Nënkryetari i komunës për komunitete Nënkryetari i komunës për komunitete (NKKK) është mekanizëm mbrojtës në nivel lokal që është i detyrueshëm në komunat ku komunitetet përbëjnë të paktën dhjetë për qind të popullsisë së komunës. Me vendim të kuvendit të komunës, mund të krijohet edhe në komuna ku popullsia nga radhët e komuniteteve në pakicë numerike nuk e arrin pragun prej dhjetë për qind. Kandidatin për NKKK e propozon kryetari i komunës dhe e miraton kuvendi i komunës. NKK është i mandatuar për të dhënë këshilla dhe udhëzime për kryetarin e komunës për çështjet që lidhen me komunitetet dhe duhet të përfaqësojë të gjitha komunitetet që banojnë në komunë.
Dokumentet kryesore • Ligji për vetëqeverisjen lokale (nr. 03/L-040, 2008); • Udhëzimi administrativ (MAPL) nr. 01/2014 për procedurën e emërimit të nënkryetarëve në komuna;* • Termat e referencës për NKKK * Udhëzimi administrativ (MAPL) nr. 01/2014 u shfuqizua me hyrjen në fuqi të Udhëzimit administrativ (MAPL) nr. 02/2020 për procedurën e emërimit të nënkryetarëve në komuna më 21 shtator 2020.
Themelimi Përbërja gjinore dhe përfaqësimi i NKKK-të janë themeluar në 14 komuna. komuniteteve Pozitat e themeluara të NKKK-ve* Dragash Mamushë Ferizaj Novobërdë NKKK sipas përkatësisë në Fushë Kosovë Obiliq komunitet Gjilan Prizren 1 Kamenicë Shtërpcë 3 6 Kllokot Zubin Potok1 Lipjan Zveçan1 2 1 Mungesa e të dhënave zyrtare të regjistrimit të popullsisë për 2 këto komuna krijon paqartësi në lidhje me themelimin e kësaj pozite. Prandaj, për qëllime të kësaj analize janë përdorur vlerësimet e numrit të popullsisë në Profilet e komunave të Shqiptar i Kosovës Serb i Kosovës Kosovës të përpiluara nga Misioni i OSBE-së në vitin 2018. Boshnjak i Kosovës Ashkali i Kosovës (Gjenden tek https://www.osce.org/mission-in- Turk i Kosovës kosovo/municipal-profiles) * Me shkronja të zeza të theksuara janë të paraqitura komunat ku NKKK-të janë të detyrueshëm sipas të dhënave zyrtare të NKKK-të sipas gjinisë regjistrimit të popullsisë. Në Graçanicë, pozitë ishte boshe gjatë periudhës së raportimit, megjithëse është i detyrueshëm. Prandaj, pozita nuk pasqyrohet në diagrame dhe tabelën e performancës 3* 21% Qasja në burime financiare* 11 79% 15% Mirë
23% Mesatarisht e mirë 62% Gra Burra E dobët * Tri komunat me NKKK gra janë Kllokoti, Mamusha dhe Prizreni. * Siç është vlerësuar nga NKKK-të. Performanca në vitin 2020 Treguesit e zgjedhur të performancës Numri i NKKK-ve që ndërmorën aktivitetet kryesore dhe detyrat themelore të përshkruara në kornizën ligjore dhe të politikave, bazuar në monitorimin e rregullt të ekipeve në terren të Misionit të OSBE-së në Kosovë dhe shqyrtimet specifike periodike nga ekipet në terren, si dhe raportet e përgatitura komunat.
1 - Këshillat, udhëzimet dhe 3 – Promovimi i dialogut ndërmjet mbikëqyrja komuniteteve 2 5 Ofrimi i këshillave dhe 14% Angazhimi në aktivitete që 36% 9 udhëzimeve për kryetarin promovojnë dialogun ndërmjet 64% 12 për çështjet që kanë të bëjnë 86% komuniteteve me komunitetet 4 – Bashkëpunimi 3 Konsultimi me kryetarin e 21% 1 Veprimi si pikë kontakti për komunës për çështje që kanë 11 7% zbatimin e rekomandimeve të të bëjnë me nevojat dhe 79% 13 KK-së nga ana e kuvendit të interesat e komuniteteve 93% komunës gjatë procesit të përgatitjes 3 së buxhetit Promovimi i përfshirjes së 21% 11 drejtpërdrejtë të komuniteteve 79% 2 – Buxheti në aktivitetet e kuvendit të 4 komunës 29 % 5 10 9 Sigurimi që mekanizmave komunalë u janë ndarë mjete 71% 5 - Raportimi 36% 64% të mjaftueshme në interes të Raportimi tek kryetari çdo të drejtave të komuniteteve gjashtë muaj Po Jo
Performanca e gjithmbarshme Këshhillat, duhëzimet
Promovimi i dialogut
Vlerësimi i performancës së NKKK-ve dhe mbikëqyrja
gjithmbarshme Performanca e Bashkëpunimi komuniteteve
bazohet në rezultatin total të përmbushjes së treguesve të Raportimi ndërmjet Buxheti
performancës, që janë pasqyrim i aktiviteteve kryesore dhe detyrave themelore të parapara në kornizën Dragash E lartë E lartë E ulët Mesatare E lartë 65% përkatëse ligjore dhe të politikave. Fushë Kosovë E lartë E lartë E lartë E lartë E lartë 97% Performanca është vlerësuar si e "E Kllokot E lartë E lartë E lartë E lartë E ulët 81% lartë", kur rezultati total është mbi 66 Novobërdë E lartë E lartë E lartë E lartë E lartë 100% për qind, "Mesatare" kur varion mes 66 Prizren E lartë E lartë E lartë Mesatare E ulët 71% për qind dhe 33 për qind, dhe "E Shtërpcë E lartë E ulët E lartë Mesatare E lartë 73% ulët",kur është nën 33 për qind. E lartë E lartë E lartë E lartë E lartë 97% Ferizaj Misioni i OSBE-së në Kosovë ofron mbështetje për Gjilan E lartë E ulët E ulët E ulët E lartë 46% pjesëmarrjen e shtuar të komuniteteve në në Kamenicë E lartë E lartë E lartë E lartë E lartë 92% proceset e vendimmarrjes e qeverisjes si dhe në institucione. Në suazat e këtyre përpjekjeve, Misioni i Lipjan E lartë E lartë E lartë E lartë E lartë 97% OSBE-së në Kosovë e monitoron rregullisht punën e Mamushë E lartë E ulët E ulët Mesatare E ulët 28% mekanizmave komunalë për mbrojtjen e komuniteteve. Këto fletushka informuese kanë si Obiliq E lartë E lartë E lartë Mesatare E ulët 65% qëllim t’u ofrojnë institucioneve përkatëse tregues që E lartë E ulët E ulët E ulët E lartë 40% Zubin Potok mund t’u ndihmojnë në identifikimin e mangësive dhe përmirësimin e pajtueshmërisë. Zveçan E lartë E ulët E ulët E ulët E ulët 26%
Deputy Mayor for Communities The Deputy Mayor for Communities (DMCs) is a local protection mechanism obligatory in municipalities where communities in a numerical minority make up at least ten per cent of the municipality's population. Upon the decision of the Municipal Assembly (MA), it can also be established in municipalities where the population of communities in a numerical minority does not meet the ten percent threshold. The DMC candidate is proposed by the Mayor and approved by the MA. The DMC is mandated to provide advice and guidance to the Mayor on issues related to communities and should represent all communities residing in the municipality.
Key Documents • Law on Local Self Government (No. 03/L-040, 2008); • Administrative Instruction (MLGA) No. 01/2014 on the procedure of appointment of Deputy Mayors in municipalities; * • DMC Terms of Reference * Administrative Instruction (MLGA) No. 01/2014 was repealed with the entry into force of Administrative Instruction (MLGA) No. 02/2020, for the procedure of appointing Deputy Mayors in municipalities on 21 September 2020.
Establishment Communities and gender DMCs are established in 14 municipalities. representation Established DMC posts * Dragash/Dragaš Mamuşa/Mamushë/Mamuša DMCs by community belonging Ferizaj/Uroševac Novo Brdo/Novobërdë Fushë Kosovë/Kosovo Polje Obiliq/Obilić 1 Gjilan/Gnjilane Prizren 3 6 Kamenicë/Kamenica Štrpce/Shtërpcë Klokot/Kllokot Zubin Potok1 2 2 Lipjan/Lipljan Zvečan/Zveçan1
1 Lack of official census data for these municipalities creates ambiguity regarding the establishment of the post. Therefore, Kosovo Albanian Kosovo Serb Kosovo Bosniak population estimates in the 2018 OSCE Mission in Kosovo Kosovo Ashkali Kosovo Turk Municipal Profiles were used for the purpose of this analysis. (Available at https://www.osce.org/mission-in-kosovo/municipal- profiles) * Bold denote which DMCs are mandatory according to official DMCs by gender census data. In Gračanica/Graçanicë, the DMC post has been vacant during the reporting period despite being mandatory. Therefore, It is not reflected in the pie charts and the performance table. 3* 21%
Access to Financial Resources * 11 79%
15% Good
23% Fair 62% Women Men Poor * The three municipalities with women DMCs are * As assessed by DMCs. Klokot/Kllokot, Mamuşa/Mamushë/Mamuša and Prizren. Performance 2020 Selected Performance Indicators Number of DMCs that undertook key activities and substantive duties outlined in the legal and policy framework, based on OSCE Mission in Kosovo field teams’ regular monitoring and periodic specific reviews by the field teams, as well as reports produced by municipalities.
1 – Advice, guidance and oversight 3 – Promotion of inter-community dialogue 2 5 Provide advice and guidance 14% Engage in activities promoting 36% 9 to the Mayor on community inter-community dialogue 64% 12 issues 86% 4 – Co-operation 3 Consult with the Mayor on 21% 1 Act as focal point for the communities’ needs and 11 7% implementation of CC interests in the preparation 79% 13 recommendations by the MA of the budget 93% 3 Promote direct involvement of 21% 11 2 – Budget communities in MA activities 79% Ensure sufficient funds were 4 allocated to municipal 29 % 5 – Reporting 10 5 mechanisms in the interest of 9 71% Report to the Mayor every six 36% 64% communities’ rights months
Yes No
Overall Performance Advice, guidance
intercommunity and oversight
Promotion of
Performance Cooperation
DMCs’ performance scores are based Reporting dialogue Budget
on the aggregated results of Overall performance indicators, which reflect High High Low Moderate High 65% key activities and substantive duties Dragash/Dragaš Fushë Kosovë/Kosovo Polje High High High High High 97% provided for in the relevant legal and Klokot/Kllokot High High High High Low 81% policy framework. Performance is Novo Brdo/Novobërdë High High High High High 100% rated “High”, when the aggregated Prizren High High High Moderate Low 71% score is above 66 per cent, High Low High Moderate High 73% Štrpce/Shtërpcë “Moderate”, when it ranges between Ferizaj/Uroševac High High High High High 97% 66 per cent and 33 per cent, and “Low”, Gjilan/Gnjilane High Low Low Low High 46% when below 33 per cent. Kamenicë/Kamenica High High High High High 92% Lipjan/Lipljan High High High High High 97% Mamuşa/Mamushë/Mamuša High Low Low Moderate Low 28% The OSCE Mission in Kosovo supports improved communities' participation in public decision- making Obiliq/Obilić High High High Moderate Low 65% and governance processes and institutions. To assist Zubin Potok High Low Low Low High 40% in this effort the OSCE Mission in Kosovo regularly High Low Low Low Low 26% Zvečan/Zveçan monitors the performance of municipal communities' protection mechanisms. These information sheets aim to provide the relevant institutions with indicators that can assist in identifying gaps and improvement in compliance.
Zamenik predsednika opštine za zajednice Zamenik predsednika opštine za zajednice (ZPOZ) je obavezan lokalni mehanizam zaštite u opštinama u kojima zajednice u brojčanoj manjini čine najmanje deset posto stanovništva opštine. Ovaj mehanizam može, po odluci skupštine opštine (SO), da se uspostavi i u opštinama gde stanovništvo zajednica u brojčanoj manji ne ispunjava prag od deset posto. Kandidata za ZPOZ predlaže predsednik opštine, a odobrava SO. ZPOZ ima mandat da pruža savete i smernice predsedniku opštine o pitanjima koja se odnose na zajednice i treba da predstavlja sve zajednice koje žive u opštini.
Ključna dokumenta • Zakon o lokalnoj samoupravi (br. 03/L-040, 2008); • Administrativno uputstvo (MLU) br. 01/2014 o postupku imenovanja zamenika predsednika opštine u opštinama; * • Opis poslova i radnih zadataka ZPOZ * Administrativno uputstvo (MLU) br. 01/2014 prestalo je da važi stupanjem na snagu Administrativnog uputstva (MLU) br. 02/2020 o postupku imenovanja zamenika predsednika opštine u opštinama od 21. septembra 2020.
Osnivanje Pripadnost zajednici i rodna ZPOZ su postavljeni u 14 opština. zastupljenost Uspostavljeni ZPOZ * Dragaš Mamuša Pripadnost zajednici ZPOZ-a Uroševac Novo Brdo 1 Kosovo Polje Obilić 3 6 Gnjilane Prizren Kamenica Štrpce 2 2 Klokot Zubin Potok1 Lipljan Zvečan1 Kosovski Albanci Kosovski Srbi Kosovski Bošnjaci
Kosovske Aškalije Kosovski Turci 1Nedostatak zvaničnih podataka o popisu stanovništva u ovim opštinama stvara nejasnoće u pogledu osnivanja tog mesta. Stoga su za potrebe ove analize korišćene procene stanovništva u opštinskim profilima Misije OEBS-a na Kosovu 2018. godine. Rodna pripadnost ZPOZ-a (Dostupno na https://www.osce.org/mission-in- kosovo/municipal-profiles) * Podebljana slova označavaju koji su ZPOZ obavezni prema zvaničnim podacima popisa stanovništva. U Gračanici, pozicija 3* ZPOZ je bilo upražnjeno tokom izveštajnog perioda, iako je bila 21% obavezna. Stoga nije reflektovano u kružnim grafikonima u ovom dokumentu. 11 79%
Pristup finansijskim resursima* 15% Dobar Žene Muškarci 23% Dovoljan 62% Loš * Tri opštine u kojima su ZPOZ žene su Klokot, Mamuša i * Prema procenama ZPOZ. Prizren. Učinak u 2020. Izabrani pokazatelji učinka Broj ZPOZ koji su preduzeli ključne aktivnosti i suštinske dužnosti navedene u pravnom okviru i u okviru praktične politike, na osnovu redovnog praćenja terenskih timova Misije OEBS-a na Kosovu i periodičnih konkretnih pregleda od strane timova na terenu, kao i izveštaja koje su sačinile opštine.
1 – Savet, smernice i nadzor 3 – Promovisanje dijaloga među zajednicama 2 5 Pružanje saveta i smernica 14% Uključivanje u aktivnosti dijaloga 36% 9 predsedniku opštine o među zajednicama. 64% 12 pitanjima koja se tiču 86% zajednica. 4 – Saradnja 3 Konsultovanje sa predsednikom 21% 1 Delovanje kao glavna kontakt opštine o potrebama i 11 7% osoba da SO sprovede preporuke interesima zajednica u 79% 13 OZ. pripremanju budžeta. 93% 3 Promovisanje direktne 21% 11 2 – Budžet uključenosti zajednica u 79% aktivnosti SO. Osiguravanje da su opštinskim 4 mehanizmima dodeljena 29 % 5 – Izveštavanje 5 10 9 dovoljna sredstava u interesu 36% 71% 64% prava zajednica. Podnošenje izveštaja predsedniku opštine svakih šest meseci. Da Ne
Ukupan učinak Savet, smernice i
Ukupan učinak dijaloga među
Ocene učinka ZPOZP-a zasnovane su na Promovisanje
zajednicama
Izveštavanje zbirnim rezultatima pokazatelja učinka, Saradnja nadzor
Budžet
koji odražavaju ključne aktivnosti i bitne dužnosti predviđene relevantnim pravnim okvirom i okvirom praktične Dragaš Visok Visok Nizak Osrednji Visok 65% politike. Učinak se ocenjuje kao „visok“ Kosovo Polje Visok Visok Visok Visok Visok 97% kada je zbirna ocena iznad 66 procenta, Klokot Visok Visok Visok Visok Nizak 81% „osrednji“ kada se kreće između 66 i 33 Visok Visok Visok Visok Visok 100% Novo Brdo procenta i „nizak“ kada je ispod 33 Prizren Visok Visok Visok Osrednji Nizak 71% procenta. Štrpce Visok Nizak Visok Osrednji Visok 73% Uroševac Visok Visok Visok Visok Visok 97%
Gnjilane Visok Nizak Nizak Nizak Visok 46% Misija OEBS-a na Kosovu podržava veće učešće zajednica u institucijama i procesima donošenja Kamenica Visok Visok Visok Visok Visok 92% odluka i upravljanja. Da bi pomogla u tome, Misija Lipljan Visok Visok Visok Visok Visok 97% OEBS-a na Kosovu redovno prati učinak opštinskih mehanizama za zaštitu zajednica. Svrha ovih Mamuša Visok Nizak Low Osrednji Nizak 28% informativnih listova jeste da relevantnim Obilić Visok Visok Visok Osrednji Nizak 65% institucijama predstavi pokazatelje koji mogu da im pomognu u utvrđivanju nedostataka i poboljšanju Zubin Potok Visok Nizak Nizak Nizak Visok 40% poštovanja relevantnih propisa. Zvečan Visok Nizak Nizak Nizak Nizak 26%