijedna pritužba ZPSOZ-u u vezi sa povredom prava zajednica od strane Skupštine opštine. Ukupan učinak Ocene učinka ZPSOZ-ova zasnovane su na zbirnim rezultatima pokazatelja učinka, koji odražavaju ključne aktivnosti i suštinske dužnosti navedene u relevantnom pravnom okviru i okviru praktične politike. Uspešnost se ocenjuje kao „visoka“ kada je zbirna ocena iznad 66 procenta, „umerena“ kada se kreće između 66 i 33 procenta , i „niska“ kada je ispod 33 procenta. Razmatranje navoda o aktima ili odlukama SO koje krše prava zajednica Misija OEBS-a na Kosovu podržava veće učešće zajednica u institucijama i procesima donošenja odluka i upravljanja. Da bi pomogla u tome, Misija redovno prati učinak opštinskih mehanizama za zaštitu zajednica Informativni listovi imaju za cilj da relevantnim institucijama pruže pokazatelje koji mogu pomoći u identifikaciji nedostataka i oblasti za unapređenje u pogledu usklađenosti. 0 11 0 5 10 15 Da Ne 2 9 0 5 10 Da Ne 5 6 0 5 10 Da Ne 4 7 0 5 10 Da Ne 2 9 0 5 10 Da Ne 4 7 0 5 10 Da NePromovisanje dijaloga među zajednicama Saradnja Izveštavanje Aktivnosti na terenu i konsultacije UKUPAN UČINAK DragašNizak Nizak Nizak Nizak8% Kosovo PoljeNizak Nizak Nizak Nizak5% GračanicaOsrednji Nizak Nizak Visok38% IstokNizak Visok Osrednji Visok63% KlokotNizak Nizak Nizak Nizak0% Mamuša Nizak Nizak Nizak Nizak5% Severna MitrovicaNizak Visok Visok Nizak40% Novo BrdoNizak Nizak Osrednji Nizak9% PećNizak Nizak Nizak Visok24% PrizrenNizak Nizak Osrednji Nizak18% ŠtrpceVisok Nizak Osrednji Visok66% PROSEK 2025 14% 26% 26% 34% 25%