Joint risk assessment operational tool (JRA OT): an operational tool of the 'Tripartite zoonoses guide': taking a multisectoral, one health approach: a tripartite guide to addressing zoonotic diseases in countries

Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) An Operational Tool of the Tripartite Zoonoses Guide Taking a Multisectoral, One Health Approach: A Tripartite Guide to Addressing Zoonotic Diseases in Countries

Published by The Food and Agriculture Organization of the United Nations • The World Organisation for Animal Health • The World Health Organization • 2020 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) An Operational Tool of the Tripartite Zoonoses Guide Taking a Multisectoral, One Health Approach: A Tripartite Guide to Addressing Zoonotic Diseases in Countries Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) An Operational Tool of the Tripartite Zoonoses Guide Taking a Multisectoral, One Health Approach: A Tripartite Guide to Addressing Zoonotic Diseases in Countries © World Health Organization (WHO), Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) and World Organisation for Animal Health (OIE), 2020. ISBN (WHO) 978-92-4-001514-2 (electronic version) ISBN (WHO) 978-92-4-001515-9 (print version) ISBN: 978-92-5-133471-3 (FAO) ISBN: 978-92-95115-72-9 (OIE) All rights reserved. The World Health Organization (WHO), Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) and World Organisation for Animal Health (OIE) encourage the reproduction and dissemination of material in this information product. Any proposed reproduction or dissemination for non-commercial purposes will be authorised free of charge upon request, provided the source is fully acknowledged. Any proposed reproduction or dissemination for resale or other commercial purposes, including educational purposes, is prohibited without the prior written permission of the copyright holders, and may incur fees. Requests for permission to reproduce or translate WHO publications – whether for sale or for non-commercial distribution – should be addressed to WHO Press through the WHO web site http://www.who.int/about/ licensing/copyright_form/en/index.html. The designations and denominations employed and the presentation of material in this publication do not imply the expression of any opinion whatsoever on the part of WHO, FAO or the OIE or of concerning the legal status of any country, territory, city or area or of its authorities, or concerning the delimitation of its frontiers or boundaries. Dotted and dashed lines on maps represent approximate border lines for which there may not yet be full agreement. The mention of specific companies or products of manufacturers, whether or not these have been patented, does not imply that these are or have been endorsed or recommended by WHO, FAO and the OIE in preference to others of a similar nature that are not mentioned. The published material is being distributed without warranty of any kind either expressed or implied. The responsibility for the interpretation and use of the material lies with the reader. In no event shall WHO, FAO and the OIE be liable for damages arising from its use. The views expressed herein are those of the authors and do not necessarily represent those of WHO, FAO and the OIE. Publications of the World Health Organization are available on the WHO website (www.who.int) or can be purchased from WHO Press, World Health Organization, 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland (tel.: +41 22 791 3264; fax: +41 22 791 4857; email: bookorders@who.int). FAO information products are available on the FAO website (www.fao.org/publications) and can be purchased through email (Publications-sales@fao.org). Publications of the World Organisation for Animal Health are available either on the OIE website (www.oie.int) or can be purchased through the OIE online bookshop (www.oie.int/boutique). iii Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Acknowledgements The content of this document was developed by the Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), the World Organisation for Animal Health (OIE), and the World Health Organization (WHO) (also known collectively as the Tripartite), including their regional and country offices, in close collaboration with subject-matter experts from around the world, as listed in Contributors. The Tripartite gratefully acknowledges the enormous time and effort invested by these experts working in their individual and institutional capacities. The Tripartite also thanks the following partners and organizations for providing technical assistance and/or in-kind funding and support for the development of this guide: United States Agency for International Development (USAID), United States Centers for Disease Control and Prevention (CDC), United States Department of Agriculture (USDA), United States Defense Threat Reduction Agency (DTRA), and Korea International Cooperation Agency (KOICA). Contents 01 Module 0 Introduction to joint risk assessment 02 Overview of the Joint Risk Assessment Operational Tool 03 Introduction 06 Background 11 Module 1 Setting up the JRA 12 Setting up the JRA 13 Step 1 Establish and convene a national JRA Steering Committee 16 Step 2 Identify a JRA Lead 18 Step 3 Establish and convene a JRA Technical Team 22 Step 4 Establish and convene a JRA Stakeholder Group 24 Example: Setting up the JRA in Indonesia 25 Module 2 Risk framing for the JRA 26 Step 5 Risk framing 27 Example: Risk framing for rabies 29 Module 3 Conducting the JRA 30 Step 6 Identify and diagram the risk pathway 32 Example: Risk pathways for Rift Valley fever virus 33 Step 7 Formulate and document risk assessment questions 36 Example: Risk questions for Rift Valley fever virus 37 Step 8 Characterize the risk 46 Example: Characterize risk for H5N1 HPAI virus 47 Module 4 Utilizing the JRA Outputs 48 Step 9 Identify risk management options and communication messages 49 Step 10 Document the assessment 51 Example: Rift Valley fever virus 52 Supporting documents iv Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 53 Annexes 54 Annex A Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Steering Committee 57 Annex B Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Lead 59 Annex C Facilitation tips for the Joint Risk Assessment Lead 60 Annex D Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Technical Team 62 Annex E Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Stakeholder Group 64 Annex F Joint risk assessment report template 71 Annex G Potential information required for the assessment 73 Annex H Potential information sources 75 Annex I Linking the risk framing, the risk assessment questions, and risk management 77 Annex J Risk framing template 81 Glossary 87 Contributors 00 Figures viii 1. JRA in the context of the Tripartite Zoonoses Guide 02 2. JRA modules and steps 05 3. Enhancing the success of a JRA 09 4. Tasks and flow of the iterative JRA process 13 5. JRA organizational structure 32 6. Risk pathways for Rift Valley fever virus 34 7. Formulating risk assessment questions 44 8. A risk matrix Numbered boxes 14 1. Responsibilities, tasks, and roles of the JRA Steering Committee 16 2. Responsibilities, tasks, and roles of the JRA Lead 18 3. Responsibilities, tasks, and roles of the JRA Technical Team 22 4. Responsibilities, tasks, and roles of the JRA Stakeholder Group v vi Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) JRA in the context of the Tripartite Zoonoses Guide CONTEXT Figure 1. JRA in the context of the Tripartite Zoonoses Guide In 2019, the Tripartite organizations – the Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), the World Organisation for Animal Health (OIE), and the World Health Organization (WHO) – developed the Tripartite Zoonoses Guide (TZG), which was the summation of a global effort of more than 100 experts worldwide to provide guidance and explain best practices for addressing zoonotic diseases in countries. This includes supporting countries in understanding national contexts and developing capacities for strategic technical areas. Three Operational Tools (OTs) have been developed to support national staff in these efforts: (1) the Multisectoral Coordination Mechanism OT (MCM OT), (2) the Joint Risk Assessment OT (JRA OT), and (3) the Surveillance and Information Sharing OT (SIS OT). These tools can be used independently or in coordinated efforts to support national capacity for preparedness and response, ultimately linking to existing international policies and frameworks, and supporting efforts for global health security. Specifically, the JRA OT provides additional support on the area of risk assessment to countries implementing the TZG. SPECIFIC TECHNICAL ACTIVITIES Joint Risk Assessment Planning and Preparedness Investigation and response Workforce Development Risk Communication Surveillance and Information Sharing Multisectoral, One Health coordination(1) (2) (3) Module 0 Module 0. Introduction to joint risk assessment 02 Overview of the Joint Risk Assessment Operational Tool 03 Introduction 06 Background MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT 2 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Overview of the Joint Risk Assessment Operational Tool The 10 steps of the joint risk assessment (JRA) process divide into 4 modules (Fig. 2). This allows different participants to be included in various modules of the JRA. Figure 2: JRA modules and steps (required: , recommended: ) Key point Module 0 pairs with any module to provide background information, so new participants can be included at any point. Establish and convene a national steering committee Introduction 1 2 3 4 STEPS MODULE 4 Utilizing the outputs MODULE 0 Introduction MODULE 2 Risk framing MODULE 1 Setting up 5 Risk framing Identify a lead Establish and convene a technical team 6 Identify and diagram the risk pathway 7 Formulate and document risk assessment questions 8 Characterize the risk Establish and convene a stakeholder group MODULE 3 Conducting 9 Identify risk management options and communication messages 10 Document the assessment 3MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Introduction 1 Consensus is not always possible or necessary, depending on sectoral mandates and requirements. Key factors in sustainability include: Zoonotic diseases, classified as either endemic or emerging, pose risks to both animal and public health. Activities to identify, assess, manage and reduce risks from zoonotic diseases benefit from coordination and collaboration between ministries and other agencies within a country that are responsible for various aspects of human health, animal health, and the environment. Although it is important for the human health, animal health, and other sectors to conduct their own assessments to manage risks within the context of each sector, bringing together national information and expertise from all the relevant sectors to jointly assess health risks from zoonotic disease is necessary to fully understand and manage shared risks at the human–animal–environment interface. When involved sectors contribute data, knowledge, and expertise to the assessment, the amount and quality of information available to estimate risks increases significantly as does the validity of the assessment itself. The success of a joint risk assessment (JRA) depends on effective communication among the sectors throughout the process, ideally leading to a consensus1 on the outcome of the assessment and production of a joint or aligned assessment document. The JRA process is normally iterative (repeated periodically), so regular exchanges between sectors fosters intersectoral understanding of the perceptions, needs, mandates, and constraints of all involved sectors. JRA includes discussion on risk management options and communication needs (risk analysis), and provides recommendations. This allows decision-makers to build and implement science-based risk management measures and communication messages aligned between sectors or implemented jointly. ACCESS TO INFORMATION Often, early in an event there is insufficient information and a high level of uncertainty about the outcome of a risk assessment. Many countries lack infrastructure and resources for data collection and instead utilize expert knowledge and experience from similar events or pathogens. Irrespective of the information available, a risk assessment identifies specific key information gaps and targeted activities to collect it. RELEVANT SECTOR ENGAGEMENT Some zoonotic diseases principally affect humans but not animals, or wildlife but not livestock. Irrespective of the impact on a sector, information and expertise from all stakeholder groups is necessary to assess risks fully. POLITICAL WILL Engagement, support, and political will from leadership can provide a mandate to facilitate bringing together the relevant sectors to fully engage in the process and optimize the outcomes and usefulness of the assessment. However, even when such political support is not yet available, the technical teams responsible for zoonoses may come together in their various functions to complete a joint assessment. RISK ASSESSMENT EXPERTISE AND CAPACITY Ideally, the JRA Lead and members of the technical team will have experience in risk assessment. However, in many countries there is insufficient risk assessment or epidemiological expertise in one or more sectors to either complete the sector-specific assessment or contribute to the joint assessment. It is still important to undertake joint assessments in the face of a zoonotic disease event or threat, while simultaneously building capacity. MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT 4 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Enhancing the success of a JRA When certain key elements exist in a country, JRA functions optimally. When they do not, it is necessary to take steps to establish them. Figure 3. Enhancing the success of a JRA 5MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) How to use the JRA Operational Tool This operational tool (OT) is for staff from national ministries responsible for human health, animal health, and the environment, or other government agencies (collectively called “ministries” in this OT) responsible for control and management of zoonotic diseases, in particular epidemiologists, with close involvement of laboratory staff, risk managers, and communication officers. The OT presents the principles of JRA and its role in informing policy development. It provides guidance on how to set up a joint qualitative risk assessment process and describes step by step how to conduct each component of the process. The annexes include model documents and templates to support implementation, including a JRA report template. Prior risk assessment experience is not essential for those using the JRA OT. Countries can apply and modify the OT components as needed, adapting them to fit national context or existing mechanisms. For example, some countries already have a governmental mechanism for sharing technical information on zoonotic diseases within or among ministries. Such a task force or One Health platform could act as the basis for the steering committee described in the OT. Countries can apply these tools and processes to national priority zoonoses (for example, avian influenza) or any health concerns at the human–animal–environment interface (for instance, antimicrobial resistance). Key point All success-enhancing elements listed above are important, but a JRA can be done without them during a zoonotic disease event or threat. MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT 6 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Background 2 Summary descriptions of quantification in risk assessment are found in these publications: 2.1. The World Health Organization. WHO guidance: Rapid risk assessment of acute public health events. Geneva: WHO; 2012; page 36 (http://www.who.int/csr/resources/publications/HSE_GAR_ARO_2012_1/ en/, accessed 18 June 2020). 2.2. World Organisation for Animal Health. Handbook on import risk analysis for animals and animal products I. Introduction and qualitative risk analysis. Paris: OIE; 2010. (https://rr-africa.oie.int/ wp-content/uploads/2018/03/handbook_on_import_risk_analysis_-_oie_-_vol__i.pdf, accessed 23 November 2020). Principles of risk assessment Risk assessment is the systematic process of gathering, assessing, and documenting information to estimate the risk level for a specific time period and location. It is an iterative process based on the best information available during the assessment. Risk comprises two components: likelihood (probability) and impact (consequences), and each element includes a measure of uncertainty. A risk assessment assesses likelihood, impact, and associated uncertainty for one or more risk assessment questions about a particular aspect of the risks associated with an event or hazard. • Likelihood is the estimated probability or chance that the situation in the risk assessment question will occur. • Impact describes the level or severity of consequences if that situation occurs. Risk estimates (considering both likelihood and impact) depend on the suspected or known hazard, the presence of or possible exposure to the hazard, and the context for assessing the event. Risk assessments rely on currently available knowledge, which is usually incomplete or difficult to validate, so they always include an indication of uncertainty about the risk estimate in the outcomes/report. Uncertainty depends on the quality and detail of information available at the time of assessment. In the next iteration of the risk assessment, when new information is available to inform and improve results, the level of uncertainty decreases. Risk assessments can be quantitative or qualitative • In quantitative risk assessments,2 likelihood, impact, and uncertainty are expressed using numbers. Missing data is estimated using mathematical models or through expert consultation. However, there are often not enough data to conduct valid quantitative assessments. • In qualitative risk assessments, likelihood, impact, and uncertainty are expressed using descriptive sets of categories, with clear meanings defined for each. Qualitative risk assessments are faster, require less complete information, and use expert opinion where scientific data are missing. Qualitative risk assessments evaluate health events or emergencies where data are limited or a quick response is required. 7MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) The role of risk assessment in risk management Risk assessments provide evidence for decisions on risk management and risk communication. Risk assessments link results directly to management decisions. Thus, risk assessment processes function best within governmental structures that support risk management and risk communication, by engaging decision-makers and policy-makers from all relevant sectors. Policies for risk management and communication develop primarily in response to the likelihood and impact results of the risk assessment. However, other outputs of the assessment, such as the identified gaps in available information, often highlight and justify specific scientific or social research, additional surveillance, information collection or diagnostic testing. Such additional information can reduce uncertainty and improve the accuracy of estimates in future risk assessment iterations. Why joint risk assessment? Sector-specific risk assessments are important ways for the human health, animal health, and environment sectors to manage risks related to their sector within the sectoral context, perspectives, priorities, and mandates, e.g. whether additional hospital beds are needed or whether to tighten control on animal movement. These sector-specific assessments are essential and should take place for all zoonotic disease events and threats. For health concerns at the human–animal–environment interface, multiple sectors and disciplines must work together. This applies to risk assessments and for preparedness, surveillance, response and many other aspects of national health systems. Bringing together national information and expertise from all relevant sectors for the joint assessment of health risks from zoonotic disease allows all sectors, acting together, to evaluate fully, understand and manage shared risks at the human–animal–environment interface with coordinated responses. A JRA will be more applicable and have greater validity for questions at this interface than a risk assessment conducted by one single sector. The main challenge to conducting JRAs is that the reasons for doing them often differ between sectors based on different needs and interests, so the risk assessment questions also differ. The tools and processes various sectors use for risk assessment evolve to meet their different needs and thus do not directly align with those of other sectors. When sectors come together for JRA, different approaches and terminology cause confusion or misunderstanding. In some countries, there is no official data sharing between sectors, and in many countries, there is no established mechanism to communicate about zoonoses between different departments within or between government agencies, further complicating the ability to conduct JRAs. Sector-specific and joint risk assessments are complementary. Findings and gaps from sector-specific risk assessments may highlight a need for information and expertise from multiple sectors and disciplines, and thus a need to collaborate on a JRA. Furthermore, the results of a JRA may influence and improve the next iteration of sector-specific assessments for an event by providing additional perspective on the risks of interest or identifying necessary information and expertise for the interface aspects. The crucial requirement for strong political will and stakeholder buy-in to support and sustain the risk assessment applies equally for both sector-specific assessments and those performed jointly, with the added challenge of requiring alignment among ministries and a MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT 8 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) myriad of stakeholders. However, when all stakeholders agree together on key objectives and outputs are useful across sectors, the JRA process becomes a standard fixture in the national system to address health concerns at the human–animal–environment interface. When to do a JRA? Joint risk assessments should be conducted: • routinely for contingency planning; • after zoonotic disease prioritization to agree on implementation measures; • during an emergency event. Scope of the JRA OT This OT describes a national process for conducting joint risk assessment. As part of a functioning national health system, the animal health sector, the human health sector, and other sectors (e.g. wildlife, environment) conduct sector-specific risk assessments of health events routinely and individually. When a health event emerges or occurs at the human–animal–environment interface, a JRA focused on risks at the interface is conducted. Information from sector-specific risk assessment(s) becomes part of the JRA process.3 This JRA is a qualitative risk assessment. It is possible to conduct it rapidly, without the need for large quantities of validated quantitative data or specialized mathematical skills. The steps described, particularly the establishment of a JRA Steering Committee and Technical Team, are specific to a single hazard or health event, although membership may overlap for similar events in a country. The technical assessment itself is also event- specific, with objectives and risk assessment questions differing between events. In some cases, information from an assessment may be applicable to more than one event. Recommended steps in the JRA process As shown in Fig. 2, the JRA process consists of 10 steps. Different countries may include some steps in their process but not others, and the order of completion may vary, with some steps prepared in anticipation of a particular health event. Some steps may be skipped in emergency situations. Optional recommended steps are noted in FIG. 2 (P. 2), and Fig. 4 illustrates the flow of JRA with feedback points. 3 This operational tool describes JRA only. Other documents are available describing sector-specific risk assessment, surveillance, IHR/OIE reporting, response, and communications. 9MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Figure 4. Tasks and flow of the iterative JRA process ESTABLISH ANd GuIdE JRA PROCESS • Define JRA scope and objectives • Establish governance structure • Identify JRA Lead • Frame assessment (scope, purpose) • Establish JRA Stakeholder Group (Optional) LEAd ANd MANAGE JRA PROCESS • Maintain communication among groups • Convene and lead JRA Technical Team CONduCT TECHNICAL ASSESSMENT Identify and diagram risk pathways Identify risk assessment questions Characterize the risk • Review and consider available information • Identify information gaps • Estimate likelihood, impact, and uncertainty • Provide technical interpretation Identify communication & management options Document the assessment OPERATIONALIZE ASSESSMENT OuTCOMES • Review JRA outputs • Make management and communication plan • determine next steps • Re-evaluate JRA framing RISk MANAGEMENT RISk COMMuNICATION* data collection plus iterative assessments Multi- sectoral inputs to JRA process JRA Steering Committee JRA Lead JRA Technical Team JRA Stakeholder Group Country-dependent ROLE OF --- Dotted lines indicate optional elements *RISK COMMUNICATION is applied throughout the JRA process M od ify if n ee de d

Module 1 Module 1. Setting up the JRA 12 Setting up the JRA 13 Step 1 Establish and convene a national JRA Steering Committee 16 Step 2 Identify a JRA Lead 18 Step 3 Establish and convene a JRA Technical Team 22 Step 4 Establish and convene a JRA Stakeholder Group 24 Example: Setting up the JRA in Indonesia MOduLE 1. SETTING uP THE JRA 12 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Setting up the JRA Each country has a rationale and mandate for conducting a JRA and using the obtained results, and may already have structures or mechanisms in place for health risk assessment or multisectoral collaboration. Countries should use existing mechanisms to support the JRA process. For example, an existing One Health platform or coordination mechanism may serve as the JRA Steering Committee. Individual countries undertake the setting up process differently depending on their starting point. Some national activities may provide background and context for the JRA process. These could include: • a review of national systems, inter-ministerial linkages and infrastructure, and risk assessment processes already functioning; • a review of existing national mechanisms for integrated collaboration; • agreement on generic terms of reference (ToR) for JRA Leads, steering committees, stakeholder groups, and technical teams (SEE ANNEXES A, B, D, E); • agreement on a generic decision-making mechanism, e.g. to select the JRA Lead, to set up rosters for leaders and members; • a stakeholder analysis to establish how to identify members of the steering committee, technical team, and stakeholder group; • effort to ensuring government commitment to the JRA, including overall governmental authority to conduct a JRA, so ministries convene quickly; • establishment of intersectoral agreement on circumstances for convening a JRA. Key points • To ensure usefulness and sustainability, the national agencies responsible for human, animal and environmental health conduct the JRA with engagement from all relevant stakeholders. • Background activities may occur prior to convening the technical team but do not have to progress in a specific order. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 13 MOduLE 1. SETTING uP THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 1: Establish and convene a national JRA Steering Committee The steering committee function is recommended in all situations. However, steering committees vary in formality, size, and composition under different circumstances and may be modified in the event of an emergency. The JRA Steering Committee oversees the JRA process. The committee is responsible for the management and communication of decisions based on the outcomes of the JRA, but does not engage in technical aspects of the risk assessment. Additional stakeholders may advise it through an external stakeholder group. Separating these three functions ensures that the JRA Technical Team can focus effectively on the technical questions without being influenced by policy considerations or other diverse perspectives. An existing multisectoral coordination mechanism may function as the JRA Steering Committee. Figure 5. JRA organizational structure Go ve rn m en t Sy st em JRA Steering Committee JRA Technical Team Convene Advise JRA Stakeholder Group JRA Lead Coordinates Provide technical results and options Advise MOduLE 1. SETTING uP THE JRA 14 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Box 1 and Annex A present responsibilities, tasks, and roles of the JRA Steering Committee. The steering committee may iteratively modify these tasks based on an evolving disease situation with input from the JRA Technical Team or Stakeholder Group. Step 1.1. Establish the JRA Steering Committee • Identify members of the JRA Steering Committee: -  Agencies, likely those requesting the JRA, come together to form the initial JRA Steering Committee (often ministries responsible for human health, animal health, and the environment). -  The composition of the steering committee may vary for different events, based on lines of authority and responsibility for all aspects of the event. -  Stakeholder analysis may determine the required composition, when time permits. -  Consider including communications specialists in case urgent messaging is required while convening the JRA technical process. • Gain approval from all relevant ministries and agencies to be included, as appropriate to national processes. Box 1: Responsibilities, tasks, and roles of the JRA Steering Committee. (See Annex A, Model ToRs) • Defines the scope of and timeline for the JRA process; • Identifies the JRA Lead, who subsequently joins the steering committee; • Proposes the composition of the JRA Technical Team; • Reviews and interprets the results of the risk assessment; • Determines and prioritizes risk management strategies and communication messages based on JRA and promotes implementation of actions; • Re-evaluates and modifies the JRA process as needed; • Identifies and convenes the stakeholder group; • Maintains ongoing dialogue with the JRA Technical Team and Stakeholder Group (if available), through the JRA Lead, to assess and modify the process as needed. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 15 MOduLE 1. SETTING uP THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 1.2. Convene the JRA Steering Committee The ministries discussing the JRA convene the steering committee, unless there is already a formal process in place. The committee meets initially to define the JRA, and again after each risk assessment report is available to interpret the assessment and develop a plan of action. At a minimum, the first two meetings are face to face. The JRA Steering Committee convenes a first meeting as soon as possible after the group has been set up. At the first meeting for emergency events, the JRA Steering Committee: • agrees on informal ways of working (e.g. chairperson, note takers); • identifies the JRA Lead – who then becomes a member of the steering committee (SEE MODULE 1: STEP 2.1 for criteria on JRA Lead selection and tasks of the JRA Lead); • frames and defines the assessment (SEE MODULE 2: STEP 5); • identifies the expertise and information needed for the assessment (ANNEXES G and H provide examples of required information and information sources); • discusses and proposes, with the JRA Lead, the JRA Technical Team composition (technical agencies, departments) based on expertise and information needed (SEE MODULE 1: STEP 3); • decides on the timeline for the JRA technical process; • designates urgent reporting formats and output documents from assessments prepared by the JRA Technical Team (e.g. full report, summaries) (SEE ANNEX F, JRA REPORT TEMPLATE); • decides urgent clearance processes and level of confidentiality of outputs from urgent assessments. In subsequent meetings for emergency events, the steering committee: • considers the outcomes of the JRA and risk management and risk communication options to develop a management plan; • with the JRA Technical Team, decides on the date of the next meeting. To ensure the sustainability and effectiveness of the JRA process, at some point, the steering committee: • reviews any adopted urgent processes and revises them as necessary; -  may decide to utilize different processes in future for urgent and non-urgent situations; • identifies a mechanism for steering committee leadership (e.g. always the Ministry of Health or Ministry of Agriculture, rotating leadership, or joint leadership); • agrees on JRA governance and steering committee ToRs (SEE ANNEX A) or reviews drafted ToRs; • proposes, with the JRA Lead, the stakeholder group composition (SEE MODULE 1: STEP 4). MOduLE 1. SETTING uP THE JRA 16 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 2: Identify a JRA Lead The JRA Lead function is required in all situations. The role and specific activities of the JRA Lead vary in different countries, circumstances, and timeframes. The JRA Steering Committee designates the JRA Lead to set up and implement the national JRA process, on behalf of the government, for a specific event or threat. This person is the delegated authority from and responsible to the JRA Steering Committee, also participating as a member. The JRA Steering Committee designates the level of authority and autonomy as well as the scope of activities of the JRA Lead. Box 2 and Annex B present the responsibilities, tasks, and roles of the JRA Lead. Facilitation is an important role of the JRA Lead, and Annex C lists general facilitation tips to support improved collaboration and coordination during the technical JRA steps 6-8. Box 2: Responsibilities, tasks, and roles of the JRA Lead (See Annex B, Model ToRs) • Identifies members of the JRA Technical Team; • Discusses and agrees on the composition, timing, and outputs of the JRA Technical Team as advised by the JRA Steering Committee; • Leads a stakeholder analysis; • Based on the results of stakeholder analysis, with guidance from the JRA Steering Committee, identifies and invites specific agencies or individuals to participate in the JRA Stakeholder Group; • Manages and leads all operational aspects of the JRA process for this specific event or threat; • Coordinates and facilitates ongoing communication activities among the JRA Technical Team, Steering Committee, and Stakeholder Group, to assess and modify the process as needed; • Takes decisions as authorized by the steering committee; • Convenes and administratively leads and manages the JRA Technical Team to ensure each team member understands their role and completes their tasks; • Identifies any challenges brought to the JRA Steering Committee for resolution; • Identifies and addresses resource issues. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 17 MOduLE 1. SETTING uP THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Some national activities performed in advance of this step could include: • Establishment of a process to identify the JRA Lead. Ministries together agree on an appropriate mechanism to identify leadership for the JRA process for any event, hazard, or threat undergoing a JRA. This mechanism differs between countries. • Development of a roster with department/units (including contact details) of potential JRA Leads for different types of events or threats. Ideally, several individuals, who could act as JRA Leads, should be specifically trained in use of the JRA OT. Step 2.1. Identify and confirm the JRA Lead The JRA Lead role may go to an individual in one ministry, rotate amongst ministries, be shared (as co-leads) amongst involved ministries, or be a designated person from a key stakeholder agency. In all cases, they are responsible to the steering committee for their functions. The JRA Lead is usually an individual but could be a named function/ position or agency. Critical skills for a JRA Lead are: • risk assessment expertise/experience; • leadership capacity; • ability to negotiate; • strong facilitation skills; • understanding of government processes; • ability to engage with multiple sectors and One Health principles and approaches; • ability to attain respect from all sectors involved. To decide which sector will lead, the steering committee may consider: • which sector has the most information/evidence/expertise; • which sector is most impacted by the event; • which sector currently has the most institutional capacity. Key point Good facilitation is important in the JRA process and increases its success. A JRA Lead benefits from strong facilitation skills (SEE ANNEX C). Alternatively, outsource this to a facilitator or communication specialist without technical expertise. MOduLE 1. SETTING uP THE JRA 18 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 3: Establish and convene a JRA Technical Team A JRA Technical Team is required in all situations, but the specific ToRs and outputs will vary between different countries and under different circumstances. The JRA Technical Team is a small group of technical staff who conduct the risk assessment and report to the steering committee. Box 3 and Annex D present the responsibilities, tasks, and roles of the JRA Technical Team. Box 3: Responsibilities, tasks, and roles of the JRA Technical Team (See Annex D, Model ToRs) • Identifies the data needed to conduct the JRA; • Shares needed data, as well as relevant experience and expertise regarding the event/hazard being assessed; • Formulates and documents risk questions based on the risk framing and general concerns of the steering committee; • Identifies and diagrams potential risk pathways; • Compiles available information to characterize the likelihood and impact of each of the risk questions; • Identifies and notes any data gaps; • Provides technical interpretation of risk estimates; • Identifies risk management and communication options based on the JRA's results; • Documents the assessment using the agreed report template and shares it with the JRA Steering Committee through the JRA Lead. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 19 MOduLE 1. SETTING uP THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Some national activities performed in advance of this step could include: • Establishment of a JRA Technical Team roster. Generating a roster of technical staff and agencies with necessary expertise and data for potential national zoonotic disease threats in advance facilitates convening a JRA Technical Team quickly. The steering committee could decide, for instance, on necessary qualifications, who keeps and updates the roster. It is useful to include staff involved in sector-specific risk assessments on the roster. • Establishment of administrative steps to invite staff from other agencies, including external agencies. Step 3.1. Identify members of the JRA Technical Team The JRA Lead, with input from the JRA Steering Committee, identifies members of the JRA Technical Team and leads this team. The composition of the technical team depends on the expertise, experience, and information needed for the particular assessment. The steering committee and the JRA Lead may have already discussed this (module 1: step 1.2). The JRA Lead uses this information to identify agencies and departments, including those outside government, which have this information and expertise. The JRA Technical Team consists of: • people with key expertise, experience, and information from any sector or discipline required for the technical assessment, including technical experts and those with understanding and experience from local affected areas; -  role: to contribute relevant technical and local experience necessary for the assessment; • at least one person with experience in conducting risk assessments (if available); -  role: to guide the technical risk assessment process and act as the resource person for the JRA methodology and principles; • staff involved in conducting related sector-specific RAs (if available); -  role: to contribute key discussion points and outcomes from the sector-specific assessments. Other considerations in building the JRA Technical Team: • To maintain the technical focus, reduce the influence of existing or potential policy considerations, and optimize the objectivity of the outcomes: -  The JRA Technical Team should be limited to those who contribute technical expertise, information, and experience. -  Communications officers and risk managers are generally not members of the JRA Technical Team to keep the technical risk assessment independent of the decision-making processes for risk management and communication. They may join as observers in the JRA technical assessment to better understand the rationale of the outcomes and contribute later when the JRA Steering Committee discusses implementation options. -  During the technical assessment, the JRA Technical Team members act as independent subject-matter experts. MOduLE 1. SETTING uP THE JRA 20 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) -  Non-governmental actors (e.g. private institutions, academia, independent experts) may have an important role in the JRA. When representatives of non-governmental organizations are included, recognition that individual and institutional mandates and priorities may exist, is important to maintain objective, technical discussion and decisions. • There should be a balance of sectors and disciplines represented on the JRA Technical Team. Step 3.2. Convene the JRA Technical Team meeting Prior to or during the first meeting of the JRA Technical Team, the JRA Lead: • informs invited participants of: -  information they are requested to bring to the assessment, based on information and expertise identified by the steering committee; -  framing and other guidance from the steering committee; -  the entire range of information requested for the assessment, in case a member has access to additional information not specifically requested from them; • reviews the event and framing and determines the time required for the first meeting; • distributes information among members; -  in advance if possible; -  where data sharing is challenging, information is brought to the RA and shared during the assessment; • distributes a copy of the JRA tool to be used, including the JRA report template (ANNEX F); • shares results of sector-specific risk assessments; • informs the team of the ToR, including the mechanism for circulation and approval of draft reports. Key points • When a JRA Technical Team is composed of fewer than 10 members, everyone has an opportunity to contribute. • JRAs benefit from expertise and information from multiple sectors relevant to zoonotic disease. This usually includes animal and human health epidemiologists and laboratories, with environment and wildlife experts. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 21 MOduLE 1. SETTING uP THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) At the first meeting, the JRA Technical Team: • reviews framing and guidance from the steering committee; • reviews any prior assessments relevant to the particular event; • reviews the template of the JRA report and decides which content is presented to the steering committee; • conducts the assessment (steps 6-8). At subsequent meetings, the JRA Technical Team: • reviews outputs from previous JRAs and any other assessments (e.g. sector-specific assessments) for that event; • reviews any updated framing and guidance from the steering committee; • conducts the next iteration of the technical assessment (MODULE 3: STEPS 6-8) with particular emphasis on: - feedback from the steering committee; - new developments; - newly available data. Key points • Designate someone to take notes during the meeting. • Use the JRA report template to guide and capture the discussion and decisions taken. MOduLE 1. SETTING uP THE JRA 22 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 4: Establish and convene a JRA Stakeholder Group A JRA Stakeholder Group is recommended for all situations. However, this step may be skipped during emergency situations. Establishing a stakeholder group is important to engage the private sector, industry, academia, and other relevant stakeholders in the JRA process and subsequent implementation of risk management measures. The group provides a multisectoral and interdisciplinary dimension to the JRA and promotes advocacy and communication. The group’s main functions are: (1) to provide diverse perspectives and to advise the steering committee; and, (2) to be instrumental in implementing risk measures. The stakeholder group normally has no technical or decision-making function. Ensuring engagement of the relevant stakeholders is important for wide acceptance and effective implementation of steering committee decisions. This OT defines a stakeholder as any individual or group that is or should be involved as a partner in preventing or managing zoonotic diseases or other shared health threats at the human–animal–environment interface. Stakeholders include those who impact, are impacted by, or perceive themselves to be affected by zoonotic disease threats, including those who may be affected by measures to address zoonotic diseases. Box 4 and Annex E present responsibilities, tasks and roles of the JRA Stakeholder Group. Normally the stakeholder group does NOT have a role in the JRA technical process or in decision-making processes. Box 4: Responsibilities, tasks, and roles of the JRA Stakeholder Group (See Annex E, Model ToRs) • Provides perspectives from outside ministries on potential impacts of management measures • Contributes relevant information where possible (relevant/required data are often held in private-sector or academic institutions) • Contributes relevant information upon request from the steering committee to facilitate management/communication decisions • Supports and advocates implementation of management measures, and may contribute to implementation • Supports and disseminates communication messages Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 23 MOduLE 1. SETTING uP THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 4.1. Conduct a stakeholder analysis 4 World Health Organization, Food and Agriculture Organization of the United Nations & World Organisation for Animal Health. (2019). Taking a multisectoral, One Health approach: a Tripartite guide to addressing zoonotic diseases in countries. World Health Organization. (https://apps.who.int/iris/handle/10665/325620, accessed 26 June 2020). If not already completed as a national background activity, the JRA Steering Committee, led by the JRA Lead, conducts a stakeholder analysis including: • review and analysis of the specific event or threat; • identification of all relevant stakeholders. More information on conducting this analysis is available in the Tripartite Zoonoses Guide (TZG),4 Section 4.2. Step 4.2. Establish the stakeholder group The JRA Lead identifies and invites specific agencies or individuals to participate based on guidance from the steering committee and the results of the stakeholder analysis, ensuring this reflects the interdisciplinary and multisectoral nature of the event. The JRA Steering Committee designates the overall mandate and role of the stakeholder group. Step 4.3. Convene the stakeholder group The specific functions of stakeholder groups will vary widely between countries, according to the ToR and needs of the steering committee. In some cases, the JRA Steering Committee or technical team will ask specific questions or seek particular information. The JRA Lead is responsible for agreeing on an agenda and conveying information between the stakeholder group and the other groups. Key point Generally, activities of the JRA Technical Team are purely technical, while activities of the JRA Steering Committee include policy perspectives. The stakeholder group advises the steering committee. MOduLE 1. SETTING uP THE JRA 24 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Example: Setting up the JRA in Indonesia Enabling environment: Capacity development for joint risk assessment as part of One Health zoonosis control is a priority activity in the Indonesian National Action Plan for Health Security and is included in the Presidential instruction on enhancement of preparedness and response to zoonotic diseases involving multiple sectors, drawn up in 2019. These national laws and policies provide a legal framework for JRA and greatly facilitate its implementation in Indonesia. JRA Steering Committee: The Coordinating Ministry for Human Development and Culture oversees zoonotic disease control activities in Indonesia, including various cross-programme and cross- sector initiatives involving government, the private sector and communities. At the JRA pilot workshop in March 2018, the Coordinating Ministry for Human Development and Culture proposed taking on the steering committee role for the JRA, given the Ministry’s legal basis for managing zoonoses. Stakeholder analysis: The most relevant JRA stakeholders in Indonesia include the Ministry of Agriculture, Ministry of Health, Coordinating Ministry for Human Development and Culture, Coordinating Ministry for Political, Legal, and Security Affairs, Ministry of Defense, Ministry of Environment and Forestry, provincial public health and animal health and livestock services, provincial Disease Investigation Centers (DICs), and provincial and district disaster agencies. Countries with decentralized governments, like Indonesia, must build preparedness and response capacity at national and subnational levels. JRA Lead and technical team: The composition of the JRA Technical Team depends on the hazard assessed and is comprised of members from the most relevant stakeholder ministries and institutions listed above. The steering committee determines the JRA Lead, selected from a pool of facilitators trained during the national and subsequent subnational workshops. Module 2 Module 2. Risk framing for the JRA 26 Step 5 Risk framing 27 Example: Risk framing for rabies MOduLE 2. RISk FRAMINGFOR THE JRA 26 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 5: Risk framing Risk framing, coordinated by the JRA Lead, is completed and shared before the technical team starts its assessment. In risk framing, the JRA Steering Committee defines the hazard as well as the scope, purpose and key objectives of the risk assessment, according to the template in Annex J. The steering committee completes one template for each hazard. Through this framing, the steering committee guides the technical JRA process to focus on their key concerns related to the event or threat to ensure that results are practical and useful to support event or threat management decision-making, implementation, and risk communications. The JRA Technical Team subsequently formulates risk assessment questions based on the risk frame (SEE MODULE 3: STEP 7). An additional outcome of the framing discussion is better mutual understanding of the perspectives and needs from other members of the steering committee. Step 5.1. Define the specific hazard Although, the hazard is likely to be well known prior to convening the risk assessment, confirming the specific hazard ensures focused discussion. Keeping the hazard as narrow as possible makes the assessment more directed and its outcomes more useful. Example hazards: • avian influenza A(H7N9) virus • avian influenza viruses • potentially zoonotic influenza viruses. Key points • The JRA Steering Committee may need to modify the risk framing iteratively based on discussions with the JRA Technical Team or Stakeholder Group. • Each sector conducts a sector-specific risk assessment for the event, and brings their information and results to the joint assessment. However, conducting a JRA is possible even if sector-specific assessments are not complete. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 27 MOduLE 2. RISk FRAMINGFOR THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 5.2. Define the scope The scope of the JRA will in most cases be an assessment of health risks at the human– animal–environment interface posed by the agreed hazard within the country, in a specific geographical area or administrative level of concern (e.g. national or subnational level). The steering committee suggests how much of the sector-specific discussion (including risk assessment questions and risk pathways) is included in the JRA and how much is completed in advance through sector-specific assessments and outcomes brought to the JRA. Sector-specific aspects may be included in the JRA scope as needed in order to evaluate risk at the interface. Example scope: • Domestic health risks at the human–animal–environment interface posed by avian influenza virus H7N9 currently circulating in neighbouring country X. Step 5.3. Agree on purpose and key objectives In general, the purpose of any risk assessment is to support the mitigation of risks associated with the hazard, while the key objective is to provide a basis for management or communications decisions. However, countries may also wish to emphasize more specific purposes and objectives relative to the assessed zoonotic disease event or threat. These are discussed, agreed upon, and communicated to the JRA Technical Team. Example: Risk framing for rabies In Country X, the hazard of concern selected by the JRA Steering Committee is rabies. The committee’s top concern is a recent series of deaths in farmers, which resulted in farmers’ unions demanding that the government improve disease control. The steering committee is concerned about risks at the animal–human interface between farmers and feral dogs, but is also concerned about the risk of feral dogs transmitting rabies to livestock, which could be further transmitted to farmers. The issue is of nationwide concern, and festival season is approaching which will increase livestock slaughter and thus interaction between animals and humans. The steering committee wants the JRA to provide general risk mitigation options and consider improved safety for farmers, the primary concern of the farmers’ unions. This must therefore be included in management and communication decisions. All ministries involved in animal, human, and wildlife health should have technical representatives on the technical team, as should the national university, which operates a rabies surveillance research study in the country.

Module 3 Module 3. Conducting the JRA 30 Step 6 Identify and diagram the risk pathway 32 Example: Risk pathways for Rift Valley fever virus 33 Step 7 Formulate and document risk assessment questions 36 Example: Risk pathways for Rift Valley fever virus 37 Step 8 Characterize the risk 46 Example: Characterize Risk for H5N1 HPAI virus MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 30 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) At the start, the JRA Lead briefs the technical team on the risk framing, i.e. the hazard, scope, purpose, and key objectives agreed upon by the steering committee. Step 6: Identify and diagram the risk pathway Considering the hazards, scope, purpose, and key objectives provided by the steering committee in their risk framing, the JRA Technical Team identifies all the potential risk pathways, irrespective of their likelihood, and captures the information in a risk pathway diagram (AS DEPICTED IN FIG. 4). Risk pathways describe the logical movement sequence of the hazard from its source to its infection of the host of interest. The entire risk pathway for most zoonoses spans from the time the pathogen enters the country, through its spread in animals and into humans (or other hosts), and potentially back into animals. The risk pathway diagram frames the risk assessment within the scope defined in module 2: step 5 of this OT. Risk pathway diagrams facilitate communication about risks and risk management with the JRA Steering Committee and other stakeholders. Understanding the relative importance of different pathways in the diagram allows the technical team to present the most practical, efficient, and cost-effective risk management options. The process of identifying and discussing risk pathways helps to identify the specific source(s) of greatest interest, which is (are) incorporated in the risk assessment questions. The process may even reveal new risk assessment questions. Tip Start using the JRA report template (ANNEX F) now to document all discussions. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 31 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 6.1. Identify points and processes in the risk pathways from each hazard source 5 Conditional dependence occurs when each step depends on the previous step, so that if a step does not occur, the following ones cannot occur. For example, a poultry worker can only be exposed to H7N9 virus at work if the virus is present in the chicken flock, which is conditional on it having been introduced to the chicken flock. If the virus is never introduced to the flock, the worker cannot logically be exposed at work (but may be exposed elsewhere, via another pathway). To promote the fullest understanding of the national system, the JRA Technical Team identifies all possible pathways of hazard movement as comprehensively as possible. Tracing all possible starting points (sources), within the scope defined by the steering committee, along the logical sequence of events, through to exposure of a human host (or back into an animal host from a human host), the technical team elaborates all processes along the pathways. This includes animal transport, potential exposures/infections in other species and wildlife, and border crossings. Including all points in a logical sequence allows understanding of the conditional dependence5 of events and processes, which is useful when assessing the likelihood for each risk assessment question (SEE MODULE 3: STEP 8.3). Sources of the pathogen may be known or unknown. If sources are unknown, all possible sources are proposed. Examples of interface-relevant sources for avian influenza include household poultry, wild birds, live animal markets, commercial poultry units, poultry products, and equipment. All plausible potential sources within the scope of the JRA are identified and included. Any risk pathways assumed but not known in detail are included to the extent possible, identifying and noting the information gaps. Value chain analysis identifies important points and processes in the animal health-related risk pathways. Other plausible risk pathways, such as exposure of household poultry via wild birds or household pets, are also considered. Risk pathway diagrams from sector-specific risk assessments provide further information and may reveal additional potential sources of hazard exposure. Risk pathways crossing the interface are highlighted (AS DEPICTED IN FIG. 4). These are possible risk assessment questions to address in module 3: step 8. Step 6.2. Draw a final pathway diagram by hand or electronically Once the risk pathways have been identified and agreed upon, the JRA Lead documents the complete risk pathway in hand-drawn or electronic diagrams. These are consulted during future JRA iterations and attached to the JRA report when requested. Key point Through the entire JRA process, the JRA Lead facilitates ongoing dialogue among the JRA Steering Committee, the JRA Technical Team, and the JRA Stakeholder Group (when available), to continually assess and modify the scope, risk assessment questions, and risk pathways. MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 32 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Example: Risk pathways for Rift Valley fever virus Figure 6. shows a risk pathway diagram for Rift Valley fever virus in the ugandan national context This risk pathway diagram describes all potential pathways for Rift Valley fever virus infecting humans at the human–animal–environment interface after introduction into Uganda. • Blue highlights animal to animal transmissions • Black highlights reflect risk pathways across vectors to animal interfaces • Red highlights risk pathways related to human exposure interfaces For a given hazard, risk pathway diagrams may differ between countries or even subnational level territories due to differences in animal production systems, food value-chains, and local practices, for instance. Vectors Meat from unknown origins Infected animals from neighbouring countries Infected animals at farm Infected animals at home Infected animals at slaughter facility Infected animals products from neighbouring countries Infected wild animals Infected game meat Meat from infected animals at slaughter facility Meat from infected animals at butcheries and meat stalls Meat from infected animals at home Meat from infected animals at farm Infected milk sold commercially Infected milk at home Imported RVF case Infected person from neighbouring country Infected animals at commercial places like markets and trading points Human infected with RVF virus uganda's border Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 33 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 7: Formulate and document risk assessment questions Taking into account the outcomes of risk framing and the risk pathway diagram, the JRA Technical Team formulates precise risk assessment questions to ensure that the risk assessment is practical and relevant for the priority health management decisions under consideration by the steering committee. Annex I provides examples to show how the risk framing, risk assessment questions, and risk management options work together. Guided by the risk framing (module 2: step 5), the JRA focuses on risk pathways that cross the human–animal–environment interface. Sometimes, additional risk assessment questions emerge later or a given risk assessment question may be revised based on the technical discussion. Ideally, the JRA Technical Team, through the JRA Lead, discusses and agrees upon risk assessment questions with the steering committee before proceeding to step 8. Step 7.1. Formulate appropriate risk assessment questions Appropriate risk assessment questions (ILLUSTRATED IN FIG. 7): • are written using the general format of “What is the likelihood and impact of…?”; • are specific, usually noting in each risk assessment question: – Hazard (e.g. “avian influenza H7N9 virus”); – Event/thing to be assessed (e.g. “at least one human becomes clinically ill”, “disease is detected in another country”, “virus begins circulating locally”); – Location (e.g. “within province A”, “in live animal markets”, “in already affected areas”, “in unaffected areas neighbouring affected areas”); – Population (e.g. “in live animal market workers”, “in health care workers”, “in children”, “in workers in intensively managed poultry farms”); – Source (e.g. “due to virus coming from wild birds”, “due to virus in raw/processed poultry meat”); Tip Draw on a white board or flip chart to visualize pathways under discussion. The group can start drawing pathways from any point. Starting with the interface concern, based on the risk framing, and moving outwards is often helpful. MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 34 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) • are relevant if they: – fit into the agreed scope and are based on JRA objectives; – are agreed upon by all members of the JRA Steering Committee; • are time-bound, i.e. a this time frame is provided (e.g. “within the next 12 months”, “during this outbreak”); • describe the unwanted outcome (e.g. spread of disease, increase in the number of cases/deaths). Figure 7. Formulating specific, relevant and time-bound risk assessment questions What is the likelihood and impact of… WHAT hazard and event (as agreed during risk framing) WHERE population and location WHEN time frame HOW source (may be refined/decided/finalized later, after discussing the risk pathways) Example: What is the likelihood and impact of at least one consumer in the country being exposed to influenza A(H7N9) virus in a live bird market in the next 6 months? Table 1 drafts the risk assessment questions. Add specific information into a table row, and then formulate the full question. The question always starts with “What is the likelihood and impact of…” and then continues using the information from the row. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 35 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Table 1: developing risk assessment questions Number/ extent of situation Target population Geographic location Outcome Hazard Source of exposure Time frame W ha t is t he li ke lih oo d an d im pa ct o f… at least one human poultry worker in a live animal market exposed H5N1 avian influenza virus (NA, any source) during the next influenza high activity season an increasing number children in the country deaths H5N1 avian influenza virus (NA, any source) during this H5N1 outbreak at least one consumer/ shopper in province A presents with clinical disease a new subtype of animal influenza virus in live poultry market X in the next 12 months (NA, any) live poultry markets (NB: this is not strictly an interface question) to bordering provinces spread H7N9 avian influenza virus (NA, any source) during the coming Chinese New Year season at least one human in province X exposed Ebola virus wild animals specific bat migration period/fruiting period of trees at least one tourist national park X infected Crimean Congo haemorrhagic fever virus Ixodid ticks high abundance period (country dependent) or high season for tourism increasing number slaughterhouse workers in country Y infected Rift Valley fever virus susceptible livestock meat major festivities Using the above criteria, a risk assessment question is: “What is the likelihood and impact of at least one human poultry worker in an intensively managed chicken farm in province A being exposed to an infectious H5N1 avian influenza virus within the next 12 months?” Additional criteria may be added, for example, “… as a result of the presence of this virus in the local wild bird population?” Key points • Risk assessment questions include one hazard, (“virus A”, not “virus X and virus Y”). • It is possible that many appropriate risk assessment questions emerge. To make the JRA manageable, choose five or fewer questions (priorities) for assessment. With sufficient time, the JRA might address additional questions. MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 36 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 7.2. Check the risk assessment questions During the JRA Technical Team meeting, questions may arise that are important to answer or discuss but are not risk assessment questions, in that they do not warrant an associated risk estimate. These are often epidemiological or situation assessment questions. Although the standard risk assessment process is not applied to such questions, they may be very important to consider as part of the overall situation assessment and for filling data gaps, and they should still be discussed if they provide background or further understanding for the group. Examples of questions that are not risk assessment questions: • What is the likelihood that there is H7N9 virus circulating in live bird market X this year? • What is the extent of spread of H5N1 virus in poultry in country X this month? • What is the likelihood that the H5N1 virus will cross the border from country X during this outbreak? • What is the risk associated with importation of poultry from country Y during this outbreak? Sometimes these can be turned into risk assessment questions, e.g. What is the likelihood and impact of an illegal shipment of birds infected with H5N1 virus crossing the border from country X during this outbreak? Step 7.3: Document the risk assessment questions Record the formulated risk assessment questions in the JRA report template. Tips A question might NOT BE a risk assessment question if: • it does not start with "What is the likelihood and impact of…”; • the answer exists and could already be determined by collecting more or better data; • it refers to something happening now rather than something that could happen in future; • it does not directly link to a decision on how to manage a risk. Example: Risk questions for Rift Valley fever virus “What is the likelihood and impact of having at least one worker in a slaughter facility in province X become infected with RVF virus through contact with fluids from an infected animal between April and November this year?” Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 37 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 8: Characterize the risk Based on the risk assessment questions and the risk pathways, and considering the hazard, scope, purpose, and key objectives provided by the steering committee in the risk framing, the JRA Technical Team conducts the technical assessment. The JRA report template documents the risk characterization. If more risk assessment questions are proposed or identified than can be assessed, prioritize and select questions based on: • key concerns described in the risk framing; • questions most strongly linked to practical management decisions; • key questions for public messaging. Step 8.1. Review and consider available information Prior to the JRA technical assessment meeting, the JRA Lead requests the JRA Technical Team to compile the relevant information (e.g. literature reviews, technical reports, surveillance data, as outlined in Annex G) (SEE MODULE 1: STEP 3.2.). This information may be shared in advance or brought to the assessment. Information gaps that impact the assessment are noted. For each risk assessment question, the JRA Technical Team examines the associated risk pathway, discusses shared information, and notes where there is sufficient information and where major data gaps exist. Information may include: • information brought to the risk assessment, shared in advance, or any additional supporting information the team may have; • results of sector-specific risk assessments already conducted for the event, disease, or hazard; • expert opinion of the JRA Technical Team members. Local expert knowledge is particularly useful when other information is lacking. For example, universities may be able to support literature reviews or information gathering. It is helpful to set up a shared folder or document repository to collect available information, in advance of conducting the JRA. Even with insufficient data quality or quantity, the technical team must still undertake the JRA to establish a preliminary level for each risk assessment question, 1) knowing the uncertainty will be very high, and 2) assuming there will be a next iteration after better specific data exists. With minimal data, the team: • relies more heavily on expert opinion through the technical team; • makes reasonable assumptions (as below); • uses information about a similar event under similar circumstances in the same country; • sources information from other areas or similar pathogens (e.g. publications, experiences). MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 38 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) And then: • identifies these factors as data gaps; • reflects these gaps in the uncertainty level assigned. When necessary for the JRA to proceed, the technical team may make certain assumptions (SEE ANNEX F, JRA REPORT TEMPLATE, SECTION 7), for instance, about key infrastructure or practices or the epidemiology of the disease event. Assumptions are overarching things that are likely to be true. They often allow a risk assessment to be conducted in known but unproven contexts. For example, the technical team assumes: • cases/deaths in people are linked epidemiologically with exposures to infected animals although there is no field evidence available; • live animal market hygiene and practices in province A are similar to that of province B; • surveillance of people is likely to identify cases anywhere in the country; • poultry slaughter practices during a common festival are the same among islands. The report identifies and records assumptions and prioritizes information necessary to prove or disprove assumptions, for collection before the next iteration of the JRA for this event. Where assumptions are made, they are considered as “true” for estimating likelihood and impact. Every country and every event is different. Teams consider the current context, including the risk assessment questions, when identifying the information needed and how to find it. Annexes G and H describe information that may be required and potential sources. Step 8.1 may be completed in parallel with the estimation of likelihood and impact for each risk assessment question, step 8.3 below. Key point When expertise on a specific hazard is limited (e.g. the disease has never occurred in the country), additional expertise (e.g. academic partners, research institutes, regional or international experts) is sought for the next JRA iteration. Key point Some types of risk assessment specifically include a hazard assessment, an entry assessment, and an exposure assessment. Formulating appropriate risk assessment questions within the risk framing ensures all three components are included. Alternatively, separate assessment of hazard, entry, and exposure can take place when characterizing the risk. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 39 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 8.2. Identify information gaps (Annex F, JRA report template, section 10) In this step, the technical team identifies and clearly documents in the JRA report all key information that is missing or of insufficient quality. This may be done in parallel with step 8.1 where missing information is identified. The report discusses and proposes potential next steps and timelines for obtaining the information, designating the team member responsible and potential information sources. If the information is crucial to risk management, making it available could trigger a future assessment iteration. Key point After making estimates in step 8.3, prioritize the data gaps noted in step 8.2. Specific information needed to inform likelihood and impact estimates and decrease uncertainty in the next JRA iteration receive priority. MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 40 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 8.3. Estimate likelihood and impact and assign respective uncertainties for each risk assessment question (Annex F, JRA report template, section 8) In this step, the JRA Technical Team addresses each risk assessment question individually, considering associated risk pathways and associated risk factors for each. 8.3.1. Estimate likelihood For each risk assessment question, the likelihood (chance of the situation described in the risk assessment question happening) is estimated based on (1) the information available, and (2) the expert opinion of the JRA Technical Team. The technical team considers how the context in which the event is taking place, including local capacity, could influence the likelihood or impact of the event. This context assessment may include factors that are infrastructural/programmatic, social, ethical, technical, scientific, economic or environmental/ecological, such as pathogen evolution, capacity for case detection, severity of the disease in people, and capacity of the health system to respond effectively. The JRA process completes the context assessment while estimating the likelihood and impact for each risk assessment question. Estimates of likelihood at particular steps in risk pathways may already be available from sector-specific risk assessments. These are extremely helpful in estimating interface risks. If the JRA Technical Team is unable to assign a likelihood estimate for a specific risk assessment question based on available data, the team notes the decision, recording the data gaps for that question and explaining the decision in the report. The technical team still conducts all other assessment steps for all risk assessment questions. Likelihood estimates are assigned a qualitative category, as in Table 2, based on assessment of the likelihood that the situation described in the risk assessment question will occur. Key points With minimal or poor quality information: • DO attempt to estimate likelihood and impact accurately, and then assign high uncertainty. • Do NOT assign likelihood and impact estimates as “moderate” in attempt to balance lack of evidence. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 41 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Table 2: Criteria to estimate likelihood Likelihood estimate Criteria High The situation described in the risk assessment question is likely to occur Moderate The situation described in the risk assessment question may occur Low The situation described in the risk assessment question is unlikely to occur Negligible The situation described in the risk assessment question is almost certain not to occur but could occur under exceptional circumstances 8.3.2. Assign uncertainty for likelihood For each risk assessment question, level of uncertainty (how likely it is that the risk estimate for likelihood or impact is true) is assigned based on: (1) quality and quantity of data available, and (2) opinion of the JRA Technical Team. Step 8.1 describes data considerations. Even when there is minimal or poor quality information, likelihood and impact are still estimated before assigning a high level of uncertainty. The level of uncertainty is assigned according to the criteria in Table 3. Table 3: Criteria for estimating level of uncertainty Uncertainty Criteria Very high Lack of data or reliable information; results based on crude speculation only High Limited data or reliable information available; results based on educated guess Moderate Some gaps in availability or reliability of data and information, or conflicting data; results based on limited consensus Low Reliable data and information available but may be limited in quantity, or be variable; results based on expert consensus Very low Reliable data and information are available in sufficient quantity; results strongly anchored in empiric data or concrete information Key point Record the rationale for each estimate: include all key information on which an estimate is based, so others can follow the technical team decision to fully understand how the estimate was made. MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 42 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 8.3.3. Estimate impact Each risk assessment question estimates the impact according to how bad it would be if the exact situation described in the question were to occur. The JRA typically assesses impact at the population, local, national, or international level rather than the individual level. The impact at the individual person level generally relates to disease severity and is a factor in the context assessment. The JRA may consider only direct impacts to health and health systems or may include a broader set of direct and indirect impacts, e.g. economic, social, environmental. The JRA Steering Committee defines the scope of the impacts to be assessed. Impact estimates are assigned one of four qualitative categories, as shown in Table 4, based on the assessment of impact if the situation described in the risk assessment question were to occur. The JRA Technical Team should focus on concerns identified by the government in the risk framing when assigning the category. For example, if the impact on tourism was a major concern for the government, that aspect should be the focus of the impact assessment. When there is more than one area of concern, that of highest impact should be selected for inclusion in the risk matrix (module 3: step 8.4) for the risk assessment question. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 43 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Table 4: Criteria to estimate impact if situation described in the risk assessment question occurs Im pa ct es ti m at e Criteria Direct examples Indirect examples (economic, social, environmental) Se ve re The situation described in the risk assessment question will have substantial NEGATIVE consequences on the health (or health system) of the population • Potential pandemic in the human population (or large at-risk groups) or animal population (domestic and wildlife) with high mortality; significant livestock production losses at national and international levels • Severe disruption of normal activities and services • Threat to national and international trade: losses of market shares, importation bans in other countries, drop in product prices (meat, eggs) • Large number of measures needed at national and international levels with significant cost for authorities and stakeholders • Threat to food security and/ or food supplies and indirectly human livelihoods at national level • Similar level of disruptions in other sectors M od er at e The situation described in the risk assessment question will have significant NEGATIVE consequences on the health (or health system) of the population • Case reports in several regions with significant mortalities in the human population (or medium at-risk groups) or animal population (domestic and wildlife) • May be a threat to food security or food supplies and indirectly human livelihoods at regional level • Threat mainly to national trade but maybe also to international trade in specific products produced in the affected regions (e.g. foie gras and avian influenza) • Several measures needed at regional and national levels involving major costs • Similar level of disruption in other sectors M in or The situation described in the risk assessment question will have marginal NEGATIVE consequences on the health (or health system) of the population • Rare human case reports (mainly in small at-risk groups) with rare mortality, and low number of animal case reports (domestic or wildlife), with low mortality • Small areas affected (regional level or below) • No threat to food security or the economy • Measures needed at regional level with low to moderate costs • Similar level of disruptions in other sectors N eg lig ib le The situation described in the risk assessment question will have insignificant NEGATIVE consequences on the health (or health system) of the population • No human case reports and no, or low number of, localized animal case reports (domestic or wildlife) • No threat to food security or the economy • Few measures needed at sub- regional or lower level; minor costs of measures implemented at sub- regional level • Similar level of disruptions in other sectors MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 44 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 8.3.4 Assign uncertainty for impact As completed for likelihood, estimate the level of uncertainty for impact. Please refer to Table 3 in step 8.3.2. Step 8.4. Plot estimates (Annex F, JRA report template, Section 8) The likelihood and impact estimates are plotted in a risk matrix (shown in Fig. 8) for each risk assessment question to facilitate linking the risk to potential options for risk management. A dot or star added to the matrix indicates the risk estimated for each risk assessment question. The individual estimates for each question are not combined, but interpreted separately. The uncertainty level associated with each risk assessment question is included when reporting or discussing likelihood and impact estimates. Figure 8. A risk matrix Li ke lih oo d High Moderate Low Negligible Negligible Minor Moderate Severe Impact Key point If the technical team has difficulty deciding on an estimate due to differences in expert opinion, they should make every effort to assign a single estimate based on the evidence available. Key point It is crucial to convey the correct level of uncertainty to decision-makers and clearly document the thought process in the JRA report. Decision-makers have specific information to create messages on what is unknown, why, and the steps required to gather the information needed. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 45 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) For example, risk assessment results (likelihood and impact of introduction of a livestock disease) could link to risk management (use of surveillance), as follows: • red: critical to implement mitigation measures (increased surveillance); • yellow: review and adjust mitigation measures (surveillance enhanced: targeted or linked with existing surveillance activities); • green: maintain current mitigation measures (surveillance maintained). Step 8.5. Technical interpretation Based on likelihood and impact estimates, considering the uncertainty level for each of the risk assessment questions, and given the situation and national context discussed, the JRA Technical Team provides qualitative technical interpretation of the overall risk assessment for the steering committee. The technical interpretation on each risk assessment question is the basis for decisions on risk management options by the JRA Steering Committee. This may be the only part of the report (ANNEX F) that decision-makers read. A technical interpretation is conducted after characterizing each risk assessment question, to keep the different interpretations separate and clear. After all of the risk assessment questions are characterized individually, the JRA Technical Team may provide an additional overall technical interpretation. When provided, it should include a brief technical summary of: • risk assessment questions; • key assumptions; • likelihood and impact estimates and associated uncertainties; • justifications for the estimates; • critical management/communication options. MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 46 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Module 4 Example: Characterize risk for H5N1 HPAI virus The following is an abbreviated technical interpretation submitted by a JRA technical team to the JRA Steering Committee: “The JRA technical team assessed the likelihood and impact of at least one human in the Lake Tonka Region being exposed to H5N1 HPAI virus from infected backyard ducks in the next three months, and concluded that the likelihood and impact are both moderate. This conclusion assumed that there is the possibility of importation of infected poultry from affected neighbouring countries because there is no inspection occurring at border points. The moderate likelihood estimate is based on data available concerning birds migrating to the country from affected countries, as well as numerous published studies on research conducted in other countries, which found live bird markets, similar to those present, to be high risk for disease transmission. The moderate impact estimate for H5N1 HPAI virus incursion is based on estimating economic losses due to loss of poultry stock and consumer confidence, unavailability of human vaccines, high human case fatality rate, and the country’s reliance on poultry as a food source, conversely weighed against lack of human-human transmission demonstrated in other countries. Experts felt the latter point lowered the impact compared to other potential disease events. The uncertainty for both estimates is low due to the availability of reliable information. Although only a limited quantity of information comes from within the country, there is extensive research on the disease in several neighbouring countries. The JRA Technical Team recommended that the JRA Steering Committee should approve several mitigation and communication measures. For example: the reinforcement of laws and regulations concerning control measures on poultry importation, including veterinary quarantine grounds at all major border points and certificate inspection; the display of posters in a prominent position at border points; and the direct communication of new regulations to authorities and private individuals/companies in the export countries. This assessment was based on data and information obtained from expert opinions, literature, and official standard setting or technical organizations, including the OIE, WHO, and FAO. A significant information gap concerning in-country surveillance for HPAI exists. It was recommended that active surveillance be conducted within the next year, and a subsequent JRA be conducted with the updated information.” Module 4 Example: Characterize risk for H5N1 HPAI virus The following is an abbreviated technical interpretation submitted by a JRA technical team to the JRA Steering Committee: “The JRA technical team assessed the likelihood and impact of at least one human in the Lake Tonka Region being exposed to H5N1 HPAI virus from infected backyard ducks in the next three months, and concluded that the likelihood and impact are both moderate. This conclusion assumed that there is the possibility of importation of infected poultry from affected neighbouring countries because there is no inspection occurring at border points. The moderate likelihood estimate is based on data available concerning birds migrating to the country from affected countries, as well as numerous published studies on research conducted in other countries, which found live bird markets, similar to those present, to be high risk for disease transmission. The moderate impact estimate for H5N1 HPAI virus incursion is based on estimating economic losses due to loss of poultry stock and consumer confidence, unavailability of human vaccines, high human case fatality rate, and the country’s reliance on poultry as a food source, conversely weighed against lack of human-human transmission demonstrated in other countries. Experts felt the latter point lowered the impact compared to other potential disease events. The uncertainty for both estimates is low due to the availability of reliable information. Although only a limited quantity of information comes from within the country, there is extensive research on the disease in several neighbouring countries. The JRA Technical Team recommended that the JRA Steering Committee should approve several mitigation and communication measures. For example: the reinforcement of laws and regulations concerning control measures on poultry importation, including veterinary quarantine grounds at all major border points and certificate inspection; the display of posters in a prominent position at border points; and the direct communication of new regulations to authorities and private individuals/companies in the export countries. This assessment was based on data and information obtained from expert opinions, literature, and official standard setting or technical organizations, including the OIE, WHO, and FAO. A significant information gap concerning in-country surveillance for HPAI exists. It was recommended that active surveillance be conducted within the next year, and a subsequent JRA be conducted with the updated information.” Module 4. Utilizing the JRA outputs 48 Step 9 Identify risk management options and communication messages 49 Step 10 Document the assessment 51 Example: Rift Valley fever virus 52 Supporting documents MOduLE 4. uTILIZING THE JRA OuTPuTS 48 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 9: Identify risk management options and communication messages The purpose of risk assessment is to direct risk management and communication options within the scope, purpose, and objectives framed by the steering committee. The JRA technical discussion captures and prioritizes options and discusses and documents technically justified pros and cons, including the costs and benefits of each option. These options and messages are based entirely on the technical outcomes of the assessment and are scientifically justified. For example, those risk management measures with the highest impact on reducing overall risk and the lowest negative impact on production, animal welfare, also called critical control points, could be considered when prioritizing options. The factors and variables contributing to the risk, as discussed during risk characterization and included in the rationale (module 3: step 8) should be the basis for developing risk management and risk communication options. The JRA Technical Team proposes general options for evidence-based risk management and potential key messages related to the human–animal–environment interface aspects of the event or threat assessed. Options for both multisectoral management and communications and sector-specific, but aligned, management and communications may be proposed (SEE TZG, CHAPTER 5.5.). An example of a management option is to conduct a simulation exercise to evaluate the response to the hazard. An example of a communication option is a campaign with the key message that thoroughly cooked meat is safe to eat. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 49 MOduLE 4. uTILIZING THE JRA OuTPuTS Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 10: Document the assessment The technical team keeps comprehensive notes (SEE ANNEX F, JRA REPORT TEMPLATE) while conducting the JRA (MODULE 3: STEPS 6-8). A note-taker completes the template as the discussion unfolds. A JRA report, provided to the steering committee after the assessment, details all information. The documentation is critical. The JRA Technical Team must be able to review in detail the thought process behind each step of their risk assessment to catalogue specifically the information and expert opinions used and the basis for each likelihood and impact estimate made for each iteration. This allows for: • later justification of decisions for the JRA Steering Committee or others; • estimates of evolving risks in subsequent iterations based on the same criteria, especially if there are changes in JRA team members. The JRA report template, or another reporting format as agreed by the JRA Steering Committee, ensures the preparation of a comprehensive standard JRA report useful for comparison across JRA iterations. The steering committee also decides on the need for a summary report and any attachments or other supporting documents they require (SEE MODULE 1: STEP 1.2). The JRA Lead submits the JRA report and any requested summary to the steering committee (SEE MODULE 1: STEP 1.2), which may depend on the urgency of the assessment. The report may include any written concerns or recommended changes to the process from the JRA Technical Team, e.g. expertise missing from the team. Proposed changes to the risk assessment questions or new questions are included and justified. The JRA Lead highlights these concerns directly with the steering committee as needed. Operationalize risk assessment outcomes and next steps The JRA Steering Committee operationalizes the JRA outcomes in all situations. Its task is to: • review risk management options, justifications and prioritization from the JRA output; • decide on key risk management options for implementation; • review proposed key content of risk communication messages and justifications from the JRA output; • agree on key content of risk communication messages; • determine next steps, timelines, roles and responsibilities for risk management and risk communication; • agree on priority actions and take next steps; • decide on timing for next risk assessment iteration; • review plans (e.g. contingency, surveillance) across sectors and integrate JRA results where feasible. MOduLE 4. uTILIZING THE JRA OuTPuTS 50 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) The JRA Steering Committee reconvenes shortly after finalizing the JRA assessment, to review the assessment outcomes and decide on next steps. The committee reviews the JRA report and any other output from the JRA Technical Team. They discuss the risks and the JRA Technical Team’s technical interpretation in the context of the purpose and objectives stated in the JRA framing, the management and communications options proposed, and the implications for policy development. They also create or revise the event or hazard management plan, including communication. If needed, they may request clarification, revision or additional analysis from the JRA Technical Team. The steering committee is unlikely to be directly responsible for implementing the actions included in the management and communication plans. Most management and communication actions will be implemented as part of routine responsibilities by the line ministries of each relevant sector for surveillance, communications and response. Some actions and messages will be sector-specific while some will be joint, but all are aligned and do not contradict the others. The JRA Steering Committee in consultation with the technical team decides when the team reconvenes for the next iteration, based on the urgency of the situation. The steering committee identifies triggers that lead to convening an earlier urgent assessment. Subsequent JRAs may be conducted quickly if needed (e.g. in a half day meeting or over the phone) and likely will not require a multi-day meeting. Risk pathway diagrams and risk assessment questions can often be reused and only need revision if the epidemiological situation or the risk framing changes. A next iteration of a JRA may provide the opportunity to add additional expertise to the JRA Technical Team, which should ideally be confirmed with the steering committee. Previous JRA reports should be referenced in subsequent JRA iterations. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 51 MOduLE 4. uTILIZING THE JRA OuTPuTS Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Example: Rift Valley fever virus The technical team proposed risk management and risk communication options to the steering committee while conducting a JRA to address health risks at the human–animal–environment interfaces posed by the Rift Valley fever (RVF) virus. The risk question was “What is the likelihood and impact of having at least one worker in a slaughter facility in province X being infected with the RVF virus through contact with fluids from an infected animal between April and November this year?” Risk management options for consideration by the steering committee Short-term management options Vector control: • Farmers should use insect repellent and spray their animals. Infection of animals: • Stakeholders and farmers should consider vaccination to prevent outbreaks. Early detection of RVF outbreaks in animals: • Institute integrated surveillance of RVF in animals at sub-county level and install quarantines if RVF outbreak in animals is confirmed. Control of RVF outbreaks in animals: • Enforce animal check points and quarantine. detection before slaughter: • Inspection and examination of all animals before loading on trucks or authorization for sale. • Enhance the level of animal identification, traceability and feedback. Preventing infection during and after slaughter: • Encourage use of appropriate personal protective equipment (PPE) in slaughterhouses. • Safety and hygiene at slaughter facility should be enforced by management and health inspectors. Long-term management options Vector control: • Stakeholders should identify and encourage use of existing biological control measures for vectors that are environmentally friendly. Early detection of RVF outbreaks in animals: • Develop rapid point-of-care rapid diagnostic tests for prompt detection of RVF. Control of RVF outbreaks in humans at slaughter facilities: • Update and implement the National Code of Meat Inspection and Public Health Act among other pieces of legislation. detection before slaughter: • Set up centralized slaughter areas in sub-provinces. Risk communication options for consideration by the Steering Committee • Farmers and animal traders should be trained and sensitized on detecting RVF infections at farm level through reporting high rates of spontaneous abortions. • develop ways to communicate the impacts of RVF on economy, livelihoods, among others. • Raise awareness among slaughterhouse workers on the risk of RVF infection and appropriate use of PPE. MOduLE 4. uTILIZING THE JRA OuTPuTS 52 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Supporting documents Risk assessment guidelines 1. The World Health Organization. Early detection, assessment and response to acute public health events. Geneva: WHO; 2014 (www.who.int/ihr/publications/ WHO_HSE_GCR_LYO_2014.4/en/, accessed 26 June 2020). 2. The World Health Organization. Rapid risk assessment of acute public health events. Geneva: WHO; 2012 (www.who.int/csr/resources/publications/HSE_ GAR_ARO_2012_1/en/, accessed 26 June 2020). 3. European Centre for Disease Prevention and Control. Operational guidance on rapid risk assessment methodology. Stockholm: ECDC; 2011 (www.ecdc.europa. eu/sites/default/files/media/en/publications/Publications/1108_TED_Risk_ Assessment_Methodology_Guidance.pdf, accessed 26 June 2020). 4. OIE: OIE risk assessment guidelines www.oie.int/index.php?id=169&L=0&htm- file=chapitre_import_risk_analysis.htm, accessed 26 June 2020). 5. Australian Institute for Disaster Resilience. National emergency risk assessment guidelines. Melbourne: AIDR: 2015 (knowledge.aidr.org.au/media/2030/hand- book-10-national-emergency-risk-assessment-guidelines.pdf, accessed 26 June 2020). Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annexes 54 Annex A Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Steering Committee 57 Annex B Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Lead 59 Annex C Facilitation tips for the Joint Risk Assessment Lead 60 Annex D Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Technical Team 62 Annex E Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Stakeholder Group 64 Annex F Joint risk assessment report template 71 Annex G Potential information required for the assessment 73 Annex H Potential information sources 75 Annex I Linking the risk framing, the risk assessment questions, and risk management 77 Annex J Risk framing template ANNEXES 54 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex A. Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Steering Committee Joint Risk Assessment Steering Committee - TERMS OF REFERENCE 1. Scope of work The joint risk assessment (JRA) steering committee oversees the JRA process. It does not engage in the technical aspects of risk assessment, but is responsible for management and communications decisions based on the outcomes of the JRA. 2. Roles and responsibilities The JRA Steering Committee has the following roles and responsibilities: • defines the scope and timeline of the JRA process; • identifies the JRA Lead who then becomes a member of the steering committee; • proposes the JRA Technical Team composition; • reviews and interprets the results of the risk assessment; • adopts and prioritizes risk management strategies and communications messages based on the JRA, and promotes implementation of actions; • re-evaluates and modifies the JRA process as needed; • identifies and convenes the stakeholder group (optional); • maintains ongoing dialogue with the JRA Technical Team and Stakeholder Group (if convened), moderated by the JRA Lead, to assess and modify the process as needed. Annex C F I J A D G B E H 55 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 3. Composition and structure 3.1. Composition The JRA Steering Committee consists of designated focal points or their representatives from relevant government agencies. For example: • Department of Livestock, Ministry of Agriculture; • Department of Disease Control, Ministry of Health; • Ministry of Interior; • JRA Lead; • Department of Public Relations (as a communications advisor). JRA Steering Committee members may invite experts or representatives of partner agencies as observers to a JRA Steering Committee meeting. However, only members participate in decisions. 3.2. Structure The optimal JRA structure should be specified. For example: • focal points or their representatives from relevant government agencies such as JRA Steering Committee members; • Chair and Vice-chair, elected from among the JRA Steering Committee members, on a one-year rotation; • experts, resource persons, or representatives of partner agencies, as non-decision-maker observers. 4. Frequency of meetings and reports • The JRA Steering Committee convenes a first meeting as soon as possible after the group is established. • The JRA Steering Committee convenes subsequent meetings no later than one week after receiving the assessment report from the JRA Technical Team. The JRA Steering Committee meets as needed or at least once per year. • The Chair convenes a JRA Steering Committee meeting. • With the consent of the Chair and Vice-chair and upon consultation with other members, any member of the JRA Steering Committee can request a meeting. • The Chair prepares the meeting reports. • Any members unable to attend the meeting convey their comments on the meeting report to the Chair and other members no later than two weeks after receiving it. At that time, the report is considered confirmed and adopted. • Members receive at least one week’s notice of the next meeting, unless there is an urgent matter for the JRA Steering Committee to address, then shorter notice is allowed. ANNEXES 56 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) • At the conclusion of each meeting, the JRA Steering Committee determines the time, date and venue of the next meeting. • The reports and documents of a JRA Steering Committee meeting are confidential and only distributed to meeting participants. Reports or excerpts from them may be circulated to other parties only after the written consent of the Chair. 5. Amendment The JRA Steering Committee may amend these terms of reference, as deemed necessary. Annex C F I J A D G B E H 57 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex B. Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Lead Joint Risk Assessment Lead - TERMS OF REFERENCE 1. Scope of work The joint risk assessment (JRA) lead sets up and implements the national JRA process only for the specific event or threat described in the risk framing (REFER TO MODULE 2: STEP 5). The JRA Steering Committee determines the specific duties of the JRA Lead. 2. Roles and responsibilities The JRA Lead has the following roles and responsibilities: • identifies members of the JRA Technical Team; • discusses and agrees on the composition, timing, and outputs of the JRA Technical Team, as advised by the JRA Steering Committee; • leads a stakeholder analysis; • identifies and invites specific agencies or individuals to participate in the JRA Stakeholder Group, based on results of the stakeholder analysis and JRA Steering Committee guidance; • manages and leads all operational aspects of the JRA process for this specific event or threat; • coordinates and facilitates ongoing communication and activities among the JRA Technical Team, the Steering Committee, and the Stakeholder Group, to assess and modify the process as needed; • takes decisions as authorized by the steering committee; • convenes and leads and manages the JRA Technical Team in an administrative capacity to understand and complete their role and tasks; • identifies challenges brought to JRA Steering Committee for resolution; • identifies and addresses resource issues. ANNEXES 58 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 3. Appointment The JRA Steering Committee appoints the JRA Lead, who should be a government official or individual with a specific function or position within a government agency. Annex C F I J A D G B E H 59 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex C. Facilitation tips for the Joint Risk Assessment Lead Facilitation enables groups and organizations to work more effectively together. Basic facilitation tips support the setup of the four joint risk assessment (JRA) modules by creating the right environment for collaborative work. 1. General facilitation tips to support collaboration and workflow 1. Start with the end in mind – know the audience and what they try to achieve in the JRA workshop. 2. Celebrate participation – create an environment where all participate; empower reserved people. 3. Actively listen – prioritize key messages and repeat key words; use silence to give people time to think and process. 4. Reinforce positives and reframe negatives – “excellent point” or “thank you for your honesty”. 5. Maintain the pace – communicate start and end times clearly; respect the schedule. Module-specific facilitation tips for the JRA Lead MODULE 1: Setting up the JRA • If the JRA Lead lacks facilitation skills, a communication specialist (without event-specific expertise) may join the steering committee. • When a JRA Technical Team is composed of fewer than 10 members, everyone has the opportunity to contribute. • Recognition of existing individual and institutional mandates and priorities is important to maintain objective discussion and decisions. MODULE 2: Risk framing for the JRA • The JRA Lead ensures that concerns of each sector are represented in the risk framing. MODULE 3: Conducting the JRA • The JRA Lead maintains ongoing dialogue between the steering committee, technical team, and stakeholder group, to continually assess and modify the scope, risk assessment questions and risk pathways. MODULE 4: Utilizing the JRA outputs • The JRA Lead maintains ongoing dialogue between the steering committee, technical team, and stakeholder group, providing clarification as needed regarding JRA outputs. • Ideally, the JRA Lead continues to be involved in risk mitigation strategies and supports linkages to the next iteration. ANNEXES 60 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex D. Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Technical Team Joint Risk Assessment Technical Team - TERMS OF REFERENCE 1. Roles and responsibilities The Joint Risk Assessment (JRA) Technical Team has the following roles and responsibilities: • identifies the data needed to conduct the JRA; • shares essential data, relevant experience and expertise regarding the event/hazard being assessed; • formulates and documents risk questions based on the risk framing and general concerns provided by the steering committee; • identifies and diagrams potential risk pathways; • assembles available information to characterize the likelihood and impact of each of the risk questions; • identifies and notes data gaps; • provides technical interpretation of risk estimates; • identifies and recommends risk management and communication options based on the JRA results; • documents the assessment using the agreed report template for the JRA Steering Committee, shared through the JRA Lead. 2. Composition The JRA Technical Team is a small group of experts on the health event or hazard of concern with the skills required to conduct the risk assessment. The JRA Lead identifies members of the JRA Technical Team with input from the JRA Steering Committee, and follows established administrative steps to invite or appoint staff from government and non-governmental agencies. The technical team consists of members who: • have key expertise, experience, and information relevant to the hazard or event being assessed; • have experience in conducting risk assessments, where possible; • provide a balance of sectors and disciplines on the JRA Technical Team. Annex C F I J A D G B E H 61 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 3. Frequency of meetings and reports • The JRA Lead convenes the JRA Technical Team initial meeting as soon as possible after the group is established. • With the consent of the JRA Lead and after consultation with the other members, any member of the technical team can request a meeting. • Any members unable to attend the meeting convey their comments on the meeting report to the Chair and the other members, no later than two weeks after receiving it. At that time, the report is considered confirmed and adopted. • Members receive at least one week’s notice of the next meeting unless there is an urgent matter for the JRA Technical Team to address, then shorter notice is allowed. • At the conclusion of each meeting, the JRA Technical Team determines the time, date and venue of the next meeting. • The reports and documents of a JRA Technical Team meeting are confidential and only distributed to meeting participants and the steering committee. Reports or excerpts from them circulate to other parties only with the written consent of the JRA Lead. ANNEXES 62 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex E. Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Stakeholder Group Joint Risk Assessment Stakeholder Group - TERMS OF REFERENCE 1. Background A joint risk assessment (JRA) stakeholder group may be convened to engage the private sector, industry, academia, and other relevant stakeholders in the JRA process and subsequent implementation of management measures. This group provides a multisectoral and interdisciplinary dimension to the JRA, and promotes advocacy and communication. Despite these important roles, the JRA Stakeholder Group is an optional step in the JRA process. 2. Scope of work The scope of the JRA Stakeholder Group’s work provides boundaries within which the group operates. The group’s main function is to provide varied perspectives and advise the JRA Steering Committee on request. The stakeholder group has no technical or decision-making functions. 3. Roles and responsibilities The JRA Stakeholder Group has the following roles and responsibilities: • provides perspectives from outside government on the potential impacts of management measures; • contributes relevant information (e.g. relevant/required data which is held in private-sector or academic institutions); • contributes relevant information upon request by the steering committee for making management/communication decisions; • supports and advocates the implementation of management measures, and may contribute to implementation; • supports and disseminates communication messages. Annex C F I J A D G B E H 63 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 4. Appointment and composition The JRA Lead invites candidates to join the JRA Stakeholder Group, with guidance from the JRA Steering Committee. The group consists of individuals or agencies from within and outside of government. Selection of members for JRA Stakeholder Groups may follow from the stakeholder analysis, considering the specific contributions and reflecting the interdisciplinary and multisectoral nature of the event. ANNEXES 64 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex F. Joint risk assessment report template 1. Title of the assessment • A short sentence overview of the event being assessed, e.g. “Joint risk assessment of (event, hazard) in (location), (month/year)”. 2. Date, time, and place assessment took place, dates of previous risk assessments • The date, time, and place of assessment • The date of the last risk assessment for this event 3. Participants and affiliations • List names and affiliations of participants. • Identify the joint risk assessment (JRA) lead. 4. Event summary • It is a brief summary of the event or hazard being assessed. • Include a brief description of who, what, where, when, measures taken to date, and other relevant/key information. Annex C F I J A D G B E H 65 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 5. Risk framing • Describe hazard, scope, and purpose and objectives, as defined by JRA Steering Committee. 6. Assessment summary • This is an “Executive Summary” of assessment outcomes and technical interpretation, including the risk assessment questions and associated estimates of likelihood, impact, and uncertainty, along with those factors contributing most to these estimates and the data gaps, and key management/communication options. 7. Key assumptions underlying JRA (see module 3: step 8.1, section “Making assumptions”) • Any general assumptions on which JRA is based, especially in cases where very little information about the event is available • For example, “This assessment is based on the assumption that there is an epidemiological link between the disease in the animal population and the human population”, if this is unknown 8. Detailed risk assessment results based on risk assessment questions (see module 3: steps 7–8) • Complete the following sections for each risk assessment question. 8A. What is the likelihood and impact of…? • Provide the entire first risk assessment question assessed. ANNEXES 66 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Likelihood estimate A: Provide the estimated likelihood for this risk assessment question. a) Rationale for likelihood estimate A - Provide, as bulleted points, the key information on which this likelihood estimate is based; - Provide any assumptions used to estimate this likelihood (e.g. “Assumed that this virus has the same prevalence in poultry as during the last outbreak”, “Assumed that the virus causes similar disease in poultry as during the last outbreak”). b) Uncertainty level for likelihood estimate A Provide uncertainty level assigned for the likelihood estimate. c) Rationale for uncertainty level associated with likelihood estimate A Provide the key information gaps on which this uncertainty level is based (e.g. “Virus subtype not available”; “No prevalence data on the infection in poultry”). Impact estimate A: Provide the estimated impact for this risk assessment question. a) Rationale for impact estimate A - Provide the key information on which this impact estimate is based. - Provide any assumptions used to estimate this impact (e.g. “Assumed that animal movement control is effective”). b) Uncertainty level for impact estimate A - Provide the uncertainty level assigned for this impact estimate. c) Rationale for uncertainty level associated with impact estimate A - Provide bulleted points for the key information gaps on which this uncertainty level is based (e.g. “Virus subtype not available”; “No prevalence data on the infection in poultry”). Risk matrix for risk assessment question A Li ke lih oo d High Moderate Low Negligible Negligible Minor Moderate Severe Impact Annex C I J A D G B E H 67 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Mark the box that correlates with the likelihood and impact estimates for this risk assessment question. d) Technical interpretation of risk assessment question A Summary of conclusions based on the estimates and uncertainly level, including which key information and information gaps were relevant. Some options for the level of risk management and risk communication messages needed may be included (see module 3: step 8, Example). 8B. What is the likelihood and impact of… Provide the entire first risk assessment question assessed. Likelihood estimate B: Provide the estimated likelihood for this risk assessment question. a) Rationale for likelihood estimate B - Provide bulleted points for the key information on which this likelihood estimate is based. - Provide any assumptions used to estimate this likelihood (e.g. “Assumed that this virus has the same prevalence in poultry as during the last outbreak”, “Assumed that the virus causes similar disease in poultry as during the last outbreak”). b) Uncertainty level for likelihood estimate B Provide uncertainty level assigned for the likelihood estimate. c) Rationale for uncertainty level associated with likelihood estimate B Provide the key information gaps on which this uncertainty level is based (e.g. “Virus subtype not available”; “No prevalence data on the infection in poultry”). Impact estimate B: Provide the estimated impact for this risk assessment question. a) Rationale for impact estimate B - Provide the key information on which this impact estimate is based. - Provide any assumptions used to estimate this impact (e.g. “Assumed that animal movement control is effective”). F ANNEXES 68 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) b) Uncertainty level for impact estimate B - Provide uncertainty level assigned for this impact estimate. c) Rationale for uncertainty level associated with impact estimate B - Provide bulleted points for the key information gaps on which this uncertainty level is based (e.g. “Virus subtype not available”; “No prevalence data on the infection in poultry”). Risk matrix for risk assessment question B Li ke lih oo d High Moderate Low Negligible Negligible Minor Moderate Severe Impact Mark the box that correlates with the likelihood and impact estimates for this risk assessment question. d) Technical interpretation of risk assessment question B Provide a summary of the conclusions based on the estimates and uncertainly level, including which key information and information gaps were relevant. Some options for the level of risk management and risk communication messages needed may be included (see module 3: step 8, Example). 8C, 8D, etc. What is the likelihood and impact of… Provide the entire first risk assessment question assessed. 9. Overall technical interpretation (optional) Provide an overall summary of the conclusions if needed to supplement the technical interpretations for each risk assessment question. Annex C I J A D G B E H 69 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 10. Information needed (see module 3: step 8.2, section “Identify information gaps”) • Include specific priority information needed to inform the likelihood and impact estimates and to decrease uncertainty in the next JRA iteration. • May include identification of potential sources of this information. 11. Risk management options for consideration by the steering committee (see module 4: step 9) Summarize the proposed risk management options, especially any priorities. 12. Risk communication options for consideration by the steering committee (see module 4: step 9) Summarize the proposed risk communication options, especially any priorities. 13. Any other issues for the record For example, significant sources of conflict or lack of agreement among experts. 14. Recommended next steps Summarize the steps to collect priority data as identified in section 10 above of this JRA report template, including potentially conducting sector-specific risk assessments. F ANNEXES 70 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 15. Proposed interval until the next joint risk assessment for this event Indicate the proposed interval until the next iteration or the trigger for the next iteration based on urgency or other factors (e.g. data collection). 16. Attachments: Can include supporting documents as needed: • data/information used; • risk pathway diagrams; • outcomes of sector-specific risk assessments. Annex C F I J A D B E H 71 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex G. Potential information required for the assessment Epidemiology and clinical presentation 1. Primarily human health information • Number of human cases/events and affected sub-populations of interest, date of initiating event and time course of progression; • Age, gender, exposure; • Timing, incubation period, period of transmissibility; • Clinical signs, case fatality rate and severity, at risk populations; • Treatment history, outcome; • Travel history; • Presence of other cases, suspect or confirmed, among close contacts or health care workers; • Onward spread and clusters with potentially human to human transmission; • Similar cases in the country/region (recent and historical). 2. Primarily animal health information • Disease activity in animals in the country/region (species, affected sub-populations of interest, number of cases and timing/location, date of initiating event and time course of progression, incidence/prevalence); • Original reservoir/source ongoing; • Animal production profiles and systems relevant to human exposure; • Species-specific value chain information, including movements within a country and across borders and information from cross-border value chain price monitoring. 3. General and interface information • Sources of potential human exposure (human, animal, environment); • Seasonality or other known effects e.g. seasonal and cultural behaviour and practices (festivals, hunting seasons, seasonal restocking); G ANNEXES 72 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) • Economic activities expanding the human–livestock–wildlife interface (e.g. hunting, ecotourism, transhumance, agricultural encroachment) • Contaminated environments; • Vectors and amplifying hosts, if relevant; • Recent introduction or relocation of wildlife species for conservation, if relevant; • Food safety issues, if relevant. 6 R0: basic reproduction rate - a measure for the transmission potential of pathogens/diseases. 4. Pathogen/Hazard • Human agent/animal agent: laboratory identifying/confirming, availability and location of isolate, subtype/clade/strain/serotype, antimicrobial sensitivity, genetic mutations/ markers of interest; • Changes to the virus (antigenicity, genetically, or reassortment events); • Normal circulation of subtype/clade/strain/serotype in the region/globally; • Transmissibility to and among humans (R0, 6 if known); • Routes of transmission in animals; • Dose response, if relevant; • Likely population immunity (animals and humans); • Availability of vaccination in animals; • Shedding, despite vaccination. 5. Context • Ecology/climate; • Animal production and marketing systems, percentage of households keeping host species, live animal market use in affected areas; • Type of investigation carried out to date; • Efficiency/efficacy of national surveillance systems in humans; • Hospital capacity and surge capacity; • Efficiency/efficacy of national surveillance systems in animals; • Measures in place (and implementation, consequence), investigation/control activities, and level/distribution of implementation; • Cultural issues, health care seeking behaviour, holidays; • Political situation, security issues; • Economic and social consequences; • Cross-border movement of people. Annex C F I J A D G B E 73 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex H. Potential information sources 1. From ministries • Event reports (e.g. from national animal health networks, village animal health workers and farmers, live market workers and traders); • Laboratory reports; • Clinician reports/hospital records; • Outbreak investigation reports; • Country statistics (e.g. workforce statistics and animal and human population numbers and demographics); • Statistics or reports on cross-border movements of animals and/or humans; • Statistics on animal and human population densities; • Existing laws and regulations at national and subnational levels relevant to specific hazards. 2. From the Tripartite • WHO regional and country offices (e.g. surveillance systems in place, hospital capacity, measures in place and implementation, infrastructural constraints, health seeking behaviour, cultural aspects, vaccination programmes); • OIE factsheets; • OIE WAHID reports; • OIE disease cards; • FAO-ECTAD regional and country offices; • FAO mission reports; • OFFLU scientific data/reviews; • FAO or OIE Reference Laboratory data on virus behaviour (including challenge studies) and vaccines; • FAO H7N9, H5Nx, Ebola and SARS-CoV-2 global risk assessments; • FAO manuals on specific diseases; • WHO risk assessments on specific hazards; • FAOSTAT database for livestock production, trade (import/export). H ANNEXES 74 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 3. General/publicly available • Expert experience (including technical and contextual); • Past clinical data on similar hazard; • Media articles, ProMed reports; • ICD-10 information; • Risk assessments from other agencies and organizations, such as the Centers for Disease Control and Prevention (CDC), French Agency for Food, Environmental and Occupational Health & Safety (ANSES), European Food Safety Authority (EFSA), American Public Health Association (APHA), United States Department of Agriculture Food Safety and Inspection Service (USDA-FSIS), on similar hazards; • Control of Communicable Disease Manual (Heymann DL); • Peer-reviewed literature; • Technical data available on the Internet, e.g. climate/weather. Annex C F I J A D G B E H 75 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex I. Linking the risk framing, the risk assessment questions, and risk management Risk assessment questions are formulated to address the specific concerns of the joint risk assessment (JRA) steering committee (as captured in the risk framing) and are directly linked to management and communications options. Some generic examples of the relationships are given in the table below. These are further described using the specific hazard, geographic location and time frame of concern. Concerns captured in the risk framing Example risk assessment question: Likelihood and Impact of… Technical considerations Possible management communication options 1. Safety of live animal markets (LAM) …a person being exposed to the pathogen in an LAM… Presence of pathogen in LAMs Decrease pathogen in value chain Transmissibility to humans Communication to improve understanding of risks and what people can do to protect themselves from exposure Pathogen prevention and control activities Improve pathogen control in markets (e.g. rest days, no overnight stays) 2. Public fear and perception, negative impacts on travel and tourism . . . a person becoming seriously ill or dying from infection due to contact with water in a recreational lake… Capacity of the human health system and wildlife sector to detect disease Target surveillance for early detection Communication to improve understanding of risks and what people can do to protect themselves from exposure Measures to manage wildlife contamination of recreational water Capacity of the environment sector to detect pathogen contamination Establish systems for monitoring recreational water contamination 3. Transmission of pathogen in households … a person becoming infected by buying/ keeping animals at home… Presence of pathogen in household animals Surveillance and control of pathogen in animals in households Presence of pathogen in animals sold by vendors Surveillance and control of pathogen in animals being privately transported and sold to households ANNEXES 76 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Concerns captured in the risk framing Example risk assessment question: Likelihood and Impact of… Technical considerations Possible management communication options 4. Disease coming across a border … a person becoming infected as a result of contact with illegally imported animals… Number, source, destination, and intended use of infected animals coming across a border Tighter movement controls at border Communication to improve disease awareness in border communities Increased surveillance in border communities or known value chains 5. Transmission from wild animals … a person becoming infected from contact with wild animals… Presence of pathogen in wild animal populations Communication to improve awareness about disease risks from hunting and other contact with potentially sick or dead wild animals Frequency and likelihood of transmission associated with contacts between wild animals and people Measures to decrease contact between people and potentially contaminated environments Frequency and likelihood of transmission associated with contacts between people and environments contaminated by wild animals Note: In some circumstances, such as when diagnosis is complex/difficult, the risk assessment question may focus on a proxy for the disease, e.g. dog bites instead of rabies cases. The following specific examples illustrate this. 6. Rate of dog bites in the human population .. a person requiring treatment for a dog bite… Numbers of stray dogs Communication to improve disease awareness about dog bites Frequency of stray dog contact with people Stray dog spay and neuter campaigns Types and numbers of dogs associated with dog bites 7. Rabies in people …a person being exposed to rabies from dogs… Health system capacity to detect high- risk exposures and provide post-exposure prophylaxis Measures to improve detection and reporting of dog bites and administration of post- exposure prophylaxis Dog vaccination campaigns Rates of rabies infection in dogs 8. Rabies in people …a person being exposed to rabies from wildlife… Rates of rabies infection in bats and other wildlife Measures to decrease rabies in wildlife (e.g. bait drops) Communication on how to decrease disease risks associated with contact with wildlife Annex C F I J A D G B E H 77 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex J. Risk framing template Tripartite joint risk assessment risk framing template. (Complete one template per hazard) This template supports the joint risk assessment (JRA) steering committee to frame the joint risk assessment so that the assessment and the associated risk management and communication options are focused on the specific current concerns of the government. Based on this risk framing, the JRA Technical Team identifies risk assessment questions to address in the JRA and provides appropriate and relevant risk management and communication options. Provide as much specific information as possible. 1. Hazard (1) Hazard, priority zoonotic disease, or zoonotic disease event of concern to be assessed (2) What is the top government concern related to this hazard? 2. Scope In most cases, the scope of the JRA will be ‘health risks at the human–animal–environment interface posed by the above hazard within the country’ (specifying also the geographical area or administrative level of concern e.g. national or subnational level). (3) Is this the scope of the proposed assessment? Yes No ANNEXES 78 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) (4) If no, what is the scope? (5) What are the geographical area(s) and administrative level(s) of concern? (6) Are there other critical aspects to be included in the scope (refer to JRA OT, Module 3: Step 5.2)? Yes No (7) If yes, other aspects to be considered in the scope 3. Purpose In general, the purpose (reason for doing the assessment) of any risk assessment is to support mitigation of the risks associated with the hazard. (8) Is this the purpose of the proposed assessment? Yes No (9) If no, what are the additional or more specific purposes? 4. Key objective In general, the key objective (goals or desired result) is to provide a basis for management or communications decisions. (10) Is this the key objective of the proposed assessment? Yes No Annex C F I J A D G B E H 79 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) (11) If no, what are the additional or more specific objectives? 7 In the Tripartite Zoonoses Guide, stakeholders are defined as ‘any individual or group that is or should be involved as a partner in preventing or managing zoonotic diseases or other shared health threats at the human– animal–environment interface. Stakeholders include those who impact, are impacted by, or perceive themselves to be affected by zoonotic disease threats, including those who may be affected by measures to address zoonotic diseases'. 5. JRA Technical Team (12) What government (or non-governmental) agencies or institutions have the required expertise and information relevant to the entire scope of the aspects described above? (13) Are there any other stakeholders7 that need to be informed or involved?

81 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Glossary GLOSSARy 82 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Academia/academic institutions: Institutions of higher education. May refer to publicly funded, privately funded, and jointly funded institutions, and may refer to those functioning under and accountable to governmental ministries of education or labour, and those that are not. Animal: Domestic animals (both pets and livestock) and wildlife, including para- domestic or urban-dwelling non-domestic animals (e.g. rats, pigeons). Capacity: The ability to achieve something, generally referring to something that is measurable (e.g. a laboratory can test the 100 samples/day for avian influenza). Collaboration: Individuals or institutions working together to produce or achieve something. Context: The entire scope of the circumstances, setting or environment in which an event is taking place or a situation exists, and in terms in which the event or situation can be fully understood and assessed. Coordination: The organization of the different component parts of an activity to enable them to work together effectively. Discipline: A branch of knowledge (e.g. economics, virology, epidemiology, law, clinical medicine, vector biology). Emergency: A substantial zoonotic disease event that interacts with existing conditions of exposure, vulnerability and capacity and may disrupt the function of a community or society at any scale and which may overwhelm the national capacity to respond to the needs of the affected population, and lead to human, animal, material, economic or environmental losses and impacts. Emerging zoonotic disease: Zoonotic disease due to known pathogens but that have not yet occurred in a specific geographical area, in a specific species, or that are increasing in prevalence (here, different from new pathogens, see definition below). Endemic zoonotic disease: Zoonotic disease that exists continually or continuously in a geographical area, so that cases of disease are expected. Environment: The complex of physical, chemical, and biotic factors (e.g. climate, soil, living things) that act upon an organism or an ecological community and ultimately determine its form and survival; here, refers to the physical location and context in which people and animals live and interact. Event: An occurrence of a zoonotic disease, including an outbreak, epidemic, or pandemic in people or animals. May or may not refer to a single or small number of clinical cases or detected zoonotic disease infections, depending on the hazard and the circumstances. Exposure: The condition of being subjected to a zoonotic disease pathogen that may cause an infection. All terms and definitions below are used in the context of the JRA OT only and may be used differently elsewhere, including in other publications of the FAO, OIE, and/or WHO. Countries may choose to use their own terminology in the implementation of the JRA OT. 83 GLOSSARy Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Governance: The set of structures, policies, processes, or decisions that support the management of a system or group. Hazard: Anything with the potential to cause adverse health effects (e.g. virus, bacteria, chemical, flood, earthquake, snake); may be referred to as a threat. Human–animal–environment interface: A continuum of contacts and interactions among people, animals, their products, and their environments; in some cases, facilitating transmission of zoonotic pathogens or shared health threats. Integrated: The state of two or more things being combined into one. Iterative: Something that is conducted/ repeated periodically over time, generally with the aim of achieving more accurate results. Joint: The state of being or doing something together. Mapping: Comprehensively collecting and reviewing information on what infrastructure, activities, resources, etc., already exists in the country for addressing zoonotic diseases. Ministry: Refers to the national governmental entity responsible for a given topic or sector, normally the competent authority. May be referred to differently by different countries (e.g. agency, department, directorate). Mitigation: See risk reduction. Multisectoral: Involving participation of more than one sector working together on a joint programme or response to an event. Saying multisectoral does not always mean that the human, animal, and environmental health sectors are engaged, as is the case with a One Health approach (see definition). Multisectoral, One Health approach: Including multiple disciplines and multiple government entities as well as non- governmental entities across the human– animal–environment interface to jointly address health in a way that is more effective, efficient, or sustainable than might be achieved by one sector acting alone. OH Mechanism: A standing system, part of an infrastructure, or an organized group or network designed to accomplish a specific task; here, in the context of a Multisectoral Coordination Mechanism, refers to a standing, organized group working under a set of documented procedures. May be named as a platform, committee, task force, working group. One Health approach: An approach to address a health threat at the human– animal–environment interface based on collaboration, communication, and coordination across all relevant sectors and disciplines, with the ultimate goal of achieving optimal health outcomes for both people and animals; a One Health approach is applicable at the subnational, national, regional, and global levels. Outcome: A result or effect of an activity. Output: The documentation or other physical or measurable evidence of an outcome. Region: A group of countries that have some similarities, normally geographically linked. Relevant sectors/disciplines/stakeholders/ ministries: At a minimum, those sectors, disciplines, stakeholders, or ministries that are key to the specific health threat to be addressed using a multisectoral, One Health approach. Other sectors and agencies that are stakeholders to the health threat (e.g. private stakeholders, academia), may be included as needed. GLOSSARy 84 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Reservoir: Any animal, person, plant, soil, substance – or combination of any of these – in which a zoonotic disease agent normally lives and multiplies, and for which it primarily depends on for its survival. It is from the reservoir that the infectious substance is transmitted to a human, animal, or other susceptible host. Response: Those activities undertaken to react to a zoonotic disease event anywhere on the spectrum from increased monitoring to full emergency response. Risk: A function of the likelihood that a zoonotic disease event may occur and the magnitude of the impact if it were to occur. Risk Assessment: In this context, risk assessment is defined as the systematic process of gathering, assessing and documenting information to estimate the level of risk and associated uncertainty related to a zoonotic disease event, during a specified period of time and in a specified location. Risk communication: The real-time exchange of information, advice and opinions among experts, community leaders or officials and the people who are at risk or who have a direct influence on risk mitigation due to their practices or behaviour. Risk communication ensures that people and communities are aware of current threats, and is used to promote behaviours to reduce ongoing risks. Risk factor: Any physical or contextual variable that contributes to the likelihood or impact of either a priority zoonotic disease, zoonotic disease event or emergency at the individual or population level. Risk management: The identification and implementation of policies and activities to avoid or minimize the likelihood and/or impact of ongoing or potential zoonotic disease events. In practice, risk management typically refers to responding to current disease events (e.g. quarantine, culling, movement control). Risk reduction/risk mitigation: The identification and implementation of policies and activities designed either to prevent zoonotic disease agents from creating health risks or to lessen their frequency, distribution, intensity or severity. In practice, typically refers to avoidance or decreasing current ongoing or future risk and/or impact. Sector: A distinct part or branch of a nation’s sociological, economic, or political society or a sphere of activity such as human health, animal health, or environment. Stakeholder: Any individual or group that is or should be involved as a partner in preventing or managing zoonotic diseases or other shared health threats at the human–animal–environment interface. Stakeholders include those who impact, are impacted by, or perceive themselves to be affected by zoonotic disease threats, including those who may be affected by measures to address zoonotic diseases. Stakeholder analysis: A consultative process whereby all relevant stakeholders to the health threat at the human–animal– environment interface are identified and the relationships and networks among them mapped. Subnational: Those administrative levels below the central or national level. Surveillance: The continuous, systematic collection, analysis and interpretation of data needed for planning, implementation, and evaluation related to zoonotic diseases. Threat: A zoonotic disease hazard, agent, event, concern, or issue that poses risks to human or animal health. Tripartite: Term used to describe the three agencies responsible for human and for animal health internationally, the WHO, OIE, and FAO, in their work together. Vector: Invertebrate (e.g. insect) or non- human vertebrate species which transmit zoonotic disease agents from one host to another. 85 GLOSSARy Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Wildlife: Animals considered as wild or feral or otherwise not adapted to domestic situations; may be mammals, birds, fishes, reptiles, amphibians Zoonotic disease agent: A pathogen or hazard causing a zoonotic disease. Zoonotic diseases (zoonoses): Infectious diseases that can be spread between animals and humans; can be spread by food, water, fomites, or vectors. Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Contributors CONTRIBuTORS 88 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Individual Contributors Authors: Ordered by technical contribution Sophie von Dobschuetz (FAO); Elizabeth Mumford (WHO); Kachen Wongsathapornchai (FAO); Guillaume Belot (FAO / WHO); Xavier Roche (FAO); Ryan Aguanno (FAO); Dirk Pfeiffer (CityU HK / RVC); Kaylee Myhre Errecaborde (WHO); Dana Cole (USDA APHIS / OIE designated expert) Supporting Contributors: Ordered alphabetically: OIE: Tianna Brand; Lucia Escati; Julie Sinclair (OIE / US CDC); Jing Wang FAO: Garba Ahmed; Dragan Angelovski; Charles Bebay; Daniel Beltran-Alcrudo; Aurelie Brioudes; Fil ip Claes; Wantanee Kalpravidh; Fredrick Kivaria; Juan Lubroth; Niwael Mtui-Malamsha; Serge Nzietchueng; Yooni Oh; Julio Pinto; Claudia Pittiglio; Ludovic Plee; Eran Raizman; Luuk Schoonman, Ismaila Seck; Mikheil Sokhadze, Baba Soumare; Keith Sumption; Damian Tago-Pacheco; Farida Zenal WHO: Stéphane De La Rocque de Severac; Lisa Crump; Erica Dueger; Anthony Eshofonie; Vasily Esenamanov; Gudrun Freidl; Tinatin Gigauri; Gyanendra Gongal; Thi Hong Hien Do; Benido Impouma; Heba Mahrous; Allan Mpairwe; Ambrose Otau Talisuna; Dina Pfeifer; Nesre Redi; Ana Riviere-Cinnamond; Caroline Ryan; Farah Sabih; Dubravka Selenic; Endang Widuri Wulandari; Mya Yee Mon; Tamila Zardiashvili Other organizations/institutions: Celine Gossner (ECDC); Norikazu Isoda (Hokkaido University); Dilys Morgan (NIS-PHE); Tony Mounts (USCDC); Maria Concepcion Roces (SAFETYNET) 89 CONTRIBuTORS Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Contributing countries Afghanistan, Cameroon, Cote d'Ivoire, Ethiopia, Georgia, Ghana, Indonesia, Kenya, Pakistan, Panama, Rwanda, Senegal, Tunisia, Uganda, United Republic of Tanzania, Viet Nam.

الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ اتباع نهج متعدد القطاعات يتسق مع مبدأ الصحة الواحدة: الدليل الثلاثي الأطراف لمكافحة الأمراض الحيوانية المنشأ في البلدان الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ اتباع نهج متعدد القطاعات يتسق مع مبدأ الصحة الواحدة: الدليل الثلاثي الأطراف لمكافحة الأمراض الحيوانية المنشأ في البلدان قام بنشره منظمة الأغذية والزراعة للأمم المتحدة • المنظمة العالمية لصحة الحيوان • منظمة الصحة العالمية • 1202 الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر: أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ [ediug sesonooz etitrapirt eht fo loot lanoitarepo na :loot lanoitarepo tnemssessa ksir tnioJ] © منظمة الصحة العالمية ومنظمة الأمم المتحدة للأغذية والزراعة والمنظمة العالمية لصحة الحيوان، 1202 (نسخة إلكترونية) (نسخة مطبوعة) جميع الحقوق محفوظة. تشجع منظمة الصحة العالمية ومنظمة الأمم المتحدة للأغذية والزراعة والمنظمة العالمية لصحة الحيوان على نسخ المواد الواردة في هذا المنتج الإعلامي ونشرها. وسيُؤذن بنسخ تلك المواد وتنزيلها وطباعتها لأغراض غير تجارية مجانًا، عند الطلب، شريطة الاعتراف بمصدرها بالكامل. ويحظر أي نسخ أو نشر مقترح لأغراض إعادة البيع أو لأغراض تجارية أخرى، بما في ذلك الأغراض التعليمية، دون الحصول على إذن كتابي مسبق من أصحاب حقوق المؤلف، وقد تُتقاضى رسوم عن ذلك. وينبغي توجيه طلبات الحصول على إذن بنسخ منشورات المنظمة أو ترجمتها - سواء كان ذلك لبيعها أم لتوزيعها لأغراض غير تجارية - إلى قسم الطباعة والنشر عبر موقع المنظمة الإلكتروني thgirypoc/tni.ohw.www//:sptth. ولا تنطوي التسميات المستعملة في هذا المطبوع وطريقة عرض المواد الواردة فيه، على أي رأي كان من جانب المنظمة أو منظمة الأمم المتحدة للأغذية والزراعة أو المنظمة العالمية لصحة الحيوان، بشأن الوضع القانوني لأي بلد أو أرض أو مدينة أو منطقة أو لسلطات أي منها أو بشأن تحديد حدودها أو تخومها. وتشكل الخطوط المنقوطة والخطوط المتقطعة على الخرائط خطوطا ًحدودية تقريبية قد لا يوجد بعد اتفاق كامل بشأنها. كما أن ذكر شركات محددة أو منتجات جهات صانعة معينة، سواًء كانت محمية ببراءات اختراع أم لا، لا يعني ضمنا ًأن منظمة الصحة العالمية ومنظمة الأمم المتحدة للأغذية والزراعة والمنظمة العالمية لصحة الحيوان، تعتمدها أو توصي بها تفضيلاً لها على سواها مما يماثلها في الطابع ولم يرد ذكره. وتُوزع المواد المنشورة من دون أي نوع من أنواع الضمانات، صريحة كانت أم ضمنية. ويتحّمل القارئ وحده المسؤولية عن تفسير هذه المواد واستعمالها، ولا تتحمل منظمة الصحة العالمية ولا منظمة الأمم المتحدة للأغذية والزراعة ولا المنظمة العالمية لصحة الحيوان، بأي حال من الأحوال، المسؤولية عن الأضرار الناجمة عن استعمالها. والآراء الواردة ههنا هي آراء المؤلفين ولا تمثل بالضرورة آراء منظمة الصحة العالمية أو منظمة الأمم المتحدة للأغذية والزراعة أو المنظمة العالمية لصحة الحيوان. يمكن الحصول على مطبوعات منظمة الصحة العالمية على موقع المنظمة الإلكتروني tni.ohw.www أو شراؤها من قسم الطباعة والنشر، منظمة الصحة العالمية 02 aippA eunevA، 1121 aveneG 72، dnalreztiwS (هاتف رقم: 4623 197 22 14+؛ فاكس رقم: 7584 197 22 14+؛ عنوان البريد الإلكتروني: tni.ohw@sredrokoob ). وتتاح المنتجات الإعلامية الصادرة عن منظمة الأمم المتحدة للأغذية والزراعة على موقعها الإلكتروني التالي: snoitacilbup/gro.oaf.www ، ويمكن شراؤها بإرسال الطلبات إلى gro.oaf@selas-snoitacilbup ويمكن الحصول على مطبوعات المنظمة العالمية لصحة الحيوان على موقع المنظمة الإلكتروني tni.eio.www أو شراؤها من euqituob/tni.eio.www. (OAF) 9-498431-5-29-879 NBSI (EIO) 1-49-51159-29-879 NBSI 7-094300-4-29-879 NBSI 4-194300-4-29-879 NBSI أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر iii شكر وتقدير تـم تطويـر محتـوى هـذه الوثيقة مـن قبل منظمة الأغذية والزراعـة للأمم المتحدة (الفـاو) ، والمنظمة العالمية لصحة الحيـوان (EIO) ، ومنظمة الصحـة العالميـة (المعروفـة أيًضـا مجتمعة باسـم الثلاثي) ، بما في ذلـك المكاتب الإقليمية والقطريـة ، بالتعاون الوثيق مـع الخبراء المتخصصين مـن جميـع أنحـاء العالـم ، كمـا هـو مـدرج فـي المسـاهمين. وتقـر اللجنـة الثلاثيـة بامتنـان بالوقت والجهـد الهائليـن اللذيـن اسـتثمرهما هؤلاء الخبـراء العاملـون فـي قدراتهـم الفرديـة والمؤسسـية. كمـا تشـكر اللجنـة الثلاثيـة الشـركاء والمنظمـات التاليـة لتقديمهـم المسـاعدة التقنية و / أو التمويـل العينـي والدعـم لتطويـر هـذا الدليـل: الوكالـة الأمريكيـة للتنميـة الدوليـة (DIASU) ، ومراكـز الولايـات المتحـدة لمكافحـة الأمراض والوقايـة منهـا (CDC) ووزارة الزراعـة الأمريكيـة (ADSU) ووكالـة الدفـاع الأمريكيـة للحد من التهديـدات الدفاعيـة (ARTD) والوكالة الكورية للتعـاون الدولي (ACIOK). المحتوياا المحتوياا الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر viأداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ 10 الوحدة 0 مقدمة عن التقييم المشترك للمخاطر 20 لمحة عامة عن الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطرl 30 المقدمة 60 معلومات أساسية 11 الوحدة 1 وضع اللَِّبنات الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر 21 وضع اللَّ ِبنات الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر 31 الوحدة 1 وضع اللَّ ِبنات الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر 61 الوحدة 2 تحديد مسؤول للتقييم المشترك للمخاطر 81 الوحدة 3 تشكيل فريق تقني معني بالتقييم المشترك للمخاطر ودعوته إلى الانعقاد 22 الوحدة 4 تشكيل مجموعة تضم أصحاب المصلحة معنية بالتقييم المشترك للمخاطر ودعوتها إلى 42 مثال: وضع اللَّ ِبنات الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر فى اندونيسيا 52 الوحدة 2 تأطير المخاطر من أجل تقييمها تقييماً مشتركاً 62 الوحدة 5 تأطير المخاطر 72 مثال: تأطير مخاطر داء الكلب 92 الوحدة 3 إجراء التقييم المشترك للمخاطر 03 الوحدة 6 تحديد مسار المخاطر ورسمه بيانيا 23 مثال: مسارات مخاطر فيروس ُحمَّ ى الوادي المتصدع 33 الوحدة 7 صياغة أسئلة تقييم المخاطر وتوثيقها 63 مثال: أسئلة عن خطر الإصابة بفيروس ُحمَّ ى الوادي المتصدع 73 الوحدة 8 توصيف المخاطر 64 مثال: توصيف مخاطر أنفلونزا الطيور الشديدة الإمراض (suriv IAPH-1N5H) 74 الوحدة 4 الاستفادة من مخرجات التقييم المشترك للمخاطر 84 الوحدة 9 حديد خيارات إدارة المخاطر ورسائل التواصل بشأنها 94 الوحدة 01 توثيق التقييم 15 مثال: فيروس ُحمَّ ى الوادي المتصدع 25 الوثائق المؤيدة الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر vأداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ 35 الملاحق 45 الملحق أِلف الاختصاصات النموذجية للجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر 75 الملحق باء الاختصاصات النموذجية لمسؤول التقييم المشترك للمخاطر 95 الملحق جيم نصائح تخص أعمال التيسير التي يضطلع بها مسؤول التقييم المشترك للمخاطر 06 الملحق دال الاختصاصات النموذجية للفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر 26 الملحق هاء الاختصاصات النموذجية لمجموعة أصحاب المصلحة المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر 46 الملحق واو قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر 17 الملحق زاي المعلومات المحتملة ضرورتها للتقييم 37 الملحق حاء مصادر المعلومات الممكنة 57 الملحق طاء الربط بين تأطير المخاطر وأسئلة تقييمها وخيارات إدارتها 77 الملحق ياء قالب تأطير المخاطر 97 المسرد 38 المساهمون الأشكال iv 1. تقييم المخاطر المشترك في سياق الدليل الثلاثي للأمراض الحيوانية المنشأ 20 2. وحدات وخطوات تقييم المخاطر المشترك 40 3. تعزيز نجاح تقييم المخاطر المشترك 90 4. مهام وتدفق عملية تقييم المخاطر المشترك التكرارية 31 5. الهيكل التنظيمي لتقييم المخاطر المشترك 23 6. مسارات الخطر لفيروس حمى الوادي المتصدع 43 7. صياغة أسئلة تقييم المخاطر 54 8. مصفوفة المخاطر المربعات المرقمة 41 1. مسؤوليات ومهام وأدوار اللجنة التوجيهية لتقييم المخاطر المشترك 61 2. مسؤوليات ومهام وأدوار قائد فريق تقييم المخاطر المشترك 81 3. مسؤوليات ومهام وأدوار الفريق الفني لتقييم المخاطر المشترك 22 4. مسؤوليات ومهام وأدوار مجموعة أصحاب المصلحة في تقييم المخاطر المشترك الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر ivأداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ المحتوياا سياق الكلام الشكل 1. تقييم المخاطر المشترك في سياق الدليل الثلاثي للأمراض الحيوانية المنشأ أنشطة فنية محددة تقييم المخاطر المشتركة التخطيط والاستعداد التحقيق والرد تنمية القوى العاملة التواصل بشأن المخاطر المراقبة وتبادل المعلومات )1( تنسيق الصحة واحدة متعدد القطاعات )2( )3( تقييم المخاطر المشترك في سياق الدليل الثلاثي للأمراض الحيوانية المنشأ في عام 9102 ، طورت المنظمات الثلاثية - منظمة الأغذية والزراعة للأمم المتحدة (الفاو) ، والمنظمة العالمية لصحة الحيوان (EIO) ، ومنظمة الصحة العالمية (OHW) - الدليل الثلاثي للأمراض الحيوانية المنشأ (GZT) ، والذي كان تلخيص جهد عالمي لأكثر من 001 خبير في جميع أنحاء العالم لتقديم التوجيه وشرح أفضل الممارسات لمعالجة الأمراض الحيوانية المنشأ في البلدان. ويشمل ذلك دعم البلدان في فهم السياقات الوطنية وتطوير القدرات في المجالات التقنية الاستراتيجية. تم تطوير ثلاث أدوات تشغيلية (sTO) لدعم الموظفين الوطنيين في هذه الجهود: )1( آلية التنسيق متعددة القطاعات (TO MCM) ، )2( آلية تقييم المشترك للمخاطر (TO ARJ) ، )3( آلية التقصى و تبادل المعلومات (TO SIS). يمكن استخدام هذه الأدوات بشكل مستقل أو في جهود منسقة لدعم القدرة الوطنية على التأهب والاستجابة ، وفي نهاية المطاف ربط السياسات والأطر الدولية القائمة ، ودعم الجهود المبذولة من أجل الأمن الصحي العالمي. على وجه التحديد ، توفر آلية تقييم المشترك للمخاطر دعًما إضافيًا في مجال تقييم المخاطر للبلدان التي تنفذ الدليل الثلاثي للأمراض الحيوانية المنشأ. الوحدة 0 الوحدة 0. مقدمة عن التقييم المشترك للمخاطر 20 نظرة عامة على الأداة التشغيلية لتقييم المخاطر المشتركة 30 المقدمة 60 الخلفية 2الوحدة ا. مقدمة عم التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ لمحة عامة عن الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر قُسِّ مت الخطوات العشر اللازمة لتنفيذ عملية التقييم المشترك للمخاطر على 4 وحدات (الشكل 2). ويسمح هذا بإدراج مشاركين مختلفين في مختلف وحدات التقييم. الشكل 2: وحداا وخطواا التقييم المشترك للمخاطر (مطلوب: ، موصى به: ) نقطة أساسية تقترن الوحدة التمهيدية بأي وحدة أخرى لتوفرا معا ًمعلومات أساسية، بحيث يمكن إدراج مشاركين جدد في أي وقت. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 01 الوحدة ا الخطوة المقدمة وضع اللَِّبناا الأساسية إجراء تقييم المخاطر الاستفادة مم المخرجاا تأطير المخاطر لأغراض التقييم المشترك الوحدة 1 الوحدة 2 الوحدة 3 الوحدة 4 المقدمة تشكيل لجنة توجيهية وطنية ودعوتها إلى الانعقاد تحديد مسؤول تأطير المخاطر تحديد مسار المخاطر والتخطيط له صياغة أسئلة تقييم المخاطر وتوثيقها توصيف المخاطر تحديد خياراا إدارة المخاطر ورسائل التواصل بشأنها توثيق التقييم تشكيل فريق تقني ودعوته إلى الانعقاد تشكيل مجموعة تضم أصحاب المصلحة ودعوتها إلى الانعقاد 3الوحدة ا. مقدمة عم التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ المقدمة استخداماا التقييم المشترك للمخاطر على الصعيد الوطني وفوائده الأمراض الحيوانية المنشأ، المصنفة إمَّ ا بوصفها أمراضا ً متوطنة وإمَّ ا بوصفها أمراضا ً مستِجدة، تشّكل مخاطر محدقة بالصحة الحيوانية والصحة العمومية على حد سواء. وتستفيد أنشطة تحديد مخاطر الأمراض الحيوانية المنشأ وتقييمها وإدارتها والحد منها من التنسيق والتعاون بين الوزارات والأجهزة الأخرى داخل البلد المسؤولة عن الجوانب المختلفة لصحة الإنسان وصحة الحيوان والبيئة. ورغم أنه من المهم لقطاَعْي صحة الإنسان وصحة الحيوان وغيرهما من القطاعات إجراء ما يخصها من التقييمات لإدارة المخاطر في سياق كل قطاع على حدة، فجمُع المعلومات والدراية الفنية المتوافرة على الصعيد الوطني من جميع القطاعات ذات الصلة، لتقييم المخاطر الصحية الناجمة عن الأمراض الحيوانية المنشأ تقييما ًمشتركا،ً ضرورّي لإتمام فَ هم المخاطر المشتركة وإدارتها في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة. وعندما تساهم القطاعات المعنية بالبيانات والمعرفة والدراية الفنية في التقييم، فإن كمية ونوعية المعلومات المتاحة لتقييم المخاطر تزدادان ازديادا ًكبيرا،ً وكذلك تتحسَّ ن دقة التقييم نفسه. ويعتمد نجاح التقييم المشترك للمخاطر على التواصل الفعال بين القطاعات طوال العملية، مما يؤدي، في أفضل الحالات، إلى توافق في الآراء1 على حصيلة التقييم وإصدار وثيقة تقييم مشتركة أو متوائمة. وعادًة ما تكون عملية التقييم المشترك للمخاطر عملية متكررة (أي تتكرر دوريا)ً، لذلك، يعزز التبادل المنتظم بين القطاعات فهمها المشترك لما يخص جميع القطاعات المعنية من التصورات والاحتياجات والاختصاصات والقيود. ويتضمن التقييم المشترك للمخاطر مناقشة تدور حول خيارات إدارة المخاطر واحتياجات التواصل بشأنها (تحليل المخاطر) ويقدم توصيات في هذا الشأن. ويتيح ذلك لمتخذي القرار وضع وتنفيذ تدابير إدارة المخاطر القائمة على العلم ورسائل التواصل بشأنها بالتوافق بين القطاعات أو بتنفيذها تنفيذا ًمشتركا.ً 1 يمكن للأطر أيضا أن تتخذ شكل الاستراتيجيات واللوائح والقرارات وقواعد الممارسة. 4الوحدة ا. مقدمة عم التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ التشجيع على إنجاح التقييم المشترك للمخاطر عند وجود عناصر رئيسية معينة في بلد ما، يؤدي التقييم المشترك للمخاطر الغرض منه على النحو الأمثل. أمَّ ا عند عدم وجودها، فمن الضروري اتخاذ خطوات لإيجادها. الشكل 3. تعزيز نجاح التقييم المشترك للمخاطر الاطلاع على المعلوماا من البلدان إلى البنية التحتية والموارد اللازمة لجمع البيانات، ويستعين، بدلاً من ذلك، بالمعرفة والخبرة المتخصصة المحصلة من الأحداث أو المْمرضات المماثلة. وبصرف النظر عن المعلومات المتاحة، يحدد تقييم المخاطر الثغرات المحددة الأساسية الكائنة في المعلومات والأنشطة من البلدان إلى البنية التحتية والموارد اللازمة لجمع البيانات، ويستعين، بدلاً من ذلك، بالمعرفة والخبرة المتخصصة المحصلة من الأحداث أو المْمرضات المماثلة. وبصرف النظر عن المعلومات المتاحة، يحدد تقييم المخاطر الثغرات المحددة الأساسية الكائنة في المعلومات والأنشطة المحددة الأهداف اللازمة لجمعها الإرادة السياسية يمكن أن يوفر ما تبديه القيادة من مشاركة ودعم وإرادة سياسية التفويَض اللازم لتسهيل الجمع بين القطاعات ذات الصلة للمشاركة الكاملة في العملية، والوصول بحصائل التقييم وفائدته إلى المستوى الأمثل. ومع ذلك، حتى عندما لا يكون هذا الدعم السياسي متاحا ً بعُد، يمكن أن تجتمع الفرق التقنية المسؤولة عن الأمراض الحيوانية المنشأ ممثِّلة وظائفها المختلفة لإنجاز التقييم المشترك مشاركة القطاع ذي الصلة تصيب بعض الأمراض الحيوانية المنشأ البشر أساسا ًدون الحيوانات، أو تصيب حيوانات الحياة البرية دون الماشية. وبغضِّ النظر عن تأثير ذلك على القطاع، يعد الحصول على المعلومات والدراية الفنية من جميع مجموعات أصحاب المصلحة امر ضرورى لتقييم المخاطر تقييما ًكاملاً الدراية الفنية والقدراا اللازمة لإجراء تقييم المخاطر من الناحية المثالية، ينبغي أن يتمتع المسؤول عن التقييم المشترك للمخاطر وأعضاء الفريق التقني بخبرة في تقييم المخاطر. ومع ذلك، في العديد من البلدان، لا يوجد ما يكفي من الدراية الفنية في مجالَْي تقييم المخاطر أو الوبائيات في قطاع واحد أو أكثر، إمَّ ا لاستكمال التقييم الخاص بقطاعات بعينها، وإمَّ ا للمساهمة في التقييم المشترك. ولايزال من المهم إجراء تقييمات مشتركة في مواجهة الأحداث والتهديدات المتصلة بالأمراض الحيوانية المنشأ، إلى جانب بناء القدرات في الوقت نفسه. 5الوحدة ا. مقدمة عم التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ كيفية استخدام الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر هذه الأداة التنفيذية مخصصة لموظفي الوزارات الوطنية المسؤولة عن صحة الإنسان وصحة الحيوان والبيئة، أو غيرها من الأجهزة الحكومية (التي تُسمى مجتمعًة “الوزارات” في هذه الأداة) المسؤولة عن مكافحة الأمراض الحيوانية المنشأ وتدبيرها علاجيا،ً وخصوصا ً أخصائيي الوبائيات، بمشاركة وثيقة من موظفي المختبرات ومديري المخاطر وموظفي التواُصل. وتعرض الأداة مبادئ التقييم المشترك للمخاطر ودوره في توفير المعلومات اللازمة لرسم السياسات. وتوفر إرشادات عن كيفية إعداد عملية نوعية في مجال التقييم المشترك للمخاطر، وتصف خطوًة بخطوة كيفية تنفيذ كل مكون من مكونات العملية. وتتضمن الملاحق وثائق وقوالب نموذجية لدعم التنفيذ، بما في ذلك قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر. والخبرة السابقة في تقييم المخاطر ليست ضرورية لأولئك الذين يستخدمون أداة التقييم المشترك للمخاطر. ويعتمد نجاح التقييم المشترك للمخاطر على التواصل الفعال بين القطاعات طوال العملية، مما يؤدي، في أفضل الحالات، إلى توافق في الآراء على حصيلة التقييم وإصدار وثيقة تقييم مشتركة أو متوائمة. وعادًة ما تكون عملية التقييم المشترك للمخاطر عملية متكررة (أي تتكرر دوريا)ً، لذلك، يعزز التبادل المنتظم بين القطاعات فهمها المشترك لما يخص جميع القطاعات المعنية من التصورات والاحتياجات والاختصاصات والقيود. ويمكن للبلدان تطبيق هذه الأدوات والعمليات على الأمراض الحيوانية المنشأ ذات الأولوية الوطنية (مثل إنفلونزا الطيور) أو أي شواغل صحية في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة (مثل مقاومة مضادات الميكروبات). نقطة أساسية جميع العناصر المعزِّزة للنجاح المذكورة أعلاه مهمة، ولكن يمكن إجراء تقييم مشترك للمخاطر دونها خلال أحداث الأمراض الحيوانية المنشأ أو تهديداتها. 6الوحدة ا. مقدمة عم التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ معلومات أساسية مبادئ تقييم المخاطر تقييم المخاطر عملية منهجية لجمع المعلومات وتقييمها وتوثيقها، لتقدير مستوى المخاطر على مدى فترة زمنية معينة وفي موقع محدد. وهي عملية تكرارية تستند إلى أفضل المعلومات المتاحة أثناء التقييم. وتتكون المخاطر من عنصرين، ألا وهما: الاحتمالية (الفرصة الممكنة) والأثر (العواقب)، ويتضمن كل عنصر مقياسا ً لعدم اليقين. ويقيِّ م تقييم المخاطر الاحتمالية والأثر وعدم اليقين المصاحب في إطار الإجابة عن واحد أو أكثر من أسئلة تقييم المخاطر المتعلقة بجانب معين من المخاطر المرتبطة بحدث أو خطر ما. • الاحتماليـة هـي الفرصـة الممكنـة المقـدرة أو الإمكانيـة المقـدرة التـي تنـذر بنشـوء الوضـع الـوارد في سؤال تقييم المخاطر. • الأثر هو ما يصف مستوى العواقب أو وخامتها في حالة نشوء هذا الوضع. وتعتمد تقديرات المخاطر (مع مراعاة كلٍّ من الاحتمالية والأثر) على الخطر المشتبه في تحققه أو المعروف تحققه، ووجود الخطر أو احتمال التعرُّض له، وسياق تقييم الحدث. تعتمد تقييمات المخاطر على المعرفة المتاحة حاليا،ً التي عادًة ما تكون غير مكتملة أو يصعب التحقق منها، لذلك، تتضمن دائما ًإشارة إلى عدم اليقين بشأن تقييم المخاطر في الحصائل/ التقرير. ويعتمد عدم اليقين على جودة المعلومات المتاحة في وقت التقييم وتفاصيلها. وفي الدورة التالية التي يُجرى فيها تقييم المخاطر، عندما تتوافر معلومات جديدة للاسترشاد بها في إنتاج النتائج وتحسينها، ينخفض مستوى عدم اليقين. ويمكم أن تكون تقييماا المخاطر كمية أو نوعية • فـي تقييمـات المخاطـر الكميـة،2 يُعبـر عـن الاحتمالية والأثـر وعدم اليقيـن بالأرقام. وتُقـدَّ ر البيانـات المفقودة باسـتخدام النمـاذج الرياضيـة أو مـن خـلال مشـورة الخبـراء. ومـع ذلـك، لا توجـد فـي كثيـر مـن الأحيـان بيانات كافيـة لإجـراء تقييمـات كميـة صحيحة. • أمـا فـي تقييمـات المخاطـر النوعيـة، فيُعبَّر عـن الاحتمالية والأثـر وعدم اليقيـن بمجموعات وصفية مـن الفئات، مـع تحديـد معـاٍن واضحـة لكلٍّ منها. وتكـون تقييمـات المخاطر النوعية أسـرع، وتتطلب معلومـات مكتملة أقل، وتسترشـد بـرأي الخبـراء متى كانـت البيانات العلمية غائبة. وتقيِّـم التقييمات النوعية للمخاطـر الأحداَث الصحيَة أو حـالات الطـوارئ، حيث تكون البيانات محدودة أو تسـتلزم اسـتجابة سـريعة. 2 توجد شروحات موجزة للقياس الكمي في تقييم المخاطر في هاتين المطبوعتين: 1.2. :aveneG .stneve htlaeh cilbup etuca fo tnemssessa ksir dipaR :ecnadiug OHW .noitazinagrO htlaeH dlroW ehT OHW; 2102; egap 63 )ORA_RAG_ESH /snoitacilbup /secruoser /rsc /tni.ohw.www / /:ptth_2102_1/ dessecca , /ne 81 enuJ 0202(. 2.2 .I stcudorp lamina dna slamina rof sisylana ksir tropmi no koobdnaH .htlaeH laminA rof noitasinagrO dlroW EIO :siraP .sisylana ksir evitatilauq dna noitcudortnI; 0102. 7الوحدة ا. مقدمة عم التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ دور تقييم المخاطر في إدارتها تقدِّ م تقييمات المخاطر بينات تفيد في اتخاذ القرارات المتعلقة بإدارة المخاطر والتواصل بشأنها. وتربط تقييمات المخاطر النتائج بقرارات الإدارة ربطا ًمباشرا.ً ومن ثَم، تعمل عمليات تقييم المخاطر على نحو أفضل داخل الهياكل الحكومية التي تدعم إدارة المخاطر والتواصل بشأنها، من خلال إشراك متخذي القرار وراسمي السياسات من جميع القطاعات ذات الصلة. وتُرسم سياسات إدارة المخاطر والتواصل بشأنها في المقام الأول استجابًة لنتائج تقييم المخاطر المتصلة بالاحتمالية والأثر. ومع ذلك، فإن مخرجات التقييم الأخرى، مثل الثغرات المحددة في المعلومات المتاحة، غالبا ًما تُبَرز وتبرِّر إجراء أبحاث علمية أو اجتماعية محددة، أو تنفيذ مزيد من أنشطة الترصُّ د، أو جمع المعلومات، أو الاختبار التشخيصي. ويمكن بفضل هذه المعلومات الإضافية تقليل درجة عدم اليقين وتحسين دقة التقديرات في دورات تقييم المخاطر التي تُنفَّ ذ مستقبلاً. لماذا ينبغي إجراء التقييم المشترك للمخاطر؟ تُعد تقييمات المخاطر الخاصة بقطاعات بعينها طرقا ًمهمة لقطاعات صحة الإنسان وصحة الحيوان والبيئة، حيث تفيد في إدارة المخاطر الُمحِدقة بتلك القطاعات ضمن السياقات والمنظورات والأولويات والاختصاصات القطاعية، حيث تتناول، على سبيل المثال، الحاجة إلى أَِسرة مستشفيات إضافية من عدمها أو ضرورة تشديد الرقابة على حركة الحيوانات من عدمها. وهذه التقييمات الخاصة بالقطاعات ضرورية، وينبغي إجراؤها إزاء جميع الأحداث والتهديدات المتصلة بالأمراض الحيوانية المنشأ. ويجب أن تعمل القطاعات والتخصصات المتعددة معا ًلمواجهة الشواغل الصحية المتصلة بإطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة. وينطبق هذا على تقييمات المخاطر والتأهب والترصُّ د والاستجابة والعديد من جوانب النظم الصحية الوطنية الأخرى. إن الجمع بين المعلومات والخبرات الوطنية من جميع القطاعات ذات الصلة من أجل التقييم المشترك للمخاطر الصحية الناجمة عن الأمراض الحيوانية المنشأ يسمح لجميع القطاعات، متى عملت معا،ً بتقييم المخاطر تقييما ًمشتركا ًوفهمها وإدارتها على نحو تام في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة عن طريق تنفيذ استجابات منسقة. ويكون التقييم المشترك للمخاطر أكثر قابلية للتطبيق، وتزيد فرصة طرح الأسئلة بشأنه في هذا الإطار المشترك مقارنًة بتقييم المخاطر الذي يجريه قطاع واحد. ويكمن التحدي الرئيسي الذي يُواَجه في إجراء التقييمات في أن أسباب إجرائه تختلف غالبا ًبين القطاعات باختلاف الاحتياجات والاهتمامات، لذلك تختلف أسئلة التقييم بدورها. وتتطور الأدوات والعمليات التي تستخدمها القطاعات المختلفة لتقييم المخاطر لتلبية احتياجاتها المختلفة، ولهذا، لا تنسجم تمام الانسجام مع احتياجات القطاعات الأخرى. وعندما تجتمع القطاعات لإجراء التقييم المشترك، تسبب النُّهج والمصطلحات المختلفة التباسا ًأو سوء فهم. وفي بعض البلدان، لا يوجد إطار رسمي لاقتسام البيانات بين القطاعات، وفي العديد منها، لا توجد آلية راسخة للتواصل بشأن مخاطر الأمراض الحيوانية المنشأ بين الإدارات المختلفة داخل الأجهزة الحكومية أو بينها، مما يزيد من إضعاف القدرة على إجراء التقييم المشترك. ويُكِمل بعض تقييمات المخاطر القطاعية والتقييمات المشتركة بعضها الآخر. وقد تُبِرز النتائُج والثغرات الناتجة عن تقييمات المخاطر الخاصة بقطاعات معينة الحاجَة إلى معلومات ودراية فنية من قطاعات وتخصصات متعددة، مع ما يستتبع ذلك من ضرورة التعاون في تقييم المخاطر. وعلاوًة على ذلك، قد تؤثر نتائج التقييم على الدورات التالية للتقييم الخاص بقطاعات بعينها إزاء حدث ما وتحسن تلك الدورات من خلال تقديم منظور إضافي على المخاطر مصدر القلق، أو تحديد المعلومات والدراية الفنية اللازمة لجوانب الإطار المشترك. وينطبق الشرط الحاسم المتمثل في ضرورة إبداء الإرادة السياسية القوية وتحقيق تقبل أصحاب المصلحة، اللازمين لدعم تقييم المخاطر واستدامته، بالتساوي على كل من التقييمات الخاصة بقطاعات بعينها وتلك التي تُجرى على نحو مشترك، مع التحدي الإضافي المتمثل في طلب التوافق بين الوزارات وعدد لا يُحَصى من أصحاب المصلحة. ومع ذلك، عندما يتفق جميع أصحاب المصلحة معا ًعلى الأغراض ومتى كانت النواتج الرئيسية مفيدة لشتى القطاعات، تصبح عملية التقييم المشترك للمخاطر أداة نموذجية في النظام الوطني تفيد في معالجة الشواغل الصحية في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة. 8الوحدة ا. مقدمة عم التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ متى يُجرى التقييم المشترك للمخاطر؟ تُجرى التقييمات المشتركة للمخاطر: • روتينيا ًللتخطيط لمواجهة الطوارئ؛ • بعد تحديد الأولويات المتصلة بالأمراض الحيوانية المنشأ للاتفاق على تدابير التنفيذ؛ • خلال أحداث الطوارئ. نطاق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر ترسم هذه الأداة ملامح العملية الوطنية اللازمة لإجراء تقييم مشترك للمخاطر. ويُجري قطاعا صحة الحيوان وصحة الإنسان والقطاعات الأخرى (مثل الحياة البرية والبيئة)، بوصفها جزءا ًمن نظام صحي وطني يؤدي وظيفته بكفاءة، تقييمات للمخاطر الخاصة بقطاعات بعينها إزاء الأحداث الصحية روتينيا ًوفرديا.ً وعندما يقع حدث صحي أو يحدث في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة، يُجرى تقييم مشترك للمخاطر يركز على المخاطر المُحِدقة بذلك الإطار. وتغدو المعلومات المستقاة من تقييم (تقييمات) المخاطر الخاصة بقطاعات بعينها جزءا ًمن عملية تقييم المخاطر.3 وهذا التقييم تقييم نوعي للمخاطر. ومن الممكن إجراؤه بسرعة، دون الحاجة إلى كميات كبيرة من البيانات الكمية المتحقق من صحتها أو المهارات الرياضية المتخصصة. والخطوات الموضحة، وبخاصة إنشاء لجنة توجيهية وفريق تقني معني بالتقييم المشترك للمخاطر، تخص خطرا ً أو حدثا ًصحيا ًواحدا،ً على الرغم من أن عضويتها قد تتداخل مع أحداث مماثلة في بلد ما. والتقييم التقني نفسه يخص حدثا ًبعينه أيضا،ً حيث تختلف الأغراض وأسئلة تقييم المخاطر باختلاف الأحداث. وفي بعض الحالات، قد تكون المعلومات المستقاة من التقييم قابلة للتطبيق على أكثر من حدث. الخطواا الموصى بها في عملية التقييم المشترك للمخاطر تتكون عملية التقييم المشترك للمخاطر، كما هو مبين في الشكل 2، من 01 خطوات. وقد تُدرِج البلدان المختلفة بعض الخطوات في عملياتها دون غيرها، وقد يختلف ترتيب الإنجاز، مع إعداد بعض الخطوات تحسبا ًلحدث صحي معين. ويمكن تخطي بعض الخطوات في حالات الطوارئ. ويُشار إلى الخطوات الاختيارية الموضحة في الشكل 2 (ص 2)، ويوضح الشكل 4 تدفق التقييم المشترك للمخاطر مع بيان نقاط الحصول على التعقيبات. 3 لا تتناول هذه الأداة التنفيذية بالوصف إلا التقييم المشترك للمخاطر. لكن تتوافر وثائق أخرى تصف ما يخص قطاعات بعينها من تقييم المخاطر والترصُّ د وتقارير اللوائح الصحية الدولية/ المنظمة العالمية لصحة لحيوان والاستجابة والاتصالات 9الوحدة ا. مقدمة عم التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ جمع البياناا إضافة إلى التقييم المتكرر مدخلاا متعددة القطاعاا لعملية التقييم المشترك --- تشير الخطوط المنقطة إلى العناصر الاختيارية * ينطبق تقييم المخاطر على جميع خطوات العملية لك ى ذ ة إل حاج ت ال دع إذا دَّ ل تُع الشكل 4: مهام وتدفق عملية التقييم المشترك للمخاطر المتكررة إجراء التقييم التقني المشترك تحديد ورسم مسارات المخاطر تحديد مسائل تقييم المخاطر توصيف المخاطر • استعراض المعلومات المتوافرة والنظر فيها • الوقوف على الفجوات القائمة في المعلومات • تقدير الاحتمالية والأثر وعدم اليقين • تقديم تفسير تقني تحديد خيارات التواصل والإدارة توثيق التقييم اللجنة التوجيهية مسؤول التقييم الفريق التقنى مجموعة اصحاب المصلحة مرتبط بالبلد تحديد عملية التقييم المشترك وتوجيهها دور كل مم تحديد نطاق التقييم وأغراضه• تحديد هيكل الحوكمة• تحديد مسؤول التقييم• تأطير التقييم (النطاق، المقصد)• قيادة عملية التقييم المشترك وإدارتها • الحفاظ على التواصل بين المجموعات • الدعوة إلى انعقاد الفريق التقني وقيادته تقييم المخاطر *التواصل بشأن المخاطر وضع حصائل التقييم المشترك موضع التنفيذ • استعراض حصائل التقييم • وضع خطة الإدارة والتواصل • تحديد الخطوات المقبلة • إعادة تقييم إطار التقييم

1 eludoM.الوحدة 1 مقدمة عن التقييم المشترك للمخاطر 21 وضع اللَّ ِبناا الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر 31 الوحدة 1 وضع اللَّ ِبنات الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر 61 الوحدة 2 تحديد مسؤول للتقييم المشترك للمخاطر 81 الوحدة 3 تشكيل فريق تقني معني بالتقييم المشترك للمخاطر ودعوته إلى الانعقاد 22 الوحدة 4 تشكيل مجموعة تضم أصحاب المصلحة معنية بالتقييم المشترك للمخاطر ودعوتها إلى 42 مثال: وضع اللَّ ِبنات الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر فى اندونيسيا الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 21أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 1: وضع اللَِّبناا الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر وضع اللَِّبنات الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر كل بلد لديه أساس منطقي وتفويض لإجراء التقييم المشترك للمخاطر واستخدام النتائج التي يجري الحصول عليها، وقد يكون لديه بالفعل هياكل أو آليات لتقييم المخاطر الصحية أو التعاون المتعدد القطاعات. وينبغي للدول استخدام الآليات القائمة لدعم عملية التقييم المشترك للمخاطر. فعلى سبيل المثال، يمكن أن تؤدي منصة الصحة الواحدة(htlaeH enO ) أو أي آلية تنسيق موجودة دور اللجنة التوجيهية للتقييم. وتتعهد البلدان بعملية الإنشاء كلٌّ بخلاف الآخر على حسب نقطة الانطلاق. ويمكن أن توفر بعض الأنشطة الوطنية معلومات أساسية وسياقا ً لعملية التقييم المشترك للمخاطر. ويمكن أن تشمل ما يلي: مراجعـة النظـم الوطنيـة، والروابـط بيـن الـوزارات والبنيـة التحتيـة، وعمليـات تقييـم المخاطـر التي تـؤدي وظيفتها • با لفعل؛ استعراض الآليات الوطنية القائمة للتعاون المتكامل؛• الاتفاق على الاختصاصات العامة للمسـؤولين عن التقييم المشـترك للمخاطر واللجان التوجيهية ومجموعات أصحاب • المصلحـة و الفـرق التقنية (انظر الملاحق ألِف، وباء، ودال، وهاء)؛ الاتفـاق علـى آليـة عامـة لاتخاذ القرارات، مثل اختيار مسـؤول عـن عملية التقييم المشـترك للمخاطـر، وإعداد قوائم • تضم القـادة والأعضاء؛ تحليـل أصحـاب المصلحـة لمعرفـة كيفيـة تحديـد أعضـاء اللجنـة التوجيهيـة والفريـق التقنـي ومجموعـة أصحـاب • المصلحـة؛ بـذل جهـد لضمـان التـزام الحكومـة بالتقييـم، بما في ذلـك السـلطة الحكومية العامـة اللازمة لإجرائـه، بحيث تجتمع • الوزارات بسـرعة؛ إبرام اتفاق مشترك بين القطاعات يتناول حالات إجراء التقييم المشترك.• نقاط أساسية • لضمـان الفائـدة والاسـتدامة، تُجـري الأجهزة الوطنية المسـؤولة عن صحة الإنسـان وصحـة الحيوان والبيئة تقييما ًمشـتركا ًللمخاطر بمشـاركة جميـع أصحـاب المصلحـة المعنيين. • ويمكن أن تُنفَّ ذ أنشطة أساسية قبل تشكيل الفريق التقني، ولكن لا يلزم أن تمضي تلك الأنشطة بترتيب معين. الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 31أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 4 7 2 5 8 الوحدة 1: وضع اللَِّبناا الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر الوحدة 1: وضع اللَِّبنات الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر يُوَص بإنشاء اللجنة التوجيهية في جميع الأوضاع. ومع ذلك، تختلف اللجان التوجيهية من حيث الشكل والحجم والتكوين في ظل ظروف مختلفة، ويمكن تعديلها في حالة الطوارئ. وتشرف اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر على عملية التقييم. وتكون اللجنة مسؤولة عن إدارة القرارات والإبلاغ بها بناًء على حصائل التقييم، لكنها لا تشارك في الجوانب التقنية لتقييم المخاطر. ويمكن لأصحاب المصلحة الإضافيين إسداء المشورة من خلال مجموعة خارجية من مجموعات أصحاب المصلحة. ويضمن فصل تلك الوظائف الثلاث أن يتمكن الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر من التركيز بفاعلية على الأسئلة التقنية دون أن يتأثر باعتبارات السياسة أو وجهات النظر المتنوعة الأخرى. ويمكن أن تؤدي آلية تنسيق قائمة متعددة القطاعات دور اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم. الشكل 5: الهيكل التنظيمي للتقييم المشترك للمخاطر 1 مسؤول التقييم المشترك للمخاطر إسداء المشورة تقديم النتائج والخياراا التقنية مجموعة أصحاب المصلحة المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر الانعقاد إسداء المشورة الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر المنظومة الحكومية الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 41أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ ويعرض الإطار 1 والملحق ألِف مسؤوليات اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر ومهامها وأدوارها. ويمكن أن تعدل اللجنة التوجيهية هذه المهام على نحو متكرر بناًء على تطوُّر وضع المرض، بمساهمة من الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر أو مجموعة أصحاب المصلحة. الخطـوة 1.1. إنشـاء اللجنـة التوجيهيـة المعنيـة بالتقييـم المشـترك للمخاطـر • حدِّ د أعضاء اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر: - تجتمع الأجهزة، التي تكون على الأرجح الأجهزة الطالبة للتقييم المشترك للمخاطر، لتشكيل اللجنة التوجيهية الأولية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر (من الوزارات المسؤولة عن صحة الإنسان وصحة الحيوان والبيئة، في الغالب). - يمكن أن يختلف تشكيل اللجنة التوجيهية باختلاف الأحداث، بناء على تسلسل السلطة والمسؤولية المتصلة بجميع جوانب الحدث. - يمكن أن يحدد تحليل أصحاب المصلحة التشكيل المطلوب، عندما يسمح الوقت بذلك. - فَكِّر جديا ًفي إدراج متخصصين في التواصل في حالة الحاجة إلى توجيه رسائل عاجلة أثناء الدعوة لتنفيذ العملية التقنية المتمثلة في التقييم المشترك للمخاطر. • احصل على موافقة من جميع الوزارات والأجهزة ذات الصلة لإدراجها، حسب الاقتضاء، في العمليات الوطنية. الإطار 1: مسؤوليات اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر ومهامها وأدوارها (انظر الملحق أِلف، الاختصاصات النموذجية) • تحديد نطاق وجدول زمني لعملية التقييم المشترك للمخاطر؛ • تحديد مسؤول التقييم المشترك للمخاطر، الذي ينضم لاحقا ًإلى اللجنة التوجيهية؛ • اقتراح تشكيل فريق التقييم المشترك للمخاطر؛ • استعراض نتائج تقييم المخاطر وتفسيرها؛ • تحديد وترتيب أولويات استراتيجيات إدارة المخاطر ورسائل التواصل بشأنها على أساس التقييم المشترك للمخاطر والتشجيع على تنفيذ الإجراءات؛ • إعادة تقييم عملية التقييم المشترك للمخاطر وتعديلها حسب الحاجة؛ • تحديد مجموعة أصحاب المصلحة ودعوتها إلى الانعقاد؛ • المحافظة على استمرارية الحوار مع الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر ومجموعة أصحاب المصلحة (إن وجدت)، من خلال مسؤول التقييم المشترك للمخاطر، لتقييم العملية وتعديلها حسب الحاجة. الوحدة 1: وضع اللَِّبناا الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 51أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 1 4 7 2 5 8 الخطـوة 2.1. دعـوة اللجنـة التوجيهيـة المعنيـة بالتقييـم المشترك للمخاطر إلى الانعقاد تدعو الوزارات التي تناقش التقييم المشترك للمخاطر اللجنة التوجيهية إلى الانعقاد، ما لم تكن هناك بالفعل عملية رسمية قائمة. وتجتمع اللجنة مبدئيا ًلتعريف التقييم المشترك للمخاطر، وتجتمع مرًة أخرى بعد صدور كل تقرير لتفسير عملية التقييم ووضع خطة العمل. ويكون أول لقاءين، على الأقل، وجها ًلوجه. وتعقد اللجنة اجتماعها الأول في أقرب وقت ممكن بعد تشكيل المجموعة. وفيما يلي أعمال اللجنة في الاجتماع الأول المعني بالأحداث الطارئة: • تتفق على طُرق العمل غير الرسمية (مثل الرئيس، مدوِّني الملحوظات)؛ • تحدد مسؤول التقييم المشترك للمخاطر -الذي يصبح بعد ذلك عضواً في اللجنة التوجيهية (انظر الوحدة 1: الخطوة 1-2 للاطلاع على معايير اختيار مسؤول التقييم المشترك للمخاطر ومهامه)؛ • تضع إطارا ًللتقييم وتعرِّفه (انظر الوحدة 2: الخطوة 5)؛ • تحدد الخبرات والمعلومات اللازمة للتقييم (الملحقان حاء وهاء يعرضان عينات من المعلومات المطلوبة ومصادرها)؛ • تناقش وتقترح، مع مسؤول التقييم المشترك للمخاطر، تشكيل الفريق التقني المعني بالتقييم (الأجهزة التقنية، الإدارات) بناًء على الدراية الفنية والمعلومات المطلوبة (انظر الوحدة 1: الخطوة 3)؛ • تبتُّ في الجدول الزمني للعملية التقنية المتمثلة في التقييم المشترك للمخاطر؛ • تختار قوالب التقارير العاجلة ووثائق مخرجات تُعدُّ بعد التقييمات التي يُجريها الفريق التقني المعني بالتقييم (مثل التقرير الكامل والملخصات) (انظر الملحق واو، قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر)؛ • تقرر تنفيذ عمليات الموافقة العاجلة ومستوى سرية مخرجات التقييمات العاجلة. وفيما يلي أعمال اللجنة التوجيهية في الاجتماعاا اللاحقة المتعلقة بالأحداث الطارئة: • تدرس حصائل التقييم المشترك للمخاطر وإدارتها المخاطر وخيارات التواصل بشأنها لوضع خطة إدارتها؛ • تبتُّ ، مع الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر، في موعد الاجتماع المقبل. وفيما يلي أعمال اللجنة التوجيهية في هذه المرحلة التي تستهدف ضمان استدامة عملية التقييم المشترك وفعاليتها، في مرحلة ما: • تستعرض أي عمليات عاجلة معتَمدة وتنقِّحها حسب الضرورة؛ - قد تقرر استخدام عمليات مختلفة في المستقبل في الأوضاع التي تستدعي تحركا ًعاجلاً والتي لا تستدعيه على حدٍّ سواء؛ • تحدد آلية لقيادة اللجنة التوجيهية (تكون دائما،ً على سبيل المثال، وزارة الصحة أو وزارة الزراعة أو القيادة الدورية أو القيادة المشتركة)؛ • توافق على اختصاصات لجنة الحوكمة والتوجيه المنشأة في إطار التقييم المشترك للمخاطر (انظر الملحق ألِف) أو تستعرض مسودة اختصاصاتها؛ • تقترح تشكيل مجموعة أصحاب المصلحة، إلى جانب مسؤول التقييم المشترك للمخاطر، (انظر الوحدة 1: الخطوة 4). الوحدة 1: وضع اللَِّبناا الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 61أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 2: تحديد مسؤول للتقييم المشترك للمخاطر وظيفة مسؤول التقييم المشترك للمخاطر ضرورية في جميع الأوضاع. ويختلف دور وأنشطة مسؤول التقييم المشترك للمخاطر باختلاف البلدان والظروف والأطر الزمنية. تُعيِّ اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر مسؤول التقييم لإعداد عملية التقييم المشترك وتنفيذها على الصعيد الوطني، نيابًة عن الحكومة، إزاء حدث أو تهديد محدد. ويُ َفوَّض هذا الشخص من اللجنة التوجيهية ويكون مسؤولاً أمامها، ويشارك فيها بصفته عضوا ًكذلك. وتحدد اللجنة مستوى السلطة والاستقلالية وكذلك نطاق أنشطة المسؤول. ويعرض الإطار 2 والملحق باء مسؤوليات مسؤول التقييم المشترك للمخاطر ومهامه وأدواره. ويُعد التيسير واحدا ًمن الأدوار المهمة التي يضطلع بها مسؤول التقييم المشترك للمخاطر، وترد في الملحق جيم نصائح عامة في مجال التيسير تستهدف دعم تحسين التعاون والتنسيق أثناء اتخاذ الخطوات التقنية من 6 إلى 8 ضمن التقييم المشترك للمخاطر. الإطار 2: مسؤوليات مسؤول التقييم المشترك للمخاطر ومهامه وأدواره (انظر الملحق باء، الاختصاصات النموذجية) • يحدد أعضاء الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر؛ • يناقش تشكيل الفريق وتوقيته ومخرجاته، ويوافق عليها حسب المشورة المسداة من اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر؛ • يتولى زمام القيادة في تحليل أصحاب المصلحة؛ • يحدد، بناًء على نتائج تحليل أصحاب المصلحة، الذي يُجَرى بإرشاد من اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر، أجهزة أو أفرادا ًمعينين، ويدعوهم للمشاركة في مجموعة أصحاب المصلحة المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر؛ • يدير ويقود جميع الجوانب التنفيذية التي تتضمنها عملية التقييم المشترك للمخاطر إزاء حدث أو تهديد معين؛ • ينسق ويسهل أنشطة الاتصال الجارية بين الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر، واللجنة التوجيهية، ومجموعة أصحاب المصلحة، لتقييم العملية وتعديلها حسب الحاجة؛ • يتخذ القرارات حسب التفويض الصادر عن اللجنة التوجيهية؛ • يدعو الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر إلى الانعقاد ويقوده إداريا،ً ويديره لضمان فَهم كل عضو في الفريق دورَه وإنجاز مهامه؛ • يحدد أي تحديات تُعرض على اللجنة التوجيهية للتصدي لها؛ • يحدد مشاكل الموارد ويحلها. الوحدة 1: وضع اللَِّبناا الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 71أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 1 4 7 5 8 ويمكن أن تشمل بعض الأنشطة الوطنية التي تُنفَّ ذ قبل هذه الخطوة ما يلي: • إنشاء عملية لتحديد مسؤول التقييم المشترك للمخاطر. وتتفق الوزارات معا ًعلى آلية مناسبة لتحديد قيادة عملية التقييم المشترك للمخاطر إزاء أي حدث أو خطر أو تهديد يخضع للتقييم. وتختلف هذه الآلية باختلاف البلدان. • إعداد قائمة تضم الأقسام/ الوحدات (بما في ذلك بيانات الاتصال) التي تضم َمن يحتمل أن يكون المسؤول عن التقييم المشترك للمخاطر إزاء أنواع مختلفة من الأحداث أو التهديدات. ومن الناحية المثالية، ينبغي تدريب العديد من الأفراد، الذين يمكن أن يكونوا مسؤولين عن التقييم المشترك للمخاطر، على استخدام أداة التقييم المشترك للمخاطر على وجه التحديد. الخطوة 1.2. تحديد مسـؤول التقييم المشـترك للمخاطر وتأكيده يمكن أن ينتقل دور مسؤول التقييم المشترك للمخاطر إلى فرد في وزارة ما، وتتناوبه أو تتقاسمه الوزارات المعنية (بصفته مسؤولاً مشاركا)ً، أو يكون شخصا ًمعينا ًمن جهاز معني رئيسي. وفي جميع الحالات، يكونون مسؤولين أمام اللجنة التوجيهية عن وظائفهم المتمثلة في قيادة التقييم المشترك للمخاطر. وعادًة ما يكون مسؤول التقييم فردا،ً ولكن يمكن أن يُلَحق ذلك الوصف بمنصب/ وظيفة أو بجهاز مسمى. والمهارات التي لا غنى عن أن يتمتع بها مسؤول التقييم المشترك للمخاطر هي ما يلي: • الدراية الفنية/ الخبرة في تقييم المخاطر؛ • القدرة القيادية؛ • القدرة على التفاوض؛ • التمتع بمهارات قوية في مجال التيسير؛ • فَهم العمليات الحكومية؛ • القدرة على الانخراط في قطاعات متعددة واتباع مبادئ الصحة الواحدة ونُهجها؛ • التمتع باحترام جميع القطاعات المعنية. وبغية تحديد القطاع الذي يتولى المسؤولية القيادية، يمكن أن تنظر اللجنة التوجيهية فيما يلي: • أي قطاع لديه أكبر قدر من المعلومات/ البينات/ الدراية الفنية؛ • أكثر القطاعات تأثرا ًبالحدث؛ • أكثر القطاعات تمتعا ًبالقدرة المؤسسية حاليا.ً نقطة أساسية التيسير الجيد مهم في عملية التقييم المشترك للمخاطر ويزيد من نجاحه. ويستفيد مسؤول التقييم المشترك للمخاطر من تمتعه بمهارات قوية في مجال التيسير )انظر الملحق جيم(. ويمكنك، ِعوضا ًعن ذلك، الاستعانة بمنسق أو أخصائي تواصل خارجي لا يتمتع بالدراية الفنية. الوحدة 1: وضع اللَِّبناا الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر 2 الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 81أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3: تشكيل فريق تقني معني بالتقييم المشترك للمخاطر ودعوته إلى الانعقاد الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر ضروري في جميع الأوضاع، ولكن الاختصاصات والمخرجات المحددة تختلف باختلاف البلدان والظروف. والفريق التقني هو مجموعة صغيرة من الموظفين التقنيين الذين يُجرون تقييم المخاطر ويقدِّ مون تقريرا ً إلى اللجنة التوجيهية. ويعرض الإطار 3 والملحق دال مسؤوليات الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر ومهامه وأدواره. الإطار 3: مسؤوليات الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر ومهامه وأدواره (انظر الملحق دال، الاختصاصات النموذجية) • يحدد البيانات اللازمة لإجراء التقييم المشترك للمخاطر؛ • يقتسم البيانات المطلوبة، إضافًة إلى الخبرة والدراية الفنية ذات الصلة فيما يتعلق بالحدث/ الخطر موضع التقييم؛ • يصوغ ويوثِّق أسئلة المخاطر على أساس ما تُجريه اللجنة التوجيهية من تأطير للمخاطر، وما تحدده من الشواغل العامة؛ • يحدد مسارات المخاطر المحتملة ويخطط لها؛ • يجمع المعلومات المتاحة لتوصيف الاحتمالية والأثر في إطار الإجابة عن كل سؤال من أسئلة المخاطر؛ • يقف على أي ثغرات في البيانات وينوِّه بها؛ • يقدم تفسيرا ًتقنيا ًلتقديرات المخاطر؛ • يحدد إدارة المخاطر والتواصل بشأنها، بناًء على نتائج التقييم المشترك للمخاطر؛ • يوثق التقييم باستخدام قالب التقرير المتفق عليه، ويُطلِع اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر عليه من خلال مسؤول التقييم. الوحدة 1: وضع اللَِّبناا الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 91أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 6 9 01 1 4 7 2 5 8 ويمكن أن تشمل بعض الأنشطة الوطنية التي تُنفَّ ذ قبل هذه الخطوة ما يلي: • إنشاء قائمة بأعضاء الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر. ويؤدي إنشاء قائمة بالموظفين التقنيين والأجهزة المتمتعة بالدراية الفنية والتي تحوز البيانات اللازمة في مجال الأمراض الحيوانية المنشأ المحتمل أن تهدد البلد مسبقا ًإلى تسهيل تشكيل الفريق التقني بسرعة. ويمكن للجنة التوجيهية أن تبتَّ ، بناًء على المؤهلات اللازمة مثلا،ً فيمن يحتفظ بالقائمة ويحدِّ ثها. ومن المفيد إدراج الموظفين المشاركين في تقييمات المخاطر الخاصة بقطاعات بعينها في القائمة. • اتخاذ خطوات إدارية لدعوة الموظفين من الأجهزة الأخرى، بما في ذلك الأجهزة الخارجية. الخطوة 1.3. تحديد أعضاء الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر يحدد مسؤوُل التقييم المشترك للمخاطر، بمساهمة من اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر، أعضاَء الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر، ويقود هذا الفريق. ويعتمد تشكيل الفريق على الدراية الفنية والخبرة والمعلومات اللازمة لإجراء كل تقييم على حدة. وربما تكون اللجنة التوجيهية ومسؤول التقييم قد ناقشوا ذلك بالفعل (الوحدة 1: الخطوة 2-1). ويستفيد مسؤول التقييم من هذه المعلومات في تحديد الأجهزة والإدارات، بما في ذلك تلك الموجودة خارج الحكومة، التي لديها هذه المعلومات والدراية الفنية. ويتشكل الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر من: • أشخاص يتمتعون بالدراية الفنية والخبرة والمعلومات اللازمة، وينتمون إلى أي قطاع أو تخصص مطلوب للتقييم التقني، بمن في ذلك الخبراء التقنيون، وأولئك الذين يتمتعون بالفهم والخبرة المتصلين بالمناطق المتضررة محلياً؛ - الدور: المساهمة بالخبرة التقنية والمحلية ذات الصلة اللازمة لإجراء التقييم؛ • شخص واحد على الأقل يتمتع بالخبرة في إجراء تقييمات المخاطر (إن وجد)؛ - الدور: توجيه عملية تقييم المخاطر التقنية، وأداء دور الشخص المرجعي لمنهجية التقييم المشترك للمخاطر ومبادئه. • الموظفين المشاركين في إجراء تقييمات المخاطر ذات الصلة بقطاعات بعينها (إن وجدوا). - الدور: المساهمة بنقاط مناقشة وحصائل رئيسية مستفادة من التقييمات الخاصة بقطاعات بعينها. اعتبارات أخرى ينبغي مراعاتها في تشكيل الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر: • للحفاظ على التركيز على الجوانب التقنية، وتقليل تأثير اعتبارات السياسة القائمة أو المحتملة، والوصول بموضوعية الحصائل إلى المستوى الأمثل، ينبغي مراعاة ما يلي: - اقتصار الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر على أولئك الذين يساهمون بالخبرة والمعلومات والخبرة الفنية في النواحي التقنية؛ - ولا يكون مسؤولو التواصل ومديرو المخاطر عموما ًأعضاء في الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر، للحفاظ على استقلالية التقييم التقني للمخاطر عن عمليات اتخاذ القرار في مجال إدارة المخاطر والتواصل بشأنها. ويمكن أن ينضموا بصفة مراقبين في التقييم التقني المشترك للمخاطر، لتحسين فَهم الأساس المنطقي للحصائل والمساهمة لاحقا ًعندما تناقش اللجنة التوجيهية خيارات التنفيذ؛ - وخلال التقييم التقني، يعمل أعضاء فريق التقييم بوصفهم خبراء مستقلين في الموضوع؛ الوحدة 1: وضع اللَِّبناا الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر 3 الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 02أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة ا. مقدمة عم التقييم المشترك للمخاطر - ويمكن أن يكون للجهات الفاعلة غير الحكومية (مثل المؤسسات الخاصة والأوساط الأكاديمية والخبراء المستقلين) دور مهم في التقييم المشترك للمخاطر. وعند إدراج ممثلين عن المنظمات غير الحكومية، من المهم الإقرار باحتمال وجود اختصاصات وأولويات فردية ومؤسسية للحفاظ على موضوعية المناقشة والقرارات وتحلِّيها بالطابع التقني. • وينبغي أن يكون هناك توازن بين القطاعات والتخصصات الممثلة في الفريق التقني. الخطوة 2.3. اجتماع الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر قبل الاجتماع الأول للفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر أو أثناءه، يتولى مسؤول التقييم المشترك للمخاطر ما يلي: • إطلاع المشاركين المدعوين على ما يلي: - المعلومات المطلوب تقديمها إلى التقييم، بناًء على المعلومات والدراية الفنية التي حددتها اللجنة التوجيهية؛ - ما أجرته اللجنة التوجيهية من تأطير وما قدمته من إرشادات أخرى؛ - النطاق الكامل للمعلومات المطلوبة للتقييم، في حالة حصول العضو على معلومات إضافية لم يُطلَب منه تقديمها تحديداً؛ • استعراض وتأطير للحدث وتحديد الوقت المطلوب للاجتماع الأول؛ • توزيع المعلومات على الأعضاء؛ - مقدما،ً إن أمكن؛ - عندما يكون تبادل البيانات صعبا،ً تُقدَّ م المعلومات إلى القائمين على تقييم المخاطر، ويجري تبادلها أثناء التقييم؛ • توزيع نسخة من أداة التقييم المشترك للمخاطر لاستخدامها، بما في ذلك قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر (الملحق واو)؛ • نشر نتائج تقييمات المخاطر الخاصة بقطاعات بعينها؛ • إطلاع الفريق بالاختصاصات، بما في ذلك آلية تداُول مسودات التقارير والموافقة عليها. في الاجتماع الأول، يتولى الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر ما يلي: • استعراض ما أجرته اللجنة التوجيهية من تأطير وما قدمته من إرشادات؛ • استعراض أي تقييمات مسبقة ذات صلة بحدث معين؛ • استعراض قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر، وتحديد المحتوى الذي يُقدَّ م إلى اللجنة التوجيهية؛ • .إجراء التقييم (الخطوات 6-8). نقاط أساسية • عندما يتألف الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر من أقل من 01 أعضاء، يتمتع كل شخص بفرصة المساهمة. • وتسـتفيد عمليـات التقييـم المشـترك من الخبـرات والمعلومات المسـتقاة مـن القطاعات المتعـددة ذات الصلـة بالأمراض الحيوانية المنشـأ. وهـذا يشـمل عـادة أخصائيـي وبائيـات ومختبـرات وبائيـة فـي مجالَـْي صحـة الإنسـان وصحـة الحيـوان، إلـى جانب خبـراء البيئـة والحيـاة البرية. الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 12أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 1 4 7 2 5 8 الوحدة ا. مقدمة عم التقييم المشترك للمخاطر في الاجتماعاا اللاحقة، يتولى الفريق التقني ما يلي: • استعراض مخرجات عمليات التقييم المشترك السابقة، وأي تقييمات أخرى (مثل التقييمات الخاصة بقطاعات بعينها) لهذا الحدث؛ • استعراض ما أجرته اللجنة التوجيهية من أي أعمال تأطير حديثة وما قدمته من إرشادات جديدة؛ • تنفيذ الدورة التالية من دورات التقييم التقني (الوحدة 3: الخطوات 8-6)، مع التركيز بشكل خاص على: - التعقيبات الواردة من اللجنة التوجيهية؛ - المستجدات؛ - البيانات المتاحة حديثا.ً نقاط أساسية • عيِّن شخصا ًلتدوين الملاحظات أثناء الاجتماع. • استخدم قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر لتوجيه وتسجيل المناقشات الدائرة والقرارات المتخذة. الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 22أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة ا. مقدمة عم التقييم المشترك للمخاطر الوحدة 4: تشكيل مجموعة تضم أصحاب المصلحة معنية بالتقييم المشترك للمخاطر ودعوتها إلى الانعقاد يُوَص بإنشاء مجموعة أصحاب مصلحة معنية بالتقييم المشترك للمخاطر في جميع الأوضاع. ومع ذلك، يمكن تخطِّي هذه الخطوة في حالاا الطوارئ. ويُعد إنشاء مجموعة أصحاب المصلحة مهما ًلإشراك القطاع الخاص ودوائر الصناعة والأوساط الأكاديمية وأصحاب المصلحة الآخرين المعنيين في عملية التقييم المشترك للمخاطر والتنفيذ اللاحق لتدابير إدارة المخاطر. وتقدم المجموعة بُعدا ًمتعدد القطاعات ومتعدد التخصصات للتقييم المشترك وتعزِّز الدعوة إلى إجرائه والتواصل بشأنه. وتتمثل الوظائف الرئيسية للمجموعة فيما يلي: (1) تقديم وجهات نظر متنوعة وإسداء المشورة إلى اللجنة التوجيهية؛ (2) أداء دور رئيسي في تنفيذ تدابير المخاطر. وعادة لا يكون لمجموعة أصحاب المصلحة وظيفة تقنية أو وظيفة اتخاذ قرار. وضمان مشاركة أصحاب المصلحة ذوي الصلة مهمٌّ لتحقيق قبول قرارات اللجنة التوجيهية قبوًلا واسع النطاق وتنفيذها تنفيذا ًفعالا.ً وتُعرِّف هذه الأداة التنفيذية صاحب المصلحة بأنه أي فرد أو مجموعة تشارك، أو ينبغي أن تشارك، بوصفها شريكا ً في الوقاية من أمراض حيوانية المنشأ، أو تهديدات صحية مشتركة أخرى، أو تدبيرها علاجيا ًفي إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة. ويشمل أصحاب المصلحة أولئك الذين يؤثرون أو يتأثرون أو يتصورون أنهم يتأثرون بالتهديدات المتمثلة في الأمراض الحيوانية المنشأ، بما في ذلك أولئك الذين قد يتأثرون بتدابير التصدي لتلك الأمراض. ويعرض الإطار 4 والملحق هاء مسؤوليات مجموعة أصحاب المصلحة ومهامها وأدوارها. عادًة لا يكون لمجموعة أصحاب المصلحة دور في العملية التقنية المتمثلة في التقييم المشترك للمخاطر أو في عمليات صنع القرار. الإطار 4: مسؤوليات مجموعة أصحاب المصلحة ومهامها وأدوارها (انظر الملحق هاء، الاختصاصات النموذجية) • تقديم وجهات نظر من الوزارات الخارجية بشأن الآثار المحتملة لتدابير إدارة المخاطر؛ • المساهمة بالمعلومات ذات الصلة متى أمكن (غالبا ًما يُحتفظ بالبيانات ذات الصلة/ المطلوبة في القطاع الخاص أو في المؤسسات الأكاديمية)؛ • المساهمة بالمعلومات ذات الصلة عند طلبها من اللجنة التوجيهية لتسهيل قرارات إدارة المخاطر/ التواصل بشأنها؛ • دعم تنفيذ تدابير الإدارة ومناصرتها، مع إمكانية المساهمة في التنفيذ؛ • دعم وسائل التواصل بشأن المخاطر ونشرها. الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 32أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 1 7 2 5 8 الوحدة ا. مقدمة عم التقييم المشترك للمخاطر الخطوة 1.4. إجراء تحليل لأصحاب المصلحة تحلل اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر، بقيادة مسؤول التقييم المشترك للمخاطر، أصحاب المصلحة، ما لم تكن تلك العملية قد أُنجزت بالفعل بوصفها نشاطا ًوطنيا ًأساسيا،ً على أن يشمل التحليل ما يلي على سبيل المثال: • استعراض حدث أو تهديد محدَّ د وتحليله؛ • تحديد جميع أصحاب المصلحة المعنيين. يتوافر مزيد من المعلومات عن إجراء هذا التحليل في الدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ،4 القسم 2-4. الخطوة 2.4. إنشاء مجموعة أصحاب المصلحة يحدد مسؤول التقييم المشترك للمخاطر أجهزة أو أفرادا ً معينين، ويدعوهم إلى المشاركة بناًء على إرشادات من اللجنة التوجيهية ونتائج تحليل أصحاب المصلحة، مما يضمن أن يعكس ذلك الطبيعَة المتعددة التخصصات والقطاعات للحدث. وتحدد اللجنة التوجيهية بوجه عام تفويض مجموعة أصحاب المصلحة ودورها. الخطوة 3.4. دعوة مجموعة أصحاب المصلحة إلى الانعقاد تختلف الوظائف المحددة لمجموعات أصحاب المصلحة اختلافا ًكبيرا ًبين البلدان، وفقا ًلاختصاصات اللجنة التوجيهية واحتياجاتها. وفي بعض الحالات، تطرح اللجنة التوجيهية أو الفريق التقني أسئلة محددة، أو يطلبان معلومات معينة. ويتولى مسؤول التقييم مسؤولية إقرار جدول الأعمال ونقل المعلومات بين مجموعة أصحاب المصلحة والمجموعات الأخرى. 4 noitasinagrO dlroW & snoitaN detinU eht fo noitazinagrO erutlucirgA dna dooF ,noitazinagrO htlaeH dlroW gnisserdda ot ediug etitrapirT a :hcaorppa htlaeH enO ,larotcesitlum a gnikaT .)9102( .htlaeH laminA rof ,026523/56601/eldnah/siri/tni.ohw.sppa//:sptth( .noitazinagrO htlaeH dlroW .seirtnuoc ni sesaesid citonooz 0202 enuJ 62 dessecca(. نقطة أساسية تُعـد أنشـطة الفريـق التقنـي المعني بالتقييم المشـترك للمخاطر عموما ًأنشـطة تقنية بحتـة، في حين تتضمن أنشـطة اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشـترك للمخاطر وجهات نظر سياسـاتية. وتُسـدي مجموعة أصحاب المصلحة المشـورة إلى اللجنة التوجيهية. 4 الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 42أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ مثال: وضع اللَّ ِبنات الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر في إندونيسيا البيئة التمكينية: يُعد تطوير الُقدرات من أجل التقييم المشترك للمخاطر في إطار مكافحة واحٍد من الأمراض الحيوانية المنشأ نشاطا ًذا أولوية في خطة العمل الوطنية للأمن الصحي في إندونيسيا، وهي مدرجة في التعليمات الرئاسية المتعلقة بتعزيز التأهب والاستجابة للأمراض الحيوانية المنشأ الشاملة لقطاعات متعددة، التي ُوضعت في عام 9102. وتوفر هذه القوانين والسياسات الوطنية إطارا ًقانونيا ًللتقييم المشترك للمخاطر وتسهِّل إلى حد كبير تنفيذها في إندونيسيا. اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر: تشرف وزارة تنسيق شؤون التنمية البشرية والثقافة على أنشطة مكافحة الأمراض الحيوانية المنشأ في إندونيسيا، بما في ذلك مختلف المبادرات المشتركة بين البرامج والقطاعات التي تشمل الحكومة والقطاع الخاص والمجتمعات المحلية. وفي الحلقة العملية التجريبية للتقييم المشترك للمخاطر التي ُعِقدت في آذار/ مارس 8102، اقترحت الوزارة تولي دور اللجنة التوجيهية، بالنظر إلى الأساس القانوني للوزارة الذي يتيح لها إدارة ما يتصل بالأمراض الحيوانية المنشأ. تحليل أصحاب المصلحة: يشتمل أكثُر أصحاب المصلحة المعنيون بالتقييم المشترك أهميًة في إندونيسيا على وزارة الزراعة، ووزارة الصحة، ووزارة تنسيق شؤون التنمية البشرية والثقافة، ووزارة تنسيق الشؤون السياسية والقانونية والأمنية، ووزارة الدفاع، ووزارة البيئة والغابات، والإدارات الإقليمية المعنية بالصحة العمومية وصحة الحيوان والماشية، ومراكز التقصي المرَضي الإقليمية، والأجهزة الإقليمية والمحلية المعنية بالكوارث. ويجب على البلدان ذات الحكومات اللامركزية، مثل إندونيسيا، بناء قدرات التأهب والاستجابة على المستويين الوطني ودون الوطني. مسؤول التقييم المشترك للمخاطر وفريقه التقني: يعتمد تشكيل الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر على الخطر الذي قُيِّم، ويتألف من أعضاء من أكثر الوزارات والمؤسسات المعنية صلًة بالموضوع الموضحة أعلاه. وتحدد اللجنة التوجيهية المسؤول، الذي يُختار من مجموعة محددة سلفا ًمن الميسرين المدربين خلال حلقة العمل الوطنية وما بعدها. الوحدة 1: وضع اللَِّبناا الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر الوحدة 2 الوحدة 2. تأطير المخاطر من أجل تقييمها تقييماً مشتركاً 62 الخطوة 5 تأطير المخاطر 72 مثال: مثال: تأطير المخاطر لداء الكلب الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 62أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 2. تأطير المخاطر مم أجل تقييمها تقييمال مشتركال الخطوة 5: تأطير المخاطر يُنجز تأطير المخاطر، بتنسيق من مسؤول التقييم المشترك للمخاطر، ويُعلن قبل أن يبدأ الفريق التقني تقييمه. وفي عملية تأطير المخاطر، تعرف اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر الخطَر الماثَل وكذلك النطاق والغرض والأغراض الرئيسية لتقييم المخاطر، وفقا ًللقالب الوارد في الملحق ياء. وتملأ اللجنة التوجيهية قالبا ًواحدا ً لكل خطر. ومن خلال هذا الإطار، توجه اللجنة التوجيهية العملية التقنية المتمثلة في التقييم المشترك للمخاطر للتركيز على شواغلها الرئيسية المتعلقة بالحدث أو التهديد لضمان أن تكون النتائج عملية ومفيدة لدعم اتخاذ القرارات المتصلة بإدارة الأحداث أو المخاطر، واتخاذ القرارات حيالها وتنفيذ ما يخصها والتواصل بشأن مخاطرها. ويتولى الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر بعد ذلك صياغة أسئلة تقييم المخاطر بناًء على إطار المخاطر )انظر الوحدة 3: الخطوة 7(. وتكون الحصيلُة الإضافية لمناقشة الإطار تحسين الفهم المتبادل للمنظورات والاحتياجات التي مصدرها الأعضاء الآخرون في اللجنة التوجيهية. الخطوة 1.5. تعريف الخطر المحدد على الرغم من أن الخطر يكون على الأرجح معروفا ًجيدا ًقبل إجراء تقييم المخاطر، فتأكيد الخطر المحدد يضمن أن تكون المناقشة مركزة على مواضيع محددة. وإبقاء الخطر في أضيق إطار ممكن يجعل التقييم أكثر توجيها ً وحصائله أكثر فائدًة. مثال على الأخطار: • فيروس أنفلونزا الطيور(9N7H) A؛ • فيروسات أنفلونزا الطيور؛ • فيروسات الأنفلونزا المحتملة أن تكون حيوانية المنشأ. الخطوة 2.5. تحديد النطاق يكون نطاق تقييم المخاطر في معظم الحالات تقييما ًللخطر المتفق عليه المُحِدق بالصحة في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة على مستوى البلد، أو في منطقة جغرافية محددة، أو على مستوى إداري مثير للقلق (مثل المستوى الوطني أو دون الوطني). وتقترح اللجنة التوجيهية مقدار المناقشة الخاصة بقطاعات بعينها (بما في ذلك أسئلة تقييم المخاطر ومسارات المخاطر) التي يتضمنها التقييم المشترك للمخاطر ومقدار ما يُ نَجز مقدما ً من خلال التقييمات والحصائل الخاصة بقطاعات بعينها التي تُقدَّ م إلى التقييم. ويمكن إدراج الجوانب الخاصة بقطاعات بعينها في نطاق التقييم المشترك للمخاطر حسب الحاجة من أجل تقييم المخاطر التي تنشأ في إطار التفاعل المشترك. نقاط أساسية • قـد تحتـاج اللجنـة التوجيهيـة المعنية بالتقييم المشـترك للمخاطر إلى تعديل إطـار المخاطر تعديلا ًمتكـررا ًبناًء على المناقشـات التي تُجرى مـع الفريـق التقنـي المعنـي بالتقييم المشـترك للمخاطـر أو مجموعة أصحـاب المصلحة. • ويُجـري كل قطـاع تقييمـا ًللمخاطـر الخاصة بكل قطاع بعينه، ويضيف معلوماته ونتائجه إلى التقييم المشـترك. ومع ذلـك، من الممكن إجراء التقييـم المشـترك للمخاطـر حتـى لو لم تكـن التقييمات الخاصـة بقطاعات بعينها قـد أُنجزت. الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 72أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 1 4 7 2 8 الوحدة 2. تأطير المخاطر مم أجل تقييمها تقييمال مشتركال مثال على النطاق: • المخاطر الصحية المحلية التي يشكلها، ضمن إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة، فيروس إنفلونزا الطيور 9N7H المنتشر حاليا ًفي البلد المجاور (س). الخطوة 3.5. الاتفاق على المقصد والأغراض الرئيسية يتمثل المقصد من أي تقييم للمخاطر عموما ً في دعم التخفيف من الأخطار المرتبطة بالتهديد، في حين يتمثل الغرض الرئيسي في توفير أساس تنبني عليه القرارات المتعلقة بإدارة المخاطر أو التواصل بشأنها. ومع ذلك، قد ترغب البلدان أيضا ًفي التأكيد على مقاصد وأغراض أكثر تحديدا ًفيما يتعلق بالأحداث والتهديدات المتصلة بالأمراض الحيوانية المنشأ التي قُ يِّمت بالفعل. وتُناقَش تلك المقاصد والأغراض ويُ تَفق عليها ويُ بلَغ بها الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر. مثال: : تأطير مخاطر داء الكلب في البلد (س)، يتمثل الخطر المثير للقلق الذي تختاره اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر في داء الكلب. وأهم ما أثارته اللجنة هو سلسلة الوفيات التي وقعت مؤخرا ًفي صفوف المزارعين، وأسفرت عن مطالبة نقابات المزارعين الحكومة بتحسين مكافحة الأمراض. وتعرب اللجنة التوجيهية عن قلقها إزاء المخاطر الناشئة في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة في صفوف المزارعين والكلاب المتوحشة، ولكن يساورها القلق أيضا ًإزاء خطر نقل الكلاب المتوحشة داَء الكلب إلى الماشية، الذي يمكن أن ينتقل بدوره إلى المزارعين. وهذه القضية تثير القلق على الصعيد الوطني، وموسم المهرجانات على الأبواب، مما سيزيد من ذبح الماشية، ومن ثَم يزيد من التفاعل بين الحيوانات والبشر. وتريد اللجنة التوجيهية من التقييم المشترك للمخاطر توفير خيارات تخفيف المخاطر عامة، والنظر في تحسين سلامة المزارعين، وهو الشاغل الرئيسي لنقابات المزارعين. ولذلك، يجب إدراج هذا في القرارات المتعلقة بإدارة المخاطر والتواصل بشأنها. وينبغي أن يكون لدى جميع الوزارات المعنية بصحة الحيوان والإنسان والحياة البرية ممثِّلون تقنيون في الفريق التقني، وينسحب الأمر نفسه على الجامعة الوطنية، التي تُجري دراسة بحثية لترصُّ د داء الكلب في البلد. 5

الوحدة 3 الوحدة 3 إجراء التقييم المشترك للمخاطر 03 الخطوة 6 تحديد مسار الخطر ورسم بياني ا ً 23 مثال: مسارات مخاطر ُحمَّ ى الوادي المتصدع 33 الخطوة 7 صياغة أسئلة تقييم المخاطر 63 مثال: أسئلة عن خطر الإصابة بُحمَّ ى الوادي المتصدع 73 الخطوة 8 توصيف المخاطر 64 مثال: توصيف مخاطر أنفلونزا الطيور الشديدة الإمراض (1N5H) الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 03أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر في البداية، يُطلِ ع مسؤول التقييم المشترك للمخاطر الفريق التقني على تأطير المخاطر، أي الخطر والنطاق والمقصد والأغراض الرئيسية المتفق عليها بين أعضاء اللجنة التوجيهية. الخطوة 6: تحديد مسار المخاطر ورسمه بيانيا بالنظر إلى الأخطار والنطاق والمقصد والأغراض الرئيسية التي قدمتها اللجنة التوجيهية في تأطيرها للمخاطر، يحدد الفريق التقني المعني بالتقييم جميع مسارات المخاطر المحتملة، بغضِّ النظر عن احتمالية حدوثها من عدمها، ويسجل المعلومات في رسم بياني يوضح مسار المخاطر (كما هو موضح في الشكل 4). وتصف مسارات المخاطر تسلسل الحركة المنطقي للأخطار بدءا ًبمصدر الأخطار وانتهاًء بعدوى المضيف مصدر القلق. ويمتد مسار الخطر بأكمله لمعظم الأمراض الحيوانية المنشأ من الوقت الذي يدخل فيه المُْمرض إلى البلد، من خلال انتشاره في الحيوان والإنسان (أو المضيفين الآخرين)، وربما العودة إلى الحيوانات. ويؤطر الرسم البياني لمسار المخاطر تقييم المخاطر ضمن النطاق المحدد في الوحدة 2: الخطوة 5 من هذه الأداة. وتسهل الرسوم البيانية التي توضح مسار المخاطر التواصَل بشأن المخاطر وإدارتها مع اللجنة التوجيهية وأصحاب المصلحة الآخرين. ويسمح فهم الأهمية النسبية للمسارات المختلفة في الرسم البياني للفريق التقني بتقديم أكثر خيارات إدارة المخاطر عمليًة وكفاءًة وفاعليًة من حيث التكلفة. وتساعد عملية تحديد ومناقشة مسارات المخاطر على تحديد المصدر (المصادر) المحددة مصدر أشد قلق، التي تُدَرج في أسئلة تقييم المخاطر. بل قد تكشف العملية عن أسئلة جديدة لتقييم المخاطر. نقطة أساسية ابدأ في استخدام قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر )الملحق واو( الآن لتوثيق جميع المناقشات. الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 13أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 9 01 1 4 7 2 5 8 الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر مـم مصـادر الخطرالخطـوة 1.6. تحديـد النقـاط والعمليـاا فـي مسـاراا المخاطر مـم كل مصدر بغية تعزيز الفهم الكامل للنظام الوطني، يحدد الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر جميع المسارات الممكنة لحركة الخطر تحديدا ً شاملاً بقدر الإمكان. وبتتبع جميع نقاط البدء (المصادر) الممكنة، ضمن النطاق الذي حددته اللجنة التوجيهية، على طول التسلسل المنطقي للأحداث، حتى تعرُّض المضيف البشري (أو العودة إلى مضيف حيواني من مضيف بشري)، يوضح الفريق التقني جميع العمليات على طول تلك المسارات. وهذا يشمل نقل الحيوانات والتعرُّض المحتمل/ العدوى المحتملة في الأنواع الأخرى والحياة البرية، وكذلك المعابر الحدودية. ويسمح إدراج جميع النقاط في تسلسل منطقي بفهم الاعتماد5 المشروط بين الأحداث والعمليات، وهو أمر مفيد عند تقييم الاحتمالية للإجابة عن كل سؤال من أسئلة تقييم المخاطر (انظر الوحدة 3: الخطوة 3-8). وقد تكون مصادر المُْمرضات معروفة أو غير معروفة. وإذا كانت المصادر غير معروفة، تُقترح جميع المصادر المحتملة. ومن ضمن الأمثلة على المصادر ذات الصلة بإطار التفاعل المشترك لإنفلونزا الطيور: الدواجن المنزلية والطيور البرية وأسواق الحيوانات الحية ووحدات الدواجن التجارية ومنتجات الدواجن والمعدات. وتُحدَّ د وتُدَرج جميع المصادر المحتملة المعقولة ضمن نطاق التقييم المشترك للمخاطر. وتُدرج أي مسارات مخاطر مفترضة، ولكنها غير معروفة بالتفصيل، بأقصى حد ممكن، مع الوقوف على الفجوات الكائنة في المعلومات والتنويه بها. ويحدد تحليل سلسلة القيمة النقاط والعمليات المهمة في مسارات المخاطر المتعلقة بصحة الحيوان. كما يُنظَر في مسارات المخاطر المحتملة الأخرى، مثل تعرُّض الدواجن المنزلية من خلال الطيور البرية أو الحيوانات الأليفة المنزلية. وتوفر الرسوم البيانية التي توضح مسار المخاطر المستقاة من تقييمات المخاطر الخاصة بقطاعات بعينها معلومات إضافية، وقد تكشف عن مصادر إضافية محتملة للتعرُّض للأخطار. ويسلط الضوء على مسارات الخطر التي تَعُبر إطار التفاعل المشترك (كما هو موضح في الشكل 4). وهذه أسئلة تقييم المخاطر المحتملة التي يمكن الإجابة عنها في الوحدة 3: الخطوة 8. الخطوة 2.6. إعداد رسم بياني لمسار نهائي يدويال أو إلكترونيال فور تحديد مسارات المخاطر والاتفاق عليها، يوثِّق مسؤول التقييم المشترك للمخاطر مسار المخاطر الكامل في الرسوم البيانية المرسومة يدويا ًأو إلكترونيا.ً ويُرَجع إليها خلال الدورات المستقبلية للتقييم وتُرفَق بتقرير التقييم المشترك للمخاطر عند الطلب. 5 يحدث الاعتماد المشروط عندما تعتمد كل خطوة على الخطوة السابقة لها، فلا يمكن أن تنفذ الخطوة التالية ما لم تنفذ الخطوة السابقة. فعلى سبيل المثال، يمكن أن يتعرض عامل الدواجن لفيروس 9N7H في العمل فقط إذا كان الفيروس موجودا ًفي ِسرب الدجاج، وهو مشروط بوفادته إلى ِسرب الدجاج. أمَّ ا إذا لم يَِفد الفيروس إلى السرب مطلقا،ً فلا يمكن للعامل منطقيا ًأن يتعرض له في العمل (ولكن قد يتعرض في مكان آخر، عبر مسار آخر). نقطة أساسية مـن خـلال عمليـة التقييـم المشـترك للمخاطـر برمتهـا، ييسر مسـؤول التقييم المشـترك للمخاطـر الحوار المسـتمر بين اللجنـة التوجيهية المعنيـة بالتقييـم، والفريـق التقنـي المعني بالتقييم ومجموعة أصحـاب المصلحة المعنية بالتقييم (إذا ُوجـدت)، لتقييم وتعديل النطاق وأسـئلة تقييم المخاطر، ومسـارات المخاطر باسـتمرار. 6 الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 23أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ مثال: مسارات مخاطر فيروس ُحمَّ ى الوادي المتصدع يرد في الشكل 6 رسم بياني لمسار خطر فيروس ُحمَّ ى الوادي المتصدع في السياق الوطني الأوغندي. ويصف هذا الرسم جميع المسارات المحتملة لفيروس ُحمَّ ى الوادي المتصدع الذي يصيب البشر في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة بعد دخوله إلى أوغندا. • ويُبِرز اللون الأحمر مسارات الخطر المتعلقة بصور التفاعل المسببة للتعرُّض البشري. • يعكس اللون الأرجواني مسارات الخطر عبر نواقل العدوى إلى صور التفاعل مع الحيوانات،s • بينما يُبِرز اللون الأزرق الانتقال من الحيوان إلى الحيوانs وفيما يتصل بأخطار معينة، قد تختلف الرسوم البيانية التي توضح مسارات المخاطر بين البلدان أو حتى الأقاليم على المستوى دون الوطني، بسبب الاختلافات القائمة في نُظم الإنتاج الحيواني، وسلاسل القيمة الغذائية، والممارسات المحلية، وذلك على سبيل المثال. نواقل لحم مم مصادر غامضة حيواناا مصابة قادمة مم بلدان مجاورة حيوان مصاب في المنزل حيوان مصاب في المنزل حيوان مصاب في مجزر منتجاا حيواناا مصابة قادمة مم بلدان مجاورة حيواناا برية مصابة لحم بري مصاب لحم مم حيوان مصاب في مجزر لحم مم حيواناا مصابة في ِجزَاراِا وأكشاِك لحٍم لحم مم حيوان مصاب في المنزل لحم مصاب مم حيوان في المزرعة لبم مصاب يباع تجاريال لبم مصاب في المنزل حالة ُحمَّ ى الوادي المتصدع وافدة شخص مصاب مم بلد مجاور حيوان مصاب في مناطق تجارية مثل الأسواق ونقاط التداول شخص مصاب بفيروس ُحمَّ ى الوادي المتصدع حدود أوغندا الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 33أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 1 4 2 5 8 الخطوة 7: صياغة أسئلة تقييم المخاطر وتوثيقها مع وضع حصائل تأطير المخاطر والرسوم البيانية الموضحة لمسار المخاطر في الاعتبار، يصوغ الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر أسئلة تقييم المخاطر المحددة بدقة، للتأكد من أن تقييم المخاطر عملي المنحى وذو أهمية لاتخاذ قرارات إدارة الصحة ذات الأولوية التي تنظر في اتخاذها اللجنة التوجيهية. ويضرب الملحق الأول أمثلة لتوضيح كيفية عمل أطر تقييم المخاطر وأسئلة تقييمها وخيارات إدارتها معا.ً ويركز التقييم المشترك للمخاطر، مسترشدا ًبتأطير المخاطر (الوحدة 2: الخطوة 5)، على مسارات المخاطر التي تَعُبر إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة. وفي بعض الأحيان، تظهر أسئلة تقييم المخاطر الإضافية لاحقا،ً ويمكن تنقيح سؤال تقييم مخاطر معين بناًء على المناقشة التقنية التي أُجريت. ومن الناحية المثالية، يناقش الفريق التقني، من خلال مسؤول التقييم، أسئلة تقييم المخاطر، ويتفق عليها مع اللجنة التوجيهية قبل الانتقال إلى الخطوة 8. الخطوة 1.7. صياغة أسئلة تقييم المخاطر الملائمة أسئلة تقييم المخاطر الملائمة (الموضحة في الشكل 7): • تُكتب باستخدام النموذج العام وهو: “ما احتمالية...وأثره؟” • وتكون أسئلة محددة، وعادًة ما يُشار في كل سؤال تقييم مخاطر إلى ما يلي: – الأخطار (مثال: “فيروس إنفلونزا الطيور 9N7H”)؛ – الحدث/ الشيء المراد تقييمه (مثال: “شخص واحد على الأقل يُصاب سريريا ًبمرض ما”، “يكشف عن المرض في بلد آخر”، “يبدأ الفيروس في السريان محليا”ً)؛ – الموقع (مثال: “داخل المقاطعة أ”، “في أسواق الحيوانات الحية”، “في المناطق المتضررة بالفعل”، “في المناطق غير المتضررة المجاورة للمناطق المتضررة “)؛ – السكان (مثال: “العاملون في سوق الحيوانات الحية” و”العاملون في مجال الرعاية الصحية” و”الأطفال” و”العاملون في مزارع الدواجن التي تخضع للإدارة المشددة”)؛ – المصدر (مثال: “بسبب فيروس قادم من طيور برية”، “بسبب فيروس في لحوم دواجن نيئة/ مصنعة”). • وتكون ذات صلة بالموضوع إذا كانت: – تتناسب مع النطاق المتفق عليه، وتستند إلى أغراض التقييم المشترك للمخاطر؛ – يتفق عليها جميع أعضاء اللجنة التوجيهية. • وتكون مقيدة بوقت، أي تنص على إطار زمني (مثال: “خلال الـ 21 شهرا ًالقادمة”، “خلال هذه الفاشية”). • وتصف الحصيلة غير المرغوب فيها (مثل انتشار المرض، وزيادة عدد الحالات/ الوفيات). نقطة أساسية ارسم على لوحة بيضاء أو لوح ورقي مصوِّ را ًالمسارات قيد المناقشة. ويمكـن للمجموعـة أن تبـدأ في رسـم المسـارات مـن أي نقطـة. وغالبـا ًما يكون من المفيـد البدء بإطار التفاعل المشـترك مصـدر القلق، بناًء عـلى تأطـير المخاطر، ثم الانتقـال إلى الخارج. الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر 7 الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 43أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الشكل 7 :صياغة أسئلة تقييم المخاطر محددة، ذو صلة بالموضوع، ومقيدة بوقت ابدأ السؤال بـ: ما احتمالية... وأثره؟ سؤال «ماذا» أي الخطر والحدث (كما هو متفق عليه أثناء تأطير المخاطر ) سؤال «أين» أي السكان والموقع سؤال «متى» أي الإطار الزمني سؤال «كيف» يمكن تحديد/ إعادة البت في المصدر لاحقا،ً بعد مناقشة مسارات المخاطر مثال: ما احتمالية وأثر تعرض مستهلك واحد على الأقل في البلد لفيروس أنفلونزا (9N7H)A في سوق الطيور الحية خلال الأشهر ال 6 المقبلة؟ ترد في الجدول 1 طريقة صياغة أسئلة تقييم المخاطر. ضع معلومات محددة في أحد صفوف الجدول، ثم صغ السؤال كاملا.ً وابدأ السؤال دائما ًبـ “ما احتمالية...وأثره”. ثم واصل استخدام المعلومات المستقاة من الصف. الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 53أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 1 4 7 2 5 8 الجدول 1: وضع أسئلة تقييم المخاطر الموقع الجغرافي الحصيلة الخطر مصدر التعرُّض الإطار الزمني السكان العدد/ مدى الوضع المستهدفون خلال الموسم القادم الذي يشهد نشاطا ًزائدا ً للإنفلونزا (غير متوافر، أي مصدر) فيروس إنفلونزا الطيور 1N5H في سوق الحيوانات تَعرُّض الحية عامل بشري في مجال الدواجن واحد على الأقل ه؟ أثر ..و ية. مال حت ما ا خلال فاشية 1N5H تلك (غير متوافر، أي مصدر) فيروس إنفلونزا الطيور 1N5H عدد متزايد أطفال في البلد وفيات خلال الاثني عشر شهرا ًالقادمة في سوق الدواجن الحية (س) نمط فرعي جديد من فيروس إنفلونزا الحيوانات يظهر إلى جانب مرض سريري مستهلكون/ في المقاطعة أ متسوقون واحد على الأقل خلال موسم السنة الصينية الجديدة القادم (غير متوافر، أي مصدر) فيروس إنفلونزا الطيور 9N7H إلى المقاطعات انتشار المجاورة أسواق دواجن حية (ملحوظة: هذا ليس بالضرورة سؤالا ًيخص إطار التفاعل) (غير متوافر، أي عدد فترة محددة من فترات هجرة الخفافيش/ فترة إثمار أشجار واحد على الأقل بشر في المقاطعة (س) تَعرُّض فيروس إيبولا حيوانات برية فترة وفرة عالية (حسب البلد) أو موسم ذروة للسياحة ُحمَّ ى القرم - ُقراد صلب الكونغو النزفية المتنزه الوطني إصابة (س) واحد على الأقل سائحون لحوم مواشي احتفالات كبرى مستعدة للإصابة فيروس ُحمَّ ى الوادي المتصدع عدد متزايد ُعمال مجازر في البلد (ص) إصابة باستخدام المعايير المذكورة أعلاه، يكون سؤال تقييم المخاطر كما يلي: “ما احتمالية وأثر تعرُّض عامل بشري واحد على الأقل يعمل في مزرعة دواجن تخضع للإدارة المشددة في المقاطعة (أ) لفيروس إنفلونزا طيور 1N5H معٍد خلال الأشهر الـ 21 المقبلة؟” ويمكن إضافة معايير إضافية، مثل “...نتيجًة لوجود هذا الفيروس في الطيور البرية المحلية؟” نقاط أساسية • تتضمن أسئلة تقييم المخاطر خطرا ًواحدا،ً («الفيروس (أ)»، وليس «الفيروس (س) والفيروس (ص)»). • من الممكن أن يسـتجد العديد من أسـئلة تقييم المخاطر الملائمة. وبغية جعل التقييم المشـترك للمخاطر قابلا ًللإدارة، اختر خمسـة أسـئلة (أولويـات) أو أقـل للتقييـم. وفـي ظـل وجـود وقـت كاٍف، يمكـن أن يجيـب التقييم المشـترك للمخاطر عن مزيد من الأسـئلة. الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 63أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الخطوة 2.7. التحقق مم أسئلة تقييم المخاطر خلال اجتماع الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر، قد تنشأ أسئلة مهمة تستوجب الإجابة عنها أو مناقشتها، ولكنها لا تدخل ضمن أسئلة تقييم المخاطر، حيث إنها لا تستدعي إجراء تقييم مخاطر مرتبطة بها. وغالبا ً ما تكون أسئلة تتعلق بالحالة الوبائية أو بتقييم الوضع. ورغم أن عملية تقييم المخاطر النموذجية لا تنطبق على هذه الأسئلة، فقد يكون من المهم جدا ًاعتبارها جزءا ًمن تقييم الوضع العام وأسئلة ضرورية لسد الفجوات الكائنة في البيانات، وينبغي الاستمرار في مناقشتها إذا كانت توفر معلومات أساسية أو مزيدا ًمن الفهم للمجموعة. أمثلة على الأسئلة التي ليست مخصصة لتقييم المخاطر: • ما احتمالية انتشار فيروس 9N7H في سوق الطيور الحيَّة (س) هذا العام؟ • ما مدى انتشار فيروس 1N5H في الدواجن في البلد (س) هذا الشهر؟ • ما احتمالية عبور فيروس 1N5H الحدود من البلد (س) أثناء فاشية المرض؟ • ما المخاطر المصاحبة لاستيراد الدواجن من البلد (ص) خلال فاشية المرض هذه؟ في بعض الأحيان، يمكن تحويل تلك الأسئلة إلى أسئلة تقييم مخاطر، ومن أمثلة ذلك: ما احتمالية وأثر الشحن غير المشروع للطيور المصابة بفيروس 1N5H الذي يعبر الحدود من البلد (س) أثناء هذه الفاشية؟ الخطوة 3.7. توثيق أسئلة تقييم المخاطر َسجِّ ل أسئلة تقييم المخاطر المصوغة في قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر. نقطة أساسية يمكم ألاَّ يكون سؤالال مم أسئلة تقييم المخاطر إذا: • لم يبدأ بـ «ما احتمالية... وأثره؟»؛ • كان الجواب موجودا،ً ويمكن بالفعل تحديده عن طريق جمع مزيد من البيانات أو جمع بيانات أفضل؛ • كان يشير إلى شيء يحدث الآن لا شيء يمكن أن يحدث في المستقبل؛ • لا يرتبط مباشرًة بقرار يتعلق بكيفية إدارة المخاطر. مثال: أسئلة عن خطر الإصابة بفيروس ُحمَّ ى الوادي المتصدع “ما احتمالية وأثر وجود عامل واحد على الأقل في أحد مرافق الذبح في المقاطعة (س) مصابا ًبفيروس الُحمَّ ى الواضحة من خلال ملامسة سوائل من حيوان مصاب في الفترة الواقعة بين نيسان/ أبريل وتشرين الثاني/ نوفمبر هذا العام؟” الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 73أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 1 4 7 2 5 الخطوة 8: توصيف المخاطر استنادا ًإلى أسئلة تقييم المخاطر ومساراتها، وبالنظر إلى الخطر والنطاق والمقصد والأغراض الرئيسية التي قدمتها اللجنة التوجيهية في تأطيرها للمخاطر، يُجري الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر التقييَم التقني. ويوثق قالُب تقرير التقييم المشترك للمخاطر توصيف المخاطر. وإذا اقُترحت أو ُحددت أسئلة تقييم مخاطر إضافية أكثر مما يمكن تقييمه، تُحدد الأولويات وتُختار الأسئلة بناًء على ما يلي: • الشواغل الرئيسية المبينة في تأطير المخاطر؛ • أقوى الأسئلة ارتباطا ًبقرارات الإدارة العملية؛ • الأسئلة الرئيسية التي يتعين الإجابة عنها في الرسائل الموجهة للجمهور. الخطوة 1.8. استعراض المعلوماا المتاحة والنظر فيها قبل اجتماع التقييم التقني المشترك للمخاطر، يطلب مسؤول التقييم إلى الفريق التقني تجميع المعلومات ذات الصلة (مثل استعراض الدراسات السابقة والتقارير التقنية وبيانات الترصُّ د، كما هو موضح في الملحق زاي) (انظر الوحدة 1: الخطوة 2-3). ويمكن الاطلاع على هذه المعلومات مسبقا ً أو تقديمها إلى التقييم. ويُشار إلى أي فجوات في المعلومات تؤثر على التقييم. وإزاء كل سؤال يتعلق بتقييم المخاطر، يقيم الفريق التقني مسار المخاطر المصاحب، ويناقش المعلومات المطلع عليها، ويشير إلى مواضع كفاية المعلومات وحيث توجد فجوات كبيرة في البيانات. ويمكن أن تتضمن المعلومات ما يلي: • المعلومات التي تُقدَّ م إلى تقييم المخاطر، التي يُطلَع عليها سلفا،ً أو أي معلومات مؤيِّدة إضافية قد تكون لدى الفريق؛ • نتائج تقييمات المخاطر الخاصة بكل قطاع، التي أُجريت بالفعل للحدث أو المرض أو الخطر؛ • رأي خبراء أعضاء الفريق التقني. وتكون لمعرفة الخبراء المحليين فائدة خاصة عندما تكون المعلومات الأخرى ناقصة. فعلى سبيل المثال، قد تكون الجامعات قادرة على دعم استعراض الدراسات السابقة أو جمع المعلومات. ومن المفيد إعداد مجلد مشترك أو مستودع مستندات لجمع المعلومات المتاحة، قبل إجراء التقييم المشترك. وحتى مع عدم كفاية جودة البيانات أو كميتها، يجب على الفريق التقني الاستمرار في إجراء التقييم المشترك للمخاطر لتحديد مستوى أولي إزاء كل سؤال من أسئلة تقييم المخاطر، (1) مع العلم بأن عدم اليقين سيكون مرتفعا ً للغاية؛ (2) مع افتراض وجود دورة لاحقة بعد تحديد أفضل البيانات المتوافرة. مع توافر الحد الأدنى من البيانات، فإن الفريق: • يعتمد اعتمادا ًأكبر على رأي الخبراء من خلال الفريق التقني؛ • يضع افتراضات معقولة (على النحو التالي)؛ • يستخدم معلومات تتعلق بحدث مماثل في ظروف مماثلة في البلد نفسه؛ • يحصل على معلومات عن مناطق أخرى أو مْمرضات مماثلة (مثل المطبوعات والتجارب). الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر 8 الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 83أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ ثم: • يحدد هذه العوامل على أنها فجوات في البيانات؛ • يدرج هذه الفجوات في مستوى عدم اليقين المحدد. وللمضي قُدما،ً يمكن أن يضع الفريق التقني، عند الضرورة، بعض الافتراضات (انظر الملحق واو، قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر، القسم 7)، المتعلقة بالبنية التحتية أو الممارسات الرئيسية أو الوبائيات المتصلة بحدث مرَضي معين. وتكون الافتراضات افتراضات شاملة من المرجح أن تكون صحيحة. وكثيرا ًما تسمح بإجراء تقييم المخاطر في سياقات معروفة، وإن كانت غير مثبتة. فعلى سبيل المثال، يفترض الفريق التقني ما يلي: • الحالات/ الوفيات التي تقع في صفوف الأشخاص مرتبطة وبائيا ًبالتعرُّض للحيوانات المصابة على الرغم من عدم توفر بينات ميدانية؛ • النظافة العامة والممارسات المتبعة في سوق الحيوانات الحية في المقاطعة (أ) مماثلة لتلك المتبعة في المقاطعة (ب)؛ • من المرجح أن يحدد ترصد الأشخاص الحالات في أي مكان في البلد؛ • ممارسات ذبح الدواجن خلال مهرجان مشترك ممارسات مشتركة بين الُجزر. ويحدد التقرير الافتراضات ويسجلها، ويحدد أولويات المعلومات اللازمة لإثبات الافتراضات أو دحضها، وذلك لجمعها قبل الدورة التالية من التقييم المشترك للمخاطر إزاء هذا الحدث. وعند وضع الافتراضات، تُعتبر “صحيحة” لتقدير الاحتمالية والأثر. وكل بلد وكل حدث يختلف عن الآخر. وتنظر الأفرقة في السياق الحالي، بما في ذلك أسئلة تقييم المخاطر، عند تحديد المعلومات المطلوبة وكيفية العثور عليها. ويصف الملحقان زاي وهاء المعلومات التي قد تكون ضرورية والمصادر الممكنة. ويمكن استكمال الخطوة 1-8 بالتوازي مع تقدير الاحتمالية والأثر إزاء كل سؤال من أسئلة تقييم للمخاطر، وذلك بالخطوة 3-8 أدناه. نقطة أساسية عندمـا تكـون الدرايـة الفنيـة المتعلقـة بخطر معـين محدودة (كعدم وقـوع الإصابة بالمرض على الإطـلاق في البلد)، يُبحث عـن دراية فنية إضافيـة (مثـل الـشركاء الأكاديميـين ومعاهد البحوث والخـبراء الإقليميين أو الدوليين) لإجراء الـدورة التالية من التقييم المشـترك للمخاطر. نقطة أساسية تتضمـن بعـض أنـواع تقييـم المخاطـر على وجه التحديـد تقييم الأخطار وتقييـم الدخول وتقييم التعـرُّض. وتضمن صياغة أسـئلة تقييم المخاطـر صياغـًة ملائمـًة ضمـن عمليـة تأطير المخاطـر إدراج المكونات الثلاثـة كافة. وِعوضا ًعن ذلـك، يمكن إجراء تقييـم منفصل للأخطار والدخـول والتعرُّض عنـد وصف المخاطر. الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 93أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 1 4 7 2 5 8 الخطوة 2.8. الوقوف على الفجواا الكائنة في المعلوماا (الملحق واو، قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر، القسم 01) في هذه الخطوة، يحدد الفريق التقني ويوثق بوضوح في تقرير التقييم المشترك للمخاطر جميَع المعلومات الأساسية المفقودة أو ذات الجودة غير الكافية. ويمكن ِفعل ذلك بالتوازي مع الخطوة 1-8 حين الانتهاء إلى عدم وجود المعلومات. ويناقش التقرير ويقترح الخطوات والجداول الزمنية المحتملة التالية للحصول على المعلومات، وتعيين عضو الفريق المسؤول ومصادر المعلومات الممكنة. وإذا كانت المعلومات حاسمة لإدارة المخاطر، فإن إتاحتها يمكن أن تؤدي إلى تنفيذ دورة تقييم في المستقبل. نقطة أساسية بعـد إجـراء التقديـرات المبينـة في الخطـوة 3-8، تُحـدَّ د أولويـات الفجـوات الكائنـة في البيانـات كـما هو موضـح في الخطـوة 2-8. وتحظى بالأولويـة المعلومـاُت المحـددة اللازمـة للاسترشـاد بهـا في تقديـرات الاحتماليـة والأثـر والحـد مـن عـدم اليقـين في دورة التقييـم المشـترك للمخاطـر التالية. الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 04أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الخطوة 3.8. تقدير الاحتمالية والأثر، وتحديد أوجه عدم اليقيم إزاء كل سؤال مم أسئلة تقييم المخاطر (الملحق واو، قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر، القسم 8) في هذه الخطوة، يجيب الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر عن كل سؤال من أسئلة تقييم المخاطر كلٌّ على حدة، مع مراعاة مسارات المخاطر المصاحبة وعوامل الخطر المصاحبة لكل منها. 1.3.8. تقدير الاحتمالية إزاء كل سؤال من أسئلة تقييم للمخاطر، قَدِّ ر الاحتمالية (فرصة نشوء الوضع الموضح في سؤال تقييم المخاطر) استنادا ًإلى ما يلي: (1) المعلومات المتاحة؛ (2) رأي خبراء الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر. ينظر الفريق التقني في كيفية تأثير السياق الذي يقع فيه الحدث، بما في ذلك القدرات المحلية، على احتمالية الحدث أو أثره. وقد يشمل تقييم السياق هذا عوامل ِب نية تحتية/ برامجية أو اجتماعية أو أخلاقية أو تقنية أو علمية أو اقتصادية أو بيئية/ إيكولوجية، مثل تطور المْمرضات، والقدرة على اكتشاف الحالات، ووخامة المرض لدى الناس، وقدرة النظام الصحي على الاستجابة بفاعلية. وتُكِمل عملية التقييم المشترك للمخاطر تقييم السياق أثناء تقدير الاحتمالية والأثر إزاء كل سؤال من أسئلة تقييم للمخاطر. وقد تكون تقديرات الاحتمالية في خطوات معينة في مسارات المخاطر متاحة بالفعل من تقييمات المخاطر الخاصة بكل قطاع على حدة. وتكون مفيدة للغاية في تقدير المخاطر المتصلة بإطار التفاعل المشترك. وإذا كان الفريق التقني غير قادر على تقدير الاحتمالية لدى الإجابة عن سؤال محدد من أسئلة تقييم المخاطر بناًء على البيانات المتاحة، فيشير الفريق إلى القرار ويسجل الفجوات القائمة في البيانات إزاء هذا السؤال مع شرح القرار في التقرير. ويستمر الفريق التقني في اتخاذ جميع خطوات التقييم الأخرى إزاء جميع أسئلة تقييم المخاطر. وتحدد تقديرات الاحتمالية بفئة نوعية، كما هو موضح في الجدول 2، بناًء على تقييم احتمالية نشوء الوضع الموضح في سؤال تقييم المخاطر. نقاط أساسية عند توافر معلومات ذات جودة محدودة أو منخفضة: • حاول قدَر المستطاع تقدير الاحتمالية والأثر بدقة، ثم أعطهما درجة عالية من درجات عدم اليقين. • لا تُعِط تقديرات “متوسطة” للاحتمالية والأثر محاولاً تحقيق التوازن بسبب نقص البينات. الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 14أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 1 4 7 2 5 8 الجدول 2: معايير تقدير الاحتمالية تقدير الاحتمالية المعايير مرتفعة من المرجح أن ينشأ الوضع المبين في سؤال تقييم المخاطر متوسطة قد ينشأ الوضع المبين في سؤال تقييم المخاطر منخفضة من غير المرجح أن ينشأ الوضع المبين في سؤال تقييم المخاطر لا ُتذكر من شبه المؤكد عدم نشوء الوضع المبين في سؤال تقييم المخاطر، ولكنه قد ينشأ في ظروف استثنائية 2.3.8. تقدير الاحتمالية بتحديد درجة عدم اليقيم إزاء كل سؤال من أسئلة تقييم المخاطر، حدد مستوى عدم اليقين (مدى صحة تقييم المخاطر المتعلق بالاحتمالية أو الأثر) على أساس ما يلي: (1) جودة البيانات المتاحة وكميتها؛ (2) رأي الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر. وتصف الخطوة 1-8 الاعتبارات المتصلة بالبيانات. وحتى عندما تكون المعلومات ذات جودة محدودة أو منخفضة، استمر في تقدير الاحتمالية والأثر قبل تحديدهما بمستوى مرتفع من عدم اليقين. ويُحدد مستوى عدم اليقين وفقا ًللمعايير الواردة في الجدول 3. الجدول 3: معايير تقدير مستوى عدم اليقيم عدم اليقين المعايير مرتفع للغاية نقص البيانات أو المعلومات التي يُعوَّ ل عليها؛ وتستند النتائج إلى مجرد تخمينات غير مدروسة مرتفع تتوافر بيانات محدودة أو معلومات يُعوَّ ل عليها، وتستند النتائج إلى تخمينات مستنيرة متوسط بعض الفجوات في توافر البيانات والمعلومات أو إمكانية التعويل عليها أو تضارب في البيانات؛ وتستند النتائج إلى توافق محدود في الآراء منخفض توافر بيانات ومعلومات يُعوَّ ل عليها، ولكنها قد تكون محدودة في الكمية أو قد تكون متغيرة؛ وتستند النتائج إلى توافق في الآراء بين الخبراء درجة منخفضة من عدم تتوافر بيانات ومعلومات يُعوَّ ل عليها بكميات كافية؛ والنتائج راسخة بقوة في البيانات التجريبية أو الحقائق الملموسة اليقين نقطة أساسية سـجل الأسـاس المنطقـي لـكل تقديـر: أدرِج جميـع المعلومات الأساسـية التي يسـتند إليهـا التقدير، حتـى يتمكن الآخرون مـن اتباع قرار الفريـق التقنـي لفهم كيفية إجـراء التقدير فهـما ًتاما.ً الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 24أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ 3.3.8.  تقدير الأثر يقدر كل سؤال من أسئلة تقييم المخاطر الأثر وفقا ًلمدى سوئه في حالة نشوء الوضع المحدد المبين في السؤال. وعادة ما يُقيَّ م الأثر ضمن التقييم المشترك للمخاطر على المستوى السكاني أو المحلي أو الوطني أو الدولي لا على المستوى الفردي. ويرتبط الأثر على مستوى الفرد بوجه عام بخطورة المرض، وهو عامل من عوامل تقييم السياق. ويمكن ألاَّ ينظر التقييم إلا إلى الآثار المباشرة على الصحة والنظم الصحية، ويمكن أن يشمل مجموعة أوسع نطاقا ً من الآثار المباشرة وغير المباشرة، كالاقتصادية والاجتماعية والبيئية على سبيل المثال. وتحدد اللجنة التوجيهية نطاق الآثار المطلوب تقييمها. وتندرج نتيجة تقديرات الأثر تحت واحدة من أربع فئات نوعية، كما هو موضح في الجدول 4، بناًء على تقييم الأثر إذا كان الوضع الموضح في سؤال تقييم المخاطر قد نشأ. وينبغي أن يركز الفريق التقني على الشواغل التي حددتها الحكومة في إطار المخاطر عند تحديد الفئة. فعلى سبيل المثال، إذا كان الأثر على السياحة مصدر قلق كبير للحكومة، فينبغي أن يكون هذا الجانب هو محور تقييم الأثر. وعندما يكون هناك أكثر من مجال مثير للقلق، ينبغي اختيار أشد أثٍر لإدراجه في مصفوفة المخاطر (الوحدة 3: الخطوة 4-8) إزاء سؤال تقييم المخاطر. الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 34أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 1 4 7 2 5 8 الجدول 4: معايير لتقدير الأثر في حالة نشوء الوضع الموضح في سؤال تقييم المخاطر المعايير أمثلة مباشرة أمثلة غير مباشرة لأثر ر ا قدي ت • تهديد للتجارة الوطنية والدولية: خسائر في الحصص السوقية، وحظر الاستيراد في بلدان أخرى، وانخفاض أسعار المنتجات (اللحوم والبيض)؛ • عدد كبير من التدابير اللازمة على المستويين الوطني والدولي، مع ما يترتب عليها من تكلفة كبيرة تتحملها السلطات وأصحاب المصلحة؛ • تهديد الأمن الغذائي أو الإمدادات الغذائية وتعريض ُسبل عيش البشر للخطر تعريضا ً غير مباشر على المستوى الوطني؛ • مستوى مماثل من التعطل في القطاعات الأخرى. • جائحة من المحتمل أن تصيب البشر (أو فئة كبيرة معرضة للخطر) أو الفئة الحيوانية (الحيوانات الأليفة وحيوانات الحياة البرية) مع ارتفاع معدل الوفيات؛ وخسائر كبيرة في إنتاج الثروة الحيوانية على المستويين الُقطري والدولي؛ • تعطيل شديد للأنشطة والخدمات العادية؛ سيكون للوضع الموصوف في سؤال تقييم المخاطر عواقب سلبية جوهرية على الصحة (أو النظام الصحي) للسكان ديد ش • قد يشكل تهديدا ًللأمن الغذائي و/ أو الإمدادات الغذائية، ويعرض سبل عيش البشر للخطر، تعريضا ًغير مباشر على المستوى الإقليمي؛ • تهديد رئيسي للتجارة الوطنية، ولكن ربما أيضا ً التجارة الدولية في منتجات محددة أُنتجت في المناطق المتضررة (مثل الفوا غرا (كبد البط/ الأوز) وأنفلونزا الطيور)؛ • يلزم اتخاذ عدة تدابير تنطوي على تكاليف كبيرة على المستويين الإقليمي والوطني؛ • مستوى مماثل من التعطل • تقارير عن وقوع حالات في عدة مناطق بها نسب وفيات مرتفعة بين البشر (أو فئة متوسطة معرضة للخطر) أو الحيوانات (الحيوانات الأليفة وحيوانات الحياة البرية)؛ سيكون للوضع الموصوف في سؤال تقييم المخاطر عواقب سلبية كبيرة على الصحة (أو النظام الصحي) للسكان سط متو • لا يوجد تهديد للأمن الغذائي أو الاقتصاد؛ • يلزم اتخاذ تدابير على المستوى الإقليمي بتكاليف تتراوح من منخفضة إلى متوسطة؛ • مستوى مماثل من التعطل ف • تقارير نادرة عن إصابة حالات بشرية (بصفة رئيسية في فئة صغيرة معرضة للخطر) مصحوبة بوفيات نادرة، وانخفاض في عدد التقارير التي تفيد بإصابة حالات حيوانية (الحيوانات الأليفة أو حيوانات الحياة البرية)، مع انخفاض معدل الوفيات؛ • تضرُّ ر مناطق صغيرة (على المستوى الإقليمي أو أقل)؛ سيكون للوضع الموصوف في سؤال تقييم المخاطر عواقب سلبية هامشية على الصحة (أو النظام الصحي) للسكان يف طف • لا يوجد تهديد للأمن الغذائي أو الاقتصاد؛ • يلزم اتخاذ تدابير على المستوى شبه الإقليمي أو أقل؛ مع تحمل تكاليف محدودة مقابل التدابير المتخذة على المستوى دون الإقليمي؛ • مستوى مماثل من التعطل في القطاعات الأخرى. • لا توجد تقارير عن حالات إصابة بشرية أو يوجد عدد قليل من التقارير التي تفيد بإصابة حالات حيوانية في مناطق محلية محدودة (الحيوانات الأليفة أو حيوانات الحياة البرية) الوضع الموصوف في سؤال تقييم المخاطر سيكون له عواقب سلبية غير مهمة على الصحة (أو النظام الصحي) للسكان كر يُ ذ لا الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 44أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ .4.3.8 تقدير الأثر بتحديد درجة عدم اليقيم قَدِّ ر مستوى الأثر بتقدير درجة عدم اليقين، وذلك كما حدث في تقدير الاحتمالية. ويرجى الرجوع إلى الجدول 3 في الخطوة 2-3-8. الخطوة 4.8. رسم التقديراا بيانيال (الملحق واو، قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر، القسم 8) تُرسم تقديرات الاحتمالية والأثر في مصفوفة المخاطر (كما هي موضحة في الشكل 6) إزاء كل سؤال من أسئلة تقييم المخاطر، لتسهيل ربط المخاطر بالخيارات الممكنة لإدارتها. وتشير النقطة أو النجمة المضافة إلى المصفوفة إلى المخاطر المقدرة إزاء كل سؤال من أسئلة التقييم. ولا تُجمع التقديرات الفردية لكل سؤال، ولكنها تُفسرَّ تفسيرا ً منفصلا.ً ويُدرج مستوى عدم اليقين المرتبط بكل سؤال من أسئلة تقييم المخاطر عند الإبلاغ عن تقديرات الاحتمالية والأثر أو مناقشتها. نقطة أساسية إذا واجـه الفريـق التقنـي صعوبـة في البـت بشـأن أحـد التقديـرات بسـبب الاختلافـات في رأي الخـبراء، فينبغـي لـه بـذل كل جهد ممكن لتحديـد تقديـر واحـد بناًء عـلى البينـات المتاحة. نقطة أساسية مـن المهـم نقـل المسـتوى الصحيـح من عـدم اليقين إلى صناع القـرار وتوثيق عمليـة التفكير بوضـوح في تقرير التقييم المشـترك للمخاطر. ولـدى صنـاع القـرار معلومـات محـددة لإعـداد الرسـائل المتعلقة بما هـو غير معروف، وسـبب ذلك، والخطـوات اللازمة لجمـع المعلومات المطلوبة. الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 54أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 1 4 7 2 5 8 الشكل 8: مصفوفة مخاطر مرتفعة الاحتمالية متوسطة منخفضة لا تُذكر شديد متوسط طفيف لا يُذكر الأثر يمكن، على سبيل المثال، أن ترتبط نتائج تقييم المخاطر (احتمالية وفادة مرض حيواني وأثرها) بإدارة المخاطر (استخدام الترصُّ د)، على النحو التالي: • الأحمر: حاسم الأهمية في تنفيذ تدابير التخفيف (زيادة الترصُّ د)؛ • البرتقالي: استعراض وتعديل تدابير التخفيف (تعزيز الترصُّ د: مستهدف أو مرتبط بأنشطة الترصُّ د الحالية)؛ • الأخضر: الاستمرار في تدابير التخفيف الحالية (الاستمرار في الترصُّ د). الخطوة 5.8. التفسير التقني استنادا ًإلى تقديرات الاحتمالية والأثر، مع مراعاة مستوى عدم اليقين لكل سؤال من أسئلة تقييم المخاطر، وبالنظر إلى الوضع والسياق الوطنيين اللذين نُوقشا، يُقدِّ م الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر إلى اللجنة التوجيهية تفسيرا ًتقنيا ًنوعيا ًللتقييم الشامل. ويكون التفسير التقني لكل سؤال من أسئلة تقييم المخاطر بمثابة الأساس الذي تنبني عليه القرارات المتعلقة بخيارات تقييم المخاطر التي تختارها اللجنة التوجيهية. ويمكن أن يكون هذا هو الجزء الوحيد من التقرير (الملحق واو) الذي يقرؤه متخذو القرار. ويُقدَّ م تفسير تقني بعد تحديد كل سؤال من أسئلة تقييم المخاطر، للحفاظ على انفصال التفسيرات المختلفة ووضوحها. وبعد الإجابة عن جميع فرادى أسئلة تقييم المخاطر، يمكن أن يقدم الفريق التقني تفسيرا ًتقنيا ًشاملاً إضافيا.ً وينبغي أن يشتمل التفسير، عند تقديمه، على ملخص تقني موجز لما يلي: • أسئلة تقييم المخاطر؛ • الافتراضات الرئيسية؛ • تقديرات الاحتمالية والأثر وصور عدم اليقين المرتبطة بهما؛ • مبررات التقديرات؛ • خيارات الإدارة/ التواصل ذات الأهمية الحاسمة. الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 64أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ مثال: توصيف مخاطر أنفلونزا الطيور الشديدة الإمراض (suriv IAPH-1N5H) فيما يلي تفسير تقني مختصر مقدم من لجنة تقنية معنية بالتقييم المشترك للمخاطر إلى اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر: قيَّمت اللجنة التقنية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر احتمالية وأثر تعرُّض شخص واحد على الأقل في منطقة بحيرة تونكا لأنفلونزا الطيور الشديدة الإمراض (suriv IAPH-1N5H) من البط المصاب الموجود في الفناء الخلفي للمنزل في الأشهر الثلاثة القادمة، وخلصت إلى أن الاحتمالية والأثر متوسطان، ويفترض هذا الاستنتاج أن هناك إمكانية لوفادة دواجن مصابة من البلدان المجاورة المتضررة، نظرا ًإلى عدم وجود تفتيش عند نقاط الحدود. ويستند تقدير الاحتمالية، عندما يكون متوسطا،ً إلى البيانات المتاحة بشأن هجرة الطيور إلى البلد من البلدان المتضررة، إضافًة إلى العديد من الدراسات المنشورة المتعلقة بالأبحاث التي أُجريت في بلدان أخرى، وانتهت إلى أن أسواق الطيور الحية، على غرار تلك الموجودة، تشكل خطورة تتمثل في انتقال المرض. ويستند تقدير أثر أنفلونزا الطيور الشديدة الإمراض (suriv IAPH-1N5H)، عندما يكون متوسطا،ً إلى تقدير الخسائر الاقتصادية الناجمة عن فقدان مخزون الدواجن وثقة المستهلك، وعدم توافر اللقاحات البشرية، وارتفاع معدل إماتة الحالات البشرية، واعتماد البلد على الدواجن بوصفها مصدرا ًللغذاء، مع موازنته عكسيا ًبعدم انتقال العدوى بين البشر في البلدان الأخرى. وقد شعر الخبراء أن النقطة الأخيرة خفضت الأثر مقارنًة بالأحداث الَمرضية المحتملة الأخرى. ودرجة عدم التيقن لكلا التقديرين منخفضة بسبب توافر معلومات يُعوَّل عليها. وعلى الرغم من عدم توافر سوى كمية محدودة من المعلومات الواردة من داخل البلد، فهناك بحث مكثف في المرض في العديد من البلدان المجاورة. وقد أوصى الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر بأن توافق اللجنة التوجيهية على العديد من تدابير التخفيف والتواصل. فعلى سبيل المثال: تعزيز القوانين واللوائح المتعلقة بتدابير الرقابة على استيراد الدواجن، بما في ذلك الَحجر الصحي البيطري في جميع نقاط الحدود الرئيسية وفحص الشهادات؛ وتعليق اللافتات في موقع بارز عند نقاط الحدود؛ وإبلاغ السلطات والأفراد/ الشركات الخاصة في البلدان المصدِّ رة إبلاغا ًمباشرا ًباللوائح الجديدة. وقد استند هذا التقييم إلى البيانات والمعلومات التي جرى الحصول عليها من آراء الخبراء والدراسات السابقة وعملية وضع المعايير الرسمية أو من المؤسسات التقنية، بما في ذلك المنظمة العالمية لصحة الحيوان، ومنظمة الصحة العالمية، ومنظمة الأغذية والزراعة. وتوجد فجوة معلوماتية كبيرة فيما يتعلق بالترصُّ د داخل البلد إزاء أنفلونزا الطيور الشديدة الإمراض. وقد أُوصي بإجراء ترصد نِشط خلال العام المقبل، وبإجراء التقييم المشترك للمخاطر في مرحلة لاحقة باستخدام المعلومات المحدثة. الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر الوحدة 4 الوحدة 4 الاستفادة من مخرجات التقييم المشترك للمخاطر 84 الخطوة 9 تحديد خيارات إدارة المخاطر ورسائل التواصل بشأنها 94 الخطوة 01 توثيق التقييم 15 مثال: فيروس حمى الوادى المتصدع 25 الوثائق المؤيدة الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 84أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 4: الاستفادة مم مخرجاا التقييم المشترك للمخاطر الخطوة 9: تحديد خيارات إدارة المخاطر ورسائل التواصل بشأنها الغرض من أسئلة تقييم المخاطر هو توجيه خيارات إدارة المخاطر والتواصل بشأنها ضمن النطاق والمقصد والأغراض التي وضعتها اللجنة التوجيهية. ويسجل المناقشة التقنية للتقييم المشترك للمخاطر الخيارات ويحدد أولوياتها ويناقش ويوثق الإيجابيات والسلبيات المبررة تقنيا،ً بما في ذلك تكاليف كل خيار وفوائده. وتستند هذه الخيارات والرسائل بالكامل إلى الحصائل التقنية للتقييم وهي مبررة علميا.ً فعلى سبيل المثال، يمكن النظر في تدابير إدارة المخاطر ذات أشد أثر في الحد من المخاطر الشاملة وأدنى أثر سلبي في الإنتاج والرفق بالحيوان، التي تُسمى أيضا ً نقاط المكافحة الحرِجة، عند تحديد أولويات الخيارات. وينبغي أن تكون العوامل والمتغيرات التي تساهم في المخاطر، حسبما نُوقش أثناء توصيف المخاطر وأُدرج في الأساس المنطقي (الوحدة 3: الخطوة 8)، هي الأساس لوضع خيارات إدارة المخاطر والتواصل بشأنها. ويقترح الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر خيارات عامة لإدارة المخاطر المسندة بالبيِّ نات وتوجيه الرسائل الرئيسية المحتملة المتعلقة بجوانب الحدث أو التهديد المُقيَّم في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة. ويمكن اقتراح خيارات لكل من الإدارة والتواصل في قطاعات متعددة والإدارة والتواصل في قطاع معين، وإن كان لا بد أن تكون متوائمة (انظر الدليل الثلاثي، الفصل 5-5). ومن أمثلة خيارات الإدارة إجراء تمرين محاكاة لتقييم الاستجابة للخطر. ومن أمثلة خيارات التواصل إطلاق حملة تتضمن توجيه رسالة رئيسية مفادها أن أكل اللحم المطهي جيدا ًهو الخيار الذي لا يضر بالصحة. الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 94أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 1 4 7 2 5 8 الوحدة 4: الاستفادة مم مخرجاا التقييم المشترك للمخاطر الخطوة 01: توثيق التقييم يحتفظ الفريق التقني بملاحظات شاملة (انظر الملحق واو، قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر) أثناء إجراء التقييم المشترك للمخاطر (الوحدة 3: الخطوات 8-6). ويملأ مدون الملاحظات القالب مع تطور المناقشة. ويُفصِّ ل تقرير التقييم المشترك للمخاطر، المقدم إلى اللجنة التوجيهية بعد التقييم، جميع المعلومات. ولا غنى عن التوثيق لما له من أهمية حاسمة. ويجب أن يكون الفريق التقني قادرا ًعلى أن يستعرض بالتفصيل عملية التفكير الكائنة وراء كل خطوة من خطوات تقييم المخاطر لفهرسة المعلومات وآراء الخبراء المستخدمة على وجه التحديد، وكذلك أساس كل تقدير احتمالية وأثر في كل دورة تقييم. وذلك لأن هذا يسمح بما يلي: • تقديم مبررات لاحقة لقرارات اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر أو غيرها؛ • تقديرات المخاطر المتطورة في الدورات اللاحقة بناًء على المعايير نفسها، خاصًة إذا كانت هناك تغييرات في أعضاء فريق التقييم المشترك للمخاطر. ويضمن قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر، أو نموذج تقرير آخر تتفق عليه اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر، إعداد تقرير شامل يتفق مع المعايير المقررة ومفيد للمقارنة بين دورات التقييم المشترك. وتقرر اللجنة التوجيهية أيضا ً الحاجة إلى تقرير موجز وأي مرفقات أو وثائق مؤيدة أخرى تحتاج إليها (انظر الوحدة 1: الخطوة 2-1). ويقدم مسؤول التقييم المشترك للمخاطر إلى اللجنة التوجيهية تقرير التقييم وأي موجز مطلوب (انظر الوحدة 1: الخطوة 2-1)، اعتمادا ًعلى درجة الحاجة الملحة للتقييم. ويمكن أن يتضمن التقرير أي شواغل مصوغة كتابًة أو تغييرات موص بإدخالها في العملية مقدمة من الفريق التقني، كانعدام الدراية الفنية في الفريق على سبيل المثال. وتُدرج التغييرات المقترح إدخالها على أسئلة تقييم المخاطر أو الأسئلة الجديدة وتقدم مبرراتها. ويسلط مسؤول التقييم المشترك للمخاطر الضوء على هذه الشواغل مباشرة مع اللجنة التوجيهية حسب الحاجة. تفعيل حصائل تقييم المخاطر والخطواا التالية تفعِّ ل اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر حصائل التقييم المشترك للمخاطر في جميع الأوضاع. وتتمثل مهمتها فيما يلي: • استعراض خيارات إدارة المخاطر والمبررات وتحديد الأولويات من بين مخرجات التقييم المشترك للمخاطر؛ • تحديد خيارات إدارة المخاطر الرئيسية من أجل تنفيذها؛ • استعراض المحتوى الرئيسي المقترح لرسائل التواصل بشأن المخاطر من بين مخرجات التقييم المشترك للمخاطر؛ • الاتفاق على المحتوى الرئيسي لرسائل التواصل بشأن المخاطر؛ • تحديد ما يلي من الخطوات والجداول الزمنية والأدوار والمسؤوليات لإدارة المخاطر والتواصل بشأنها؛ • الاتفاق على الإجراءات ذات الأولوية واتخاذ الخطوات التالية؛ • البت في توقيت الدورة التالية من دورات تقييم المخاطر؛ • استعراض الخطط (مثل الطوارئ والترصُّ د) عبر القطاعات ودمج نتائج التقييم المشترك للمخاطر متى كان ذلك ممكنا.ً وتستأنف اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر اجتماعاتها بعد فترة وجيزة من الانتهاء من التقييم، وذلك لاستعراض حصائل التقييم والبت في الخطوات التالية. وتستعرض اللجنة تقرير التقييم وأي مخرجات أخرى يقدمها الفريق التقني. وتناقش المخاطر والتفسير التقني المقدم من الفريق التقني المعني بالتقييم في سياق المقصد والأغراض المذكورة في تأطير التقييم المشترك للمخاطر، وخيارات الإدارة والتواصل المقترحة، والآثار المترتبة على إعداد السياسة. وتضع كذلك خطة إدارة المخاطر المرتبطة بالحدث أو الخطر أو تستعرضها، بما في ذلك التواصل بشأنها. وإذا لزم الأمر، يمكن أن تطلب توضيحا ًأو تنقيحا ًأو تحليلاً إضافيا ًمن الفريق التقني. 9 01 الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 05أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ ومن غير المرجح أن تكون اللجنة التوجيهية مسؤولة مسؤوليًة مباشرًة عن تنفيذ الإجراءات المدرَجة في ُخطط الإدارة والتواصل. وتُنفَّ ذ معظم إجراءات الإدارة والتواصل في إطار المسؤوليات الروتينية التي تضطلع بها الوزارات المسؤولة مسؤوليًة مباشرًة في كل قطاع ذي صلة بالترصُّ د والتواصل والاستجابة. وتكون بعض الإجراءات والرسائل خاصة بقطاعات بعينها، في حين يكون بعضها مشتركا ًبين القطاعات، ولكن ينبغي أن يكون جميعها متناسقا،ً وألاَّ يوجد تعارض بين أحدها والآخر. وتقرر اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر بالتشاور مع الفريق التقني موعد استئناف عمل الفريق في دورته التالية، بناء على درجة إلحاح الوضع. وتحدد اللجنة التوجيهية المنبهات التي تؤدي إلى إجراء تقييم عاجل قبل موعده الأصلي. ويمكن أن تُجرى عمليات التقييم اللاحقة بسرعة إذا لزم الأمر (على سبيل المثال في اجتماع لمدة نصف يوم أو عبر الهاتف) ومن المحتمل ألاَّ تتطلب اجتماعا ًلعدة أيام. وغالبا ًما يكون في الوسع إعادة استخدام الرسوم البيانية في مسارات المخاطر وأسئلة تقييم المخاطر، ولا تحتاج إلى تنقيح إلا إذا تغير الوضع الوبائي أو تأطير المخاطر. ويمكن أن توفر الدورة التالية من دورات التقييم فرصة لإضافة دراية فنية إضافية إلى الفريق، وهو ما يُفضَّ ل تأكيده مع اللجنة التوجيهية. وينبغي الإشارة إلى تقارير التقييم المشترك للمخاطر السابقة في دورات التقييم التالية. الوحدة 4: الاستفادة مم مخرجاا التقييم المشترك للمخاطر الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 15أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الوحدة 3 6 9 01 1 4 7 2 5 8 مثال: فيروس ُحمَّ ى الوادي المتصدع اقترح الفريق التقني خيارات لإدارة المخاطر والتواصل بشأن المخاطر على اللجنة التوجيهية أثناء إجراء التقييم المشترك للمخاطر للتصدي للمخاطر الصحية المتصلة بإطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة التي يشكلها فيروس ُحمَّ ى الوادي المتصدع. وكان سؤال المخاطر هو: “ما احتمالية وأثر وجود عامل واحد على الأقل في أحد مرافق الذبح في المقاطعة (س) مصابا ًبفيروس الُحمَّ ى الوادي المتصدع من خلال ملامسة سوائل ناتجة عن حيوان مصاب بين نيسان/ أبريل وتشرين الثاني/ نوفمبر من هذا العام؟” خيارات إدارة المخاطر المتاحة لتنظر فيها اللجنة التوجيهية خيارات الإدارة القصيرة المدى مكافحة النواقل: • ينبغي للمزارعين استخدام طارد الحشرات ورشُّ حيواناتهم. إصابة الحيواناا: • ينبغي لأصحاب المصلحة والمزارعين النظر في التطعيم لمنع اندلاع فاشيات. الكشف المبكر عم فاشياا الُحمَّ ى القلاعية في الحيواناا: • إجراء ترصُّ د متكامل لمرض ُحمَّ ى الوادي المتصدع في الحيوانات على مستوى المقاطعة الفرعية وتنفيذ. الحجر الصحي إذا تأكد اندلاع فاشية ُحمَّ ى واٍد متصدع في الحيوانات. مكافحة فاشياا ُحمَّ ى الوادي المتصدع في الحيواناا • فرض نقاط فحص وحجر صحي للحيوانات. الكشف قبل الذبح: • معاينة جميع الحيوانات وفحصها قبل تحميلها على الشاحنات أو الترخيص ببيعها. • تعزيز مستوى التعرف على الحيوانات وإمكانية تتبعها وردود الفعل المتصلة بها. منع العدوى أثناء الذبح وبعده: • تشجيع استخدام معدات الحماية الشخصية الملائمة في المجازر. • ينبغي لمفتشي الإدارة والصحة إنفاذ ممارسات السلامة والنظافة العامة في مرافق الذبح. خيارات الإدارة الطويلة الأجل مكافحة النواقل: • ينبغي لأصحاب المصلحة تحديد وتشجيع استخدام تدابير المكافحة البيولوجية القائمة المراعية للبيئة إزاء النواقل. الكشف المبكر عم فاشياا الُحمَّ ى القلاعية في الحيواناا: • استحداث اختبارات تشخيصية سريعة تُجرى في نقاط الرعاية من أجل الكشف الفوري عن ُحمَّ ى الوادي المتصدع. مكافحة فاشياا ُحمَّ ى الوادي المتصدع في البشر في مرافق الذبح: • تحديث وتنفيذ المدونة الوطنية المتعلقة بمعاينة اللحوم وقانون الصحة العمومية وغيره من فرادى التشريعات. الكشف قبل الذبح: • إقامة مناطق ذبح مركزية في التقسيمات الإدارية داخل المقاطعات. خيارات التواصل بشأن المخاطر المتاحة لتنظر فيها اللجنة التوجيهية • ينبغي تدريب المزارعيم وتجار الحيواناا وتوعيتهم فيما يتعلق بالكشف عم عدوى ُحمَّ ى الوادي المتصدع الواضحة على مستوى المزرعة مم خلال الإبلاغ عم ارتفاع معدلاا الإجهاض التلقائي. • استحداث طرق للإبلاغ بآثار ُحمَّ ى الوادي المتصدع على الاقتصاد وسبل العيش وغير ذلك. • توعية عمال المجازر بخطر الإصابة بعدوى ُحمَّ ى الوادي المتصدع والاستخدام الملائم لمعداا الحماية الشخصية. الوحدة 4: الاستفادة مم مخرجاا التقييم المشترك للمخاطر رطاخملل كرتشملا مييقتلل ةيذيفنتلا ةادلأا أشنملا ةيناويحلا ضارملأاب قلعتملا فارطلأا يثلاثلا ليلدلل ةيذيفنت ةادأ52 ةديؤملا قئاثولا رطاخملا مييقتل ةيهيجوتلا ئدابملا The World Health Organization. Early detection, assessment and response to .1 acute public health events. Geneva: WHO; 2014 (www.who.int/ihr/publications/ .(WHO_HSE_GCR_LYO_2014.4/en/, accessed 26 June 2020 The World Health Organization. Rapid risk assessment of acute public health .2 events. Geneva: WHO; 2012 (www.who.int/csr/resources/publications/HSE_ .(GAR_ARO_2012_1/en/, accessed 26 June 2020 European Centre for Disease Prevention and Control. Operational guidance on .3 rapid risk assessment methodology. Stockholm: ECDC; 2011 (www.ecdc.europa. eu/sites/default/files/media/en/publications/Publications/1108_TED_Risk_ .(Assessment_Methodology_Guidance.pdf, accessed 26 June 2020 OIE: OIE risk assessment guidelines www.oie.int/index.php?id=169&L=0&htm- .4 .(file=chapitre_import_risk_analysis.htm, accessed 26 June 2020 Australian Institute for Disaster Resilience. National emergency risk assessment .5 guidelines. Melbourne: AIDR: 2015 (knowledge.aidr.org.au/media/2030/hand- book-10-national-emergency-risk-assessment-guidelines.pdf, accessed 26 June .(2020 رطاخملل كرتشملا مييقتلا ااجرخم مم ةدافتسلاا :4 ةدحولا الملاحق 45 الملحق أِلف الاختصاصات النموذجية للجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر 75 الملحق باء الاختصاصات النموذجية لمسؤول التقييم المشترك للمخاطر 95 الملحق جيم نصائح تخص أعمال التيسير التي يضطلع بها مسؤول التقييم المشترك للمخاطر 06 الملحق دال الاختصاصات النموذجية للفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر 26 الملحق هاء الاختصاصات النموذجية لمجموعة أصحاب المصلحة المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر 46 االملحق واو قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر 17 الملحق زاي المعلومات المحتملة ضرورتها للتقييم 37 الملحق حاء مصادر المعلومات الممكنة 57 الملحق طاء الربط بين تأطير المخاطر وأسئلة تقييمها وخيارات إدارتها 77 الملحق ياء قالب تأطير المخاطر 45 الملاحق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الملحق أِلف. الاختصاصات النموذجية للجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر - الاختصاصات 1. طاق العمل تشرف اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر على عملية التقييم المشترك للمخاطر. ولا تشارك اللجنة في الجوانب التقنية لتقييم المخاطر، ولكنها مسؤولة عن قرارات إدارة المخاطر والتواصل بشأنها بناًء على حصائل تقييم المخاطر. 2. الأدوار والمسؤوليات يُ ناط باللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر أداء الأدوار والاضطلاع بالمسؤوليات التالية: • تحدد نطاق ووضع جدول زمني لعملية التقييم المشترك للمخاطر؛ • يتحدد مسؤول التقييم المشترك للمخاطر الذي يصبح عضوا ًفي اللجنة التوجيهية؛ • تقترح تشكيل الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر؛ • تستعرض نتائج تقييم المخاطر وتفسرها؛ • تعتمد وتحدد أولويات استراتيجيات إدارة المخاطر ورسائل التواصل بشأنها على أساس التقييم المشترك للمخاطر، وتشجع على تنفيذ الإجراءات؛ • تقيم عملية التقييم المشترك للمخاطر وتعدلها حسب الحاجة؛ • تحدد مجموعة أصحاب المصلحة وتدعوها إلى الانعقاد (عمل اختياري)؛ • تحافظ على استمرار الحوار مع الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر ومجموعة أصحاب المصلحة (إذا أُنشئت)، بحيث يديره مسؤول التقييم المشترك للمخاطر، لتقييم العملية وتعديلها حسب الحاجة. 55 الملاحق باء جيم دال هاء واو زاي حاء طاء ياء الملاحق a b c d e f g h i j الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ ألِف 3. التشكيل والهيكل 1.3. التشكيل تتألف اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر من جهات التنسيق المعينة أو ممثليها من الأجهزة الحكومية ذات الصلة، على النحو التالي على سبيل المثال: • قسم الثروة الحيوانية، وزارة الزراعة؛ • قسم مكافحة الأمراض، وزارة الصحة؛ • وزارة الداخلية؛ • مسؤول التقييم المشترك للمخاطر؛ • إدارة العلاقات العامة (بصفة مستشار تواصل). ويجوز لأعضاء اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر دعوة خبراء أو ممثلين عن الأجهزة الشريكة بصفة مراقبين لحضور اجتماع اللجنة. ومع ذلك، يشارك في اتخاذ القرارات الأعضاء دون غيرهم. 2.3. الهيكل الإداري ينبغي تحديد الهيكل الأمثل للتقييم المشترك للمخاطر. مثال: • مراكز الاتصال أو ممثلوها من الأجهزة الحكومية ذات الصلة مثل أعضاء اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر؛ • الرئيس ونائبه، المنتخبان من بين أعضاء اللجنة التوجيهية، بالتناوب لمدة عام واحد؛ • الخبراء أو الأشخاص المرجعيون أو ممثلو الأجهزة الشريكة بصفتهم مراقبين لا يشاركون في اتخاذ القرار. 4. تواتر الاجتماعات والتقارير • تعقد اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر اجتماعها الأول في أقرب وقت ممكن بعد تحديد أعضائها؛ • تعقد اللجنة التوجيهية اجتماعات لاحقة في موعد أقصاه أسبوع واحد بعد تلقي تقرير التقييم من الفريق التقني؛ وتعقد اللجنة التوجيهية اجتماعاتها حسب الحاجة أو على الأقل مرة واحدة في السنة؛ • الرئيس هو المنوط بدعوة اللجنة التوجيهية إلى الانعقاد؛ • يمكن لأي عضو في اللجنة التوجيهية، بموافقة الرئيس ونائب الرئيس وبعد التشاور مع الأعضاء الآخرين، طلب عقد اجتماع؛ • يُِعد الرئيس تقارير الاجتماعات؛ • ينقل أي أعضاء يتعذر عليهم حضور الاجتماع تعليقاتهم على تقرير الاجتماع إلى الرئيس والأعضاء الآخرين في موعد لا يتجاوز أسبوعين بعد استلامه. وفي ذلك الوقت، يعتبر التقرير مؤكدا ًومعتَمداً؛ 65 الملاحق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ • يتلقى الأعضاء إخطارا ًقبل عقد الاجتماع التالي بأسبوع على الأقل، ما لم تكن هناك مسألة عاجلة يجب على اللجنة التوجيهية دراستها، ففي تلك الحالة يُسمح بإخطارهم قبل مدة أقصر؛ • في ختام كل اجتماع، تحدد اللجنة التوجيهية وقت الاجتماع التالي وتاريخ عقدها ومكانه؛ • تكون تقارير اجتماع اللجنة التوجيهية ووثائقها سرية، ولا تُوزَّع إلا على المشاركين في الاجتماع. ولا يجوز تعميم التقارير أو مقتطفات منها على أطراف أخرى إلا بعد الحصول على موافقة خطية من الرئيس. 5. التعديل يجوز للجنة التوجيهية تعديل هذه الاختصاصات، حسب الضرورة. 75 الملاحق ألِف جيم دال هاء واو زاي حاء طاء ياء الملاحق a b c d e f g h i j الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الملحق باء. الاختصاصات النموذجية لمسؤول التقييم المشترك للمخاطر مسؤول التقييم المشترك للمخاطر - الاختصاصات 1. نطاق العمل يضع مسؤول التقييم المشترك للمخاطر إجراءات عملية التقييم المشترك للمخاطر على الصعيد الوطني وينفذها إزاء الحدث المحدد أو التهديد المبين في تأطير المخاطر دون غيره (راجع الوحدة 2: الخطوة 5). وتحدد اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر واجبات المسؤول بدقة. 2. الأدوار والمسؤوليات يُناط بمسؤول التقييم المشترك للمخاطر أداء الأدوار والاضطلاع بالمسؤوليات التالية: • يحدد أعضاء الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر؛ • يناقش تشكيل الفريق وتوقيته ومخرجاته، ويوافق عليها حسب المشورة المسداة من اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر؛ • يتولى القيادة في تحليل أصحاب المصلحة؛ • يحدد أجهزة أو أفرادا ًمعينين ويدعوهم للمشاركة في مجموعة أصحاب المصلحة المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر، بناًء على نتائج تحليل أصحاب المصلحة وإرشادات اللجنة التوجيهية؛ • يدير ويقود جميع الجوانب التنفيذية لعملية التقييم المشترك للمخاطر إزاء حدث أو تهديد معين؛ • ينسق ويسهل أنشطة الاتصال الجارية بين الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر، واللجنة التوجيهية، ومجموعة أصحاب المصلحة، لتقييم العملية وتعديلها حسب الحاجة؛ • يتخذ القرارات حسب التفويض الصادر عن اللجنة التوجيهية؛ • يدعو الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر إلى الانعقاد ويقوده ويديره بصفة إدارية لضمان فَهم أعضائه أدوارهم وإنجاز مهامهم؛ • يحدد تحديات تُعرض على التوجيهية للتصدي لها؛ • يحدد مشاكل الموارد ويحلها. 3. التعيين تعينِّ اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر مسؤول التقييم، الذي ينبغي أن يكون مسؤولاً حكوميا ً أو فردا ًله وظيفة أو منصب محدد داخل جهاز حكومي. باء 85 الملاحق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الملحق جيم. نصائح تخص أعمال التيسير التي يضطلع بها مسؤول التقييم المشترك للمخاطر يمكِّ ن التيسير الأفرقة والمنظمات من العمل معا ًعلى نحو أكثر فاعلية. وتدعم نصائح التيسير الأساسية إعداد وحدات التقييم المشترك للمخاطر الأربع من خلال تهيئة البيئة المواتية للعمل التعاوني. 1. نصائح عامة في مجال أعمال التيسير لدعم التعاون وتسهيل سير العمل 1. ابدأ بوضع النهاية في ذهنك - أي اعرف الجمهور وما يحاول تحقيقه في حلقة عمل التقييم المشترك للمخاطر؛ 2. احتِف بالمشاركة - أي َهيِّْئ بيئة يشارك فيها الجميع؛ وأتِْح سبل التمكين لأصحاب الطباع الهادئة؛ 3. استِمع بإنصاا - أي حدِّ د أولويات الرسائل الرئيسية وكرِّر الكلمات الرئيسية؛ واستخدام أسلوب الصمت لإعطاء الآخرين الوقت للتفكير والعمل؛ 4. شجِّ ع الإيجابياا وأِعد صياغة السلبياا - أي استخدم عبارات من قبيل “نقطة ممتازة” أو “شكرا ًلك على صراحتك”؛ 5. حاِفظ على الوتيرة - أي أوِضح وقتَي البدء والانتهاء بوضوح؛ واحترِم الجدول الزمني. نصائح التيسير المتصلة بوحدة بعينها مقدمة إلى مسؤول التقييم المشترك للمخاطر • إذا كانت مسؤول التقييم يفتقر إلى مهارات التيسير، فيمكن أن ينضم أخصائي تواصل (دون دراية فنية خاصة بحدث بعينه) إلى اللجنة التوجيهية. • عندما يتشكل الفريق التقني من أقل من 01 أعضاء، تكون لكل شخص فرصة للمساهمة؛ • للاعتراف بالاختصاصات والأولويات الفردية والمؤسسية القائمة أهمية في الحفاظ على موضوعية المناقشة والقرارات. الوحدة 1: وضع اللبنات الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر الوحدة 2: تأطير المخاطر • يضمن مسؤول التقييم المشترك للمخاطر تمثيل شواغل كل قطاع في عملية تأطير المخاطر. من أجل تقييمها تقييماً مشتركاً • يحافظ مسؤول التقييم على استمرارية الحوار بين اللجنة التوجيهية والفريق التقني ومجموعة أصحاب المصلحة، لتقييم النطاق وأسئلة تقييم المخاطر ومسارات المخاطر وتعديلها باستمرارها. الوحدة 3: إجراء التقييم المشترك للمخاطر • يحافظ مسؤول التقييم على استمرارية الحوار بين اللجنة التوجيهية والفريق التقني ومجموعة أصحاب المصلحة، مع تقديم إيضاحات حسب الحاجة فيما يتعلق بمخرجات التحليل؛ • يُفضل أن يواصل مسؤول التقييم المشاركة في استراتيجيات التخفيف من المخاطر ويدعم الروابط بالدورة التالية. الوحدة 4: الاستفادة من مخرجات التقييم المشترك للمخاطر C 95 الملاحق ألِف باء هاء واو زاي حاء طاء ياء الملاحق a b c d e f g h i j الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ دال الملحق دال. الاختصاصات النموذجية للفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر - الاختصاصات 1. الأدوار والمسؤوليات يُ ناط بالفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر أداء الأدوار والاضطلاع بالمسؤوليات التالية: • يحدد البيانات اللازمة لإجراء التقييم المشترك للمخاطر؛ • يقتسم البيانات الأساسية، إضافًة إلى الخبرة والدراية الفنية ذات الصلة فيما يتعلق بالحدث/ الخطر موِضع التقييم؛ • يصوغ ويوثق أسئلة المخاطر على أساس ما تُجريه اللجنة التوجيهية من تأطير للمخاطر وما تحدده من الشواغل العامة؛ • يحدد مسارات المخاطر المحتملة ويخطط لها؛ • يجمع المعلومات المتاحة لتوصيف احتمالية كل سؤال من أسئلة المخاطر وأثرها؛ • يقف على الثغرات الكائنة في البيانات وينوه بها؛ • يقدم تفسيرا ًتقنيا ًلتقديرات المخاطر؛ • يحدد خيارات إدارة المخاطر والتواصل بشأنها ويقدم التوصيات المتعلقة بها بناًء على نتائج التقييم المشترك للمخاطر؛ • يوثق التقييم باستخدام قالب التقرير المتفق عليه، ويُطلِع اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر عليه من خلال مسؤول التقييم. 2. التشكيل الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر هو مجموعة صغيرة من الخبراء في مجال الحدث الصحي أو الخطر المثير للقلق ويتمتع بالمهارات المطلوبة لإجراء تقييم المخاطر. ويحدد مسؤول التقييم أعضاء الفريق التقني بمساهمة من اللجنة التوجيهية، ويتبع الخطوات الإدارية المعمول بها لدعوة أو تعيين موظفين من الأجهزة الحكومية وغير الحكومية. ويتشكل الفريق التقني من أعضاء يتمتعون بما يلي: • الدراية الفنية والخبرة والمعلومات الأساسية المتعلقة بالخطر أو الحدث موِضع التقييم؛ • الخبرة في إجراء تقييمات المخاطر، متى أمكن؛ • القدرة على تحقيق التوازن بين القطاعات والتخصصات في الفريق التقني. D جيم 06 الملاحق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ 3. تواتر الاجتماعات والتقارير • يدعو مسؤول التقييم المشترك للمخاطر الفريق التقني لعقد اجتماعه الأول في أقرب وقت ممكن بعد تحديد أعضائه. • ويمكن لأي عضو في الفريق التقني، بموافقة المسؤول وبعد التشاور مع الأعضاء الآخرين، طلب عقد اجتماع؛ • وينقل أي أعضاء يتعذر عليهم حضور الاجتماع تعليقاتهم على تقرير الاجتماع إلى الرئيس والأعضاء الآخرين في موعد لا يتجاوز أسبوعين بعد استلامه. وفي ذلك الوقت، يعتبر التقرير مؤكدا ًومعتَمداً؛ • ويتلقى الأعضاء إخطارا ًقبل عقد الاجتماع التالي بأسبوع على الأقل، ما لم تكن هناك مسألة عاجلة يجب على الفريق التقني دراستها، ففي تلك الحالة يُسمح بإخطارهم قبل مدة أقصر؛ • وفي ختام كل اجتماع، يحدد الفريق التقني وقت الاجتماع التالي وتاريخ عقده ومكانه؛ • وتكون تقارير ووثائق اجتماع الفريق التقني سرية، ولا تُوزَّع إلا على المشاركين في الاجتماع واللجنة التوجيهية. ولا يجوز تعميم التقارير أو مقتطفات منها على أطراف أخرى إلا بعد الحصول على موافقة خطية من مسؤول التقييم المشترك للمخاطر. 16 الملاحق ألِف باء جيم دال واو زاي حاء طاء ياء الملاحق a b c d e f g h i j الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الملحق هاء. الاختصاصات النموذجية لمجموعة أصحاب المصلحة المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر مجموعة أصحاب المصلحة المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر- الاختصاصات 1. معلومات أساسيةd يمكن إنشاء مجموعة تضم أصحاب المصلحة لإشراك القطاع الخاص ودوائر الصناعة والأوساط الأكاديمية وأصحاب المصلحة الآخرين المعنيين في عملية التقييم المشترك للمخاطر والتنفيذ اللاحق لتدابير إدارة المخاطر. وتقدم المجموعة بُعدا ًمتعدد القطاعات ومتعدد التخصصات للتقييم المشترك وتُعزِّز الدعوة إليه والتواصل بشأنه. وعلى الرغم من هذه الأدوار المهمة، تُعد مجموعة أصحاب المصلحة خطوة اختيارية في عملية التقييم المشترك للمخاطر. 2. نطاق العمل يرسم نطاق عمل مجموعة أصحاب المصلحة الحدود التي تعمل ضمنها المجموعة. وتتمثل الوظيفة الرئيسية للمجموعة في توفير وجهات نظر متنوعة وإسداء المشورة للجنة التوجيهية عند الطلب. ولا يُناط بمجموعة أصحاب المصلحة أداء وظيفة تقنية أو وظيفة من وظائف اتخاذ القرار. 3. الأدوار والمسؤوليات يُناط بمجموعة أصحاب المصلحة أداء الأدوار والاضطلاع بالمسؤوليات التالية: • تعرض وجهات نظر من خارج الحكومة بشأن الآثار المحتملة لتدابير إدارة المخاطر؛ • تساهم بالمعلومات ذات الصلة (يُحتفظ بالبيانات ذات الصلة/ المطلوبة في القطاع الخاص أو في المؤسسات الأكاديمية على سبيل المثال)؛ • تساهم بالمعلومات ذات الصلة عند طلبها من اللجنة التوجيهية لاتخاذ قرارات إدارة المخاطر/ التواصل بشأنها؛ • تدعم تنفيذ تدابير الإدارة والدعوة إلى اتخاذها، مع إمكانية المساهمة في التنفيذ؛ • تدعم رسائل التواصل بشأن المخاطر وتنشرها. 4. التعيين والتشكيل يدعو مسؤول التقييم المشترك للمخاطر المرشحين للانضمام إلى مجموعة أصحاب المصلحة، بإرشاد من اللجنة التوجيهية. وتتشكل المجموعة من أفراد أو أجهزة من داخل الحكومة وخارجها. ويمكن أن يتبع اختيار أعضاء مجموعات أصحاب المصلحة تحليل أصحاب المصلحة، مع مراعاة المساهمات المحددة وإضفاء الطبيعة المتعددة التخصصات والقطاعات للحدث. E هاء 26 الملاحق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الملحق واو. قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر 1. عنوان التقييم • أدرج لمحة عامة في شكل جملة قصيرة عن الحدث موِضع التقييم؛ مثال: “التقييم المشترك لمخاطر (الحدث، الخطر) في (الموقع)، خلال (الشهر/ السنة)”. 2. تاريخ التقييم وتوقيته ومكانه، وتواريخ تقييمات المخاطر السابقة • حدد توقيت التقييم ومكانه؛t • حدد توقيت آخر تقييم لمخاطر هذا الحدث. 3. المشاركون وانتماءاتهم • اذكر أسماء المشاركين وانتماءاتهم؛ • حدِّ د مسؤول التقييم المشترك للمخاطر. 36 الملاحق ألِف باء جيم دال هاء زاي حاء طاء ياء الملاحق a b c d e g h i j الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ f 4. ملخص الحدث • أدرج ملخصا ًموجزا ًللحدث أو الخطر موِضع التقييم؛ • أدرِج وصفا ًموجزا ًيجيب عن أسئلة َمن وماذا وأين ومتى، وعن التدابير المتخذة حتى الآن، والمعلومات الأخرى ذات الصلة/ الرئيسية. 5. تأطير المخاطر • ِصف الخطر والنطاق والمقصد والأغراض، حسبما حددت اللجنة التوجيهية. 6. ملخص التقييم • أعد الملخص التنفيذي” لحصائل التقييم والتفسير التقني بما في ذلك أسئلة تقييم المخاطر والتقديرات المرتبطة بالاحتمالية والأثر وعدم اليقين، إلى جانب تلك العوامل التي تساهم بأكبر مساهمة في هذه التقديرات والثغرات القائمة في البيانات والخيارات الرئيسية في مجال إدارة المخاطر/ التواصل بشأنها. 7. الافتراضات الأساسية للتقييم المشترك للمخاطر (انظر الوحدة 3: الخطوة 1-8، القسم “وضع الافتراضات”) • أي افتراضات عامة يستند إليها التقييم المشترك للمخاطر، خاصة في الحالات التي تتوافر فيها معلومات قليلة جدا ًعن الحدث؛ • مثال: “يستند هذا التقييم إلى افتراض أن هناك صلة وبائية بين المرض في المجموعة الحيوانية والأخرى البشرية”، إذا كان هذا مجهولاً. واو 46 الملاحق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ 8. نتائج تقييم المخاطر التفصيلية بناء على أسئلة تقييم المخاطر (انظر الوحدة 3: الخطوتين 7 و8) • املأ الأقسام التالية لكل سؤال من أسئلة تقييم. (أ)- ما احتمالية... وأثره؟ • اعرض أول سؤال من أسئلة تقييم المخاطر كاملاً بعد التقييم. تقدير الاحتمالية بالمستوى (أ): اعرض الاحتمالية المقدرة للإجابة عن سؤال تقييم المخاطر هذا.n. a الأساس المنطقي لتقدير الاحتمالية بالمستوى (أ) - اعرض، في شكل نقاط، المعلومات الأساسية التي يستند إليها تقدير الاحتمالية هذا؛ - اعرض أي افتراضات مستخدمة لتقدير هذا المستوى من الاحتمالية (مثال: “بافتراض أن هذا الفيروس له معدل الانتشار نفسه في الدواجن كما كان خلال الفاشية الأخيرة”، “بافتراض أن الفيروس يسبب مرضا ًمماثلا ًفي الدواجن كما حدث أثناء الفاشية الأخيرة”). b مستوى عدم اليقين لتقدير الاحتمالية بالدرجة (أ) اعرض مستوى عدم اليقين المخصص لتقدير الاحتمالية. c الأساس المنطقي لمستوى عدم اليقين المرتبط بتقدير الاحتمالية بالمستوى (أ) ضرعاالفجوات الرئيسية الكائنة في المعلومات التي يستند إليها مستوى عدم اليقين هذا (مثال: “النمط الفرعي للفيروس غير متوافر”؛ “لا توجد بيانات عن العدوى في الدواجن”). تقدير الأثر (أ): اعرض الأثر المقدر للإجابة عن سؤال تقييم المخاطر هذا. a الأساس المنطقي لتقدير الأثر بالمستوى (أ) - اعرض المعلومات الأساسية التي يستند إليها تقدير الأثر هذا. - اعرض أي افتراضات مستخدمة لتقدير هذا الأثر (مثال: «بافتراض أن مراقبة حركة الحيوانات فعالة»). b مستوى عدم اليقين لتقدير الأثر بالمستوى (أ) - اعرض مستوى عدم اليقين المخصص لتقدير الأثر هذا. c الأساس المنطقي لمستوى عدم اليقين المرتبط بتقدير الأثر بالمستوى (أ) - اعرض الفجوات الرئيسية الكائنة في المعلومات، المعروضة في شكل نقاط، التي يستند إليها مستوى عدم اليقين هذا (مثال: “النمط الفرعي للفيروس غير متوافر”؛ “لا توجد بيانات عن انتشار العدوى في الدواجن”). 56 الملاحق ألِف باء جيم دال هاء واو زاي حاء طاء ياء الملاحق a b c d e f g h i j الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ مصفوفة المخاطر لسؤال تقييم المخاطر (أ) مرتفعة الاحتمالية متوسطة منخفضة لا ُتذكر شديد متوسط طفيف لا ُيذكر الأثر علم المربع الذي يربط تقديرات الاحتمالية بالأثر للإجابة عن سؤال تقييم المخاطر هذا. d dالتفسير التقني لسؤال تقييم المخاطر (أ) A لخص الاستنتاجات على أساس التقديرات ومستوى عدم اليقين، بما في ذلك المعلومات الرئيسية والثغرات الكائنة في المعلومات التي كانت لها أهمية. ويمكن أن تُدرج بعض الخيارات للمستوى اللازم من إدارة المخاطر ورسائل التواصل بشأنها (انظر الوحدة 3: الخطوة 8، المثال). 8 (ب)- ما احتمالية... وأثره؟ اعرض أول سؤال من أسئلة تقييم المخاطر كامًلا بعد التقييم. تقدير الاحتمالية بالمستوى (ب): اعرض الاحتمالية المقدرة للإجابة عن سؤال تقييم المخاطر هذا. a الأساس المنطقي لتقدير الاحتمالية بالمستوى (ب) - اعرض في شكل نقاط المعلومات الرئيسية التي يستند إليها مستوى الاحتمالية هذا؛ - اعرض أي افتراضات مستخدمة لتقدير مستوى الاحتمالية هذا (مثال: “بافتراض أن هذا الفيروس له معدل الانتشار نفسه في الدواجن كما كان خلال الفاشية الأخيرة”، “بافتراض أن الفيروس يسبب مرضا ًمماثلاً في الدواجن كما حدث أثناء الفاشية الأخيرة”). b مستوى عدم اليقين لتقدير الاحتمالية بالمستوى (ب) اعرض مستوى عدم اليقين المخصص لتقدير الاحتمالية. c الأساس المنطقي لمستوى عدم اليقين المرتبط بتقدير الاحتمالية بالمستوى (ب) اعرض الفجوات الرئيسية الكائنة في المعلومات التي يستند إليها مستوى عدم اليقين هذا (مثال: “النمط الفرعي للفيروس غير متوافر”؛ “لا توجد بيانات عن العدوى في الدواجن”). 66 الملاحق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ تقدير الأثر بالمستوى (ب): اعرض الأثر المقدر للإجابة عن سؤال تقييم المخاطر هذا. a الأساس المنطقي لتقدير الأثر بالمستوى (ب) - اعرض المعلومات الأساسية التي يستند إليها تقدير الأثر هذا. - اعرض أي افتراضات مستخدمة لتقدير الأثر هذا (مثال: “بافتراض أن مراقبة حركة الحيوانات فعالة”). b مستوى عدم اليقين لتقدير الأثر بالمستوى (ب) - - اعرض مستوى عدم اليقين المخصص لتقدير الأثر هذا. c الأساس المنطقي لمستوى عدم اليقين المرتبط بتقدير الأثر بالمستوى (ب) - اعرض الفجوات الرئيسية الكائنة في المعلومات، المعروضة في شكل نقاط، التي يستند إليها مستوى عدم اليقين هذا (مثال: “النمط الفرعي للفيروس غير متوافر”؛ “لا توجد بيانات عن انتشار العدوى في الدواجن”). y”). مصفوفة المخاطر لسؤال تقييم المخاطر (ب) مرتفعة الاحتمالية متوسطة منخفضة لا ُتذكر شديد متوسط طفيف لا ُيذكر الأثر علم المربع الذي يربط تقديرات الاحتمالية بالأثر للإجابة عن سؤال تقييم المخاطر هذا. d التفسير التقني لسؤال تقييم المخاطر (ب) لخص الاستنتاجات على أساس التقديرات ومستوى عدم اليقين، بما في ذلك المعلومات الرئيسية والثغرات الكائنة في المعلومات التي كانت لها أهمية. ويمكن أن تُدَرج بعض الخيارات للمستوى اللازم من إدارة المخاطر ورسائل التواصل بشأنها (انظر الوحدة 3: الخطوة 8، المثال). 8(ب)، 8(د) إلخ. ما احتمالية... وأثره؟ اعرض التقييمات اللازمة للإجابة عما تبقى من أسئلة تقييم المخاطر. 76 الملاحق ألِف باء جيم دال هاء واو زاي حاء طاء ياء الملاحق a b c d e f g h i j الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ 9. التفسير التقني الشامل (اختياري) اعرض ملخصا ًشاملاً للاستنتاجات إذا لزم الأمر لتكملة التفسيرات التقنية إزاء كل سؤال من أسئلة تقييم المخاطر. 01. المعلومات المطلوبة (انظر الوحدة 3: الخطوة 2-8، القسم “الوقوف على الفجوات الكائنة في المعلومات”) • أدرِج المعلومات ذات الأولوية المحددة اللازمة كي يُسترشد بها في تقديرات الاحتمالية والأثر وللحد من درجة عدم اليقين في دورة التقييم المشترك للمخاطر التالية. • يمكن أن يتضمن تحديد المصادر الممكنة لهذه المعلومات. 11. خيارات إدارة المخاطر المتاحة لتنظر فيها اللجنة التوجيهية (انظر الوحدة 4: الخطوة 9) لخِّص خيارات إدارة المخاطر المقترحة، خاصًة أي أولويات. 21. خيارات التواصل بشأن المخاطر المتاحة لتنظر فيها اللجنة التوجيهية (انظر الوحدة 4: الخطوة 9) لخِّ ص خيارات التواصل بشأن المخاطر المقترحة، خاصة أي أولويات. 86 الملاحق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ 31. أي مسائل أخرى يمكن تسجيلها مثل مصادر كبيرة للتضارب أو عدم الاتفاق بين الخبراء. 41. الخطوات التالية الموصى بها لخِّ ص الخطوات لجمع البيانات ذات الأولوية التي حددت في القسم 01 أعلاه من قالب تقرير التقييم المشترك للمخاطر هذا، بما في ذلك إمكانية إجراء تقييمات المخاطر الخاصة بقطاع بعينه. 51. الفاصل الزمني المقترح حتى تقييم المخاطر المشترك التالي لهذا الحدث الفاصل الزمني المقترح حتى الدورة التالية أو التنبيه بالدورة التالية بناء على درجة الإلحاح أو عوامل أخرى (مثل جمع البيانات). 61. المرفقات وفِّ ر خيارات لإدراج المستندات المؤيدة حسب الحاجة: • البيانات/ المعلومات المستخدمة؛ • الرسوم البيانية الموضحة لمسار المخاطر؛ • حصائل تقييمات المخاطر الخاصة بقطاعات بعينها. 96 الملاحق ألِف باء جيم دال هاء واو زاي حاء طاء ياء الملاحق a b c d e f g h i j الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الملحق زاي المعلومات المحتملة ضرورتها للتقييم الوبائيات والمظاهر السريرية 1. المعلومات المتعلقة بصحة الإنسان في المقام الأول • عدد الحالات/ الأحداث البشرية والفئات السكانية الفرعية المتضررة ذات الأهمية، وتاريخ بدء الحدث، والسجل الزمني للتطور؛ • العمر والجنس والتعرُّض؛ • التوقيت، فترة الحضانة، فترة الانتقال؛ • العلامات السريرية ومعدل إماتة الحالات ووخامتها في الفئات المعرضة للخطر؛ • سوابق العلاج، الحصيلة؛ • سوابق السفر؛ • وجود حالات أخرى، مشتبه فيها أو مؤكدة، بين المخالطين مخالطًة لصيقًة أو العاملين في مجال الرعاية الصحية؛ • الانتشار ومجموعات العدوى التالية مع احتمال انتقال العدوى بين البشر؛ • حالات مماثلة في البلد/ المنطقة (الأخيرة والسابقة). 2. المعلومات المتعلقة بصحة الحيوان في المقام الأول • نشاط المرض في الحيوانات في البلد/ المنطقة (الأنواع، الفئات الفرعية المتضررة ذات الأهمية، عدد الحالات والتوقيت/ الموقع، تاريخ بدء الحدث السجل الزمني للتطور، الإصابة/ معدل الانتشار)؛ • المستودع/ المصدر الأصلي المستمر؛ • سمات الإنتاج الحيواني ونظمه المتعلقة بالتعرُّض البشري؛ 07 الملاحق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ • معلومات سلسلة القيمة الخاصة بأنواع بعينها، بما في ذلك التحركات داخل البلد وعبر الحدود والمعلومات المستمدة من مراقبة الأسعار في سلسلة القيمة عبر الحدود. 6 معدل التكاثر(oR): معدل التكاثر الأساسي - مقياس لإمكانية انتقال الُمْمرِضات/ الأمراض. 3. المعلومات العامة والمتعلقة بإطار التفاعل المشترك • مصادر التعرُّض البشري المحتمل (الإنسان، الحيوان، البيئة)؛ • الموسمية أو غيرها من الآثار المعروفة مثل السلوك والممارسات الموسمية والثقافية (المهرجانات، مواسم الصيد، إعادة التخزين الموسمي)؛ • الأنشطة الاقتصادية التي توسع إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والماشية والحياة البرية (مثل الصيد والسياحة البيئية والترحال والزحف الزراعي)؛ • البيئات الملوثة؛ • النواقل والمضيفات المضخمة، إذا كانت ذات صلة؛ • الوفادة الحديثة أو إعادة التوطين لأنواع الحياة البرية من أجل الحفظ، إذا كانت ذات صلة؛ • قضايا سلامة الأغذية، إذا كانت ذات صلة. 4. المْمرض/ الخطر • عامل بشري/ عامل حيواني: تحديد/ تأكيد مختبري، توفر موقع المعزولات، النوع الفرعي/ القبيل/ السلالة/ النمط المصلي، الحساسية لمضادات الميكروبات، الطفرات الجينية/ الواصمات ذات الأهمية؛ • التغييرات التي تطرأ على الفيروس (أحداث الاْسِتْضداد أو الوراثة أو إعادة التصنيف)؛ • التداول الطبيعي للنمط الفرعي/ القبيل/ السلالة/ النمط المصلي في المنطقة/ عالمياً؛ • الانتقال إلى البشر وفيما بينهم (معدل التكاثر (oR)، 6إذا كان معروفا)ً؛ • مسارات الانتقال في الحيوانات؛ • الاستجابة للجرعة، إذا كانت ذات صلة؛ • مناعة السكان المحتملة (الحيوانات والبشر)؛ • توافر التطعيم في الحيوانات؛ • الانتثار الفيروسي، رغم التطعيم. 17 الملاحق ألِف باء جيم دال هاء واو حاء طاء ياء الملاحق a b c d e f g h i j الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ 5. السياق • الإكولوجيا/ المناخ؛ • نظم الإنتاج والتسويق الحيوانيين، والنسبة المئوية للأسر التي تحتفظ بالأنواع المضيفة، واستخدام سوق الحيوانات الحية في المناطق المتضررة؛ • نوع التقصي الذي نُفِّ ذ حتى الآن؛ • كفاءة/ نجاعة نظم الترصُّ د الوطنية في البشر؛ • قدرات المستشفيات وقدرات تلبية الاحتياجات المفاجئة؛ • كفاءة/ نجاعة نظم الترصُّ د الوطنية في الحيوانات؛ • التدابير القائمة (والتنفيذ، النتيجة) وأنشطة التقصي/ الرصد ومستوى/ توزيع التنفيذ؛ • القضايا الثقافية، وسلوك التماس الرعاية الصحية، وقضاء العطلات؛ • الوضع السياسي والقضايا الأمنية؛ • العواقب الاقتصادية والاجتماعية؛ • حركة الأشخاص عبر الحدود. زاي 27 الملاحق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الملحق حاء. مصادر المعلومات الممكنة 1. من الوزارات • تقارير الأحداث (مثل التقارير المقدمة من شبكات الصحة الحيوانية الوطنية، والعاملين في مجال صحة الحيوان في القرى، والمزارعين وُعمال أسواق الحيوانات الحية والتجار)؛ • التقارير المختبرية؛ • تقارير الأطباء السريريين/ سجلات المستشفيات؛ • تقارير التقصي عن الفاشيات؛ • إحصاءات البلد (مثل إحصاءات القوى العاملة وأعداد السكان والبشر والتركيبة السكانية)؛ • الإحصاءات أو التقارير عن تحركات الحيوانات و/ أو الأشخاص عبر الحدود؛ • والإحصائيات المتعلقة بكثافات المجموعات الحيوانية والكثافات السكانية؛ • القوانين واللوائح القائمة على المستويين الوطني ودون الوطني ذات الصلة بأخطار محددة. 2. من المنظمات الثلاث • المكاتب الإقليمية والُقطرية التابعة لمنظمة الصحة العالمية (مثل نظم الترصُّ د المعمول بها، وقدرات المستشفيات، والتدابير القائمة والتنفيذ، وقيود البنية التحتية، وسلوك التماس الرعاية الصحية، والجوانب الثقافية، وبرامج التطعيم)؛ • صحائف وقائع المنظمة العالمية لصحة الحيوان؛ • تقارير قاعدة البيانات المعلوماتية التابعة للمنظمة العالمية لصحة الحيوان؛ • بطاقات أمراض المنظمة العالمية لصحة الحيوان؛ • المكاتب الإقليمية والُقطرية للفاو-الإيكتاد؛ • تقارير بعثات منظمة الأغذية والزراعة (الفاو)؛ • البيانات/ الاستعراضات العلمية لشبكة أنفلونزا الحيوانات المشتركة بين المنظمة العالمية لصحة الحيوان والفاو؛ • بيانات المختبر المرجعي لمنظمة الأغذية والزراعة أو المنظمة العالمية لصحة الحيوان عن سلوك الفيروسات (بما في ذلك دراسات التصدي للفيروسات) واللقاحات؛ • تقييمات المخاطر العالمية لمنظمة الأغذية والزراعة بشأن 9N7H وxN5H وalobE وفيروس كورونا-سارس2-؛ • أدلة الفاو المتعلقة بأمراض معينة؛ • تقييمات منظمة الصحة العالمية لأخطار معينة؛ • قاعدة بيانات TATSOAF للإنتاج الحيواني والتجارة (الاستيراد/ التصدير). H 37 الملاحق ألِف باء جيم دال هاء واو زاي طاء ياء الملاحق a b c d e f g i j الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ h 3. مصادر عامة/ متاحة للجمهور • خبرة الخبراء (بما في ذلك الخبرة التقنية والخبرة السياقية)؛ • البيانات السريرية السابقة المتعلقة بخطر مماثل؛ • مقالات إعلامية وتقارير deMorP؛ • معلومات الإصدار 01 من التصنيف الدولي للأمراض؛ • تقييمات المخاطر الصادرة عن الأجهزة والمنظمات الأخرى، مثل مراكز مكافحة الأمراض والوقاية منها، والوكالة الفرنسية للأغذية والصحة والسلامة المهنيتين والبيئيتين، والهيئة الأوروبية لسلامة الأغذية، وجمعية الصحة العمومية الأمريكية، ودائرة سلامة الأغذية والتفتيش التابعة لوزارة الزراعة الأمريكية المتعلقة بخطر مماثل؛ • دليل مكافحة الأمراض السارية (LD nnamyeH)؛ • الدراسات السابقة الُمحكَّمة؛ • البيانات التقنية المتاحة عبر الإنترنت، مثل بيانات الطقس المناخ. حاء 47 الملاحق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الملحق طاء الربط بين تأطير المخاطر وأسئلة تقييمها وخيارات إدارتها تُصاغ أسئلة تقييم المخاطر لمعالجة الشواغل المحددة التي تساور اللجنة التوجيهية المشتركة لتقييم المخاطر (كما هو مسجل في تأطير المخاطر) وترتبط مباشرًة بخيارات إدارة المخاطر والتواصل بشأنها. ويتضمن الجدول أدناه بعض الأمثلة العامة عن العلاقات. وهي موضحة أيضا ًباستخدام الأخطار المحددة والموقع الجغرافي والإطار الزمني المثير للقلق. العدد/ مدى الوضع السكان المستهدفون مثال على سؤال تقييم المخاطر: الشواغل المسجلة في تأطير المخاطر ... شخص يتعرَّض للمْمرض في وجود الُمْمِرض في أسواق الحيوانات الحية الحد من المْمرض في سلسلة القيمة أسواق الحيوانات الحية... 1. مأمونية أسواق الحيوانات التواصل لتحسين فهم المخاطر وما يمكن الحية أن يفعله الناس لحماية أنفسهم من التعرُّض إمكانية الانتقال إلى البشر تحسين مكافحة المْمرضات في الأسواق (مثل أيام الراحة، وعدم قضاء الليل معها) أنشطة الوقاية من المْمرضات ومكافحتها قدرات نظام الصحة البشرية وقطاع الحياة البرية الترصُّ د المحدد الأهداف للكشف المبكر على اكتشاف الأمراض ... شخص يصاب بمرض خطير أو يموت بسبب إصابة ناجمة عن مخالطة في المياه في بحيرة ترفيهية... 2. خوف العامة وإدراكهم للأمر، والآثار السلبية على السفر والسياحة التواصل لتحسين فهم المخاطر وما يمكن أن يفعله الناس لحماية أنفسهم من التعرُّض تدابير مكافحة تلوث المياه الترفيهية بالأحياء البرية قدرات قطاع البيئة على الكشف عن التلوث بالمْمرضات إنشاء نظم لرصد تلوث المياه الترفيهية ترصد المْمرضات ومكافحتها في الحيوانات في محيط الأسر المعيشية ... يصاب الشخص عن طريق وجود المْمرضات في الحيوانات المنزلية شراء/ حفظ الحيوانات في المنزل... 3. انتقال الُمْمِرضات في محيط الأسر المعيشية ترصد المْمرضات ومكافحتها في الحيوانات التي تُنقل وتُباع سرا ًللأسر المعيشية وجود المْمرضات في الحيوانات التي يبيعها البائعون عدد الحيوانات المصابة القادمة عبر الحدود تشديد ضوابط الحركة على الحدود ومصدرها ووجهتها واستخدامها المقصود ... يصاب شخص نتيجة مخالطة حيوانات مستوردة بطريقة غير قانونية... 4. الأمراض الوافدة عبر الحدود التواصل لتحسين الوعي بالمرض في المجتمعات الحدودية زيادة الترصُّ د في المجتمعات الحدودية أو سلاسل القيمة المعروفة التواصل لتحسين الوعي بمخاطر المرض الناجمة عن الصيد وغيره من صور مخالطة الحيوانات البرية التي يحتمل أن تكون مريضة أو نافقة ... يصاب شخص من مخالطة وجود مْمرضات في ُقطعان الحيوانات البرية الحيوانات البرية... 5. الانتقال من الحيوانات البرية تواتر واحتمالية الانتقال المرتبط بالمخالطة بين الحيوانات البرية والبشر تدابير الحد من المخالطة بين البشر والبيئات تواتر واحتمالية الانتقال المرتبط بالمخالطة بين المحتمل أن تكون ملوثة البشر والبيئات الملوثة بالحيوانات البرية 57 الملاحق ألِف باء جيم دال هاء واو زاي حاء ياء الملاحق a b c d e f g h j الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ العدد/ مدى الوضع السكان المستهدفون مثال على سؤال تقييم المخاطر: الشواغل المسجلة في تأطير المخاطر ملحوظة: في بعض الحالات، مثل يحدث عندما يكون التشخيص معقدا ً/ صعبا،ً قد يركز سؤال تقييم المخاطر على وسيلة انتقال المرض غير المباشرة، مثل عضات الكلاب بدلا ًمن حالات داء الكلب. ويرد توضح ذلك في الأمثلة المحددة التالية. التواصل بشأن المخاطر لتحسين الوعي بالمرض الناجم عن عضات الكلاب ... الشخص الذي يحتاج إلى علاج أعداد الكلاب الضالة لعضة الكلب... 6. معدل عضات الكلاب في حملات تعقيم الكلاب الضالة تواتر المخالطة بين الكلاب الضالة والبشرالسكان أنواع وأعداد الكلاب المرتبطة بعضات الكلاب تدابير تحسين الكشف عن عضات الكلاب والإبلاغ عنها وإعطاء العلاج الوقائي بعد التعرُّض قدرة النظام الصحي على الكشف عن التعرُّض لدرجة عالية من المخاطر وتوفير العلاج الوقائي بعد التعرُّض ... شخص يتعرَّض لداء الكلب من الكلاب... 7. داء الكلب في البشر معدلات الإصابة بداء الكلب في الكلاب حملات تطعيم الكلاب تدابير الحد من داء الكلب في الحياة البرية (مثل قطرات الطُّعم) معدلات الإصابة بداء الكلب في الخفافيش وصور الحياة البرية الأخرى ... شخص يتعرَّض لداء الكلب من الحياة البرية... 8. داء الكلب في البشر التواصل بشأن كيفية الحد من مخاطر الأمراض المرتبطة بمخالطة صور الحياة البرية طاء 67 الملاحق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الملحق ياء قالب تأطير المخاطر قالب تأطير التقييم المشترك للمخاطر الثلاثي الأطراف (املأ قالباً واحداً لكل خطر) يدعم هذا القالب اللجنة التوجيهية المعنية بالتقييم المشترك للمخاطر في تأطير التقييم المشترك للمخاطر، بحيث يركز التقييم وخيارات إدارة المخاطر والتواصل بشأنها ذات الصلة على شواغل الحكومة الحالية المحددة. واستنادا ًإلى تأطير المخاطر هذا، يحدد الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر أسئلة تقييم المخاطر التي يتعين الإجابة عنها في التقييم المشترك للمخاطر، ويقدم خيارات إدارة مخاطر والتواصل بشأنها الملائمة وذات الصلة. اعرض أكبر قْدر ممكن من المعلومات المحددة. 1. الخطر )1( يتعين تقييم أخطار الأمراض الحيوانية المنشأ ذات الأولوية، أو الأمراض الحيوانية المنشأ المثيرة للقلق )2( ما أهم الشواغل التي تساور الحكومة إزاء هذا الخطر؟ 2. النطاق في معظم الحالات، يكون نطاق التقييم المشترك للمخاطر هو “المخاطر المحدقة بالصحة في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة التي يشكلها الخطر المذكور أعلاه داخل البلد” (مع تحديد المنطقة الجغرافية أو المستوى الإداري المثير للقلق مثل المستوى الوطني أو دون الوطني). )3( هل هذا هو نطاق التقييم المقترح؟ نعم لا )4( إذا كانت الإجابة بلا، فما النطاق؟ 77 الملاحق ألِف باء جيم دال هاء واو زاي حاء طاء الملاحق a b c d e f g h i الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ ياء )5( ما المنطقة (المناطق) الجغرافية والمستوى (المستويات) الإداري المثيران للقلق؟ )6( هل هناك جوانب حاسمة أخرى يتعين إدراجها في النطاق (راجع أداة التقييم المشترك للمخاطر، الوحدة 3: الخطوة 2-5)؟ نعم لا )7( إذا كانت الإجابة بنعم، فيجب مراعاة الجوانب الأخرى في النطاق 3. المقصد )8( بشكل عام، مقصد (سبب إجراء التقييم) أي تقييم للمخاطر هو دعم تخفيف المخاطر المرتبطة بالخطر. نعم لا )9( إذا كانت الإجابة بلا، فما المقاصد الإضافية أو الأكثر تحديداً؟ 4. الغرض الرئيسي بوجه عام، الغرض الرئيسي (الأهداف أو النتيجة المرجوة) هو توفير أساس تنبني عليه قرارات إدارة المخاطر أو التواصل بشأنها. )01( هل هذا هو الغرض الرئيسي للتقييم المقترح؟ نعم لا )11( إذا كانت الإجابة بلا، فما الأغراض الإضافية أو الأكثر تحديداً؟ 87 الملاحق الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ 7 في الدليل الثلاثي الأطراف للأمراض الحيوانية المنشأ، يُعرَّف أصحاب المصلحة بأنهم أي فرد أو مجموعة تشارك، أو ينبغي أن تشارك، بوصفها شريكا ًفي الوقاية من الأمراض الحيوانية المنشأ أو تدبيرها علاجيا،ً وكذلك غيرها من التهديدات الصحية المشتركة في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة. ويشمل أصحاب المصلحة أولئك الذين يؤثرون أو يتأثرون، أو يتصورون أنهم يتأثرون، بالتهديدات المتمثلة في الأمراض الحيوانية المنشأ، بما في ذلك أولئك الذين قد يتأثرون بتدابير التصدي لتلك الأمراض. 5. الفريق التقني المعني بالتقييم المشترك للمخاطر )21( ما الأجهزة أو المؤسسات الحكومية (أو غير الحكومية) التي لديها الدراية الفنية والمعلومات المطلوبة ذات الصلة بالنطاق الكامل للجوانب المذكورة أعلاه؟ )31( هل هناك أي أصحاب مصلحة آخرين7 ينبغي تقديم المعلومات اللازمة إليهم أو إشراكهم؟ مصطلحات أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 08 مصطلحاا تُستخدم جميع المصطلحات والتعريفات الواردة أدناه في الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر فقط ويمكن استخدامها بشكل مختلف في أي مكان آخر ، بما في ذلك المطبوعات الأخرى لمنظمة الأغذية والزراعة و / أو المنظمة العالمية لصحة الحيوان و / أو منظمة الصحة العالمية. قد تختار البلدان استخدام المصطلحات الخاصة بها في تنفيذ الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر. البيئة: ُمركَّب العوامل الفيزيائية والكيميائية والحيوية (مثل المناخ والتربة والكائنات الحية) التي تعمل على كائن حي أو تجمع إيكولوجي وتحدد في النهاية شكله وبقاءه؛ وهنا، تشير إلى الموقع والسياق الماديين اللذين يعيش فيهما البشر والحيوانات ويتفاعلون. الحدث: حدوث الإصابة بمرض حيواني المنشأ، بما في ذلك الفاشيات أو الأوبئة أو الجوائح التي تصيب البشر أو الحيوانات. ويمكن أن يشير أو لا يشير إلى عدد فردي أو صغير من الحالات السريرية أو العدوى بالأمراض الحيوانية المنشأ المكتشفة، اعتمادا ًعلى الأخطار والظروف. التعرُّض: حالة التعرُّض لمْمرضات حيوانية المنشأ قد تسبب العدوى. الحوكمة: مجموعة من الهياكل أو السياسات أو العمليات أو القرارات التي تدعم إدارة نظام أو مجموعة. الخطر: أي شيء يمكن أن يسبب آثارا ًصحية ضارة (مثل الفيروسات والبكتيريا والمواد الكيميائية والفيضانات والزلازل والثعابين)؛ وقد يشار إليه على أنه تهديد. إطار التفاعل المشترك بيم الإنسان والحيوان والبيئة: سلسلة متواصلة من صور المخالطة والتفاعل بين البشر والحيوانات ومنتجاتهم وبيئاتهم؛ وتسهيل انتقال المْمرضات الحيوانية المنشأ أو التهديدات الصحية المشتركة، في بعض الحالات. متكامل: حالة إدماج شيئين أو أكثر في شيء واحد. متكرر: شيء يُجرى/ يتكرر دوريا ًبمرور الوقت، بهدف تحقيق نتائج أدق عموما.ً مشترك: حالة الوجود أو فعل شيء ما معا.ً الحصر: الجمع والاستعراض الشاملان للمعلومات المتعلقة بالبنية التحتية والأنشطة والموارد وغير ذلك، القائمة بالفعل في البلد للتصدي للأمراض الحيوانية المنشأ. الوزارة: تشير إلى الكيان الحكومي الوطني المسؤول عن موضوع أو قطاع معين، وعادًة ما تكون السلطَة المختصة. ويمكن الإشارة إليها بصورة مختلفة باختلاف البلد (مثل الجهاز أو الإدارة أو المديرية). الحيواناا: الحيوانات الأليفة (الحيوانات المنزلية والماشية على حد سواء) والحياة البرية، بما في ذلك الحيوانات شبه المنزلية أو الساكنة في الحضر (مثل الجرذان والحمام). القدرة: القدرة على تحقيق شيء ما، وتشير عموما ً إلى شيء يمكن قياسه (يمكن للمختبر اختبار 001 عينة إنفلونزا طيور في اليوم على سبيل المثال). التعاون: عمل الأفراد أو المؤسسات معا ًلإنتاج شيء ما أو تحقيقه. السياق: النطاق الكامل للظروف أو المحيط أو البيئة التي يقع فيها الحدث أو ينشأ فيها الوضع، وما يمكِّن من فهم الحدث أو الوضع وتقييمه بالكامل. التنسيق: تنظيم الأجزاء المكونة المختلفة لنشاط ما لتمكينها من العمل معا ً بفاعلية. التخصص: فرع من فروع المعرفة (مثل علم الاقتصاد وعلم الفيروسات وعلم الأوبئة والقانون والطب السريري وبيولوجيا النواقل). الطارئة: حدٌث جوهري من أحداث الأمراض الحيوانية المنشأ يتفاعل مع الظروف القائمة المتمثلة في التعرُّض والضعف والقدرات، وقد يعطل وظيفة المجتمع المحلي أو المجتمع الكامل على أي نطاق، وقد يربك القدرة الوطنية على الاستجابة لاحتياجات السكان المتضررين، ويؤدي إلى خسائر في البشر أو الحيوانات أو الممتلكات المادية أو الاقتصادية أو البيئية والتسبب في آثار تلحق بها. المرض المستِجد الحيواني المنشأ: مرض حيواني المنشأ ناجم عن مْمرضات معروفة، ولكنها لم توجد حتى الآن في منطقة جغرافية محددة، أو في أنواع معينة، أو التي تتزايد في معدل انتشارها (وهي هنا تختلف عن المْمرضات الجديدة، انظر التعريف أدناه). المرض المتوطِّم الحيواني المنشأ: مرض حيواني المنشأ موجود باستمرار مع التقطع أو دونه في منطقة جغرافية، بحيث يتوقع ظهور حالات إصابة به. أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 18 مصطلحاا المستودع: أي حيوان أو شخص أو نبات أو تربة أو مادة -أو مزيج من أيٍّ منها- يعيش فيه عامل الأمراض الحيوانية المنشأ ويتكاثر عادة، ويعتمد عليه اعتمادا ًرئيسيا ًفي بقائه. ومنه تنتقل المادة المعدية إلى الإنسان أو الحيوان أو المضيف المستعد الآخر. الاستجابة: تلك الأنشطة المضطلع بها في إطار التحرك إزاء على حدث يتمثل في الإصابة بمرض حيواني في أي مرحلة من مختلف المراحل، ابتداًء بزيادة الرصد وانتهاًء بالاستجابة الطارئة الكاملة. المخاطر: دالة لاحتمالية الإصابة بمرض حيواني المنشأ وحجم الأثر إذا حدثت. تقييم المخاطر: في هذا السياق، يُعرَّف تقييم المخاطر بأنه العملية المنهجية التي تجمع المعلومات وتقيمها وتوثقها لتقدير مستوى المخاطر، وما يرتبط بها من عدم اليقين المتصل بحدث من أحداث الأمراض الحيوانية المنشأ، خلال فترة زمنية محددة وفي موقع محدد. التواصل بشأن المخاطر: تبادل المعلومات والمشورة والآراء لحظيا ًبين الخبراء وقادة المجتمع أو المسؤولين والأشخاص المعرضين للخطر أو الذين لهم أثٌر مباشر على تخفيف المخاطر بسبب ممارساتهم أو سلوكهم. ويضمن التواصُل بشأن المخاطر إدراَك الأشخاص والمجتمعات للتهديدات الحالية، ويُستخَدم للتشجيع على السلوكيات الرامية إلى الحد من المخاطر المستمرة. عامل الخطر: أي متغير مادي أو سياقي يساهم في احتمالية أو أثر مرض حيواني المنشأ ذي أولوية، أو حدث من أحداث الأمراض الحيوانية المنشأ، أو طارئة على مستوى الفرد أو السكان. إدارة المخاطر: تحديد وتنفيذ السياسات والأنشطة الرامية إلى تجنب أثر أحداث الأمراض الحيوانية المنشأ الحالية أو المحتملة و/ أو الحد من احتماليتها. وعمليا،ً تشير إدارة المخاطر عادًة إلى الاستجابة لأحداث المرض الحالية (مثل الحجر الصحي، الاستنقاء، التحكم في الحركة). الحد مم المخاطر/ تخفيف المخاطر: تحديد وتنفيذ السياسات والأنشطة المصممة إمَّ ا لمنع عوامل الأمراض الحيوانية المنشأ من التسبب في مخاطر صحية، وإمَّ ا لتقليل تواترها أو توزيعها أو شدتها أو وخامتها. وعمليا،ً يشير عادة إلى تجنُّب الآثار الحالية الجارية أو المستقبلية و/ أو الحد من مخاطرها. القطاع: جزء أو فرع مميز من المجتمع الاجتماعي أو الاقتصادي أو السياسي للدولة، أو مجال من الأنشطة مثل صحة الإنسان أو صحة الحيوان أو البيئة. التخفيف: انظر الحد من المخاطر. المتعدد القطاعاا: مشاركة أكثر من قطاع واحد للعمل معا ًعلى برنامج مشترك أو استجابة مشتركة لحدث ما. واستخدام عبارة القطاعات المتعددة لا يعني دائما ًأن قطاعات الصحة البشرية والحيوانية والبيئية منخرطة، كما هو الحال فيما يخص نهج الصحة الواحدة (انظر التعريف). النهج المتعدد القطاعات المتسق مع مبدأ الصحة الواحدة: النهج الذي يشمل تخصصات وكيانات حكومية متعددة، وكذلك كيانات غير حكومية، في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة للتعامل مع قضايا الصحة تعاملاً مشتركا ًوأكثر فاعلية وكفاءة واستدامة مما يمكن أن يتحقق من خلال قطاع واحد يعمل بمفرده. آلية العمل: نظام قائم أو جزء من بنية تحتية أو مجموعة أو شبكة منظمة مصممة لإنجاز مهمة معينة؛ وهنا، في سياق آلية التنسيق المتعدد القطاعات، يشير إلى مجموعة دائمة ومنظمة تعمل في إطار مجموعة من الإجراءات الموثقة. ويمكن تسميتها المنصة أو اللجنة أو فرقة العمل أو الفريق العامل. نهج الصحة الواحدة: نهج للتعامل مع التهديدات الصحية في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة بناًء على التعاون والتواصل والتنسيق عبر جميع القطاعات والتخصصات ذات الصلة، بهدف نهائي هو تحقيق الحصائل الصحية المثلى لكل من البشر والحيوانات. ونهج الصحة الواحدة قابل للتطبيق على المستويات دون الوطني والوطني والإقليمي والعالمي. الحصيلة: نتيجة نشاط أو أثره. الُمخَرج: توثيق أو أي دليل مادي أو قابل للقياس على حصيلة. المنطقة: مجموعة من البلدان التي لديها بعض أوجه التشابه، وعادة ما تكون مرتبطة جغرافيا.ً القطاعاا/ التخصصاا/ أصحاب المصلحة/ الوزاراا ذاا الصلة: القطاعات أو التخصصات أو أصحاب المصلحة أو الوزارات، على الأقل، التي تؤدي دورا ً أساسيا ًإزاء التهديد الصحي المحدد الذي يتعين التصدي له، باستخدام نهج متعدد القطاعات يتسق مع مبدأ الصحة الواحدة. وقد تُدرج القطاعات والأجهزة الأخرى التي تُعد صاحبة مصلحة إزاء التهديد الصحي (مثل أصحاب المصلحة من القطاع الخاص والأوساط الأكاديمية) حسب الحاجة. أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر 28 مصطلحاا ثلاثي الأطراف: مصطلح يستخدم لوصف الأجهزة الثلاثة المسؤولة عن صحة الإنسان والحيوان على الصعيد الدولي، وهي منظمة الصحة العالمية والمنظمة العالمية للصحة الحيوانية ومنظمة الأغذية والزراعة، في إطار عملها معا.ً الناقل: اللافقاريات (مثل الحشرات) أو الأنواع الفقارية غير البشرية التي تنقل عوامل الأمراض الحيوانية المنشأ من مضيف إلى آخر. الحياة البرية: الحيوانات التي تعتبر برية أو متوحشة، أو لا تتكيف مع الظروف المحلية على أي وجه آخر؛ وقد تكون ثدييات أو طيورا ًأو أسماكا ًأو زواحف أو برمائيات. عامل الأمراض الحيوانية المنشأ: مْمرض أو خطر يسبب مرضا ًحيواني المنشأ. الأمراض الحيوانية المنشأ: الأمراض الُمعِدية التي يمكن أن تنتشر بين الحيوانات والبشر؛ ويمكن أن تنتشر عن طريق الطعام أو المياه أو الأدوات الُمعِدية أو النواقل. صاحب المصلحة: أي فرد أو مجموعة تشارك، أو ينبغي أن تشارك، بوصفها شريكا ًفي الوقاية من أمراض حيوانية المنشأ أو تهديدات صحية مشتركة أخرى في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة. ويشمل أصحاب المصلحة أولئك الذين يؤثِّرون أو يتأثرون، أو يتصورون أنهم يتأثرون، بالتهديدات المتمثلة في الأمراض الحيوانية المنشأ، بما في ذلك أولئك الذين قد يتأثرون بتدابير التصدي لتلك الأمراض. تحليل أصحاب المصلحة: عملية تشاورية يُحدَّ د من خلالها جميع أصحاب المصلحة المعنيين بالتهديد الصحي في إطار التفاعل المشترك بين الإنسان والحيوان والبيئة، وتحديد العلاقات والشبكات القائمة بينهم. دون الوطني: المستويات الإدارية دون المستوى المركزي أو الوطني. الترصُّ د: جمع البيانات اللازمة للتخطيط والتنفيذ والتقييم المتعلقة بالأمراض الحيوانية المنشأ وتحليلها وتفسيرها باستمرار وعلى نحو منهجي. التهديد: خطر أو عامل أو حدث أو شاغل أو مشكلة متصلة بمرض حيواني المنشأ تشكل خطرا ًعلى صحة الإنسان أو الحيوان. المساهمون 48 المساهمون الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ المساهمون الأفراد المؤلفون: مرتبة حسب المساهمة الفنية صوفي فون دوبشويتز (الفاو) ؛ إليزابيث مومفورد (منظمة الصحة العالمية) ؛ كاشين ونجساتابورنشاي (الفاو) ؛ غيوم بيلوت (منظمة الأغذية والزراعة / منظمة الصحة العالمية) ؛ كزافييه روش (الفاو) ؛ ريان أغواننو (الفاو) ؛ ديرك فايفر (CVR / KH UytiC) ؛ كايلي مهر إريكابورد (منظمة الصحة العالمية) ؛ دانا كول (الخبيرة المعينة من وزارة الزراعة الأمريكية (EIO / SIHPA)). المساهمون الداعمون: مرتبة أبجديل ا: منظمة EIO: تيانا براند ؛ لوسيا إسكاتي ؛ جولي سنكلير (CDC SU / EIO) ؛ جينغ وانغ منظمة الفاو: جربة أحمد ؛ دراغان أنجيلوفسكي ، تشارلز بيباي ؛ دانيال بلتران ألكرودو ؛ أوريلي بريودس ؛ فيليب كلايس ؛ وانتاني كالبرافيده. فريدريك كيفاريا ؛ خوان لوبروث ؛ نيويل متوي مالامشا ؛ سيرج نزيتشوينج ؛ يووني أوه ؛ جوليو بينتو ؛ كلوديا بيتيجليو ؛ لودوفيك بلي ؛ ايران رايزمان ؛ لوك شونمان ، إسماعيل سك ؛ ميخائيل سوخادزي ، بابا سوماري ؛ كيث سومبشن ؛ داميان تاغو باتشيكو ؛ فريدة زينال مم منظمة الصحة العالمية: ستيفان دي لا روك دو سيفيراك ؛ إيريكا دوجر ؛ أنتوني إشوفوني ؛فاسيلي إسينامانوف ؛ جودرون فريدل ؛ تيناتين جيجوري ؛ جيانيندرا جونغال ؛ ثي هونغ هين دو ؛ بنيدو إمبوما ؛ هبة محروس ؛ ألان مبيروي ؛ أمبروز أوتو تاليسونا ؛ دينا فايفر ؛ نسري ريدي ؛ آنا ريفيير سيناموند ؛ كارولين ريان ؛ فرح صبيح ؛ دوبرافكا سيلينيك ؛ اندانج ويورى وهلاندرى ؛ ميا يي مون ؛ تاميلا زردياشفيلي منظمات / مؤسسات أخرى:سيلسن جوسنر (CDCE) ؛ نوريكازو إيسودا (جامعة هوكايدو) ؛ ديليس مورغان (EHP-SIN) ؛ توني ماونتس (CDCSU) ؛ ماريا كونسيبسيون روسيس (آمن)الدول المساهمة أفغانستان ، الكاميرون ، كوت ديفوار ، إثيوبيا ، جورجيا ، غانا ، إندونيسيا ، كينيا ، باكستان ، بنما ، رواندا ، السنغال ، تونس ، أوغندا ، جمهورية تنزانيا المتحدة ، فيتنام. 58 المساهمون الأداة التنفيذية للتقييم المشترك للمخاطر أداة تنفيذية للدليل الثلاثي الأطراف المتعلق بالأمراض الحيوانية المنشأ الدول المساهمة أفغانستان ، الكاميرون ، كوت ديفوار ، إثيوبيا ، جورجيا ، غانا ، إندونيسيا ، كينيا ، باكستان ، بنما ، رواندا ، السنغال ، تونس ، أوغندا ، جمهورية تنزانيا المتحدة ، فيتنام.

Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Рабочий инструмент Трехстороннего руководства по решению проблемы зоонозов в странах Межотраслевой подход «Единое здоровье»: трехстороннее руководство по решению проблемы зоонозов в странах

Опубликовано под эгидой следующих организаций: Продовольственная и сельскохозяйственная организация Объедененных Наций • Всемирная организация по охране здоровья животных • Всемирная организация здровоохранения • 2021 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Рабочий инструмент Трехстороннего руководства по решению проблемы зоонозов в странах Межотраслевой подход «Единое здоровье»: трехстороннее руководство по решению проблемы зоонозов в странах Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Рабочий инструмент совместной оценки рисков: рабочий инструмент трехстороннего руководства по решению проблемы зоонозов в странах [Joint risk assessment operational tool: an operational tool of the tripartite zoonoses guide] © Всемирная организация здравоохранения (ВОЗ), Продовольственная и сельскохозяйственная организация Объединенных Наций (ФАО) и Всемирная организация по охране здоровья животных (МЭБ), 2021 ISBN (WHO) 978-92-4-003513-3 (онлайн-версия) ISBN (WHO) 978-92-4-003512-6 (версия для печати) ISBN: 978-92-5-134892-5 (FAO) ISBN: 978-92-95115-99-6 (OIE) Все права защищены. ВОЗ, ФАО и МЭБ приветствуют воспроизведение и распространение материалов, содержащихся в настоящей публикации. Запросы на воспроизведение и распространение в некоммерческих целях удовлетворяются на безвозмездной основе при условии указания источника в полной форме. Любое воспроизведение или распространение материалов для последующей продажи или в иных коммерческих целях, в том числе для обучения, без предварительного письменного согласия обладателей авторского права и в соответствующих случаях выплаты вознаграждения не допускаются. Запросы на получение разрешений на воспроизведение или перевод публикаций ВОЗ – как для продажи, так и для некоммерческого распространения – направляются в Отдел печати ВОЗ по форме http://www.who.int/copyright. Используемые в настоящей публикации обозначения и приводимые в ней материалы не означают выражения мнения Всемирной организации здравоохранения (ВОЗ), Продовольственной и сельскохозяйственной организации Объединенных Наций (ФАО) или Всемирной организации по охране здоровья животных (МЭБ) относительно правового статуса любой страны, территории, города или района или их органов власти или относительно делимитации границ. Штрихпунктирные линии на картах обозначают приблизительные границы, которые могут быть не полностью согласованы. Упоминание определенных компаний или продукции определенных производителей, независимо от того, являются ли они запатентованными, не означает, что они одобрены или рекомендованы ВОЗ, ФАО или МЭБ в отличие от аналогичных компаний или продукции, не упомянутых в тексте. Опубликованные материалы распространяются без каких-либо прямых или косвенных гарантий. Ответственность за интерпретацию и использование материалов несет пользователь. ВОЗ, ФАО или МЭБ не несут никакой ответственности за ущерб, связанный с использованием материалов. Мнения, выраженные в настоящей публикации, являются мнениями авторов, которые могут не отражать позиции ВОЗ, ФАО или МЭБ. Публикации Всемирной организации здравоохранения доступны на веб-сайте ВОЗ www.who.int или могут быть приобретены через Отдел печати ВОЗ по адресу World Health Organization, 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland. Тел.: +41 22 791 3264, факс: +41 22 791 4857; эл. почта: bookorders@who.int. Информационные материалы ФАО доступны на веб-сайте ФАО www.fao.org/publications или могут быть приобретены путем обращения на адрес электронной почты Publications-sales@fao.org. Публикации Всемирной организации по охране здоровья животных доступны на веб-сайте МЭБ www.oie.int или могут быть приобретены через книжный интернет-магазин МЭБ по адресу www.oie.int/boutique. iii Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Выражение признательности Содержание этого документа было разработано Продовольственной и сельскохозяйственной организацией Объединенных Наций (ФАО), Всемирной организацией охраны здоровья животных (МЭБ) и Всемирной организацией здравоохранения (ВОЗ) (организации – участники трехстороннего партнерства), включая их региональные и страновые представительства, в тесном сотрудничестве с экспертами в данной области со всего мира, список которых приведен в главе Составители. Организации – участники трехстороннего партнерства выражают благодарность всем экспертам, которые как в личном качестве, так и в качестве представителей соответствующих учреждений, посвятили немало времени и усилий работе над этим документом. Также выражается благодарность за предоставление технической помощи и/или нефинансовой поддержки в разработке данного руководства следующим партнерам и организациям: Агентству США по международному развитию (USAID), Центры США по контролю и профилактике заболеваний (CDC), Агентству по снижению угроз Министерства обороны США (DTRA), Корейскому Агентству Международного Сотрудничества (KOICA). Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Содержание 01 Модуль 0 Введение в совместную оценку рисков 02 Обзор рабочего инструмента совместной оценки рисков 03 Введение 06 Общие сведения 11 Модуль 1 Организация СОР 12 Организация СОР 13 Этап 1 Создание и созыв национального руководящего комитета СОР 16 Этап 2 Назначение руководителя СОР 18 Этап 3 Создание и созыв технической группы СОР 22 Этап 4 Создание и созыв группы заинтересованных сторон СОР 24 Пример: организация СОР в Индонезии 25 Модуль 2 Формулирование структуры оценки рисков для СОР 26 Этап 5 Формулирование структуры оценки рисков 27 Пример: формулирование структуры оценки рисков в отношении вспышки бешенства 29 Модуль 3 Проведение СОР 30 Этап 6 Определение и схематическое отображение путей формирования рисков 32 Пример: пути формирования рисков для вируса лихорадки Рифт-Валли 33 Этап 7 Формулирование и документирование вопросов для оценки рисков 36 Пример: вопросы для оценки риска в отношении вируса лихорадки Рифт-Валли 37 Этап 8 Характеризация риска 46 Пример: характеризация риска в отношении высокопатогенного вируса птичьего гриппа H5N1 47 Модуль 4 Использование практических результатов СОР 48 Этап 9 Определение вариантов управления рисками и коммуникационных сообщений 49 Этап 10 Документирование оценки 51 Пример: вирус лихорадки Рифт-Валли 52 Вспомогательные документы iv Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) 53 Приложениеes 54 Приложение A Типовой мандат руководящего комитета совместной оценки рисков 57 Приложение B Типовой мандат руководителя совместной оценки рисков 58 Приложение C Полезные советы по координации групповой работы для руководителя совместной оценки рисков 59 Приложение D Типовой мандат технической группы совместной оценки рисков 61 Приложение E Типовой мандат группы заинтересованных сторон совместной оценки рисков 63 Приложение F Шаблон отчета о совместной оценке рисков 70 Приложение G Потенциально необходимая информация для оценки 72 Приложение H Потенциальные источники информации 74 Приложение I Взаимосвязи между структурой оценки рисков, вопросами для оценки и вариантами управления рисками 77 Приложение J Типовая форма для структурирования оценки рисков 81 Глоссарий 87 Составители 00 Рисунки vi 1. СОР в контексте Трехстороннего руководства по зоонозам 02 2. Модули и этапы СОР 04 3. Повышение эффективности СОР 09 4. Задачи и последовательность итеративного процесса СОР 13 5. Организационная структура СОР 32 6. Матрица риска 34 7. Формулирование вопросов для оценки рисков 44 8. Матрица рисков Нумерованные врезки 14 1. Обязанности, задачи и функции руководящего комитета СОР 16 2. Обязанности, задачи и функции руководителя СОР 18 3. Обязанности, задачи и функции технической группы СОР 22 4. Обязанности, задачи и функции группы заинтересованных сторон СОР v vi Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) СОР в контексте Трехстороннего руководства по зоонозам КОНТЕКСТ Рисунок 1. СОР в контексте Трехстороннего руководства по зоонозам В 2019 году организации–участники трехстороннего партнерства -Продовольственная и сельскохозяйственная организация Объединенных Наций (ФАО), Всемирная организация здравоохранения животных (МЭБ) и Всемирная организация здравоохранения (ВОЗ) -разработали Трехстороннее руководство по зоонозам (ТРЗ), которое является итогом глобальных усилий более 100 экспертов по всему миру, предоставивших рекомендации и разъяснения передовых методов борьбы с зоонозными заболеваниями в странах. Это включает в себя поддержку стран в понимании национальных условий и развитии стратегического технического потенциала. Для поддержки стран в этих усилиях были разработаны три рабочих инструмента (РИ): (1)Межотраслевой координационный механизм (РИ МКМ), (2) Совместная оценка рисков (РИ СОР) и (3) Надзор и обмен информацией (РИ НОИ). Эти инструменты могут использоваться независимо или в рамках скоординированных усилий для поддержки национального потенциала по обеспечению готовности и реагирования, с привязкой к существующей международной политике и предоставлением поддержки в усилиях по обеспечению глобальной безопасности в области здравоохранения. В частности, РИ СОР предоставляет дополнительную поддержку в оценке рисков внедряющим ТРЗ странам. КОНКРЕТНЫЕ ВИДЫ ТЕХНИЧЕСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ Совместная оценка рисков Планирование и обеспечение готовности Расследование и реагирование Подготовка кадров Коммуникация рисков Надзор и обмен информацией Межотраслевой координационный механизм(1) (2) (3) Модуль 0 Модуль 0. Введение в совместную оценку рисков 02 Обзор рабочего инструмента совместной оценки рисков 03 Введение 06 Общие сведения МОДУЛь 0. ВВЕДЕНИЕ В СОВМЕСТНУю ОЦЕНКУ РИСКОВ 2 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Обзор рабочего инструмента совместной оценки рисков Десять этапов процесса совместной оценки рисков (СОР) подразделяются на 4 модуля (рис. 1), благодаря чему в различные модули СОР можно включать разных участников. Рисунок 2: Модули и этапы СОР (красным цветом: , серым: ) Важный момент Модуль 0 в сочетании с любым другим модулем позволяет получить справочную информацию, благодаря чему на любом этапе можно добавлять новых участников. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ЭТАПЫ МОДУЛЬ 0 Введение Организация Проведение Использование практических результатов Формулирование структуры оценки рисков для МОДУЛЬ 1 МОДУЛЬ 2 МОДУЛЬ 3 МОДУЛЬ 4 Введение Создание и созыв национального руководящего комитета СОР Назначение руководителя Формулирование структуры оценки рисков Определение и схематическое отображение путей формирования рисков Формулирование и документирование вопросов для оценки рисков Характеризация риска Определение вариантов управления рисками и коммуникационных сообщений Документирование оценки Создание и созыв технической группы Создание и созыв группы заинтересованных сторон 3МОДУЛь 0. ВВЕДЕНИЕ В СОВМЕСТНУю ОЦЕНКУ РИСКОВ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Введение 1 В зависимости от характера мандатов и потребностей секторов консенсус не всегда возможен или необходим. Области применения и преимущества национальной совместной оценки рисков : Зоонозы, относимые к категориям эндемических или эмерджентных, представляют опасность как для здоровья животных, так и для здоровья людей. Повышению эффективности деятельности по выявлению, оценке, снижению связанных с зоонозами рисков и управлению ими способствует координация усилий и сотрудничество между министерствами и другими ведомствами внутри страны, отвечающими за различные области здравоохранения, здоровья животных и окружающей среды. Хотя в секторах здравоохранения, здоровья животных и других важно проводить свои собственные оценки, обеспечивающие возможность управления рисками в контексте каждой отрасли, для полного понимания общих рисков, возникающих при контакте между человеком, животными и окружающей средой, и управления ими необходимо объединение информации из стран и экспертных знаний из всех соответствующих отраслей, полученных в процессе совместной оценки связанных с зоонозами общих рисков для здоровья. Когда оценка базируется на данных, предоставленных соответствующими секторами, а также их знаниях и опыте, значительно возрастают объем и качество информации, используемой для оценки рисков, равно как и достоверность самой оценки. Успех совместной оценки рисков (СОР) зависит от эффективности обмена информацией между секторами на всех этапах процесса, что в идеале должно привести к достижению консенсуса1 в отношении конечного результата оценки и подготовки совместного или согласованного итогового документа. Процесс СОР, как правило, является итеративным, то есть периодически повторяется, поэтому регулярные обмены данными между секторами способствуют более глубокому пониманию на межсекторальном уровне вопросов восприятия, потребностей, мандатов и ограничений всех соответствующих секторов. Процесс СОР включает рассмотрение вариантов управления рисками и потребностей в информировании (анализ рисков) и выработку рекомендаций. Это позволяет директивным органам разрабатывать и осуществлять научно обоснованные меры по управлению рисками и коммуникации, согласовывая их между секторами или совместно их выполняя. ЭКСПЕРТНЫЕ ЗНАНИЯ И ПОТЕНЦИАЛ В ОБЛАСТИ ОЦЕНКИ РИСКОВ в идеале руководитель СОР и члены технической группы должны обладать опытом в области оценки рисков. Однако во многих странах не имеется достаточного количества специалистов в области оценки рисков или эпидемиологии в одном или нескольких секторах, для того чтобы провести оценку в рамках конкретного сектора или принять участие в проведении совместной оценки. Тем не менее в случае возникновения или угрозы возникновения событий, связанных с зоонозами, важно проводить совместные оценки, одновременно работая над укреплением потенциала. ПРИВЛЕЧЕНИЕ К УЧАСТИЮ СООТВЕТСТВУЮЩИХ СЕКТОРОВ некоторые зоонозы в основном поражают людей, но не животных, или диких животных, но не домашний скот. Для полной оценки рисков, независимо от степени их воздействия на тот или иной сектор, необходимы информация и экспертные знания от всех групп заинтересованных сторон. ПОЛИТИЧЕСКАЯ ВОЛЯ деятельное участие, поддержка и политическая воля со стороны руководства способны создать необходимые условия для объединения усилий соответствующих секторов в целях их всестороннего участия в процессе и получения более объективных и полезных результатов оценки. Однако даже в тех случаях, когда такой политической поддержки еще не имеется, технические группы по вопросам зоонозов могут объединить усилия по различным направлениям своей деятельности в целях проведения совместной оценки. ДОСТУП К ИНФОРМАЦИИ на ранних стадиях возникновения зоонозного события часто наблюдаются отсутствие достаточной информации и высокий уровень неопределенности конечного результата оценки. Многие страны не располагают инфраструктурой и ресурсами для сбора данных и используют вместо них экспертные знания и опыт, полученные при оценке аналогичных событий или патогенов. Независимо от наличия информации в процессе оценки рисков выявляются конкретные пробелы в наиболее существенных данных и определяются целевые мероприятия по их сбору. МОДУЛь 0. ВВЕДЕНИЕ В СОВМЕСТНУю ОЦЕНКУ РИСКОВ 4 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Повышение эффективности СОР Оптимальное функционирование системы СОР зависит от наличия в стране определенных ключевых предпосылок. Если таких предпосылок не существует, необходимо принять меры по их созданию. Рисунок 3. Повышение эффективности СОР 5МОДУЛь 0. ВВЕДЕНИЕ В СОВМЕСТНУю ОЦЕНКУ РИСКОВ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Как использовать рабочий инструмент СОР Этот рабочий инструмент (РИ) предназначен для сотрудников национальных министерств, отвечающих за здравоохранение, здоровье животных и окружающую среду, или других государственных ведомств (совместно именуемых в данном РИ «ведомствами»), осу- ществляющих контроль и лечение зоонозов, в частности эпидемиологов, а также для работников лабораторий, специалистов по управлению рисками и сотрудников по ком- муникации. В РИ излагаются принципы СОР и ее роль в информационном обеспечении выработки мер политики. В нем содержатся рекомендации по организации процесса совместной качественной оценки рисков и дается пошаговое описание порядка выпол- нения каждого этапа этого процесса. В приложениях содержатся типовые документы и формы, которые будут полезны при проведении совместной оценки рисков, включая типовую форму отчета о СОР. Для использования РИ СОР не обязательно иметь предше- ствующий опыт оценки рисков. Страны могут применять и модифицировать составные части РИ в соответствии со своими потребностями, адаптируя их к национальным условиями или действующим механизмам. Например, в ряде стран уже действует государственный механизм внутри- или межве- домственного обмена технической информацией о зоонозах. Соответствующая целевая группа или платформа «Единое здоровье» могут послужить основой для руководящего комитета, описанного в РИ. Страны могут применять эти инструменты и процессы к национальным приоритетным зоонозам (например к птичьему гриппу) или к любым проблемам охраны здоровья, свя- занных с контактами между человеком, животными и окружающей средой (например к проблеме устойчивости к противомикробным препаратам). Важный момент Все перечисленные выше предпосылки для проведения успешной оценки важны, но во время воз- никновения или угрозы возникновения зоонозного события СОР может быть проведена без них. МОДУЛь 0. ВВЕДЕНИЕ В СОВМЕСТНУю ОЦЕНКУ РИСКОВ 6 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Общие сведения 2 Краткие описания количественного анализа при оценке рисков можно найти в следующих публикациях: 2.1.1 Всемирная организация здравоохранения. Руководство ВОЗ «Быстрая оценка событий, представляющих непосредственную опасность для здоровья населения». Женева: ВОЗ, 2012, с. 44 (http://www.who.int/csr/resources/ publications/HSE_GAR_ARO_2012_1/ru/, по состоянию на 18 июня 2020 г.) 2.1.2 World Organisation for Animal Health. Handbook on import risk analysis for animals and animal products. I. Introduction and qualitative risk analysis. Paris: OIE; 2010. https://rr-africa.oie.int/wp-content/uploads/2018/03/handbook_on_import_ risk_analysis_-_oie_-_vol__i.pdf, accessed 23 November 2020). Принципы оценки рисков Оценка рисков — это систематический процесс сбора, оценки и документирования инфор- мации в целях оценки уровня риска в определенный период времени и в конкретном месте. Это итеративный процесс, основанный на максимально полной и достоверной информации, которая имеется во время оценки. Риск включает в себя два составных элемента: вероятность и воздействие (последствия), и каждому из них присуща некоторая мера неопределенности. Оценка рисков включает оценку вероятности, воздействия и связанной с ними неопределенности в отношении одного или нескольких вопросов, которые касаются конкретного аспекта рисков, связан- ных с зоонозным событием или угрозой такого события. • Вероятность это прогнозируемая степень вероятности или возможность возникно- вения ситуации, описанной в данном вопросе оценки рисков. • Воздействие это масштаб или тяжесть последствий в случае возникновения такой ситуации. Риски (с учетом как вероятности, так и воздействия) оцениваются с учетом предполага- емой или известной опасности, присутствия данной опасности или возможной подвер- женности ей, а также условий, в котором проводится оценка события. Оценки рисков основываются на имеющихся в данный момент знаниях, которые, как правило, являются неполными или с трудом поддаются проверке, поэтому в конечные результаты (итоговые документы, отчеты) всегда вносится указание об уровне неопре- деленности сделанной оценки. Неопределенность зависит от качества и детальности информации, имеющейся на момент оценки. При следующей итерации оценки риска, когда для обоснования и улучшения результатов будет доступна новая информация, уровень неопределенности будет ниже. Оценки риска могут быть количественными или качественными • В количественных оценках рисков2 показатели вероятности, воздействия и неопре- деленности выражаются в числовом виде. Недостающие данные оцениваются с помощью математических моделей или консультаций экспертов. Однако для прове- дения достоверных количественных оценок данных часто не хватает. • При качественной оценке рисков показатели вероятности, воздействия и неопре- деленности выражаются с помощью наборов описательных категорий, для каждой из которой определены четкие значения. Качественная оценка рисков выполняется быстрее и требует менее полной информации, а в тех случаях, когда отсутствуют научные данные, используются мнения экспертов. При качественной оценке риска оцениваются события или чрезвычайные ситуации в области здравоохранения, при которых информация ограничена или требуется оперативное принятие ответных мер. 7МОДУЛь 0. ВВЕДЕНИЕ В СОВМЕСТНУю ОЦЕНКУ РИСКОВ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Роль оценки рисков в управлении рисками Оценки рисков предоставляют фактические данные для принятия решений по управлению рисками и информированию о рисках. Результаты оценки рисков напрямую использу- ются в процессе принятия управленческих решений. Таким образом, процессы оценки рисков наиболее эффективно действуют в рамках государственных структур, которые осуществляют управление рисками и информирование о рисках, путем привлечения к участию лиц, ответственных за принятие решений и разработку политики, из всех соот- ветствующих секторов. Меры политики по управлению рисками и информированию о них вырабатываются, в первую очередь, с учетом результатов оценки вероятности и воздействия риска. Вместе с тем другие результаты оценки, такие как выявленные пробелы в имеющейся информации, часто указывают на необходимость и служат основанием для целенаправленных научных или социальных исследований, дополнительных мер эпиднадзора, сбора информации или диагностического тестирования. Такая дополнительная информация может умень- шить неопределенность и повысить точность прогнозов в будущих итерациях оценки. Зачем нужна совместная оценка рисков? Оценки рисков в рамках отдельных секторов являются важным инструментом управ- ления рисками в секторах здравоохранения, здоровья животных и окружающей среды в контексте условий, перспектив, приоритетов и мандатов соответствующего сектора, например для определения того, необходимы ли дополнительные больничные койки или следует ли ужесточить контроль за перемещением животных. Эти секторальные оценки исключительно важны и должны проводиться в отношении всех связанных с зоонозами событий и угроз. Для решения проблем охраны здоровья, возникающих при контактах между человеком, животными и окружающей средой, требуется совместная работа представителей различ- ных секторов и отраслей знания. Это касается оценок рисков, а также готовности, эпид- надзора, ответных мер и многих других областей национальных систем здравоохранения. Объединение национальной информации и экспертных знаний из всех соответствующих секторов в целях совместной оценки рисков для здоровья, связанных с зоонозными заболеваниями, обеспечивает всем секторам возможность, действуя вместе, в полной мере оценивать и понимать общие риски, возникающие при контактах между человеком, животными и окружающей средой, и управлять ими путем скоординированных ответ- ных действий. Использование СОР позволяет более эффективно и более обоснованно подходить к решению существующих в этой зоне контакта проблем, чем в случае оценки рисков, проводимых в рамках одного сектора. Основная трудность при проведении СОР заключается в том, что в разных секторах они часто проводятся по разным причинам, которые обусловлены их различными потреб- ностями и интересами, поэтому вопросы для оценки рисков также различаются. Инстру- менты и процессы, которые различные сектора используют для оценки рисков, видоиз- меняются в соответствии с их специфическими потребностями, и поэтому их невозможно напрямую использовать в других секторах. Когда сектора объединяются для СОР, в резуль- тате использования различных подходов и терминологии возникают путаница или недо- разумения. В некоторых странах не существует официального обмена данными между секторами, и во многих странах нет налаженного механизма для передачи информации о зоонозах между различными департаментами одного государственного ведомства или между ведомствами, что еще больше осложняет проведение СОР. МОДУЛь 0. ВВЕДЕНИЕ В СОВМЕСТНУю ОЦЕНКУ РИСКОВ 8 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Секторальные и совместные оценки рисков взаимно дополняют друг друга. Выводы и пробелы, выявленные в ходе оценки рисков для конкретного сектора, могут указать на необходимость использования многосекторальных и междисциплинарных данных и экспертных знаний и, следовательно, на необходимость проведения СОР. Кроме того, результаты СОР способны повлиять на последующие оценки в конкретных секторах в отношении какого-либо события и повысить их эффективность, благодаря тому что будут предоставлены дополнительные данные об анализируемых рисках или выявлены потребности в информации и экспертных знаниях для различных аспектов зоны контакта. Важнейшее требование наличия сильной политической воли и деятельной поддержки заинтересованных сторон в целях стабильного проведения оценок риска одинаково применимо как к оценкам в рамках отдельных секторов, так и к совместно проводимым оценкам, дополнительно нуждающимся в согласовании действий между ведомствами и большим числом заинтересованных сторон. Однако когда всеми заинтересованными сторонами будут совместно согласованы ключевые цели и результаты смогут применяться в различных секторах, процесс СОР станет стандартным инструментом национальной системы для решения проблем в области здравоохранения, связанных с контактами между человеком, животными и окружающей средой. Когда следует проводить СОР? Совместные оценки рисков проводятся: • в плановом порядке в целях планирования на случай чрезвычайной ситуации; • после определения приоритетных зоонозов для согласования мер по осуществлению; • во время чрезвычайной ситуации. Сфера охвата РИ СОР В настоящем РИ описывается процесс проведения совместной оценки рисков на нацио- нальном уровне. В рамках функционирующей национальной системы здравоохранения сектор здоровья животных, сектор здоровья человека и другие сектора (например охраны дикой природы, окружающей среды) на регулярной и индивидуальной основе проводят секторальные оценки рисков событий, угрожающих здоровью. Когда намечается или возникает угрожающее здоровью событие, связанное с контактами между человеком, животными и окружающей средой, проводится СОР, в ходе которой основное внимание уделяется рискам именно в зоне контакта. Информация, полученная в результате оценки (оценок) рисков для отдельного сектора, включается в процесс СОР3. Данная СОР имеет целью качественную оценку рисков. Она может быть проведена опера- тивно, без необходимости использования большого объема выверенных количественных данных или применения специальных математических методов. Изложенные здесь этапы, в частности создание руководящего комитета и технической группы СОР, относятся к одной конкретной опасности или событию в области здраво- охранения, хотя в случае сходных событий в той или иной стране состав их участников может частично совпадать. Техническая оценка также относится к конкретному событию, при этом для разных событий цели и вопросы оценки риска различаются. В некоторых случаях информация, полученная в результате оценки, может быть применима к несколь- ким событиям. 3 В этом рабочем инструменте рассматривается только СОР. Имеются также другие документы, в которых рассматриваются оценки рисков конкретного сектора, меры эпиднадзора, отчетность по стандартам ММСП/МЭБ, ответные действия и коммуникация. 9МОДУЛь 0. ВВЕДЕНИЕ В СОВМЕСТНУю ОЦЕНКУ РИСКОВ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Рекомендуемые этапы процесса СОР Как показано на рис. 2, процесс СОР состоит из 10 этапов. Различные страны могут вклю- чать в свой процесс одни этапы и не включать другие, изменять порядок их выполнения, при этом адаптируя некоторые этапы к предполагаемому конкретному событию, пред- ставляющему опасность для здоровья населения. В экстренных ситуациях некоторые этапы могут быть пропущены. Необязательные этапы показаны на РИС. 2 (С. 2), а на рис. 4 изображена последовательность процесса СОР с точками обратной связи. Рисунок 4. Задачи и последовательность итеративного процесса СОР ОРГАНИЗАЦИЯ ПРОЦЕССА СОР • Определение сферы охвата и задач СОР • Формирование структуры руководства • Назначение руководителя СОР • Определение структуры оценки (сфера охвата, цель) • Формирование группы заинтересованных сторон СОР (по желанию) РУКОВОДСТВО И УПРАВЛЕНИЕ ПРОЦЕССОМ СОР • Поддержание коммуникации между группами • Формирование технической группы СОР и руководство ее деятельностью ПРОВЕДЕНИЕ ТЕХНИЧЕСКОЙ ОЦЕНКИ Определение вопросов для оценки рисков Определение и графическое отображение путей формирования рисков Характеризация риска • Обзор и анализ имеющейся информации • Выявление информационных пробелов • Оценка степени вероятности, воздействия и неопределенности • Техническая интерпретация данных Определение вариантов коммуникации и управления Документирование оценки ПРАКТИЧЕСКОЕ ИСПОЛЬЗОВАНИЕ РЕЗУЛЬТАТОВ ОЦЕНКИ • Обзор практических результатов СОР • Составление плана управления и коммуникации • Определение последующих шагов • Пересмотр структуры СОР УПРАВЛЕНИЕ РИСКАМИ КОММУНИКАЦИЯ РИСКОВ* Сбор данных + повторные оценки Вклад различных секторов в процесс СОР Руководящий комитет СОР Руководитель СОР Техническая группа СОР Группа заинтересованных сторон СОР Зависит от страны РОЛИ --- ПУНКТИРНЫМИ ЛИНИЯМИ ОБОЗНАЧЕНЫ НЕОБЯЗАТЕЛьНЫЕ ЭЛЕМЕНТЫ *КОММУНИКАЦИЯ РИСКОВ ПРИМЕНЯЕТСЯ НА ПРОТЯЖЕНИИ ВСЕГО ПРОЦЕССА СОР Ко рр ек ти вы п о м ер е не об хо д и м ос ти

Модуль 1 Модуль 1. Организация СОР 12 Организация СОР 13 Этап 1 Создание и созыв национального руководящего комитета СОР 16 Этап 2 Назначение руководителя СОР 18 Этап 3 Создание и созыв технической группы СОР 22 Этап 4 Создание и созыв группы заинтересованных сторон СОР 24 Пример: организация СОР в Индонезии МОДУЛь 1. ОРГАНИЗАЦИЯ СОР 12 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Организация СОР Каждая страна имеет основания и право для проведения СОР и использования полу- ченных результатов; при этом в ней могут уже действовать структуры или механизмы, предназначенные для оценки рисков для здоровья или для многосекторального сотруд- ничества. Для поддержки процесса СОР целесообразно использовать действующие в странах механизмы. Например, в качестве руководящего комитета СОР может выступать действующая платформа «Единое здоровье» или механизм координации. В зависи- мости от своего исходного уровня отдельные страны по-разному подходят к процессу организации. Ряд мероприятий на национальном уровне может обеспечить основу и контекст для организации процесса СОР. К ним относятся: • обзор национальных систем, межведомственных связей и инфраструктуры, а также уже действующих процессов оценки рисков; • обзор существующих национальных механизмов комплексного сотрудничества; • согласование типовых мандатов руководителей СОР, руководящих комитетов, групп заинтересованных сторон и технических групп (СМ. ПРИЛОЖЕНИЯ A, B, D, E); • согласование типового механизма принятия решений, например о выборе руково- дителя СОР, составлении списков руководителей и членов; • анализ заинтересованных сторон с целью определения состава руководящего коми- тета, технической группы и группы заинтересованных сторон; • усилия по обеспечению приверженности правительства, включая получение от него общей санкции на проведение СОР, обеспечивающей оперативное взаимодействие ведомств; • разработка межсекторального соглашения об обстоятельствах, в которых должна проводиться СОР. Важные моменты • Чтобы обеспечить практическую ценность и устойчивость результатов СОР, национальные учреждения, отвечающие за здравоохранение, здоровье животных. и санитарное состоя- ние окружающей среды, проводят СОР с участием всех соответствующих заинтересованных сторон. Этап 3 6 9 10 4 7 2 5 8 13 МОДУЛь 1. ОРГАНИЗАЦИЯ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 1: Создание и созыв национального руководящего комитета СОР Руководящий комитет рекомендуется создавать во всех ситуациях. При этом в различных обстоятельствах руководящие комитеты могут различаться по уровню официальности, численности и составу, и в случае чрезвычайной ситуации их характер может изменяться. Руководящий комитет СОР осуществляет общий контроль за процессом СОР. Комитет отвечает за управление и информирование о решениях, принятых на основе результа- тов СОР, но не занимается техническими вопросами оценки риска. Он может получать рекомендации от других заинтересованных сторон через группу внешних заинтересован- ных сторон. Разграничение этих трех функций позволяет технической группе СОР более эффективно заниматься техническими вопросами, не подвергаясь влиянию политических соображений или иных разнообразных точек зрения. В качестве руководящего комитета СОР может быть задействован существующий многосекторальный координационный механизм. Рисунок 5. Организационная структура СОР РУКОВОДЯЩИЙ КОМИТЕТ СОР Группа заинтересованных сторон СОР Техническая группа СОР Ре ко м ен д ац и и Предоставление технических результатов и вариантов Формирование Рекомендации Гос уд ар ст ве нн ая с и ст ем а Координация Руководитель СОР 1 МОДУЛь 1. ОРГАНИЗАЦИЯ СОР 14 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Во врезке 1 и приложении А приведены обязанности, задачи и функции руководящего комитета СОР. Руководящий комитет может периодически вносить изменения в эти задачи, исходя из развития связанной с заболеванием ситуации и с учетом рекомендаций технической группы СОР или группы заинтересованных сторон. Этап 1.1. Формирование руководящего комитета СОР • Назначение членов руководящего комитета СОР. -  Первоначальный состав руководящего комитета СОР совместно формируется ведомствами, которые, вероятно, будут запрашивать проведение СОР (часто это ведомства, отвечающие за здоровье человека, здоровье животных и окружающую среду). -  Для разных событий, в зависимости от структуры подчиненности и ответственности за все аспекты мероприятия, состав руководящего комитета может меняться. -  Если позволяет время, определить необходимый состав можно с помощью анализа заинтересованных сторон. -  В случае, если при организации технического процесса СОР требуется экстренный обмен сообщениями, следует рассмотреть возможность включения в состав комитета специалистов по коммуникации. • Получение одобрения от всех соответствующих министерств и ведомств, которые будут участвовать в работе комитета, в соответствии с установленным в каждой стране порядком. Врезка 1: Обязанности, задачи и функции руководящего комитета СОР (См. приложение A «Типовой мандат») • определяет цель и сроки проведения этапов СОР; • назначает руководителя СОР, который впоследствии входит в состав руководящего комитета; • предлагает состав технической группы СОР; • анализирует и интерпретирует результаты оценки риска; • формулирует стратегии управления рисками и информационные сообщения, устанавливает их приоритетность на основе СОР и содействует осуществлению мероприятий; • пересматривает и при необходимости корректирует процесс СОР; • определяет состав и осуществляет формирование группы заинтересованных сторон; • поддерживает постоянный диалог с технической группой СОР и группой заинтересованных лиц (если таковая создана) через руководителя СОР в целях анализа и корректирования процесса по мере необходимости. Этап 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 15 МОДУЛь 1. ОРГАНИЗАЦИЯ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 1.2.  Созыв руководящего комитета СОР Если еще не налажен официальный процесс, ведомства, рассматривающие проведе- ние СОР, созывают руководящий комитет. Первоначально комитет собирается, чтобы определить содержание СОР, и потом после представления каждого отчета об оценке рисков для интерпретации оценки и разработки плана действий. Как минимум первые два совещания проводятся очно. Руководящий комитет СОР созывает первое совещание в кратчайшие сроки после соз- дания группы. На первом совещании в связи с чрезвычайными событиями руководящий комитет СОР: • согласовывает неформальные методы работы (например касающиеся председа- тельствующего, ответственных за ведение протоколов); • назначает руководителя СОР, который затем становится членом руководящего комитета (О КРИТЕРИЯХ ВЫБОРА РУКОВОДИТЕЛЯ СОР И ЕГО ЗАДАЧАХ СМ. МОДУЛь 1, ЭТАП 2.1); • устанавливает структуру и содержание оценки (СМ. МОДУЛь 2, ЭТАП 5); • выявляет необходимость в экспертных знаниях и информации для оценки (образцы необходимой информации и источники информации представлены в ПРИЛОЖЕНИЯХ G и H); • рассматривает и предлагает совместно с руководителем СОР состав технической группы (технические учреждения, департаменты) на основе необходимых знаний и информации (СМ. МОДУЛь 1, ЭТАП 3); • принимает решение о сроках и последовательности проведения технического процесса СОР; • определяет форматы срочной отчетности и итоговых документов, подготовленных технической группой СОР по результатам оценки (например, полный отчет, резюме) (СМ. ПРИЛОЖЕНИЕ F «ТИПОВАЯ ФОРМА ОТЧЕТА О СОР»); • принимает решения об экстренных разрешительных процедурах и уровне конфиденциальности результатов срочных оценок. На последующих совещаниях по чрезвычайным событиям руководящий комитет: • рассматривает результаты СОР и варианты управления рисками и информирования о рисках в целях разработки плана управления; • совместно с технической группой СОР принимает решение о дате следующего совещания. Для обеспечения устойчивости и эффективности процесса СОР в определенные моменты руководящий комитет: • проводит обзор любых принятых срочных процедур и при необходимости пересматривает их; - может принять решение об использовании в будущем других процедур в экстренных и неэкстренных ситуациях; • устанавливает структуру и принципы руководства для руководящего комитета (например постоянное руководство со стороны министерства здравоохранения или министерства сельского хозяйства, сменяемость руководства или совместное руководство); • согласовывает порядок общего руководства и мандат руководящего комитета СОР (СМ. ПРИЛОЖЕНИЕ А) или рассматривает проекты этих документов; • предлагает, совместно с руководителем СОР, состав группы заинтересованных сторон (СМ. МОДУЛь 1, ЭТАП 4). МОДУЛь 1. ОРГАНИЗАЦИЯ СОР 16 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 2: Назначение руководителя СОР Должность руководителя СОР необходима во всех ситуациях. Функции и конкретные направления деятельности руководителя СОР будут различаться в зависимости от страны, обстоятельств и временных рамок. Руководящий комитет СОР назначает руководителя СОР, задачей которого является организация и осуществление от имени правительства национального процесса СОР в отношении конкретного события или угрозы. Это лицо получает полномочия от руково- дящего комитета СОР и подотчетно ему, а также участвует в работе комитета в качестве его члена. Руководящий комитет СОР определяет уровень полномочий и самостоятельности, а также круг вопросов, входящих в компетенцию руководителя СОР. Обязанности, задачи и функции руководителя СОР представлены во ВРЕЗКЕ 2 и в ПРИЛОЖЕНИИ B. Важной функцией руководителя СОР является организация групповой работы, и в прило- жении C приведены общие советы по этой функции, которые помогут повысить эффек- тивность сотрудничества и улучшить координацию в ходе технических этапов 6–8 СОР. Врезка 2: Обязанности, задачи и функции руководителя СОР (См. приложение B «Типовой мандат») • назначает членов технической группы СОР; • рассматривает и согласовывает состав технической группы СОР, график и практические результаты ее работы, учитывая рекомендации руководящего комитета СОР; • руководит процессом анализа заинтересованных сторон; • на основе результатов анализа заинтересованных сторон и с учетом рекомендаций руково- дящего комитета СОР определяет и приглашает конкретные организации или отдельных лиц для участия в работе группы заинтересованных сторон СОР; • управляет и руководит всеми оперативными аспектами процесса СОР в связи с конкретным событием или угрозой; • координирует и поддерживает текущую деятельность по коммуникации между технической группой СОР, руководящим комитетом и группой заинтересованных сторон в целях критиче- ской оценки и — при необходимости — корректирования процесса; • принимает решения как это санкционировано руководящим комитетом; • созывает совещания технической группы СОР и осуществляет административное руководство и управление группой, обеспечивая понимание каждым ее членом своих функций и выпол- нение поставленных перед ним задач; • принимает к рассмотрению все проблемы, передаваемые для решения руководящему коми- тету СОР; • выявляет и решает вопросы обеспеченности ресурсами. Этап 3 6 9 10 1 4 7 5 8 17 МОДУЛь 1. ОРГАНИЗАЦИЯ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) 2 Ниже перечислены некоторые национальные мероприятия, которые могут быть прове- дены до этого этапа. • Разработка порядка назначения руководителя СОР. Ведомства совместно согласуют соответствующий механизм назначения лица, которое будет руководить процессом СОР в отношении любого события, опасности или угрозы. В разных странах такие механизмы будут различными. • Составление списка кандидатов на роль руководителя СОР с указанием департа- ментов/подразделений (включая контактную информацию) для различных типов событий или угроз. В идеале необходимо специально обучить пользованию инстру- ментом СОР нескольких лиц, способных выступать в качестве руководителя СОР. Этап 2.1.  Назначение и утверждение руководителя СОР Руководство СОР может осуществляться представителем одного из ведомств единолично, представителями разных ведомств поочередно, представителями участвующих ведомств совместно или представителем ключевого учреждения из числа заинтересованных сто- рон. Во всех случаях руководитель или руководители СОР подотчетны руководящему комитету в части исполнения ими своих функций по руководству СОР. Руководителем СОР обычно является физическое лицо, но в этом качестве могут выступать и названные органы/должностные лица или организация. К критически важным качествам руководителя СОР относятся: • экспертные знания/опыт в области оценки рисков; • лидерский потенциал; • умение вести переговоры; • уверенные организационные навыки; • понимание процессов государственного управления; • способность взаимодействовать с различными секторами и использовать принципы и подходы «Единого здоровья»; • умение завоевать уважение всех участвующих секторов. Чтобы принять решение о том, какой сектор будет выполнять лидерские функции, руко- водящий комитет может принять во внимание следующие факторы: • какой сектор располагает наибольшим объемом информации/фактических данных/ экспертных знаний; • какой сектор в наибольшей степени затронут событием; • какой сектор в настоящее время располагает наибольшим институциональным потенциалом. Важный момент Важную роль в процессе СОР играет хорошая координация групповой работы, способствующая более успешному ее выполнению. Руководителю СОР полезно иметь уверенные организаци- онные навыки (СМ. ПРИЛОЖЕНИЕ C). В качестве альтернативы эта функция может быть передана на внешний подряд специалисту-координатору или специалисту по коммуникации без техниче- ских экспертных знаний. МОДУЛь 1. ОРГАНИЗАЦИЯ СОР 18 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 3: Создание и созыв технической группы СОР Техническая группа СОР необходима во всех ситуациях, но ее мандат и итоговые документы в разных странах и в разных обстоятельствах могут различаться. Техническая группа СОР представляет собой небольшую группу технических сотрудников, которые проводят оценку рисков и отчитываются перед руководящим комитетом. Во ВРЕЗКЕ 3 и ПРИЛОЖЕНИИ D представлены обязанности, задачи и функции технической группы СОР. Ниже перечислены некоторые национальные мероприятия, которые могут быть проведены до этого этапа. • Создание реестра специалистов технических групп СОР. Заблаговременная подго- товка реестра технических сотрудников и организаций, обладающих необходимыми экспертными знаниями и информацией для выявления потенциальных угроз зоо- нозов на национальном уровне, поможет оперативно сформировать техническую группу СОР. Руководящий комитет может, например, принять решение о необхо- димых квалификациях и о том, кто будет вести и обновлять реестр. Целесообразно включить в реестр специалистов, участвующих в секторальных оценках рисков. • Разработка административных процедур для приглашения сотрудников из других организаций, в том числе сторонних. Врезка 3: Обязанности, задачи и функции технической группы СОР (См. приложение D «Типовой мандат») • определяет данные, необходимые для проведения СОР; • распространяет необходимые данные, а также соответствующий опыт и экспертные знания в отношении оцениваемого события/опасности; • формулирует и документирует вопросы для оценки рисков на основе структуры оценки и общего круга задач руководящего комитета; • определяет и схематически изображает потенциальные пути формирования рисков; • собирает имеющуюся информацию для определения вероятности и воздействия по каждому из вопросов оценки рисков; • выявляет и отмечает информационные пробелы; • обеспечивает техническую интерпретацию оценок риска; • определяет варианты управления рисками и информирования о рисках на основе результа- тов СОР; • документирует оценку, заполняя согласованную форму отчета, и передает отчет в руководя- щий комитет СОР через руководителя СОР. Этап 6 9 10 1 4 7 2 5 8 19 МОДУЛь 1. ОРГАНИЗАЦИЯ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) 3 Этап 3.1. Назначение членов технической группы СОР Руководитель СОР, учитывая рекомендации руководящего комитета, назначает членов технической группы СОР и руководит ее работой. Состав технической группы зависит от экспертных знаний, опыта и информации, необхо- димых для проведения данной конкретной оценки. Руководящий комитет и руководитель СОР могли уже рассмотреть этот вопрос (модуль 1, этап 1.2). Руководитель СОР использует эти сведения для определения учреждений и департаментов, в том числе не входящих в правительственные структуры, которые располагают такой информацией и опытом. Техническая группа СОР состоит из: • специалистов, обладающих ключевыми экспертными знаниями, опытом и инфор- мацией из любой отрасли или дисциплины, которые необходимы для проведения технической оценки, включая технических экспертов, а также специалистов, облада- ющих знанием ситуации и опытом работы в местных пострадавших районах; -  задача: применить соответствующий технический и местный опыт, необходимый для проведения оценки; • по меньшей мере одного специалиста с опытом проведения оценки рисков (при наличии); -  задача: руководить процессом технической оценки рисков и выступать в качестве привлеченного консультанта по методике и принципам СОР; • сотрудников, участвующих в проведении аналогичных оценок риска в рамках отдельных секторов (если таковые имеются); - задача: представить основные обсуждавшиеся вопросы и результаты секторальных оценок. Другие рекомендации, которые необходимо учитывать при создании технической группы СОР: • Чтобы с большей эффективностью сосредоточиться на технических аспектах, сле- дует ограничить влияние существующих или потенциальных политических сообра- жений и повысить уровень объективности результатов. -  Состав технической группы СОР должен быть ограничен специалистами, которые обладают техническими знаниями, информацией и опытом. - Чтобы техническая оценка рисков не зависела от процессов принятия решений по управлению рисками и коммуникации, специалисты по коммуникации и специалисты по управлению рисками, как правило, не включаются в состав технической группы СОР. Они могут участвовать в технической части СОР в качестве наблюдателей, чтобы глубже вникнуть в значение результатов и внести свой вклад позже, когда руководящий комитет СОР будет рассматривать варианты осуществления. - В ходе технической оценки члены технической группы СОР выступают в качестве независимых экспертов в соответствующих областях. - Важную роль в СОР могут играть неправительственные организации (например частные структуры, научные круги, независимые эксперты). Когда в состав комитета входят представители неправительственных организаций, признание возможности существования индивидуальных и институциональных задач и приоритетов играет важную роль в поддержании объективного технического обсуждения и принятия решений. • Состав технической группы СОР должен отражать межсекторальный и междисци- плинарный баланс. МОДУЛь 1. ОРГАНИЗАЦИЯ СОР 20 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 3.2. Проведение совещания технической группы СОР До или во время первого совещания технической группы СОР руководитель СОР: • информирует приглашенных участников о: -  данных, которые им предлагается представить для оценки, на основе информации и опыта, определенных руководящим комитетом; - структуре оценки и других рекомендациях руководящего комитета; - полном спектре запрашиваемой для оценки информации на тот случай, если кто-то из членов группы располагает дополнительной информацией, которая конкретно у него не запрашивалась; • рассматривает событие и структуру оценки и определяет время, необходимое для проведения первого совещания; • распространяет информацию среди членов: - заблаговременно, если это возможно; - когда обмен данными затруднен, информация собирается и распространяется во время оценки; • распространяет для использования экземпляры рабочего инструмента СОР, включая типовую форму отчета о СОР (ПРИЛОЖЕНИЕ F); • знакомит с результатами секторальных оценок рисков; • информирует группу о ее мандате, в том числе о порядке распространения и утверждения проектов отчетов. Важные моменты • Когда техническая группа СОР состоит из менее чем 10 членов, то возможность внести свой вклад будет у каждого. • В СОР эффективно используется опыт и информация из различных секторов, имеющих отно- шение к зоонозам. Как правило, в состав группы входят эпидемиологи и сотрудники лабора- торий по охране здоровья животных и человека, а также специалисты по охране окружаю- щей среды и дикой природы. Этап 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 21 МОДУЛь 1. ОРГАНИЗАЦИЯ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) На первом совещании техническая группа СОР: • рассматривает структуру оценки и рекомендации руководящего комитета; • проводит обзор предыдущих оценок, относящихся к конкретному событию (если таковые проводились); • анализирует типовую форму отчета о СОР и принимает решение о том, какие раз- делы будут представлены руководящему комитету; • проводит оценку (этапы 6–8). На последующих совещаниях техническая группа СОР: • рассматривает результаты предыдущих СОР и любых других оценок (например сек- торальных) в отношении этого события; • рассматривает любые обновления структуры оценки и рекомендаций со стороны руководящего комитета; • проводит следующую итерацию технической оценки (МОДУЛь 3, ЭТАПЫ 6–8), обращая особое внимание на: - замечания руководящего комитета; - новые события; - вновь поступившие данные. Важные моменты • Назначьте сотрудника для ведения записей во время совещания. • Используйте типовую форму отчета о СОР, чтобы руководить ходом дискуссии и фиксировать принимаемые решения. МОДУЛь 1. ОРГАНИЗАЦИЯ СОР 22 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 4: Создание и созыв группы заинтересованных сторон СОР Создание группы заинтересованных лиц СОР рекомендуется для всех ситуаций. Однако в чрезвычайных ситуациях этот этап может быть пропущен. Создание группы заинтересованных сторон имеет важное значение для привлечения частного сектора, промышленных предприятий, научных кругов и других соответствую- щих заинтересованных сторон к процессу СОР и последующему осуществлению мер по управлению рисками. Эта группа обеспечивает многосекторальный и междисциплинар- ный подход к СОР и содействует ее информационной и коммуникационной поддержке. Основные задачи группы: 1) представлять разнообразные точки зрения и консультиро- вать руководящий комитет; 2) деятельно участвовать в осуществлении мер по управле- нию рисками. Группа заинтересованных сторон, как правило, не выполняет технических функций и не участвует в принятии решений. Привлечение к участию соответствующих заинтересованных сторон играет важную роль в обеспечении широкого признания и эффективного осуществления решений руководящего комитета. В настоящем РИ под заинтересованной стороной понимаются любое физическое лицо или группа, которые участвуют или которых необходимо привлечь к участию в качестве партнеров в деятельности по предупреждению и ликвидации зоонозов или других общих угроз здоровью, обусловленных контактами между человеком, животными и окружающей средой. К числу заинтересованных сторон относятся те, кто оказывает воздействие на угрозы зоонозов, подвергается их воздействию или считает себя затронутым ими, включая тех, кто может быть затронут мерами по борьбе с зоонозами. Во ВРЕЗКЕ 4 и в ПРИЛОЖЕНИИ Е изложены обязанности, задачи и функции группы заинтересованных сторон СОР. Врезка 4: Обязанности, задачи и функции группы заинтересованных сторон СОР (См. приложение E «Типовой мандат») • представляет точки зрения внешних ведомств в отношении потенциальных последствий мер по управлению рисками; • предоставляет соответствующую информацию, когда это возможно (актуальные/требуемые дан- ные часто находятся в распоряжении организаций частного сектора или научных учреждений); • предоставляет по запросу руководящего комитета необходимую информацию для обоснования решений по управлению/информированию; • поддерживает и пропагандирует осуществление мер по управлению рисками и может участво- вать в осуществлении этих мер; • помогает разрабатывать и распространяет информационные сообщения. Этап 3 6 9 10 1 7 2 5 8 23 МОДУЛь 1. ОРГАНИЗАЦИЯ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Как правило, группа заинтересованных сторон НЕ участвует в техническом процессе СОР и в процессах принятия решений. 4 Всемирная организация здравоохранения (ВОЗ), Продовольственная и сельскохозяйственная организация Объединенных Наций (ФАО) и Всемирная организация по охране здоровья животных (МЭБ), ( ‎2019)‎. «Межотраслевой подход «Единое здоровье»: трехстороннее руководство по решению проблемы зоонозов в странах». Всемирная организация здравоохранения. (https://extranet.who.int/sph/docs/file/3858, по состоянию на 26 июня 2020 г.). Этап 4.1. Провести анализ заинтересованных сторон Если эта работа еще не была проведена в стране в рамках предшествующей деятельности, руководящий комитет СОР проводит под началом руководителя СОР анализ заинтере- сованных сторон, включая: • обзор и анализ конкретного события или угрозы; • определение всех соответствующих заинтересованных сторон. Дополнительную информацию о проведении этого анализа можно найти в разделе 4.2 «Трехстороннего руководства по зоонозам» (ТРЗ)4 Раздел 4.2 Этап 4.2. Создание группы заинтересованных сторон Руководитель СОР отбирает и приглашает к участию конкретные учреждения или отдель- ных лиц с учетом рекомендаций руководящего комитета и результатов анализа заинте- ресованных сторон, следя за тем, чтобы состав группы отражал междисциплинарный и межсекторальный характер события. Общий круг ведения и функции группы заинтересованных сторон определяет руково- дящий комитет СОР. Этап 4.3. Созыв группы заинтересованных сторон Конкретные функции групп заинтересованных сторон будут существенно различаться в разных странах в зависимости от мандата и потребностей руководящего комитета. В некоторых случаях руководящий комитет или техническая группа СОР будут задавать конкретные вопросы или запрашивать конкретную информацию. Руководитель СОР отвечает за согласование повестки дня и передачу информации между группой заинте- ресованных сторон и другими группами. Важный момент Деятельность технической группы СОР, как правило, носит чисто технический характер, тогда как работа руководящего комитета СОР включает политические аспекты. Группа заинтересо- ванных сторон дает консультации руководящему комитету. 4 МОДУЛь 1. ОРГАНИЗАЦИЯ СОР 24 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Пример: организация СОР в Индонезии Создание стимулирующей среды: укрепление потенциала для совместной оценки рисков в рамках борьбы с зоонозами на основе концепции «Единое здоровье» является приоритет- ным направлением в Национальном плане действий Индонезии по обеспечению безопас- ности в области здравоохранения и включено в президентский указ о повышении готовности и ответных действиях в связи с зоонозами с участием различных секторов, подготовленный в 2019 году. Такие национальные законодательные и нормативные акты обеспечивают пра- вовую основу для СОР и в значительной степени облегчают ее осуществление в Индонезии. Руководящий комитет СОР: надзор за деятельностью по борьбе с зоонозными заболевани- ями в Индонезии, включая различные межпрограммные и межотраслевые инициативы с уча- стием правительства, частного сектора и местного населения, осуществляет Координирующее министерство развития человеческого потенциала и культуры. На экспериментальном семи- наре-практикуме по СОР в марте 2018 года Координирующее министерство развития челове- ческого потенциала и культуры предложило взять на себя роль руководящего комитета СОР, учитывая имеющиеся у министерства юридические полномочия по управлению зоонозами. Анализ заинтересованных сторон: К числу наиболее значимых заинтересованных сторон СОР в Индонезии относятся Министерство сельского хозяйства, Министерство здравоох- ранения, Координирующее министерство развития человеческого потенциала и культуры, Координирующее министерство по вопросам политики, права и безопасности, Министерство обороны, Министерство окружающей среды и лесного хозяйства, службы здравоохранения и здоровья животных на уровне провинций, центры по расследованию заболеваний в про- винциях, а также ведомства провинциального и районного уровня по борьбе со стихийными бедствиями. Страны с децентрализованными системами государственного управления, такие как Индонезия, должны создавать потенциал готовности и реагирования на национальном и субнациональном уровнях. Руководитель и техническая группа СОР: состав технической группы СОР зависит от харак- тера оцениваемой опасности и включает представителей перечисленных выше важнейших заинтересованных ведомств и учреждений. Руководящий комитет определяет руководителя СОР, который отбирается из группы координаторов, прошедших подготовку в рамках нацио- нальных и последующих субнациональных семинаров-практикумов. Модуль 2 Модуль 2. Формулирование структуры оценки рисков для СОР 26 Этап 5 Формулирование структуры оценки рисков 27 Пример: Формулирование структуры оценки рисков в отношении бешенства МОДУЛь 2. ФОРМУЛИРОВАНИЕ СТРУКТУРЫ ОЦЕНКИ РИСКОВ ДЛЯ СОР 26 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 5: Формулирование структуры оценки рисков Структура оценки рисков, разработка которой координируется руководителем СОР, формулируется и распространяется до того, как техническая группа приступит к проведению своей оценки. При структурировании оценки рисков руководящий комитет СОР определяет характер опасности, а также сферу охвата, цель и ключевые задачи оценки рисков в соответствии с типовой формой, приведенной в приложении J. Руководящий комитет заполняет одну форму для каждой опасности. С помощью структуры оценки рисков руководящий комитет ориентирует технический процесс СОР на решение ключевых проблем, связанных с событием или угрозой, с тем чтобы его результаты могли быть использованы на практике и помогали принимать решения по управлению событиями или угрозами, осуществлению мер и информированию о рисках. Затем техническая группа СОР на основе структуры рисков формулирует вопросы для оценки рисков (СМ. МОДУЛь 3, ЭТАП 7). An additional outcome of the framing discussion is better mutual understanding of the perspectives and needs from other members of the steering committee. Этап 5.1. Определение конкретной опасности Хотя опасность, скорее всего, хорошо известна со времени до проведения оценки рисков, подтверждение ее конкретного вида позволит придать обсуждению более предметный характер. Максимально узкое определение опасности позволит сделать оценку более целенаправленной, а ее результаты — более полезными. Примеры опасностей: • вирус птичьего гриппа A(H7N9); • вирусы птичьего гриппа; • потенциально зоонозные вирусы гриппа. Важные моменты • У руководящего комитета СОР периодически может возникать необходимость в корректи- ровании структуры оценки рисков, исходя из обсуждений с технической группой СОР или группой заинтересованных сторон. • Каждый сектор, который проводит секторальную оценку рисков для данного события, вно- сит свою информацию и результаты в совместную оценку. Однако проведение СОР воз- можно даже в том случае, если оценки по конкретным секторам не завершены. Этап 3 6 9 10 1 4 7 2 8 27 МОДУЛь 2. ФОРМУЛИРОВАНИЕ СТРУКТУРЫ ОЦЕНКИ РИСКОВ ДЛЯ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 5.2. Определение сферы охвата В большинстве случаев СОР будет представлять собой оценку рисков для здоровья при контактах между человеком, животными и окружающей средой, обусловленных огово- ренным видом опасности в пределах страны, в конкретном географическом районе или на определенном административном уровне, представляющем интерес (например на национальном или субнациональном уровне). Руководящий комитет предлагает, какая часть рассмотренных результатов оценок по конкретным секторам (включая вопросы оценки рисков и пути формирования рисков) будет включена в СОР и какой объем будет выполнен заранее благодаря секторальным оценкам и учету их результатов в СОР. При необходимости в целях оценки риска в зоне контакта в сферу охвата СОР могут быть включены внутрисекторальные аспекты. Пример сферы охвата • Риски для здоровья населения, возникающие в условиях контакта между челове- ком, животными и окружающей средой в связи с распространением вируса птичьего гриппа H7N9 в соседней стране X. Этап 5.3. Согласование целей и основных задач В принципе цель любой оценки риска заключается в том, чтобы способствовать умень- шению рисков, связанных с опасностью, а основная задача — в том, чтобы обеспечить основу для принятия управленческих или коммуникационных решений. Однако страны, возможно, также пожелают выделить более конкретные цели и задачи в отношении оце- ниваемого зоонозного события или угрозы. Такие вопросы обсуждаются, согласовываются и сообщаются технической группе СОР. Пример: формулирование структуры оценки рисков в отношении вспышки бешенства В стране X руководящим комитетом СОР в качестве вызывающей озабоченность опасности выбрано бешенство. Наибольшую обеспокоенность комитета вызывает недавняя череда смертей среди фермеров, которая привела к тому, что фермерские ассоциации потребовали от правительства усилить борьбу с болезнями. Руководящий комитет обеспокоен рисками, связанными с контактами между людьми и животными, в частности между фермерами и бродячими собаками, а также риском передачи от бродячих собак к скоту вируса бешенства, который может далее передаваться фермерам. Эта проблема вызывает озабоченность в масштабах всей страны, особенно ввиду приближающихся празднеств, во время которых увеличатся объемы забоя скота и, следовательно, произойдет расширение контактов между животными и людьми. Руководящий комитет хочет, чтобы в процессе СОР были определены общие варианты снижения рисков и рассмотрены возможности повышения безопасности фермеров — основного предмета обеспокоенности фермерских ассоциаций. Поэтому эти задачи должны быть включены в управленческие и коммуникационные решения. Иметь своих технических представителей в составе технической группы должны все ведомства, занимающиеся вопросами охраны здоровья животных, человека и дикой природы, равно как и национальный университет, ведущий исследования по надзору за бешенством в стране. 5

Модуль 3 Модуль 3. Проведение СОР 30 Этап 6 Определение и схематическое отображение путей формирования рисков 32 Пример: пути формирования рисков для вируса лихорадки Рифт-Валли 33 Этап 7 Формулирование и документирование вопросов для оценки рисков 36 Пример: вопросы для оценки риска в отношении вируса лихорадки Рифт-Валли 37 Этап 8 Характеризация риска 46 Характеризация риска в отношении высокопатогенного вируса птичьего гриппа H5N1 МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР 30 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) В начале руководитель СОР информирует техническую группу о структуре оценки рисков, то есть об опасности, сфере охвата, цели и ключевых задачах, согласованных руководя- щим комитетом. Этап 6: Определение и схематическое отображение путей формирования рисков С учетом опасностей, сферы охвата, цели и основных задач, представленных руководящим комитетом в структуре оценки рисков, техническая группа СОР определяет все возможные пути формирования рисков независимо от их вероятности и фиксирует информацию в виде схемы путей формирования рисков (КАК ПОКАЗАНО НА РИС. 4). Пути формирования рисков описывают логическую последовательность перемещения опасности от ее источника до заражения потенциального хозяина. В целом путь форми- рования риска для большинства зоонозов охватывает стадии проникновения патогена в страну, распространения в организмах животных и последующей передачи в организм человека (или других хозяев) и потенциально возвращения в организмы животных. Схема пути формирования рисков определяет структуру оценки риска в рамках сферы охвата, определенной в модуле 2, этап 5 данного РИ. Схемы пути формирования рисков облегчают обмен информацией о рисках и управлении рисками с руководящим коми- тетом СОР и другими заинтересованными сторонами. Анализ относительной важности различных путей на схеме позволяет технической группе представить наиболее практич- ные, эффективные и экономичные варианты управления рисками. Процесс выявления и обсуждения путей формирования рисков помогает определить наиболее значимые конкретные источники, которые включаются в вопросы для оценки риска. В ходе этого процесса могут даже сложиться новые вопросы для оценки рисков. Этап 6.1. Определение пунктов и процессов на путях формирования рисков от каждого источника опасности В целях обеспечения максимально полного понимания национальной системы техниче- ская группа СОР как можно более полно определяет все возможные пути перемещения Совет Начните уже сейчас использовать типовую форму отчета СОР (ПРИЛОЖЕНИЕ F), чтобы задокументиро- вать все обсуждения. Этап 3 9 10 1 4 7 2 5 8 31 МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) опасности. Отслеживая все возможные отправные пункты (источники) в рамках сферы охвата, определенной руководящим комитетом, продвигаясь по логической цепочке событий до попадания в организм хозяина-человека (или обратно в организм хозяи- на-животного из организма хозяина-человека), техническая группа подробно описывает все процессы вдоль путей. Эти процессы включает перевозку животных, потенциальную подверженность/заражение среди других видов и в дикой природе, а также пересечение границ. Включение всех пунктов в логическую последовательность позволяет понять условную зависимость5 событий и процессов, что помогает оценить степень вероятности по каждому вопросу для оценки риска (СМ. МОДУЛь 3, ЭТАП 8.3). Источники патогена могут быть известными или неизвестными. Если источники неиз- вестны, предполагаются все возможные источники. Примерами обусловленных контак- тами источников птичьего гриппа являются содержащаяся на личном подворье домашняя птица, дикие птицы, рынки живых животных, товарные птицеводческие предприятия, продукция птицеводства и соответствующее оборудование. Определяются и учитываются все вероятные потенциальные источники в рамках сферы охвата СОР. В максимально возможной степени учитываются любые предполагаемые, но не известные в деталях пути формирования риска; при этом выявляются и фиксируются пробелы в данных. Ана- лиз производственно-сбытовой цепочки позволяет выявить важные пункты и процессы на путях формирования рисков для здоровья животных. Рассматриваются также другие вероятные пути формирования рисков, такие как передача возбудителей домашней птице на подворье от диких птиц или домашних животных. Разработанные при оценке рисков в рамках конкретного сектора схемы формирования рисков позволяют получить дополнительную информацию и помогают выявить дополни- тельные потенциальные источники опасности. Пути формирования рисков, пересекающие зону контакта между человеком, животными и окружающей средой, выделяются особо (КАК ПОКАЗАНО НА РИС. 4). Это возможные вопросы для оценки рисков, которые рассматрива- ются в модуле 3, этап 8. 5 Условная зависимость возникает, когда каждый этап обусловлен предыдущим этапом, поэтому если какого-то этапа не происходит, то не могут произойти и следующие этапы. Например, работник птицеводческого хозяйства может подвергнуться воздействию вируса H7N9 на рабочем месте только в том случае, если вирус присутствует в стае кур, что обусловлено его привнесением в стаю. Если вирус никогда не привносился в стадо, работник не может логически подвергнуться воздействию патогена на рабочем месте (но может подвергнуться такому воздействию в другом месте через другой путь). Этап 6.2. Графическое отображение окончательной схемы путей вручную или в электронном виде После того как будут определены и согласованы пути формирования рисков, руководитель СОР фиксирует весь путь формирования рисков в начерченных от руки или электронных схемах. Эти схемы используются при проведении последующих СОР и по запросу при- лагаются к отчету о СОР. Важный момент На протяжении всего процесса совместной оценки рисков руководитель СОР обеспечивает благоприятные условия для поддержания постоянного продуктивного диалога между руководящим комитетом СОР, технической группой СОР и группой заинтересованных лиц СОР (при наличии) в целях непрерывного анализа и корректирования сферы охвата, вопросов для оценки рисков и путей формирования рисков. 6 МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР 32 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Пример: пути формирования рисков для вируса лихорадки Рифт-Валли Рисунок 6: На рисунке 6изображена схема путей формирования рисков для вируса лихорадки Рифт-Валли в национальном контексте Уганды Эта схема путей формирования рисков отражает все потенциальные пути распространения вируса лихорадки Рифт-Валли, который после его проникновения в Уганду заражает людей при их контактах с животными и окружающей средой. • Синим цветом обозначена передача от животных к животным • Черным цветом обозначены пути, ведущие от переносчиков к животным • Красным цветом выделены пути формирования рисков, относящиеся к зоне контактов с человеком. Для данной опасности схемы путей формирования рисков могут различаться в разных странах или даже на субнациональном уровне в силу, например, различий в системах животноводства, цепочках производства и сбыта пищевых продуктов, а также местных методов работы. Мясо неизвестного происхождения Зараженные животные из соседних стран Зараженное животное на ферме Зараженное животное дома Зараженное животное на скотобойне Зараженные продукты животноводства из соседних стран Зараженные дикие животные Зараженное мясо дичи Мясо зараженного животного на скотобойне Мясо зараженных животных в мясных магазинах и ларьках Мясо зараженного животного дома Мясо зараженного животного на ферме Зараженное молоко, реализуемое в торговой сети Зараженное молоко дома Завезенный случай заболевания ЛРВ Зараженный человек из соседней страны Зараженные животные в торговых точках (напр., рынки, пункты торговли) Человек, зараженный вирусом ЛРВ Граница Уганды Переносчики Этап 3 6 9 10 1 4 2 5 8 33 МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 7: Формулирование и документирование вопросов для оценки рисков С учетом результатов определения структуры оценки рисков и схемы путей формирования рисков техническая группа СОР составляет тщательно сформулированные вопросы для оценки рисков, с тем чтобы обеспечить практическую применимость и достоверность оценки рисков для обоснования руководящим комитетом рассматриваемых им при- оритетных управленческих решений по охране здоровья. В приложении I приведены примеры взаимосвязи структуры оценки рисков, вопросов для оценки рисков и вариан- тов управления рисками. Руководствуясь структурой оценки рисков (модуль 2, этап 5), техническая группа СОР в процессе оценки сосредоточивает основное внимание на путях формирования рисков, пересекающих зону контактов между человеком, животными и окружающей средой. Впоследствии периодически могут появляться дополнительные вопросы по оценке рисков или может возникать необходимость в пересмотре какого-либо вопроса по оценке рисков по результатам технического обсуждения. В идеале, прежде чем перейти к этапу 8, тех- ническая группа СОР, действуя через руководителя СОР, рассматривает и согласовывает вопросы для оценки рисков с руководящим комитетом. Этап 7.1. Формулирование надлежащих вопросов для оценки рисков Надлежащие вопросы для оценки рисков (ПРИВЕДЕНЫ НА РИС. 7): • имеют типовую формулировку «Каковы вероятность и степень воздействия того, что...?» • являются конкретными — в каждом вопросе для оценки риска, как правило, отмечаются: – опасность (например, «вирус птичьего гриппа H7N9»); Совет Для наглядности начертите на доске или перекидном презентационном блокноте рассматриваемые пути формиро- вания рисков. Приступить к вычерчиванию путей формирования риска можно с любого пункта. Часто бывает полезно начать (исходя из структуры оценки риска) с вызывающих озабоченность проблем в зоне контакта с последующим удале- нием от него. 7 МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР 34 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) – событие/объект, подлежащие оценке (например, «по меньшей мере один человек заболеет с клинически подтвержденным диагнозом», «болезнь обнаружится в другой стране», «начнется локальное распространение вируса»); – местонахождение (например «в пределах провинции A», «на рынках живых животных», «в уже пострадавших районах», «в незатронутых районах, прилегающих к пострадавшим районам»); – группа населения (например «у работников рынков живых животных», «у работников здравоохранения», «среди детей», «у рабочих на птицефабриках с интенсивной системой производства»); – источник (например «в результате передачи вируса от диких птиц» , «в результате присутствия вируса в сыром/обработанном мясе птицы»). • Актуальны, если они: – вписываются в согласованную сферу охвата и основаны на задачах СОР; – согласованы всеми членами руководящего комитета СОР. • привязаны к конкретным срокам, то есть обозначаются временными рамками (например, «в течение следующих 12 месяцев», «во время текущей вспышки»). • описывают нежелательный исход (например, распространение заболевания, увели- чение числа случаев/смертей). Рисунок 7. Формулирование вопросов для оценки рисков Какова вероятность и воздействие... Что? опасность и событие (как согласовано во время определения структуры оценки рисков) Где? группа населения и местонахождение Когда? период времени Как? Источник (Источник может быть уточнен/определен окончательно установлен позже после обсуждения путей формирования риска) Пример: Пример: Каковы вероятность и степень воздействия того, что хотя бы один потребитель в стране подвергнется воздейстию вируса гриппа A(H7N9) на рынке живой птицы в ближайшие 6 месяцев? В ТАБЛ. 1 представлены черновые вопросы оценки рисков. Добавьте конкретную информа- цию в ячейки строки таблицы и затем сформулируйте вопрос полностью. Вопрос всегда начинается со слов «Каковы вероятность и степень воздействия того, что...» и затем продолжается словами из ячеек строки. Этап 3 6 9 10 1 4 2 5 8 35 МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Таблица 1. Разработка вопросов для оценки рисков Число случаев/ масштаб ситуации Целевая группа населения Геогра- фическое место-нахож- дение Исход Опасность Источник заражения Сроки К ак ов ы в ер оя тн ос ть и с те пе нь в оз д ей ст ви я то го , ч то … хотя бы один работник птицевод- ческого хозяйства на рынке живых животных подверг- нется воздействию вирус птичьего гриппа H5N1 (нет данных, любой источник) во время следующего сезона высокой активности гриппа будет расти число среди детей в стране случаи смерти вирусптичьего гриппа H5N1 (нет данных, любой источник) во время текущей вспышки H5N1 хотя бы у одного потребителя/ покупателя в провинции A проявится клинически новый подтип вируса гриппа животных на рынке живой птицы X в течение следующих 12 месяцев (нет данных, любое) на рынках живой птицы (NB: строго говоря, этот вопрос не относится к зоне контакта) в соседние провинции распрост- ранится вирус птичьего гриппа H7N9 (нет данных, любой источник) в наступаю- щем сезоне празднования китайского Нового года хотя бы один человек в провин-ции X подверг- нется воздействию вирус Эбола через диких животных в период миграции конкретного вида летучих мышей/ в период плодоно- шения деревьев хотя бы один турист в нацио- нальном парке Х будет инфи- цирован вирус Конго- крымской геморра- гической лихорадки через иксодовых клещей в период высокой численности клещей (зависит от страны) или в высокий туристический сезон растущее число работников скотобоен в стране Y будет инфици- ровано лихорадкой Рифт-Валли через мясо восприим- чивого домашнего скота во время массовых празднеств При подстановке указанных выше параметров вопрос для оценки риска будет зву- чать так: «Каковы вероятность и степень воздействия того, что по крайней мере один работник птицефабрики с интенсивной системой производства в провинции A подвер- гнется воздействию инфекционного вируса птичьего гриппа H5N1 в течение следующих 12 месяцев?» Могут быть добавлены дополнительные параметры, например «… вслед- ствие присутствия этого вируса в местной популяции диких птиц?» Важныe моменты • Вопросы для оценки рисков относятся к одной опасности («вирус A», а не «вирус X и вирус Y»). • Возможно, появится много дополнительных уместных вопросов для оценки рисков. Чтобы СОР была выполнимой, выбирайте для оценки JRA might address additional questions. 7 МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР 36 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 7.2. Проверка вопросов для оценки рисков Во время совещания технической группы СОР могут возникнуть вопросы, на которые важно получить ответ или которые важно обсудить, но которые не являются вопросами для оценки рисков, поскольку они не требуют соответствующей оценки рисков. Зачастую это эпидемиологические вопросы или вопросы для оценки ситуации. Несмотря на то что к таким вопросам стандартный процесс оценки рисков не применяется, они могут быть очень важны для оценки общей ситуации и устранения пробелов в данных, и их все же следует рассмотреть, если они позволяют группе получить общее представление о проблеме или глубже уяснить ее суть. Примеры вопросов, не являющихся вопросами оценки риска. • Какова вероятность того, что в этом году на рынке живой птицы X циркулирует вирус H7N9? • Каков масштаб распространения вируса H5N1 в популяциях домашней птицы в стране X в этом месяце? • Какова вероятность того, что вирус H5N1 выйдет за пределы границ страны X во время текущей вспышки? • Какой риск связан с ввозом домашней птицы из страны Y во время текущей вспышки? Иногда такие вопросы можно преобразовать в вопросы для оценки риска, например: «Каковы вероятность и степень воздействия того, что незаконно поставляемая партия птицы, зараженной вирусом H5N1, пересечет границу из страны Х во время текущей вспышки?» Этап 7.3: Документирование вопросов для оценки рисков Занесите сформулированные вопросы для оценки рисков в типовую форму отчета о СОР. Советы Вопрос МОЖЕТ НЕ БЫТЬ вопросом для оценки риска, если: • он не начинается со слов «Каковы вероятность и степень воздействия того, что…»; • ответ уже существует и может быть найден с помощью сбора дополнительных или более качественных данных; • он относится к тому, что происходит в настоящее время, а не к тому, что может произойти в будущем; • он не связан напрямую с принятием решения о том, как управлять риском. Пример: вопросы для оценки риска в отношении вируса лихорадки Рифт-Валли «Каковы вероятность и степень воздействия того, что в период с апреля по ноябрь этого года хотя бы один работник скотобойни в провинции Х будет заражен вирусом ЛРВ в результате контакта с биологическими жидкостями организма инфицированного животного?» Этап 3 6 9 10 1 4 7 2 5 37 МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 8: Характеризация риска На основе вопросов для оценки рисков и путей формирования рисков, а также с учетом характера опасности, сферы охвата, цели и основных задач, определенных руководящим комитетом в структуре оценки рисков, техническая группа СОР проводит техническую оценку. Характеристики рисков заносятся в типовую форму отчета о СОР. Если вопросов для оценки рисков предложено больше, чем может быть оценено опре- делить приоритетные и выбрать вопросы основываясь на: • основные моменты, вызывающие беспокойство по результатам формирования структуры оценки рисков; • вопросы наиболее связанные с практическими управленческими решениями; • основные вопросы для публичных сообщений. Этап 8.1. Обзор и учет информации Перед совещанием по технической оценке руководитель СОР запрашивает у технической группы СОР соответствующую информацию (например обзоры литературы, технические отчеты, данные надзора, как указано в приложении G) (СМ. МОДУЛь 1, ЭТАП 3.2). Эта инфор- мация может быть передана заранее или предоставлена для оценки. Принимаются во внимание информационные пробелы, негативно влияющие на оценку. По каждому вопросу оценки рисков техническая группа СОР изучает соответствующий путь формирования риска, обсуждает переданную информацию и отмечает, где информации достаточно, а где существуют серьезные пробелы в данных. Информация может включать: • информацию, предоставленную для оценки рисков, переданную заранее, или любую вспомогательную информация, которую может иметь группа; • результаты внутрисекторальных оценок рисков, уже проведенных в связи с данным событием, заболеванием или опасностью; • экспертные мнения членов технической группы СОР. Знания местных экспертов особенно полезны в тех случаях, когда другая информация отсутствует. Например, при обзоре литературы или сборе информации может пригодиться помощь университетов. Перед проведением СОР рекомендуется настроить общую папку или хранилище документов для сбора имеющейся информации. Даже при недостаточном качестве или количестве данных техническая группа все равно должна провести СОР, чтобы предварительно определить уровень для каждого вопроса оценки рисков, (1) зная, что неопределенность будет очень высокой, и (2) исходя из того, что после получения более конкретных данных будет выполнена следующая итерация. 8 МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР 38 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) При наличии минимальных данных группа: • в большей степени полагается на экспертное мнение технической группы; • делает обоснованные допущения (как описано ниже); • использует информацию об аналогичном событии, случившемся в той же стране при схожих обстоятельствах; • изыскивает информацию из других областей или по схожим патогенам (например публикации, накопленные знания), а затем: • определяет эти факторы как пробелы в данных; • учитывает эти пробелы при присвоении уровня неопределенности. В случае необходимости для продолжения СОР техническая группа может принять опре- деленные допущения (СМ. ПРИЛОЖЕНИЕ F «ТИПОВАЯ ФОРМА ОТЧЕТА О СОР», РАЗДЕЛ 7), например о клю- чевой инфраструктуре или практике или об эпидемиологии данного события. Допущения должны иметь общий характер и высокую правдоподобность. Они часто позволяют проводить оценку рисков в известных, но не подтвержденных контекстах. Например, техническая группа может предположить, что: • случаи заболевания или смерти людей эпидемиологически связаны с контактами с зараженными животными, хотя фактические данные отсутствуют; • гигиенические условия и практика работы на рынках живых животных в провинции А такие же, как в провинции B; • в результате эпиднадзора, скорее всего, будут выявляться случаи в любой точке страны; • практика забоя птицы во время общенационального фестиваля на всех островах одинакова. В отчете определяются и записываются допущения, а также устанавливается приори- тетность информации, необходимой для подтверждения или отклонения допущений, которая должна быть собрана до следующей итерации СОР в отношении данного собы- тия. В случае принятия допущений они считаются «верными» для оценки вероятности и воздействия. Каждая страна и каждое событие различны. При определении необходимой информации и способах ее поиска группы учитывают текущий контекст, в том числе вопросы для оценки Важный момент При отсутствии достаточного объема экспертных знаний о данной конкретной опасности (например, случаев этой болезни в стране еще не наблюдалось), для следующей итерации СОР необходимо получить дополнительные данные (например от академических партнеров, науч- но-исследовательских учреждений, региональных или международных экспертов). Этап 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 39 МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) рисков. В приложениях G и H описывается информация, которая может потребоваться, и возможные источники. Этап 8.1 может быть завершен параллельно с оценкой вероятности и воздействия в отношении каждого вопроса оценки рисков (см. этап 8.3 ниже). Этап 8.2. Определение информационных пробелов (приложение F «Типовая форма отчета о СОР», раздел 10) На этом этапе техническая группа определяет и четко фиксирует в отчете о СОР всю ключевую информацию, которая отсутствует или имеет неудовлетворительное качество. Это может быть сделано параллельно с этапом 8.1, на котором выявляется недостающая информация. В отчете обсуждаются и предлагаются следующие потенциальные шаги и сроки для полу- чения информации, назначения ответственного сотрудника и определения возможных источников информации. Если информация имеет решающее значение для управления рисками, то, когда она станет доступной, это может привести к следующей итерации процесса оценки. Важный момент Некоторые виды оценки рисков включают в себя определение степени опасности, риска заноса и экспозиции (подверженности). Формулирование надлежащих вопросов оценки при струк- турировании оценки рисков обеспечивает учет всех трех компонентов. Кроме того, при харак- теризации рисков может быть проведена отдельная оценка степени опасности, точек входа и подверженности рискам. Важный момент После выполнения оценок этапа 8.3 определите приоритетность пробелов в данных, отмеченных на этапе 8.2. Приоритет отдается специфической информации, необходимой для оценки вероят- ности и воздействия, а также для уменьшения неопределенности в следующей итерации СОР. МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР 40 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 8.3. Оценка вероятности и воздействия и определение соответствующих неопределенностей для каждого вопроса оценки рисков (приложение F «Типовая форма отчета о СОР», раздел 8) На этом этапе техническая группа СОР рассматривает каждый вопрос оценки рисков по отдельности, принимая во внимание пути формирования и факторы каждого из рисков. 8.3.1. Оценка вероятности По каждому вопросу оценки рисков степень вероятности (возникновения ситуации, опи- санной в данном вопросе оценки риска) оценивается исходя из: 1) имеющейся инфор- мации и 2) экспертного мнения технической группы СОР. Техническая группа рассматривает, как может повлиять на вероятность или воздействие события тот контекст, в котором оно происходит, включая местный потенциал. Оценка контекста может включать инфраструктурные/программные, социальные, этические, технические, научные, экономические или экологические факторы, такие как как эволю- ция патогенов, возможности по выявлению случаев заболевания, тяжесть заболевания у людей и способность системы здравоохранения эффективно реагировать. В рамках процесса СОР оценка контекста выполняется одновременно с оценкой вероятности и воздействия по каждому вопросу оценки рисков. Оценки вероятности на конкретных этапах пути формирования риска могут быть полу- чены из уже выполненных внутрисекторальных оценок рисков. Они крайне полезны при оценке рисков, связанных с контактами между людьми и животными. Если имеющиеся данные не позволяют технической группе СОР приводить оценку веро- ятности для того или иного вопроса оценки рисков, группа принимает решение, отмечая пробелы в данных по данному вопросу и поясняя решение в своем отчете. При этом остальные этапы оценки по всем вопросам продолжают выполняться. Важные моменты При наличии минимальной или некачественной информации: • ПОПЫТАЙТЕСЬ точно оценить вероятность и степень воздействия, после чего присвойте им высокий уровень неопределенности. • В стремлении компенсировать нехватку доказательных данных НЕ следует присваивать «умеренный» уровень вероятности и воздействия . Этап 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 41 МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Оценкам вероятности присваивается качественная категория, как показано в таблице 2, ИСХОДЯ из определения вероятности возникновения ситуации, описанной в соответ- ствующем вопросе. Таблица 2. Критерии для оценки вероятности Оценочная вероятность Критерии Высокая Ситуация, описанная в вопросе для оценки рисков, скорее всего, возникнет. Умеренная Ситуация, описанная в вопросе для оценки рисков, может возникнуть. Низкая Ситуация, описанная в вопросе для оценки рисков, вряд ли возникнет. Пренебрежимо низкая Ситуация, описанная в вопросе для оценки рисков, почти наверняка не возникнет, разве что в исключительных обстоятельствах. 8.3.2. Присвоение уровня неопределенности для данной вероятности Каждому вопросу оценки рисков присваивается уровень неопределенности (насколько вероятно, что данная оценка риска в отношении вероятности или воздействия верна) исходя из: 1) качества и количества имеющихся данных и 2) мнения технической группы СОР. На этапе 8.1 излагаются соображения, связанные с данными. Даже если имею- щаяся информация минимальна или плохого качества, оценка степени вероятности и воздействия всё равно проводится, после чего присваивается высокий уровень неопределенности. Он назначается в соответствии с критериями, приведенными в ТАБЛИЦЕ 3. Важный момент Запишите обоснование для каждой оценки: включите всю ключевую информацию, на которой основана оценка, чтобы другие могли полностью понять процесс принятия решения техниче- ской группой. МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР 42 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Таблица 3: Критерии для оценки неопределенности Неопределенность Критерии Очень высокая Необходимы данные или достоверная информация, результаты основаны только на предположениях Высокая Доступны ограниченные данные или информация, результаты основаны на обоснованном предположении Умеренная В наличии некоторые пробелы в доступности или достоверности данных и информации или противоречивые данные, результаты основаны на ограниченном консенсусе Низкая В наличии достоверные данные и информация, которые могут быть в ограниченном количестве или варьироваться, результат основан на экспертном консенсусе Очень низкая В наличии достоверные данные и информация в достаточном количестве, результаты надежно основаны на опытных данных или конкретной информации 8.3.3. Оценка неблагоприятного воздействия По каждому вопросу оценки рисков оценивается степень воздействия: насколько небла- гоприятным оно будет в случае возникновения именно той ситуации, которая описана в данном вопросе. В процессе СОР, как правило, оценивается воздействие не на индивидуальном, а на популяционном, местном, национальном или международном уровне. Степень воздей- ствия на уровне отдельного человека обычно связана с тяжестью заболевания и является фактором при оценке контекста. При проведении СОР можно рассматривать только прямое воздействие на здоровье населения и системы здравоохранения или более широкий набор прямых и косвенных факторов, например экономических, социальных, экологических. Руководящий комитет СОР определяет сферы воздействия, которые необходимо оценить. Оценкам воздействия присваивается одна из четырех качественных категорий, как пока- зано в таблице 4, исходя из оценочной степени негативного воздействия в случае воз- никновения ситуации, описанной в данном вопросе. Присваивая ту или иную категорию, техническая группа СОР должна обратить особое внимание на области риска, опреде- ленные государственными органами в структуре оценки рисков. Например, если для правительства одним из важнейших вопросов является неблагоприятное воздействие на туристический сектор, то при оценке воздействия в центре внимания должен быть этот аспект. При наличии нескольких областей, вызывающих озабоченность, для включения в матрицу рисков (модуль 3, этап 8.4) для данного вопроса оценки рисков следует выбрать ту область, в которой ожидается наибольшее воздействие. Этап 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 43 МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Таблица 4. Критерии для оценки воздействия в случае возникновения ситуации, описанной в вопросе для оценки рисков О ц ен оч на я ст еп ен ь не бл аг оп ри ят но го во зд ей ст ви я Критерии Примеры Косвенные примеры (экономические, социальные, экологические) В ы со ка я Ситуация, описанная в вопросе оценки рисков, будет иметь существенные НЕГАТИВНЫЕ последствия для здоровья (или системы здравоохранения) населения. • Потенциальная пандемия у людей (или в широкой группе риска) или у животных (домашних и диких) с высокой смертностью; значительные потери в животноводстве на национальном и международном уровнях • Серьезное нарушение нормальной жизнедеятельности и сферы услуг • Угроза национальной и международной торговле : потеря позиций на рынках, введение запретов на импорт в других странах, падение цен на продукты (мясо, яйца) • Необходимость принятия множества мер на национальном и международном уровнях, сопряженных со значительными затратами для органов власти и заинтересованных сторон • Угроза продовольственной безопасности или поставкам продовольствия, а косвенным образом-источникам существования людей на национальном уровне • Аналогичные сбои в других секторах Ум ер ен на я Ситуация, описанная в вопросе оценки рисков, будет иметь значительные НЕГАТИВНЫЕ последствия для здоровья (или системы здравоохранения) населения. • Сообщения о случаях заболевания в нескольких регионах с высокой смертностью среди населения (или в средней по численности группе риска) или популяции животных (домашних и диких ) • Может представлять угрозу для продовольственной безопасности или поставок продовольствия и косвенным образом- для источников существования людей на региональном уровне • Представляет угрозу, главным образом, для национальной торговли, но возможно, также и для международной торговли конкретными продуктами,производимыми в пострадавших регионах (пример: фуа-гра и птичий грипп) • Необходимость принятия ряда мер на региональном и национальном уровнях, сопряженных с крупными затратами • Аналогические сбои в других секторах Н ез на чи те ль на я Ситуация, описанная в вопросе оценки рисков, будет иметь маргинальные НЕГАТИВНЫЕ последствия для здоровья (или системы здравоохранения) населения. • Редкие сообщения о случаях заболевания у людей (главным образом, в небольших группах риска) с редкими смертельными исходами и небольшое число сообщений о случаях заболевания среди животных (домашних и диких) с низким уровнем смертности • Небольшие пострадавшие районы (на региональном уровне или ниже) • Отсутствие угрозы для продовольственой безопасности или экономики • Необходимость принятия мер на региональном уровне, сопряженных с небольшими или умеренными затратами • Аналогичные сбои в других секторах П ре не бр еж и м о ни зк ая Ситуация, описанная в вопросе оценки рисков, будет иметь незначительные НЕГАТИВНЫЕ последствия для здоровья (или системы здравоохранения) населения. • Отсутствие сообщений о случаях заболевания среди людей и отсутствие или небольшое число локализованных случаев у животных (домашних и диких) • Отсутствие угрозы для продовольственой безопасности или экономики • Необходимость принятия небольшого количества мер на субрегиональном или более низком уровне, незначительная стоимость мер, прнимаемых на субрегиональном уровне • Аналогичные сбои в других секторах МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР 44 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) 8.3.4 Присвоение уровня неопределенности для степени неблагоприятного воздействия По завершении оценки вероятности определите уровень неопределенности в отношении степени воздействия. См. ТАБЛИЦУ 3 из этапа 8.3.2. Этап 8.4. Графическое представление оценок (приложение F «Типовая форма отчета о СОР», раздел 8) Оценочные уровни вероятности и воздействия отображаются в матрице риска (см. рис. 8) по каждому вопросу оценки рисков, что облегчает увязку рисков с потен- циальными вариантами управления ими. Добавление в матрице точки или звездочки обозначает оцененный риск в отношении каждого вопроса. Оценки по каждому вопросу не комбинируются, а интерпретируются по отдельности. Уровень неопределенности, связанный с каждым вопросом оценки рисков, указывается при представлении или обсуждении оценочных уровней вероятности и воздействия. Рисунок 8. Матрица риска В ер оя тн ос ть Высокая Умеренная Низкая Пренебре- жимо низкая Пренебре- жимо низкая Незна- чительная Умеренная Высокая Степень воздействия Важный момент Если техническая группа затрудняется принять решение об оценке из-за различий в экспертных мнениях, ей следует приложить все усилия для единогласного присвоения оценки на основе имеющихся данных. Важный момент Крайне важно донести до директивных органов правильный уровень неопределенности и четко задокументировать ход рассуждений в отчете о СОР. Директивные органы имеют специ- альную информацию для формирования сообщений о неизвестных факторах, их причинах и необходимых действиях по сбору нужной информации. Этап 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 45 МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Например, результаты оценки риска (вероятности и воздействия какой-либо болезни сельскохозяйственных животных) могут быть привязаны к управлению рисками (исполь- зованию эпиднадзора) следующим образом: • красный цвет: необходимо принять срочные меры по ослаблению риска (усиление надзора); • оранжевый цвет: необходимо пересмотреть и скорректировать меры по ослаблению (усиленный надзор: специальный или связанный с существующими мероприятиями по эпиднадзору); • зеленый цвет: необходимо сохранять текущие меры по ослаблению риска (поддержание надзора). Этап 8.5. Техническая интерпретация На основе оценок вероятности и воздействия, учитывая уровень неопределен-ности по каждому из вопросов оценки рисков и с учетом обсуждаемой ситуации и национального контекста техническая группа СОР предоставляет руководящему комитету качественную техническую интерпретацию общей оценки рисков. Техническая интерпретация каждого вопроса оценки рисков служит основой для приня- тия руководящим комитетом СОР решений о вариантах управления рисками. Это может быть единственная часть отчета (ПРИЛОЖЕНИЕ F), которую читают сотрудники директивных органов. Техническая интерпретация проводится после характеризации каждого вопроса оценки рисков, чтобы сохранять раздельность и ясность разных интерпретаций. После того как все вопросы оценки рисков будут охарактеризованы по отдельности, техническая группа СОР может предоставить дополнительную общую техническую интерпретацию. В этом случае она должна включить краткое техническое резюме: • вопросов для оценки рисков; • ключевых допущений; • оценок вероятности и степени воздействия и сопряженных с ними уровней неопределенности; • обоснований оценок; • критически важных вариантов управления рисками/информирования о них. МОДУЛь 3. ПРОВЕДЕНИЕ СОР 46 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Модуль 4 Пример: характеризация риска в отношении высокопатогенного вируса птичьего гриппа H5N1 Ниже приводится сокращенная техническая интерпретация, предоставленная техническим комитетом СОР руководящему комитету. «Технический комитет СОР оценил вероятность и степень неблагоприятного воздействия по меньшей мере одного случая заражения человека высокопатогенным вирусом птичьего гриппа H5N1 от инфицированных домашних уток в районе озера Тонка в течение ближайших трех месяцев и пришел к выводу об умеренной степени как вероятности, так и воздействия. Вывод был сделан исходя из того допущения, что существует возможность ввоза зараженной птицы из пострадавших соседних стран, поскольку в пограничных пунктах не осуществляется никакого контроля. Умеренная оценка вероятности основана на имеющихся данных о птицах, мигрирующих в страну из пострадавших стран, а также на многочисленных опубликованных исследованиях, проведенных в других странах, в результате которых было установлено, что рынки живой птицы, подобные существующим в настоящее время, представляют высокий риск с точки зрения передачи болезней. Умеренная оценочная степень воздействия в случае проник- новения в страну высокопатогенного вируса птичьего гриппа (H5N1) присвоена исходя из оценки экономических потерь в результате сокращения поголовья птицы и снижения доверия потребителей; отсутствия вакцин для человека; высокого коэффициента летальности при инфицировании людей; зависимости населения страны от птицеводства в качестве источника продовольствия; учитывая, с другой стороны, что в других странах случаев передачи вируса от человека к человеку не регистрировалось. По мнению экспертов, последнее соображение снижает степень неблагоприятного воздействия по сравнению с другими потенциальными вспышками болезней. Ввиду наличия достоверной информации обе оценки характеризуются низким уровнем неопределенности. Хотя из самой страны поступает лишь ограниченное количество информации, в нескольких соседних странах проводятся обширные исследования по этой болезни. Техническая группа СОР рекомендовала руководящему комитету СОР утвердить ряд мер по ослаблению риска и информированию о нем. Например: усиление законов и нормативных актов о мерах контроля за ввозом птицы, включая ветеринарные карантинные зоны на всех основных пограничных пунктах и проверку сертификатов; размещение плакатов в видных местах на пограничных пунктах; прямое информирование органов власти, частных лиц и компаний в странах экспорта о новых правилах. Эта оценка основывалась на данных и сведениях, полученных из экспертных заключений, литературы и от официальных стандартизирующих или технических организаций, включая МЭБ, ВОЗ и ФАО. Существует значительный информационный пробел в области эпиднадзора за высокопатогенными штаммами вируса птичьего гриппа внутри страны. Рекомендовано проводить активный надзор в течение следующего года, а затем выполнить следующую СОР на основе уточненной информации.» Модуль 4 Пример: характеризация риска в отношении высокопатогенного вируса птичьего гриппа H5N1 Ниже приводится сокращенная техническая интерпретация, предоставленная техническим комитетом СОР руководящему комитету. «Технический комитет СОР оценил вероятность и степень неблагоприятного воздействия по меньшей мере одного случая заражения человека высокопатогенным вирусом птичьего гриппа H5N1 от инфицированных домашних уток в районе озера Тонка в течение ближайших трех месяцев и пришел к выводу об умеренной степени как вероятности, так и воздействия. Вывод был сделан исходя из того допущения, что существует возможность ввоза зараженной птицы из пострадавших соседних стран, поскольку в пограничных пунктах не осуществляется никакого контроля. Умеренная оценка вероятности основана на имеющихся данных о птицах, мигрирующих в страну из пострадавших стран, а также на многочисленных опубликованных исследованиях, проведенных в других странах, в результате которых было установлено, что рынки живой птицы, подобные существующим в настоящее время, представляют высокий риск с точки зрения передачи болезней. Умеренная оценочная степень воздействия в случае проник- новения в страну высокопатогенного вируса птичьего гриппа (H5N1) присвоена исходя из оценки экономических потерь в результате сокращения поголовья птицы и снижения доверия потребителей; отсутствия вакцин для человека; высокого коэффициента летальности при инфицировании людей; зависимости населения страны от птицеводства в качестве источника продовольствия; учитывая, с другой стороны, что в других странах случаев передачи вируса от человека к человеку не регистрировалось. По мнению экспертов, последнее соображение снижает степень неблагоприятного воздействия по сравнению с другими потенциальными вспышками болезней. Ввиду наличия достоверной информации обе оценки характеризуются низким уровнем неопределенности. Хотя из самой страны поступает лишь ограниченное количество информации, в нескольких соседних странах проводятся обширные исследования по этой болезни. Техническая группа СОР рекомендовала руководящему комитету СОР утвердить ряд мер по ослаблению риска и информированию о нем. Например: усиление законов и нормативных актов о мерах контроля за ввозом птицы, включая ветеринарные карантинные зоны на всех основных пограничных пунктах и проверку сертификатов; размещение плакатов в видных местах на пограничных пунктах; прямое информирование органов власти, частных лиц и компаний в странах экспорта о новых правилах. Эта оценка основывалась на данных и сведениях, полученных из экспертных заключений, литературы и от официальных стандартизирующих или технических организаций, включая МЭБ, ВОЗ и ФАО. Существует значительный информационный пробел в области эпиднадзора за высокопатогенными штаммами вируса птичьего гриппа внутри страны. Рекомендовано проводить активный надзор в течение следующего года, а затем выполнить следующую СОР на основе уточненной информации.» Модуль 4. Использование практических результатов СОР 48 Этап 9 Определение вариантов управления рисками и коммуникационных сообщений 49 Этап 10 Документирование оценки 51 Пример: вирус лихорадки Рифт-Валли 52 Вспомогательные документы МОДУЛь 4. ИСПОЛьЗОВАНИЕ ПРАКТИЧЕСКИХ РЕЗУЛьТАТОВ СОР 48 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 9: Определение вариантов управления рисками и коммуникационных сообщений Вопросы для оценки рисков предназначены для того, чтобы способствовать определе- нию вариантов управления рисками и информирования о них в рамках сферы охвата, цели и задач, сформулированных руководящим комитетом. В ходе технической части СОР рассматриваются и приоритизируются варианты, обсуждаются и документируются технически обоснованные плюсы и минусы, в том числе затраты и выгоды каждого вари- анта. Эти варианты и тезисы должны полностью базироваться на технических результатах оценки и иметь научное обоснование. Например, при определении приоритетности вариантов можно рассмотреть те меры управления рисками, которые оказывают наи- большее влияние на снижение общего риска и наименьшее негативное воздействие на производство продукции и благополучие животных (также называемые «критическими контрольными точками»). Факторы и переменные, влияющие на риск, которые обсуждались в ходе характериза- ции риска и были учтены в обосновании (модуль 3, этап 8), должны быть основой для разработки вариантов управления рисками и информирования о них. Техническая группа СОР предлагает общие варианты управления рисками, основанные на фактических данных, и потенциальные ключевые тезисы, относящиеся к тем аспектам события или оцениваемой угрозы, которые связаны с контактами между человеком, животными и окружающей средой. Могут быть предложены варианты как для многосек- торального управления и информирования, так и различные, но согласованные между собой варианты для отдельных секторов (СМ. ТРЗ, ГЛАВУ 5.5). Примером варианта управления рисками являются имитационные учения для оценки возможностей реагирования на опасность. Пример варианта информирования о риске — коммуникационная кампания с ключевым тезисом о том, что мясо безопасно употре- блять только после тщательной термообработки. Этап 3 6 1 4 7 2 5 8 49 МОДУЛь 4. ИСПОЛьЗОВАНИЕ ПРАКТИЧЕСКИХ РЕЗУЛьТАТОВ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Этап 10: Документирование оценки При проведении СОР (МОДУЛь 3, ЭТАПЫ 6–8) техническая группа ведет обстоятельные записи (СМ. ПРИЛОЖЕНИЕ F «ТИПОВАЯ ФОРМА ОТЧЕТА О СОР»). Участник, ведущий эти записи, заполняет типо- вую форму в процессе обсуждения. В отчете о СОР, представленном руководящему комитету после проведения оценки, должна содержаться вся подробная информация. Документирование имеет критически важное значение. Техническая группа СОР должна иметь возможность детально изучить ход рассуждений, лежащий в основе каждого этапа оценки рисков, для каталогизации конкретных использованных данных и экспертных мнений, а также оснований для каждой присвоенной оценки вероятности и воздействия при каждой итерации. Это позволяет: • обосновывать принятые решения при их представлении руководящему комитету СОР или другим лицам; • в последующих итерациях выполнять оценки возникающих рисков на основе тех же критериев, что особенно важно в случае изменений в составе группы СОР. Использование типовой формы отчета о СОР или другого формата отчетности, согла- сованного с руководящим комитетом СОР, обеспечивает подготовку обстоятельного стандартного отчета о СОР, который пригодится для сравнения различных итераций СОР. Руководящий комитет также принимает решение о необходимости подготовки сводного отчета, каких-либо приложений или других необходимых вспомогательных документов (СМ. МОДУЛь 1, ЭТАП 1.2). Руководитель СОР представляет руководящему комитету отчет о СОР и его резюме, если оно было запрошено (СМ. МОДУЛь 1, ЭТАП 1.2), что может зависеть от срочности оценки. Отчет может включать любые письменные замечания технической группы СОР или рекоменда- ции по внесению изменений в процесс, например, об отсутствии в ее составе эксперта по какому-либо вопросу. Излагаются и обосновываются предложения по изменению формулировок вопросов для оценки рисков или добавлению новых вопросов. При необ- ходимости руководитель СОР непосредственно обращает внимание руководящего коми- тета на такие соображения. Практическое применение конечных результатов оценки рисков и следующие шаги Руководящий комитет СОР осуществляет практическое применение конечных результатов оценки во всех ситуациях. Он должен: • изучить варианты управления рисками, обоснования и приоритеты, изложенные в практических результатах СОР; • принять решение о реализации основных вариантов управления рисками; • рассмотреть основное содержание тезисов для коммуникации рисков и их обосно- вание, изложенное в практических результатах СОР; • согласовать основное содержание коммуникационных тезисов; • определить следующие шаги, сроки выполнения, роли и обязанности по управлению 9 10 МОДУЛь 4. ИСПОЛьЗОВАНИЕ ПРАКТИЧЕСКИХ РЕЗУЛьТАТОВ СОР 50 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) рисками и информированию о них; • согласовать первоочередные действия и осуществить следующие шаги; • принять решение о сроках проведения следующей итерации оценки рисков; • изучить планы (например по реагированию на чрезвычайные ситуации, эпид- надзору), принятые в различных секторах, и по возможности интегрировать в них результаты СОР. Вскоре после завершения СОР руководящий комитет вновь созывается для рассмотрения результатов оценки и принятия решения о дальнейших шагах. Комитет рассматривает отчет о СОР и другие итоговые документы, полученные от технической группы СОР. Члены комитета обсуждают риски и их техническую интерпретацию по версии технической группы СОР в контексте целей и задач, определенных в структуре СОР, рассматривают предложенные варианты управления и информирования, а также их значение для раз- работки политики. Они также составляют или пересматривают план реагирования на события или опасности, включая план коммуникации. При необходимости они могут попросить техническую группу СОР предоставить разъяснение, пересмотреть оценку или осуществить дополнительный анализ. Маловероятно, что руководящий комитет будет непосредственно отвечать за осуществле- ние мер, предусмотренных планами управления и коммуникации. Большинство действий по управлению рисками и информированию о них будет осуществляться профильными министерствами каждого соответствующего сектора в рамках их повседневных обязанно- стей по надзору, коммуникациям и реагированию. При этом одни действия и сообщения будут специфическими для конкретного сектора, а другие — совместными, но все они должны быть согласованы между собой и не противоречить друг другу. Руководящий комитет СОР в ходе консультаций с технической группой принимает реше- ние о том, когда группе надлежит вновь собраться для следующей итерации, исходя из экстренности ситуации. Руководящий комитет определяет, в случае каких событий потре- буется провести досрочную неотложную оценку. Последующие СОР при необходимости могут выполняться оперативно (например путем очного или телефонного совещания, которое займет несколько часов) и вряд ли потребуют многодневной работы. Чаще всего можно будет использовать те же схемы путей формирования рисков и вопросы для их оценки, которые будут нуждаться в пересмотре только в случае изменения эпидемио- логической ситуации или структуры оценки рисков. Следующая итерация СОР может предоставить возможность для привлечения в техническую группу СОР дополнительных экспертов, что в идеале должно быть согласовано с руководящим комитетом. В после- дующих итерациях следует ссылаться на предыдущие отчеты о СОР. Этап 3 6 9 1 4 7 2 5 8 51 МОДУЛь 4. ИСПОЛьЗОВАНИЕ ПРАКТИЧЕСКИХ РЕЗУЛьТАТОВ СОР Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Пример: вирус лихорадки Рифт-Валли Техническая группа предложила руководящему комитету варианты управления рисками и информи- рования о рисках при проведении СОР, нацеленной на устранение рисков для здоровья, обусловлен- ных контактами между человеком, животными и окружающей средой в связи с вирусом лихорадки Рифт-Валли (ЛРВ). Вопрос для оценки риска был сформулирован так: «Каковы вероятность и степень воздействия того, что в период с апреля по ноябрь этого года хотя бы один работник скотобойни в провинции Х будет заражен вирусом ЛРВ в результате контакта с биологическими жидкостями организма инфициро- ванного животного?» Варианты управления рисками, предлагаемые на рассмотрение руководящего комитета Краткосрочные варианты управления Борьба с переносчиками • Фермерам следует использовать репелленты для защиты от укусов насекомых и распылять их на своих животных. Заражение животных: • Заинтересованным сторонам и фермерам следует рассмотреть возможность вакцинации для предотвращения вспышек. Раннее выявление вспышек ЛРВ у животных • Обеспечить комплексный ветнадзор за ЛРВ на субокружном уровне, и в случае подтверждения вспышки ЛРВ среди животных вводить карантин. Борьба со вспышками ЛРВ среди животных • Обеспечивать ветеринарный контроль на пропускных пунктах и соблюдение карантина. Проводить тестирование перед забоем скота • Проводить осмотр всех животных перед погрузкой на грузовики или выдачей разрешения на продажу. • Повышать уровень выявляемости и отслеживаемости инфицированных животных и обмена информацией. Предотвращение инфицирования во время и после забоя • Поощрять использование надлежащих средств индивидуальной защиты (СИЗ) на скотобойнях. • Безопасность и гигиена на скотобойнях должны обеспечиваться руководством и санитарными инспекторами. Долгосрочные варианты управления Борьба с переносчиками • Заинтересованным сторонам — определить, какие из существующих мер биологического контроля переносчиков не наносят ущерба окружающей среде, и поощрять их использование. Раннее выявление вспышек ЛРВ у животных • Разработать портативные диагностические экспресс-тесты для быстрого выявления ЛРВ. Борьба со вспышками ЛРВ среди людей на скотобойнях • Актуализировать и ввести в действие Национальный кодекс контроля качества мясных продуктов, Закон об общественном здравоохранении и другие законодательные акты. Проводить тестирование перед забоем скота • Создать централизованные зоны забоя скота в субпровинциях. Варианты коммуникации рисков, предлагаемые на рассмотрение руководящего комитета • Необходимо обучать фермеров и скототорговцев выявлять заражение ЛРВ на уровне хозяйств, сообщая о частых случаях самопроизвольных выкидышей. • Разработать способы информирования о воздействии ЛРВ на экономику, благосостояние людей и пр. • Повышать осведомленность работников скотобоен о риске заражения ЛРВ и правильном использовании СИЗ. 10 МОДУЛь 4. ИСПОЛьЗОВАНИЕ ПРАКТИЧЕСКИХ РЕЗУЛьТАТОВ СОР 52 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Вспомогательные документы Руководства по оценке рисков 1. Всемирная организация здравоохранения. «Раннее выявление, оценка и ответные меры при экстремальных событиях в области общественного здоро- вья». Женева: ВОЗ; 2014 (https://www.who.int/ihr/publications/WHO_HSE_GCR_ LYO_2014.4/ru/, по состоянию на 26 июня 2020 г.). 2. Всемирная организация здравоохранения. «Быстрая оценка событий, представ- ляющих непосредственную опасность для здоровья населения». Женева: ВОЗ; 2012 (https://www.who.int/csr/resources/publications/HSE_GAR_ARO_2012_1/ru/, по состоянию на 26 июня 2020 г.). 3. European Centre for Disease Prevention and Control. Operational guidance on rapid risk assessment methodology. (Европейский центр по профилактике и контролю болезней, «Оперативные рекомендации по методологии быстрой оценки рисков».) Stockholm: ECDC; 2011 (https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/ media/en/publications/Publications/1108_TED_Risk_Assessment_Methodology_ Guidance.pdf, по состоянию на 26 июня 2020 г.). 4. OIE: OIE risk assessment guidelines (МЭБ, «Руководящие принципы МЭБ по оценке рисков») https://www.oie.int/index.php?id=169&L=0&htmfile=chapitre_import_ risk_analysis.htm, по состоянию на 26 июня 2020 г.). 5. Australian Institute for Disaster Resilience. National emergency risk assessment guidelines. (Австралийский институт устойчивости к бедствиям, «Национальные руководящие принципы оценки рисков чрезвычайных ситуаций».) Melbourne: AIDR: 2015 (https://knowledge.aidr.org.au/media/2030/handbook-10-national- emergency-risk-assessment-guidelines.pdf, по состоянию на 26 июня 2020 г.).   Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Приложение 54 Приложение A Типовой мандат руководящего комитета совместной оценки рисков 57 Приложение B Типовой мандат руководителя совместной оценки рисков 58 Приложение C Полезные советы по координации групповой работы для руководителя совместной оценки рисков 59 Приложение D Типовой мандат технической группы совместной оценки рисков 61 Приложение E Типовой мандат группы заинтересованных сторон совместной оценки рисков 63 Приложение F Шаблон отчета о совместной оценке рисков 70 Приложение G Потенциально необходимая информация для оценки 71 Приложение H Потенциальные источники информации 74 Приложение I Взаимосвязи между структурой оценки рисков, вопросами для оценки и вариантами управления рисками 77 Приложение J Типовая форма для структурирования оценки рисков ПРИЛОЖЕНИЕ 54 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Приложение A. Типовой мандат руководящего комитета совместной оценки рисков Руководящий комитет совместной оценки рисков: МАНДАТ 1. ОБЪЕМ РАБОТЫ Руководящий комитет совместной оценки рисков (СОР) осуществляет надзор за всем процессом СОР. Он не занимается техническими аспектами оценки, а отвечает за принятие решений по управлению и информированию, основанных на конечных результатах СОР. 2. ФУНКЦИИ И ОБЯЗАННОСТИ Руководящий комитет СОР выполняет следующие функции и обязанности: • определяет охват и сроки осуществления процесса СОР; • назначает руководителя СОР, который затем входит в состав руководящего комитета; • предлагает состав технической группы СОР; • анализирует и интерпретирует результаты оценки риска; • принимает стратегии управления рисками и коммуникационные тезисы, устанавли- вает их приоритетность на основе СОР и содействует осуществлению мероприятий; • пересматривает и при необходимости корректирует процесс СОР; • определяет состав и осуществляет формирование группы заинтересован-ных сторон (по усмотрению); • поддерживает постоянный диалог (модерируемый руководителем СОР) с техниче- ской группой СОР и группой заинтересованных лиц (если таковая создана) в целях анализа и корректирования процесса по мере необходимости. Annex C F I J A D G B E H 55 ПРИЛОЖЕНИЕ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) 3. СОСТАВ И СТРУКТУРА 3.1. Состав Руководящий комитет СОР состоит из назначенных координаторов или представителей координационных центров из соответствующих государствен-ных органов. Например, он может включать: • представителя департамента животноводства министерства сельского хозяйства; • представителя департамента борьбы с болезнями министерства здравоохранения; • представителя министерства внутренних дел; • руководителя СОР; • представителя департамента связей с общественностью (в качестве консультанта по вопросам коммуникаций). Члены руководящего комитета СОР могут приглашать экспертов или представителей учреж- дений-партнеров для участия в совещании комитета в качестве наблюдателей. Однако в принятии решений участвуют только члены комитета. 3.2. Структура Необходимо определить оптимальную структуру СОР. Например, она может включать: • координаторов или представителей координационных центров из соответствующих государственных ведомств, в частности членов руководящего комитета СОР; • председателя и заместителя председателя, избираемых из числа членов руководящего комитета СОР с ежегодной ротацией; • экспертов, технических консультантов или представителей учреждений-партнеров, уча- ствующих в оценке в качестве наблюдателей без права принятия решений. 4. ПЕРИОДИЧНОСТЬ СОВЕЩАНИЙ И ОТЧЕТОВ • Руководящий комитет СОР проводит первое совещание в кратчайшие возможные сроки после создания группы. • Последующие совещания комитет созывает не позднее чем через неделю после полу- чения отчета об оценке от технической группы СОР. Руководящий комитет СОР собира- ется по мере необходимости, но не реже одного раза в год. • Совещания руководящего комитета СОР созываются председателем. • С согласия председателя и его заместителя и после консультаций с другими членами инициировать проведение совещания может любой член руководящего комитета СОР. • Отчеты о совещании подготавливает председатель. ПРИЛОЖЕНИЕ 56 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) • Члены, не имевшие возможности присутствовать на совещании, доводят свои заме- чания по отчету о совещании до сведения председателя и других членов не позднее чем через две недели после его получения. По истечении этого срока отчет счита- ется подтвержденным и принятым. • Уведомление о следующем совещании члены руководящего комитета СОР должны получать не позднее чем за одну неделю, при этом в случае срочного вопроса, кото- рый должен рассмотреть комитет, допускается более позднее уведомление. • По завершении каждого совещания руководящий комитет СОР определяет время, дату и место проведения следующего совещания. • Отчеты и документы совещаний руководящего комитета СОР являются конфиден- циальными и распространяются только среди их участников. Отчеты или выдержки из них могут распространяться среди других лиц только с письменного согласия председателя. 5. ИЗМЕНЕНИЯ Руководящий комитет СОР может при необходимости вносить изменения в настоящий мандат. Annex C F I J A D G E H 57 ПРИЛОЖЕНИЕ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Приложение B. Типовой мандат руководителя совместной оценки рисков Руководитель совместной оценки рисков: мандат 1. ОБЪЕМ РАБОТЫ Руководитель совместной оценки рисков (СОР) организует и осуществляет национальный процесс СОР только в отношении конкретного события или угрозы события, описанного в структуре оценки рисков (СМ. МОДУЛь 2, ЭТАП 5). Конкретные обязанности руководителя СОР определяет руководящий комитет. 2. ФУНКЦИИ И ОБЯЗАННОСТИ Руководитель СОР выполняет следующие функции и обязанности: • назначает членов технической группы СОР; • рассматривает и согласовывает состав технической группы СОР, график и практические результаты ее работы, учитывая рекомендации руководящего комитета СОР; • руководит процессом анализа заинтересованных сторон; • определяет конкретные учреждения или специалистов и приглашает их для участия в группе заинтересованных сторон СОР на основе результатов анализа таких сторон и рекомендаций руководящего комитета СОР; • управляет и руководит всеми оперативными аспектами процесса СОР в связи с данным конкретным событием или угрозой; • координирует и поддерживает текущую деятельность по коммуникации между техни- ческой группой СОР, руководящим комитетом и группой заинтересованных сторон в целях критической оценки и — при необходимости — корректирования процесса; • принимает решения, санкционированные руководящим комитетом; • проводит заседания технической группы СОР и осуществляет административное руко- водство и управление группой, обеспечивая понимание ее членами своих функций и выполнение поставленных перед ними задач; • принимает к рассмотрению проблемы, передаваемые для решения руководящему комитету СОР; • выявляет и решает вопросы обеспеченности ресурсами. 3. НАЗНАЧЕНИЕ Руководящий комитет СОР назначает руководителя СОР, который должен являться госу- дарственным служащим или лицом с определенной функцией или должностью в государ- ственном органе. B ПРИЛОЖЕНИЕ 58 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Приложение C. Полезные советы по координации групповой работы для руководителя совместной оценки рисков Деятельность руководителя СОР позволяет группам и организациям более эффективно работать сообща. Базовые советы по организации групповой работы помогают настро- ить четыре модуля совместной оценки рисков (СОР), создавая подходящую среду для сотрудничества. 1. Общие советы по координации сотрудничества и рабочих процессов 1. Начните с конца: поймите, какова ваша аудитория и чего она хочет достичь, уча- ствуя в процессе СОР. 2. Приветствуйте участие: создайте атмосферу, в которой будут участвовать все (а не только самые активные люди). 3. Активно слушайте: отмечайте основные тезисы и повторяйте ключевые слова; давайте людям время на обдумывание и усваивание информации. 4. Усиливайте позитивные высказывания и перефразируйте негативные: «отличная идея» или «спасибо за честность». 5. Поддерживайте темп: четко сообщайте время начала и окончания обсуждения вопроса, соблюдайте график. Советы для руководителя СОР по координации групповой работы над конкретными модулями МОДУЛЬ 1: Организация СОР • Если руководитель СОР не обладает хорошими организационными навыками, то в состав руководя- щего комитета можно включить специалиста по коммуникации (без специальных экспертных знаний, касающихся данного события). • Когда техническая группа СОР состоит из менее чем 10 членов, то возможность внести свой вклад будет у каждого. • Признание возможности существования индивидуальных и институциональных задач и приоритетов играет важную роль в поддержании объективного обсуждения и в принятии объективных решений. МОДУЛЬ 2: Формулирование структуры оценки рисков для СОР • Руководитель СОР обеспечивает, чтобы в структуре оценки рисков учитывались аспекты, вызываю- щие озабоченность каждого сектора. МОДУЛЬ 3: Проведение СОР • Руководитель СОР поддерживает непрерывный диалог между руководящим комитетом, техниче- ской группой и группой заинтересованных сторон для постоянной оценки и изменения сферы охвата, вопросов оценки рисков и путей их формирования. МОДУЛЬ 4: Использование практических результатов СОР • Руководитель СОР поддерживает непрерывный диалог между руководящим комитетом, технической группой и группой заинтересованных сторон, при необходимости давая пояснения по практическим результатам СОР. • В идеале руководитель СОР продолжает участвовать в разработке стратегий снижения рисков и под- держивает связь со следующей итерацией. Annex C F I J A G B E H 59 ПРИЛОЖЕНИЕ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) D Приложение D. Типовой мандат технической группы совместной оценки рисков Техническая группа совместной оценки рисков: мандат 1. ФУНКЦИИ И ОБЯЗАННОСТИ Техническая группа совместной оценки рисков (СОР) выполняет следующие функции и обязанности: • выявляет данные, необходимые для проведения СОР; • распространяет необходимые данные, соответствующий опыт и экспертные знания в отношении оцениваемого события/опасности; • формулирует и документирует вопросы для оценки рисков на основе структуры оценки и общих областей озабоченности, описанных руководящим комитетом; • определяет и схематически изображает потенциальные пути формирования рисков; • собирает имеющуюся информацию для определения вероятности и воздействия по каждому из вопросов оценки рисков; • выявляет и отмечает информационные пробелы; • обеспечивает техническую интерпретацию оценок риска; • определяет и рекомендует варианты управления рисками и информирова-ния о рисках на основе результатов СОР; • документирует оценку, заполняя согласованную форму отчета, и передает отчет в руководящий комитет СОР через руководителя СОР. 2. СОСТАВ Техническая группа СОР представляет собой небольшой коллектив экспертов по рассма- триваемому событию (опасности) в сфере здравоохранения, которые обладают навыками, необходимыми для проведения оценки риска. Руководитель СОР определяет состав технической группы с учетом рекомендаций руководящего комитета СОР и выполняет установленные административные действия по приглашению или назначению сотруд- ников государственных и неправительственных структур. Техническая группа состоит из членов, которые: • обладают ключевыми экспертными знаниями, опытом и информацией, имеющими отношение к оцениваемой опасности или событию; • по возможности имеют опыт проведения оценки рисков; • создают в технической группе СОР межсекторальный и междисциплинарный баланс. ПРИЛОЖЕНИЕ 60 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) 3. ПЕРИОДИЧНОСТЬ СОВЕЩАНИЙ И ОТЧЕТОВ • Руководитель СОР созывает первое совещание технической группы СОР в возмож- ные кратчайшие сроки после ее создания. • С согласия руководителя СОР и после консультаций с другими членами иницииро- вать проведение совещания может любой член технической группы. • Члены, не имевшие возможности присутствовать на совещании, доводят свои заме- чания по отчету о совещании до сведения председателя и других членов не позднее чем через две недели после его получения. По истечении этого срока отчет счита- ется подтвержденным и принятым. • Уведомление о следующем совещании члены технической группы СОР должны получать не позднее чем за одну неделю, при этом в случае срочного вопроса, кото- рый должна рассмотреть группа, допускается более позднее уведомление. • По завершении каждого совещания техническая группа СОР определяет время, дату и место проведения следующего совещания. • Отчеты и документы совещаний технической группы СОР являются конфиденциаль- ными и направляются только их участникам и руководящему комитету. Отчеты или выдержки из них могут распространяться среди других лиц только с письменного согласия руководителя СОР. Annex C F I J A D G B H 61 ПРИЛОЖЕНИЕ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Приложение E. Типовой мандат группы заинтересованных сторон совместной оценки рисков Группа заинтересованных сторон совместной оценки рисков: МАНДАТ 1. Общие сведения Группа заинтересованных сторон совместной оценки рисков (СОР) может формироваться для привлечения частного сектора, промышленных предприятий, научных кругов и других соответствующих заинтересованных сторон к процессу СОР и последующему осущест- влению управленческих мер. Эта группа обеспечивает многосекторальный и междис- циплинарный подход к СОР и содействует информационно-просветительской работе и коммуникации. Несмотря на эти важные функции создание группы заинтересованных сторон не является обязательным этапом процесса СОР. 2. Объем работы Объемом работы группы заинтересованных сторон СОР определяются границы ее дея- тельности. Основная функция группы заключается в том, чтобы представлять различ- ные точки зрения и консультировать руководящий комитет СОР по его просьбе. Группа заинтересованных сторон не выполняет технических функций и не участвует в принятии решений. 3. Функции и обязанности Группа заинтересованных сторон СОР выполняет следующие функции и обязанности: • представляет точки зрения неправительственных структур в отношении потенциаль- ных последствий мер по управлению рисками; • предоставляет соответствующую информацию (например, актуальные/требуемые данные часто находятся в распоряжении организаций частного сектора или научных учреждений); • предоставляет по запросу руководящего комитета необходимую информацию для принятия решений по управлению/информированию; • поддерживает и пропагандирует осуществление мер по управлению рисками и может участвовать в их осуществлении; • помогает разрабатывать и распространяет информационные сообщения. E ПРИЛОЖЕНИЕ 62 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) 4. Назначение и состав Руководитель СОР приглашает кандидатов войти в группу заинтересованных сторон с учетом рекомендаций руководящего комитета СОР. Группа состоит из отдельных лиц или представителей государственных и неправительственных структур. Отбор участников для групп заинтересованных сторон СОР может быть проведен на основе анализа заин- тересованных сторон с учетом их конкретного вклада, а также междисциплинарного и межсекторального характера рассматриваемого события. Annex C I J A D G B E H 63 ПРИЛОЖЕНИЕ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Приложение F. Шаблон отчета о совместной оценке рисков 1. Название оценки • Краткое описание оцениваемого события (одно предложение); пример: «Совместная оценка риска (событие, опасность) в (место) в (месяц/год)». 2. Дата, время и место проведения оценки, даты предыдущих оценок рисков • Дата, время и место проведения оценки; • дата последней оценки риска в отношении того же события. 3. Участники и ведомства, которые они представляют • Список участников с указанием их ведомственной принадлежности; • руководитель совместной оценки рисков (СОР). 4. Краткий обзор события • Краткое описание оцениваемого события или опасности • Краткое изложение того, что, где, когда и с кем произошло, мер, принятых на сегод- няшний день, и другой актуальной/ключевой информации. F ПРИЛОЖЕНИЕ 64 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) 5. Формулирование структуры оценки рисков • Описание опасности, сферы охвата, цели и задач, определенных руководящим комитетом СОР. 6. Резюме оценки • Это «Резюме» конечных результатов оценки и их технической интерпретации, вклю- чая вопросы оценки рисков и присвоенные им оценки вероятности, воздействия и неопределенности, а также факторы, которые в наибольшей степени определяют эти оценки, пробелы в данных и основные варианты управления рисками/ инфор- мирования о рисках. 7. Основные допущения, лежащие в основе СОР (см. модуль 3, этап 8.1, раздел «Допущения») • Все общие допущения, на которых основывается СОР, особенно в тех случаях, когда имеется очень мало информации о событии • Пример: «Настоящая оценка основана на допущении о существовании эпидемиоло- гической связи между возникновением этой болезни у животных и людей» (если это точно не известно). 8. Подробные результаты оценки, основанные на вопросах оценки рисков (см. модуль 3, этапы 7–8) • Заполните следующие разделы для каждого вопроса оценки рисков. 8A. Каковы вероятность и степень воздействия того, что… • Полностью изложите первый рассмотренный вопрос оценки рисков. Annex C F I J A D G B E H 65 ПРИЛОЖЕНИЕ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Оценка вероятности A Укажите оценочную степень вероятности для этого вопроса оценки риска. a) Обоснование оценки вероятности A - Предоставьте в виде маркированных пунктов ключевую информацию, на которой основана эта оценка вероятности. - Изложите все допущения, использованные для оценки этой вероятности (например, «Предполагается, что этот вирус имеет такую же распространенность среди домашней птицы, как и во время последней вспышки», «Предполагается, что вирус вызывает такое же заболевание у домашней птицы, как и во время последней вспышки»). b) Уровень неопределенности для оценки вероятности A Укажите уровень неопределенности, присвоенный данной оценке вероятности. c) Обоснование для уровня неопределенности связанного с оценкой вероятности воздействия А Укажите основные информационные пробелы, на которых основан этот уровень неопределенности (например, «Подтип вируса неизвестен»; «Отсутствуют данные о распространенности инфекции среди домашней птицы»). Оценка воздействия A : Укажите оценочную степень воздействия для этого вопроса оценки риска. a) Обоснование оценки воздействия A - Изложите ключевую информацию, на которой основана эта оценка воздействия. - Изложите все допущения, использованные для оценки этого воздействия (например, «Предполагается, что контроль за передвижением животных осуществляется эффективно»). b) Уровень неопределенности для оценки воздействия A - Укажите уровень неопределенности, присвоенный данной оценке воздействия. c) Обоснование уровня неопределенности, присвоенного оценке воздействия A - Укажите в виде маркированных пунктов основные информационные пробелы, на которых основан этот уровень неопределенности (например, «Подтип вируса неизвестен»; «Отсутствуют данные о распространенности инфекции среди домашней птицы»). ПРИЛОЖЕНИЕ 66 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Матрица рисков для вопроса оценки рисков A В ер оя тн ос ть Высокая Умеренная Низкая Пренебре- жимо низкая Пренебре- жимо низкая Незна- чительная Умеренная Высокая Степень воздействия отметьте поле, которое соответствует оценочным значениям вероятности и воздействия для этого вопроса оценки риска. d) Техническая интерпретация вопроса оценки рисков A Резюме выводов, основанных на оценках и уровне неопределенности, с указанием ключевых сведений и информационных пробелов, которые имели наибольшее значение. Можно также указать некоторые варианты управления рисками данного уровня и информирования об этих рисках (см. модуль 3, этап 8, пример). 8B. Каковы вероятность и степень воздействия того, что… • Полностью изложите первый рассмотренный вопрос оценки рисков. Оценка вероятности B : Укажите оценочную степень вероятности для этого вопроса оценки риска. a) Обоснование оценки вероятности B - Предоставьте в виде маркированных пунктов ключевую информацию, на которой основана эта оценка вероятности. - Изложите все допущения, использованные для оценки этой вероятности (например, «Предполагается, что этот вирус имеет такую же распространенность среди домашней птицы, как и во время последней вспышки», «Предполагается, что вирус вызывает такое же заболевание у домашней птицы, как и во время последней вспышки»). b) Уровень неопределенности для оценки вероятности B Укажите уровень неопределенности, присвоенный данной оценке вероятности. c) Обоснование уровня неопределенности, присвоенного оценке вероятности B Укажите основные информационные пробелы, на которых основан этот уровень неопределенности (например, «Подтип вируса неизвестен»; «Отсутствуют данные о распространенности инфекции среди домашней птицы»). Annex C I J A D G B E H 67 ПРИЛОЖЕНИЕ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Оценка воздействия B: Укажите оценочную степень воздействия для этого вопроса оценки риска. a) Обоснование оценки воздействия B - Изложите ключевую информацию, на которой основана эта оценка воздействия. - Изложите все допущения, использованные для оценки этого воздействия (например, «Предполагается, что контроль за передвижением животных осуществляется эффективно»). b) Уровень неопределенности для оценки воздействия B - Укажите уровень неопределенности, присвоенный данной оценке воздействия. c) Обоснование уровня неопределенности, присвоенного оценке воздействия B - Укажите в виде маркированных пунктов основные информационные пробелы, на которых основан этот уровень неопределенности (например, «Подтип вируса неизвестен»; «Отсутствуют данные о распространенности инфекции среди домашней птицы»). Матрица рисков для вопроса оценки рисков B В ер оя тн ос ть Высокая Умеренная Низкая Пренебре- жимо низкая Пренебре- жимо низкая Незна- чительная Умеренная Высокая Степень воздействия Отметьтеполе, которое соответствует оценочным значениям вероятности и воздействия для этого вопроса оценки риска. d) Техническая интерпретация вопроса оценки рисков B Резюме выводов, основанных на оценках и уровне неопределенности, с указанием ключевых сведений и информационных пробелов, которые имели наибольшее значение. Можно также указать некоторые варианты управления рисками данного уровня и информирования об этих рисках (см. модуль 3, этап 8, пример). F ПРИЛОЖЕНИЕ 68 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) 8C, 8D и т.д. Каковы вероятность и степень воздействия того, что… Укажите оценки для остальных вопросов оценки рисков 9. Общая техническая интерпретация (по усмотрению) Общее резюме выводов (по необходимости) в дополнение к технической интерпретации каждого вопроса оценки рисков. 10. Необходимая информация (см. модуль 3, этап 8.2, раздел «Выявление информационных пробелов») • Указать, какая конкретная информация в первую очередь необходима для обосно- вания оценок вероятности и воздействия и для уменьшения уровня неопределенно- сти при следующей итерации СОР. • Можно также идентифицировать потенциальные источники такой информации. 11. Варианты управления рисками, предлагаемые на рассмотрение руководящего комитета (см. модуль 4, этап 9) Обобщение предлагаемых вариантов управления рисками, особенно самых приоритетных. 12. Варианты коммуникации рисков, предлагаемые на рассмотрение руководящего комитета (см. модуль 4, этап 9) Обобщение предлагаемых вариантов коммуникации рисков, особенно самых приоритетных. Annex C I J A D G B E H 69 ПРИЛОЖЕНИЕ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) 13. Любые другие вопросы для протокола Например, значимые причины расхождения мнений/несогласия между экспертами. 14. Рекомендуемые дальнейшие действия Обобщение действий по сбору приоритетных данных, указанных в разделе 10, помимо информации, включенной в данную форму отчета о СОР, включая (потенциально) про- ведение внутрисекторальных оценок рисков. 15. Предлагаемый интервал до следующей совместной оценки рисков, связанных с тем же событием Предлагаемый интервал до следующей итерации или событие, обусловливающее про- ведение следующей итерации, в зависимости от неотложности или других факторов (например от сбора данных). 16. Приложения По необходимости можно включить вспомогательные документы: • использовавшиеся данные/сведения; • схемы путей формирования рисков; • конечные результаты секторальных оценок рисков. F ПРИЛОЖЕНИЕ 70 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Приложение G. Потенциально необходимая информация для оценки Эпидемиология и клинические проявления 1. Информация, преимущественно касающаяся здоровья людей • количество случаев заболевания людей/событий, затронутые подгруппы населения, дата инициирующего события и динамика развития ситуации; • возраст, пол, подверженность; • течение и длительность болезни, инкубационный период, период контагиозности; • клинические признаки, летальность и тяжесть заболевания, группы риска; • история и исход лечения; • история поездок; • наличие других случаев (предполагаемых или подтвержденных) среди близких кон- тактов заболевшего или среди медицинских работников; • дальнейшее распространение и кластеры с потенциально возможной передачей инфекции от человека к человеку; • похожие случаи в стране/регионе (недавние и в прошлом). 2. Информация, преимущественно касающаяся здоровья животных: • активность заболевания среди животных в стране/регионе (виды животных, затра- гиваемые подгруппы популяции, число случаев, время и место возникновения, дата инициирующего события и динамика развития ситуации, уровни заболеваемости и распространенности); • первоначальный резервуар/текущий источник; • направления и системы животноводства, сопряженные с риском заражения людей; • видоспецифическая информация о производственно-сбытовых цепочках, включая перемещения внутри страны и через границы, а также информация, полученная в результате мониторинга цен в трансграничных цепочках. Annex C F I J A D B E H 71 ПРИЛОЖЕНИЕ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) 3. Общая информация и информация о зоне контакта 6 R 0 (базовое репродуктивное число) — показатель потенциальной вероятности передачи патогенов/болезней. • источники потенциального риска для человека (люди, животные, окружающая среда); • сезонность или другие известные факторы, например сезонное поведение и куль- турные обычаи (фестивали, охотничьи сезоны, сезонное пополнение поголовья); • экономическая деятельность, расширяющаяся зону контакта человека с сельскохо- зяйственными и дикими животным (охота, экотуризм, отгонное животноводство, наступление сельскохозяйственных земель и пр.) • загрязненная окружающая среда; • переносчики и промежуточные хозяева (если есть); • недавние случаи интродукции или перемещения диких видов для их сохранения (если имели место); • проблемы безопасности пищевых продуктов (если есть). 4. Патоген/опасность • Человеческий/животный патоген: лабораторная идентификация/ подтверждение, наличие и местонахождение изолята, подтип/ветвь/штамм/ серотип, чувствитель- ность к противомикробным препаратам, представляющие интерес генетические мутации/маркеры; • изменения вируса (антигенные свойства, генетика, случаи рекомбинации); • нормальная циркуляция подтипа/ветви/штамма/серотипа в регионе / в мире; • способность передаваться от животных человеку и между людьми (показатель R 0 6, если известен); • маршруты передачи среди животных; • дозозависимый эффект (если имеет значение); • вероятный популяционный иммунитет (у животных и людей); • доступность вакцин для животных; • выделение патогена в среду несмотря на вакцинацию. 5. Контекст • Экология/климат; • системы животноводства и сбыта животных, процентная доля домохозяйств, в которых содержатся виды-хозяева, распространенность рынков живых животных в затронутых районах; • тип расследования, проводимого до сих пор; • эффективность/результативность национальных систем эпиднадзора; • больничные мощности и резервный потенциал; • эффективность/результативность национальных систем ветеринарного надзора; • принятые меры (и их осуществление, последствия), деятельность по проведению расследований/контролю и уровень/распределение исполения; • культурные аспекты, обращаемость населения за медицинской помощью, праздники; • политическая ситуация, вопросы безопасности; • экономические и социальные последствия; • передвижение людей через границу. G ПРИЛОЖЕНИЕ 72 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Приложение H. Потенциальные источники информации 1. Информация от ведомств • отчеты о событиях (например от национальных сетей по охране здоровья живот- ных, сельских ветеринаров, фермеров, работников рынков живых животных, скототорговцев); • отчеты лабораторий. • отчеты медицинских работников/больничные карты; • отчеты о расследованиях вспышек; • статистика по странам (например статистика рабочей силы, численность населения и популяций животных, демографические данные); • статистические данные или отчеты о трансграничных передвижениях животных и/ или людей; • статистические данные о плотности населения и популяций животных; • действующие законы и нормативные акты национального и субнационального уровня, касающиеся конкретных опасностей. 2. Информация от участников трехстороннего сотрудничества • отчеты региональных и страновых бюро ВОЗ (примеры: действующие системы эпид- надзора, больничные мощности, принятые и осуществляемые меры, инфраструк- турные ограничения, обращаемость за медицинской помощью, культурные аспекты, программы вакцинации); • информационные бюллетени МЭБ; • отчеты всемирной базы данных МЭБ (WAHID); • карты болезней МЭБ; • отчеты региональных и страновых отделений ЭКТАД ФАО; • отчеты миссий ФАО; • научные данные/обзоры, предоставляемые сетью OFFLU; • данные референс-лабораторий ФАО или МЭБ о поведении вирусов (в т.ч. при прово- кационных испытаниях) и вакцинах; • проводимые ФАО глобальные оценки рисков в отношении вирусов H7N9, H5Nx, Эбола и SARS-CoV-2; • руководства ФАО по конкретным заболеваниям; Annex C F I J A D G B E 73 ПРИЛОЖЕНИЕ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) • оценки рисков ВОЗ по конкретным опасностям; • база данных ФАОСТАТ по объемам животноводческого производства и торговли (импорта и экспорта). 3. Общая/публичная информация • опыт экспертов (как технический, так и контекстный); • клинические данные об аналогичных опасностях в прошлом; • статьи в СМИ, отчеты ProMED; • информация из МКБ-10; • оценки риска, полученные от других учреждений и организаций, таких как цен- тры по контролю и профилактике заболеваний (ЦКПЗ), Агентство по безопасно- сти продуктов, окружающей среды и гигиены труда Франции (ANSES), Европейское управление по безопасности пищевых продуктов (EFSA), Американская ассоциация общественного здравоохранения (APHA),Служба безопасности и контроля пищевых продуктов Министерства сельского хозяйства США (USDA-FSIS), в отношении схожих опасностей; • «Руководство по борьбе с инфекционными болезнями» (Control of Communicable Disease Manual, Heymann DL); • рецензируемая литература; • технические данные, доступные в Интернете, например о климате/погоде. H ПРИЛОЖЕНИЕ 74 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Приложение I. Взаимосвязи между структурой оценки рисков, вопросами для оценки и вариантами управления рисками Вопросы для оценки рисков формулируются для рассмотрения конкретных областей, вызвавших озабоченность руководящего комитета совместной оценки рисков (СОР) (как это описано в структуре оценки рисков) и непосредственно связанных с вариан- тами управления и информирования. Некоторые обобщенные примеры взаимосвязей приведены в таблице ниже. Далее они описываются исходя из специфики опасности, ее географического местонахождения и временных рамок. Области озабоченности, учтенные в структуре оценки рисков Пример вопроса для оценки рисков: Степень вероятности и воздействия того, что… Технические аспекты Возможные варианты управления рисками/информирования 1. Безопасность рынков живых животных (РЖЖ) …какой-либо человек подвергнется воздействию патогена на РЖЖ… Присутствие патогена на РЖЖ Уменьшение количества патогена в производственно-сбытовой цепочке Заразность для человека Информирование для улучшения понимания рисков и способов защиты от них Мероприятия по предотвращению и контролю патогенов Усиление борьбы с патогенами на рынках (например, введение выходных дней, запрет на оставление животных на ночь) 2. Опасения и отношение людей, негативное воздействие на поездки и туристический сектор ...какой-либо человек серьезно заболеет или умрет от инфекции после купания в озере… Возможности системы здравоохранения и сектора охраны дикой природы по выявлению заболевания Целевой надзор для раннего выявления Информирование для улучшения понимания рисков и способов защиты от них Меры по борьбе с загрязнением рекреационных водоемов патогенами диких видов Возможности природоохранного сектора по выявлению патогенного загрязнения Создание систем для мониторинга загрязнения рекреационных водоемов Annex C F J A D G B E H 75 ПРИЛОЖЕНИЕ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) I Области озабоченности, учтенные в структуре оценки рисков Пример вопроса для оценки рисков: Степень вероятности и воздействия того, что… Технические аспекты Возможные варианты управления рисками/информирования 3. Передача патогена в домашних хозяйствах … какой-либо человек заразится при покупке/ содержании животных дома… Присутствие патогена у домашних животных Надзор и контроль за патогеном у животных, содержащихся в домашних хозяйствах Присутствие патогена у животных, продаваемых поставщиками Надзор и контроль за патогеном у животных, которых транспортируют и продают в домашние хозяйства в частном порядке 4. Трансграничное распространение болезни … какой-либо человек заразится в результате контакта с незаконно импортированными животными… Количество, источник, место назначения и планируемое использование инфицированных животных, пересекающих границу Более жесткий пограничный контроль за передвижением Информирование для повышения осведомленности о болезни в приграничных населенных пунктах Усиление надзора в приграничных населенных пунктах или внутри известных производственно- сбытовых цепочек 5. Передача инфекции от диких животных … какой-либо человек заразится из-за контакта с дикими животными… Присутствие патогена в популяциях диких животных Информирование для повышения осведомленности о рисках заболевания при охоте и других контактах с потенциально больными или мертвыми дикими животными Частота и вероятность передачи инфекции, связанной с контактами между людьми и дикими животными Меры по сокращению контактов между людьми и потенциально загрязненной средой Частота и вероятность передачи инфекции, связанной с контактами между людьми и окружающей средой, загрязненной патогенами диких животных Примечание: в некоторых обстоятельствах, в частности, когда постановка диагноза затруднительна, в вопросе оценки риска может фигурировать не само заболевание, а его косвенный показатель, например укусы собак вместо случаев бешенства. Это иллюстрируется следующими примерами. 6. Частота укусов собак среди группы населения ...какому-либо лицу потребуется терапия после собачьего укуса… Количество бродячих собак Информирование для повышения осведомленности об опасности собачьих укусов оличество бродячих Частота контактов между бродячими собаками и людьми Типы и численность собак, которые ассоциируются с укусами Кампании по стерилизации бродячих собак 7. Бешенство у людей …какой-либо человек подвергнется риску заражения бешенством от собак… Возможности системы здравоохранения по выявлению подверженности высокому риску и обеспечению постэкспозиционной профилактики Меры по улучшению выявляемости и документирования укусов собак и проведение постэкспозиционной профилактики Распространенность бешенства у собак Кампании по вакцинации собак ПРИЛОЖЕНИЕ 76 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Области озабоченности, учтенные в структуре оценки рисков Пример вопроса для оценки рисков: Степень вероятности и воздействия того, что… Технические аспекты Возможные варианты управления рисками/информирования 8. Бешенство у людей …какой-либо человек подвергнется риску заражения бешенством от дикого животного… Распространенность бешенства у летучих мышей и других диких животных Меры по снижению распространенности бешенства среди диких животных (такие как распределение приманок с пероральной вакциной) Информирование о способах снижения риска заражения при контактах с дикими животными Annex C F I J A D G B E H 77 ПРИЛОЖЕНИЕ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Приложение J. Типовая форма для структурирования оценки рисков Трехсторонняя типовая форма структуры совместной оценки рисков. (Заполните по одной типовой форме для каждой опасности) Настоящая форма помогает руководящему комитету совместной оценки рисков (СОР) структурировать совместную оценку таким образом, чтобы оценка и предлагаемые варианты управления рисками и информирования были сосредоточены на конкретных областях, вызывающих озабоченность правительства на данный момент. Исходя из этой структуры техническая группа СОР определяет вопросы для оценки рисков, которые необходимо рассмотреть в процессе СОР, и предлагает соответствующие варианты управления рисками и информирования о них. Предоставьте как можно больше конкретной информации 1. Опасность (1) Опасность, приоритетная зоонозная болезнь или связанное с ней событие, которое необходимо оценить (2) Что вызывает основную озабоченность правительства в связи с этой опасностью? 2. Сфера охвата В большинстве случаев сферой охвата СОР будут «риски для здоровья при контактах между человеком, животными и окружающей средой, обусловленные указанной опас- ностью в пределах страны» (с указанием также географического района или админи- стративного уровня, представляющего интерес, например национального или субнаци- онального уровня). (3) Является ли это сферой охвата планируемой оценки? Да Нет ПРИЛОЖЕНИЕ 78 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) (4) Если нет, то какова сфера охвата? (5) Какие географические районы и административные уровни представляют интерес? (6) Должны ли быть включены в сферу охвата какие-либо другие критические аспекты (см. РИ СОР, модуль 3, этап 5.2)? Да Нет (7) Если да, укажите, какие другие аспекты должны быть рассмотрены в рамках сферы охвата 3. Цель В принципе, цель любой оценки риска (причина ее проведения) заключается в том, чтобы способствовать уменьшению рисков, связанных с означенной опасностью. (8) Является ли это целью планируемой оценки? Да Нет (9) Если нет, то какие дополнительные или более конкретные цели преследуются? 4. Основная задача В принципе основная задача (желаемый результат) заключается в том, чтобы обеспечить основу для принятия управленческих или коммуникационных решений. (10) Является ли это основной задачей планируемой оценки? Да Нет Annex C F I J A D G B E H 79 ПРИЛОЖЕНИЕ Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) (11) Если нет, то каковы ее дополнительные или более конкретные задачи? 7 В «Трехстороннем руководстве по зоонозам» заинтересованные стороны определяются как любые лица или группы, которые являются партнерами или должны быть вовлечены в этом качестве в работу по профилактике или контролю зоонозов либо других общих угроз здоровью, связанных с контактами между человеком, животными и окружающей средой. К числу заинтересованных сторон относятся те, кто оказывает воздействие на угрозы зоонозов, подвергается их воздействию или считает себя затронутым ими, включая тех, кто может быть затронут мерами по борьбе с зоонозами. 5. Техническая группа СОР (12) Какие государственные (или неправительственные) структуры или учреждения обладают необходимыми экспертными знаниями и данными, относящимися ко всему кругу вышеописанных аспектов? (13) Есть ли другие заинтересованные стороны7, которых необходимо информиро- вать или вовлечь в процесс?

81 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Глоссарий ГЛОССАРИй 82 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Академии/учебные учреждения/Науч- но-исследовательские институты — выс- шие учебные заведения. Термин может относиться к государственным, частным и совместно финансируемым учрежде ниям, включая подчиняющиеся государ ственным министерствам образования или труда и те, что функционируют вне зависимости от этих структур. Анализ заинтересованных сторон — кон- сультативный процесс, в ходе которого выявляются все заинтересованные сто- роны применительно к угрозам здоровью, обусловленным контактами между челове- ком, животными и окружающей средой, и изучаются взаимосвязи между заинтере- сованными сторонами и объединяющие их сети. Ведомство — национальный правитель- ственный орган, ответственный за конкрет- ное направление деятельности или сектор, обычно выступает в качестве компетент- ного органа. Может обозначаться по-раз- ному в различных странах (министерство, агентство, департамент, директорат). Возбудитель зооноза — патоген или опас- ность, вызывающие зоонозную болезнь. Дикая природа (дикие животные) — животные, которые считаются дикими, одичавшими или не приспособленными к домашним условиям; к ним относятся, в частности, млекопитающие, птицы, рыбы, рептилии, амфибии. Дисциплина — отрасль знаний (например экономика, вирусология, эпидемиология, право, клиническая медицина, биология переносчиков). «Единое здоровье» — подход к устра- нению угроз здоровью, связанных с кон- тактами между человеком, животными и окружающей средой, основанный на сотрудничестве, коммуникациях и коорди- нации действий во всех соответствующих секторах и дисциплинах с конечной целью достижения оптимальных результатов в отношении здоровья людей и животных; подход «Единое здоровье» применим на субнациональном, национальном, регио- нальном и глобальном уровнях. Животные — домашние (питомцы и живот- ные сельскохозяйственного назначения) и дикие животные, в том числе обитающие вблизи жилищ человека (например крысы, голуби). Заинтересованная сторона — любое лицо или группа, которые являются партнерами или должны быть вовлечены в этом каче- стве в работу по профилактике или кон- тролю зоонозов либо других общих угроз здоровью, связанных с контактами между человеком, животными и окружающей средой. К числу заинтересованных сторон относятся те, кто оказывает воздействие на угрозы зоонозов, подвергается их воз- действию или считает себя затронутым ими, включая тех, кто может быть затронут мерами по борьбе с зоонозами. Зоонозы (зоонозные болезни) — инфек- ционные болезни, которые способны пере- даваться между животными и людьми; могут распространяться через пищу, воду, фомиты (зараженные предметы) или с уча- стием переносчиков. Итеративный — проводимый/повторяе- мый периодически с течением времени, обычно с целью достижения более точных результатов. Определения всех приведенных ниже терминов даны исключительно в контексте настоящего ТРЗ и могут отли- чаться от определений тех же терминов, использованных в других документах, включая публикации ФАО, МЭБ и/или ВОЗ. При применении настоящего ТРЗ страны вправе придерживаться собственной терминологии. 83 ГЛОССАРИй Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Картирование (инвентаризация) — сбор и всесторонний анализ информации о том, какие объекты инфраструктуры, виды дея- тельности, ресурсы и т. д. имеются в стране для борьбы с зоонозами. Коммуникация рисков (информирование о рисках) — осуществляемый в режиме реального времени обмен информацией, советами и мнениями между экспертами, должностными лицами или лидерами сообществ, с одной стороны, и людьми, которые подвергаются риску или непосред- ственным образом способствуют ослабле- нию риска посредством своих практик или поведения, с другой. Коммуникация рисков обеспечивает осведомленность граждан и сообществ об актуальных угрозах и может использоваться для популяризации форм поведения, способствующих снижению имеющихся рисков. Комплексный — объединенный в одно целое. Конечный результат — итог или воздей- ствие какой-либо деятельности. Контакты (зона контакта) между чело- веком, животными и окружающей сре- дой — континуум взаимосвязей и взаи- модействий между людьми, животными, продукцией животного происхождения и окружающей средой, которые в опреде- ленных случаях провоцируют передачу зоонозных патогенов или возникновение общих угроз здоровью. Контекст — совокупность обстоятельств, условий или факторов среды, в которой происходит случай заболевания или суще- ствует та или иная ситуация и учет которой позволяет всесторонне понять и оценить случай заболеваний или ситуацию. Координация — организация различ- ных компонентов деятельности, обеспе- чи-вающая их эффективное совместное осуществление. Межотраслевой (межсекторальный, мно- госекторальный) — относящийся к уча- стию более чем одного сектора (отрасли) в реализации совместной программы или мер реагирования на какое-либо событие. При этом речь не всегда идет об участии трех секторов: здравоохранения, здоро- вья животных и окружающей среды, как это имеет место при использовании подхода «Единое здоровье» (см. определение). Межотраслевой подход «Единое здоро- вье» — подход, включающий несколько дисциплин, государственных структур и неправительственные организации по всему спектру контактов между челове- ком, животными и окружающей средой для совместного решения вопросов охраны здоровья более эффективным, действен- ным или устойчивым путем по сравнению с изолиро-ванными действиями отдельных секторов. Механизм ЕЗ — постоянно действующая система, часть инфраструктуры либо орга- низованная группа или сеть, предназначен- ная для выполнения конкретной задачи; в настоящем руководстве в контексте межотраслевого координационного меха- низма относится к постоянной организо- ванной группе, работающей в соответствии с набором документированных процедур. Может также обозначаться как платформа, комитет, целевая или рабочая группа. Надзор (эпиднадзор) — непрерывный, систематический сбор, анализ и интерпре- тация данных, необходимых для планиро- вания, осуществления и оценки меропри- ятий по борьбе с зоонозами. Общее руководство — совокупность струк- тур, директивных принципов, процес-сов или решений, которые поддерживают управление системой или группой. ГЛОССАРИй 84 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Окружающая среда — комплекс физиче- ских, химических и биотических факторов (таких как климат, почва, живая природа), которые воздействуют на организм или экологическое сообщество и в итоге опре- деляют его форму и выживание; здесь относится к физическому местоположению и контексту, в котором живут и взаимодей- ствуют люди и животные. Опасность — все, что может вызвать небла- гоприятные последствия для здоровья (например вирусы, бактерии, химические вещества, наводнения, землетрясения, змеи); термин может употребляться в зна- чении «угроза». Ослабление — см. Снижение рисков. Оценка рисков — в этом контексте: про- цесс сбора, анализа и документирования информации для оценки уровня риска и связанной с ним неопределенности по отношению к событию, обусловленному зоонозной болезнью, в течение опре- деленного периода и в определенной локализации. Переносчики — виды беспозвоночных (например, насекомых) или позвоночных животных (кроме человека), которые пере- дают возбудителей зоонозов от одного хозяина к другому. Подверженность — состояние, при кото- ром возможно воздействие возбудителя зоонозной болезни, потенциально вызы- вающее развитие инфекции. Потенциал (возможности) — способность достичь определенных результатов, обычно в количественном отношении (например, лаборатория может ежедневно тестиро- вать на птичий грипп 100 образцов). Практический результат (итоговый доку- мент) — документация или другое фак- тическое или измеримое свидетельство получения конечного результата. Реагирование — совокупность действий, предпринимаемых в ответ на событие, связанное с зоонозом. Масштаб реагиро- вания может варьироваться от усиленного мониторинга до развернутых операций при чрезвычайных ситуациях. Регион — группа стран, обладающих опре- деленными общими чертами и, как пра- вило, географически связанных. Резервуар — любое животное, человек, растение, почва, вещество (или их различ- ные комбинации), в котором обычно оби- тают и размножаются возбудители зооно- зов и от которого зависит их выживание. Из резервуара инфекционный материал передается человеку, животному или дру- гому предрасположенному хозяину. Риск: функция, аргументом которой явля- ются вероятность возникновения зооноз- ного события и степень негативного воз- действия в случае его возникновения. Сектор (отрасль) — отдельная часть или ветвь социальной, экономической или политической структуры страны или кон- кретная сфера деятельности, например здравоохранение, охрана здоровья живот- ных, защита окружающей среды. Снижение/ослабление риска — разра- ботка и реализация политики и меропри- ятий, предназначенных либо для предот- вращения возникновения факторов риска для здоровья в связи с воздействием воз- будителей зоонозов, либо для уменьшения частоты, распространения, интенсивности или тяжести воздействия патогенов. На практике обычно относится к предотвра- щению или уменьшению имеющегося или будущего риска и/или воздействия. Событие — возникновение зооноза, вклю- чая вспышку, эпидемию (эпизоотию) или пандемию среди людей или животных. В зависимости от степени опасности и других обстоятельств может относиться к единичному случаю или небольшому числу клинически выраженных заболеваний или выявленных случаев заражения зоонозной инфекцией. 85 ГЛОССАРИй Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Совместный — существующий или выпол- няемый совместно с кем-либо. Соответствующие секторы/дисциплины/ заинтересованные стороны/министер- ства — прежде всего, те секторы, дисци- плины, заинтересованные стороны или министерства, которые имеют ключе- вое значение для устранения конкрет- ной угрозы здоровью с использованием межотраслевого подхода «Единое здоро- вье». Другие секторы и ведомства, которые являются заинтересованными сторонами в связи с угрозой здоровью (например, част- ные заинтересованные стороны, научные учреждения), могут быть включены по мере необходимости. Сотрудничество — совместная работа отдельных лиц или учреждений над соз- данием чего-либо или достижением какой- либо цели. Субнациональный — администра- тивный уровень ниже центрального (национального). Трехсторонний — термин, используемый для описания совместной работы трех меж- дународных учреждений, занимающихся охраной здоровья человека и животных: ВОЗ, МЭБ и ФАО. Угроза — общее обозначение опасностей, возбудителей, событий и проблем, связан- ных с зоонозной болезнью, которые пред- ставляют опасность для здоровья человека или животных. Управление рисками — разработка и реа- лизация политики и мероприятий, направ- ленных на предотвращение или сведение к минимуму вероятности и/или степени воздействия текущих или потенциальных событий, связанных с зоонозами. На прак- тике управление рисками обычно отно- сится к реагированию на текущие собы- тия, связанные с болезнями (например карантин, санитарный убой скота, контроль перемещения). Фактор риска — любая физическая или контекстная переменная, которая влияет на вероятность или степень неблагоприят- ного воздействия приоритетной зоонозной болезни либо события или чрезвычайной ситуации, связанной с зоонозом, на инди- видуальном или популяционном уровне. Чрезвычайная ситуация — серьезное событие, связанное с зоонозом, которое, в зависимости от существующих условий экспозиции и масштаба неблагоприят- ных воздействий, уязвимости и местного потенциала, может нарушать функци- о-нирование общества на том или ином уровне, превысить национальные возмож- ности реагирования для удовлетворения потребностей пострадавшего населения, оказывать неблагоприятное воздействие на людей, животных и/или окружающую среду и наносить материальный и/или эко- номический ущерб. Эмерджентные зоонозы — зоонозы, вызываемые известными патогенными микроорганизмами, но ранее не встречав- шиеся в конкретном географическом рай- оне либо у определенного вида животных, или зоонозы, распространенность которых растет (здесь: не то же, что новые патогены, определение которых приведено ниже). Эндемические зоонозы — зоонозы, кото- рые постоянно встречаются в каком-либо географическом регионе, поэтому ожида- ется возникновение случаев заболевания. Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) Составители 88 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) СОСТАВИТЕЛИ Индивидуальные составители Авторы: Упорядочены в соответствии с техническим вкладом Sophie von Dobschuetz (ФАО); Elizabeth Mumford (ВОЗ); Kachen Wongsathapornchai (ФАО); Guillaume Belot (ФАО / ВОЗ); Xavier Roche (ФАО); Ryan Aguanno (ФАО); Dirk Pfeiffer (CityU HK / RVC); Kaylee Myhre Errecaborde (ВОЗ); Dana Cole (USDA APHIS / уполномоченный эксперт МЭБ). Участвующие организации (в алфавитном порядке): В алфавитном порядке: МЭБ: Tianna Brand; Lucia Escati; Julie Sinclair (МЭБ / US CDC); Jing Wang ФАО: Garba Ahmed; Dragan Angelovski, Charles Bebay; Daniel Beltran-Alcrudo; Aurelie Brioudes; Filip Claes; Wantanee Kalpravidh; Fredrick Kivaria; Juan Lubroth; Niwael Mtui-Malamsha; Serge Nzietchueng; Yooni Oh; Julio Pinto; Claudia Pittiglio; Ludovic Plee; Eran Raizman; Luuk Schoonman, Ismaila Seck; Mikheil Sokhadze, Baba Soumare; Keith Sumption; Damian Tago-Pacheco; Farida Zenal ВОЗ: Stéphane De La Rocque de Severac; Lisa Crump; Erica Dueger; Anthony Eshofonie; Vasi ly Esenamanov; Gudrun Freidl; Tinatin Gigauri; Gyanendra Gongal; Thi Hong Hien Do; Benido Impouma; Heba Mahrous; Allan Mpairwe; Ambrose Otau Talisuna; Dina Pfei fer; Nesre Redi ; Ana Riv iere-Cinnamond; Carol ine Ryan; Farah Sabih; Dubravka Selenic; Endang Widuri Wulandari; Mya Yee Mon; Tamila Zardiashvili Другие организации/учреждения: Celine Gossner (ECDC); Norikazu Isoda (Университет Хоккайдо); Dilys Morgan (NIS-PHE); Tony Mounts (USCDC); Maria Concepcion Roces (SAFETYNET) 89 Рабочий инструмент совместной оценки рисков (РИ СОР) СОСТАВИТЕЛИ Участвующие страны Афганистан, Вьетнам, Гана, Грузия, Индонезия, Камерун, Кения, Кот-д'Ивуар, Объединённая Республика Танзания, Пакистан, Панама, Руанда, Сенегал, Тунис, Уганда, Эфиопия.

联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 采取多部门、一体化卫生方法：各国防治人畜共患 疾病三方指南

发行方： 联合国粮食及农业组织 • 世界动物卫生组织 • 世界卫生组织 • 2021 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 采取多部门、一体化卫生方法：各国防治人畜共患 疾病三方指南 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 联合风险评估业务工具: 三方人畜共患疾病指南的业务工具 [Joint risk assessment operational tool: an operational tool of the tripartite zoonoses guide] © 世界卫生组织（世卫组织）、联合国粮食及农业组织（粮农组织）和世界动物卫生 组织（国际兽疫局），2021年 ISBN（世卫组织）978-92-4-003355-9（网络版） ISBN（世卫组织）978-92-4-003356-6（印刷版） ISBN 978-92-5-134829-1（粮农组织） ISBN 978-92-95115-95-8（国际兽疫局） 版权所有。世卫组织、粮农组织和国际兽疫局鼓励复制并散发本信息产品材料。将 在收到请求后免费授权任何出于非商业目的的复制或传播，但必须充分列明来源。未经 版权所有者事先书面许可，禁止为转售或其他商业目的（包括教学目的）进行任何复制 或传播，并可能收取费用。 要获得复制许可或翻译世卫组织出版物的许可——无论是为了出售或非商业性分发， 应通过世卫组织网站（https://www.who.int/zh/copyright）向世卫组织出版处提出申 请。 本出版物采用的名称和陈述的材料并不代表世界卫生组织（世卫组织）、联合国粮食 及农业组织（粮农组织）或世界动物卫生组织（国际兽疫局），对任何国家、领地、城市 或地区或其当局的合法地位，或关于边界或分界线的规定有任何意见。地图上的虚线表示 可能尚未完全达成一致的大致边界线。 凡提及某些公司或制造商的产品时，无论是否已经获得专利都不意味着它们得到或已 经得到世卫组织、粮农组织和国际兽疫局的认可或推荐，或比其它未提及的同类公司或产 品更好。已出版材料的分发无任何明确或含蓄的保证。解释和使用材料的责任取决于读 者。世卫组织、粮农组织和国际兽疫局对于因使用本材料造成的损失不承担责任。文中表 达的观点为作者意见，不一定代表世卫组织、粮农组织和国际兽疫局的看法。 世界卫生组织出版物可从世卫组织网站（www.who.int）获得，或者自WHO Press, World Health Organization, 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland（电话： +41 22 791 3264；传真：+41 22 791 4857；电子邮件：bookorders@who.int）购买。 粮农组织出版物可从粮农组织网站（www.fao.org/publications）获得，或者通过 Publications-sales@fao.org购买。 世界动物卫生组织出版物可从其网站（www.oie.int）获得，或者通过其网上书店 （www.oie.int/boutique）购买。 iii 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 致谢 本文内容由联合国粮食及农业组织（粮农组织）、世界动物卫生组织（国际兽疫 局）和世界卫生组织（世卫组织）（合称三机构）（包括驻区域和国家办事处）与全 球各国相关专题领域的专家密切合作共同编写，专家名单见个人贡献者。 三机构感谢代表本人或所属机构参与的专家，他们为此投入了大量的时间和精力。 三机构还感谢以下伙伴和组织为指南编写提供了技术援助和/或实物援助及支持： 美国国际开发署、美国疾病预防控制中心、美国农业部、美国国防威胁降低局和 韩国国际合作署。 目录 01 模块 0 联合风险评估导言 02 联合风险评估操作工具概述 03 导言 06 背景 11 模块 1 设置联合风险评估 12 设置联合风险评估 13 步骤 1 建立并召集全国联合风险评估指导委员会 16 步骤 2 确定联合风险评估牵头人 18 步骤 3 建立并召集联合风险评估技术小组 21 步骤 4 建立并召集联合风险评估利益攸关方小组 23 示例： 在印度尼西亚设置联合风险评估 25 模块 2 联合风险评估风险框架 26 步骤 5 风险框架 27 示例：狂犬病的风险框架 29 模块 3 开展联合风险评估 30 步骤 6 识别和绘制风险路径图 32 示例： 裂谷热的风险路径 33 步骤 7 制订和记录风险评估问题 36 示例： 裂谷热的风险问题 37 步骤 8 描述风险特征 46 示例：描述高致病性禽流感（H5N1）风险 47 模块 4 利用联合风险评估产出 48 步骤 9 确定风险管理方案和沟通信息 49 步骤 10 记录评估结果 51 示例：裂谷热病毒 52 辅助文件 iv 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 53 附件 54 附件 A 联合风险评估指导委员会的标准职权范围 56 附件 B 联合风险评估牵头人的标准职权范围 57 附件 C 联合风险评估牵头人的协调技巧 58 附件 D 联合风险评估技术小组的标准职权范围 60 附件 E 联合风险评估利益攸关方小组的标准 职权范围 61 附件 F 联合风险评估报告模板 68 附件 G 评估需要的潜在信息 70 附件 H 潜在信息来源 72 附件 I 将风险框架、风险评估问题和风险管理 联系起来 74 附件 J 风险框架模板 77 术语表 81 个人贡献者 00 图 vi 1. 三方人畜共患疾病指南内容中的联合 风险评估业务工具 02 2. 联合风险评估模块和步骤 04 3. 提升联合风险评估的成功率 09 4. 迭代联合风险评估过程的任务和流程 13 5. 联合风险评估组织结构 32 6. 说明了乌干达境内裂谷热病毒的风险 路径图 34 7. 制定风险评估问题 44 8. 风险矩阵 插文 14 1. 联合风险评估指导委员会的职责、 任务和作用 16 2. 联合风险评估牵头人的职责、 任务和作用 18 3. 联合风险评估技术小组的职责、 任务和作用 21 4. 联合风险评估利益攸关方小组的职责、 任务和作用 v 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 vi 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 三方人畜共患疾病指南内容中的 联合风险评估业务工具 内容 图 1:三方人畜共患疾病指南内容中的联合风险评估业务工具 在2019年，三方组织——联合国粮食及农业组织（粮农组织）、世界动物卫生组织（国际兽疫局）、 世界卫生组织（世卫组织）——开发了三方人畜共患疾病指南（TZG），这是全球100多位专家在全球 范围内提供的指导和解释解决人畜共患疾病最佳实践的努力的总和。这包括支持各国了解国情并发展 战略技术领域的能力。 已经开发了三种操作工具（OT）来支持本国工作人员的这些努力：（1）多部门协调机制操作工具 （MCM OT），（2）联合风险评估操作工具（JRA OT）和（3）监视和信息共享操作工具（SIS OT）。 这些工具可以独立使用，也可以协同使用，以支持国家的准备和应对能力，最终与现有的国际政策和 框架联系起来，并为全球卫生安全提供支持。具体而言，JRA OT为实施TZG的国家在风险评估领域提供 了额外的支持。 具体的技术活动 联合风险评估 计划与准备 调查与回应 劳动力发展 风险沟通 监视和信息共享 多部门，一体化卫生协调(1) (2) (3) 模块 0 模块 0. 联合风险评估导言 02 联合风险评估操作工具概述 03 介绍 06 背景 模块 0. 联合风险评估导言 2 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 联合风险评估业务工具概述 联合风险评估流程共10个步骤，分为4个模块（图1）。这样，就可以把不同的参与者纳入联合风 险评估的不同模块中。 图 2: 联合风险评估模块和步骤 (必需: , 建议： ) 关键点 模块0与任何模块配对以提供背景信息，因此可以随时添加新参与者。 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 模块 0 导言 建立并召集全国指导委员会 建立并召集利益攸关方小组 确定牵头人 建立并召集技术小组 风险框架 识别和绘制风险路径图 制定和记录风险评估问题 描述风险特征 记录评估结果 确定风险管理方案和沟通信息 步骤 介绍 设置 风险框架 开展 应用 模块 1 模块 2 模块 3 模块 4 3模块 0. 联合风险评估导言 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 导言 国家联合风险评估的用途和效益 1 共识并不总是可能的或必要的，关键要看部门的任务和要求。 人畜共患疾病，可分为地方性疾病或新型疾病，对动物和公共卫生都构成风险。 识别、评估、管理和减少人畜共患疾病风险的活动，会得益于一个国家内负责人类健 康、动物健康和环境各个方面的部委和其他机构之间的协调和协作。 虽然对人类健康、动物健康和其他部门来说，在各部门的背景下开展自己的评估 以管理风险很重要，但将所有相关部门的国家信息和专业知识汇集在一起，共同评估 人畜共患疾病的健康风险，对于全面了解和管理人与动物和环境之间相互作用过程中 的共同风险是必要的。当相关部门为评估贡献数据、知识和专业知识时，可用于估计 风险可用信息的数量和质量就会显著增加，评估本身的有效性也会大大提高。 联合风险评估的成功取决于在整个过程中各部门之间的有效沟通，最好是就评估 结果达成共识1，并编制一份联合或统一的评估文件。联合风险评估过程通常是迭代 的（定期重复），因此部门之间的定期交流会增进部门间对所有相关部门的看法、需 求、任务和制约因素的理解。 联合风险评估包括讨论风险管理选项和沟通需求（风险分析），并提供建议。这 样一来，决策者就能够订立和实施以科学为基础的风险管理措施，在各部门间统一 或共同贯彻沟通信息。 风险评估专门知识和能力 最理想的情况是，联合风险评估牵头人和技术小 组成员拥有风险评估经验。然而，在许多国家，一个 或多个部门的风险评估或流行病学专业知识不足，无 法完成部门具体评估或协助联合评估。在建设能力的 同时，面对人畜共患疾病事件或威胁，开展联合评估 仍然很重要。 相关部门参与 一些人畜共患疾病主要感染人类而不是动物，或主 要感染野生动物而不是家畜。不管对一个部门的影响如 何，所有利益攸关方小组的信息和专业知识都是全面评 估风险所必需的。 政治意愿 领导层的参与、支持和政治意愿可以提供授权， 以便于将相关部门聚集在一起，全面参与评估进程，并 优化评估的结果和有用性。然而，即便没有这样的政治 支持，负责人畜共患疾病的技术小组仍然可以汇聚在一 起，各行其职，完成一项联合评估。 获取信息 通常，在事件的早期，信息不足，风险评估结果的 不确定性程度也很高。许多国家缺乏收集数据的基础设施 和资源，转而利用得自类似事件或病原体的专家知识和经 验。无论可用的信息如何，风险评估都会确定具体的关键 信息差距和收集这些信息的有针对性的活动。 模块 0. 联合风险评估导言 4 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 提升联合风险评估的成功率 当某个国家存在某些关键要素时，联合风险评估效果最佳。如果没有，有必要采 取措施来建立此类要素。 图 3: 提升联合风险评估的成功率 5模块 0. 联合风险评估导言 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 如何使用联合风险评估业务工具 此项业务工具（OT）面向负责人类健康、动物健康和环境的国家部委的工作人员， 或负责控制和管理人畜共患疾病的其他政府机构（在本业务工具中统称为“部委”） 的工作人员，特别是流行病学家，实验室工作人员、风险管理人员和传播干事也密切 参与。业务工具介绍了联合风险评估的原则及其在影响政策制定中的作用。它提供了 如何建立联合定性风险评估流程的指导，并逐步说明如何开展流程的每个组成部分。 附件包括支持执行工作的示范文件和模板，包括联合风险评估报告模板。对于那些使 用联合风险评估业务工具的人来说，不必具备先前的风险评估经验。 各国可以根据需要应用和修改业务工具的组成部分，使之适应本国情况或现有机 制。例如，有些国家已经建立了在各部委内部或之间共享人畜共患疾病技术信息的政府 机制。这样的工作队或一体化卫生平台可以作为业务工具中所述指导委员会的基础。 各国可以应用这些工具和程序处理国家重点人畜共患疾病（例如禽流感）或人与 动物和环境之间相互作用方面的任何健康问题（例如抗微生物药物耐药性）。 关键点 上面列出的所有提高成功率的要素都很重要，但在人畜共患疾病事件或威胁期间，没有这些要 素，也可以开展联合风险评估。 模块 0. 联合风险评估导言 6 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 背景 风险评估原则 2 风险评估中量化的概要描述可在以下出版物中找到： 2.1 世界卫生组织。世卫组织指导文件：急性公共卫生事件快速风险评估。日内瓦：世卫组织；2012年；第36 页（http://www.who.int/csr/resources/publications/HSE_GAR_ARO_2012_1/en/，2020年6月18日访问）。 2.2 世界动物卫生组织。《动物和动物产品进口风险分析手册》一、导言和定性风险分析。 巴黎：世界动物卫生组织；2010年。 (https://rr-africa.oie.int/wp-content/uploads/2018/03/handbook_on_ import_risk_analysis_-_oie_-_vol__i.pdf) 风险评估是收集、评估和记录信息以估计特定时间段和地点的风险级别的系统过 程。这是一个基于评估期间可获得的最佳信息的迭代过程。 风险包括两个组成部分：可能性（概率）和影响（后果），每个要素都包括一个 不确定性度量。风险评估关于事件或危害所涉风险特定方面的一个或多个风险评估问 题的可能性、影响和相关不确定性。 • 可能性是风险评估问题中的情况发生的估计概率或机会。 • 影响描述这种情况发生时后果的程度或严重性。 风险（同时考虑可能性和影响）估计取决于可疑的或已知的危害、危害的存在或 可能暴露于危害中，以及评估事件的各种有关情况。 风险评估依赖于当前可用的知识，这种知识通常都是不完整的或难以验证，因此 风险评估总是在结果/报告中指明风险估计的不确定性。不确定性取决于评估时可用 信息的质量和细节。在风险评估的下一次迭代中，当有了新的信息可用于影响和改进 结果时，不确定性程度就会降低。 风险评估可以是定量的，也可以是定性的。 • 在定量风险评估中2，可能性、影响和不确定性都用数字表示。缺失的数据使用 数学模型或通过专家协商来估计。然而，往往没有足够的数据来进行有效的量化 评估。 • 在定性风险评估中，可能性、影响和不确定性使用成套的描述性类别来表示，每 个类别都有明确的含义。定性风险评估速度更快，需要的信息不太完整，并且在 缺少科学数据的地方采用专家意见。定性风险评估评价数据有限或需要快速反应 的卫生事件或紧急情况。 7模块 0. 联合风险评估导言 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 风险评估在风险管理中的作用 风险评估为风险管理和风险通报决定提供依据。风险评估将结果直接与管理决定 联系起来。因此，风险评估过程在支持风险管理和风险通报的政府结构中发挥最佳作 用，它让所有相关部门的决策者和政策制定者都参与进来。 风险管理和通报政策的制定主要是为了应对风险评估的可能性和影响结果。然而， 评估的其他产出，例如在现有信息中发现的差距，往往突出并证明具体的科学或社会研 究、额外的监测、信息收集或诊断检测是合理的。此类追加信息可以减少不确定性， 提高未来风险评估迭代中估计的准确性。 为什么要开展联合风险评估？ 特定部门的风险评估是人类健康、动物健康和环境部门在部门背景、视角、优先事 项和任务范围内管理与其部门相关的风险的重要方法，例如是否需要增加医院床位， 或者是否加强对动物流动的控制。这些特定部门的评估至关重要，所有人畜共患疾病 事件和威胁都应当开展评估。 为了解决人与动物和环境之间相互作用过程中引起的健康问题，多个部门和学科 必须共同努力。这适用于风险评估以及国家卫生系统的防范、监测、应对和许多其他 方面。将来自所有相关部门的国家信息和专业知识汇聚在一起，共同评估人畜共患疾 病的健康风险，使共同行动的所有部门能够采取协调应对措施，充分评价，也了解和 管理人与动物和环境相互作用过程的共同风险。与由单一部门开展的风险评估相比， 联合风险评估对此相互作用过程中的问题将更适用，也具有更大的效力。 开展联合风险评估的主要挑战是，基于不同的需求和利益，不同部门开展联合风 险评估的原因往往不同，因此风险评估问题也不同。各个部门用于风险评估的工具 和流程不断发展，以满足其不同的需要，因此也无法与其他部门的工具和流程恰好一 致。当各部门走到一起开展联合风险评估时，不同的方法和术语会造成混淆或误解。 在某些国家，部门之间没有官方数据共享；在许多国家，政府机构内部或彼此之间没 有不同部门之间通报人畜共患疾病的既定机制，这使联合风险评估更加无能为力。 特定部门的风险评估和联合风险评估是相辅相成的。特定部门的风险评估的结果 和差距可能突出表明需要来自多个部门和学科的信息和专业知识，因此需要就联合 风险评估开展合作。此外，联合风险评估的结果可能会影响和改进特定部门对某一 事件评估的下一次迭代，就相关风险提供额外视角，或为相互作用过程查明必要信 息和专业知识。 支持和维持风险评估需要坚定的政治意愿和利益攸关方的赞同，这一关键要求同 样适用于特定部门的评估和联合开展的评估，此外还有一项挑战，就是需要各部委和 众多利益攸关方保持一致。然而，在所有利益攸关方共同商定关键目标后，并且产出 在各部门也很有用的时候，联合评估过程就成为国家系统中的一个标准固定部分，可 以解决人与动物和环境之间相互作用过程中引起的健康问题。 模块 0. 联合风险评估导言 8 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 什么时候做联合风险评估？ 3 此业务工具仅描述联合风险评估。此外还有其他文件描述了特定部门的风险评估、监测、《国际卫生条例》/世界动物卫 生组织的报告、应对和沟通。 开展联合风险评估： • 日常应急计划； • 在确定人畜共患疾病的先后次序后，为商定实施措施； • 在突发事件期间。 联合风险评估业务工具的范围 本业务工具描述了开展联合风险评估的国家流程。作为正常运作的国家卫生系统 的一部分，动物卫生部门、人类卫生部门和其他部门（如野生动物、环境）对卫生事 件照例单独开展特定部门风险评估。当人与动物和环境之间相互作用过程中出现或发 生卫生事件时，就会进行以该相互作用过程中的风险为重点的联合风险评估。来自特 定部门风险评估的信息成为联合风险评估过程的一部分 3。 这项联合风险评估是定性风险评估。它可以快速开展，而不需要大量经过验证的 定量数据或专业的数学技能。 尽管在一个国家里，处理类似事件的成员可能会有部分重叠，但在此处描述的步骤 中，特别是建立联合风险评估指导委员会和技术小组，应针对单项危害或卫生事件进 行。技术评估本身也是针对特定事件的，不同事件的目标和风险评估问题各不相同。 在某些情况下，来自评估的信息可能适用于多个事件。 联合风险评估过程中建议采取的步骤 如图2所示，联合风险评估过程由10个步骤组成。不同的国家可能会在其过程中包 括某些步骤，而不包括其他步骤，完成的顺序也可能会有所不同，有些步骤是为预防特 定卫生事件而准备的。在紧急情况下可能会跳过某些步骤。可选步骤如图2（第2页）所 示，图4具体阐明了带有反馈点的联合风险评估过程。 9模块 0. 联合风险评估导言 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 图 4: 迭代联合风险评估过程的任务和流程 建立和指导联合风险评估过程 • 界定联合风险评估的范围和目标 • 建立治理结构 • 确定联合风险评估牵头人 • 框架评估（范围、宗旨） • 建立联合风险评估利益攸关方小组 （可选） 领导和管理联合风险评估过程 • 保持小组之间的沟通 • 召集并领导联合风险评估技术小组 开展技术评估 确定风险评估问题 识别和绘制风险路径图 描述风险的特征 • 审查并审议可用信息 • 查明信息缺口 • 估计可能性、影响和不确定性 • 提供技术解释 确定通信和管理方案 记录评估 将评估结果付诸实施 • 审查联合风险评估的产出 • 制定管理和沟通计划 • 确定后续步骤 • 重新评估联合风险评估框架 风险管理 风险沟通* 数据收集加上 迭代评估 对联合风险评 估进程的多部 门投入 联合风险评估指导委员会 联合风险评估牵头人 联合风险评估技术小组 下述各方的作用 - - - 虚线表示可选要素 *风险沟通适用于整个联合风险评估过程 视 需 要 调 整 视国家而定 联合风险评估利益攸关方 小组

模块 1 模块 1. 设置联合风险评估 12 设置联合风险评估 13 步骤 1 建立并召集全国联合风险评估指导委员会 16 步骤 2 确定联合风险评估牵头人 18 步骤 3 建立并召集联合风险评估技术小组 21 步骤 4 建立并召集联合风险评估利益攸关方小组 23 在印度尼西亚设置联合风险评估 模块 1. 设置联合风险评估 12 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 设置联合风险评估 每个国家都有开展联合风险评估和使用所获成果的理由和任务，也可能 已经推出了卫生风险评估或多部门协作的结构或机制。各国应利用现有机制 支持联合风险评估过程。例如，现有的一体化卫生平台或协调机制可以充当 联合风险评估指导委员会。各国根据起点的不同，采取不同的设置过程。 有些国家活动可能会为联合风险评估过程提供背景。这些活动可能包括： • 审查国家系统、部际联系和基础设施，以及已经在运作的风险评估进程； • 审查现有的国家一体化协作机制； • 就联合风险评估牵头人、指导委员会、利益攸关方团体和技术小组的通用职权范 围（ToRS）达成一致（见附件A、B、D、E）； • 就一般决策机制达成一致，例如推选联合风险评估牵头人，以确定领头人和成员 的名册； • 利益攸关方分析，以了解如何确定指导委员会、技术小组和利益攸关方团体的成员； • 努力确保政府对联合风险评估的承诺，包括政府开展联合风险评估的总体授权， 以便各部委迅速召开会议； • 就召开联合风险评估的情况达成部门间协议。 关键点 • 为了确保有效性和可持续性，负责人类、动物和环境健康的国家机构在所有相关利益攸关 方的参与下开展联合风险评估。 • 背景活动可能会在召集技术团队之前进行，但不必按特定顺序进行。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 13 模块 1. 设置联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 1: 建立并召集全国联合 风险评估指导委员会 建议在所有情况下发挥指导委员会的功能。然而，指导委员会在不同 情况下，正式程度、规模和构成都有所不同，在紧急情况下也可能会有所 变动。 联合风险评估指导委员会监督联合风险评估过程。委员会负责根据联合风险评估的 结果管理和通报各项决定，但不参与风险评估的技术方面。其他利益攸关方可以通过 外部利益攸关方小组向委员会提出建议。将这三个职能分开，可以确保联合风险评估 技术小组能够有效地重点解决技术问题，而不受到政策考虑或其他不同观点的影响。 现有的多部门协调机制可以作为联合风险评估指导委员会发挥作用。 图 5: 联合风险评估组织结构 政 府 系 统 联合风险评估利益攸关 方小组 召集会议 建议 建议 联合风险评估技术小组 联合风险评估指导 委员会 提供技术结果 和方案 联合风险评 估牵头人 协调 模块 1. 设置联合风险评估 14 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 专栏1和附件A列出了联合风险评估指导委员会的职责、任务和作用。指导委员会 可以利用联合风险评估技术小组或利益攸关方小组的意见，根据不断发展的疾病情 况，迭代修改这些任务。 步骤 1.1. 建立联合风险评估指导委员会 • 确定联合风险评估指导委员会的成员。 - 各机构，可能是那些请求进行联合风险评估的机构，联合起来组成最初的联 合风险评估指导委员会（通常是负责人类健康、动物健康和环境的部委）。 - 指导委员会的构成可能因事件不同而不同，基本要看事件各个方面的权限和 责任。 - 在时间允许的情况下，利益攸关方分析可以确定所需的构成。 - 在召集联合风险评估技术流程会议时，如果需要紧急通信，请考虑包括通信 专家。 • 酌情获得所有相关部委和机构的批准，以便把它们纳入国家进程。 专栏1：联合风险评估指导委员会的职责、任务和作用 （见附件A，示范职权范围） • 定义联合风险评估过程的范围和时间表； • 确定联合风险评估牵头人，他随后加入指导委员会； • 提出联合风险评估技术小组构成建议； • 审查和解释风险评估的结果； • 根据联合风险评估确定风险管理战略和沟通信息，确定其优先顺序，促进行动的实施； • 需要时重新评价和修改联合风险评估过程； • 确定并召集利益攸关方小组； • 通过联合风险评估牵头人与联合风险评估技术小组和利益攸关方小组（如果有）保持持 续对话，以根据需要评估和修改流程。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 15 模块 1. 设置联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 1.2. 召集联合风险评估指导委员会 除非已经有一个正式的程序到位，否则讨论联合风险评估的各部委都会召开指导 委员会会议。委员会最初开会定义联合风险评估，并在每个风险评估报告出来后再次 开会，以解释评估并制定行动计划。至少，前两次会议是面对面会议。 联合风险评估指导委员会在成立小组后尽快召开第一次会议。 在第一次紧急事件会议上，联合风险评估指导委员会： • 商定非正式工作方式（例如，主席、记录员）； • 确定联合风险评估牵头人——随后成为指导委员会成员（有关联合风险评估牵头 人选择标准和联合风险评估牵头人任务，见模块1：步骤2.1）； • 制定并定义评估（见模块2：步骤5）； • 确定评估所需的专门知识和信息（附件G和H提供所需信息和信息来源的样本）； • 根据所需的专业知识和信息，与联合风险评估牵头人讨论并提出联合风险评估技 术小组构成（技术机构、部门）建议（见模块1：步骤3）； • 决定联合风险评估技术流程的时间表； • 指定联合风险评估技术小组编写的评估的紧急报告格式和输出文件（例如，完整 报告、摘要）（见附件F，联合风险评估报告模板）； • 决定紧急审批程序和紧急评估结果的保密级别。 在随后的突发事件会议上，指导委员会： • 审议联合风险评估的结果以及风险管理和风险通报备选方案，以制定管理计划； • 与联合风险评估技术小组一起决定下次会议的日期。 为了确保联合风险评估过程的可持续性和有效性，在某个时候，指导委员会： • 审查任何已采用的紧急流程，并在必要时对其进行修订； - 可能决定将来在紧急和非紧急情况下使用不同的流程； • 确定指导委员会的领导机制（例如，始终是卫生部或农业部轮流领导或联合领导）； • 商定联合风险评估治理和指导委员会职权范围（见附件A）或审查已起草的职权 范围； • 与联合风险评估牵头人一起提出利益攸关方小组构成建议（见模块1：步骤4）。 模块 1. 设置联合风险评估 16 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 2: 确定联合风险评估牵 头人 在所有情况下都需要联合风险评估牵头人职能。联合风险评估牵头人的 作用和具体活动因国家、环境和时间框架的不同而不同。 联合风险评估指导委员会指定联合风险评估牵头人代表政府为特定事件或威胁设 置和实施国家联合风险评估过程。此人由联合风险评估指导委员会授权并对联合风险 评估指导委员会负责，同时也作为成员参与。 联合风险评估指导委员会指定了联合风险评估牵头人的权力和自主权级别以及活 动范围。专栏2和附件B介绍了联合风险评估牵头人的职责、任务和作用。 推动促进是联合风险评估牵头人的一个重要作用，附件C列出了一般的推动促进化 提示，以支持在联合风险评估技术步骤6-8期间改善协作和协调。 专栏2：联合风险评估牵头人的职责、任务和作用 （见附件B，示范职权范围） • 确定联合风险评估技术小组的成员； • 根据联合风险评估指导委员会的建议，讨论并商定联合风险评估技术小组的构成、时间 安排和产出； • 领导利益攸关方分析； • 根据利益攸关方分析结果，在联合风险评估指导委员会的指导下，确定并邀请特定机构 或个人参加联合风险评估利益攸关方小组； • 管理和领导此特定事件或威胁的联合风险评估过程的所有运营方面； • 协调和促进联合风险评估技术小组、指导委员会和利益攸关方小组之间的持续沟通活动， 以根据需要评估和修改流程； • 根据指导委员会的授权作出决定； • 召集并从行政角度领导和管理联合风险评估技术小组，以确保每个小组成员都了解其角 色并完成其任务； • 确定交给联合风险评估指导委员会解决的任何挑战； • 确定并解决资源问题。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 17 模块 1. 设置联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 在此步骤之前开展的一些国家活动可包括： • 建立确定联合风险评估牵头人的流程。各部委共同商定了一个适当的机制，以确 定联合风险评估过程的领导层，应对正在开展联合风险评估的任何事件、危险或 威胁。这种机制因国家不同而不同。 • 为不同类型的事件或威胁制定一份包含潜在联合风险评估牵头人的部门/单位（ 包括联系方式）的花名册。理想情况下，应当对几个可以充当联合风险评估牵头 人的人员进行使用联合风险评估工具的专门培训。 步骤 2.1. 确定并确认联合风险评估牵头人 联合风险评估的牵头人角色可以由一个部委的个人担任，在各部委之间轮换，由相 关部委共同担任（作为共同牵头人），或者由来自关键利益攸关方机构的指定人员担 任。在所有情况下，他们都要向指导委员会负责，发挥其联合风险评估的领导职能。 联合风险评估牵头人通常是个人，但也可以是指定的职能/职位或机构。 联合风险评估牵头人的关键技能是： • 风险评估专门知识/经验； • 领导能力； • 谈判能力； • 强大的促进技能； • 了解政府流程； • 能够接触多个部门和一体化卫生原则和方法； • 受到各有关部门的尊重。 为决定由哪个部门牵头，指导委员会可审议： • 哪个部门拥有最多的信息/证据/专门知识； • 哪个部门受事件影响最大； • 哪个部门目前机构能力最强。 关键点 良好的促进作用在联合风险评估过程中很重要，并可增加其成功几率。联合风险评估牵头人受 益于强大的促进技能（见附件C）。或者，将此任务外包给没有技术专业知识的协调员或沟通专家。 模块 1. 设置联合风险评估 18 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 3: 建立并召集联合风险 评估技术小组 在所有情况下都需要联合风险评估技术小组，但具体的职权范围和产出 将因国家不同和情况不同而异。 联合风险评估技术小组是一小组负责进行风险评估并向指导委员会报告的技术工 作人员。专栏3和附件D列出了联合风险评估技术小组的职责、任务和作用。 在此步骤之前开展的一些国家活动可能包括： • 建立联合风险评估技术小组名册。提前为潜在的国家人畜共患疾病威胁造一份具有 必要专门知识和数据的技术人员和机构名册，有助于迅速召集联合风险评估技术小 组。例如，指导委员会可以决定必要的资格，由谁保留和更新名册。将参与特定部 门的风险评估的工作人员列入名册是有益的。 • 制定行政步骤，邀请包括外部机构在内的其他机构的工作人员。 专栏3：联合风险评估技术小组的职责、任务和作用 （见附件D，示范职权范围） • 确定开展联合风险评估所需的数据； • 分享所需数据，以及关于正在评估的事件/危害的相关经验和专门知识； • 根据指导委员会的风险框架和一般关切，制定和记录风险问题； • 确定并绘制潜在风险路径图； • 汇编现有信息，以描述每个风险问题的可能性和影响； • 确定并记录任何数据差距； • 对风险估计做出技术解释； • 根据联合风险评估结果确定风险管理和沟通选项； • 使用商定的报告模板记录评估，并通过联合风险评估牵头人与联合风险评估指导委员会 共享。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 19 模块 1. 设置联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 3.1. 确定联合风险评估技术小组的成员 联合风险评估牵头人根据联合风险评估指导委员会的意见确定联合风险评估技术 小组的成员，并领导技术小组。 技术小组的构成取决于特定评估所需的专业知识、经验和信息。指导委员会和联合 风险评估牵头人可能已经讨论过这个问题（模块1：步骤1.2）。联合风险评估牵头人使 用此信息来确定掌握此种信息和专业知识的机构和部门，包括政府以外的机构和部门。 联合风险评估技术小组由以下人员组成： • 任何部门或学科具有技术评估所需的关键专门知识、经验和信息的人员，包括技术 专家和来自当地受影响地区的有理解力和经验的人员； - 作用：贡献评估所需的相关技术和本地经验； • 至少有一名有开展风险评估经验的人（如果有）； - 作用：指导技术风险评估过程，并担任联合风险评估方法和原则的顾问； • 参与开展相关特定部门评估的工作人员（如果有的话）； - 作用：贡献特定部门评估的关键讨论要点和结果。 建立联合风险评估技术小组的其他考虑因素: • 保持技术重点，减少现有或潜在政策考虑的影响，并优化结果的客观性： - 联合风险评估技术小组应仅限于吸纳贡献技术专长、信息和经验的人。 - 通信干事和风险管理人员通常不是联合风险评估技术小组的成员，以使技术风 险评估独立于风险管理和风险通报的决策过程。他们可以作为观察员加入联合 风险评估技术评估，以便更好地理解取得结果的根本原因，并在以后联合风险 评估指导委员会讨论实施方案时做出贡献。 - 在技术评估期间，联合风险评估技术小组成员担任独立的主题事项专家。 - 非政府行为者（如私营机构、学术界、独立专家）可以在联合风险评估中发挥 重要作用。当包含非政府组织的代表时，认识到个人和机构的任务和优先事项 可能存在，对于保持客观的技术性讨论和决定非常重要。 • 联合风险评估技术小组中所代表的部门和学科应保持平衡。 关键点 • 联合风险评估技术小组不到10名成员组成时，每个人都有机会做出贡献。 • 联合风险评估受益于人畜共患疾病所涉多个部门提供的专门知识和信息。这通常包括动物 和人类健康流行病学家和实验室，还有环境和野生动物专家。 模块 1. 设置联合风险评估 20 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 3.2. 召开联合风险评估技术小组会议 在召开联合风险评估技术小组第一次会议之前或期间，联合风险评估牵头人： • 通知受邀与会者： - 请他们根据指导委员会确定的信息和专门知识，为评估提供信息； - 指导委员会的框架和其他指导； - 评估所要求的全部信息，以防某一成员被要求提供额外信息； • 审查事件和框架，并确定第一次会议所需的时间； • 在成员之间分发信息； - 如果可能的话，提前分发； - 在难以数据共享的情况下，将信息带给风险评估，并在评估期间分享； • 分发将要使用的联合风险评估工具副本，包括联合风险评估报告模板（附件F）； • 分享特定部门的风险评估的结果； • 向小组通报职权范围，包括分发和批准报告草案的机制。 在第一次会议上，联合风险评估技术小组： • 审查指导委员会的框架和指导； • 审查与特定事件相关的任何先前评估； • 审查联合风险评估报告模板，并决定向指导委员会提交哪些内容； • 开展评估（步骤6-8）。 在随后的会议上，联合风险评估技术小组： • 审查该事件以前的联合风险评估和任何其他评估（例如特定部门评估）的产出； • 审查指导委员会的任何最新框架和指导； • 进行技术评估的下一次迭代（模块3：步骤6-8），特别强调： - 指导委员会的反馈意见； - 新发展； - 新近可用数据。 关键点 • 指定某人在会议期间做记录。 • 使用联合风险评估报告模板来指导和记录所开展的讨论和所做出的决定。 步骤 3 6 9 10 1 7 2 5 8 21 模块 1. 设置联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 4: 建立并召集联合风险 评估利益攸关方小组 建议为所有情况设立联合风险评估利益攸关方小组。但是，在紧急情况 下也可能会跳过这个步骤。 建立利益攸关方小组，对于让私营部门、工业界、学术界和其他相关利益攸关方 参与联合风险评估过程和随后风险管理措施实施工作非常重要。小组为联合风险评估 提供多部门、跨学科内容，并促进宣传和沟通。小组的主要职能是：(1)提供不同的观 点，并为指导委员会提供意见；(2)在实施风险措施方面发挥重要作用。利益攸关方小 组通常没有技术或决策职能。确保相关利益攸关方的参与对于广泛接受和有效执行指 导委员会的决定非常重要。 本业务工具将利益攸关方定义为作为合作伙伴已经或应当参与预防或管理人与动 物和环境相互作用过程中人畜共患疾病或其他共同健康威胁的任何个人或团体。利益 攸关方包括那些影响、受到或认为自己受到人畜共患疾病威胁影响的人，包括那些可 能受到防治人畜共患疾病措施影响的人。专栏4和附件E列出了联合风险评估利益攸关 方小组的责任、任务和作用。 通常情况下，利益攸关方小组在联合风险评估技术流程或决策过程中不起任何作用 。 专栏4：联合风险评估利益攸关方小组的职责、任务和作用 （见附件E，示范职权范围） • 提供部委以外对管理措施潜在影响的看法； • 尽可能贡献相关信息（相关/所需数据通常保存在私营部门或学术机构）； • 应指导委员会的请求提供相关信息，以促进管理/沟通决策； • 支持和倡导实施管理措施，并可能为实施工作做出贡献； • 支持和传播沟通信息。 4 模块 1. 设置联合风险评估 22 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 4.1. 进行利益攸关方分析 4 世界卫生组织、联合国粮食及农业组织和世界动物卫生组织。（2019年）。《采取多部门、一体化卫生方法：防治各国人 畜共患疾病的三方指南》。世界卫生组织。（https://apps.who.int/iris/handle/10665/325620，2020年6月26日访问）。 利益攸关方分析是一项国家背景活动，如果尚未完成，联合风险评估指导委员会 就要在联合风险评估牵头人的领导下完成，包括： • 审查和分析具体事件或威胁； • 确定所有相关利益攸关方。 关于进行这一分析的更多信息，见《三方人畜共患疾病指南》（TZG）4，第4.2节。 步骤 4.2. 建立利益攸关方小组 联合风险评估牵头人根据指导委员会的指导和利益攸关方分析的结果确定并邀请 特定机构或个人参加，确保这反映出事件的跨学科和多部门性质。 联合风险评估指导委员会指定利益攸关方小组的总体任务和作用。 步骤 4.3. 召集利益攸关方小组 根据指导委员会的职权范围和需要，利益攸关方小组的具体职能将因国家不同而 大有差别。 在某些情况下，联合风险评估指导委员会或技术小组会询问特定问题或寻求特定 信息。联合风险评估牵头人负责商定议程，并在利益攸关方小组和其他小组之间传 达信息。 关键点 一般来说，联合风险评估技术小组的活动纯粹是技术性的，而联合风险评估指导委员会的活动 包括政策观点。利益攸关方小组为指导委员会提供建议。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 23 模块 1. 设置联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 示例：在印度尼西亚设置联合风险评估 有利环境：联合风险评估的能力建设作为一体化卫生人畜共患疾病控制的一部分，是《印 度尼西亚国家卫生安全行动计划》的一项优先活动，载入了2019年起草的关于加强多个部门防 范和应对人畜共患疾病的总统指示。这些国家法律和政策为联合风险评估提供了法律框架，并 极大地促进了其在印度尼西亚的实施。 联合风险评估指导委员会：人类发展和文化协调部监督印度尼西亚的人畜共患疾病控制 活动，包括涉及政府、私营部门和社区的各种跨规划和跨部门倡议。在2018年3月的联合风险 评估试点讲习班上，人类发展和文化协调部提议为联合风险评估承担起指导委员会角色，因 为该部在管理人畜共患疾病方面有法律基础。 利益攸关方分析：印度尼西亚联合风险评估最相关的利益攸关方包括农业部、卫生部、人 类发展和文化协调部、政治、法律和安全事务协调部、国防部、环境和林业部、省级公共卫生 和动物卫生及畜牧业事务局、省级疾病调查中心（DICS）以及省级和地区灾害防治机构。政府 权力下放的国家，如印度尼西亚，必须在国家和国家以下各级建立防范和应对能力。 联合风险评估牵头人和技术小组：联合风险评估技术小组的构成取决于所评估的危害，由 上述最相关的利益攸关方部委和机构的成员组成。指导委员会决定联合风险评估牵头人，从国 家和随后的国家和国家以下各级讲习班期间受训的一批协调员选拔。

模块 2 模块 2. 联合风险评估风险框架 26 步骤 5 风险框架 27 示例：狂犬病风险框架 模块 2. 联合风险评估风险框架 26 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 5: 风险框架 由联合风险评估牵头人协调的风险框架在技术小组开始评估之前完成并共享。在 风险框架中，联合风险评估指导委员会根据附件J中的模板定义了危害以及风险评估 的范围、宗旨和主要目标。指导委员会为每个危害完成一个模板。通过此框架，指导 委员会指导技术联合风险评估过程将重点放在与事件或威胁相关的关键问题上，确保 结果切实有用，以支持事件或威胁管理决策、实施和风险通报。联合风险评估技术小 组随后根据风险框架制定风险评估问题（见模块3：步骤7）。 框架讨论的另一个结果是更好地互相了解指导委员会其他成员的观点和需求。 步骤 5.1. 定义具体的危害 虽然在召开风险评估之前，危害可能是众所周知的，但确认具体的危害可以确保 集中讨论。尽可能缩小危害范围使评估更具针对性，其结果也更加有用。 危险示例： • 甲型禽流感（H7N9）病毒 • 禽流感病毒 • 潜在的人畜共患流感病毒 关键点 • 联合风险评估指导委员会可能需要与联合风险评估技术小组或利益攸关方小组进行讨论， 以此为基础迭代修改风险框架。 • 每个部门都对事件进行特定部门的风险评估，并将其信息和结果带到联合评估中。 然而，即使没有完成特定部门的评估，也有可能进行联合风险评估。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 27 模块 2. 联合风险评估风险框架 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 5.2. 定义范围 在大多数情况下，联合风险评估的范围将是在特定地理区域或所涉行政级别（例 如，国家或国家以下级别），对国内商定的危害所构成的人与动物和环境相互作用过 程的健康风险进行评估。指导委员会建议，联合风险评估中包括多少特定部门讨论（ 包括风险评估问题和风险途径），有多少是通过特定部门评估和提交联合风险评估的 成果预先完成的。可以根据需要将特定部门的内容纳入联合风险评估范围内，以便评 估相互作用过程中的风险。 范围示例： • 目前在邻国X传播的禽流感病毒H7N9在人与动物和环境相互作用过程构成的国内 健康风险。 步骤 5.3. 商定宗旨和关键目标 一般而言，任何风险评估的宗旨都是为了支持降低与危害相关的风险，而关键目 标是为管理或沟通决策提供依据。然而，各国也不妨强调与所评估的人畜共患疾病事 件或威胁相关的更具体的宗旨和目标。这些宗旨和目标都经过讨论、达成一致，并传 达给联合风险评估技术小组。 示例：狂犬病的风险框架 在X国，联合风险评估指导委员会选择的令人担忧的危害是狂犬病。委员会最关切的是最 近发生的一系列农民死亡事件，导致农民工会要求政府改善疾病控制。指导委员会关切农民和 野狗之间的动物人类相互作用过程的风险，但也关切野狗将狂犬病传播给牲畜的风险，进而可 能传播给农民。这个问题引起了全国的关切，喜庆季节即将来临，牲畜屠宰将增加，动物与人 之间的互动也会增加。指导委员会希望联合风险评估提供一般的风险缓解选择，并考虑改善农 民的安全，这是农民工会的主要关切。因此，必须把这一点包括在管理和沟通决策中。所有涉 及动物、人类和野生动物健康的部委都应当派技术代表参加技术小组，该国开展狂犬病监测研 究的国立大学也应当派技术代表参加。

模块 3 模块 3. 开展联合风险评估 30 步骤 6 识别和绘制风险路径图 32 示例：裂谷热病毒风险路径 33 步骤 7 制订和记录风险评估问题 36 示例：裂谷热病毒风险问题 37 步骤 8 描述风险特征 46 示例：描述高致病性禽流感病毒（H5N1）风险 模块 3. 开展联合风险评估 30 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 开始时，联合风险评估牵头人向技术小组简要介绍风险框架，即指导委员会商定 的危害、范围、目的和关键目标。 步骤 6: 识别和绘制风险路径图 考虑到指导委员会在其风险框架中提供的危害、范围、目的和关键目标，联合风 险评估技术小组要识别所有潜在风险路径，无论其可能性有多大，并在风险路径图中 准确记录这些信息（如图4所示）。 风险路径描述了从危害源头到感兴趣的宿主被感染的逻辑运动顺序。大多数人畜 共患疾病的整个风险路径从病原体进入本国开始，通过在动物和人类（或其他宿主） 中的传播，并有可能再次回到动物体内。 风险路径图将风险评估限定在本业务工具模块2步骤5定义的范围之内。风险路径 图有助于与联合风险评估指导委员会和其他利益攸关方就风险和风险管理进行沟通。 了解图中不同路径的相对重要性可以使技术小组能够提出最实用、最高效、最经济的 风险管理方案。 识别和讨论风险路径的过程有助于识别风险评估问题中所包含的最感兴趣的特定 来源。这个过程甚至可能露出新的风险评估问题。 关键点 现在开始使用联合风险评估报告模板（附件F）来记录所有讨论。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 31 模块 3. 开展联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 6.1. 从每个危害源头中识别风险路径中的风险点 和过程 5 当每一个步骤都依赖于上一个步骤时，就会发生条件依赖，因此，如果没有某个步骤，则后面的步骤就不可能发生。例 如，如果鸡群中存在H7N9病毒，家禽工人才有可能在工作时暴露于该病毒之下，这是建立在病毒已经存在于鸡群之中的条件 之上。如果鸡群中根本没有这种病毒，从逻辑上讲，工人在工作时就不可能暴露于这种病毒（但可能通过其他途径在其他地方 暴露）。 为了促进最充分地了解国家制度，联合风险评估技术小组尽可能全面地识别了所 有可能的危害运动路径。在指导委员会确定的范围内，技术小组沿着事件的逻辑顺序 追踪了所有可能的起点（来源），一直追踪到人类宿主的暴露（或从人类宿主返回动 物宿主），并详细阐述了风险运动路径的所有过程。这包括动物运输、其他物种和野 生动物的潜在暴露/感染，以及跨越边境。将所有风险点纳入一个逻辑序列有助于了 解各种事件和过程的条件依赖性，5这在评估每个风险评估问题的可能性时非常有用 （参见模块3：步骤8.3）。 病原体的来源可能是已知的，也可能是未知的。如果来源未知，则要提出所有可 能的来源。禽流感的相关暴露源包括家禽、野生鸟类、活畜市场、从事家禽业务的 商业单位、家禽产品和设备。要识别并将所有可能的潜在风险来源纳入联合风险评估 范围。尽可能将所有推定但未详细了解的风险路径纳入联合风险评估范围，并识别和 记录存在的信息空白。价值链分析可识别动物健康相关风险途径中的重要风险点和过 程。另外，还要考虑到家禽通过野生鸟类或家养宠物的暴露等其他可能的风险途径。 特定部门风险评估的风险路径图提供了进一步的信息，并可能揭示其他潜在的危 害暴露源。该路径图突显了跨越这种联系的风险路径（如图4所示）。这些可能的风 险评估问题将要在模块3步骤8中讨论。 步骤 6.2. 手绘或电子方式绘制最终路径图 一旦风险路径被识别并达成一致，联合风险评估就会牵头手绘或使用电子图表方 式记录完整的风险路径。这些信息将会在未来联合风险评估迭代过程中加以参考，并 在提出要求时附在联合风险评估报告中。 关键点 在整个联合风险评估进程中，联合风险评估组组长主持联合风险评估指导委员会、联合风险评 估技术小组和联合风险评估利益攸关方小组（如有）之间的持续对话，以持续评估和修改评估 范围、风险评估问题和风险路径。 模块 3. 开展联合风险评估 32 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 示例：裂谷热病毒的风险路径 图 6: 说明了乌干达境内裂谷热病毒的风险路径图。 该风险路径图描述了裂谷热病毒在进入乌干达之后在人与动物和环境之间相互作用过程中感染人类的所 有潜在路径。 • 蓝色突出了动物之间的传播路径。 • 黑色反映了通过媒介向动物传播的风险路径， • 红色突出显示了与人类暴露相关的风险路径。 例如，对于特定危害而言，由于动物生产系统、食品价值链和地方实践存在差异，国家之间的风险路径 图可能存在差异，甚至国内地区之间也存在差异。 媒介 不明来源的肉 来自邻国的被感染 的动物 农场内被感染的 动物 家里被感染 的动物 屠宰厂被感染的动物 来自邻国的被感染动物 制品 被感染的野生动物 被感染的野味肉 屠宰厂中被感 染动物的肉 屠宰厂和肉摊 上被感染动物 的肉 家里被感染动 物的肉 农场内被感染动 物的肉 市场上销售的被感 染的牛奶 家里被感 染的牛奶 输入裂谷 热病例 来自邻国 的被感染 者 市场和交易点等 商业场所中被感 染的动物 感染裂谷热病 毒的人 乌干达边界 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 33 模块 3. 开展联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 7: 制订和记录风险评估问题 考虑到风险框架和风险路径图的结果，联合风险评估技术小组制定了精确的风险 评估问题，以确保风险评估切实可行，并与指导委员会正在考虑的重点健康管理决策 相关。附件I举例说明了风险框架、风险评估问题和风险管理方案如何协同工作。在风 险框架（模块2：步骤5）指导下，联合风险评估重点关注跨越人与动物和环境之间相 互作用过程的风险路径。 有时，额外的风险评估问题会在以后出现，或者可能会根据技术讨论情况对特定 风险评估问题进行修订。在理想的情况下，联合风险评估技术小组在进行步骤8之前 通过联合风险评估牵头人与指导委员会讨论并就风险评估问题达成一致。 步骤 7.1. 制定适当的风险评估问题 适当的风险评估问题（如图7所示）： • 要用“……的可能性和影响有多大？”的通用格式书写 • 要具体，通常在每个风险评估问题中注明： – 危害（例如，“禽流感H7N9病毒”）； – 待评估的事件/事物（例如，“至少有一个人得到患有临床疾病”、“在另 一个国家发现了疾病”、“病毒开始在当地传播”）； – 所在地点（例如，“在A省内”、“在活畜市场”、“在已经受到影响的地 区”、“在已经受到影响的地区的周边未受到影响的地区”）； – 人口（例如，“活畜市场内的工人”、“卫生保健工作者”、“儿童”、 “集中管理的家禽农场的工人”）； – 来源（例如，“由于来自野生鸟类的病毒”，“由于生/加工禽肉中的病毒”）。 关键点 在白板或活动挂图上画出正在讨论的路径。 小组可以从任何一点开始绘制路径。从基于风险框架的相互作用开始，再向外移动通常会有帮助。 模块 3. 开展联合风险评估 34 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 • 是相关的，如果它们 – 属于商定范围内，并且基于联合风险评估目标； – 由联合风险评估指导委员会所有成员达成一致。 • 有时间限制，即提供了一个时间框架（例如，“在接下来的12个月内”、“在本 次疫情期间”）。 · 描述不希望得到的结果（例如，疾病传播、病例/死亡人数增加）。 图 7: 制定风险评估问题 首先：……可能性和影响有多大？ 什么？ 即危害和事件（见风险框架中所述） 在哪里？ 即人口和位置 什么时候？ 即时间框架 如何？ 即来源 在讨论了风险路径之后，随后可细化/决定/最终确定来源 例如： 在未来6个月内，国内至少有一名消费者在活禽市场暴露于甲型禽流感（H7N9）病毒的可能性和影响有 多大？ 表1草拟了风险评估问题。将具体信息添加到表格行中，然后形成完整的问题。问 题始终从“……的可能性和影响有多大”开始，然后继续使用该行中的信息。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 35 模块 3. 开展联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 表1：确定风险评估问题 情况的 数量/程度 目标人口 地理位置 结果 危害 暴露来源 时间框架 … … 的 可 能 性 和 影 响 有 多 大 至少一例 家禽工人 活畜市场 已暴露 H5N1禽流感病毒 （不适用， 任何来源） 在下一个流感高 发季节 数量不断增加 儿童 国内 死亡 H5N1禽流感病毒 （不适用， 任何来源） 在本次H5N1疫情 期间 至少一例 消费者/ 购物者 在A省 表现为临床 疾病 一种新的亚型动 物流感病毒 在X活禽市场 在接下来的12个 月里 （不适用，任 何） 活禽市场（注： 这不是一个严格 意义上的相互作 用问题） 到边境省份 传播 H7N9禽流感病毒 （不适用， 任何来源） 在即将到来的中 国新年季期间 至少一例 人类 在X省 已暴露 埃博拉病毒 野生动物 特定蝙蝠迁徙 期/树结果期 至少一例 游客 X国家公园 被感染 克里米亚刚果出 血热病毒 硬蜱 旅游旺季（取决 于国家） 数量不断增加 屠宰场工人 Y国内 被感染 裂谷热病毒 易受感染的 家畜肉 重大节日 按照上述标准，风险评估问题是：“在接下来12个月内，A省一个集中管理的养鸡 场至少有一名家禽工人暴露于传染性H5N1禽流感病毒的可能性和影响有多大？”可以 增加的额外的标准，例如，“……由于这种病毒在本地野生鸟类中的存在？” 步骤 7.2. 检查风险评估问题 在联合风险评估技术小组会议期间，可能会出现一些重要的问题需要回答或讨论， 但这些问题不是风险评估问题，因为这些问题不需要进行相关的风险评估。这些问题 关键点 • 风险评估问题包括一种危害（“病毒A”，而不是“病毒X和病毒Y”）。 • 可能会出现很多适当的风险评估问题。要想使联合风险评估易于管理，请选择5个或更少的 问题（重点）进行评估。如果有足够的时间，联合风险评估可能会涉及其他问题。 模块 3. 开展联合风险评估 36 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 通常是流行病学或情况评估问题。尽管标准风险评估过程不适用于此类问题，但作为 整体情况评估的一部分以及为了填补数据空白，考虑这些问题可能非常重要，如果这 些问题为小组提供了背景知识或进一步的了解，则仍应进行讨论。 不是风险评估问题的问题例子： · 今年H7N9病毒在X活禽市场中传播的可能性有多大？ · 本月H5N1病毒在X国家禽中传播的程度如何？ · 在此次疫情中，H5N1病毒从X国跨越边境的可能性有多大？ · 在此次疫情期间，与从Y国输入家禽相关的风险是什么？ 有时，这些问题可能会转化为风险评估问题，例如，在此次疫情期间，从X国跨越 边境非法运输感染了H5N1病毒的禽类的可能性和影响有多大？ 步骤 7.3: 记录风险评估问题 将已确定的风险评估问题记录在联合风险评估报告模板中。. 关键点 在以下情况下，问题可能不是风险评估问题： • 不是从“……可能性和影响有多大”开始。 · 已有答案，并且可能已通过收集更多或更好的数据来确定。 · 涉及现在正在发生的事情，而不是将来可能发生的事情。 · 它与如何管理风险的决定没有直接联系。 示例：裂谷热病毒的风险问题 “在今年4月至11月期间，X省屠宰厂至少有一名工人因接触被感染动物的体液而感染裂谷 热病毒的可能性和影响有多大？” 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 37 模块 3. 开展联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 8: 描述风险特征 基于风险评估问题和风险路径，并考虑到指导委员会在风险框架中提供的危害、 范围、目的和关键目标，联合风险评估技术小组开展了技术评估。联合风险评估报 告模板记录了风险特征。 如果提出或确定的风险评估问题超出了可以评估的范围，请根据以下条件选择问 题并确定先后顺序： • 风险框架中描述的主要关切； • 与实际管理决策联系最紧密的问题； • 公共信息传播涉及的主要问题。 Step 8.1. 审查和考虑可用信息 在联合风险评估技术评估会议之前，联合风险评估牵头人要求联合风险评估技术小 组汇编相关信息（如附件G所述文献综述、技术报告、监测数据）（见模块1：步骤3.2）。 这些信息可以提前共享，也可以用于评估中。注意影响评估的信息空白。 对于每个风险评估问题，联合风险评估技术小组都会检查相关的风险路径，讨论共 享信息，并指出哪些地方有足够的信息，哪些地方存在重大数据缺口。信息可能包括： • 技术小组可能拥有将要用于风险评估中的信息、事先共享的信息或任何其他支持信息； • 已经针对事件、疾病或危害开展的特定部门风险评估的结果； • 联合风险评估技术小组成员的专家意见。 在缺少其他信息时，本地专家知识尤其有用。例如，大学可能为文献综述或信息 收集提供支持。在开展联合风险评估之前，建立一个共享文件夹或文档库来收集可 用信息会有所帮助。 即使在数据质量不佳或数据数量不足的情况下，技术小组仍然必须进行联合风险 评估，以确定每个风险评估问题的初步水平，1）知道不确定性将会非常高，以及2） 假设在有更好的具体数据之后将有下一次迭代。 如果是最少量的数据，技术小组： • 将更加依赖通过技术小组提出的专家意见； • 将作出合理的假设（如下所示）； • 将使用与同一国家类似情况下类似事件有关的信息； • 将寻求来自其他地区或类似病原体的信息（例如出版物、经验）。 然后： • 将这些因素确定为数据缺口； • 在确定的不确定性级别中反映这些缺口。 模块 3. 开展联合风险评估 38 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 如果有必要继续开展联合风险评估，技术小组可以作出某些假设（见附件F， 联合风险评估报告模板，第7节），例如，关于关键基础设施或实践或疾病事件的流行 病学的假设。假设很可能是真的，这一点很重要。它们通常使风险评估能够在已知但 未经证实的情况下进行。 例如，技术小组假设： • 尽管没有掌握现场证据，但人类病例/死亡在流行病学上与暴露于受到感染的动 物有关联； • A省活畜市场的卫生和做法与B省相似； • 对人进行监测可能会发现国内别的地方的病例； • 在共同节日里，各岛屿上的家禽屠宰方法都一样。 该报告确定并记录假设，并为证明或否定假设所需的信息确定先后次序，以便在 该事件的联合风险评估的下一次迭代之前收集信息。如果作出假设，它们被认为在估 计可能性和影响方面是“真实的”。 每个国家和每个事件都是不同的。各小组在确定所需信息以及如何找到信息时会考 虑当前环境，包括风险评估问题。附件G和H描述了可能需要的信息和潜在的信息来源。 步骤8.1可与每个风险评估问题的可能性和影响评估同时完成，见下文步骤8.3。 关键点 如果针对特定危害的专业知识有限（例如，该疾病从未在国内发生过），则需要为 下一次联 合风险评估迭代寻求额外的专业知识（例如学术伙伴、研究机构、区域或国际专家）。 关键点 某些类型的风险评估特别包括危害评估、进入评估和暴露评估。在风险框架内 制定适当的风险评估问题可确保将三个组成部分全部包括在内。或者， 在描述风险特征时，可以对危害、进入和暴露情况进行单独评估。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 39 模块 3. 开展联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 8.2. 确定信息缺口 （附件F，联合风险评估报告模板，第10节） 在这一步骤中，技术小组在联合风险评估报告中确定并明确记录缺失或质量不达 标的所有关键信息。这可以与确定缺失信息的步骤8.1同时进行。 报告讨论并提出了获得该信息、指定小组负责人和潜在信息源的潜在后续步骤和时 间表。如果信息对风险管理至关重要，则提供这些信息可能会触发未来的评估迭代。 关键点 在进行步骤8.3的估计之后，优先处理步骤8.2中注意到的数据缺口。 在下一次联合风险评估迭代中，需要优先重视提供具体信息问题，以便在 估计可能性和影响时作为参考并降低不确定性。 模块 3. 开展联合风险评估 40 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 8.3. 估计可能性和影响，并为每个风险评估问题 确定各自的不确定性 （附件F，联合风险评估报告模板，第8节） 在这一步骤中，联合风险评估技术小组分别处理每个风险评估问题，同时考虑每 个问题的相关风险路径和相关风险因素。 8.3.1. 估计可能性 对于每个风险评估问题，可能性（风险评估问题中描述的情况发生的可能性）是 根据(1)可用信息和(2)联合风险评估技术小组的专家意见进行估计的。 技术小组会考虑事件发生的背景（包括当地能力）对事件的可能性或影响产生何 种影响。这种背景评估可能包括基础设施/规划、社会、伦理、技术、科学、经济或 环境/生态等因素，例如病原体进化、病例检测能力、人的疾病严重程度以及卫生系 统有效应对的能力。在对每个风险评估问题的可能性和影响进行估算的同时，联合风 险评估进程还完成了背景评估。 特定部门的风险评估可能已经对风险路径中特定步骤的可能性作出估计。这些估 计对估算相互作用的风险非常有帮助。 如果联合风险评估技术小组无法根据已经掌握的数据为特定风险评估问题确定可 能性估计值，则技术小组会记录该决定，记录该问题的数据缺口，并在报告中解释该 决定。技术小组仍然对所有风险评估问题执行所有其他评估步骤。 如表2所示，技术小组将根据对风险评估问题中所述情况发生的可能性的评估情 况，为可能性估计确定一个定性类别估计值。 关键点 如果信息很少或信息质量不高： • 要尝试准确估计可能性和影响，然后确定高的不确定性。 · 不要将可能性和影响估计定为“中等”，以试图平衡缺少证据问题。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 41 模块 3. 开展联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 表2：估计可能性的标准 可能性估计 标准 高 风险评估问题中描述的情况很可能发生 中 风险评估问题中描述的情况可能发生 低 风险评估问题中描述的情况不太可能发生 可忽略不计 风险评估问题中描述的情况几乎可以肯定不会发生，但在特殊情况下可能会发生 8.3.2. 确定可能性的不确定性 对于每个风险评估问题而言，不确定性水平（可能性或影响的风险估计正确的可 能性有多大）的确定依据是：(1)可用数据的质量和数量，以及(2)联合风险评估技术 小组的意见。步骤8.1描述了需要考虑的数据因素。即使信息很少或质量较差，在确定 高水平不确定性之前，仍然要对可能性和影响进行估计。 不确定性程度根据表3中的标准进行确定。 表3：估计不确定性程度的标准 不确定性 标准 非常高 缺少数据或可靠信息；结果仅基于粗略的推测 高 仅有有限的数据或可靠信息，结果基于合理的猜测 中 在数据和信息的可用性或可靠性方面存在一些差距，或存在数据冲突；结果基于有限的共识 低 有可靠的数据和信息，但数量可能有限，或不确定；结果基于专家共识 不确定性很低 有足够数量的可靠数据和信息；结果在很大程度上依赖于经验数据或具体信息 关键点 记录每个评估的基本理由：包括估计所依据的所有关键信息，以便其他人 能够根据技术小组的决定，充分了解估计是如何作出的。 模块 3. 开展联合风险评估 42 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 8.3.3. 估计影响 每个风险评估问题根据问题中描述的具体情况发生时的糟糕程度来估计影响。 联合风险评估一般从人口、地方、国家或国际层面评估影响，而不是从个人层面 进行评估。个人层面的影响通常与疾病严重程度有关，是背景评估中的一个因素。 联合风险评估可能只考虑对卫生和卫生系统的直接影响，也可能包括更广泛的直 接和间接影响，例如经济、社会、环境影响。联合风险评估指导委员会确定将要评 估的影响范围。 如果风险评估问题中所述情况将要发生，则根据影响评估的结果为影响评估确定 表4中所述四种定性类别中的一种。在确定类别时，联合风险评估技术小组应重点关 注政府在风险框架中确定的问题。例如，如果对旅游的影响是政府关心的主要问题， 则这一方面应该是影响评估的重点。如果有多个关心的领域，则应选择将影响最大的 领域纳入风险评估问题的风险矩阵中（模块3：步骤8.4）。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 43 模块 3. 开展联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 表4：发生风险评估问题中所述情况时的影响评估标准 影 响 估 算 标准 直接例子 间接例子（经济、社会、环境） 严 重 风险评估问题中描述的情形将对 人群健康（或健康系统）产生重 大的负面影响。 • 人群（高风险人群）或动物种群（家畜 或野生动物）中潜在有死亡率高的疾病 大流行； • 国家或国际层次上家畜显著减少； 严重破坏正常的活动和服务。 • 威胁国内贸易和国际贸易：市场份额损 失，其他国家的进口禁令，产品（肉， 蛋等）物价下跌； • 在国家和国际层次上需要采取大量措 施，给当局及利益相关者造成巨大成 本； • 在国家层次，威胁食品安全和/或食品 供应及间接人类生计； • 其他方面相似程度的危害。 中 等 风险评估问题中描述的情形将对 人群健康（或健康系统）产生较 大的负面影响。 • 部分地区存在病例报告，其中人群（中 风险人群）或动物种群（家畜或野生动 物）有较高死亡率。 • 在区域层次，可能威胁食品安全或食品 供应及间接人类生计； • 在受影响地区生产的特定产品方面，主 要威胁国内贸易，也可能威胁国际贸易 （如鹅肝与禽流感）； • 在区域和国家层次上需要采取一些措 施，造成较大成本； • 其他方面相似程度的危害。 较 小 风险评估问题中描述的情形将对 人群健康（或健康系统）产生较 小的负面影响。 • 人群（主要指低风险人群）中病例极 少，死亡率极低；且动物（家畜或野生 动物）病例较少，死亡率较低。 • 小面积受影响（地区或以下水平）。 • 对食品安全或经济没有威胁； • 在区域层次上需要采取措施，有低到中 的风险； • 其他方面相似程度的危害。 极 小 风险评估问题中描述的情形将对 人群健康（或健康系统）产生极 小的负面影响。 • 无人群病例报告，且没有或仅有少量本 地动物病例报告（家畜或野生动物）。 • 对食品安全或经济没有威胁； • 在次区域或更低层次上需要采取少量措 施；在次区域层次上采取的措施花费较少； • 其他方面相似程度的危害。 44 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 模块 3. 开展联合风险评估 8.3.4 确定影响的不确定性 在确定可能性工作完成后，估计影响的不确定性水平。请见步骤8.3.2中的表3。 步骤 8.4. 标出估计值 （附件F，联合风险评估报告模板，第8节） 每个风险评估问题的可能性和影响估计值都在风险矩阵中（如图6所示）标出，以 便于将风险与风险管理的潜在方案联系起来。矩阵中添加的点或星号表示每个风险评 估问题的估计风险。每个问题的单项估计值没有合在一起，而是分开解释的。 在报告或讨论可能性和影响估计值时，涉及的内容包括与每个风险评估问题相关 的不确定性水平。 图 8: 风险矩阵 可 能 性 高 中 低 可以忽略 可以忽略 轻微 中等 严重 影响例如，风险评估结果（发生牲畜疾病的可能性和影响）可与风险管理（使用监测） 联系起来，具体如下： 关键点 如果由于专家意见存在分歧，技术小组难以确定一个估计值，则他们应 尽一切努力根据现有证据确定一个估计值。 关键点 关键是要向决策者传达正确的不确定性水平，并在联合风险评估报告中 清楚地记录思考过程。 决策者有创建什么是未知信息、原因以及收集所需信息的步骤所需的具体信息。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 45 模块 3. 开展联合风险评估 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 • 红色：对实施减缓措施至关重要（加强监测）； • 橙色：审查和调整减缓措施（加强监测：有针对性或与现有监测活动相联系）； • 绿色：保持当前的减缓措施（保持监测）。 步骤 8.5. 技术解释 根据可能性和影响估计值，考虑到每个风险评估问题的不确定性水平，并考虑到 所讨论的情况和国家背景，联合风险评估技术小组为指导委员会提供总体风险评估 的定性技术解释。 对每个风险评估问题的技术解释是联合风险评估指导委员会就风险管理方案作出 决定的依据。这可能是决策者在报告（附件F）中阅读的唯一部分。 在描述每个风险评估问题的特征后，进行技术解释，以保持不同解释的独立性和清 晰。在对所有风险评估问题进行单独描述之后，联合风险评估技术小组可作出额外的 总体技术解释。在作出额外总体技术解释时，应包括关于以下方面的简要技术总结： • 风险评估问题; • 关键假设; • 可能性和影响估计及相关不确定性; • 估计的理由; • 关键管理/沟通方案。 模块 3. 开展联合风险评估 46 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 模块 4 示例：描述高致病性禽流感病毒（H5N1）风险 以下是联合风险评估技术委员会向联合风险评估指导委员会提交的简要技术解释： 联合风险评估技术委员会对未来三个月内在通卡湖区域至少有一人因后院的鸭子受到感染 而暴露于高致病性禽流感病毒（H5N1）之下的可能性和影响进行了评估，并得出结论，这种可 能性和影响都是中等的。这一结论假定有可能从受到影响的邻国输入受到感染的家禽，因为边 境口岸没有进行检查。 中等可能性的估计是基于现有关于从受影响国家迁徙到本国的鸟类的数据以及在其他国家 进行的大量已发表的研究，这些研究发现，与现有市场类似的活禽市场是疾病传播的高风险市 场。对高致病性禽流感（H5N1）入侵的中度影响估计是基于对以下因素造成的经济损失的估计： 失去家禽库存和丧失消费者信心、没有人类疫苗、人类病死率高以及作为本国食物来源对家禽 的依赖，另一方面，也要考虑其他国家的情况表明没有人传人的证据。专家们认为，与其他潜 在疾病事件相比，后一点降低了影响。由于已有可靠信息，故这两种估计的不确定性都很低。 尽管来自国内的信息数量有限，但几个邻国已对这种疾病进行了广泛的研究。 联合风险评估技术小组建议联合风险评估指导委员会批准一些减缓和沟通措施。例如：加 强关于家禽进口管制措施的法律法规，包括在所有主要边境口岸进行兽医检疫和证书检查；在 边境口岸的显著位置张贴海报；以及向出口国当局和私人/公司直接传达新法规。 该评估是基于从专家意见、文献资料和官方标准制定或技术组织（包括国际兽疫局、世卫 组织和粮农组织）获得的数据和信息。在高致病性禽流感国内监测方面存在重大信息缺口。建 议在今后一年内进行主动监测，并在获得最新信息后进行后续联合风险评估。 模块 4 示例：描述高致病性禽流感病毒（H5N1）风险 以下是联合风险评估技术委员会向联合风险评估指导委员会提交的简要技术解释： 联合风险评估技术委员会对未来三个月内在通卡湖区域至少有一人因后院的鸭子受到感染 而暴露于高致病性禽流感病毒（H5N1）之下的可能性和影响进行了评估，并得出结论，这种可 能性和影响都是中等的。这一结论假定有可能从受到影响的邻国输入受到感染的家禽，因为边 境口岸没有进行检查。 中等可能性的估计是基于现有关于从受影响国家迁徙到本国的鸟类的数据以及在其他国家 进行的大量已发表的研究，这些研究发现，与现有市场类似的活禽市场是疾病传播的高风险市 场。对高致病性禽流感（H5N1）入侵的中度影响估计是基于对以下因素造成的经济损失的估计： 失去家禽库存和丧失消费者信心、没有人类疫苗、人类病死率高以及作为本国食物来源对家禽 的依赖，另一方面，也要考虑其他国家的情况表明没有人传人的证据。专家们认为，与其他潜 在疾病事件相比，后一点降低了影响。由于已有可靠信息，故这两种估计的不确定性都很低。 尽管来自国内的信息数量有限，但几个邻国已对这种疾病进行了广泛的研究。 联合风险评估技术小组建议联合风险评估指导委员会批准一些减缓和沟通措施。例如：加 强关于家禽进口管制措施的法律法规，包括在所有主要边境口岸进行兽医检疫和证书检查；在 边境口岸的显著位置张贴海报；以及向出口国当局和私人/公司直接传达新法规。 该评估是基于从专家意见、文献资料和官方标准制定或技术组织（包括国际兽疫局、世卫 组织和粮农组织）获得的数据和信息。在高致病性禽流感国内监测方面存在重大信息缺口。建 议在今后一年内进行主动监测，并在获得最新信息后进行后续联合风险评估。 模块 4. 利用联合风险评估产出 48 步骤 9 确定风险管理方案和沟通信息 49 步骤 10 记录评估结果 51 示例：裂谷热病毒 52 辅助文件 模块 4. 利用联合风险评估产出 48 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 9: 确定风险管理方案和 沟通信息 风险评估问题的目的是在指导委员会规定的范围、目的和目标范围内指导管理和沟 通方案。联合风险评估技术讨论涉及并优先考虑各种方案，讨论和记录具有技术合理 性的利弊，包括每个方案的成本和收益。这些方案和信息完全基于评估的技术结果， 并且具有科学合理性。例如，可在确定方案的先后次序时考虑那些对降低总体风险影 响最大、对生产和动物福利的负面影响最小的风险管理措施，也被称为关键控制点。 在风险特征描述过程中讨论并列为基本理由之一（模块3：步骤8）的风险因素和 变量应作为制定风险管理和风险沟通方案的依据。 联合风险评估技术小组提出了循证风险管理以及与被评估事件或威胁的人与动物 和环境之间相互作用有关的潜在关键信息的一般方案。可以提出多部门管理和沟通以 及针对特定部门但协调一致的管理和沟通方案（见TZG第5.5章）。 举行模拟演习以评估危害的应对情况是管理方案的一个例子。宣传煮熟的肉可以 安全食用等关键信息是沟通方案的一个例子。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 49 模块 4. 利用联合风险评估产出 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 步骤 10: 记录评估结果 在开展联合风险评估（模块3：步骤6-8）时，技术小组进行全面的记录（见附件F， 联合风险评估报告模板）。随着讨论的展开，记录员完成模板的填写工作。评估后提交 指导委员会的联合风险评估报告详细记录了所有信息。 文件记录至关重要。联合风险评估技术小组必须能够详细审查其风险评估每个步 骤背后的思考过程，以便具体列出所用的信息和专家意见以及为每次迭代作出每个可 能性和影响估计时的依据。这将顾及： · 联合风险评估指导委员会或其他机构作出后续决定的理由； · 基于相同的标准对后续迭代中不断变化的风险进行估计，尤其是在联合风险评估小 组成员发生变化的情况下。 联合风险评估报告模板或联合风险评估指导委员会同意的其他报告格式确保编写 符合全面标准并有效用于在联合风险评估迭代中进行比较的联合风险评估报告。指导委 员会还决定是否需要一份总结报告及其所需的任何附件或其他证明文件 （见模块1： 步骤1.2）。 联合风险评估牵头人向指导委员会提交联合风险评估报告和任何要求提供的摘要 （见模块1：步骤1.2），这可能取决于评估的紧迫性。报告可能包括联合风险评估技 术小组对这一过程的任何书面关注或建议的修改意见，例如小组缺少的专业知识。包 括对风险评估问题或新问题提出的修改建议以及修改理由。联合风险评估牵头人在需 要时直接向指导委员会强调这些问题。 实施风险评估结果和下一步措施 联合风险评估指导委员会在所有情况下实施联合风险评估的结果。其任务是： · 审查按照联合风险评估产出制定的风险管理方案、理由和优先次序； · 决定实施的关键风险管理方案； · 审查联合风险评估产出中提出的风险沟通信息和理由的关键内容； · 就风险沟通信息的关键内容达成一致； · 确定风险管理和风险沟通的下一步措施、时间表、职责和责任； · 就重点行动达成一致并采取下一步行动； · 决定下一次风险评估迭代的时间安排； · 审查跨部门计划（如应急、监测），并在可行的情况下整合联合风险评估结果。 模块 4. 利用联合风险评估产出 50 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 联合风险评估指导委员会在完成联合风险评估后不久再次召开会议，审查评估结 果并决定下一步行动。审查联合风险评估报告和联合风险评估技术小组的任何其他产 出。讨论各种风险以及联合风险评估技术小组对联合风险评估框架规定的各项目的和 目标、提出的管理和沟通方案以及对政策制定的影响作出的技术解释。还创建或修改 包括沟通在内的事件或危害管理计划。如有需要，还可要求联合风险评估技术小组进 行澄清、修订或补充分析。 指导委员会不太可能直接负责实施管理和沟通计划中包含的行动。大多数管理和 沟通行动将作为各相关部门职能部门的日常监测、沟通和应对职责的一部分。有些行 动和信息将是针对特定部门的，而有些将是共同的，但所有行动和信息都是一致的， 不会与其他行动和信息相抵触。 联合风险评估指导委员会与技术小组协商，根据情况的紧迫性决定小组何时为进行 下一次迭代再次召开会议。指导委员会确定导致提前召开紧急评估的触发因素。如有需 要，后续的联合风险评估可能会很快进行（例如举行为期半天的会议或电话会议）， 并且很可能不需要举行多天的会议。风险路径图和风险评估问题通常可以重复使用， 只有在流行病学情况或风险框架发生变化时才需要修改。联合风险评估的下一次迭代 可能为联合风险评估技术小组增加额外的专业知识提供机会，在理想情况下，应该向 指导委员会确认。先前的联合风险评估报告应供后续的联合风险评估迭代进行参考。 步骤 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 51 模块 4. 利用联合风险评估产出 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 示例：裂谷热病毒 在开展联合风险评估时，技术小组向指导委员会提出了风险管理和风险沟通方案，以应对 裂谷热（RVF）病毒在人与动物和环境之间相互作用过程中引起的健康风险。 风险问题是“在今年4月至11月期间，X省一个屠宰场至少有一名工人因接触受到感染的动 物的体液而感染裂谷热病毒的可能性和影响有多大？” 供指导委员会审议的风险管理方案 短期管理方案 媒介控制： • 农民应该使用驱虫剂，给动物喷洒驱虫剂。 动物感染： • 利益攸关方和农民应考虑接种疫苗以防止疫情暴发。 动物裂谷热疫情的早检测： • 在县以下一级对裂谷热动物进行综合监测，如果动物裂谷热疫情得到确认，则实行检疫。 动物裂谷热疫情的控制： • 实施动物检查站和检疫。 屠宰前检测： • 在装车或批准出售之前，对所有动物进行检查和检验。 • 提高动物识别、可追溯性和反馈的水平。 屠宰过程中和屠宰后预防感染： • 鼓励在屠宰场使用适当的个人防护装备。 • 屠宰机构的安全和卫生工作应由管理层和卫生检查人员实施。 长期管理方案 媒介控制： • 利益攸关方确定并鼓励使用现有无害环境的媒介生物控制措施。 动物裂谷热疫情的早检测： • 开发护理点快速诊断检测工具，以快速检测裂谷热。 屠宰机构对人类裂谷热疫情的控制： • 更新和实施《国家肉类检验规范和公共卫生法案》以及其他立法。 屠宰前检测： • 在省以下各级建立集中屠宰区。 供指导委员会审议的风险沟通方案 • 应对农民和动物交易商进行培训，并通过报告高自然流产率的方式，对检测农场裂谷热感 染保持敏感。 • 制定沟通方法，介绍裂谷热对经济、生计等方面的影响。 • 提高屠宰场工人对裂谷热感染风险和适当使用个人防护装备的认识。 模块 4. 利用联合风险评估产出 52 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 辅助文件 风险评估指南 1. 世界卫生组织。《急性公共卫生事件的早发现、早评估和早应对》。日内瓦：世卫 组织；2014年（http://www.who.int/ihr/publications/WHO_HSE_GCR_LYO_2014.4/ en/，2020年6月26日访问）。 2. 世界卫生组织。《急性公共卫生事件的快速风险评估》。日内瓦：世卫组织；2012 年（http://www.who.int/csr/resources/publications/HSE_GAR_ARO_2012_1/en/ ，2020年6月26日访问）。 3. 欧洲疾病预防和控制中心。《快速风险评估方法操作指南》。斯德哥尔摩：欧洲疾 病预防和控制中心；2011年（https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/ media/en/publications/ Publications/1108_TED_Risk_Assessment_Methodol- ogy_Guidance.pdf，2020年6月26日访问）。 4. 国际兽疫局：《国际兽疫局风险评估指南》。（https://www.oie.int/index. php?id=169&L= 0&htmfile=chapitre_import_risk_analysis.htm，2020年6月26 日访问）。 5. 澳大利亚灾难恢复研究所。《国家紧急风险评估指南》。墨尔本：澳大利亚灾 难恢复研究所：2015年（https://knowledge.aidr.org.au/media/2030/hand- book-10-national-emergency-risk-assessment-guidelines.pdf，2020年6月26 日访问）。 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 附件 54 附件 A 联合风险评估指导委员会的标准职权范围 56 附件 B 联合风险评估牵头人的标准职权范围 57 附件 C 联合风险评估牵头人的协调技巧 58 附件 D 联合风险评估技术小组的标准职权范围 60 附件 E 联合风险评估利益攸关方小组的标准职权范围 61 附件 F 联合风险评估报告模板 68 附件 G 评估需要的潜在信息 70 附件 H 潜在信息来源 72 附件 I 将风险框架、风险评估问题和风险管理联系起来 74 附件 J 风险框架模板 模块 4. 利用联合风险评估产出 54 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 附件 A. 联合风险评估指导 委员会的标准职权范围 联合风险评估指导委员会-职权范围 1. 工作范围 联合风险评估指导委员会负责监督联合风险评估过程。它不参与风险评估的技术 性工作，但负责基于联合风险评估结果的管理和沟通决策。 2. 职责和责任 联合风险评估指导委员会的职责和责任如下： • 定义联合风险评估过程的范围和时间表； • 确定随后成为指导委员会成员的联合风险评估牵头人； • 就联合风险评估技术小组人员构成提出建议； • 审查和解释风险评估的结果； • 根据联合风险评估，通过风险管理策略和沟通信息并确定其优先次序，并促进各 项行动的实施； • 根据需要重新评估和修改联合风险评估程序； • 确定和召集利益攸关方小组（非强制）会议； • 根据需要与联合风险评估技术小组和利益攸关方小组（如果召集）保持持续对 话，由联合风险评估牵头人主持会议，以便评估和修改评估程序。 3. 人员组成和结构 3.1. 人员组成 联合风险评估指导委员会由指定的归口单位或相关政府机构的代表组成。例如： • 农业部畜牧司; • 卫生部疾病控制司; • 内政部; • 联合风险评估牵头人; • 公共关系部（作为沟通顾问）。 联合风险评估指导委员会成员可邀请专家或伙伴机构的代表作为观察员参加联合 风险评估指导委员会会议。不过，只有指导委员会成员参与决策。 附件 C F I J A D G B E H 55 模块 4. 利用联合风险评估产出 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 3.2. 结构 应明确规定联合风险评估的最佳结构。例如： · 归口单位或联合风险评估指导委员会成员等来自相关政府机构的代表； · 从联合风险评估指导委员会成员中选出的主席和副主席，每年轮换； · 作为非决策观察员的专家、顾问或伙伴机构的代表。 4. 会议和报告频率 · 联合风险评估指导委员会在小组成立后尽快召开第一次会议。 · 联合风险评估指导委员会在收到联合风险评估技术小组的评估报告后一周内召开后 续会议。联合风险评估指导委员会根据需要召开会议或至少每年召开一次会议。 · 主席召集联合风险评估指导委员会会议。 · 经主席和副主席同意，并在与其他成员协商后，联合风险评估指导委员会的任何成 员均可要求召开会议。 · 主席准备会议报告。 · 任何无法出席会议的成员在收到会议报告后两周内将其对会议报告的意见转达给主 席和其他成员。届时，该报告被视为得到确认和通过。 · 成员至少提前一周收到下次会议的通知，如果有紧急问题需要联合风险评估指导委 员会处理，则可以缩短通知时间。 · 每次会议结束时，联合风险评估指导委员会决定下次会议的时间、日期和地点。 · 联合风险评估指导委员会会议的报告和文件属于机密，仅向与会者分发。只有经主 席书面同意，才可向其他当事方分发报告或摘录。 5. 修正 联合风险评估指导委员会可在认为必要时修改以上职权范围。 模块 4. 利用联合风险评估产出 56 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 附件 B. 联合风险评估牵头人 的标准职权范围 联合风险评估牵头人-职权范围 1. 工作范围 联合风险评估牵头人只负责为风险框架中所述特定事件或威胁制定和实施国家联 合风险评估程序（参见模块2：步骤5）。联合风险评估指导委员会确定了联合风险 评估牵头人的具体职责。 2. 职责和责任 联合风险评估牵头人有以下职责和责任： · 确定联合风险评估技术小组的成员； · 按照联合风险评估指导委员会的建议，讨论并商定联合风险评估技术小组的人员 组成、时间安排和产出； · 带领开展利益攸关方分析； · 根据利益攸关方分析的结果和联合风险评估指导委员会的指导，确定并邀请特定 机构或个人参加联合风险评估利益攸关方小组； · 针对这一特定事件或威胁，管理和领导联合风险评估程序的所有业务工作； · 协调和促进联合风险评估技术小组、指导委员会和利益攸关方小组之间的持续沟 通和活动，以便根据需要评估和修改程序； · 根据指导委员会的授权做出决定； · 以行政身份召集、领导和管理联合风险评估技术小组会议，以了解并完成其职责 和任务； · 确定提交联合风险评估指导委员会解决的难题； · 确定和解决资源问题。 3. 任命 联合风险评估指导委员会任命一名政府官员或在政府机构中担任特定职能或职务 的个人担任联合风险评估牵头人。 附件 F I J A D G B E H 57 模块 4. 利用联合风险评估产出 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 附件 C. 联合风险评估牵头人 的协调技巧 协调使各团体和组织能够更有效地合作。通过为开展协作创造合适的工作环境， 基本协调技巧为设置四个联合风险评估模块提供支持。 1. 支持协作和工作流的一般协调技巧 1. 首先要牢记目标——了解受众以及他们在联合风险评估讲习班上要达到的目标。 2. 庆祝参与——创造一个所有人都参与的环境；增强无声者的权能。 3. 积极倾听——优先考虑关键信息和重复关键词；保持沉默，让人们有时间去思考 和消化。 4. 强化积极因素，重构消极因素——“非常好”或“谢谢你的诚实”。 5. 保持步调一致——明确地传达开始和结束时间；遵守时间表。 联合风险评估牵头人针对特定模块的协调技巧 模块1： 设立联合风险评估 • 如果联合风险评估牵头人缺乏协调技能，可让一名沟通专家（没有特定事件专业知识）参与指导 委员会。 • 如果联合风险评估技术小组成员少于10人，每个人都有机会做出贡献。 • 对现有个人和机构任务和重点的认可对于保持客观讨论和决策非常重要。 模块2： 制定联合风险评估的风险框架 • 联合风险评估牵头人确保在风险框架中体现每个部门的关切。 模块3： 开展联合风险评估 • 联合风险评估牵头人保持指导委员会、技术小组和利益攸关方小组之间的持续对话，以持续评估 和修改范围、风险评估问题和风险路径。 模块4： 利用风险评估产出 • 联合风险评估牵头人保持指导委员会、技术小组和利益攸关方小组之间的持续对话，并根据需要 对联合风险评估的产出作出说明。 • 在理想情况下，联合风险评估牵头人继续参与风险减缓战略，并支持与下一次迭代的联系。 C 模块 4. 利用联合风险评估产出 58 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 附件 D. 联合风险评估技术小 组的标准职权范围 联合风险评估技术小组-职权范围 1. 职责和责任 联合风险评估技术小组具有以下职责和责任： · 确定开展联合风险评估所需的数据； · 分享关于正在评估的事件/危害的基本数据、相关经验和专业知识； · 根据指导委员会提供的风险框架和一般关切，制定和记录风险问题； · 确定和绘制潜在风险路径图； · 收集可用信息以描述每个风险问题的可能性和影响； · 确定和记录数据缺口； · 对风险估计作出技术性解释； · 根据联合风险评估结果，确定和提出风险管理和沟通方案建议； · 利用联合风险评估牵头人分享的联合风险评估指导委员会商定的报告模板记录评估 结果。 2. 人员组成 联合风险评估技术小组由关注卫生事件或危害且具备进行风险评估所需技能的少 数专家组成。联合风险评估牵头人根据联合风险评估指导委员会的意见确定联合风险 评估技术小组的成员，并按照既定行政步骤，邀请或任命政府和非政府机构的工作人 员。技术小组由具有以下特点的成员组成： · 拥有与所要评估的危害或事件相关的主要专业知识、经验和信息； · 尽可能拥有风险评估的经验； · 为联合风险评估技术小组提供部门和学科平衡。 附件 C F I J A D G B E H 59 模块 4. 利用联合风险评估产出 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 3. 会议和报告的频率 · 技术小组成立后，联合风险评估牵头人尽快召集联合风险评估技术小组首次会议。 · 经联合风险评估牵头人同意并与其他成员协商后，技术小组的任何成员均可以请求 召开会议。 · 任何无法出席会议的成员在收到会议报告后两周内，向主席和其他成员转达其对会 议报告的意见。届时，该报告被视为已经得到确认和通过。 · 成员至少提前一周收到下次会议的通知，如果有紧急问题需要联合风险评估技术小 组处理，则可以缩短通知时间。 · 每次会议结束后，联合风险评估技术小组将决定下次会议的时间、日期和地点。 · 联合风险评估技术小组会议的报告和文件属于机密，仅向与会者和指导委员会分发。 只有经联合风险评估牵头人书面同意，才可向其他当事方分发报告或报告摘录。 模块 4. 利用联合风险评估产出 60 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 附件 E. 联合风险评估利益攸 关方小组的标准职权范围 联合风险评估利益攸关方小组-职权范围 1. 背景 可以召集一个联合风险评估利益攸关方小组，让私营部门、行业、学术界和其他 相关利益攸关方参与联合风险评估进程和随后管理措施的实施。该小组为联合风险评 估提供多部门和跨学科观点，并促进宣传和沟通。尽管有这些重要作用，但联合风险 评估利益攸关方小组仍是联合风险评估进程中的一个可以选择的步骤。 2. 工作范围 联合风险评估利益攸关方小组的工作范围为该小组的业务运作提供了范围。该小 组的主要职能是提供各种观点，并根据要求向联合风险评估指导委员会提供建议。利 益攸关方小组没有技术职能，也没有决策职能。 3. 职责和责任 联合风险评估利益攸关方小组有以下职责和责任： · 提供来自政府以外的对管理措施的潜在影响的看法； · 提供相关信息（例如，私营部门或学术机构持有的相关/所需数据）； · 应指导委员会的要求提供相关信息，以供作出管理/沟通决策； · 支持和倡导管理措施的实施，并可为实施作出贡献； · 支持和传播沟通信息。 4. 任命和人员组成 联合风险评估牵头人在联合风险评估指导委员会的指导下邀请候选人加入联合风险评估利益攸关方小组。 该小组由来自政府内外的个人或机构组成。联合风险评估利益攸关方小组成员的选择可依据利益攸关方分析，同 时考虑具体贡献和反映事件的跨学科和多部门性质。 附件 C F I J A D G B H 61 模块 4. 利用联合风险评估产出 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 附件 F. 联合风险评估报告模 板 1. 评估名称 • 对被评估事件的一句话概述； 例如，“（年/月）在（地点）对（事件、危害）进行联合风险评估”。 2. 进行评估的日期、时间和地点，先前风险评估的日期 • 评估的日期、时间和地点 • 这一事件的上一次风险评估的日期。 3. 参与者和隶属关系 • 列出参与者的姓名和隶属关系； • 确定联合风险评估牵头人。 4. 事件概要 • 将要评估的事件或危害的简要概述； • 包括对人员、内容、地点、时间、迄今采取的措施以及其他相关/关键信息的简 要描述。 E 模块 4. 利用联合风险评估产出 62 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 5. 风险框架 • 按照联合风险评估指导委员会的定义，描述危害、范围、目的和目标。 6. 评估摘要 • 评估结果和技术解释的“执行摘要”，包括风险评估问题和对可能性、影响和不 确定性的相关估计以及对这些估计和数据缺口影响最大的因素，以及关键管理/沟 通方案。 7. 支持联合风险评估的关键假设 （见模块3：步骤8.1，“做出假设”部分） • 联合风险评估所依据的任何一般性假设，尤其是在关于事件的可用信息非常少的情 况下； • 例如，如果不知道二者之间的联系，则“本次评估是基于假设这种疾病在动物群体 和人类群体之间存在流行病学联系”。 8. 基于风险评估问题的详细风险评估结果 （见模块3：步骤7至步骤8） • 针对每个风险评估问题，完成以下部分。 8A. ……的可能性和影响有多大？ • 完整提供第一个被评估的风险评估问题。 附件 C I J A D G B E H 63 模块 4. 利用联合风险评估产出 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 可能性估计A 提供这个风险评估问题的估计可能性。 a) 可能性估计A的理由 - 以项目符号的形式提供可能性评估所依据的关键信息； - 提供用于估计这种可能性的任何假设（例如，“假设这种病毒在家禽中的流 行程度与上次疫情时相同”、“假设这种病毒在家禽中引起与上次疫情时相 似的疾病”）。 b) 可能性估计A的不确定性水平 - 提供为这一可能性估计确定的不确定性水平。 c) 与可能性估计A相关的不确定性水平的理由 - 提供这种不确定性水平所依据的关键信息缺口（例如，“没有病毒亚 型 ；“ 没有关于家禽感染的流行率数据”）。 影响估计A： 提供这个风险评估问题的估计影响。 a) 影响估计A的理由 - 提供这一影响估计所依据的关键信息。 - 提供用于估计这种影响的所有假设（例如，“假设对动物行动的控制是有效 的”）。 b) 影响估计A的不确定性水平 提供为这一影响估计确定的不确定性水平。 c) 与影响估计A相关的不确定性水平的理由 以项目符号形式提供这种不确定性水平所依据的关键信息缺口（例如，“没有 病毒亚型”；“没有关于家禽感染的流行率数据”）。 风险评估问题A的风险矩阵 可 能 性 高 中 低 可以忽略 可以忽略 轻微 中等 严重 影响 选中与该风险评估问题的可能性和影响估计相关的框 F 模块 4. 利用联合风险评估产出 64 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 d) 风险评估问题A的技术解释 基于估计和不确定性水平的结论摘要，包括与哪些关键信息和信息缺口相关。可 包括风险管理水平和所需风险沟通信息的一些方案（见模块3：步骤8，例子）。 8B. ……的可能性和影响有多大 完整提供第一个被评估的风险评估问题。 可能性估计B： 提供这个风险评估问题的估计可能性。 a) 可能性估计B的理由 - 以项目符号形式提供这个可能性估计所依据的关键信息。 - 提供用于估计这种可能性的所有假设（例如“假设这种病毒在家禽中的流行 率与上次疫情时相同”、“假设这种病毒在家禽中引起的疾病与上次疫情时 相似”）。 b) 可能性估计B的不确定性水平 提供为这一可能性估计确定的不确定性水平。 c) 与可能性估计B相关的不确定性水平的理由 提供这一不确定性水平所依据的关键信息缺口（例如“没有病毒亚型”； “没有家禽感染流行率数据”）。 影响估计B 提供这一风险评估问题的估计影响。 a) 影响估计B的理由 - 提供这一影响估计所依据的关键信息。 - 提供用于估计这一影响的所有假设（例如“假设对动物行动的控制是有效 的”）。 b) 影响估计B 的不确定性水平 提供为这一影响估计确定的不确定性水平。 附件 C F I J A D G B E H 65 模块 4. 利用联合风险评估产出 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 c) 与影响估计B 相关的不确定性水平的理由 以项目符号形式提供这一不确定性水平所依据的关键信息缺口（例如，“没有 病毒亚型”；“没有家禽感染流行率数据”）。 风险评估问题B的风险矩阵 可 能 性 高 中 低 可以忽略 可以忽略 轻微 中等 严重 影响 选中与该风险评估问题的可能性和影响估计相关的框。 d) 风险评估问题B的技术解释 基于估计和不确定性水平的结论摘要，包括与哪些关键信息和信息缺口相关。可 包括风险管理水平和所需风险沟通信息的一些方案（见模块3：步骤8，例子）。 8C, 8D, 等……的可能性和影响有多大 为剩下的风险评估问题提供评估。 9. 总体技术解释（可选择） 如有需要，提供对结论的总体概述，以便对每个风险评估问题的技术解释予以补充。 模块 4. 利用联合风险评估产出 66 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 10. 所需信息 （见模块3：步骤8.2，“确定信息缺口”部分） • 包括进行可能性和影响估计以及减少下一个联合风险评估迭代中不确定性所需的特定重点 信息。 • 可能包括确定这一信息的潜在来源。 11. 供指导委员会审议的风险管理方案 （见模块4：步骤9） 总结拟议的风险管理方案，尤其是所有重点。 12. 供指导委员会审议的风险沟通方案 （见模块4：步骤9） 总结拟议的风险沟通方案，尤其是所有重点。 13. 需要记录的任何其他问题 例如，专家之间存在冲突或未能达成一致的重要来源。 附件 C I J A D G B E H 67 模块 4. 利用联合风险评估产出 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 14. 建议采取的下一步措施 总结本联合风险评估报告模板上文第10节确定的收集重点数据的步骤，包括可能进行 针对特定行业的风险评估。 15. 到本事件下一次联合风险评估的拟议间隔时间 基于紧急程度或其他因素（如数据收集）提出的到下一次迭代或触发下一次迭代的间 隔时间。. 16. 附件： 根据需要纳入支持文件的方案： • 使用的数据/信息； • 风险路径图； • 针对特定行业的风险评估的结果。 F 模块 4. 利用联合风险评估产出 68 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 附件 G. 评估需要的潜在信息 流行病学和临床表现 1. 主要是人类健康信息 · 相关的人类病例/事件和受到影响的亚群体的数量、事件开始日期和进展时间； · 年龄、性别、暴露程度； · 时机、潜伏期、传播期； · 风险人群的临床症状、病死率和严重程度； · 治疗史、结果； · 旅行史； · 密切接触者或卫生保健工作者当中存在其他疑似或确诊病例； · 具有潜在人际传播能力的向前传播和聚集性病例； · 国家/区域内的类似案例（近期和历史）。 2. 主要是动物健康信息 · 国家/区域内的动物疾病活动（物种、受到影响的相关亚群、病例数和时间/地点、 事件开始日期和进展时间、发病率/流行率）； · 原始宿主/正在发生的传播源； · 与人类暴露相关的动物生产概况和系统； · 特定物种的价值链信息，包括一个国家内部和跨境流动以及来自跨境价值链价格监 测的信息。 3. 一般信息和相互作用信息 · 潜在人类暴露源（人类、动物、环境）； · 季节性或其他已知影响，如季节性和文化行为和习惯（节日、狩猎季、季节性补 货）； · 扩大人与牲畜和野生动物相互作用的经济活动（如狩猎、生态旅游、季节性移牲、 农业侵占） · 受到污染的环境； · 媒介和放大宿主，如果相关； · 近期为了进行保护而引进或迁移的野生动物物种，如果相关； · 食品安全问题，如果相关。 附件 C I J A D G B E H 69 模块 4. 利用联合风险评估产出 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 4. 病原体/危害 6 R o ：基本繁殖率-衡量病原体/疾病传播潜力的指标。 · 人类媒介/动物媒介：实验室鉴定/确认、有无隔离场所和位置、亚型/分支/菌株/ 血清型、抗微生物药物敏感性、相关的基因突变/标记； · 病毒的变化（抗原性、基因或重组事件）； · 区域/全球的亚型/分支/菌株/血清型的正常循环； · 传播给人和人际可传播的能力（Ro，6 如果已知）； · 动物的传播途径； · 剂量反应，如果相关； · 可能的群体免疫（动物和人类）； · 动物有没有接种疫苗； · 尽管接种了疫苗，但被排放。 5. 背景 · 生态/气候； · 动物生产和销售系统、家庭饲养宿主物种的百分比、受影响地区的活畜市场使用情况； · 迄今开展的调查类型； · 国家人类监测系统的效率/有效性； · 医院能力和快速增援能力； · 国家动物监测系统的效率/有效性； · 制定措施（和实施、结果）、调查/控制活动以及实施的水平/分布； · 文化问题、就医行为、假期； · 政治局势、安全问题； · 经济和社会后果； · 人员的跨境流动。 F 模块 4. 利用联合风险评估产出 70 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 附件 H. 潜在信息来源 1. 来自各部委的信息来源 · 事件报告（例如，来自国家动物卫生网络、乡村动物卫生工作者和农民、活畜市场 工作者和贸易商的报告）； · 实验室报告； · 临床医生报告/医院记录； · 疫情调查报告； · 国家统计（如人力统计、动物种群和人口数量及人口统计）； · 关于动物和/或人类跨境流动的统计数据或报告； · 动物种群和人口密度统计； · 国家和国家以下各级与特定危害相关的现行法律法规。 2. 来自三方的信息来源 · 世卫组织区域和国家办事处（例如，建立的监测系统、医院能力、制定的措施和执 行情况、基础设施制约因素、就医行为、文化方面、疫苗接种规划）； · 国际兽疫局情况介绍； · 国际兽疫局WAHID报告； · 国际兽疫局疾病卡； · 粮农组织-大西洋金枪鱼养护委区域和国家办事处； · 粮农组织任务报告； · 国际兽疫局-粮农组织动物流感专业知识网（OFFLU）科学数据/评论； · 粮农组织或国际兽疫局关于病毒行为（包括挑战研究）和疫苗的参与实验室数据； · 粮农组织H7N9、H5Nx、埃博拉和SARS-CoV-2全球风险评估； · 粮农组织特定疾病手册； · 世卫组织针对特定危害的风险评估； · FAOSTAT牲畜生产、贸易（进出口）数据库。 附件 C F I J A D B E H 71 模块 4. 利用联合风险评估产出 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 3. 普遍/公开可得信息 · 专家经验（包括技术和背景）； · 以往关于类似危害的临床数据； · 媒体文章、新发疾病监测方案网站报道； ·《国际疾病分类》第10版信息； · 美国疾病控制和预防中心、法国食品、环境和职业卫生与安全机构（ANSES）、欧 洲食品安全局（EFSA）、美国公共卫生协会（APHA）、美国农业部食品安全检验 局（USDA-FSIS）等其他机构和组织对类似危害的风险评估； · 传染病控制手册（Heymann DL）； · 经同行评议的文献； · 互联网上的技术数据，如气候/天气。 G 模块 4. 利用联合风险评估产出 72 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 附件 I. 将风险框架、风险评 估问题和风险管理联系起来 制定风险评估问题的目的是要解决联合风险评估指导委员会的具体关切（如风险 框架中所述关切），并与管理和沟通方案直接联系起来。下表介绍了一些关系的一般 实例。利用具体危害、地理位置和关切时间框架对这些关系作了进一步描述。 风险框架中 所述关切 风险评估问题的实例： ……可能性和影响有多大 需要考虑的技术因素 可能的管理/沟通方案 1. 活畜市场 （LAM）的安 全性 ……某人暴露于活畜市场 中的病原体…… 活畜市场中存在病原体 价值链中的病原体下降 传播给人的能力 进行沟通，以提高人们对 风险的认识，以及人们可 以采取何种措施来防止自 己暴露 病原体预防和控制活动 加强市场中的病原体控制 （例如休息日、不过夜） 2. 公众的恐惧和 认知，对旅游 业的负面影响 ……有人在休闲湖泊中因 接触湖水而患重病或死于 感染…… 人类卫生系统和野生动物 部门检测疾病的能力 以早检测为监测目标 进行沟通，以提高人们对 风险的认识，以及人们可 以采取何种措施来防止自 己暴露 控制野生动物污染休闲水 域的措施 环境部门检测病原体污染 的能力 建立休闲水域污染监测系统 3. 病原体在家庭 内的传播 ……有人被买来的/家里养 的动物感染…… 家养动物体内存在病原体 对家养动物体内病原体的 监测和控制 商贩出售的动物体内存在 病原体 对私自运输和出售给家庭 的动物体内的病原体的监 测和控制 4. 过境疾病 ……有人因接触非法运输 的动物而感染…… 受到感染的跨境动物的数 量、来源、目的地和预 期用途 加强边境行动控制 加强沟通，提高边境社区 对疾病的认识 加强对边境社区或已知价 值链的监测 5. 野生动物的传播 ……因接触野生动物而被 感染…… 野生动物种群体内存在 病原体 加强沟通，以提高对狩猎 和其他与可能生病或死亡 的野生动物接触带来的疾 病风险的认识 与野生动物和人类接触相 关的传播频率和可能性 与受野生动物污染的人和 环境之间的接触有关的传 播频率和可能性 与受野生动物污染的人和 环境之间的接触有关的传 播频率和可能性 注：在某些情况下，例如，在诊断复杂/难以诊断时，风险评估问题可重点关注疾病的代用指标，例 如重点关注狗咬伤病例而非狂犬病病例。下面的具体例子说明了这一点。 附件 C F I J A D G B E 73 模块 4. 利用联合风险评估产出 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 风险框架中 所述关切 风险评估问题的实例： ……可能性和影响有多大 需要考虑的技术因素 可能的管理/沟通方案 6. 人类被狗咬伤 的比例 有人因为被狗咬伤而需要 治疗的人…… 流浪狗的数量 进行沟通，以提高对因为 被狗咬伤而患病的认识 流浪狗与人接触的频率 开展流浪狗绝育运动 与被狗咬伤有关的狗的类 型和数量 7. 人患狂犬病 有人因为被狗咬伤而可能 患有狂犬病…… 卫生系统检测高风险暴露 和提供暴露后预防的能力 加强犬只咬伤的检测和报 告以及实施暴露后预防的 措施 开展为狗接种疫苗运动 犬类狂犬病感染率 8. 人患狂犬病 有人因为被野生动物咬伤 而可能患有狂犬病…… 蝙蝠和其他野生动物的狂 犬病感染率 减少野生动物狂犬病的措 施（如投饵） 就如何降低与接触野生动 物相关的疾病风险问题进 行沟通 H 模块 4. 利用联合风险评估产出 74 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 附件 J.风险框架模板 三方联合风险评估风险框架模板.（每种危害用一个模板填写） 该模板支持联合风险评估指导委员会制定联合风险评估框架，以便评估及相关风 险管理和沟通方案侧重于政府当前关心的具体问题。联合风险评估技术小组在这一风 险框架的基础上确定联合风险评估中需要处理的风险评估问题，并提供适当和相关的 风险管理和沟通方案。 提供尽可能多的具体信息。 1. 危害 (1) 需要评估的危害、重点人畜共患疾病或相关的人畜共患疾病事件。 (2) 政府最关心的与这种危害相关的问题是什么？ 2. 范围 在大多数情况下，联合风险评估的范围将是“上述危害对国内人与动物和环境之 间相互作用构成的健康风险”（还应具体说明地理区域或相关行政级别，如国家或 国家以下级别）。 (3) 这是拟议的评估范围吗？ 是 否 附件 C F I J A D G B E H 75 模块 4. 利用联合风险评估产出 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 (4) 如果否，范围是什么？ (5) 相关的地理区域和行政级别是什么？ (6) 范围中是否包括其他关键问题（参见联合风险评估操作工具，模块3：步骤5.2）？ 是 否 (7) 如果是，应在范围内考虑的其他问题 3. 目的 一般来说，任何风险评估的目的（进行评估的原因）都是为了支持降低与这种危 害相关的风险。 (8) 这是拟议的评估的目的吗？ 是 否 (9) 如果否，其他或更具体的目的是什么？ 模块 4. 利用联合风险评估产出 76 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 4. 关键目标 7 在《人畜共患疾病三方指南》中，利益攸关方是指作为伙伴参与预防或管理在人与动物和环境相互作用过程中人畜共患疾 病或其他共同卫生威胁的任何个人或团体。利益攸关方包括那些对人畜共患疾病产生影响、受其影响或认为其受到人畜共患疾 病威胁影响的个人或团体，包括那些可能受到应对人畜共患疾病措施影响的个人或团体 一般来说，关键目标（目标或预期结果）是为管理或沟通决策提供依据。 (10) 这是拟议的评估的关键目标吗？ 是 否 (11) 如果否，其他或更具体的目标是什么？ 5. 联合风险评估技术小组 (12) 哪些政府（或非政府）机构或机关拥有与上述所有方面相关的必要专门知 识和信息？ (13) 是否还有任何其他利益攸关方7 需要了解或参与？ 77 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 术语表 78 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 术语表 学术/学术机构：高等教育机构。 可 能指的是政府资助、私人资助和共同资助 的机构，也可能是指那些在政府教育部门 或劳动部门中负责并对其负责的机构，而 不是那些机构。 动物：家养动物（包括宠物和家畜） 和野生动物，包括准家养或城市内非家养 动物（如老鼠、鸽子）。 能力：完成某件事的能力，通常指可 衡量的事情（例如，一个实验室每天可以 检测100个禽流感样本）。 协作：个人或机构共同努力生产某种 东西或完成某件事。 背景：事件正在发生或情况存在及 充分理解和评估事件或情况所需的全部 情形、背景或环境。 协调：组织一项活动的不同组成部 分，使它们能够有效地合作。 学科：知识的某个分支（如经济学、 病毒学、流行病学、法学、临床医学、媒 介生物学）。 突发事件：一种重大的人畜共患疾病 事件，它与现有的暴露条件、脆弱性和能 力相互作用，可能在任何规模上破坏社区 或社会的功能，也可能令国家满足受影响 人口需求的能力不堪重负，造成人、动 物、物质、经济或环境损失与影响。 新型人畜共患疾病：由已知病 原体引起的人畜共患疾病，但尚 未在特定地理区域、特定物种中发 生，或流行率正在增加（此处，不 同于新病原体，见下文定义）。 地方性人畜共患疾病：指在一个地理 区域内连续或持续存在的人畜共患疾病， 因此预计会有病例发生。 环境：作用于有机体或生态群落并最 终决定其形态和生存的物理、化学和生物 因素（如气候、土壤、生物）的复合体； 这里指的是人和动物生活与互动的物理位 置和环境。 事件：人畜共患疾病的发生，包括人 或动物出现疫情、流行病或大流行病。可 能指也可能不是指单个或少数临床病例或 检测到的人畜共患疾病感染，具体视危害 和情况而定。 暴露：遭遇可能导致感染的人畜共患 疾病病原体的情况。 治理：支持系统或群体管理的一套结 构、政策、程序或决定。 危害：任何有可能对健康造成不利 影响的东西（如病毒、细菌、化学品、 洪水、地震、蛇）；也可以称为威胁。 以下所有术语和定义仅在联合风险评估操作工具的上下文中使用，并且在其他地方（包括在粮农组织，国际 兽疫局和/或世卫组织的其他出版物中）可以不同地使用。 各国可以选择在实施联合风险评估操作工具时使 用自己的术语。 79 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 术语表 人-动物-环境之间的相互作用：人、 动物及其产品和环境之间连续的相互接触 和相互作用；在某些情况下，为人畜共患 疾病病原体或共同健康威胁的传播提供了 条件。 一体化：两种或多种事物合而为一的 状态。 迭代：长期内周期性地进行/重复的 事情，通常是为了取得更准确的结果。 联合：在一起或一起做某件事的状态。 摸底调查：全面收集和审查有关国家 防治人畜共患疾病已有基础设施、活动、 资源等实底的信息。 部委：指负责某一专题或部门的国家政 府实体，通常为主管部门。不同的国家可能 会有不同的称谓（例如，机构、司、局）。 减缓：见减少风险。 多部门：涉及一个以上部门的参与， 同心协力实施某项联合规划或应对某一事 件。说多部门并不总是意味着人类、动物 和环境卫生部门都参与，“一体化卫生” 方法（见定义）也一样。 多部门“一体化卫生”方法：由多个 学科和多个政府实体以及涉及整个人-动 物-环境事务的非政府实体共同参与，采 取比一个部门单独行动可能更有效、更高 效或更可持续的方式共同处理卫生问题。 “一体化卫生”机制：旨在完成特定 任务的一种常设机制，是基础设施的一部 分，或者是一个有组织的团体或网络；这 里，在多部门协调机制的背景下，是指一 个有组织的常设团体，根据一套制定成文 的程序开展工作。可以命名为平台、委员 会、工作队、工作组。 “一体化卫生”方法：以所有相关部 门和学科的协作、沟通和协调为基础，在 人与动物和环境相互作用过程中消除健康 威胁的方法，最终目标是实现人和动物的 最佳健康结果；“一体化卫生”方法适用 于全球、区域、国家和国家以下各级。 成果：活动的结果或效果。 产出：结果的文件或其他物质的或可 测量的证据。 区域：一些具有某些相似之处，通常 在地理上彼此相连的国家。 相关部门/学科/利益攸关方/部委： 至少是那些对采用多部门“一体化卫生” 方法应对具体健康威胁至关重要的部门、 学科、利益攸关方或部委。必要时，也可 包括作为应对健康威胁的利益攸关方的其 他部门和机构（例如，私营利益攸关方、 学术界）。 宿主：任何通常供人畜共患疾病病原 体居住和繁殖，并为其提供生存基础的动 物、人、植物、土壤、物质或其中任何因 素的组合。传染性物质正是从宿主传给人 类、动物或其他易感宿主的。 应对措施：为应对任何地方的人畜共 患疾病事件而开展的活动，范围从加强监 测到全面应对紧急情况。 风险：人畜共患疾病事件发生的可能 性与发生后影响大小的函数。 80 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 术语表 风险评估：在本文中，风险评估系指 收集、评估和记录信息的系统过程，以评 估在特定时间段和特定地点与人畜共患疾 病事件相关的风险水平和相关不确定性。 风险通报：在专家、社区领导人或官 员以及面临风险或因其做法或行为而对减 轻风险产生直接影响的人之间实时交换信 息、建议和意见。风险通报确保人们和社 区意识到当前的威胁，并用于促进减少持 续风险的行为。 风险因素：在个人或群体层次，助长 重点人畜共患疾病、人畜共患疾病事件或 紧急情况发生的可能性或影响的任何物理 或环境变量。 风险管理：确定和实施种种政策和活 动，以避免或最大限度地减少正在发生的 或潜在的人畜共患疾病事件的可能性和/ 或影响。在实践中，风险管理通常指应对 当前疾病事件（例如，隔离、扑杀、行动 控制）。 减少风险/减缓风险：确定和实施旨 在防止人畜共患疾病病原体造成健康风 险或降低其频率、分布、强度或严重程 度的政策和活动。在实践中，通常是指 避免或减少当前持续的或未来的风险和/ 或影响。 部门：一个国家的社会学、经济学 或政治学协会或活动领域的独特部分或 分支，如人类健康、动物健康或环境。 利益攸关方：作为合作伙伴在人与动 物和环境相互作用过程中参与或应当参与 预防或管理人畜共患疾病或其他共同健康 威胁的任何个人或团体。利益攸关方包括 那些影响人畜共患疾病威胁、受到人畜共 患疾病威胁影响或自认为受到人畜共患疾 病威胁影响的人，包括那些可能受到防治 人畜共患疾病措施影响的人。 利益攸关方分析：在人与动物和环境 相互作用过程中确定所有与健康威胁相关 的利益攸关方以摸清他们之间的关系和网 络的咨询过程。 国家以下级：中央或国家一级以下的 行政级别。 监测：持续、系统地收集、分析和解 释与人畜共患疾病相关的计划、实施和评 估所需的数据。 威胁：对人类或动物健康构成风险的 人畜共患疾病的危险、诱因、事件、关切 或问题。 三方：一个用于描述在国际上共同负 责人类和动物健康的三个机构的术语，即 世卫组织、国际兽疫局和粮农组织。 媒介：可将人畜共患疾病病原体从一 个宿主传染给另一个宿主的无脊椎动物（ 如昆虫）或非人类脊椎动物物种。 野生动物：被认为是野生的或不适 应家养环境的动物；可能是哺乳动物、 鸟类、鱼类、爬行动物和两栖动物。 人畜共患疾病病原：引起人畜共患疾 病的病原体或危害。 人畜共患疾病：可在动物和人类之间 传播的传染病；可以通过食物、水、传染 物或媒介传播。 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 个人贡献者 82 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 个人贡献者 个人贡献者 作者： 按技术贡献排序 Sophie von Dobschuetz （粮农组织）; Elizabeth Mumford （世卫组织）; Kachen Wongsathapornchai （粮农组织）; Guillaume Belot （粮农组织/ 世卫组 织）; Xavier Roche （粮农组织）; Ryan Aguanno （粮农组织）; Dirk Pfeiffer （香港城市大学/皇家兽医学院）; Kaylee Myhre Errecaborde （世卫组织）; Dana Cole （美国农业部动植物卫生检疫局/ 国际兽疫局指定专家）。 支持贡献者： 按字母顺序排列： 国际兽疫局： Tianna Brand; Lucia Escati; Julie Sinclair (OIE / US CDC); Jing Wang 。 粮农组织： Garba Ahmed; Dragan Angelovski; Charles Bebay; Daniel Beltran-Alcrudo; Aurelie Brioudes; Filip Claes; Wantanee Kalpravidh; Fredrick Kivaria; Juan Lubroth; Niwael Mtui-Malamsha; Serge Nzietchueng; Yooni Oh; Julio Pinto; Claudia Pittiglio; Ludovic Plee; Eran Raizman; Luuk Schoonman, Ismaila Seck; Mikheil Sokhadze, Baba Soumare; Keith Sumption; Damian Tago-Pacheco; Farida Zenal 。 世卫组织: Stéphane De La Rocque de Severac; Lisa Crump; Erica Dueger; Anthony Eshofonie; Vasily Esenamanov; Gudrun Freidl; Tinatin Gigauri; Gyanendra Gongal; Thi Hong Hien Do; Benido Impouma; Heba Mahrous; Allan Mpairwe; Ambrose Otau Talisuna; Dina Pfeifer; Nesre Redi; Ana Riviere-Cinnamond; Caroline Ryan; Farah Sabih; Dubravka Selenic; Endang Widuri Wulandari; Mya Yee Mon; Tamila Zardiashvili 。 其他组织/机构: Celine Gossner （欧洲疾病预防控制中心）; Norikazu Isoda （北海道大学）; Dilys Morgan （英国国家医疗服务体系-英格兰公共卫生署）; Tony Mounts （美国疾病预防控制中心）; Maria Concepcion Roces （安全网） 。 83 联合风险评估业务工具 三方人畜共患疾病指南的业务工具 个人贡献者 贡献国 阿富汗、喀麦隆、科特迪瓦、埃塞俄比亚、格鲁吉亚、加纳、印度尼西亚、肯尼 亚、巴基斯坦、巴拿马、卢旺达、塞内加尔、突尼斯、乌干达、坦桑尼亚联合共和国、 越南。

1เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) An Operational Tool of the Tripartite Zoonoses Guide Taking a Multisectoral, One Health Approach: A Tripartite Guide to Addressing Zoonotic Diseases in Countries เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม” เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการฉบับไตรภาคีด้านโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน 2 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) iเคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) Published by The Food and Agriculture Organization of the United Nations • The World Organisation for Animal Health • The World Health Organization • 2020 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) An Operational Tool of the Tripartite Zoonoses Guide Taking a Multisectoral, One Health Approach: A Tripartite Guide to Addressing Zoonotic Diseases in Countries เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม” คู่มือฉบับไตรภาคี เพ่ือกำาหนดกรอบการดำาเนินงานด้านโรคติดต่อ จากสัตว์สู่คนระดับประเทศ โดยใช้แนวทางสุขภาพหน่ึงเดียว และ การมีส่วนร่วมจากภาคีหลายภาคส่วน จัดพิมพ์โดย 2 ii เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ่่ีิิัิิื่ื Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) An Operational Tool of the Tripartite Zoonoses Guide Taking a Multisectoral, One Health Approach: A Tripartite Guide to Addressing Zoonotic Diseases in Countries © Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) and World Organisation for Animal Health (OIE), 2022. ISBN: 978-92-5-135779-8 (FAO) ISBN: 978-92-95121-19-5 (OIE) All rights reserved. The Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) and World Organisation for Animal Health (OIE) encourage the reproduction and dissemination of material in this information product. Any proposed reproduction or dissemination for non-commercial purposes will be authorised free of charge upon request, provided the source is fully acknowledged. Any proposed reproduction or dissemination for resale or other commercial purposes, including educational purposes, is prohibited without the prior written permission of the copyright holders, and may incur fees. The designations and denominations employed and the presentation of material in this publication do not imply the expression of any opinion whatsoever on the part of FAO or the OIE or of concerning the legal status of any country, territory, city or area or of its authorities, or concerning the delimitation of its frontiers or boundaries. Dotted and dashed lines on maps represent approximate border lines for which there may not yet be full agreement. The mention of specific companies or products of manufacturers, whether or not these have been patented, does not imply that these are or have been endorsed or recommended by FAO and the OIE in preference to others of a similar nature that are not mentioned. The published material is being distributed without warranty of any kind either expressed or implied. The responsibility for the interpretation and use of the material lies with the reader. In no event shall FAO and the OIE be liable for damages arising from its use. The views expressed herein are those of the authors and do not necessarily represent those of FAO and the OIE. FAO information products are available on the FAO website (www.fao.org/publications) and can be purchased through email (Publications-sales@fao.org). Publications of the World Organisation for Animal Health are available either on the OIE website (www.oie.int) or can be purchased through the OIE online bookshop (www. oie.int/boutique). iiiเคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) iii Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Acknowledgements The content of this document was developed by the Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), the World Organisation for Animal Health (OIE), and the World Health Organization (WHO) (also known collectively as the Tripartite), including their regional and country offices, in close collaboration with subject-matter experts from around the world, as listed in Contributors. The Tripartite gratefully acknowledges the enormous time and effort invested by these experts working in their individual and institutional capacities. The Tripartite also thanks the following partners and organizations for providing technical assistance and/or in-kind funding and support for the development of this guide: United States Agency for International Development (USAID), United States Centers for Disease Control and Prevention (CDC), United States Department of Agriculture (USDA), United States Defense Threat Reduction Agency (DTRA), and Korea International Cooperation Agency (KOICA). เน้ือหาของเอกสารฉบับน้ีจัดท�าโดยองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) องค์การ สุขภาพสัตว์โลก (OIE) และองค์การอนามัยโลก (WHO) (ซ่ึงรู้จักกันท่ัวไปในช่ือหน่วยงานไตรภาคี) รวมท้ังส� านักงานระดับภูมิภาคและระดับประเทศท่ีร่วมมือกันอย่างใกล้ชิดกับผู้เช่ียวชาญเฉพาะเร่ือง จากท่ัวโลกตามท่ีได้กล่าวไว้ในส่วนผู้สนับสนุน หน่วยงานไตรภาคีรู้สึกขอบคุณเป็นอย่างมากส�าหรับ เวลาและความพยายามของผู้เช่ียวชาญเหล่าน้ีท่ีได้ทุ่มเทด�าเนินงานตามขีดความสามารถของแต่ละ ท่านและศักยภาพของหน่วยงาน หน่วยงานไตรภาคีขอแสดงความขอบคุณภาคีและองค์กรต่างๆ เหล่าน้ี ได้แก่ หน่วยงานเพ่ือการพัฒนาระหว่างประเทศสหรัฐอเมริกา (USAID) ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค สหรัฐอเมริกา (CDC) กระทรวงเกษตรสหรัฐอเมริกา (USDA) หน่วยงาน United States Defense Threat Reduction Agency (DTRA) และองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศสาธารณรัฐเกาหลี (KOI- CA) ในการให้ความช่วยเหลือเชิงเทคนิค และ/หรือให้เงินทุนและการสนับสนุนคู่มือการพัฒนาน้ี กิตติกรรมประกาศ เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม” iv เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)i สารบัญ ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ 01 หลักสูตรท่ี 0 บทน�าในการประเมิน ความเส่ียงร่วม 02 ภาพรวมของเคร่ืองมือเชิงปฎิบัติการในการ ประเมินความเส่ียงร่วม 03 บทนำา 06 ความเป็นมา 11 หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม 12 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม 13 ข้ันตอนท่ี 1 จัดต้ังและจัดประชุม คณะกรรมการขับเคล่ือน การประเมินความเส่ียงร่วมของประเทศ 16 ข้ันตอนท่ี 2 คัดเลือกผู้นำาการประเมินความเส่ียงร่วม 18 ข้ันตอนท่ี 3 จัดต้ังและจัดประชุมคณะทำางานเชิงเทคนิค ในการประเมินความเส่ียงร่วม 22 ข้ันตอนท่ี 4 จัดต้ังและจัดประชุมกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ในการประเมินความเส่ียงร่วม 24 ตัวอย่าง: การจัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วมใน ประเทศอินโดนีเซีย 25 หลักสูตรท่ี 2 การวางกรอบความเส่ียง ส�าหรับการประเมินความเส่ียงร่วม 26 ข้ันตอนท่ี 5 การวางกรอบความเส่ียง 27 ตัวอย่าง: การวางกรอบความเส่ียงสำาหรับ โรคพิษสุนัขบ้า 29 หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความ เส่ียงร่วม 30 ข้ันตอนท่ี 6 ระบุและทำาแผนผังเส้นทางความเส่ียง 32 ตัวอย่าง: เส้นทางความเส่ียงสำาหรับไข้ริฟต์วาลเลย์ 33 ข้ันตอนท่ี 7 กำาหนดและต้ังคำาถามในการประเมินความเส่ียง 36 ตัวอย่าง: คำาถามในการประเมินความเส่ียง สำ าหรับโรคไข้ริฟต์วาลเลย์ 37 ข้ันตอนท่ี 8 อธิบายลักษณะความเส่ียง 46 ตัวอย่าง: อธิบายลักษณะความเส่ียงสำาหรับ ไข้หวัดนกชนิดก่อโรครุนแรง หรือ HPAI (H5N1) 47 หลักสูตรท่ี 4 การใช้ผลท่ีได้จากการประเมิน ความเส่ียงร่วม 48 ข้ันตอนท่ี 9 การระบุทางเลือกในการจัดการความเส่ียง และการส่ือสารความเส่ียง 49 ข้ันตอนท่ี 10 บันทึกการประเมินความเส่ียง 51 ตัวอย่าง: โรคไข้ริฟต์วาลเลย์ 52 เอกสารประกอบ vเคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)iv ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ 53 ภาคผนวก 54 ภาคผนวก ก. รูปแบบข้อกำาหนด ขอบเขตงาน (ToRs) สำ าหรับคณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมิน ความเส่ียงร่วม 57 ภาคผนวก ข. รูปแบบข้อกำาหนด ขอบเขตงาน (ToRs) สำ าหรับผู้นำาการประเมินความเส่ียงร่วม 59 ภาคผนวก ค. เคล็ดลับการอำานวยการสำาหรับผู้นำาการประเมิน ความเส่ียงร่วม 60 ภาคผนวก ง. รูปแบบข้อกำาหนด ขอบเขตงาน (ToRs) สำ าหรับ คณะทำางานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม 62 ภาคผนวก จ. รูปแบบข้อกำาหนด ขอบเขตงาน (ToRs) สำ าหรับ กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย 64 ภาคผนวก ฉ. แบบรายงานการ ประเมินความเส่ียงร่วม 71 ภาคผนวก ช. ข้อมูลท่ีอาจจะต้องใช้ ในการประเมิน 73 ภาคผนวก ซ. แหล่งข้อมูลท่ีเป็นไปได้ 75 ภาคผนวก ฌ. การเช่ือมการวางกรอบความเส่ียง คำาถามในการ ประเมินความเส่ียง และการจัดการความเส่ียง 77 ภาคผนวก ญ. แบบฟอร์มการวางกรอบความเส่ียง 81 อภิธานศัพท์ 87 Contributors ภาพประกอบ vi ภาพประกอบท่ี 1 การประเมินความเส่ียงร่วมในบริบท ของคู่มือฉบับไตรภาคีด้านโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน 2 ภาพประกอบท่ี 2 หลักสูตรและข้ันตอนต่างๆ ในการ ประเมินความเส่ียงร่วม 4 ภาพประกอบท่ี 3 การส่งเสริมความสำาเร็จของการ ประเมินความเส่ียงร่วม 9 ภาพประกอบท่ี 4 การดำาเนินงานต่างๆ และข้ันตอนใน กระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมท่ีจัดทำาซำ้า 13 ภาพประกอบท่ี 5 โครงสร้างองค์กรของการประเมิน ความเส่ียงร่วม 32 ภาพประกอบท่ี 6 แสดงแผนผังเส้นทางความเส่ียง สำาหรับไวรัสไข้ริฟต์วาลเลย์ ในบริบทของประเทศอูกันดา 34 ภาพประกอบท่ี 7 กำาหนดคำาถามในการประเมินความเส่ียง 44 ภาพประกอบท่ี 8 ตารางความเส่ียง (Risk Matrix) กล่องข้อความ 14 กล่องข้อความ 1: ความรับผิดชอบ หน้าท่ี และบทบาท ของ คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม 16 กล่องข้อความ 2: ความรับผิดชอบ หน้าท่ี และบทบาท ของผู้นำาการประเมินความเส่ียงร่วม 18 กล่องข้อความ 3: ความรับผิดชอบ หน้าท่ี และบทบาท ของคณะทำางานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม 22 กล่องข้อความ 4: ความรับผิดชอบ หน้าท่ี และบทบาท ของกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วน เสียในการประเมินความเส่ียงร่วม vi เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)i Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) JRA in the context of the Tripartite Zoonoses Guide CONTEXT Figure 1. JRA in the context of the Tripartite Zoonoses Guide In 2019, the Tripartite organizations – the Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), the World Organisation for Animal Health (OIE), and the World Health Organization (WHO) – developed the Tripartite Zoonoses Guide (TZG), which was the summation of a global effort of more than 100 experts worldwide to provide guidance and explain best practices for addressing zoonotic diseases in countries. This includes supporting countries in understanding national contexts and developing capacities for strategic technical areas. Three Operational Tools (OTs) have been developed to support national staff in these efforts: (1) the Multisectoral Coordination Mechanism OT (MCM OT), (2) the Joint Risk Assessment OT (JRA OT), and (3) the Surveillance and Information Sharing OT (SIS OT). These tools can be used independently or in coordinated efforts to support national capacity for preparedness and response, ultimately linking to existing international policies and frameworks, and supporting efforts for global health security. Specifically, the JRA OT provides additional support on the area of risk assessment to countries implementing the TZG. SPECIFIC TECHNICAL ACTIVITIES Joint Risk Assessment Planning and Preparedness Investigation and response Workforce Development Risk Communication Surveillance and Information Sharing Multisectoral, One Health coordination(1) (2) (3) บริบท การประเมินความเส่ียงร่วมในบริบทของคู่มือ ฉบับไตรภาคีด้านโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน ในปีพ.ศ. 2562 องค์กรไตรภาคี ได้แก่ องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) องค์การสุขภาพสัตว์ โลก (OIE) และองค์การ อนามัยโลก (WHO) ได้พัฒนาคู่มือฉบับไตรภาคีด้านโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน (Tripartite Zoonoses Guide: TZG) ซ่ึงเป็นการสรุป การด�าเนินงานในระดับโลกจากผู้เช่ียวชาญกว่า 100 คนท่ัวโลก ในการให้แนวทางและอธิบายเร่ืองแนวปฏิบัติท่ีดีท่ีสุดในการจัดการ โรคติดต่อจากสัตว์สู่คนในประเทศต่างๆ ซ่ึงรวมถึงการสนับสนุนประเทศต่างๆ ในการท�าความเข้าใจบริบทของประเทศและการพัฒนา ศักยภาพส�าหรับงานทางเทคนิคเชิงกลยุทธ์ เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการท้ังสาม (Operational Tools: OTs) อันได้แก่ (1) เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการในการประสานงานความร่วมมือจาก หลายภาคส่วน (MCM OT) (2) เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการการประเมินความเส่ียงร่วม (JRA OT) และ (3) เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการในการ เฝ้าระวังและใช้ข้อมูลร่วมกัน ได้พัฒนาข้ึนเพ่ือสนับสนุนให้เจ้าหน้าท่ีของประเทศสามารถด�าเนินการในด้านต่างๆ ได้อย่างเหมาะสม เคร่ืองมือเหล่าน้ีสามารถใช้แยกกันหรือใช้ร่วมกันได้เพ่ือส่งเสริมศักยภาพของประเทศในการเตรียมความพร้อมและรับมือกับความเส่ียง และท้ายท่ีสุดเพ่ือให้เกิดการเช่ือมโยงกับนโยบายและโครงการของประเทศท่ีมีอยู่เพ่ือสนับสนุนการด�าเนินงานในเร่ืองความม่ันคง ทางสุขภาพในระดับโลก โดยเฉพาะอย่างย่ิงเคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการในการประเมินความเส่ียงร่วมจะสนับสนุนเร่ืองการประเมินความเส่ียง แก่ประเทศท่ีใช้คู่มือฉบับไตรภาคีด้านโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน (Tripartite Zoonoses Guide หรือ TZG) ภาพประกอบท่ี 1 การประเมินความเส่ียงร่วมในบริบทของคู่มือฉบับไตรภาคีด้านโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน การประสานงานหลายภาคส่วน ภายใต้แนวทาง “สุขภาพหน่ึงเดียว” การประเมินความเส่ียงร่วม การสอบสวนและการรับมือกับสถานการณ์ การเฝ้าระวังและใช้ข้อมูลร่วมกัน การวางแผนและความพร้อม การพัฒนาบุคลากร การส่ือสารความเส่ียง กิจกรรมเฉพาะด้านเทคนิคหรือวิชาการ ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ 1เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)vi Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) JRA in the context of the Tripartite Zoonoses Guide CONTEXT Figure 1. JRA in the context of the Tripartite Zoonoses Guide In 2019, the Tripartite organizations – the Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), the World Organisation for Animal Health (OIE), and the World Health Organization (WHO) – developed the Tripartite Zoonoses Guide (TZG), which was the summation of a global effort of more than 100 experts worldwide to provide guidance and explain best practices for addressing zoonotic diseases in countries. This includes supporting countries in understanding national contexts and developing capacities for strategic technical areas. Three Operational Tools (OTs) have been developed to support national staff in these efforts: (1) the Multisectoral Coordination Mechanism OT (MCM OT), (2) the Joint Risk Assessment OT (JRA OT), and (3) the Surveillance and Information Sharing OT (SIS OT). These tools can be used independently or in coordinated efforts to support national capacity for preparedness and response, ultimately linking to existing international policies and frameworks, and supporting efforts for global health security. Specifically, the JRA OT provides additional support on the area of risk assessment to countries implementing the TZG. SPECIFIC TECHNICAL ACTIVITIES Joint Risk Assessment Planning and Preparedness Investigation and response Workforce Development Risk Communication Surveillance and Information Sharing Multisectoral, One Health coordination(1) (2) (3) หลักสูตรท่ี 0 บทน�าในการประเมิน ความเส่ียงร่วม 02 ภาพรวมของเคร่ืองมือเชิงปฎิบัติการในการประเมินความเส่ียงร่วม 03 บทนำา 06 ความเป็นมา 2 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Overview of the Joint Risk Assessment Operational Tool The 10 steps of the joint risk assessment (JRA) process divide into 4 modules (Fig. 2). This allows different participants to be included in various modules of the JRA. Figure 2: JRA modules and steps (required: , recommended: ) Key point Module 0 pairs with any module to provide background information, so new participants can be included at any point. Establish and convene a national steering committee Introduction 1 2 3 4 STEPS MODULE 4 Utilizing the outputs MODULE 0 Introduction MODULE 2 Risk framing MODULE 1 Setting up 5 Risk framing Identify a lead Establish and convene a technical team 6 Identify and diagram the risk pathway 7 Formulate and document risk assessment questions 8 Characterize the risk Establish and convene a stakeholder group MODULE 3 Conducting 9 Identify risk management options and communication messages 10 Document the assessment หลักสูตรท่ี 0 บทน�าในการประเมินความเส่ียงร่วม ภาพรวมของเคร่ืองมือเชิงปฎิบัติการในการ ประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนของกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมมี 10 ข้ันตอน แบ่งเป็น 4 หลักสูตร ซ่ึงจะท�าให้มีผู้เก่ียวข้องท่ีหลากหลาย เข้ามาร่วมใน หลักสูตรต่าง ๆ ของการประเมินความเส่ียงร่วม ภาพประกอบท่ี 2 หลักสูตรและข้ันตอนต่างๆ ในการประเมินความเส่ียงร่วม (ส่ิงท่ีต้องท�า: และส่ิงท่ีแนะน�าให้ท�า: ) หลักสูตรท่ี 0 บทน�าในการประเมิน ความเส่ียงร่วม หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมิน ความเส่ียงร่วม หลักสูตรท่ี 2 การก�าหนดกรอบ ความเส่ียงส�าหรับการ ประเมินความเส่ียง ร่วม หลักสูตรท่ี 3 จัดท�าการประเมิน ความเส่ียงร่วม หลักสูตรท่ี 4 การใช้ผลท่ีได้ จากการประเมิน ความเส่ียงร่วม ข้ันตอน บทน�า ข้ันตอนท่ี 1 จัดต้ังและจัดประชุมคณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนท่ี 2 คัดเลือกผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนท่ี 3 จัดต้ังและจัดประชุมคณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนท่ี 4 จัดต้ังและจัดประชุมกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนท่ี 5 ก�าหนดกรอบความเส่ียง ข้ันตอนท่ี 6 ระบุและจัดท�าแผนผังเส้นทางความเส่ียง (Risk Pathway) ข้ันตอนท่ี 7 ก�าหนดและจัดท�าค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียง ข้ันตอนท่ี 8 อธิบายลักษณะความเส่ียง ข้ันตอนท่ี 9 ระบุทางเลือกในการจัดการความเส่ียงและการส่ือสารความเส่ียง ข้ันตอนท่ี 10 บันทึกการประเมิน ประเด็นส�าคัญ การใช้หลักสููตรท่ี 0 ร่วมกับหลักสููตรอ่ืนๆ เพ่ือให้ข้อมููลพ้ืนฐานส� าหรับการประเมินความเส่ียงร่วม จะท�าให้้สมาชิกใหม่ สามารถเข้าร่วมการประเมินเม่่ือใดก็ได้้ ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ 3เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT 2 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Overview of the Joint Risk Assessment Operational Tool The 10 steps of the joint risk assessment (JRA) process divide into 4 modules (Fig. 2). This allows different participants to be included in various modules of the JRA. Figure 2: JRA modules and steps (required: , recommended: ) Key point Module 0 pairs with any module to provide background information, so new participants can be included at any point. Establish and convene a national steering committee Introduction 1 2 3 4 STEPS MODULE 4 Utilizing the outputs MODULE 0 Introduction MODULE 2 Risk framing MODULE 1 Setting up 5 Risk framing Identify a lead Establish and convene a technical team 6 Identify and diagram the risk pathway 7 Formulate and document risk assessment questions 8 Characterize the risk Establish and convene a stakeholder group MODULE 3 Conducting 9 Identify risk management options and communication messages 10 Document the assessment MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Introduction 1 Consensus is not always possible or necessary, depending on sectoral mandates and requirements. Key factors in sustainability include: Zoonotic diseases, classified as either endemic or emerging, pose risks to both animal and public health. Activities to identify, assess, manage and reduce risks from zoonotic diseases benefit from coordination and collaboration between ministries and other agencies within a country that are responsible for various aspects of human health, animal health, and the environment. Although it is important for the human health, animal health, and other sectors to conduct their own assessments to manage risks within the context of each sector, bringing together national information and expertise from all the relevant sectors to jointly assess health risks from zoonotic disease is necessary to fully understand and manage shared risks at the human–animal–environment interface. When involved sectors contribute data, knowledge, and expertise to the assessment, the amount and quality of information available to estimate risks increases significantly as does the validity of the assessment itself. The success of a joint risk assessment (JRA) depends on effective communication among the sectors throughout the process, ideally leading to a consensus1 on the outcome of the assessment and production of a joint or aligned assessment document. The JRA process is normally iterative (repeated periodically), so regular exchanges between sectors fosters intersectoral understanding of the perceptions, needs, mandates, and constraints of all involved sectors. JRA includes discussion on risk management options and communication needs (risk analysis), and provides recommendations. This allows decision-makers to build and implement science-based risk management measures and communication messages aligned between sectors or implemented jointly. หลักสูตรท่ี 0 บทน�าในการประเมินความเส่ียงร่วม บทน�า การใช้และประโยชน์ในการประเมินความเส่ียงร่วมระดับประเทศ โรคติดต่อจากสัตว์สู่คน (Zoonotic diseases) ไม่ว่าจะเป็นโรคประจ�าถ่ินหรือโรคอุบัติใหม่ ก่อให้เกิดความเส่ียง ท้ังต่อสัตว์และต่องานด้านสาธารณสุข กิจกรรมต่างๆ เพ่ือระบุ ประเมิน จัดการและลดความเส่ียงต่างๆ จาก โรคติดต่อจากสัตว์สู่คนเป็นผลมาจากการประสานงานและการร่วมมือกันระหว่างกระทรวงและหน่วยงานต่างๆ ในประเทศท่ีดูแลรับผิดชอบประเด็นต่างๆ ท่ีหลากหลาย ท้ังด้านสุขภาพคน สุขภาพสัตว์ และส่ิงแวดล้อม แม้ว่าหน่วยงานต่างๆ ท่ีดูแลเร่ืองสุขภาพมนุษย์ สุขภาพสัตว์และส่วนอ่ืนๆ ได้จัดท�าการประเมินเพ่ือจัดการความเส่ียง ภายในบริบทของแต่ละหน่วยงานแล้ว เพ่ือให้เกิดความเข้าใจอย่างถ่องแท้และเกิดการจัดการความเส่ียงร่วมกัน ด้านโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนในทุกระดับท้ังคน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม จึงมีความจ�าเป็นในการน�าข้อมูล หรือผู้เช่ียวชาญ ในระดับประเทศจากหลายภาคส่วนท่ีเก่ียวข้อง มาร่วมด�าเนินการประเมินความเส่ียงร่วม เม่ือหลายภาคส่วน เข้ามามีบทบาท มีส่วนร่วม พร้อมท้ังสนับสนุนข้อมูล ความรู้ และความเช่ียวชาญจะท�าให้ ได้มาซ่ึงข้อมูลท่ีมีคุณภาพ ในการประเมินความเส่ียงและท�าให้การประเมินน้ันถูกต้องมากข้ึน ความส�าเร็จของการประเมินความเส่ียงร่วม (Joint Risk Assessment: JRA) ข้ึนอยู่กับการส่ือสารท่ีมีประสิทธิภาพ กับภาคส่วนต่างๆ ตลอดกระบวนการ โดยหลักการแล้วผลการประเมินหรือการจัดท�าเอกสารร่วมจะได้รับฉันทามติ1 การประเมินความเส่ียงร่วมเป็นกระบวนการท�าซ�้าเป็นระยะๆ ดังน้ัน การแลกเปล่ียนข้อมูลเป็นประจ�าระหว่าง ภาคส่วนต่างๆ จะท�าให้เกิดความเข้าใจในมุมมอง ความต้องการ พันธกิจของแต่ละหน่วยงานมากข้ึน รวมถึง ปัญหาอุปสรรคของหน่วยงานต่างๆ ท่ีเก่ียวข้องท้ังหมด การประเมินความเส่ียงร่วมเป็นการหารือถึงทางเลือกเพ่ือใช้จัดการความเส่ียง การส่ือสารความเส่ียง (การวิเคราะห์ ความเส่ียง) และค�าแนะน�าในการจัดการความเส่ียง เพ่ือให้ผู้ท่ีมีอ�านาจในการตัดสินใจสามารถ จัดท�าและด�าเนินการจัดการความเส่ียงได้บนพ้ืนฐานทางวิทยาศาตร์ รวมถึงสามารถส่ือสารไปในทิศทางเดียวกัน หรือสอดคล้องกันในระหว่างภาคส่วน ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ อาจจะไม่จ�าเป็นท่ีจะได้ฉันทามติเสมอไป ข้ึนอยู่กับพันธกิจท่ีหน่วยงานต้องท�าและความต้องการของหน่วยงาน 4 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ACCESS TO INFORMATION Often, early in an event there is insufficient information and a high level of uncertainty about the outcome of a risk assessment. Many countries lack infrastructure and resources for data collection and instead utilize expert knowledge and experience from similar events or pathogens. Irrespective of the information available, a risk assessment identifies specific key information gaps and targeted activities to collect it. RELEVANT SECTOR ENGAGEMENT Some zoonotic diseases principally affect humans but not animals, or wildlife but not livestock. Irrespective of the impact on a sector, information and expertise from all stakeholder groups is necessary to assess risks fully. POLITICAL WILL Engagement, support, and political will from leadership can provide a mandate to facilitate bringing together the relevant sectors to fully engage in the process and optimize the outcomes and usefulness of the assessment. However, even when such political support is not yet available, the technical teams responsible for zoonoses may come together in their various functions to complete a joint assessment. RISK ASSESSMENT EXPERTISE AND CAPACITY Ideally, the JRA Lead and members of the technical team will have experience in risk assessment. However, in many countries there is insufficient risk assessment or epidemiological expertise in one or more sectors to either complete the sector-specific assessment or contribute to the joint assessment. It is still important to undertake joint assessments in the face of a zoonotic disease event or threat, while simultaneously building capacity. MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Enhancing the success of a JRA When certain key elements exist in a country, JRA functions optimally. When they do not, it is necessary to take steps to establish them. Figure 3. Enhancing the success of a JRA หลักสูตรท่ี 0 บทน�าในการประเมินความเส่ียงร่วม การส่งเสริมความส�าเร็จของการประเมินความเส่ียงร่วม เม่ือมีองค์ประกอบท่ีส� าคัญพร้อม จะท�าให้การประเมินความเส่ียงร่วมเป็นไปได้อย่างเหมาะสม หากไม่มีองค์ประกอบ เหล่าน้ัน ก็ควรด�าเนินการตามข้ันตอนเพ่ือให้เกิดองค์ประกอบเหล่าน้ัน ภาพประกอบท่ี 3 การส่งเสริมความส�าเร็จของการประเมินความเส่ียงร่วม เจตจ�านงทางการเมือง การมีส่วนร่วม การสนับสนุน และเจตจ�านงทางการ เมืองของผู้น�า จะส่งเสริมให้ภาคส่วนต่างๆ มาร่วม ด�าเนินการกันอย่างพร้อมเพียง และท�าให้เกิดผลลัพธ์ ท่ีมีประสิทธิภาพและมีประโยชน์มากข้ึน อย่างไรก็ตาม แม้ว่าจะยังไม่ได้รับการสนับสนุนดังกล่าว คณะท�างาน เชิงเทคนิคท่ีรับผิดชอบเร่ืองโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน อาจร่วมกันด�าเนินงานเพ่ือให้การประเมินความเส่ียง ร่วมบรรลุผลก่อนได้ การมีส่วนร่วมของภาคส่วนท่ีเก่ียวข้อง โรคติดต่อจากสัตว์สู่คนบางชนิดมีผลกระทบหลักๆ ต่อ คน มิใช่สัตว์ สัตว์ป่าหรือปศุสัตว์ แต่ไม่ว่าผลกระทบจะ มีต่อภาคส่วนใดก็ตาม ก็มีความจ�าเป็นต้องน�าข้อมูลและ ความเช่ียวชาญจากกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียท้ังหมด มาร่วมใช้ในการประเมินความเส่ียงอย่างเต็มรูปแบบ การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร บ่อยคร้ังท่ีช่วงแรกของการเกิดเหตุการณ์ จะมีข้อมูล ข่าวสารท่ีไม่เพียงพอ และมีระดับความไม่แน่นอน (uncertainty) เก่ียวกับผลการประเมินความเส่ียงสูง หลายประเทศไม่มีโครงสร้างพ้ืนฐานในการจัดเก็บข้อมูล แต่อาศัยความรู้และประสบการณ์ของผู้เช่ียวชาญในการ จัดการกับเหตุการณ์ หรือเช้ือโรคต่างๆ ท่ีคล้ายคลึงกัน แทน แม้ว่าจะไม่มีข้อมูลข่าวสาร การประเมินความเส่ียง จะช้ให้เห็นถึงข้อมูลส� าคัญท่ีขาดหายและกิจกรรมเป้า หมายท่ีต้องด�าเนินการเพ่ือให้ ได้มาซ่ึงข้อมูล ความเช่ียวชาญและศักยภาพในการประเมินความเส่ียง โดยหลักการแล้วผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมและ สมาชิกของคณะท�างานเชิงเทคนิค ควรมีประสบการณ์ ในการประเมินความเส่ียง อย่างไรก็ตาม หลายประเทศ ไม่มีความ เช่ียวชาญเร่ืองการประเมินความเส่ียง หรือ ไม่มีผู้เช่ียวชาญด้านระบาดวิทยาเพียงพอ เม่ือต้องเผชิญ เหตุหรือภัยคุกคาม การประเมินความเส่ียงร่วมยังเป็น ส่ิงจ�าเป็นท่ีควรต้องด�าเนินงาน โดยสามารถด�าเนินการ ควบคู่ไปกับการพัฒนาบุคลากรได้ ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ 5เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ACCESS TO INFORMATION Often, early in an event there is insufficient information and a high level of uncertainty about the outcome of a risk assessment. Many countries lack infrastructure and resources for data collection and instead utilize expert knowledge and experience from similar events or pathogens. Irrespective of the information available, a risk assessment identifies specific key information gaps and targeted activities to collect it. RELEVANT SECTOR ENGAGEMENT Some zoonotic diseases principally affect humans but not animals, or wildlife but not livestock. Irrespective of the impact on a sector, information and expertise from all stakeholder groups is necessary to assess risks fully. POLITICAL WILL Engagement, support, and political will from leadership can provide a mandate to facilitate bringing together the relevant sectors to fully engage in the process and optimize the outcomes and usefulness of the assessment. However, even when such political support is not yet available, the technical teams responsible for zoonoses may come together in their various functions to complete a joint assessment. RISK ASSESSMENT EXPERTISE AND CAPACITY Ideally, the JRA Lead and members of the technical team will have experience in risk assessment. However, in many countries there is insufficient risk assessment or epidemiological expertise in one or more sectors to either complete the sector-specific assessment or contribute to the joint assessment. It is still important to undertake joint assessments in the face of a zoonotic disease event or threat, while simultaneously building capacity. MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT 4 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Enhancing the success of a JRA When certain key elements exist in a country, JRA functions optimally. When they do not, it is necessary to take steps to establish them. Figure 3. Enhancing the success of a JRA MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) How to use the JRA Operational Tool This operational tool (OT) is for staff from national ministries responsible for human health, animal health, and the environment, or other government agencies (collectively called “ministries” in this OT) responsible for control and management of zoonotic diseases, in particular epidemiologists, with close involvement of laboratory staff, risk managers, and communication officers. The OT presents the principles of JRA and its role in informing policy development. It provides guidance on how to set up a joint qualitative risk assessment process and describes step by step how to conduct each component of the process. The annexes include model documents and templates to support implementation, including a JRA report template. Prior risk assessment experience is not essential for those using the JRA OT. Countries can apply and modify the OT components as needed, adapting them to fit national context or existing mechanisms. For example, some countries already have a governmental mechanism for sharing technical information on zoonotic diseases within or among ministries. Such a task force or One Health platform could act as the basis for the steering committee described in the OT. Countries can apply these tools and processes to national priority zoonoses (for example, avian influenza) or any health concerns at the human–animal–environment interface (for instance, antimicrobial resistance). Key point All success-enhancing elements listed above are important, but a JRA can be done without them during a zoonotic disease event or threat. องค์ประกอบ “ท่ีสนับสนุนความส�าเร็จ” ท้ังหมดน้ีเป็นส่ิงท่ีส� าคัญ แต่ในช่วงท่ีมีความเส่ียงหรือภัยคุกคามจากโรคติดต่อจาก สัตว์สู่คน การประเมินความเส่ียงร่วมสามารถด�าเนินการได้ โดยไม่จ�าเป็นต้องมีองค์ประกอบเหล่าน้ี หลักสูตรท่ี 0 บทน�าในการประเมินความเส่ียงร่วม ประเด็นส�าคัญ วิธีการใช้เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการในการประเมินความเส่ียงร่วม เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ (Operational Tool: OT) น้ีจัดท�าข้ึนส� าหรับเจ้าหน้าท่ีในกระทรวงต่างๆ ของประเทศท่ี ดูแลเร่ืองสุขภาพคน สุขภาพสัตว์ และส่ิงแวดล้อม หรือส�าหรับหน่วยงานภาครัฐอ่ืนๆ (ซ่ึงเรียกรวมๆ ในเคร่ือง มือเชิงปฎิบัติการน้ีว่า “กระทรวงต่างๆ ”) ท่ีรับผิดชอบเร่ืองการควบคุมและจัดการโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน โดยเฉพาะอย่างย่ิงส� าหรับนักระบาดวิทยาท่ีมีความเก่ียวข้องใกล้ชิดกับเจ้าหน้าท่ีห้องทดลอง ผู้จัดการความ เส่ียง และเจ้าหน้าท่ีด้านการส่ือสาร เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการน้ีน�าเสนอหลักเกณฑ์การประเมินความเส่ียงร่วม และบทบาทในการพัฒนานโยบาย เคร่ืองมือน้ีให้แนวทางในการจัดต้ังกระบวนการประเมินความเส่ียงเชิงคุณภาพ ร่วมกัน และอธิบายแบบเป็นข้ันตอนในการด�าเนินการในแต่ละองค์ประกอบ ส่วนภาคผนวกแสดงเอกสารตัวอย่าง และแบบฟอร์มส�าหรับการด�าเนินงาน รวมท้ังแบบฟอร์มการรายงานการประเมินความเส่ียงร่วม ผู้ท่ีใช้เคร่ืองมือ เชิงปฏิบัติการในการประเมินความเส่ียงร่วมน้ี ไม่จ�าเป็นต้องเป็นผู้มีประสบการณ์ในการประเมินความเส่ียงมาก่อน ประเทศต่างๆ สามารถใช้และปรับเปล่ียนองค์ประกอบของเคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการได้ตามความต้องการ โดยปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของประเทศ หรือกลไกต่างๆ ท่ีมีอยู่ เช่น บางประเทศท่ีมีกลไกของภาครัฐส�าหรับ การแบ่งปันข้อมูลเชิงเทคนิคเร่ืองโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนระหว่างกระทรวงต่างๆ อยู่แล้ว คณะท�างานเฉพาะกิจ หรือหลักสุขภาพหน่ึงเดียว สามารถเป็นพ้ืนฐานสาหรับคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ตามท่ีได้อธิบายไว้ในเคร่ืองมือ เชิงปฏิบัติการ ประเทศต่างๆ สามารถใช้เคร่ืองมือและกระบวนการเหล่าน้ีกับโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนท่ีส� าคัญๆ ในประเทศ (เช่น โรคไข้หวัดนก) หรือใช้กับประเด็นเร่ืองสุขภาพอ่ืนๆ ท่ีมีการเช่ือมต่อระหว่างคน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม (เช่น ปัญหาเช้ือด้ือยา) ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ 6 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Background 2 Summary descriptions of quantification in risk assessment are found in these publications: 2.1. The World Health Organization. WHO guidance: Rapid risk assessment of acute public health events. Geneva: WHO; 2012; page 36 (http://www.who.int/csr/resources/publications/HSE_GAR_ARO_2012_1/ en/, accessed 18 June 2020). 2.2. World Organisation for Animal Health. Handbook on import risk analysis for animals and animal products I. Introduction and qualitative risk analysis. Paris: OIE; 2010. (https://rr-africa.oie.int/ wp-content/uploads/2018/03/handbook_on_import_risk_analysis_-_oie_-_vol__i.pdf, accessed 23 November 2020). Principles of risk assessment Risk assessment is the systematic process of gathering, assessing, and documenting information to estimate the risk level for a specific time period and location. It is an iterative process based on the best information available during the assessment. Risk comprises two components: likelihood (probability) and impact (consequences), and each element includes a measure of uncertainty. A risk assessment assesses likelihood, impact, and associated uncertainty for one or more risk assessment questions about a particular aspect of the risks associated with an event or hazard. • Likelihood is the estimated probability or chance that the situation in the risk assessment question will occur. • Impact describes the level or severity of consequences if that situation occurs. Risk estimates (considering both likelihood and impact) depend on the suspected or known hazard, the presence of or possible exposure to the hazard, and the context for assessing the event. Risk assessments rely on currently available knowledge, which is usually incomplete or difficult to validate, so they always include an indication of uncertainty about the risk estimate in the outcomes/report. Uncertainty depends on the quality and detail of information available at the time of assessment. In the next iteration of the risk assessment, when new information is available to inform and improve results, the level of uncertainty decreases. Risk assessments can be quantitative or qualitative • In quantitative risk assessments,2 likelihood, impact, and uncertainty are expressed using numbers. Missing data is estimated using mathematical models or through expert consultation. However, there are often not enough data to conduct valid quantitative assessments. • In qualitative risk assessments, likelihood, impact, and uncertainty are expressed using descriptive sets of categories, with clear meanings defined for each. Qualitative risk assessments are faster, require less complete information, and use expert opinion where scientific data are missing. Qualitative risk assessments evaluate health events or emergencies where data are limited or a quick response is required. หลักสูตรท่ี 0 บทน�าในการประเมินความเส่ียงร่วม ความเป็นมา หลักเกณฑ์ในการประเมินความเส่ียง การประเมินความเส่ียงเป็นกระบวนการรวบรวม ประเมิน และบันทึกข้อมูลอย่างเป็นระบบ เพ่ือประมาณการระดับ ความเส่ียงในช่วงเวลาและพ้ืนท่ีเฉพาะ การประเมินความเส่ียงเป็นกระบวนการท่ีท�าซ�้าไปมาโดยใช้ข้อมูลท่ีดีท่ีสุดท่ีมี อยู่ในช่วงท่ีท�าการประเมิน ความเส่ียงประกอบด้วยองค์ประกอบสองอย่าง ได้แก่ โอกาส (ความน่าจะเป็น) และผลกระทบ (ผลท่ีตามมา) และใน แต่ละองค์ประกอบจะมีการพิจารณาถึงความไม่แน่นอน (uncertainty) ด้วย การประเมินความเส่ียงจะประเมินโอกาส ผลกระทบ และความไม่แน่นอน โดยใช้ค�าถามในการประเมินความเส่ียงจ�านวนหน่ึงค�าถามหรือมากกว่า เพ่ือให้ ได้มุม มองเฉพาะต่อความเส่ียงท่ีสัมพันธ์กับเหตุการณ์หรือส่ิงคุกคาม • โอกาส (likelihood) คือ การประมาณการความน่าจะเป็น หรือโอกาสท่ีจะเกิดเหตุการณ์ ตามค�าถามท่ีใช้ประเมิน ความเส่ียง • ผลกระทบ (impact) อธิบายระดับหรือความรุนแรงของผลท่ีตามมา หากสถานการณ์น้ันเกิดข้ึนจริง การประเมินความเส่ียง(พิจารณาท้ังเร่ืองโอกาสและผลกระทบ) ข้ึนกับ ส่ิงท่ีสงสัยว่าเป็นส่ิงคุกคามหรือ ส่ิงคุกคามท่ีทราบกันดีอยู่แล้ว การมีอยู่ของส่ิงคุกคามหรือความเป็นไปได้ว่าจะได้รับส่ิงคุกคาม และบริบทในการ ประเมินเหตุการณ์ การประเมินความเส่ียงมักอ้างอิงตามข้อมูลท่ีมีอยู่ในปัจจุบัน ซ่ึงมักจะไม่สมบูรณ์หรือตรวจสอบความถูกต้องได้ยาก ดัง น้ัน การประเมินความเส่ียงจึงมักจะระบุเร่ืองความไม่แน่นอนไว้ในผลหรือรายงานการประเมินไว้ด้วยความไม่แน่นอน (uncertainty) ข้ึนกับคุณภาพและรายละเอียดของข้อมูลท่ีมีอยู่ในระหว่างการประเมิน ในการประเมินความเส่ียงซ�้าๆ ในรอบถัดไปเม่ือมีข้อมูลใหม่เกิดข้ึนและมีการปรับปรุงผลลัพธ์แล้ว ระดับความไม่แน่นอนจะลดลง การประเมินความเส่ียงสามารถท�าได้ท้ังเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ • การประเมินความเส่ียงเชิงปริมาณ2 จะมีการแสดงโอกาส (likelihood) ผลกระทบ (impact) และความไม่แน่นอน (uncertainty) โดยใช้ตัวเลข ข้อมูลท่ีขาดหายไปจะเป็นการคาดการณ์ โดยใช้ โมเดลทางคณิตศาสตร์เข้ามาช่วย หรือ โดยการหารือกับผู้เช่ียวชาญ อย่างไรก็ตาม พบว่าบ่อยคร้ังท่ีมีข้อมูลไม่เพียงพอส�าหรับการประเมินความเส่ียงเชิง ปริมาณท่ีถูกต้อง (valid quantitative assessments) • การประเมินความเส่ียงเชิงคุณภาพ จะมีการแสดงโอกาส (li elihood) ผลกระทบ (impact) และความไม่แน่นอน (uncertainty) โดยใช้ชุด หมวดหมู่เชิงพรรณนาท่ีมีการอธิบายความหมายของแต่ละหมวดหมู่ไว้อย่างชัดเจน การ ประเมินความเส่ียงเชิงคุณภาพท�าได้เร็วกว่า ต้องการข้อมูลท่ีครบถ้วนสมบูรณ์น้อยกว่า และใช้ความคิดเห็นของ ผู้เช่ียวชาญ แทนได้ในกรณีท่ีไม่มีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ การประเมินความเส่ียงเชิงคุณภาพสามารถใช้ในการ ประเมินเหตุการณ์หรือภาวะฉุกเฉินด้านสุขภาพซ่ึงมีข้อมูลท่ีจ�ากัดหรือมีความจ�าเป็นต้องจัดการอย่างเร่งด่วน 2 สามารถดูการบรรยายสรุปเร่ืองปริมาณในการประเมินความเส่ียง ได้จากเอกสารสองฉบับน้ี 2.1 องค์การอนามัยโลก; 2555; คู่มือองค์การอนามัยโลก: การประเมินความเส่ียงอย่างรวดเร็วในอุบัติการณ์ด้านสุขภาพแบบเฉียบพลัน, หน้า 36. http://www.who.int/csr/resources/publications/HSE_GAR_ARO_2012_1/en/ 2.2 องค์การสุขภาพสัตว์สัตว์โลก; 2553; คู่มือการวิเคราะห์ความเส่ียงส�าหรับสัตว์และผลิตภัณฑ์จากสัตว์ I. บทน�า และการวิเคราะห์ความ เส่ียงเชิงคุณภาพ. ปารีส. OIE; 2563 ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ 7เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT 6 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Background 2 Summary descriptions of quantification in risk assessment are found in these publications: 2.1. The World Health Organization. WHO guidance: Rapid risk assessment of acute public health events. Geneva: WHO; 2012; page 36 (http://www.who.int/csr/resources/publications/HSE_GAR_ARO_2012_1/ en/, accessed 18 June 2020). 2.2. World Organisation for Animal Health. Handbook on import risk analysis for animals and animal products I. Introduction and qualitative risk analysis. Paris: OIE; 2010. (https://rr-africa.oie.int/ wp-content/uploads/2018/03/handbook_on_import_risk_analysis_-_oie_-_vol__i.pdf, accessed 23 November 2020). Principles of risk assessment Risk assessment is the systematic process of gathering, assessing, and documenting information to estimate the risk level for a specific time period and location. It is an iterative process based on the best information available during the assessment. Risk comprises two components: likelihood (probability) and impact (consequences), and each element includes a measure of uncertainty. A risk assessment assesses likelihood, impact, and associated uncertainty for one or more risk assessment questions about a particular aspect of the risks associated with an event or hazard. • Likelihood is the estimated probability or chance that the situation in the risk assessment question will occur. • Impact describes the level or severity of consequences if that situation occurs. Risk estimates (considering both likelihood and impact) depend on the suspected or known hazard, the presence of or possible exposure to the hazard, and the context for assessing the event. Risk assessments rely on currently available knowledge, which is usually incomplete or difficult to validate, so they always include an indication of uncertainty about the risk estimate in the outcomes/report. Uncertainty depends on the quality and detail of information available at the time of assessment. In the next iteration of the risk assessment, when new information is available to inform and improve results, the level of uncertainty decreases. Risk assessments can be quantitative or qualitative • In quantitative risk assessments,2 likelihood, impact, and uncertainty are expressed using numbers. Missing data is estimated using mathematical models or through expert consultation. However, there are often not enough data to conduct valid quantitative assessments. • In qualitative risk assessments, likelihood, impact, and uncertainty are expressed using descriptive sets of categories, with clear meanings defined for each. Qualitative risk assessments are faster, require less complete information, and use expert opinion where scientific data are missing. Qualitative risk assessments evaluate health events or emergencies where data are limited or a quick response is required. MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) The role of risk assessment in risk management Risk assessments provide evidence for decisions on risk management and risk communication. Risk assessments link results directly to management decisions. Thus, risk assessment processes function best within governmental structures that support risk management and risk communication, by engaging decision-makers and policy-makers from all relevant sectors. Policies for risk management and communication develop primarily in response to the likelihood and impact results of the risk assessment. However, other outputs of the assessment, such as the identified gaps in available information, often highlight and justify specific scientific or social research, additional surveillance, information collection or diagnostic testing. Such additional information can reduce uncertainty and improve the accuracy of estimates in future risk assessment iterations. Why joint risk assessment? Sector-specific risk assessments are important ways for the human health, animal health, and environment sectors to manage risks related to their sector within the sectoral context, perspectives, priorities, and mandates, e.g. whether additional hospital beds are needed or whether to tighten control on animal movement. These sector-specific assessments are essential and should take place for all zoonotic disease events and threats. For health concerns at the human–animal–environment interface, multiple sectors and disciplines must work together. This applies to risk assessments and for preparedness, surveillance, response and many other aspects of national health systems. Bringing together national information and expertise from all relevant sectors for the joint assessment of health risks from zoonotic disease allows all sectors, acting together, to evaluate fully, understand and manage shared risks at the human–animal–environment interface with coordinated responses. A JRA will be more applicable and have greater validity for questions at this interface than a risk assessment conducted by one single sector. The main challenge to conducting JRAs is that the reasons for doing them often differ between sectors based on different needs and interests, so the risk assessment questions also differ. The tools and processes various sectors use for risk assessment evolve to meet their different needs and thus do not directly align with those of other sectors. When sectors come together for JRA, different approaches and terminology cause confusion or misunderstanding. In some countries, there is no official data sharing between sectors, and in many countries, there is no established mechanism to communicate about zoonoses between different departments within or between government agencies, further complicating the ability to conduct JRAs. Sector-specific and joint risk assessments are complementary. Findings and gaps from sector-specific risk assessments may highlight a need for information and expertise from multiple sectors and disciplines, and thus a need to collaborate on a JRA. Furthermore, the results of a JRA may influence and improve the next iteration of sector-specific assessments for an event by providing additional perspective on the risks of interest or identifying necessary information and expertise for the interface aspects. The crucial requirement for strong political will and stakeholder buy-in to support and sustain the risk assessment applies equally for both sector-specific assessments and those performed jointly, with the added challenge of requiring alignment among ministries and a หลักสูตรท่ี 0 บทน�าในการประเมินความเส่ียงร่วม บทบาทของการประเมินความเส่ียงในการจัดการความเส่ียง การประเมินความเส่ียง เป็นกระบวนการท่ีให้หลักฐานเพ่ือประกอบการตัดสินใจในการจัดการและการส่ือสารความ เส่ียง การประเมินความเส่ียงจะเช่ือมโยงผลลัพธ์ โดยตรงกับการตัดสินใจเพ่ือจัดการความเส่ียง ดังน้ัน กระบวนการ ประเมินความเส่ียงจะท�างานได้ดีท่ีสุดภายใต้ โครงสร้างของรัฐบาลท่ีสนับสนุนการจัดการและการส่ือสารความเส่ียง โดยการมีส่วนร่วมของผู้มีอ�านาจตัดสินใจและผู้ก�าหนดนโยบายจากทุกภาคส่วนท่ีเก่ียวข้อง การพัฒนานโยบายในการจัดการและการส่ือสารความเส่ียง โดยหลักๆ แล้วจัดท�าข้ึนเพ่ือรับมือกับโอกาสและผลกระ ทบจากการประเมินความเส่ียง อย่างไรก็ตาม ผลท่ีได้จากการประเมิน เช่น ความไม่สมบูรณ์ของข้อมูล มักจะเน้นย�้าและ แสดงให้เห็นถึงการวิจัยทางวิทยาศาสตร์หรือสังคมท่ีเฉพาะเจาะจง การเฝ้าระวังโรคเพ่ิมเติม การรวบรวมข้อมูล หรือ การทดสอบวินิจฉัยท่ีต้องท�าเพ่ิมเติม ข้อมูลสนับสนุนเหล่าน้ีจะช่วยลดความไม่แน่นอน และช่วยให้การประเมินความ เส่ียงในคร้ังต่อๆ ไปมีความแม่นย�ามากข้ึน เหตุใดจึงต้องประเมินความเส่ียงร่วม การประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วน เป็นการด�าเนินการท่ีส� าคัญของหน่วยงานด้านสุขภาพคน สุขภาพสัตว์และส่ิง แวดล้อม ในการจัดการความเส่ียงต่างๆ ท่ีเก่ียวข้องกับบริบท มุมมอง ล�าดับความส�าคัญ และพันธกิจของหน่วยงาน น้ันๆ เช่น ต้องมีจ�านวนเตียงในโรงพยาบาลเพ่ิมข้ึนหรือไม่ หรือต้องเพ่ิมการควบคุมการเคล่ือนย้ายสัตว์หรือไม่ การ ประเมินเฉพาะภาคส่วนน้ีเป็นส่ิงจ�าเป็น และควรจัดท�าเม่ือมีเหตุการณ์หรือมีความเส่ียงคุกคามของโรคติดต่อจาก สัตว์สู่คนท้ังหมด ในประเด็นเร่ืองสุขภาพท่ีมีความเช่ือมโยงกันระหว่างคน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม จะต้องมีการด�าเนินงานร่วมกันของหลาย ภาคส่วนและหลายสาขาวิชา โดยใช้การประเมินความเส่ียง เพ่ือท�าให้เกิดการเตรียมความพร้อม เฝ้าระวัง รับมือ และ ประเด็นอ่ืนๆ ท่ีเก่ียวกับระบบสุขภาพของประเทศ การน�าข้อมูลระดับชาติและผู้เช่ียวชาญจากภาคส่วนท่ีเก่ียวข้องท้ังหมด มาร่วมกันประเมินความเส่ียงด้านสุขภาพจากโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน จะท�าให้ทุกภาคส่วนสามารถปฏิบัติงานร่วมกัน เพ่ือประเมินผลได้อย่างเต็มรูปแบบ ก่อให้เกิดความเข้าใจและจัดการความเส่ียงร่วมกันระหว่างมนุษย์-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม ได้อย่างสอดคล้องประสานกัน การประเมินความเส่ียงร่วมจึงเป็นส่ิงท่ีสามารถประยุกต์ ใช้ ได้มากกว่าและตอบค�าถาม ต่างๆ ในประเด็นท่ีมีความเช่ือมโยงได้ถูกต้องมากกว่าการประเมินความเส่ียงโดยภาคส่วนใดภาคส่วนหน่ึงโดยล�าพัง ความท้าทายท่ีส� าคัญในการจัดการประเมินความเส่ียงร่วม คือ การท่ีแต่ละหน่วยงานมักมีเหตุผลในการด�าเนินการ ประเมินความเส่ียงท่ีแตกต่างกันไปตามความต้องการและความสนใจท่ีแตกต่างกัน ดังน้ันจึงท�าให้ค�าถามท่ีใช้ในการ ประเมินความเส่ียงแตกต่างกันไปด้วย เคร่ืองมือและกระบวนการต่างๆ ท่ีหลายหน่วยงานใช้ในการประเมินความ เส่ียงน้ี ได้มีการพัฒนาเพ่ือตอบสนองความต้องการท่ีแตกต่างกัน จึงท�าให้เกิดความไม่สอดคล้องกันโดยตรง และ เม่ือหน่วยงานต่างๆ เหล่าน้ันมาประเมินความเส่ียงร่วมกัน จึงมีแนวทางและการใช้ค�าศัพท์เฉพาะท่ีแตกต่างกัน ท�าให้ เกิดความสับสนหรือความไม่เข้าใจซ่ึงกันและกัน ในบางประเทศไม่มีการแลกเปล่ียนข้อมูลระหว่างหน่วยงาน อย่างเป็น ทางการ และหลายประเทศไม่มีการจัดท�ากลไกเพ่ือการส่ือสารเร่ืองโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนระหว่างหน่วยงานภายใน หรือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ซ่ึงย่ิงท�าให้เกิดความสับสนในการจัดท�าการประเมินความเส่ียงร่วม การประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วนและการประเมินความเส่ียงร่วมเป็นกระบวนการส่งเสริมซ่ึงกันและกัน ส่ิงท่ีค้นพบและช่องโหว่จากการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วน อาจท�าให้เห็นความจ�าเป็นท่ีจะต้องได้รับข้อมูลและ ความเช่ียวชาญจากหลายภาคส่วนและหลายสาขาวิชา ดังน้ันจึงจ�าเป็นต้องมาร่วมมือกันในการประเมินความเส่ียง ร่วม นอกจากน้ัน ผลลัพธ์ต่างๆ ท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงร่วมอาจจะส่งผลและท�าให้การประเมินเฉพาะภาค ส่วนในคร้ังต่อๆ ไปมีประสิทธิภาพมากข้ึน เน่ืองจากได้ให้ข้อคิดเห็นเพ่ิมเติมหรือข้อมูลท่ีจ�าเป็นเก่ียวกับความเส่ียง ท่ีก�าลังเป็นท่ีสนใจ รวมถึงได้ให้ข้อมูลความรู้ในประเด็นท่ีเก่ียวกับการเช่ือมโยงแต่ละภาคส่วน ข้อก�าหนดเร่ืองเจตจ�านงทางการเมือง การได้รับการยอมรับและสนับสนุนจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และการท�าให้การ ประเมินความเส่ียงมีความย่ังยืนน้ัน เป็นส่ิงท่ีจ�าเป็นส� าหรับท้ังการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วนและการประเมิน ความเส่ียงร่วม ซ่ึงอาจจะมีความท้าทายท่ีเพ่ิมข้ึนในการท่ีจะต้องท�าให้กระทรวงต่างๆ และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ 8 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) myriad of stakeholders. However, when all stakeholders agree together on key objectives and outputs are useful across sectors, the JRA process becomes a standard fixture in the national system to address health concerns at the human–animal–environment interface. When to do a JRA? Joint risk assessments should be conducted: • routinely for contingency planning; • after zoonotic disease prioritization to agree on implementation measures; • during an emergency event. Scope of the JRA OT This OT describes a national process for conducting joint risk assessment. As part of a functioning national health system, the animal health sector, the human health sector, and other sectors (e.g. wildlife, environment) conduct sector-specific risk assessments of health events routinely and individually. When a health event emerges or occurs at the human–animal–environment interface, a JRA focused on risks at the interface is conducted. Information from sector-specific risk assessment(s) becomes part of the JRA process.3 This JRA is a qualitative risk assessment. It is possible to conduct it rapidly, without the need for large quantities of validated quantitative data or specialized mathematical skills. The steps described, particularly the establishment of a JRA Steering Committee and Technical Team, are specific to a single hazard or health event, although membership may overlap for similar events in a country. The technical assessment itself is also event- specific, with objectives and risk assessment questions differing between events. In some cases, information from an assessment may be applicable to more than one event. Recommended steps in the JRA process As shown in Fig. 2, the JRA process consists of 10 steps. Different countries may include some steps in their process but not others, and the order of completion may vary, with some steps prepared in anticipation of a particular health event. Some steps may be skipped in emergency situations. Optional recommended steps are noted in FIG. 2 (P. 2), and Fig. 4 illustrates the flow of JRA with feedback points. 3 This operational tool describes JRA only. Other documents are available describing sector-specific risk assessment, surveillance, IHR/OIE reporting, response, and communications. หลักสูตรท่ี 0 บทน�าในการประเมินความเส่ียงร่วม มีแนวทางท่ีสอดคล้องกัน อย่างไรก็ตาม หากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียท้ังหมดยอมรับวัตถุประสงค์หลักร่วมกัน และยอมรับว่า ผลท่ีได้รับจะมีประโยชน์ส� าหรับทุกภาคส่วน กระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมจะกลายเป็นเป็นมาตรฐาน ในระบบของประเทศท่ีจะใช้ในการจัดการประเด็นด้านสุขภาพในเร่ืองการเช่ือมโยงระหว่างคน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม ควรจะจัดการประเมินความเส่ียงร่วมกันเม่ือไร ควรจัดการประเมินความเส่ียงร่วมกันเม่ือ • มีการวางแผนรับสถานการณ์ฉุุกเฉินเป็นประจ�า • หลังจากท่ีได้มีการจัดล�าดับความส� าคัญของโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน เพ่ือหาความเห็นชอบเร่ืองมาตรการ ในการด�าเนินงานต่างๆ • ในช่วงท่ีมีเหตุการณ์ฉุกเฉิน ขอบเขตของเคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการในการประเมินความเส่ียงร่วม เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการน้ี อธิบายกระบวนการของประเทศในการจัดท�าการประเมินความเส่ียงร่วม ในฐานะ ท่ีเป็นหน่วยงานท่ีด�าเนินงานด้านระบบสุขภาพของประเทศ หน่วยงานด้านสุขภาพสัตว์ หน่วยงานด้านสุขภาพ คน และหน่วยงานอ่ืนๆ (เช่น ด้านสัตว์ป่า ส่ิงแวดล้อม) ท่ีได้จัดท�าการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วนในเร่ือง เหตุการณ์์ด้้านสุขภาพเป็นประจ�าอยู่แล้ว เม่ือเกิดเหตุการณ์ด้านสุขภาพหรือมีการเช่ือมโยงระหว่างคน-สัตว์- ส่ิงแวดล้อมข้ึน จึงควรด�าเนินการประเมินความเส่ียงร่วม ข้อมูลท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วน (หลาย คร้ัง) จะใช้เป็นส่วนหน่ึงในกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม3 การประเมินความเส่ียงร่วมน้ีเป็นการประเมินความเส่ียงเชิงคุณภาพ สามารถท�าการประเมินได้อย่างรวดเร็วโดยไม่ จ�าเป็นต้องใช้ข้อมูลเชิงปริมาณท่ีมีความแม่นย�าจ�านวนมาก หรือไม่จ�าเป็นต้องใช้ทักษะเชิงคณิตศาสตร์เฉพาะทาง ข้ันตอนต่างๆ ท่ีได้อธิบายโดยเฉพาะอย่างย่ิงการจัดต้ังคณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วมและคณะ ท�างานเชิงเทคนิคน้ัน จัดต้ังข้ึนเฉพาะเหตุการณ์หรือส่ิงคุกคาม (haz rd) ทางด้านสุขภาพน้ันๆ แม้ว่าสมาชิกของคณะ กรรมการน้ันอาจจะเป็นสมาชิกของคณะกรรมการอ่ืนๆ ในอุบัติการณ์ท่ีคล้ายคลึงกันของประเทศ การประเมินเชิงเทคนิค เองน้ันเป็นการประเมินเฉพาะเหตุการณ์ โดยมีวัตถุประสงค์และใช้ค�าถามในการประเมินความเส่ียงท่ีแตกต่างกันใน แต่ละเหตุการณ์ ในบางกรณีข้อมูลท่ีได้จากการประเมินอาจจะสามารถน�ามาใช้ในเหตุการณ์มากกว่าหน่ึงเหตุการณ์ ได้ ข้ันตอนท่ีแนะน�าในกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม ดังท่ีได้แสดงในภาพประกอบท่ี 2 กระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมประกอบด้วย 10 ข้ันตอน บางประเทศ อาจจะน�าบางข้ันตอนไปรวมไว้ในกระบวนการของตน แต่บางประเทศอาจจะไม่น�าไปรวม ล�าดับข้ันตอนอาจมี ความแตกต่างกันในแต่ละประเทศ โดยท่ีบางข้ันตอนอาจเตรียมไว้เพ่ือคาดการณ์เหตุการณ์ด้านสุขภาพโดย เฉพาะ ในสถานการณ์ฉุกเฉินอาจจะข้ามบางข้ันตอนไปได้ ข้ันตอนท่ีเป็นทางเลือกน้ีได้แสดงไว้ในภาพประกอบท่ี 2 (หน้า 2)และภาพประกอบท่ี 4 ท่ีแสดงข้ันตอนการประเมินความเส่ียงร่วมโดยมีส่วนท่ีเป็นการให้ข้อคิดเห็น เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการน้ีอธิบายแค่เร่ืองการประเมินความเส่ียงร่วม มีเอกสารอ่ืนๆ ท่ีอธิบายเร่ืองการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วน การเฝ้าระวัง การรายงาน การรับมือ และการส่ือสารเร่ืองกฎด้านสุขภาพระหว่างประเทศ (Inter- national Health Regulations: IHR) ของ องค์การสุขภาพสัตว์โลก (OIE) หรือ IHR/OIE ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ 9เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT 8 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) myriad of stakeholders. However, when all stakeholders agree together on key objectives and outputs are useful across sectors, the JRA process becomes a standard fixture in the national system to address health concerns at the human–animal–environment interface. When to do a JRA? Joint risk assessments should be conducted: • routinely for contingency planning; • after zoonotic disease prioritization to agree on implementation measures; • during an emergency event. Scope of the JRA OT This OT describes a national process for conducting joint risk assessment. As part of a functioning national health system, the animal health sector, the human health sector, and other sectors (e.g. wildlife, environment) conduct sector-specific risk assessments of health events routinely and individually. When a health event emerges or occurs at the human–animal–environment interface, a JRA focused on risks at the interface is conducted. Information from sector-specific risk assessment(s) becomes part of the JRA process.3 This JRA is a qualitative risk assessment. It is possible to conduct it rapidly, without the need for large quantities of validated quantitative data or specialized mathematical skills. The steps described, particularly the establishment of a JRA Steering Committee and Technical Team, are specific to a single hazard or health event, although membership may overlap for similar events in a country. The technical assessment itself is also event- specific, with objectives and risk assessment questions differing between events. In some cases, information from an assessment may be applicable to more than one event. Recommended steps in the JRA process As shown in Fig. 2, the JRA process consists of 10 steps. Different countries may include some steps in their process but not others, and the order of completion may vary, with some steps prepared in anticipation of a particular health event. Some steps may be skipped in emergency situations. Optional recommended steps are noted in FIG. 2 (P. 2), and Fig. 4 illustrates the flow of JRA with feedback points. 3 This operational tool describes JRA only. Other documents are available describing sector-specific risk assessment, surveillance, IHR/OIE reporting, response, and communications. MOduLE 0. INTROduCTION TO JOINT RISk ASSESSMENT Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Figure 4. Tasks and flow of the iterative JRA process ESTABLISH ANd GuIdE JRA PROCESS • Define JRA scope and objectives • Establish governance structure • Identify JRA Lead • Frame assessment (scope, purpose) • Establish JRA Stakeholder Group (Optional) LEAd ANd MANAGE JRA PROCESS • Maintain communication among groups • Convene and lead JRA Technical Team CONduCT TECHNICAL ASSESSMENT Identify and diagram risk pathways Identify risk assessment questions Characterize the risk • Review and consider available information • Identify information gaps • Estimate likelihood, impact, and uncertainty • Provide technical interpretation Identify communication & management options Document the assessment OPERATIONALIZE ASSESSMENT OuTCOMES • Review JRA outputs • Make management and communication plan • determine next steps • Re-evaluate JRA framing RISk MANAGEMENT RISk COMMuNICATION* data collection plus iterative assessments Multi- sectoral inputs to JRA process JRA Steering Committee JRA Lead JRA Technical Team JRA Stakeholder Group Country-dependent ROLE OF --- Dotted lines indicate optional elements *RISK COMMUNICATION is applied throughout the JRA process M od ify if n ee de d หลักสูตรท่ี 0 บทน�าในการประเมินความเส่ียงร่วม ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาพประกอบท่ี 4 การด�าเนินงานต่างๆ และข้ันตอนในกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมท่ีจัดท�าซ�้า จัดต้ังและก�าหนดแนวทางกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม • ก�าหนดขอบเขตและวัตถุประสงค์ของการประเมินความเส่ียงร่วม • จัดท�าโครงสร้างการก�ากับดูแล • ระบุผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม • วางกรอบการประเมิน (ขอบเขต จุดมุ่งหมาย) • จัดต้ังกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการประเมินความเส่ียงร่วม (ทางเลือก) บทบาทของ คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมิน ความเส่ียงร่วม ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม คณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมิน ความเส่ียงร่วม กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการประเมิน ความเส่ียงร่วม ผู้อาศัยในประเทศ น�าข้อมูลจาก หลายภาคส่วนไปสู่ กระบวนการประเมิน ความเส่ียงร่วม น�าและจัดการกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม • มีการส่ือสารกับกลุ่มต่างๆ อย่างต่อเน่ือง • จัดประชุมและเป็นผู้น�าคณะท�างานเชิงเทคนิค ในการประเมิน ความเส่ียงร่วม จัดท�าการประเมินผลเชิงเทคนิค ระบุค�าถามต่างๆ ในการประเมินความเส่ียง ระบุและท�าแผนผังเส้นทางความเส่ียง ด�าเนินงานจากผลลัพธ์ท่ีได้จากการประเมิน • ทบทวนผลลัพธ์ต่างๆ ท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงร่วม • จัดท�าแผนการจัดการและการส่ือสารความเส่ียง • ก�าหนดข้ันตอนต่อไป • ประเมินผลการวางกรอบการประเมินผลร่วมอีกคร้ัง อธิบายลักษณะความเส่ียง • ทบทวนและพิจารณาข้อมูลท่ีมีอยู่ • ระบุข้อมูลท่ีไม่มี • ประเมินโอกาส ผลกระทบ และความไม่แน่นอน • ตีความเชิงเทคนิคหาทางเลือกต่างๆ ในการส่ือสารและจัดการ บันทึกการประเมินผล การจัดการความเส่ียง การส่ือสารด้านความเส่ียง M od ify if n ee de d การเก็บ รวบรวม ข้อมูล และ การประเมิน ซ�้าๆ -- - เส้นไข่ปลาแสดงองค์ประกอบท่ีเป็นทางเลือก *มีการส่ือสารเร่ืองความเส่ียงตลอดกระบวนการประเมินความเส่ียง 10 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) 11เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม 12 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม 13 ข้ันตอนท่ี 1 จัดต้ังและจัดประชุม คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วมของประเทศ 16 ข้ันตอนท่ี 2 คัดเลือกผู้นำาการประเมินความเส่ียงร่วม 18 ข้ันตอนท่ี 3 จัดต้ังและจัดประชุมคณะทำางานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม 22 ข้ันตอนท่ี 4 จัดต้ังและจัดประชุมกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการประเมินความเส่ียงร่วม 24 ตัวอย่าง: การจัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วมในประเทศอินโดนีเซีย 12 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 1. SETTING uP THE JRA 1 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Setting up the JRA Each country has a rationale and mandate for conducting a JRA and using the obtained results, and may already have structures or mechanisms in place for health risk assessment or multisectoral collaboration. Countries should use existing mechanisms to support the JRA process. For example, an existing One Health platform or coordination mechanism may serve as the JRA Steering Committee. Individual countries undertake the setting up process differently depending on their starting point. Some national activities may provide background and context for the JRA process. These could include: • a review of national systems, inter-ministerial linkages and infrastructure, and risk assessment processes already functioning; • a review of existing national mechanisms for integrated collaboration; • agreement on generic terms of reference (ToR) for JRA Leads, steering committees, stakeholder groups, and technical teams (SEE ANNEXES A, B, D, E); • agreement on a generic decision-making mechanism, e.g. to select the JRA Lead, to set up rosters for leaders and members; • a stakeholder analysis to establish how to identify members of the steering committee, technical team, and stakeholder group; • effort to ensuring government commitment to the JRA, including overall governmental authority to conduct a JRA, so ministries convene quickly; • establishment of intersectoral agreement on circumstances for convening a JRA. Key points • To ensure usefulness and sustainability, the national agencies responsible for human, animal and environmental health conduct the JRA with engagement from all relevant stakeholders. • Background activities may occur prior to convening the technical team but do not have to progress in a specific order. หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม แต่ละประเทศต่างมีเหตุผลและพันธกิจของตนเองในการจัดท�าการประเมินความเส่ียงร่วม และมีการใช้ประโยชน์ จากผลท่ีได้และอาจจะมีโครงสร้างหรือกลไกต่างๆ ส� าหรับการประเมินความเส่ียงด้านสุขภาพ หรือมีความร่วมมือ หลายภาคส่วนอยู่แล้ว แต่ละประเทศจึงควรใช้กลไกท่ีมีอยู่แล้วในการสนับสนุนกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม เช่น หลักสุขภาพหน่ึงเดียว (One Health Platform) หรือกลไกการประสานงานท่ีมีอยู่ซ่ึงท�าหน้าท่ีเป็นเหมือนกับคณะ กรรมการขับเคล่ือนฯ แต่ละประเทศจึงมีกระบวนการในการจัดต้ังท่ีแตกต่างกันไปข้ึนอยู่กับจุดเร่ิมต้นของแต่ละประ เทศน้ันๆ กิจกรรมระดับชาติบางอย่างอาจให้ข้อมูลพ้ืนฐาน และข้อมูลประกอบส�าหรับกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม ได้้แก่ ก. การทบทวนระบบต่างๆ ของประเทศ การเช่ือมต่อและโครงสร้างพ้ืนฐานในระดับกระทรวง และกระบวนการประเมิน ความเส่ียงท่ีด�าเนินการอยู่แล้ว ข. การทบทวนกลไกต่างๆ ของประเทศท่ีมีอยู่ส� าหรับความร่วมมือแบบบูรณาการ ค. ข้อตกลงเร่ืองข้อก�าหนดขอบเขตงานท่ัวไป (ToRs) ส� าหรับผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม คณะกรรมการขับ เคล่ือนฯ กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และคณะท�างานเชิงเทคนิค (ดูภาคผนวก ก. ข. ง. จ.) ง. ข้อตกลงเร่ืองกลไกการตัดสินใจท่ัวไป เช่น การเลือกผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม การจัดท�าบัญชีรายช่ือผู้น�า และสมาชิกต่างๆ จ. การวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพ่ือท่ีจะได้ทราบวิธีคัดเลือกสมาชิกของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ คณะท�างาน เชิงเทคนิค และกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ฉ. ความมุ่งม่ันของรัฐบาลในการประเมินความเส่ียงร่วม รวมถึงหน่วยงานภาครัฐท้ังหมดท่ีจะจัดการประเมินความ เส่ียงร่วม ซ่ึงจะท�าให้กระทรวงต่างๆ สามารถจัดประชุมร่วมกันได้อย่างรวดเร็ว ช. จัดท�าข้อตกลงร่วมกันจากหลายภาคส่วนในเร่ืองสถานการณ์ต่างๆ เพ่ือจัดการประเมินความเส่ียงร่วม เพ่ือท่ีจะท�าให้เกิดประโยชน์และความย่ังยืน หน่วยงานภาครัฐต่างๆ ท่ีรับผิดชอบเร่ืองสุขภาพคน สัตว์และส่ิงแวดล้อม ควรจะเป็นผู้จัดการประเมินความเส่ียงร่วม โดยมีผู้มีส่วนได้ส่วนเสียท่ีเก่ียวข้องท้ังหมดเข้าร่วมด้วย อาจท�ากิจกรรมต่างๆ เบ้ืองต้นก่อนการจัดประชุมคณะท�างานเชิงเทคนิค แต่ไม่จ�าเป็นต้องด�าเนินการตามล�าดับข้ัน ประเด็นส�าคัญ ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ 13เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 1. SETTING uP THE JRA 12 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Setting up the JRA Each country has a rationale and mandate for conducting a JRA and using the obtained results, and may already have structures or mechanisms in place for health risk assessment or multisectoral collaboration. Countries should use existing mechanisms to support the JRA process. For example, an existing One Health platform or coordination mechanism may serve as the JRA Steering Committee. Individual countries undertake the setting up process differently depending on their starting point. Some national activities may provide background and context for the JRA process. These could include: • a review of national systems, inter-ministerial linkages and infrastructure, and risk assessment processes already functioning; • a review of existing national mechanisms for integrated collaboration; • agreement on generic terms of reference (ToR) for JRA Leads, steering committees, stakeholder groups, and technical teams (SEE ANNEXES A, B, D, E); • agreement on a generic decision-making mechanism, e.g. to select the JRA Lead, to set up rosters for leaders and members; • a stakeholder analysis to establish how to identify members of the steering committee, technical team, and stakeholder group; • effort to ensuring government commitment to the JRA, including overall governmental authority to conduct a JRA, so ministries convene quickly; • establishment of intersectoral agreement on circumstances for convening a JRA. Key points • To ensure usefulness and sustainability, the national agencies responsible for human, animal and environmental health conduct the JRA with engagement from all relevant stakeholders. • Background activities may occur prior to convening the technical team but do not have to progress in a specific order. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 1 MOduLE 1. SETTING uP THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 1: Establish and convene a national JRA Steering Committee The steering committee function is recommended in all situations. However, steering committees vary in formality, size, and composition under different circumstances and may be modified in the event of an emergency. The JRA Steering Committee oversees the JRA process. The committee is responsible for the management and communication of decisions based on the outcomes of the JRA, but does not engage in technical aspects of the risk assessment. Additional stakeholders may advise it through an external stakeholder group. Separating these three functions ensures that the JRA Technical Team can focus effectively on the technical questions without being influenced by policy considerations or other diverse perspectives. An existing multisectoral coordination mechanism may function as the JRA Steering Committee. Figure 5. JRA organizational structure Go ve rn m en t Sy st em JRA Steering Committee JRA Technical Team Convene Advise JRA Stakeholder Group JRA Lead Coordinates Provide technical results and options Advise หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนท่ี 1 จัดต้ังและจัดประชุม คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมิน ความเส่ียงร่วมของประเทศ คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม มีความจำาเป็นในทุกสถานการณ์ อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ อาจจะมีความแตกต่างกันในเร่ืองระเบียบ วิธีปฏิบัติ จำานวน และองค์ประกอบ ภายใต้สถานการณ์ท่ีแตกต่างกัน คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม มีหน้าท่ีก�ากับดูแลกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม คณะกรรมการน้ีรับผิดชอบการตัดสินใจในการจัดการและส่ือสารตามผลลัพธ์ท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงร่วม แต่มิได้มีส่วนร่วมในการให้ความเห็นเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียง ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียท่ีนอกเหนือจากน้ี อาจจะให้ค�าปรึกษาผ่านกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียภายนอก การแยกหน้าท่ีของท้ังสามคณะออกจากกัน เพ่ือให้ คณะท�างานเชิงเทคนิคสามารถให้ความส�าคัญกับค�าถามเชิงเทคนิคได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ถูกกดดันจาก การพิจารณาเร่ืองนโยบายหรือจากความคิดเห็นอ่ืนๆ ท่ีหลากหลาย ท้ังน้ีอาจใช้กลไกการประสานงานจากหลาย ภาคส่วนท่ีมีอยู่แล้วให้ท�าหน้าท่ีเหมือนกับคณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม ภาพประกอบท่ี 5 โครงสร้างองค์กรของการประเมินความเส่ียงร่วม ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ข้ันตอน เสนอผลลัพธ์ทางเทคนิค และทางเลือกต่างๆ (Provide technical results and options) คณะกรรมการขับเคล่ือนการ ประเมินความเส่ียงร่วม (JRA Steering Committee) ผู้น�าการ ประเมินความ เส่ียงร่วม (JRA Lead) ประสานงาน (coordinates) คณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมิน ความเส่ียงร่วม (JRA Technical Team) ให้ค�าปรึกษา (Advise) จัดการประชุม ( vene) ให้ค�าปรึกษา (Advise) กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการ ประเมินความเส่ียงร่วม (JRA Stakeholder Group) ระบบบริห ารจั ดก ารภ าค รัฐ (G ov er nm en t S ys te m ) 14 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)1 ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม กล่องข้อความท่ี 1 และภาคผนวก ก. แสดงความรับผิดชอบ หน้าท่ี และบทบาทของคณะกรรมการขับเคล่ือนการ ประเมินความเส่ียงร่วม คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ดังกล่าวอาจจะปรับเปล่ียนหน้าท่ีเหล่าน้ีตามสถานการณ์ของ โรคท่ีเปล่ียนแปลงไป โดยใช้ข้อมูลจากคณะท�างานเชิงเทคนิคหรือจากกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย กล่องข้อความ 1: ความรับผิดชอบ หน้าท่ี และบทบาท ของ คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม (ดู รูปแบบของข้อกำาหนดขอบเขตงาน (ToRs) ได้ท่ีภาคผนวก ก.) • ก�าหนดขอบเขตและกรอบระยะเวลาของกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม • ระบุผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม ซ่ึงจะเข้าร่วมเป็นสมาชิกของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ต่อไป • เสนอองค์ประกอบของคณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม • ทบทวนและตีความผลลัพธ์ท่ีได้จากการประเมินความเส่ียง • ก�าหนดและจัดล�าดับความส�าคัญของกลยุทธ์การจัดการความเส่ียงและข้อความท่ีจะใช้ในการส่ือสารความเส่ียง พร้อมท้ัง สนับสนุนการด�าเนินการต่างๆ • ประเมินผลอีกคร้ังและปรับเปล่ียนกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมตามความจ�าเป็น • คัดเลือกและจัดประชุมกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย • มีการส่ือสารอย่างต่อเน่ืองกับคณะท�างานเชิงเทคนิคและกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย(หากมี)ผ่านผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม เพ่ือประเมินและปรับเปล่ียนกระบวนการตามความจ�าเป็น ข้ันตอนท่ี 1.1 จัดต้ังคณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม • คัดเลือกสมาชิกคณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม - หน่วยงานต่างๆ ซ่ึงอาจจะเป็นหน่วยงานท่ีขอให้จัดการประเมินความเส่ียงร่วม มารวมกันเพ่ือเป็น คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ในช่วงแรก (ซ่ึงมักจะเป็นกระทรวงต่างๆ ท่ีรับผิดชอบเร่ือง สุขภาพคน สุขภาพ สัตว์ และส่ิงแวดล้อม) - องค์ประกอบของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ อาจจะแตกต่างกันไปตามเหตุการณ์ท่ีต่างกัน ตามสายการ บังคับบัญชา และความรับผิดชอบในแต่ละด้านของเหตุการณ์ - หากมีเวลา การวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอาจจะช่วยก�าหนดองค์ประกอบท่ีต้องการ - ควรพิจารณาให้มีผู้เช่ียวชาญด้านการส่ือสาร ในกรณีท่ีต้องมีการส่ือสารในระหว่างท่ีมีกระบวนการทาง เทคนิค • ขออนุมัติเร่ืองการมีส่วนร่วมจากกระทรวงและหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องท้ังหมดตามกระบวนการท่ีเหมาะสมของ แต่ละประเทศ 15เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)14 Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 1 MOduLE 1. SETTING uP THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 1.2. Convene the JRA Steering Committee The ministries discussing the JRA convene the steering committee, unless there is already a formal process in place. The committee meets initially to define the JRA, and again after each risk assessment report is available to interpret the assessment and develop a plan of action. At a minimum, the first two meetings are face to face. The JRA Steering Committee convenes a first meeting as soon as possible after the group has been set up. At the first meeting for emergency events, the JRA Steering Committee: • agrees on informal ways of working (e.g. chairperson, note takers); • identifies the JRA Lead – who then becomes a member of the steering committee (SEE MODULE 1: STEP 2.1 for criteria on JRA Lead selection and tasks of the JRA Lead); • frames and defines the assessment (SEE MODULE 2: STEP 5); • identifies the expertise and information needed for the assessment (ANNEXES G and H provide examples of required information and information sources); • discusses and proposes, with the JRA Lead, the JRA Technical Team composition (technical agencies, departments) based on expertise and information needed (SEE MODULE 1: STEP 3); • decides on the timeline for the JRA technical process; • designates urgent reporting formats and output documents from assessments prepared by the JRA Technical Team (e.g. full report, summaries) (SEE ANNEX F, JRA REPORT TEMPLATE); • decides urgent clearance processes and level of confidentiality of outputs from urgent assessments. In subsequent meetings for emergency events, the steering committee: • considers the outcomes of the JRA and risk management and risk communication options to develop a management plan; • with the JRA Technical Team, decides on the date of the next meeting. To ensure the sustainability and effectiveness of the JRA process, at some point, the steering committee: • reviews any adopted urgent processes and revises them as necessary; -  may decide to utilize different processes in future for urgent and non-urgent situations; • identifies a mechanism for steering committee leadership (e.g. always the Ministry of Health or Ministry of Agriculture, rotating leadership, or joint leadership); • agrees on JRA governance and steering committee ToRs (SEE ANNEX A) or reviews drafted ToRs; • proposes, with the JRA Lead, the stakeholder group composition (SEE MODULE 1: STEP 4). ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนข้ันตอนท่ี 1.2 จัดประชุมคณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความ เส่ียงร่วม ในกรณีท่ีไม่มีกระบวนการอย่างเป็นทางการมาก่อน กระทรวงต่างๆ ท่ีได้หารือกันเร่ืองการประเมินความเส่ียงร่วม จะเป็นผู้จัดการประชุุมคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ในข้ันต้น คณะกรรรมการขับเคล่ือนฯ จะหารือกันเพ่ือก�าหนด กรอบการประเมินความเส่ียงร่วม และหารืออีกคร้ังหลังจากท่ีได้รับรายงานการประเมินความเส่ียงร่วม เพ่ือ ตีความการประเมินความเส่ียงและจัดท�าแผนปฏิบัติการ การประชุมสองคร้ังแรกน้ีควรเป็นการประชุมซ่ึงหน้า คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ควรจัดการประชุมคร้ังแรกให้เร็วท่ีสุดหลังจากท่ีได้มีการจัดต้ัง ในการประชุมคร้ังแรก ส�าหรับเหตุการณ์ท่ีเร่งด่วน คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ควร • ตกลงกันเร่ืองวิธีการด�าเนินงานต่างๆ อย่างไม่เป็นทางการ (เช่น ประธาน ผู้จดบันทึก) • คัดเลือกผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม - ซ่ึงจะมาเป็นสมาชิกของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ด้วย (ดูหลักสูตร ท่ี 1: ข้ันตอน 2.1 เร่ืองเกณฑ์การคัดเลือกผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมและหน้าท่ีของผู้น�าการประเมินความ เส่ียงร่วม) • วางกรอบและก�าหนดแนวทางการประเมินความเส่ียง (ดูหลักสูตรท่ี 2: ข้ันตอนท่ี 5) • คัดเลือกผู้เช่ียวชาญและข้อมูลท่ีจ�าเป็นส� าหรับการประเมิน (ภาคผนวก ช. และ ซ. ให้ตัวอย่างข้อมูลท่ีจ�าเป็นและ แหล่งข้อมูลต่างๆ) • หารือและเสนอผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม ในเร่ืององค์ประกอบของคณะท�างานเชิงเทคนิค (หน่วยงานด้าน เทคนิค กรมต่างๆ) ตามความเช่ียวชาญและข้อมูลท่ีต้องการ (ดูหลักสูตรท่ี 1: ข้ันตอนท่ี 3) • ตัดสินใจเร่ืองกรอบระยะเวลาส�าหรับกระบวนการเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม • ก�าหนดรูปแบบรายงานด่วน และเอกสารแสดงผลการประเมินท่ีได้จัดเตรียมโดยคณะท�างานเชิงเทคนิค (เช่น รายงานฉบับเต็ม บทสรุป) (ดูภาคผนวก ฉ. เร่ืองแบบฟอร์มรายงานการประเมินความเส่ียงร่วม) • ตัดสินใจเร่ืองกระบวนการก�าจัด (Clearance process) อย่างเร่งด่วน และระดับการรักษาความลับของผลลัพธ์ จากการประเมินแบบเร่งด่วน ในการประชุมคร้ังต่อไปส�าหรับเหตุการณ์เร่งด่วน คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ควร • พิจารณาผลลัพธ์ท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงร่วม รวมถึงทางเลือกในการจัดการและส่ือสารความเส่ียง เพ่ือ จัดท�าแผนการจัดการต่อไป • ตัดสินใจเร่ืองวันประชุมคร้ังต่อไปร่วมกับคณะท�างานเชิงเทคนิค เพ่ือท่ีจะท�าให้กระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมมีความย่ังยืนและมีประสิทธิภาพ ในบางกรณีคณะกรรมการขับ เคล่ือนฯ ควรจะ • ทบทวนกระบวนการเร่งด่วนต่างๆ ท่ีน�ามาใช้ และปรับแก้ตามความจ�าเป็น - อาจตัดสินใจใช้กระบวนการท่ีแตกต่างกันในอนาคตส�าหรับสถานการณ์เร่งด่วนและไม่เร่งด่วน • ระบุกลไกส�าหรับการคัดเลือกประธานคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ (เช่น มักจะเป็นกระทรวงสาธารณสุข หรือกระทรวง เกษตรและสหกรณ์ หรือหมุนเวียนการเป็นผู้น�า หรือเป็นผู้น�าร่วม) • ตกลงกันเร่ืองการก�ากับดูแลการประเมินความเส่ียงร่วมและข้อก�าหนดขอบเขตงาน (ToRs) (ดูภาคผนวก ก.) หรือทบทวนร่างข้อก�าหนดขอบเขตงาน (ToRs) • ร่วมกับผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมเสนอองค์ประกอบของกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (ดูหลักสูตรท่ี 1: ข้ันตอนท่ี 4) 16 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)1 ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนท่ี 2 คัดเลือกผู้น�าการประเมิน ความเส่ียงร่วม ผู้นำาการประเมินความเส่ียงร่วมมีความจำาเป็นในทุกสถานการณ์ บทบาทและกิจกรรม เฉพาะของผู้นำาการประเมินความเส่ียงร่วมแตกต่างกันในแต่ละประเทศ ตามสถานการณ์ และช่วงเวลาต่างๆ คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วมแต่งต้ังผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมในนามของ รัฐบาล บุคคลผู้น้ีจึงมีอ�านาจบังคับบัญชาและรับผิดชอบร่วมกับคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ซ่ึงตนเองได้เข้า ร่วมเป็นสมาชิกด้วย คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วมก�าหนดระดับการบังคับบัญชาและความมีสิทธิขาดตลอด จนก�าหนดขอบข่ายกิจกรรมต่างๆ ของผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม กล่องข้อความข้างล่างและภาคผนวก ข. น�าเสนอเร่ืองความรับผิดชอบ หน้าท่ี และบทบาทของผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม กล่องข้อความ 2: ความรับผิดชอบ หน้าท่ี และบทบาท ของผู้นำาการ ประเมินความเส่ียงร่วม (ดูภาคผนวก ข. รูปแบบข้อก�าหนดขอบเขตงาน (ToRs)) • คัดเลือกสมาชิกคณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม • หารือและตกลงเร่ืององค์ประกอบ ระยะเวลา และผลลัพธ์ของคณะท�างานเชิงเทคนิค ตามท่ีคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ได้แนะน�าไว้ • เป็นผู้น�าการวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย • คัดเลือกและเชิญหน่วยงานเฉพาะต่างๆ หรือบุคคลต่างๆ เข้าร่วมในกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการประเมินความเส่ียงร่วม ตามผลการวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และตามค�าแนะน�าของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ • จัดการและเป็นผู้น�าประเด็นด้านการปฏิบัติการท้ังหมดของกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมส� าหรับเหตุการณ์หรือ ภัยคุกคามเฉพาะ • ประสานและอ�านวยการกิจกรรมด้านการส่ือสารท่ีก�าลังด�าเนินอยู่ระหว่าง คณะกรรมการเชิงเทคนิค คณะกรรมการ ขับเคล่ือนและกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพ่ือท่ีจะประเมินและปรับเปล่ียนกระบวนการอย่างต่อเน่ืองตามความจ�าเป็น • ด�าเนินการตัดสินใจตามท่ีได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ • เข้าร่วมประชุมและน�าการประชุม ตลอดจนบริหารจัดการคณะท�างานเชิงเทคนิค เพ่ือให้แน่ใจว่าคณะท�างานเข้าใจบทบาท ของตนและด�าเนินงานอย่างเต็มท่ี • ระบุเร่ืองความท้าทายต่างๆ พร้อมท้ังรายงานต่อคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ เพ่ือหาแนวทางแก้ไข • ระบุและพิจารณาประเด็นด้านทรัพยากรต่างๆ การอ�านวยการเป็นบทบาทหน้าท่ีหน่ึงของผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม และภาคผนวก ค. ให้รายละเอียด เร่ืองเคล็ดลับในการอ�านวยการ เพ่ือสนับสนุนการพัฒนาความร่วมมือและการประสานงานในช่วงท่ีด�าเนิน ข้ันตอนทางเทคนิคข้ันท่ี 6-8 17เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)16 Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 1 MOduLE 1. SETTING uP THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Some national activities performed in advance of this step could include: • Establishment of a process to identify the JRA Lead. Ministries together agree on an appropriate mechanism to identify leadership for the JRA process for any event, hazard, or threat undergoing a JRA. This mechanism differs between countries. • Development of a roster with department/units (including contact details) of potential JRA Leads for different types of events or threats. Ideally, several individuals, who could act as JRA Leads, should be specifically trained in use of the JRA OT. Step 2.1. Identify and confirm the JRA Lead The JRA Lead role may go to an individual in one ministry, rotate amongst ministries, be shared (as co-leads) amongst involved ministries, or be a designated person from a key stakeholder agency. In all cases, they are responsible to the steering committee for their functions. The JRA Lead is usually an individual but could be a named function/ position or agency. Critical skills for a JRA Lead are: • risk assessment expertise/experience; • leadership capacity; • ability to negotiate; • strong facilitation skills; • understanding of government processes; • ability to engage with multiple sectors and One Health principles and approaches; • ability to attain respect from all sectors involved. To decide which sector will lead, the steering committee may consider: • which sector has the most information/evidence/expertise; • which sector is most impacted by the event; • which sector currently has the most institutional capacity. Key point Good facilitation is important in the JRA process and increases its success. A JRA Lead benefits from strong facilitation skills (SEE ANNEX C). Alternatively, outsource this to a facilitator or communication specialist without technical expertise. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน กิจกรรมของประเทศบางกิจกรรมท่ีได้ท�ามาแล้วล่วงหน้า ได้แก่ • สร้างกระบวนการเพ่ือหาผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม กระทรวงต่างๆ ตกลงกันเร่ืองกลไกท่ีเหมาะสม ในการคัดเลือกผู้น�ากระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมส� าหรับเหตุการณ์ อันตราย หรือส่ิงคุกคามต่างๆ ท่ีเกิดข้ึน กลไกน้ีแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ • จัดท�าบัญชีรายช่ือผู้น�าฯ ร่วมกันโดยกรม/หน่วยงานต่างๆ (รวมท้ังรายละเอียดการติดต่อ) ตามลักษณะ เหตุการณ์ หรือส่ิงคุกคามท่ีแตกต่างกัน โดยหลักการแล้วบุคคลท้ังหลายท่ีจะเป็นผู้น�าควรได้รับการฝึกอบรมการ ใช้เคร่ืองมือการประเมินความเส่ียงร่วมด้วย ข้ันตอนท่ี 2.1 คัดเลือกและยืนยันการเลือกผู้นำาการประเมินความเส่ียงร่วม บทบาทของผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม อาจจะอยู่ท่ีบุคคลใดบุคคลหน่ึงในกระทรวงใดกระทรวงหน่ึง หรือ อาจจะหมุนเวียนหน้าท่ีในกระทรวงต่างๆ หรืออาจจะร่วมกันเป็นผู้น�า (ผู้น�าร่วม) ในกระทรวงต่างๆ ท่ีเก่ียวข้อง หรืออาจจะมอบหมายให้บุคคลใดบุคคลหน่ึงจากหน่วยงานผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลัก ในทุกกรณีผู้น�าต่างๆ เหล่าน้ี จะมีหน้าท่ีต่อคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมน้ีมักจะเป็นบุคคลใดบุคคลหน่ึง แต่สามารถระบุเป็นหน้าท่ี/ต�าแหน่งหรือหน่วยงานได้ ทักษะท่ีส� าคัญของผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม คือ • มีความเช่ียวชาญ/ประสบการณ์ในการประเมินความเส่ียง • มีศักยภาพความเป็นผู้น�า • มีความสามารถในการเจรจาต่อรอง • มีทักษะท่ีดีในการอ�านวยการ • เข้าใจกระบวนการต่างๆ ของภาครัฐ • มีความสามารถในการท�างานร่วมกับหลายภาคส่วน และด�าเนินงานตามหลักการและแนวทางเร่ืองสุขภาพหน่ึง เดียว (One Health) • ได้รับการยอมรับนับถือจากหน่วยงานท้ังหมดท่ีเก่ียวข้อง ในการตัดสินใจว่าจะให้หน่วยงานใดเป็นผู้น�าฯ คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ อาจพิจารณาเร่ือง • หน่วยงานใดมีข้อมูล/หลักฐานอ้างอิง/ความเช่ียวชาญมากท่ีสุด • หน่วยงานใดได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์น้ีมากท่ีสุด • หน่วยงานใดมีศักยภาพด้านองค์กรสูงท่ีสุดในปัจจุบัน การอ�านวยการท่ีดีมีความส�าคัญในกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมและส่งเสริมให้เกิดความส� าเร็จ ผู้น�าการประเมิน ความเส่ียงร่วมจะได้รับประโยชน์จากทักษะการอ�านวยการท่ีดี (ดูภาคผนวก ค.) อีกทางเลือกหน่ึง คือ จัดหาผู้ประสาน งานหรือผู้เช่ียวชาญด้านการส่ือสารท่ีไม่ต้องเป็นผู้เช่ียวชาญเชิงเทคนิคจากหน่วยงานภายนอก ประเด็นส�าคัญ 18 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)1 ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนท่ี 3 จัดต้ังและจัดประชุม คณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมิน ความเส่ียงร่วม คณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วมมีความจ�าเป็นในทุกสถานการณ์ แต่ข้อก�าหนดขอบเขตงาน (ToRs) และผลท่ีได้รับจะแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ และในสถานการณ์ท่ีต่างกัน คณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วมเป็นกลุ่มเจ้าหน้าท่ีทางเทคนิคกลุ่มเล็กๆ ท่ีท�าการประเมิน ความเส่ียง และรายงานผลต่อคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ กล่องข้อความด้านล่างและภาคผนวก ง. น�าเสนอเร่ือง ความรับผิดชอบ หน้าท่ี และบทบาทของคณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม กล่องข้อความ 3: ความรับผิดชอบ หน้าท่ี และบทบาท ของคณะทำางาน เชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม (ดูภาคผนวก ง. รูปแบบข้อกำาหนดขอบเขตงาน (ToRs)) • ระบุข้อมูลท่ีต้องการในการจัดท�าการประเมินความเส่ียงร่วม • แบ่งปันข้อมูลท่ีต้องการ รวมท้ังประสบการณ์และความเช่ียวชาญท่ีเก่ียวข้องกับเหตุการณ์ /ส่ิงคุกคามท่ีได้ประเมิน • ก�าหนดและต้ังค�าถามเก่ียวกับความเส่ียง ตามกรอบความเส่ียงและข้อกังวลท่ัวไปของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ • ระบุและวางแผนผังเส้นทางความเส่ียงท่ีเป็นไปได้ • รวบรวมข้อมูลท่ีมีอยู่เพ่ืออธิบายลักษณะโอกาสและผลกระทบของค�าถามเร่ืองความเส่ียงแต่ละข้อ • ระบุและจดบันทึกข้อมูลต่างๆ ท่ีไม่มี • ตีความเชิงเทคนิคในเร่ืองการประเมินความเส่ียง • ระบุทางเลือกในการจัดการและส่ือสารความเส่ียง โดยอิงตามผลการประเมินความเส่ียงร่วม • บันทึกการประเมินโดยใช้แบบรายงานตามท่ีได้ตกลงไว้ และเสนอต่อคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ผ่านผู้น�าการประเมิน ความเส่ียงร่วม 19เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)18 Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 MOduLE 1. SETTING uP THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Some national activities performed in advance of this step could include: • Establishment of a JRA Technical Team roster. Generating a roster of technical staff and agencies with necessary expertise and data for potential national zoonotic disease threats in advance facilitates convening a JRA Technical Team quickly. The steering committee could decide, for instance, on necessary qualifications, who keeps and updates the roster. It is useful to include staff involved in sector-specific risk assessments on the roster. • Establishment of administrative steps to invite staff from other agencies, including external agencies. Step 3.1. Identify members of the JRA Technical Team The JRA Lead, with input from the JRA Steering Committee, identifies members of the JRA Technical Team and leads this team. The composition of the technical team depends on the expertise, experience, and information needed for the particular assessment. The steering committee and the JRA Lead may have already discussed this (module 1: step 1.2). The JRA Lead uses this information to identify agencies and departments, including those outside government, which have this information and expertise. The JRA Technical Team consists of: • people with key expertise, experience, and information from any sector or discipline required for the technical assessment, including technical experts and those with understanding and experience from local affected areas; -  role: to contribute relevant technical and local experience necessary for the assessment; • at least one person with experience in conducting risk assessments (if available); -  role: to guide the technical risk assessment process and act as the resource person for the JRA methodology and principles; • staff involved in conducting related sector-specific RAs (if available); -  role: to contribute key discussion points and outcomes from the sector-specific assessments. Other considerations in building the JRA Technical Team: • To maintain the technical focus, reduce the influence of existing or potential policy considerations, and optimize the objectivity of the outcomes: -  The JRA Technical Team should be limited to those who contribute technical expertise, information, and experience. -  Communications officers and risk managers are generally not members of the JRA Technical Team to keep the technical risk assessment independent of the decision-making processes for risk management and communication. They may join as observers in the JRA technical assessment to better understand the rationale of the outcomes and contribute later when the JRA Steering Committee discusses implementation options. -  During the technical assessment, the JRA Technical Team members act as independent subject-matter experts. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน กิจกรรมต่างๆ ของประเทศท่ีควรท�าไว้ล่วงหน้า ได้แก่่ ก. จัดท�าบัญชีรายช่ือคณะท�างานเชิงเทคนิคฯ การจัดท�าบัญชีรายช่ือเจ้าหน้าท่ีและหน่วยงานเชิงเทคนิคท่ีมี ความเช่ียวชาญและมีข้อมูลท่ีจ�าเป็นในเร่ืองส่ิงคุกคามจากโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ สามารถตัดสินใจเร่ืองจ�าเป็นต่างๆ เช่น ใครจะเป็นผู้เก็บรักษาและอัพเดทบัญชีรายช่ือคณะท�างานน้ันๆ หากบัญชีรายช่ือได้รวมรายช่ือเจ้าหน้าท่ีท่ีเก่ียวข้องกับการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วนด้วยแล้ว ก็จะย่ิงเป็นประโยชน์ ข. จัดท�าข้ันตอนด้านการบริหารต่างๆ ในการเชิญเจ้าหน้าท่ีจากหน่วยงานต่างๆ รวมท้ังหน่วยงานภายนอก ข้ันตอนท่ี 3.1 ระบุสมาชิกของคณะทำางานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม ด้วยข้อมููลจากคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมจะท�าหน้าท่ีในการเสนอช่ือสมาชิกของ คณะท�างานเชิงเทคนิคฯ และเป็นผู้น�าของคณะท�างานเชิงเทคนิคฯ น้ีด้วย องค์ประกอบของคณะท�างานเชิงเทคนิคข้ึนอยู่กับ ความเช่ียวชาญ ประสบการณ์ และข้อมูลท่ีต้องการใช้ใน การประเมินผลเฉพาะ คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ และผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมอาจจะได้หารือในเร่ือง ดังกล่าวน้ีแล้ว (หลักสูตรท่ี 1: ข้ันตอนท่ี 1.2) ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมจะใช้ข้อมูลน้ีเพ่ือระบุหน่วยงาน และกรมต่างๆ รวมท้ังหน่วยงานท่ีมิใช่ภาครัฐซ่ึงมีข้อมูลและมีความเช่ียวชาญ คณะท�างานเชิงเทคนิคฯ ประกอบด้วย • ผู้ท่ีมีความเช่ียวชาญ ประสบการณ์ และมีข้อมูลท่ีส� าคัญจากหน่วยงานหรือสาขาวิชาท่ีจ�าเป็นต้องใช้ใน การประเมินความเส่ียง รวมท้ังผู้เช่ียวชาญด้านเทคนิคต่างๆ และผู้ท่ีมีความเข้าใจและมีประสบการณ์จาก พ้ืนท่ีท่ีได้รับผลกระทบ - บทบาท: เพ่ือน�าประสบการณ์เชิงเทคนิคและประสบการณ์ในพ้ืนท่ีท่ีจ�าเป็นมาใช้ในการประเมินผล • ควรมีสมาชิกอย่างน้อยหน่ึงคนท่ีมีประสบการณ์ในการประเมินความเส่ียง (หากมี) - บทบาท: เพ่ือช้ีน�ากระบวนการประเมินความเส่ียงเชิงเทคนิค และท�าหน้าท่ีเป็นผู้เช่ียวชาญเร่ืองระเบียบวิธี วิจัยและกฎระเบียบต่างๆ ในการประเมินความเส่ียงร่วม • เจ้าหน้าท่ีท่ีเก่ียวข้องในการจัดการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วน (หากมี) - บทบาท: เพ่ือสนับสนุนข้อมูลเร่ืองประเด็นหารือท่ีส� าคัญต่างๆ และผลจากการประเมินความเส่ียงเฉพาะ ภาคส่วน ข้อพิจารณาอ่ืนๆ ในการจัดต้ังคณะท�างานเชิงเทคนิคฯ • เพ่ือให้ความส� าคัญกับเร่ืองทางเทคนิค/วิชาการ และลดผลกระทบจากการพิจารณานโยบายท่ีมีอยู่หรือ นโยบายท่ีเป็นไปได้ และท�าให้ผลลัพธ์มีความเป็นกลางมากท่ีสุด - ควรจ�ากัดให้คณะท�างานเชิงเทคนิคฯ เป็นเฉพาะผู้ท่ีสามารถสนับสนุนเร่ืองความเช่ียวชาญ ข้อมูลข่าวสาร และประสบการณ์เชิงเทคนิคได้ - โดยท่ัวไปแล้ว เจ้าหน้าท่ีด้านการส่ือสารและผู้จัดการความเส่ียงจะไม่เป็นคณะท�างานเชิงเทคนิคฯ เพ่ือให้การประเมินความเส่ียงน้ีเป็นอิสระจากกระบวนการตัดสินใจในการจัดการความเส่ียงและ การส่ือสาร บุคคลเหล่าน้ีอาจจะร่วมเป็นผู้สังเกตการณ์ในการประเมินความเส่ียงร่วม เพ่ือท่ีจะเข้าใจ เร่ืองเหตุผลของผลลัพธ์ต่างๆ ได้ดีข้ึนและให้การสนับสนุนภายหลังท่ีคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ หารือ กันเร่ืองทางเลือกในการด�าเนินการความเส่ียง - ในช่วงท่ีมีการประเมินผลเชิงเทคนิค สมาชิกของคณะท�างานเชิงเทคนิคฯ จะท�าหน้าท่ีเป็นผู้เช่ียวชาญ อิสระเฉพาะเร่ือง 20 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 1. SETTING uP THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) -  Non-governmental actors (e.g. private institutions, academia, independent experts) may have an important role in the JRA. When representatives of non-governmental organizations are included, recognition that individual and institutional mandates and priorities may exist, is important to maintain objective, technical discussion and decisions. • There should be a balance of sectors and disciplines represented on the JRA Technical Team. Step 3.2. Convene the JRA Technical Team meeting Prior to or during the first meeting of the JRA Technical Team, the JRA Lead: • informs invited participants of: -  information they are requested to bring to the assessment, based on information and expertise identified by the steering committee; -  framing and other guidance from the steering committee; -  the entire range of information requested for the assessment, in case a member has access to additional information not specifically requested from them; • reviews the event and framing and determines the time required for the first meeting; • distributes information among members; -  in advance if possible; -  where data sharing is challenging, information is brought to the RA and shared during the assessment; • distributes a copy of the JRA tool to be used, including the JRA report template (ANNEX F); • shares results of sector-specific risk assessments; • informs the team of the ToR, including the mechanism for circulation and approval of draft reports. Key points • When a JRA Technical Team is composed of fewer than 10 members, everyone has an opportunity to contribute. • JRAs benefit from expertise and information from multiple sectors relevant to zoonotic disease. This usually includes animal and human health epidemiologists and laboratories, with environment and wildlife experts. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม ประเด็นส�าคัญ หน่วยงานท่ีไม่ใช่ภาครัฐ (เช่น สถาบันเอกชน หน่วยงานวิชาการ ผู้เช่ียวชาญอิสระ) อาจมีบทบาทส�าคัญ ในการประเมินความเส่ียงร่วม หากมีผู้แทนจากองค์กรท่ีไม่ใช่ภาครัฐ (NGO) ร่วมด้วย จะต้องยอมรับว่า อาจมีประเด็นเร่ืองพันธกิจและส่ิงท่ีบุคคลหรือองค์กรให้ความส�าคัญเข้ามาเก่ียวข้องด้วย เพ่ือให้ยังคง รักษา วัตถุประสงค์ การหารือเชิงเทคนิค และการตัดสินใจต่างๆ ไว้ ได้ • ควรจะมีความสมดุลของผู้แทนจากหน่วยงานต่างๆ และสาขาวิชาต่างๆ ภายในคณะท�างานเชิงเทคนิคในการ ประเมินความเส่ียงร่วม หากคณะท�างานเชิงเทคนิคฯ มีจ�านวนน้อยกว่า 10 คน จะท�าให้ทุกคนมีโอกาสในการแสดงความคิดเห็น • การประเมินความเส่ียงร่วมจะได้ประโยชน์จากความเช่ียวชาญและข้อมูลจากหลายภาคส่วนท่ีด�าเนินงานเก่ียวข้อง กับโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน ซ่ึงมักจากเป็นนักระบาดวิทยาและนักวิจัยในห้องทดลองด้านสุขภาพ สัตว์และคน และ ผู้เช่ียวชาญด้านส่ิงแวดล้อมและสัตว์ป่า ข้ันตอนท่ี 3.2 จัดประชุมคณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมิน ความเส่ียงร่วม ก่อนหรือระหว่างการประชุมคร้ังแรกของคณะท�างานเชิงเทคนิคฯ ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมควร • แจ้งผู้เข้าร่วมประชุมเร่ือง - ข้อมูลท่ีขอให้น�ามาใช้ในการประเมิน ตามท่ีคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ได้ระบุข้อมูลและความเช่ียวชาญไว้ - วางกรอบและแนวทางต่างๆ จากคณะกรรมการขับเคล่ือน - ช่วงของข้อมูลท้ังหมดท่ีขอไว้ส� าหรับการประเมิน ในกรณีท่ีคณะท�างานคนใดคนหน่ึงสามารถเข้าถึงข้อ มูลอ่ืนๆ ได้เพ่ิมเติมนอกเหนือจากท่ีขอไป • ทบทวนเหตุการณ์และวางกรอบ ตลอดจนก�าหนดระยะเวลาในการประชุมคร้ังแรก • หากเป็นไปได้ ส่งข้อมูลให้สมาชิกอ่ืนๆ ล่วงหน้า - ในบางประเทศประเด็นเร่ืองการแบ่งปันข้อมูลอาจมีข้อจ�ากัด ข้อมูลท่ีจะใช้ในการประเมินความเส่ียงร่วม จะน�ามาแลกเปล่ียนกันในช่วงการประเมิน • แจกจ่ายส� าเนาเคร่ืองมือในการประเมินความเส่ียงร่วม รวมท้ังแบบรายงานประเมินความเส่ียงร่วม (ภาค ผนวก ฉ.) • แบ่งปันผลลัพธ์ท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วนต่างๆ • แจ้งคณะท�างานเร่ืองข้อก�าหนดขอบเขตงาน (ToRs) รวมถึงเร่ืองกลไกในการแจ้งเวียนและอนุมัติร่างรายงาน 21เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 1. SETTING uP THE JRA 20 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) -  Non-governmental actors (e.g. private institutions, academia, independent experts) may have an important role in the JRA. When representatives of non-governmental organizations are included, recognition that individual and institutional mandates and priorities may exist, is important to maintain objective, technical discussion and decisions. • There should be a balance of sectors and disciplines represented on the JRA Technical Team. Step 3.2. Convene the JRA Technical Team meeting Prior to or during the first meeting of the JRA Technical Team, the JRA Lead: • informs invited participants of: -  information they are requested to bring to the assessment, based on information and expertise identified by the steering committee; -  framing and other guidance from the steering committee; -  the entire range of information requested for the assessment, in case a member has access to additional information not specifically requested from them; • reviews the event and framing and determines the time required for the first meeting; • distributes information among members; -  in advance if possible; -  where data sharing is challenging, information is brought to the RA and shared during the assessment; • distributes a copy of the JRA tool to be used, including the JRA report template (ANNEX F); • shares results of sector-specific risk assessments; • informs the team of the ToR, including the mechanism for circulation and approval of draft reports. Key points • When a JRA Technical Team is composed of fewer than 10 members, everyone has an opportunity to contribute. • JRAs benefit from expertise and information from multiple sectors relevant to zoonotic disease. This usually includes animal and human health epidemiologists and laboratories, with environment and wildlife experts. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 1 MOduLE 1. SETTING uP THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) At the first meeting, the JRA Technical Team: • reviews framing and guidance from the steering committee; • reviews any prior assessments relevant to the particular event; • reviews the template of the JRA report and decides which content is presented to the steering committee; • conducts the assessment (steps 6-8). At subsequent meetings, the JRA Technical Team: • reviews outputs from previous JRAs and any other assessments (e.g. sector-specific assessments) for that event; • reviews any updated framing and guidance from the steering committee; • conducts the next iteration of the technical assessment (MODULE 3: STEPS 6-8) with particular emphasis on: - feedback from the steering committee; - new developments; - newly available data. Key points • Designate someone to take notes during the meeting. • Use the JRA report template to guide and capture the discussion and decisions taken. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน ในการประชุมคร้ังแรก คณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วมจะ ทบทวนกรอบงานและแนวทางจากคณะกรรมการขับเคล่ือน • ทบทวนการประเมินต่างๆ ก่อนหน้าน้ี ท่ีเก่ียวกับเหตุการณ์เฉพาะน้ี • ทบทวนแบบรายงานการประเมินความเส่ียงร่วม และส่ิงท่ีต้องน�าเสนอกับคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ • จัดท�าการประเมิน (ข้ันตอนท่ี 6-8) แต่งต้ังผู้จดรายงานการประชุมในช่วงท่ีมีการประชุม ใช้แบบรายงานการประเมินความเส่ียงร่วม เพ่ือเป็นแนวทางและสรุปการหารือและส่ิงท่ีได้ตัดสินใจ ประเด็นส�าคัญ ในการประชุมคร้ังต่อๆ ไป คณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วมควร ทบทวนผลท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงร่วมท่ีผ่านมาและการประเมินอ่ืนๆ (เช่น การประเมินเฉพาะภาคส่วน) ส� าหรับเหตุการณ์น้ัน • ทบทวนกรอบงานและแนวทางท่ีได้ปรับปรุงใหม่จากคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ • จัดการประเมินเชิงเทคนิคคร้ังต่อไป (หลักสูตรท่ี 3: ข้ันตอนท่ี 6-8) โดยให้ความส�าคัญเฉพาะกับเร่ือง - ข้อคิดเห็นจากคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ - ส่ิงพัฒนาใหม่ๆ - ข้อมูลเพ่ิมเติมท่ีมีอยู่ 22 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนท่ี 4 จัดต้ังและจัดประชุมกลุ่ม ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการประเมิน ความเส่ียงร่วม การมีส่วนร่วมของกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเป็นส่ีงท่ีแนะนำาสำ าหรับทุกสถานการณ์ อย่างไรก็ตามอาจจะยกเว้นข้ันตอนน้ีได้ในช่วงสถานการณ์ฉุกเฉิน การจัดต้ังกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มีความส�าคัญในการท�าให้ภาคเอกชน อุตสาหกรรม วิชาการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย อ่ืนๆ ท่ีเก่ียวข้องเข้าร่วมในกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม และในการด�าเนินมาตรการจัดการความเส่ียง ในเวลาต่อไป กลุ่มน้ีท�าให้การประเมินความเส่ียงร่วมมีมิติของหลายภาคส่วนและเป็น สหวิทยาการ รวมท้ังส่งเสริม การรณรงค์และการส่ือสาร หน้าท่ีหลักของกลุ่มน้ี คือ (1) เสนอมุมมองท่ีหลากหลายและให้ค�าปรึกษาแก่ คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ และ (2) มีบทบาทส�าคัญในการด�าเนินมาตรการด้านความเส่ียงต่างๆ โดยปกติแล้ว กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียไม่มีหน้าท่ีเชิงเทคนิคหรือหน้าท่ีในการตัดสินใจ การท�าให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้มีส่วนร่วม เป็นส่ิงส� าคัญท่ีท�าให้ ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง และท�าให้การด�าเนินงานตามการตัดสินใจของ คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ มีประสิทธิภาพ คู่มือเชิงปฏิบัติการน้ีให้ค�าจ�ากัดความผู้มีส่วนได้ส่วนเสียว่าเป็นบุคคลหรือกลุ่มท่ีมีผลกระทบ ได้รับผลกระทบ หรือคิดว่าตนเองได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์หรือจากการจัดการในเหตุการณ์ กล่องข้อความด้านล่างและ ภาคผนวก จ. น�าเสนอความรับผิดชอบ หน้าท่ี และบทบาทของกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการประเมินความเส่ียงร่วม กล่องข้อความ 4: ความรับผิดชอบ หน้าท่ี และบทบาทของกลุ่มผู้มีส่วนได้ ส่วนเสียในการประเมินความเส่ียงร่วม (ดูภาคผนวก จ. รูปแบบข้อกำาหนดขอบเขตงาน (ToRs)) • เสนอมุมมองจากหน่วยงานภายนอกกระทรวง ในเร่ืองผลกระทบท่ีเป็นไปได้จากมาตรการจัดการ • ให้ข้อมูลท่ีเก่ียวข้องเท่าท่ีเป็นไปได้ (เช่น ข้อมูลเก่ียวข้องท่ีมักจะอยู่ท่ีภาคเอกชนหรือสถาบันวิชาการ) • สนับสนุนข้อมูลท่ีเก่ียวข้องตามท่ีคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ร้องขอ เพ่ือประกอบการตัดสินใจในเร่ืองการจัดการและ การส่ือสาร • สนับสนุนและรณรงค์การด�าเนินมาตรการจัดการต่างๆ และอาจจะสนับสนุนการด�าเนินการด้วย • สนับสนุนและเผยแพร่ข้อความท่ีใช้ในการส่ือสาร โดยปกติแล้ว กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียไม่มีบทบาทในกระบวนการเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม หรือ ในกระบวนการตัดสินใจ 23เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)22 Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 MOduLE 1. SETTING uP THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 4.1. Conduct a stakeholder analysis 4 World Health Organization, Food and Agriculture Organization of the United Nations & World Organisation for Animal Health. (2019). Taking a multisectoral, One Health approach: a Tripartite guide to addressing zoonotic diseases in countries. World Health Organization. (https://apps.who.int/iris/handle/10665/325620, accessed 26 June 2020). If not already completed as a national background activity, the JRA Steering Committee, led by the JRA Lead, conducts a stakeholder analysis including: • review and analysis of the specific event or threat; • identification of all relevant stakeholders. More information on conducting this analysis is available in the Tripartite Zoonoses Guide (TZG),4 Section 4.2. Step 4.2. Establish the stakeholder group The JRA Lead identifies and invites specific agencies or individuals to participate based on guidance from the steering committee and the results of the stakeholder analysis, ensuring this reflects the interdisciplinary and multisectoral nature of the event. The JRA Steering Committee designates the overall mandate and role of the stakeholder group. Step 4.3. Convene the stakeholder group The specific functions of stakeholder groups will vary widely between countries, according to the ToR and needs of the steering committee. In some cases, the JRA Steering Committee or technical team will ask specific questions or seek particular information. The JRA Lead is responsible for agreeing on an agenda and conveying information between the stakeholder group and the other groups. Key point Generally, activities of the JRA Technical Team are purely technical, while activities of the JRA Steering Committee include policy perspectives. The stakeholder group advises the steering committee. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนข้ันตอนท่ี 4.1 จัดการวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย หากไม่ได้มีการจัดท�าไว้แล้วในกิจกรรมพ้ืนฐานของประเทศ คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ซ่ึงน�าโดยผู้น�าการ ประเมินฯ จะท�าการวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ได้แก่ • ทบทวนและวิเคราะห์เหตุการณ์หรือส่ิงคุกคามเฉพาะ • ระบุผู้มีส่วนได้ส่วนเสียท่ีเก่ียวข้องท้ังหมด ข้อมูลเพ่ิมเติมในเร่ืองการจัดการวิเคราะห์น้ีมีอยู่ในคู่มือโรคติดต่อจากสัตว์คู่คนไตรภาคี (Tripatite Zoonosis Guide: TZG)4 ในส่วนท่ี 4.2 ข้ันตอนท่ี 4.2 จัดต้ังกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมจะแจ้งและเชิญหน่วยงานหรือบุคคลต่างๆ ท่ีได้ระบุไว้ มาเข้าร่วมตามแนวทาง ของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ และตามผลการวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพ่ือให้เกิดการด�าเนินการท่ีเป็น สหวิทยาการและหลายภาคส่วน คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ จะก�าหนดภาพรวมพันธกิจและบทบาทของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ข้ันตอนท่ี 4.3 จัดการประชุมกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย หน้าท่ีเฉพาะของกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต่างๆ จะแตกต่างกันเป็นอย่างมากในประเทศต่างๆ ตามข้อก�าหนด ขอบเขตงาน (ToRs) และตามความต้องการของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ในบางกรณี คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วมหรือคณะท�างานเชิงเทคนิคจะมีค�าถามเฉพาะ หรือต้องการข้อมูลเฉพาะ ผู้น�าการประเมินจะรับผิดชอบในการหาข้อตกลงร่วมกันในก�าหนดการและข้อมูลท่ีจะ ต้องส่งต่อให้กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหรือกลุ่มอ่ืนๆ ประเด็นส�าคัญ โดยท่ัวไป กิจกรรมต่างๆ ของคณะท�างานเชิงเทคนิคจะเป็นเร่ืองวิชาการโดยเฉพาะ ในขณะท่ีกิจกรรมของคณะกรรมการ ขับเคล่ือนฯ จะเป็นเร่ืองมุมมองด้านนโยบาย กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจะให้ค�าปรึกษาแก่ คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ องค์การอนามัยโลก องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ และองค์การสุขภาพสัตว์โลก. 2019. คู่มือฉบับ ไตรภาคี เพ่ือก�าหนด กรอบการด�าเนินงานด้านโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนระดับประเทศ โดยใช้แนวทางสุขภาพหน่ึงเดียว และการมีส่วนร่วมจากภาคีหลายภาคส่วน. องค์การอนามัยโลก. เข้าถึงเอกสาร https://apps.who.int/iris/han- dle/10665/325620, เม่ือวันท่ี 26 มิถุนายน 2563 24 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 1 จัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วม ส่ิงแวดล้อมท่ีสนับสนุน การพัฒนาศักยภาพในการประเมินความเส่ียงร่วมท่ีเป็นส่วนหน่ึงของการควบคุมโรคติดต่อจาก สัตว์สู่คนโดยใช้แนวทางสุขภาพหน่ึงเดียว (One Health zoonosis control) เป็นกิจกรรมท่ีมีความส� าคัญล�าดับต้นๆ ในแผน ปฏิบัติการแห่งชาติของประเทศอินโดนีเซียในเร่ืองความม่ันคงด้านสาธารณสุข และอยู่ในค�าส่ังของประธานาธิบดีในเร่ืองการ พัฒนาการเตรียมตัวและการรับมือกับโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนท่ีเก่ียวข้องกับหลายภาคส่วน ซ่ึงจัดท�าในปี 2562 กฎหมาย และนโยบายท่ีมีอยู่เหล่าน้ีท�าให้มีกรอบงานด้านกฎหมายส�าหรับการประเมินความเส่ียงร่วม และส่งเสริมการด�าเนินงาน ในประเทศอินโดนีเซียเป็นอย่างมาก คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม กระทรวงประสานงานการพัฒนามนุษย์และวัฒนธรรม ซ่ึงมีหน้าท่ี ดูแลกิจกรรมการควบคุมโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนในประเทศอินโดนีเซีย ตลอดจนโครงการร่วมหลายภาคส่วนท่ีเก่ียวข้องกับ ภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน ในการประชุมเชิงปฏิบัติการน�าร่องส�าหรับการประเมินความเส่ียงร่วมในเดือนมีนาคม 2561 กระทรวงการพัฒนามนุษย์และวัฒนธรรมเสนอตัวเป็นคณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม โดยมีพ้ืนฐาน ทางกฎหมายรองรับท�าให้สามารถด�าเนินการเป็นผู้จัดการดูแลงานโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนได้ การวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียท่ีเก่ียวข้องมากท่ีสุดในประเทศอินโดนีเซีย ได้แก่ กระทรวงเกษตร กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงประสานงานการพัฒนามนุษย์และวัฒนธรรม กระทรวงประสานงานการเมือง กฎหมาย และ ความม่ันคง กระทรวงกลาโหม กระทรวงส่ิงแวดล้อมและป่าไม้ สาธารณสุขจังหวัด ปศุสัตว์จังหวัด ศูนย์สืบสวนสอบสวน โรคระดับจังหวัด (DICs) และหน่วยงานด้านความเส่ียงพิบัติจังหวัดและอ�าเภอ ประเทศต่างๆ ท่ีมีรัฐบาลแบบกระจายอ�านาจ เหมือนกับประเทศอินโดนีเซีย จะต้องสร้างศักยภาพการเตรียมตัวและการรับมือในระดับชาติและระดับจังหวัด ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมและคณะท�างานเชิงเทคนิค โครงสร้างของคณะท�างานเชิงเทคนิคฯ ข้ึนอยู่กับส่ิงคุกคามท่ี ได้ประเมิน และประกอบด้วยสมาชิกจากกระทรวงและสถาบันท่ีเก่ียวข้องท่ีสุด คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ เป็นผู้ก�าหนดผู้น�า การประเมินความเส่ียงร่วมโดยเลือกจากกลุ่มผู้ประสานงานท่ีได้รับการฝึกอบรมในการประชุมเชิงปฏิบัติการของประเทศ และของจังหวัด ตัวอย่าง: การจัดต้ังการประเมินความเส่ียงร่วมในประเทศอินโดนีเซีย 25เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)24 หลักสูตรท่ี 2 การวางกรอบความเส่ียง ส�าหรับการประเมินความเส่ียงร่วม 26 ข้ันตอนท่ี 5 การวางกรอบความเส่ียง 27 ตัวอย่าง: การวางกรอบความเส่ียงสำาหรับโรคพิษสุนัขบ้า 26 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 2. RISk FRAMINGFOR THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 5: Risk framing Risk framing, coordinated by the JRA Lead, is completed and shared before the technical team starts its assessment. In risk framing, the JRA Steering Committee defines the hazard as well as the scope, purpose and key objectives of the risk assessment, according to the template in Annex J. The steering committee completes one template for each hazard. Through this framing, the steering committee guides the technical JRA process to focus on their key concerns related to the event or threat to ensure that results are practical and useful to support event or threat management decision-making, implementation, and risk communications. The JRA Technical Team subsequently formulates risk assessment questions based on the risk frame (SEE MODULE 3: STEP 7). An additional outcome of the framing discussion is better mutual understanding of the perspectives and needs from other members of the steering committee. Step 5.1. Define the specific hazard Although, the hazard is likely to be well known prior to convening the risk assessment, confirming the specific hazard ensures focused discussion. Keeping the hazard as narrow as possible makes the assessment more directed and its outcomes more useful. Example hazards: • avian influenza A(H7N9) virus • avian influenza viruses • potentially zoonotic influenza viruses. Key points • The JRA Steering Committee may need to modify the risk framing iteratively based on discussions with the JRA Technical Team or Stakeholder Group. • Each sector conducts a sector-specific risk assessment for the event, and brings their information and results to the joint assessment. However, conducting a JRA is possible even if sector-specific assessments are not complete. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 2 การวางกรอบความเส่ียงส�าหรับการประเมินความเส่ียงร่วม คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ อาจปรับเปล่ียนกรอบความเส่ียงได้ตามผลการหารือกับคณะท�างานเชิงเทคนิคฯ หรือกลุ่ม ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย แต่ละภาคส่วนสามารถจัดท�าการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วน พร้อมท้ังน�าข้อมูลและผลลัพธ์ของตนไปใช้ในการ ประเมินความเส่ียงร่วมได้ อย่างไรก็ตาม การประเมินความเส่ียงร่วมสามารถด�าเนินการได้แม้ว่าการประเมินความเส่ียง เฉพาะภาคส่วนจะยังไม่เสร็จสมบูรณ์ก็ตาม ประเด็นส�าคัญ ข้ันตอนท่ี 5 การวางกรอบความเส่ียง การวางกรอบความเส่ียงจัดท�าข้ึนโดยการประสานงานระหว่างผู้น�าการประเมินความเส่ียงและคณะกรรมการ ขับเคล่ือนฯ และน�าส่งให้คณะท�างานเชิงเทคนิคฯ ก่อนท่ีจะเร่ิมท�าการประเมิน ในการวางกรอบความเส่ียง คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ จะให้ค�าจ�ากัดความเร่ืองส่ิงคุกคาม กรอบการด�าเนินการ จุดมุ่งหมาย และวัตถุประสงค์ หลักของการประเมิน ตามแบบฟอร์มในภาคผนวก ญ. คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ จะกรอกแบบฟอร์มหน่ึงใบส�าหรับ ส่ิงคุกคามแต่ละอย่าง กรอบความเส่ียงน้ีจะน�ามาใช้ในกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม โดยเน้นความส�าคัญ กับข้อกังวลหลักๆ ท่ีเก่ียวกับเหตุการณ์หรือส่ิงคุกคาม เพ่ือให้ได้ผลลัพธ์ท่ีสามารถน�าไปปฏิบัติได้และเป็นประโยชน์ ต่อการตัดสินใจในการจัดการส่ิงคุกคาม การด�าเนินการและการส่ือสารความเส่ียงต่างๆ ต่อจากน้ัน คณะท�างาน เชิงเทคนิคฯ จะร่วมก�าหนดค�าถามในการประเมินความเส่ียงตามกรอบความเส่ียง (ดู หลักสูตรท่ี 3: ข้ันตอนท่ี 7) จุดประสงค์ของการหารือกรอบความเส่ียงน้ี คือ การมีความเข้าใจร่วมกันท่ีดีข้ึนในมุมมองและความต้องการ ของสมาชิกคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ท่านอ่ืนๆ ข้ันตอนท่ี 5.1 ก�าหนดนิยามส่ิงคุกคาม (Hazard) ถึงแม้ว่าส่ิงคุกคาม (Hazard) อาจจะเป็นส่ิงท่ีทราบกันอยู่แล้วก่อนท่ีจะมีการจัดประชุมประเมินความเส่ียง แต่การก�าหนดส่ิงคุกคามท่ีเฉพาะเจาะจงน้ัน จะช่วยเพ่ิมความม่ันใจว่าจะมีการหารือในประเด็นท่ีเฉพาะเจาะจง การให้ค�าจ�ากัดความส่ิงคุกคามน้ันควรท�าให้เฉพาะเจาะจงท่ีสุดเท่าท่ีเป็นไปได้ เน่ืองจากจะท�าให้การประเมินน้ัน มีความตรงไปตรงมาและน�าผลลัพธ์ ไปใช้ ได้จริง ตัวอย่างส่ิงคุกคาม • ไวรัสไข้หวัดนก สายพันธ์ุเอ (H7N9) • ไวรัสไข้หวัดนกต่างๆ • ไวรัสไข้หวัดท่ีมีโอกาสติดจากสัตว์สู่คน 27เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 2. RISk FRAMINGFOR THE JRA 26 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 5: Risk framing Risk framing, coordinated by the JRA Lead, is completed and shared before the technical team starts its assessment. In risk framing, the JRA Steering Committee defines the hazard as well as the scope, purpose and key objectives of the risk assessment, according to the template in Annex J. The steering committee completes one template for each hazard. Through this framing, the steering committee guides the technical JRA process to focus on their key concerns related to the event or threat to ensure that results are practical and useful to support event or threat management decision-making, implementation, and risk communications. The JRA Technical Team subsequently formulates risk assessment questions based on the risk frame (SEE MODULE 3: STEP 7). An additional outcome of the framing discussion is better mutual understanding of the perspectives and needs from other members of the steering committee. Step 5.1. Define the specific hazard Although, the hazard is likely to be well known prior to convening the risk assessment, confirming the specific hazard ensures focused discussion. Keeping the hazard as narrow as possible makes the assessment more directed and its outcomes more useful. Example hazards: • avian influenza A(H7N9) virus • avian influenza viruses • potentially zoonotic influenza viruses. Key points • The JRA Steering Committee may need to modify the risk framing iteratively based on discussions with the JRA Technical Team or Stakeholder Group. • Each sector conducts a sector-specific risk assessment for the event, and brings their information and results to the joint assessment. However, conducting a JRA is possible even if sector-specific assessments are not complete. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 MOduLE 2. RISk FRAMINGFOR THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 5.2. Define the scope The scope of the JRA will in most cases be an assessment of health risks at the human– animal–environment interface posed by the agreed hazard within the country, in a specific geographical area or administrative level of concern (e.g. national or subnational level). The steering committee suggests how much of the sector-specific discussion (including risk assessment questions and risk pathways) is included in the JRA and how much is completed in advance through sector-specific assessments and outcomes brought to the JRA. Sector-specific aspects may be included in the JRA scope as needed in order to evaluate risk at the interface. Example scope: • Domestic health risks at the human–animal–environment interface posed by avian influenza virus H7N9 currently circulating in neighbouring country X. Step 5.3. Agree on purpose and key objectives In general, the purpose of any risk assessment is to support the mitigation of risks associated with the hazard, while the key objective is to provide a basis for management or communications decisions. However, countries may also wish to emphasize more specific purposes and objectives relative to the assessed zoonotic disease event or threat. These are discussed, agreed upon, and communicated to the JRA Technical Team. Example: Risk framing for rabies In Country X, the hazard of concern selected by the JRA Steering Committee is rabies. The committee’s top concern is a recent series of deaths in farmers, which resulted in farmers’ unions demanding that the government improve disease control. The steering committee is concerned about risks at the animal–human interface between farmers and feral dogs, but is also concerned about the risk of feral dogs transmitting rabies to livestock, which could be further transmitted to farmers. The issue is of nationwide concern, and festival season is approaching which will increase livestock slaughter and thus interaction between animals and humans. The steering committee wants the JRA to provide general risk mitigation options and consider improved safety for farmers, the primary concern of the farmers’ unions. This must therefore be included in management and communication decisions. All ministries involved in animal, human, and wildlife health should have technical representatives on the technical team, as should the national university, which operates a rabies surveillance research study in the country. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 2 การวางกรอบความเส่ียงส�าหรับการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนข้ันตอนท่ี 5.2 ก�าหนดกรอบ/ขอบเขต (scope) ในหลายกรณี ขอบเขตการประเมินความเส่ียงร่วมจะเป็นการประเมินความเส่ียงด้านสุขภาพท่ีเช่ือมโยงระหว่าง คน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม ท่ีเห็นพ้องกันในประเทศว่าเป็นอันตรายในพ้ืนท่ีใดพ้ืนท่ีหน่ึง หรือเป็นอันตรายในระดับท่ี ฝ่ายบริหาร(เช่น ระดับชาติ หรือระดับท้องถ่ิน)กังวล คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ จะแนะน�าว่าควรจะน�าการหารือ (รวมถึงค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงและเส้นทางความเส่ียง)และผลการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วน มารวมในการประเมินความเส่ียงร่วมมากน้อยแค่ไหน ท้ังน้ี ประเด็นต่างๆ ท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงเฉพาะ ภาคส่วน อาจน�ามารวมในกรอบการประเมินความเส่ียงร่วมได้เพ่ือให้เกิดการเช่ือมโยงกัน ตัวอย่างกรอบ • ความเส่ียงด้านสุขภาพในประเทศระหว่างคน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม ท่ีเกิดจากไวรัสไข้หวัดนก H7N9 ซ่ึงขณะน้ี แพร่กระจายอยู่ในประเทศเพ่ือนบ้าน X ข้ันตอนท่ี 5.3 สร้างข้อตกลงเร่ืองจุดมุ่งหมายและ วัตถุประสงค์หลักของการประเมิน โดยท่ัวไปจุดมุ่งหมายของการประเมินความเส่ียงใดๆ คือ การหาแนวทางเพ่ือบรรเทาความเส่ียงท่ีเกิดจาก ส่ิงคุกคาม ในขณะท่ีวัตถุประสงค์หลัก คือ การหาปัจจัยพ้ืนฐานหรือข้อตกลงร่วมกันในการจัดการและส่ือสาร ความเส่ียง อย่างไรก็ตาม หลายๆ ประเทศอาจต้องการเน้นความส�าคัญกับจุดมุ่งหมายและวัตถุประสงค์ท่ีเฉพาะ ต่อส่ิงคุกคาม ส่ิงต่างๆ เหล่าน้ีเป็นส่ิงท่ีต้องหารือ ตกลง และส่ือสารกันในคณะท�างานเชิงเทคนิคฯ ในประเทศ X ส่ิงคุกคามท่ีคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ เลือก คือ โรคพิษสุนัขบ้า ข้อกังวลหลักของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ คือ การเสียชีวิตของชาวนาหลายคนเม่ือเร็วๆ น้ี ซ่ึงท�าให้สหพันธ์ุชาวนาชาวไร่ ฯ เรียกร้องให้รัฐบาลยกระดับการควบคุมโรค คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ กังวลเร่ืองความเส่ียงระหว่างสัตว์และคนในกลุ่มชาวนาและสุนัขจรจัด และกังวลเร่ืองความ เส่ียงของสุนัขจรจัดท่ีสามารถแพร่เช้ือพิษสุนัขบ้าให้แก่ปศุสัตว์ ได้ ซ่ึงจะท�าให้สามารถแพร่เช้ือต่อไปยังชาวนาได้ ประเด็น ดังกล่าวน้ีเป็นข้อกังวลของประเทศ โดยเฉพาะในช่วงใกล้เทศกาลท่ีมีการช�าแหละปศุสัตว์มากข้ึน จะท�าให้มีความใกล้ชิด ระหว่างสัตว์และคนเพ่ิมมากข้ึน คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ต้องการให้การประเมินความเส่ียงร่วมน�าเสนอทางเลือกในการ บรรเทาความเส่ียงและเพ่ิมความปลอดภัยให้ชาวนาซ่ึงเป็นข้อกังวลหลักของสหภาพชาวนา โดยจะน�าไปประกอบการตัดสิน ใจเพ่ือบริหารจัดการและส่ือสารความเส่ียง คณะท�างานเชิงเทคนิคฯ ควรประกอบไปด้วยผู้แทนจากกระทรวงต่างๆ ท่ีรับ ผิดชอบด้านสุขภาพคน สัตว์และปศุสัตว์ รวมถึงผู้แทนจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติท่ีมีการศึกษาและงานวิจัยเก่ียวกับการ เฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้าในประเทศ ตัวอย่าง: การวางกรอบความเส่ียงส�าหรับโรคพิษสุนัขบ้า 28 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) 29เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม 30 ข้ันตอนท่ี 6 ระบุและทำาแผนผังเส้นทางความเส่ียง 32 ตัวอย่าง: เส้นทางความเส่ียงสำาหรับไข้ริฟต์วาลเลย์ 33 ข้ันตอนท่ี 7 กำาหนดและต้ังคำาถามในการประเมินความเส่ียง 36 ตัวอย่าง: คำาถามในการประเมินความเส่ียง สำ าหรับโรคไข้ริฟต์วาลเลย์ 37 ข้ันตอนท่ี 8 อธิบายลักษณะความเส่ียง 46 ตัวอย่าง: อธิบายลักษณะความเส่ียงสำาหรับ ไข้หวัดนกชนิดก่อโรครุนแรง หรือ HPAI (H5N1) 30 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนเร่ิมต้น ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมจะสรุปกรอบความเส่ียงให้แก่คณะท�างานเชิงเทคนิคฯ ทราบ เช่น ส่ิงคุกคาม ขอบเขต จุดมุ่งหมาย และวัตถุประสงค์หลักท่ีคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ได้ตกลงกันไว้ เคล็ดลับ ควรเร่ิมใช้แบบรายงานการประเมินความเส่ียงร่วม ในขณะน้ี (ภาคผนวก ฉ.) เพ่ือบันทึกการหารือต่างๆ ข้ันตอนท่ี 6 ระบุและท�าแผนผังเส้นทาง ความเส่ียง (Risk Pathway) จากข้อมูลเร่ืองส่ิงคุกคาม ขอบเขต จุดมุ่งหมาย และวัตถุประสงค์หลักท่ีคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ได้ให้ ไว้ใน การวางกรอบความเส่ียง คณะท�างานเชิงเทคนิคจะระบุเส้นทางความเส่ียงต่างๆ ท่ีเป็นไปได้ โดยยังไม่ค�านึงถึง โอกาส (likelihood) และบันทึกข้อมูลในแผนผังเส้นทางความเส่ียง (ดังท่ีได้อธิบายไว้ในภาพท่ี 4) เส้นทางความเส่ียง (Risk Pathway) จะอธิบายล�าดับความเช่ือมโยงของส่ิงคุกคามจากแหล่งท่ีมาจนกระท่ัง เกิดการติดเช้ือของพาหะท่ีสนใจ เส้นทางความเส่ียงท้ังหมดส�าหรับโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน ส่วนใหญ่เร่ิมต้น จากการท่ีเช้ือโรคแพร่เข้าไปยังประเทศ ผ่านการแพร่กระจายในสัตวผ่านเข้าสู่ร่างกายมนุษย์ (หรือพาหะอ่ืนๆ) และอาจจะแพร่กลับไปท่ีสัตว์อีก แผนผังเส้นทางความเส่ียงจะวางกรอบการประเมินฯ ให้อยู่ภายในกรอบท่ีได้อธิบายไว้ในหลักสูตรท่ี 2: ข้ันตอนท่ี 5 ของคู่มือเชิงปฏิบัติการน้ี แผนผังเส้นทางความเส่ียงจะท�าให้คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ สามารถส่ือสารความ เส่ียงให้แก่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอ่ืนๆ และจัดการความเส่ียงได้ง่ายข้ึน การเข้าใจความสัมพันธ์ท่ีเก่ียวข้องตามเส้น ทางต่างๆ ในแผนผัง จะท�าให้คณะท�างานเชิงเทคนิคสามารถเสนอทางเลือกในการจัดการความเส่ียงท่ีสามารถ ปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่าท่ีสุด กระบวนการระบุและอภิปรายถึงเส้นทางความเส่ียง จะช่วยช้ีให้เห็นถึงแหล่งท่ีมาท่ีน่าสนใจของส่ิงคุกคาม ซ่ึง ควรจะน�าไปรวมไว้ในค�าถามประเมินความเส่ียง กระบวนการน้ีอาจจะท�าให้เกิดค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความ เส่ียงใหม่ๆ ได้ 31เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)30 Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 1 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 6.1. Identify points and processes in the risk pathways from each hazard source 5 Conditional dependence occurs when each step depends on the previous step, so that if a step does not occur, the following ones cannot occur. For example, a poultry worker can only be exposed to H7N9 virus at work if the virus is present in the chicken flock, which is conditional on it having been introduced to the chicken flock. If the virus is never introduced to the flock, the worker cannot logically be exposed at work (but may be exposed elsewhere, via another pathway). To promote the fullest understanding of the national system, the JRA Technical Team identifies all possible pathways of hazard movement as comprehensively as possible. Tracing all possible starting points (sources), within the scope defined by the steering committee, along the logical sequence of events, through to exposure of a human host (or back into an animal host from a human host), the technical team elaborates all processes along the pathways. This includes animal transport, potential exposures/infections in other species and wildlife, and border crossings. Including all points in a logical sequence allows understanding of the conditional dependence5 of events and processes, which is useful when assessing the likelihood for each risk assessment question (SEE MODULE 3: STEP 8.3). Sources of the pathogen may be known or unknown. If sources are unknown, all possible sources are proposed. Examples of interface-relevant sources for avian influenza include household poultry, wild birds, live animal markets, commercial poultry units, poultry products, and equipment. All plausible potential sources within the scope of the JRA are identified and included. Any risk pathways assumed but not known in detail are included to the extent possible, identifying and noting the information gaps. Value chain analysis identifies important points and processes in the animal health-related risk pathways. Other plausible risk pathways, such as exposure of household poultry via wild birds or household pets, are also considered. Risk pathway diagrams from sector-specific risk assessments provide further information and may reveal additional potential sources of hazard exposure. Risk pathways crossing the interface are highlighted (AS DEPICTED IN FIG. 4). These are possible risk assessment questions to address in module 3: step 8. Step 6.2. Draw a final pathway diagram by hand or electronically Once the risk pathways have been identified and agreed upon, the JRA Lead documents the complete risk pathway in hand-drawn or electronic diagrams. These are consulted during future JRA iterations and attached to the JRA report when requested. Key point Through the entire JRA process, the JRA Lead facilitates ongoing dialogue among the JRA Steering Committee, the JRA Technical Team, and the JRA Stakeholder Group (when available), to continually assess and modify the scope, risk assessment questions, and risk pathways. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน ระหว่างกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมจะด�าเนินการให้เกิดการหารืออย่างต่อเน่ือง ระหว่างคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ คณะท�างานเชิงเทคนิค และกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (หากมีการจัดต้ัง) เพ่ือประเมินและ ปรับเปล่ียนขอบเขตค�าถามท่ีจะใช้ในการประเมิน และเส้นทางความเส่ียงอย่างต่อเน่ือง ประเด็นส�าคัญ ข้ันตอนท่ี 6.1 ระบุประเด็นและกระบวนการต่างๆ ในเส้นทาง ความเส่ียงจากแหล่งท่ีมาของส่ิงคุกคามแต่ละจุด คณะท�างานเชิงเทคนิคจะระบุเส้นทางการเคล่ือนท่ีของส่ิงคุกคามท่ีเป็นไปได้ท้ังหมดให้เข้าใจได้ง่ายท่ีสุดเท่าท่ี เป็นไปได้ พร้อมท้ังอธิบายเส้นทางการแพร่เช้ืออย่างเป็นเหตุเป็นผล ต้ังแต่แหล่งท่ีมาของเช้ือ (source) ท่ีเป็น ไปได้ท้ังหมดตามกรอบท่ีคณะกรรมการขับเคล่ือนฯได้ก�าหนดไว้ จนถึงคนซ่ึงเป็นแหล่งรับเช้ือสุดท้าย (หรือ การแพร่โรคกลับจากคนไปยังสัตว์ท่ีเป็นพาหะ) จากน้ันขยายความรายละเอียดของกระบวนการแพร่เช้ือตาม เส้นทางท่ีก�าหนดไว้ รวมถึงข้อมูลเร่ืองการขนส่งสัตว์ การรับเช้ือ/ท่ีเป็นไปได้ในสายพันธ์ุอ่ืนๆ. และในสัตว์ป่า ตลอดจนการข้ามพรมแดน การพิจารณาประเด็นท้ังหมดตามล�าดับข้ันท่ีเป็นเหตุเป็นผล จะท�าให้เกิดความ เข้าใจเร่ืองการพ่ีงพากันอย่างมีเง่ือนไข (Conditional depe dence) ซ่ึงจะเป็นประโยชน์ ในการประเมินโอกาส (likelihood) ส� าหรับค�าถามในการประเมินความเส่ียงแต่ละข้อ (ดูหลักสูตรท่ี 3: ข้ันตอนท่ี 8.3) แหล่งท่ีมาต่างๆ ของเช้ือโรคอาจจะเป็นส่ิงท่ีทราบกันอยู่แล้วหรืออาจไม่ทราบก็ได้ หากไม่ทราบแหล่งท่ีมา ควร มีการเสนอแหล่งท่ีมาท้ังหมดท่ีเป็นไปได้ ตัวอย่างของแหล่งท่ีมาท่ีเก่ียวข้องกับเช้ือไข้หวัดนก เช่น สัตว์ปีกใน ครัวเรือน นกป่า ตลาดค้าสัตว์ท่ีมีชีวิต หน่วยการค้าสัตว์ปีก ผลิตภัณฑ์สัตว์ปีก และอุปกรณ์ ควรจะระบุและ บันทึกแหล่งท่ีมาท่ีเป็นไปได้ในขอบเขตของการประเมินความเส่ียงร่วม รวมท้ังควรจะบันทึกเส้นทางความเส่ียง ท่ีสันนิษฐาน แต่ไม่ทราบรายละเอียดให้มากท่ีสุดเท่าท่ีท�าได้ ตลอดจนระบุและบันทึกข้อมูลท่ีขาดหาย การวิเคราะห์ห่วงโซ่คุณค่า (Value chain analysis) สามารถช้ีให้เห็นประเด็น ส�าคัญและกระบวนการต่างๆ ในเส้นทางความเส่ียงท่ีเก่ียวกับสุขภาพสัตว์ เส้นทางความเส่ียงท่ีน่าเช่ือถืออ่ืนๆ เช่น การรับเช้ือจากสัตว์ปีกหลังบ้าน ผ่านนกป่าหรือสัตว์เล้ียงควรน�ามาพิจารณาด้วยแผนผังเส้นทางความเส่ียงท่ีได้ จากการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วนจะให้ข้อมูลเพ่ิมเติมและอาจช่วยเปิดเผยแหล่งท่ีมาอ่ืนๆ ของการรับเช้ือ จากส่ิงคุกคาม ควรให้ความส�าคัญกับเส้นทางความเส่ียงต่างๆ ท่ีสามารถข้ามการเช่ือมโยงได้ด้วย (ตามภาพท่ี 4 ) ส่ิงเหล่าน้ีสามารถใช้เป็นค�าถามในการประเมินความเส่ียงท่ีจะกล่าวถึงในหลักสูตรท่ี 3: ข้ันตอนท่ี 8 ได้ ข้ันตอนท่ี 6.2 วาดสรุปแผนผังเส้นทางความเส่ียงด้วยลายมือ หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เม่ือได้ข้อสรุปและเห็นพ้องกันเร่ืองเส้นทางความเส่ียงแล้ว ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมจะบันทึกเส้นทางความ เส่ียงท่ีสมบูรณ์เป็นแผนผังลายมือหรืออิเล็กทรอนิกส์ แผนผังเหล่าน้ีจะน�ามาหารือกันในการประเมินความเส่ียง ร่วมในคร้ังต่อไป และจะน�าไปแนบกับรายงานการประเมินความเส่ียงร่วมหากได้รับการร้องขอ การพ่ึงพากันอย่างมีเง่ือนไข (Conditional d pendence) เกิดข้ึนเม่ือ แต่ละข้ันตอนข้ึนอยู่กับข้ันตอนก่อนหน้าน้ี หากข้ันตอนหน่ึงไม่เกิด ข้ึน ข้ันตอนต่อไปไม่สามารถเกิดข้ึนได้เช่นกัน ยกตัวอย่างเช่น คนงานท่ีท�างานเก่ียวกับสัตว์ปีกสามารถรับเช้ือไวรัส H7N9 ได้ในท่ีท�างานเท่าน้ัน หากมีเช้ือน้ันอยู่ในฝูงไก่ ซ่ึงเป็นเง่ือนไขท่ีท�าให้คนงานต้องเข้าไปเก่ียวข้องกับฝูงไก่ หากเช้ือไวรัสน้ีไม่มีในฝูงไก่ คนงานจะไม่สามารถติดเช้ือน้ีในท่ี ท�างานได้ (แต่อาจจะติดเช้ือจากท่ีอ่ืนๆ โดยผ่านเส้นทางความเส่ียงอ่ืน) 32 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Example: Risk pathways for Rift Valley fever virus Figure 6. shows a risk pathway diagram for Rift Valley fever virus in the ugandan national context This risk pathway diagram describes all potential pathways for Rift Valley fever virus infecting humans at the human–animal–environment interface after introduction into Uganda. • Blue highlights animal to animal transmissions • Black highlights reflect risk pathways across vectors to animal interfaces • Red highlights risk pathways related to human exposure interfaces For a given hazard, risk pathway diagrams may differ between countries or even subnational level territories due to differences in animal production systems, food value-chains, and local practices, for instance. Vectors Meat from unknown origins Infected animals from neighbouring countries Infected animals at farm Infected animals at home Infected animals at slaughter facility Infected animals products from neighbouring countries Infected wild animals Infected game meat Meat from infected animals at slaughter facility Meat from infected animals at butcheries and meat stalls Meat from infected animals at home Meat from infected animals at farm Infected milk sold commercially Infected milk at home Imported RVF case Infected person from neighbouring country Infected animals at commercial places like markets and trading points Human infected with RVF virus uganda's border ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ตัวอย่าง: เส้นทางความเส่ียงส�าหรับไข้ริฟต์วาลเลย์ ภาพประกอบท่ี 6 แสดงแผนผังเส้นทางความเส่ียงส�าหรับไวรัสไข้ริฟต์วาลเลย์ ในบริบทของประเทศอูกันดา แผนผังเส้นทางความเส่ียงน้ีอธิบายเส้นทางท้ังหมดท่ีเป็นไปได้ส�าหรับเช้ือไวรัสไข้ริฟต์วาลเลย์ท่ีท�าให้คนติดเช้ือจากการเช่ือมโยง ระหว่างคน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม ภายหลังจากท่ีประเทศอูกันดาได้รับเช้ือ เส้นสีแดงแสดงเส้นทางความเส่ียงท่ีเก่ียวกับ การรับเช้ือของคน เส้นสีม่วงสะท้อนเส้นทางความเส่ียงข้ามระหว่างพาหะไปสู่การติดเช้ือของสัตว์ ในขณะท่ีเส้นสีฟ้า เน้นเร่ือง การแพร่เช้ือจากสัตว์สู่สัตว์ แผนผังเส้นทางความเส่ียงท่ียกตัวอย่างน้ี อาจจะแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศหรือแม้แต่ในระดับจังหวัด เน่ืองจากความ แตกต่างกันในเร่ืองระบบการผลิตของสัตว์ ห่วงโซ่อาหาร และการปฏิบัติการในแต่ละท้องถ่ิน เป็นต้น 33เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 32 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Example: Risk pathways for Rift Valley fever virus Figure 6. shows a risk pathway diagram for Rift Valley fever virus in the ugandan national context This risk pathway diagram describes all potential pathways for Rift Valley fever virus infecting humans at the human–animal–environment interface after introduction into Uganda. • Blue highlights animal to animal transmissions • Black highlights reflect risk pathways across vectors to animal interfaces • Red highlights risk pathways related to human exposure interfaces For a given hazard, risk pathway diagrams may differ between countries or even subnational level territories due to differences in animal production systems, food value-chains, and local practices, for instance. Vectors Meat from unknown origins Infected animals from neighbouring countries Infected animals at farm Infected animals at home Infected animals at slaughter facility Infected animals products from neighbouring countries Infected wild animals Infected game meat Meat from infected animals at slaughter facility Meat from infected animals at butcheries and meat stalls Meat from infected animals at home Meat from infected animals at farm Infected milk sold commercially Infected milk at home Imported RVF case Infected person from neighbouring country Infected animals at commercial places like markets and trading points Human infected with RVF virus uganda's border Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 7: Formulate and document risk assessment questions Taking into account the outcomes of risk framing and the risk pathway diagram, the JRA Technical Team formulates precise risk assessment questions to ensure that the risk assessment is practical and relevant for the priority health management decisions under consideration by the steering committee. Annex I provides examples to show how the risk framing, risk assessment questions, and risk management options work together. Guided by the risk framing (module 2: step 5), the JRA focuses on risk pathways that cross the human–animal–environment interface. Sometimes, additional risk assessment questions emerge later or a given risk assessment question may be revised based on the technical discussion. Ideally, the JRA Technical Team, through the JRA Lead, discusses and agrees upon risk assessment questions with the steering committee before proceeding to step 8. Step 7.1. Formulate appropriate risk assessment questions Appropriate risk assessment questions (ILLUSTRATED IN FIG. 7): • are written using the general format of “What is the likelihood and impact of…?”; • are specific, usually noting in each risk assessment question: – Hazard (e.g. “avian influenza H7N9 virus”); – Event/thing to be assessed (e.g. “at least one human becomes clinically ill”, “disease is detected in another country”, “virus begins circulating locally”); – Location (e.g. “within province A”, “in live animal markets”, “in already affected areas”, “in unaffected areas neighbouring affected areas”); – Population (e.g. “in live animal market workers”, “in health care workers”, “in children”, “in workers in intensively managed poultry farms”); – Source (e.g. “due to virus coming from wild birds”, “due to virus in raw/processed poultry meat”); Tip Draw on a white board or flip chart to visualize pathways under discussion. The group can start drawing pathways from any point. Starting with the interface concern, based on the risk framing, and moving outwards is often helpful. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน การวาดบนกระดานไวท์บอร์ตหรือกระดาษฟลิปชาร์ต จะช่วยให้เห็นภาพเส้นทางต่างๆ ในระหว่างการหารือ คณะท�างานเชิงเทคนิคสามารถเร่ิมวาดเส้นทางจากจุดใดก่อนก็ได้ การวาดโดยเร่ิมจากจุดท่ีมีความเช่ือมโยงตามท่ีได้วางกรอบ ความเส่ียงและวาดต่อออกไปเร่ือยๆ มักช่วยให้เห็นภาพรวมและจะเป็นประโยชน์มากข้ึน เคล็ดลับ ข้ันตอนท่ี 7 ก�าหนดและต้ังค�าถามใน การประเมินความเส่ียง คณะท�างานเชิงเทคนิค ใช้ผลจากการวางกรอบความเส่ียงและแผนผังเส้นทางความเส่ียง ในการก�าหนดค�าถาม ส�าหรับใช้ในการประเมินความเส่ียง เพ่ือให้การประเมินความเส่ียงน้ันปฏิบัติได้จริงและสอดคล้องกับการตัดสินใจ ในการจัดการด้านสุขภาพท่ีเป็นความส�าคัญเร่งด่วนของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ภาคผนวก 1 แสดงตัวอย่าง การวางกรอบความเส่ียง ค�าถามในการประเมินความเส่ียง และทางเลือกในการจัดการความเส่ียงน้ันท�างานร่วม กันอย่างไร ตามท่ีได้แนะน�าไว้ในเร่ืองกรอบความเส่ียง (ในหลักสูตรท่ี 2: ข้ันตอนท่ี 5) การประเมินความเส่ียงร่วม จะให้ความส�าคัญกับเส้นทางความเส่ียงท่ีมีการเช่ือมโยงระหว่างคน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม ในบางคร้ัง ค�าถามในการประเมินความเส่ียงอาจเกิดข้ึนเพ่ิมเติมหรือมีการปรับเปล่ียนตามการหารือเชิงเทคนิค โดยหลักการแล้วคณะท�างานเชิงเทคนิคซ่ึงน�าโดยผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม ควรจะหารือและเห็นพ้องกับ คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ในเร่ืองค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงก่อนท่ีจะด�าเนินการต่อไปในข้ันตอนท่ี 8 ข้ันตอนท่ี 7.1 ก�าหนดค�าถามในการประเมินความเส่ียงท่ีเหมาะสม ค�าถามในการประเมินความเส่ียงท่ีเหมาะสม (แจกแจงไว้ในภาพประกอบท่ี 7) • เขียนโดยใช้รูปแบบท่ัวไปว่า “อะไรเป็นโอกาสและผลกระทบของ……” • มีความเฉพาะเจาะจง มักจะบันทึกไว้ในค�าถามในการประเมินความเส่ียงแต่ละข้อ - ส่ิงคุกคาม (เช่น เช้ือไวรัสไข้หวัดนก H7N9) - เหตุการณ์/ส่ิงท่ีถูกประเมิน (เช่น “มีผู้ป่วยท่ีเข้ารับการรักษาอย่างน้อยหน่ึงคน” “ได้มีการตรวจพบโรคใน อีกประเทศ” “เช้ือไวรัสเร่ิมแพร่กระจายในประเทศ”) - พ้ืนท่ี (เช่น “ในจังหวัด A” “ในตลาดค้าสัตว์ท่ีมีชีวิต” “ในพ้ืนท่ีท่ีได้รับผลกระทบแล้ว” “ในพ้ืนท่ีท่ีไม่ได้รับ ผลกระทบท่ีอยู่ติดกับพ้ืนท่ีท่ีได้รับผลกระทบ”) - ประชากร (เช่น “คนงานตลาดค้าสัตว์มีชีวิต” “เจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข” “เด็ก” “คนงานในฟาร์มสัตว์ปีกท่ี มีการเล้ียงแบบหนาแน่น”) - แหล่งท่ีมา (เช่น “จากเช้ือไวรัสท่ีมากับนกป่า” “จากเช้ือไวรัสในเน้ือสัตว์ปีกดิบ/ท่ีผ่านการแปรรูป”) 34 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) • are relevant if they: – fit into the agreed scope and are based on JRA objectives; – are agreed upon by all members of the JRA Steering Committee; • are time-bound, i.e. a this time frame is provided (e.g. “within the next 12 months”, “during this outbreak”); • describe the unwanted outcome (e.g. spread of disease, increase in the number of cases/deaths). Figure 7. Formulating specific, relevant and time-bound risk assessment questions What is the likelihood and impact of… WHAT hazard and event (as agreed during risk framing) WHERE population and location WHEN time frame HOW source (may be refined/decided/finalized later, after discussing the risk pathways) Example: What is the likelihood and impact of at least one consumer in the country being exposed to influenza A(H7N9) virus in a live bird market in the next 6 months? Table 1 drafts the risk assessment questions. Add specific information into a table row, and then formulate the full question. The question always starts with “What is the likelihood and impact of…” and then continues using the information from the row. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม มีความเก่ียวข้อง หาก - ค�าถามเหมาะสมกับขอบเขตท่ีได้ตกลงกันไว้ และเป็นไปตามวัตถุประสงค์ ในการประเมินความเส่ียงร่วม - สมาชิกท้ังหมดของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ เห็นพ้องกัน มีขอบเขตเร่ืองเวลา เช่น มีการให้กรอบระยะเวลา (เช่น “ภายใน 12 เดือนต่อมา” “ในช่วงท่ีมีการระบาดของ โรค”) อธิบายผลลัพธ์ท่ีไม่ต้องการ (เช่น การแพร่กระจายของเช้ือโรค การเพ่ิมจ�านวนผู้ป่วย/ผู้เสียชีวิต) ภาพประกอบท่ี 7 ก�าหนดค�าถามในการประเมินความเส่ียง เร่ิมต้นด้วย: อะไรเป็นโอกาสและผลกระทบของ….. อะไร ส่ิงคุกคาม และ เหตุการณ์ (ตามท่ีได้ตกลงกันไว้ในการวางกรอบความเส่ียง) ท่ีไหน ประชากร และ สถานท่ี เม่ือไร กรอบระยะเวลา อย่างไร แหล่งท่ีมา (แหล่งท่ีมาอาจปรับปรุง/ตัดสินใจ/สรุป ภายหลังจากท่ีได้มีการหารือร่วมกัน เร่ืองเส้นทางความเส่ียง) ตัวอย่าง: อะไรเป็นโอกาสและผลกระทบของ ผู้บริโภคในประเทศอย่างน้อยหน่ึงคนท่ีได้รับเช้ือไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธ์ุเอ (H7N9) ในตลาด ค้าสัตว์ปีกมีชีวิตในระยะเวลา 6 เดือนต่อจากน้ี ตารางท่ี 1 ร่างค�าถามในการประเมินความเส่ียง: โดยใส่ข้อมูลเฉพาะในแถวตารางแล้วจึงก�าหนดค�าถาม ค�าถามมักจะ เร่ิมด้วย “อะไรเป็นโอกาสและผลกระทบของ…” ต่อด้วยการใช้ข้อมูลในแถว 35เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Table 1: developing risk assessment questions Number/ extent of situation Target population Geographic location Outcome Hazard Source of exposure Time frame W ha t is t he li ke lih oo d an d im pa ct o f… at least one human poultry worker in a live animal market exposed H5N1 avian influenza virus (NA, any source) during the next influenza high activity season an increasing number children in the country deaths H5N1 avian influenza virus (NA, any source) during this H5N1 outbreak at least one consumer/ shopper in province A presents with clinical disease a new subtype of animal influenza virus in live poultry market X in the next 12 months (NA, any) live poultry markets (NB: this is not strictly an interface question) to bordering provinces spread H7N9 avian influenza virus (NA, any source) during the coming Chinese New Year season at least one human in province X exposed Ebola virus wild animals specific bat migration period/fruiting period of trees at least one tourist national park X infected Crimean Congo haemorrhagic fever virus Ixodid ticks high abundance period (country dependent) or high season for tourism increasing number slaughterhouse workers in country Y infected Rift Valley fever virus susceptible livestock meat major festivities Using the above criteria, a risk assessment question is: “What is the likelihood and impact of at least one human poultry worker in an intensively managed chicken farm in province A being exposed to an infectious H5N1 avian influenza virus within the next 12 months?” Additional criteria may be added, for example, “… as a result of the presence of this virus in the local wild bird population?” Key points • Risk assessment questions include one hazard, (“virus A”, not “virus X and virus Y”). • It is possible that many appropriate risk assessment questions emerge. To make the JRA manageable, choose five or fewer questions (priorities) for assessment. With sufficient time, the JRA might address additional questions. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน ตารางท่ี 1: จัดท�าค�าถามในการประเมินความเส่ียง โดยการใช้หลักเกณฑ์ข้างต้น ค�าถามในการประเมินความเส่ียงจึงเป็น อะไรท่ีเป็นโอกาสและผลกระทบของคนงาน อย่างน้อยหน่ึงคนในฟาร์มไก่ท่ีมีการเล้ียงแบบหนาแน่นในจังหวัด A ท่ีได้รับเช้ือไข้หวัดนก H5N1 ในระยะเวลา 12 เดือน ต่อจากน้ี” อาจจะเพ่ิมเติมหลักเกณฑ์อ่ืนๆ ได้ เช่น “... จากการมีเช้ือไวรัสในกลุ่มนกธรรมชาติในประเทศ” ค�าถามในการประเมินความเส่ียงจะใส่เร่ืองส่ิงคุกคามเพียงส่ิงเดียว (เช่น “ไวรัส A” ไม่ใช่ “ไวรัส X และ ไวรัส Y”) • อาจมีค�าถามในการประเมินความเส่ียงท่ีเหมาะสมหลายค�าถาม ให้เลือกค�าถามท่ีมีความส�าคัญท่ีสุดไม่เกิน 5 ค�าถาม เพ่ือ น�ามาประเมินความเส่ียงร่วม ท้ังน้ี หากมีเวลาเพียงพอ จึงค่อยเพ่ิมค�าถาม ประเด็นส�าคัญ จ�านวน/ ขอบเขตของ สถานการณ์ ประชากร เป้าหมาย พ้ืนท่ีทาง ภูมิศาสตร์ ผลลัพธ์ ส่ิงคุกคาม แหล่งรับเช้ือ กรอบเวลา อะ ไร ที่ เป็ น โอ ก าส แ ละ ผ ลก ระ ท บ ขอ ง. .. อย่างน้อยหน่ึงคน คนงานท่ีทำางาน เก่ียวกับสัตว์ปีก ในฟาร์มสัตว์ปีก ในตลาดค้าสัตว์ ท่ีมีชีวิต ติดเช้ือ เช้ือไวรัส ไข้หวัดนก H5N1 (ไม่ทราบ, แหล่งใดก็ได้) ช่วงท่ีมีการ ระบาดของ ไข้หวัดใหญ่ ในรอบถัดไป จำานวนท่ีเพ่ิมข้ึน เด็ก ในประเทศ เสียชีวิต เช้ือไวรัส ไข้หวัดนก H5N1 (ไม่ทราบ, แหล่งใดก็ได้) ช่วงท่ีมีการ ระบาดของ เช้ือ (H5N1) อย่างน้อยหน่ึงคน ผู้บริโภค / ผู้ซ้ือ ในจังหวัด A แสดงอาการ ของโรค กลุ่มย่อยใหม่ ของเช้ือไวรัส ไข้หวัดของสัตว์ ในตลาด X ท่ีมี การค้าสัตว์ปีก มีชีวิต ในอีก 12 เดือน (ไม่ทราบ, ถ้ามี) ตลาดค้าสัตว์ปีก (หมายเหตุ: คำาถามน้ีไม่ใช่ คำาถามเร่ือง การเช่ือมต่อ) ในจังหวัดต่างๆ ท่ีอยู่ชายแดน แพร่กระจาย เช้ือไวรัส ไข้หวัดนก H5N1 (ไม่ทราบ, แหล่งใดก็ได้) ในช่วงตรุษจีน ท่ีกำาลังจะมาถึง อย่างน้อยหน่ึงคน คน ในจังหวัด X สัมผัสเช้ือ เช้ือไวรัสอีโบลา สัตว์ป่า ช่วงอพยพของ ค้างคาว / ช่วง ท่ีต้นไม้ออกผล อย่างน้อยหน่ึงคน นักท่องเท่ียว ในอุทยานแห่ง ชาติ X ติดเช้ือ เช้ือไวรัสโรค ไข้เลือดออก ไครเมียน คองโก (Crimean Congo Haemorrhagic Fever) เห็บไอโซดิท (Ixodid ticks) ในช่วงท่ีมี คนมากหรือ ช่วงท่ีมี นักท่องเท่ียว มาก จำานวนท่ีเพ่ิมข้ึน คนงานใน โรงงานฆ่าสัตว์ ในจังหวัด Y ติดเช้ือ ไข้ริฟต์วาลลีย์ เน้ือสัตว์ท่ีมีเช้ือ ในช่วงท่ีมี เทศกาลหลักๆ 36 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ค�าถามท่ีไม่เป็นค�าถามในการประเมินความเส่ียงร่วม หาก • ไม่ข้ึนต้นด้วย “อะไรคือโอกาสและผลกระทบของ….” • มีค�าตอบอยู่แล้ว และอาจค้นพบค�าตอบได้ โดยการรวบรวมข้อมูลเพ่ิมข้ึน/ข้อมูลท่ีดีข้ึน • อ้างถึงส่ิงท่ีเกิดข้ึนในขณะน้ีมากกว่าส่ิงท่ีสามารถเกิดข้ึนได้ในอนาคต • ไม่สอดคล้องโดยตรงกับการตัดสินใจว่าควรจะจัดการอย่างไร เคล็ดลับ ข้ันตอนท่ี 7.2 ตรวจสอบค�าถามในการประเมินความเส่ียง ในการประชุมคณะท�างานเชิงเทคนิคอาจมีข้อสงสัยท่ีต้องการค�าตอบหรือต้องหารือกัน แต่ไม่ใช่ค�าถามท่ีใช้ในการ ประเมินความเส่ียงซ่ึงมักเป็นค�าถามทางระบาดวิทยาหรือประเมินสถานการณ์ ถึงแม้ว่ากระบวนการประเมินความ เส่ียงท่ีเป็นมาตรฐานไม่ได้ใช้ค�าถามเหล่าน้ี แต่ค�าถามเหล่าน้ีอาจจะมีความส�าคัญเป็นอย่างมากในการประเมิน สถานการณ์โดยรวม และช่วยเติมเต็มข้อมูลท่ีขาด และหากเป็นค�าถามท่ีให้ข้อมูลเร่ืองความเป็นมาหรือท�าให้คณะท�างาน เชิงเทคนิคมีความเข้าใจย่ิงข้ึน ก็ก็ควรน�าค�าถามเหล่าน้ีไปหารือกัน ตัวอย่างค�าถามท่ีไม่เป็นค�าถามในการประเมินความเส่ียง • อะไรคือโอกาสท่ีจะมีเช้ือไวรัส H7N9 แพร่กระจายในตลาด X ท่ีค้าสัตว์ปีกมีชีวิตในปีน้ี • อะไรเป็นขอบเขตของการแพร่กระจายของเช้ือไวรัส H5N1 ในสัตว์ปีกในประเทศ X ในเดือนน้ี • อะไรเป็นโอกาสท่ีเช้ือไวรัส H5N1 จะข้ามพรมแดนจากประเทศ X ในช่วงท่ีมีการระบาด • อะไรเป็นความเส่ียงท่ีเก่ียวข้องกับการน�าเข้าสัตว์ปีกจากประเทศ Y ในช่วงท่ีมีการแพร่ระบาด บางคร้ังค�าถามเหล่าน้ีสามารถน�ามาเป็นค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงได้ เช่น อะไรเป็นโอกาสและ ผลกระทบของการขนส่งสัตว์ปีกท่ีติดเช้ือไวรัส H5N1 อย่างผิดกฎหมายข้ามพรมแดนจากประเทศ X ในช่วงท่ี มีการแพร่ระบาดน้ี ข้ันตอนท่ี 7.3 บันทึกค�าถามต่างๆ ท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียง บันทึกค�าถามต่างๆ ท่ีได้ก�าหนดส�าหรับการประเมินความเส่ียง ในแบบฟอร์มรายงานการประเมินความเส่ียงร่วม ตัวอย่าง: ค�าถามในการประเมินความเส่ียงส�าหรับโรคไข้ริฟต์วาลเลย์ “อะไรเป็นโอกาสและผลกระทบของการท่ีมีคนงานในโรงฆ่าสัตว์อย่างน้อยหน่ึงคนในจังหวัด X ติดเช้ือไวรัสโรคริฟต์วาลเลย์ ผ่านการสัมผัสของเหลวจากสัตว์ท่ีติดเช้ือในช่วงเดือนเมษายนถึงเดือนพฤศจิกายนในปีน้ี” 37เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)36 Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 8: Characterize the risk Based on the risk assessment questions and the risk pathways, and considering the hazard, scope, purpose, and key objectives provided by the steering committee in the risk framing, the JRA Technical Team conducts the technical assessment. The JRA report template documents the risk characterization. If more risk assessment questions are proposed or identified than can be assessed, prioritize and select questions based on: • key concerns described in the risk framing; • questions most strongly linked to practical management decisions; • key questions for public messaging. Step 8.1. Review and consider available information Prior to the JRA technical assessment meeting, the JRA Lead requests the JRA Technical Team to compile the relevant information (e.g. literature reviews, technical reports, surveillance data, as outlined in Annex G) (SEE MODULE 1: STEP 3.2.). This information may be shared in advance or brought to the assessment. Information gaps that impact the assessment are noted. For each risk assessment question, the JRA Technical Team examines the associated risk pathway, discusses shared information, and notes where there is sufficient information and where major data gaps exist. Information may include: • information brought to the risk assessment, shared in advance, or any additional supporting information the team may have; • results of sector-specific risk assessments already conducted for the event, disease, or hazard; • expert opinion of the JRA Technical Team members. Local expert knowledge is particularly useful when other information is lacking. For example, universities may be able to support literature reviews or information gathering. It is helpful to set up a shared folder or document repository to collect available information, in advance of conducting the JRA. Even with insufficient data quality or quantity, the technical team must still undertake the JRA to establish a preliminary level for each risk assessment question, 1) knowing the uncertainty will be very high, and 2) assuming there will be a next iteration after better specific data exists. With minimal data, the team: • relies more heavily on expert opinion through the technical team; • makes reasonable assumptions (as below); • uses information about a similar event under similar circumstances in the same country; • sources information from other areas or similar pathogens (e.g. publications, experiences). ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน ข้ันตอนท่ี 8 อธิบายลักษณะความเส่ียง คณะท�างานเชิงเทคนิคร่วมจัดท�าการประเมินเชิงเทคนิค โดยอ้างอิงตามค�าถามในการประเมินความเส่ียง และตามเส้นทางความเส่ียง ตลอดจนพิจารณาเร่ืองส่ิงคุกคาม ขอบเขต จุดมุ่งหมาย และวัตถุประสงค์หลักท่ี คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ได้ก�าหนดไว้ในกรอบความเส่ียง แบบรายงานการประเมินความเส่ียงร่วมจะบันทึก จัดท�าลักษณะความเส่ียง หากมีการเสนอหรือระบุค�าถามท่ีจะใช้ในการประเมินความเส่ียงมากกว่าท่ีจะสามารถประเมินได้ ควรจะจัดล�าดับ ความส�าคัญและคัดเลือกค�าถามตาม • ข้อกังวลหลักตามท่ีได้อธิบายไว้ในการวางกรอบความเส่ียง • ค�าถามท่ีเช่ือมโยงท่ีสุดกับการตัดสินใจในการจัดการท่ีสามารถท�าได้ • ค�าถามท่ีส� าคัญส�าหรับการส่ือสารต่อสาธารณะ ข้ันตอนท่ี 8.1 ทบทวนและพิจารณาข้อมูลท่ีมีอยู่ ก่อนการประชุมเพ่ือประเมินความเส่ียงร่วมเชิงเทคนิค ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมจะขอให้คณะท�างาน เชิงเทคนิครวบรวมข้อมูลท่ีเก่ียวข้อง (เช่น การทบทวนวรรณกรรม รายงานเชิงเทคนิคต่างๆ ข้อมูลการเฝ้าระวัง ตามท่ีได้ก�าหนดไว้ในภาคผนวก ช.) (ดูหลักสูตรท่ี 1: ข้ันตอนท่ี 3.2) อาจมีการแบ่งปันข้อมูลเหล่าน้ีล่วงหน้าหรือ ขณะท่ีท�าการประเมินความเส่ียง ควรมีการบันทึกข้อมูลท่ีขาดหายท่ีอาจส่งผลต่อการประเมินไว้ด้วย คณะท�างานเชิงเทคนิคตรวจสอบข้อมูลท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงของค�าถามแต่ละข้อ ในเส้นทางความเส่ียง ท่ีเก่ียวข้อง หารือข้อมูลท่ีมีอยู่และบันทึกว่าข้อมูลใดท่ีเพียงพอแล้ว และส่วนใดยังขาดข้อมูลท่ีส� าคัญ โดยข้อมูล น้ีอาจรวมถึง • ข้อมูลท่ีน�าไปประเมินความเส่ียง ข้อมูลท่ีได้น�าส่งให้แล้วล่วงหน้า หรือข้อมูลสนับสนุนเพ่ิมเติมท่ีคณะท�างาน อาจจะมี • ผลลัพธ์ท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วนในเร่ืองเหตุการณ์ โรค หรือส่ิงคุกคาม • ความคิดเห็นจากผู้เช่ียวชาญท่ีเป็นสมาชิกคณะท�างานเชิงเทคนิค ความรู้จากผู้เช่ียวชาญในพ้ืนท่ีจะมีประโยชน์เป็นอย่างย่ิงในกรณีท่ีมีข้อมูลไม่ครบถ้วน ตัวอย่างเช่น มหาวิทยาลัย ต่างๆ อาจจะสนับสนุนการทบทวนวรรณกรรมหรือการรวบรวมข้อมูลได้ การจัดท�าช่องทางการแลกเปล่ียนข้อมูล ท่ีมีอยู่ก่อนการด�าเนินการประเมินความเส่ียงจะเป็นประโยชน์อย่างย่ิง หากคณะท�างานเชิงเทคนิค มีความจ�าเป็นต้องด�าเนินการประเมินความเส่ียงร่วมในขณะท่ีมีปริมาณข้อมูลไม่ เพียงพอหรือข้อมูลมีคุณภาพไม่เพียงพอ คณะท�างานเชิงเทคนิค ควร 1) ตระหนักว่าผลการประเมินความเส่ียง มีความไม่แน่นอนสูง 2) จัดการประเมินความเส่ียงซ�้าหากมีข้อมูลเพ่ิมข้ึน ด้วยข้อมูลท่ีไม่มากพอ คณะท�างานจะ: • ใช้ความคิดเห็นของผู้เช่ียวชาญในคณะท�างานเชิงเทคนิคเป็นหลัก • จัดท�าสมมติฐานต่างๆ ท่ีสมเหตุสมผล (ดังแสดงด้านล่าง) • ใช้ข้อมูลเก่ียวกับเหตุการณ์ท่ีคล้ายคลึงกันภายใต้สถานการณ์ท่ีใกล้เคียงกันในประเทศเดียวกัน • หาแหล่งข้อมูลจากพ้ืนท่ีอ่ืนๆ หรือจากเช้ือโรคอ่ืนๆ ท่ีคล้ายคลึงกัน (เช่น เอกสารตีพิมพ์ ประสบการณ์) 38 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) And then: • identifies these factors as data gaps; • reflects these gaps in the uncertainty level assigned. When necessary for the JRA to proceed, the technical team may make certain assumptions (SEE ANNEX F, JRA REPORT TEMPLATE, SECTION 7), for instance, about key infrastructure or practices or the epidemiology of the disease event. Assumptions are overarching things that are likely to be true. They often allow a risk assessment to be conducted in known but unproven contexts. For example, the technical team assumes: • cases/deaths in people are linked epidemiologically with exposures to infected animals although there is no field evidence available; • live animal market hygiene and practices in province A are similar to that of province B; • surveillance of people is likely to identify cases anywhere in the country; • poultry slaughter practices during a common festival are the same among islands. The report identifies and records assumptions and prioritizes information necessary to prove or disprove assumptions, for collection before the next iteration of the JRA for this event. Where assumptions are made, they are considered as “true” for estimating likelihood and impact. Every country and every event is different. Teams consider the current context, including the risk assessment questions, when identifying the information needed and how to find it. Annexes G and H describe information that may be required and potential sources. Step 8.1 may be completed in parallel with the estimation of likelihood and impact for each risk assessment question, step 8.3 below. Key point When expertise on a specific hazard is limited (e.g. the disease has never occurred in the country), additional expertise (e.g. academic partners, research institutes, regional or international experts) is sought for the next JRA iteration. Key point Some types of risk assessment specifically include a hazard assessment, an entry assessment, and an exposure assessment. Formulating appropriate risk assessment questions within the risk framing ensures all three components are included. Alternatively, separate assessment of hazard, entry, and exposure can take place when characterizing the risk. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ประเด็นส�าคัญ หากความรู้ของผู้เช่ียวชาญในคณะท�างานฯในเร่ืองส่ิงคุกคามท่ีท�าการประเมินมีอยู่อย่างจ�ากัด (เช่น เช้ือโรคท่ีไม่เคยมีมาก่อน ในประเทศ) ควรหาผู้เช่ียวชาญมาเพ่ิมในการประเมินความเส่ียงร่วมคร้ังต่อไป (เช่น ภาคีภาควิชาการ สถาบันวิจัย ผู้เช่ียวชาญ ในภูมิภาคหรือผู้เช่ียวชาญต่างประเทศ) ต่อจากน้ัน ระบุว่าส่ิงเหล่าน้ีเป็นข้อมูลท่ีขาดหายไป บันทึกข้อมูลท่ีขาดหายไปเหล่าน้ีไว้ในระดับความไม่แน่นอน หากจ�าเป็นในการท�าให้การประเมินความเส่ียงร่วมสามารถด�าเนินต่อไปได้ คณะท�างานเชิงเทคนิคอาจจะ ต้ังสมมติฐานเฉพาะข้ึนมา (ภาคผนวก ฉ. แบบรายงานการประเมินความเส่ียงร่วม ส่วนท่ี 7) เช่น สมมติฐาน เก่ียวกับโครงสร้างพ้ืนฐาน หรือการปฏิบัติต่างๆ ท่ีส� าคัญ หรือเก่ียวกับระบาดวิทยาของเหตุการณ์ของโรค สมมติฐานน้ีครอบคลุมส่ิงต่างๆ ท่ีอาจจะเป็นจริงได้ บ่อยคร้ังท่ีสามารถให้คณะท�างานเชิงเทคนิคจัดการประเมิน ความเส่ียงในบริบทท่ีทราบกันดีแต่ไม่ได้รับการพิสูจน์ ตัวอย่างเช่น คณะท�างานเชิงเทคนิคต้ังสมมติฐานเร่ือง • การเจ็บป่วย/การเสียชีวิตในมนุษย์เช่ือมโยงทางระบาดวิทยากับการรับเช้ือจากสัตว์ท่ีติดเช้ือ แม้ว่าไม่มี หลักฐานในพ้ืนท่ี • สุขอนามัยและการด�าเนินการของตลาดค้าสัตว์มีชีวิตในจังหวัด A มีความคล้ายคลึงกับจังหวัด B • การเฝ้าระวังในคน ซ่ึงประมาณการณ์ว่าสามารถค้นหาผู้ป่วยในประเทศได้ทุกท่ี • การด�าเนินการฆ่าสัตว์ปีกในช่วงเทศกาล จะมีการด�าเนินการท่ีเหมือนกันในหมู่เกาะต่างๆ รายงานจะระบุและบันทึกสมมติฐานต่างๆ ตลอดจนข้อมูลท่ีเป็นล�าดับความส�าคัญซ่ึงจ�าเป็นต่อการพิสูจน์หรือ หักล้างสมมติฐาน เพ่ือรวบรวมไว้ก่อนท่ีจะจัดการประเมินความเส่ียงซ�้าในคร้ังต่อไป เม่ือมีการต้ังสมมติฐาน ต่างๆ แล้วจะถือว่าสมมติฐานเหล่าน้ัน ‘ถูกต้อง’ ส� าหรับการประเมินโอกาสและผลกระทบ ทุกประเทศและทุกเหตุการณ์มีความแตกต่างกัน คณะท�างานเชิงเทคนิคจะพิจารณาบริบทปัจจุบันตลอดจน ค�าถามต่างๆ ท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียง ในการระบุหาข้อมูลท่ีต้องการและระบุว่าจะหาข้อมูลน้ันๆ ได้อย่างไร ภาคผนวก ช. และ ซ. อธิบายข้อมูลท่ีอาจจะเป็นท่ีต้องการและแหล่งท่ีมาของข้อมูลท่ีเป็นไปได้ ข้ันตอนท่ี 8.1 อาจจะท�าให้เสร็จควบคู่ไปกับข้ันตอนท่ี 8.3 ท่ีประเมินโอกาสและผลกระทบส� าหรับค�าถามท่ีใช้ใน การประเมินความเส่ียงแต่ละข้อ ดังแสดงด้านล่าง ประเด็นส�าคัญ การประเมินความเส่ียงบางประเภทเป็นการประเมินเร่ืองส่ิงคุกคาม การเข้ามาของโรค และการรับเช้ือ การก�าหนดค�าถามใน การประเมินความเส่ียงท่ีเหมาะสมภายในกรอบความเส่ียงจะช่วยท�าให้แน่ใจว่าได้รวมองค์ประกอบท้ังสามน้ีครบแล้ว หรืออีก ทางเลือกหน่ึงคือ การแยกการประเมินส่ิงคุกคาม การเข้ามาของโรค และการรับเช้ือ เม่ือได้มีการก�าหนดลักษณะความเส่ียงแล้ว 39เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 38 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) And then: • identifies these factors as data gaps; • reflects these gaps in the uncertainty level assigned. When necessary for the JRA to proceed, the technical team may make certain assumptions (SEE ANNEX F, JRA REPORT TEMPLATE, SECTION 7), for instance, about key infrastructure or practices or the epidemiology of the disease event. Assumptions are overarching things that are likely to be true. They often allow a risk assessment to be conducted in known but unproven contexts. For example, the technical team assumes: • cases/deaths in people are linked epidemiologically with exposures to infected animals although there is no field evidence available; • live animal market hygiene and practices in province A are similar to that of province B; • surveillance of people is likely to identify cases anywhere in the country; • poultry slaughter practices during a common festival are the same among islands. The report identifies and records assumptions and prioritizes information necessary to prove or disprove assumptions, for collection before the next iteration of the JRA for this event. Where assumptions are made, they are considered as “true” for estimating likelihood and impact. Every country and every event is different. Teams consider the current context, including the risk assessment questions, when identifying the information needed and how to find it. Annexes G and H describe information that may be required and potential sources. Step 8.1 may be completed in parallel with the estimation of likelihood and impact for each risk assessment question, step 8.3 below. Key point When expertise on a specific hazard is limited (e.g. the disease has never occurred in the country), additional expertise (e.g. academic partners, research institutes, regional or international experts) is sought for the next JRA iteration. Key point Some types of risk assessment specifically include a hazard assessment, an entry assessment, and an exposure assessment. Formulating appropriate risk assessment questions within the risk framing ensures all three components are included. Alternatively, separate assessment of hazard, entry, and exposure can take place when characterizing the risk. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 8.2. Identify information gaps (Annex F, JRA report template, section 10) In this step, the technical team identifies and clearly documents in the JRA report all key information that is missing or of insufficient quality. This may be done in parallel with step 8.1 where missing information is identified. The report discusses and proposes potential next steps and timelines for obtaining the information, designating the team member responsible and potential information sources. If the information is crucial to risk management, making it available could trigger a future assessment iteration. Key point After making estimates in step 8.3, prioritize the data gaps noted in step 8.2. Specific information needed to inform likelihood and impact estimates and decrease uncertainty in the next JRA iteration receive priority. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน หลังจากท่ีได้ท�าการประเมินแล้วในข้ันตอนท่ี 8.3 ให้จัดล�าดับความส�าคัญของข้อมูลท่ีขาดหายไปตามข้ันตอน 8.2 โดยข้อมูล ท่ีต้องให้ความส�าคัญก่อน คือ ข้อมูลเฉพาะท่ีใช้ในการประเมินโอกาสและผลกระทบ ซ่ึงจะช่วยลดความไม่แน่นอนส�าหรับการ ประเมินคร้ังต่อไป ประเด็นส�าคัญ ข้ันตอนท่ี 8.2 การระบุข้อมูลท่ีขาดหาย (ภาคผนวก ฉ. แบบรายงานการประเมินความเส่ียงร่วม ส่วนท่ี 10) ในข้ันตอนน้ี คณะท�างานเชิงเทคนิคจะระบุและบันทึกรายละเอียดส�าคัญท้ังหมดท่ีขาดหายไปหรือท่ีมีคุณภาพไม่ดีพอ ในรายงานการประเมินความเส่ียงร่วม การด�าเนินการน้ีอาจท�าควบคู่กันไปกับข้ันตอนท่ี 8.1 ในรายงานจะมีการอภิปราย การเสนอแนวทางการด�าเนินงานข้ันต่อไป ตลอดจนเสนอระยะเวลาท่ีใช้ในการรวบรวม ข้อมูล โดยมีการมอบหมายคณะท�างานท่ีรับผิดชอบและบอกแหล่งข้อมูลท่ีเป็นไปได้ หากข้อมูลน้ันมีความส�าคัญ ในการจัดการความเส่ียง การได้ข้อมูลน้ันๆ จะสามารถเร่งให้เกิดการประเมินซ�้าในคร้ังต่อไปได้ 40 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 8.3. Estimate likelihood and impact and assign respective uncertainties for each risk assessment question (Annex F, JRA report template, section 8) In this step, the JRA Technical Team addresses each risk assessment question individually, considering associated risk pathways and associated risk factors for each. 8.3.1. Estimate likelihood For each risk assessment question, the likelihood (chance of the situation described in the risk assessment question happening) is estimated based on (1) the information available, and (2) the expert opinion of the JRA Technical Team. The technical team considers how the context in which the event is taking place, including local capacity, could influence the likelihood or impact of the event. This context assessment may include factors that are infrastructural/programmatic, social, ethical, technical, scientific, economic or environmental/ecological, such as pathogen evolution, capacity for case detection, severity of the disease in people, and capacity of the health system to respond effectively. The JRA process completes the context assessment while estimating the likelihood and impact for each risk assessment question. Estimates of likelihood at particular steps in risk pathways may already be available from sector-specific risk assessments. These are extremely helpful in estimating interface risks. If the JRA Technical Team is unable to assign a likelihood estimate for a specific risk assessment question based on available data, the team notes the decision, recording the data gaps for that question and explaining the decision in the report. The technical team still conducts all other assessment steps for all risk assessment questions. Likelihood estimates are assigned a qualitative category, as in Table 2, based on assessment of the likelihood that the situation described in the risk assessment question will occur. Key points With minimal or poor quality information: • DO attempt to estimate likelihood and impact accurately, and then assign high uncertainty. • Do NOT assign likelihood and impact estimates as “moderate” in attempt to balance lack of evidence. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนท่ี 8.3 ประเมินโอกาสและผลกระทบ ตลอดจนความไม่ แน่นอนในค�าถามในการประเมินความเส่ียงแต่ละข้อ (ภาคผนวก ฉ. แบบรายงานการประเมินความ เส่ียงร่วม ส่วนท่ี 8) ในข้ันตอนน้ี คณะท�างานเชิงเทคนิคจะกล่าวถึงค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงทีละข้อ โดยพิจารณาเร่ือง เส้นทางความเส่ียงต่างๆ ท่ีเช่ือมโยง และปัจจัยเส่ียงท่ีเก่ียวข้องแต่ละอย่าง ประเด็นส�าคัญ เม่ือมีข้อมูลไม่มากพอหรือมีข้อมูลท่ีไม่มีคุณภาพเพียงพอ • ต้องพยายามประเมินโอกาสและผลกระทบอย่างแม่นย�า และก�าหนดให้มีความไม่แน่นอนท่ีสูง • ต้องไม่ก�าหนดการประเมินโอกาสและผลกระทบแบบ “ปานกลาง” เพ่ือพยายามให้สมดุลกับการไม่มีหลักฐานข้อมูล การประเมินโอกาส (likelihood) ส�าหรับค�าถามในการประเมินความเส่ียงแต่ละข้อ จะมีการประเมินโอกาส (โอกาสท่ีจะเกิดสถานการณ์ตามท่ีได้ อธิบายไว้ในค�าถามส�าหรับการประเมินความเส่ียง) ตาม (1) ข้อมูลท่ีมีอยู่ และ (2) ความคิดเห็นของผู้เช่ียวชาญ ในคณะท�างานเชิงเทคนิค คณะท�างานเชิงเทคนิคจะพิจารณาบริบทของการเกิดเหตุการณ์ รวมถึงศักยภาพในแต่ละพ้ืนท่ี จะมีผลต่อโอกาส หรือผลกระทบของเหตุการณ์อย่างไร การประเมินบริบทอาจรวมถึงการประเมินปัจจัยต่างๆ ท่ีเป็นเร่ืองโครงสร้าง พ้ืนฐาน สังคม จริยธรรม เทคนิค วิทยาศาสตร์ เศรษฐกิจ หรือส่ิงแวดล้อม/นิเวศวิทยา เช่น วิวัฒนาการของ เช้ือโรค ความสามารถในการตรวจพบเช้ือ ความรุนแรงของเช้ือโรคในคน และศักยภาพของระบบสาธารณสุข ในการรับมือได้อย่างมีประสิทธิภาพ กระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมจะท�าให้การประเมินมีความสมบูรณ์ข้ึน การประเมินโอกาสท่ีจะเกิดตามเส้นทางความเส่ียง อาจมีข้อมูลอยู่แล้วจากการการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาค ส่วน ซ่ึงจะเป็นประโยชน์อย่างมากในการประเมินความเส่ียงท่ีมีการเช่ือมโยง หากคณะท�างานเชิงเทคนิคไม่สามารถใช้ข้อมูลท่ีมีอยู่ประเมินโอกาสจากค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงเฉพาะ ได้ คณะท�างานจะบันทึกการตัดสินใจ และระบุว่าไม่มีข้อมูลส�าหรับค�าถามน้ัน รวมท้ังอธิบายเร่ืองการตัดสินใจไว้ ในรายงาน คณะท�างานเชิงเทคนิคยังคงด�าเนินข้ันตอนการประเมินอ่ืนๆ ส� าหรับค�าถามอ่ืนต่อไป การประเมินโอกาสเป็นการประเมินเชิงคุณภาพ ดังท่ีได้แสดงในตารางท่ี 2 41เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 40 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 8.3. Estimate likelihood and impact and assign respective uncertainties for each risk assessment question (Annex F, JRA report template, section 8) In this step, the JRA Technical Team addresses each risk assessment question individually, considering associated risk pathways and associated risk factors for each. 8.3.1. Estimate likelihood For each risk assessment question, the likelihood (chance of the situation described in the risk assessment question happening) is estimated based on (1) the information available, and (2) the expert opinion of the JRA Technical Team. The technical team considers how the context in which the event is taking place, including local capacity, could influence the likelihood or impact of the event. This context assessment may include factors that are infrastructural/programmatic, social, ethical, technical, scientific, economic or environmental/ecological, such as pathogen evolution, capacity for case detection, severity of the disease in people, and capacity of the health system to respond effectively. The JRA process completes the context assessment while estimating the likelihood and impact for each risk assessment question. Estimates of likelihood at particular steps in risk pathways may already be available from sector-specific risk assessments. These are extremely helpful in estimating interface risks. If the JRA Technical Team is unable to assign a likelihood estimate for a specific risk assessment question based on available data, the team notes the decision, recording the data gaps for that question and explaining the decision in the report. The technical team still conducts all other assessment steps for all risk assessment questions. Likelihood estimates are assigned a qualitative category, as in Table 2, based on assessment of the likelihood that the situation described in the risk assessment question will occur. Key points With minimal or poor quality information: • DO attempt to estimate likelihood and impact accurately, and then assign high uncertainty. • Do NOT assign likelihood and impact estimates as “moderate” in attempt to balance lack of evidence. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 1 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Table 2: Criteria to estimate likelihood Likelihood estimate Criteria High The situation described in the risk assessment question is likely to occur Moderate The situation described in the risk assessment question may occur Low The situation described in the risk assessment question is unlikely to occur Negligible The situation described in the risk assessment question is almost certain not to occur but could occur under exceptional circumstances 8.3.2. Assign uncertainty for likelihood For each risk assessment question, level of uncertainty (how likely it is that the risk estimate for likelihood or impact is true) is assigned based on: (1) quality and quantity of data available, and (2) opinion of the JRA Technical Team. Step 8.1 describes data considerations. Even when there is minimal or poor quality information, likelihood and impact are still estimated before assigning a high level of uncertainty. The level of uncertainty is assigned according to the criteria in Table 3. Table 3: Criteria for estimating level of uncertainty Uncertainty Criteria Very high Lack of data or reliable information; results based on crude speculation only High Limited data or reliable information available; results based on educated guess Moderate Some gaps in availability or reliability of data and information, or conflicting data; results based on limited consensus Low Reliable data and information available but may be limited in quantity, or be variable; results based on expert consensus Very low Reliable data and information are available in sufficient quantity; results strongly anchored in empiric data or concrete information Key point Record the rationale for each estimate: include all key information on which an estimate is based, so others can follow the technical team decision to fully understand how the estimate was made. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน ตารางท่ี 2 หลักเกณฑ์การประเมินโอกาสท่ีจะเกิดความเส่ียง ประเด็นส�าคัญ บันทึกเหตุผลส�าหรับการประเมินแต่ละข้อ รวมท้ังใส่ข้อมูลส� าคัญท้ังหมดว่าการประเมินน้ีอ้างอิงตามส่ิงใด เพ่ือท่ีบุคคลอ่ืนๆ จะสามารถติดตามและเข้าใจการตัดสินใจของคณะท�างานเชิงเทคนิคได้ว่าการประเมินน้ี มาได้อย่างไร . . ก�าหนดความไม่แน่นอนส�าหรับโอกาส (uncertainty for likelihood) ค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงแต่ละข้อ จะมีการใส่ระดับความไม่แน่นอนไว้ด้วยตาม (1) คุณภาพและ ปริมาณของข้อมูลท่ีมีอยู่ และ (2) ความคิดเห็นของคณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน ท่ี 8.1 อธิบายเร่ืองการพิจารณาข้อมูล แม้ว่าจะมีข้อมูลไม่เพียงพอหรือมีข้อมูลท่ีมีคุณภาพไม่ดีนัก คณะท�างาน เชิงเทคนิคก็ยังคงต้องประเมินโอกาสและผลกระทบโดยควรระบุว่ามีระดับความไม่แน่นอนท่ีสูง หลักเกณฑ์การวัดระดับความไม่แน่นอนอธิบายไว้ในตารางท่ี 3 ประเมิน โอกาส หลักเกณฑ์ สูง เหตุการณ์น้ันมีโอกาสเกิดข้ึนได้สูง ปานกลาง เหตุการณ์น้ันมีโอกาสเกิดข้ึนได้บ้าง ต�่า เหตุการณ์น้ันมีโอกาสเกิดข้ึนได้ตำ่า แต่ก็ยังสามารถเกิดข้ึนได้ เล็กน้อย เหตุการณ์น้ันมีความเส่ียงท่ีตำ่ามาก ไม่น่าจะเกิดข้ึนได้ แต่ก็มิสามารถละเลยได้ ตารางท่ี 3 หลักเกณฑ์ในการประเมินระดับความไม่แน่นอน (level of uncertainty) ความไม่แน่นอน หลักเกณฑ์ สูงมาก ไม่มีข้อมูลหรือรายละเอียดท่ีเช่ือถือได้ ผลลัพธ์มาจากการคาดเดาแบบหยาบๆ เท่าน้ัน สูง มีข้อมูลหรือรายละเอียดท่ีเช่ือถือได้ท่ีจำากัด ผลลัพธ์มาจากการคาดเดาแบบใช้ความรู้ ปานกลาง มีข้อมูลและรายละเอียดท่ีเช่ือถือได้บางส่วน หรือมีข้อมูลท่ีขัดแยังกัน ผลลัพธ์มาจากการลงความเห็นท่ี ไม่ เอกฉันท์ ต�่า มีข้อมูลและรายละเอียดท่ีเช่ือถือได้ในระดับนึง หรือมีข้อมูลท่ีหลากหลาย ผลลัพธ์มาจากการลงความเห็นท่ีเป็น เอกฉันท์จากผู้เช่ียวชาญ ความคลาด เคล่ือนต�่ามาก มีข้อมูลและรายละเอียดท่ีเช่ือถือได้มากเพียงพอ ผลลัพธ์ยึดตามข้อมูลเชิงประจักษ์ มีหลักฐานหรือ รายละเอียดท่ีเป็นรูปธรรม 42 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 2 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 8.3.3. Estimate impact Each risk assessment question estimates the impact according to how bad it would be if the exact situation described in the question were to occur. The JRA typically assesses impact at the population, local, national, or international level rather than the individual level. The impact at the individual person level generally relates to disease severity and is a factor in the context assessment. The JRA may consider only direct impacts to health and health systems or may include a broader set of direct and indirect impacts, e.g. economic, social, environmental. The JRA Steering Committee defines the scope of the impacts to be assessed. Impact estimates are assigned one of four qualitative categories, as shown in Table 4, based on the assessment of impact if the situation described in the risk assessment question were to occur. The JRA Technical Team should focus on concerns identified by the government in the risk framing when assigning the category. For example, if the impact on tourism was a major concern for the government, that aspect should be the focus of the impact assessment. When there is more than one area of concern, that of highest impact should be selected for inclusion in the risk matrix (module 3: step 8.4) for the risk assessment question. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม . . . ประเมินผลกระทบ (estimate impact) ค�าถามในการประเมินความเส่ียงแต่ละข้อจะประเมินผลกระทบว่า หากเกิดสถานการณ์ข้ึนจริงตามท่ีได้อธิบาย ไว้ในค�าถามจะเป็นอย่างไร โดยปกติการประเมินความเส่ียงร่วมจะประเมินผลกระทบในระดับประชากร ระดับพ้ืนท่ี ระดับชาติ หรือระดับ นานาชาติ มากกว่าท่ีจะประเมินในระดับตัวบุคคล ผลกระทบในระดับตัวบุคคลโดยท่ัวไปแล้วมักจะเก่ียวกับความ รุนแรงของโรคและเป็นปัจจัยหน่ึงท่ีใช้ในการประเมินแบบบริบท การประเมินความเส่ียงร่วมอาจจะพิจารณาเพียงเร่ืองผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาพและระบบสาธารณสุข หรือ อาจจะพิจารณาไปถึงเร่ืองท่ีกว้างข้ึนของผลกระทบทางตรงและทางอ้อม เช่น ทางเศรษฐกิจ สังคม ส่ิงแวดล้อม คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ จะก�าหนดขอบเขตของผลกระทบท่ีจะประเมิน การประเมินผลกระทบถูกก�าหนดให้เป็นหน่ึงในส่ีหมวดในการประเมินเชิงคุณภาพ (ดังแสดงในตารางท่ี 4) โดย ใช้การประเมินผลกระทบว่าหากสถานการณ์ตามท่ีได้อธิบายไว้ในค�าถามในการประเมินความเส่ียงเกิดข้ึนจริง คณะท�างานเชิงเทคนิคควรจะให้ความส� าคัญกับข้อกังวลท่ีรัฐบาลได้ก�าหนดไว้ในการวางกรอบความเส่ียงตาม หมวดหมู่ ยกตัวอย่างเช่น หากผลกระทบเร่ืองการท่องเท่ียวเป็นข้อกังวลหลักของรัฐบาล ประเด็นน้ันควรจะ น�ามาเป็นประเด็นท่ีมุ่งเน้นในการประเมินผลกระทบ ในกรณีท่ีมีประเด็นข้อกังวลมากกว่าหน่ึงประเด็นควรเลือก ประเด็นท่ีมีผลกระทบสูงท่ีสุดเพ่ือใส่ลงไปในในตารางความเส่ียง (ดูหลักสูตรท่ี 3: ข้ันตอนท่ี 8.4) ส� าหรับค�าถาม ท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียง 43เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 42 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 8.3.3. Estimate impact Each risk assessment question estimates the impact according to how bad it would be if the exact situation described in the question were to occur. The JRA typically assesses impact at the population, local, national, or international level rather than the individual level. The impact at the individual person level generally relates to disease severity and is a factor in the context assessment. The JRA may consider only direct impacts to health and health systems or may include a broader set of direct and indirect impacts, e.g. economic, social, environmental. The JRA Steering Committee defines the scope of the impacts to be assessed. Impact estimates are assigned one of four qualitative categories, as shown in Table 4, based on the assessment of impact if the situation described in the risk assessment question were to occur. The JRA Technical Team should focus on concerns identified by the government in the risk framing when assigning the category. For example, if the impact on tourism was a major concern for the government, that aspect should be the focus of the impact assessment. When there is more than one area of concern, that of highest impact should be selected for inclusion in the risk matrix (module 3: step 8.4) for the risk assessment question. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Table 4: Criteria to estimate impact if situation described in the risk assessment question occurs Im pa ct es ti m at e Criteria Direct examples Indirect examples (economic, social, environmental) Se ve re The situation described in the risk assessment question will have substantial NEGATIVE consequences on the health (or health system) of the population • Potential pandemic in the human population (or large at-risk groups) or animal population (domestic and wildlife) with high mortality; significant livestock production losses at national and international levels • Severe disruption of normal activities and services • Threat to national and international trade: losses of market shares, importation bans in other countries, drop in product prices (meat, eggs) • Large number of measures needed at national and international levels with significant cost for authorities and stakeholders • Threat to food security and/ or food supplies and indirectly human livelihoods at national level • Similar level of disruptions in other sectors M od er at e The situation described in the risk assessment question will have significant NEGATIVE consequences on the health (or health system) of the population • Case reports in several regions with significant mortalities in the human population (or medium at-risk groups) or animal population (domestic and wildlife) • May be a threat to food security or food supplies and indirectly human livelihoods at regional level • Threat mainly to national trade but maybe also to international trade in specific products produced in the affected regions (e.g. foie gras and avian influenza) • Several measures needed at regional and national levels involving major costs • Similar level of disruption in other sectors M in or The situation described in the risk assessment question will have marginal NEGATIVE consequences on the health (or health system) of the population • Rare human case reports (mainly in small at-risk groups) with rare mortality, and low number of animal case reports (domestic or wildlife), with low mortality • Small areas affected (regional level or below) • No threat to food security or the economy • Measures needed at regional level with low to moderate costs • Similar level of disruptions in other sectors N eg lig ib le The situation described in the risk assessment question will have insignificant NEGATIVE consequences on the health (or health system) of the population • No human case reports and no, or low number of, localized animal case reports (domestic or wildlife) • No threat to food security or the economy • Few measures needed at sub- regional or lower level; minor costs of measures implemented at sub- regional level • Similar level of disruptions in other sectors ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน ตารางท่ี 4 หลักเกณฑ์ในการประเมินผลกระทบ ในกรณีท่ีเกิดสถานการณ์ตามท่ีได้อธิบายไว้ในค�าถามในการประเมินความเส่ียง ผ ลก ระ ท บ ที่ ป ระ เมิ น หลักเกณฑ์ ตัวอย่างโดยตรง ตัวอย่างทางอ้อม (ด้านเศรษฐกิจ สังคม ส่ิงแวดล้อม) รุน แร ง สถานการณ์ท่ีอธิบายในค�าถาม ในการ ประเมินความเส่ียงจะมี ผลกระทบ ในเชิงลบต่อสุขภาพ (หรือต่อระบบ สุขภาพ) ของประชากรเป็นอย่างมาก • เป็นโรคระบาดท่ีเป็นไปได้ใน ประชากรมนุษย์ (หรือกลุ่มใหญ่ท่ี มีความเส่ียง) หรือประชากร สัตว์ (สัตว์เล้ียงและสัตว์ป่า) ซ่ึงท�าให้เกิด อัตรา การเสียชีวิตสูง ท�าให้สูญเสีย การผลิตด้าน ปศุสัตว์ท่ีส� าคัญใน ระดับประเทศและระดับโลก • ส่งผลกระทบท่ีรุนแรงต่อกิจกรรม และการบริการปกติ • เป็นความเส่ียงด้านการค้าในระดับ ประเทศ และระดับโลก: สูญเสียส่วน แบ่งทางการตลาด การยกเลิกการ น�าเข้าในบาง ประเทศ การลดลงของ ราคาสินค้า (เน้ือ สัตว์ ไข่) • จ�าเป็นต้องใช้มาตรการต่างๆ จ�านวน มากใน ระดับประเทศและระดับโลก อันก่อให้เกิด ค่าใช้จ่ายท่ีสูงส� าหรับ หน่วยงานของภาครัฐ และผู้มีส่วนได้ ส่วนเสียต่างๆ • เป็นความเส่ียงต่อความม่ันคงทาง อาหาร และ/หรือต่อแหล่งอาหาร โดยตรง และเป็น ความเส่ียงทางอ้อม ต่อการด�ารงชีวิตของ มนุษย์ ในระดับ ชาติ • มีผลกระทบในระดับท่ีใกล้เคียงกันใน ภาคส่วนอ่ืนๆ ป าน ก ลา ง สถานการณ์ท่ีอธิบายในค�าถาม ใน การประเมินความเส่ียงจะมี ผลกระ ทบในเชิงลบอย่างมี นัยส� าคัญต่อ สุขภาพ (หรือต่อ ระบบสุขภาพ) ของประชากร • รายงานการเจ็บป่วยในหลาย ภูมิภาคท่ีท�าให้มีการเสียชีวิตสูงใน ประชากรมนุษย์ (หรือกลุ่มท่ีมีความ เส่ียงปานกลาง) หรือในประชากร สัตว์ (สัตว์เล้ียงและสัตว์ป่า) • อาจจะเป็นความเส่ียงต่อความม่ันคง ทางอาหาร หรือแหล่งอาหาร และเป็น ความเส่ียงทางอ้อมต่อการด�ารงชีวิต ของมนุษย์ ในระดับภูมิภาค • เป็นความเส่ียงหลักๆ ต่อการค้าของ ประเทศ และอาจเป็นความเส่ียง ต่อการค้าระหว่างประเทศส�าหรับ ผลิตภัณฑ์เฉพาะต่างๆ ท่ีผลิตในพ้ืนท่ีท่ี ได้รับผลกระทบ (เช่น ตับห่าน/ ฟัวกราส์ และไข้หวัดนก) • จ�าเป็นต้องใช้มาตรการต่างๆ ใน ระดับภูมิภาคและระดับประเทศหลาย มาตรการท่ีท�าให้ต้องใช้ค่าใช้จ่ายมาก • มีผลกระทบในระดับท่ีใกล้เคียงกันใน ภาคส่วนอ่ืนๆ น้ อย สถานการณ์ท่ีอธิบายในค�าถามใน การประเมินความเส่ียงจะมี ผลกระทบในเชิงลบเป็นบาง ส่วนต่อสุขภาพ (หรือ ต่อระบบ สุขภาพ) ของประชากร • แทบจะไม่พบรายงานการเจ็บป่วย ในคน (หลักๆ ในกลุ่มเส่ียงกลุ่มเล็ก) โดยแทบจะไม่มี การเสียชีวิต และมี การรายงานจ�านวนสัตว์ท่ีเจ็บป่วย น้อย (สัตว์เล้ียง หรือสัตว์ป่า) ท่ีมี อัตราการเสียชีวิตท่ีต�่า • มีพ้ืนท่ีเพียงเล็กน้อยท่ีได้รับผลกระทบ (ในระดับภูมิภาคหรือต�่ากว่า) • ไม่เป็นความเส่ียงต่อความม่ันคงทาง อาหาร หรือต่อเศรษฐกิจ • มาตรการท่ีจ�าเป็นในระดับภูมิภาค ซ่ึงใช้ค่าใช้จ่ายน้อยถึงปานกลาง • มีผลกระทบในระดับท่ีใกล้เคียงกันใน ภาคส่วนอ่ืนๆ เล็ ก น้ อย สถานการณ์ท่ีอธิบายในค�าถามใน การ ประเมินความเส่ียงจะมี ผลกระทบใน เชิงลบท่ีไม่ส� าคัญ ต่อสุขภาพ (หรือต่อ ระบบ สุขภาพ) ของประชากร • ไม่มีรายงานเจ็บป่วยในคน และไม่มี หรือมี รายงานเร่ืองจ�านวนสัตว์ ใน ประเทศท่ีเจ็บป่วย (สัตว์ ในบ้านหรือ สัตว์ป่า) • ไม่เป็นความเส่ียงต่อความม่ันคงทาง อาหาร หรือต่อเศรษฐกิจ • จ�าเป็นต้องใช้มาตรการในระดับภูมิภาค หรือระดับท่ีต�่ากว่า มีค่าใช้จ่ายน้อยใน การ ด�าเนินมาตรการในระดับภูมิภาค ย่อย • มีผลกระทบในระดับท่ีใกล้เคียงกันใน ภาคส่วนอ่ืนๆ 44 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 8.3.4 Assign uncertainty for impact As completed for likelihood, estimate the level of uncertainty for impact. Please refer to Table 3 in step 8.3.2. Step 8.4. Plot estimates (Annex F, JRA report template, Section 8) The likelihood and impact estimates are plotted in a risk matrix (shown in Fig. 8) for each risk assessment question to facilitate linking the risk to potential options for risk management. A dot or star added to the matrix indicates the risk estimated for each risk assessment question. The individual estimates for each question are not combined, but interpreted separately. The uncertainty level associated with each risk assessment question is included when reporting or discussing likelihood and impact estimates. Figure 8. A risk matrix Li ke lih oo d High Moderate Low Negligible Negligible Minor Moderate Severe Impact Key point If the technical team has difficulty deciding on an estimate due to differences in expert opinion, they should make every effort to assign a single estimate based on the evidence available. Key point It is crucial to convey the correct level of uncertainty to decision-makers and clearly document the thought process in the JRA report. Decision-makers have specific information to create messages on what is unknown, why, and the steps required to gather the information needed. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ประเด็นส�าคัญ ประเด็นส�าคัญ หากคณะท�างานเชิงเทคนิคมีอุปสรรคในการตัดสินใจเร่ืองการประเมิน เน่ืองจากมีความคิดเห็นท่ีแตกต่างกัน คณะท�างาน ควรจะท�าทุกวิถีทางเพ่ือให้ก�าหนดค่าการประเมินเป็นค่าเดียวตามข้อมูลท่ีมีอยู่ การรายงานระดับความไม่แน่นอนให้แก่ผู้ตัดสินใจ และบันทึกกระบวนการตัดสินใจในรายงานการประเมินความเส่ียงร่วม อย่างชัดเจนเป็นส่ิงท่ีส� าคัญ ผู้ตัดสินใจจะได้มีข้อมูลเฉพาะเพ่ือท่ีจะบันทึกข้อมูลท่ีไม่ทราบ เพราะเหตุใด และต้องท�าอะไรจึง จะได้ข้อมูลท่ีต้องการ การใส่ค่าความไม่แน่นอนของผลกระทบ เม่ือได้ประเมินเร่ืองโอกาสแล้ว ให้ประเมินระดับความไม่แน่นอนของผลกระทบ กรุณาดูตารางท่ี 3 ในข้ันตอน ท่ี 8.3.2 ข้ันตอนท่ี 8 4 วางแผนการประเมินต่างๆ ภาคผนวก ฉ. แบบรายงานการประเมินความเส่ียงร่วม ส่วนท่ี 8) น�าการประเมินโอกาสและผลกระทบท่ีได้จากค�าถามในการประเมินความเส่ียงแต่ละข้อมาวางไว้ในตารางความเส่ียง (ดังแสดงในรูปประกอบท่ี 8) เพ่ือให้เกิดความเช่ือมโยงความเส่ียงกับทางเลือกในการจัดการความเส่ียงท่ีเป็นไปได้ จุดหรือดาวท่ีใส่ลงไปในตารางความเส่ียงแสดงความเส่ียงท่ีได้ประเมินไว้จากค�าถามในการประเมินความเส่ียงแต่ละ ข้อ การประเมินของแต่ละบุคคลในแต่ละค�าถามไม่ได้น�ามารวมกันแต่จะน�าไปตีความแยก เม่ือมีการรายงานหรือหารือกันเร่ืองการประเมินโอกาสและผลกระทบ จะต้องใส่ระดับความไม่แน่นอนท่ีเช่ือมโยงกับ ค�าถามในการประเมินความเส่ียงแต่ละข้อไว้ด้วย ภาพประกอบท่ี 8 ตารางความเส่ียง (Risk Matrix) โอ ก าส สูง ปานกลาง ต�่า เล็กน้อย เล็กน้อย ต�่า ปานกลาง รุนแรง ผลกระทบ 45เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 3. CONduCTING THE JRA 44 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 8.3.4 Assign uncertainty for impact As completed for likelihood, estimate the level of uncertainty for impact. Please refer to Table 3 in step 8.3.2. Step 8.4. Plot estimates (Annex F, JRA report template, Section 8) The likelihood and impact estimates are plotted in a risk matrix (shown in Fig. 8) for each risk assessment question to facilitate linking the risk to potential options for risk management. A dot or star added to the matrix indicates the risk estimated for each risk assessment question. The individual estimates for each question are not combined, but interpreted separately. The uncertainty level associated with each risk assessment question is included when reporting or discussing likelihood and impact estimates. Figure 8. A risk matrix Li ke lih oo d High Moderate Low Negligible Negligible Minor Moderate Severe Impact Key point If the technical team has difficulty deciding on an estimate due to differences in expert opinion, they should make every effort to assign a single estimate based on the evidence available. Key point It is crucial to convey the correct level of uncertainty to decision-makers and clearly document the thought process in the JRA report. Decision-makers have specific information to create messages on what is unknown, why, and the steps required to gather the information needed. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 MOduLE 3. CONduCTING THE JRA Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) For example, risk assessment results (likelihood and impact of introduction of a livestock disease) could link to risk management (use of surveillance), as follows: • red: critical to implement mitigation measures (increased surveillance); • yellow: review and adjust mitigation measures (surveillance enhanced: targeted or linked with existing surveillance activities); • green: maintain current mitigation measures (surveillance maintained). Step 8.5. Technical interpretation Based on likelihood and impact estimates, considering the uncertainty level for each of the risk assessment questions, and given the situation and national context discussed, the JRA Technical Team provides qualitative technical interpretation of the overall risk assessment for the steering committee. The technical interpretation on each risk assessment question is the basis for decisions on risk management options by the JRA Steering Committee. This may be the only part of the report (ANNEX F) that decision-makers read. A technical interpretation is conducted after characterizing each risk assessment question, to keep the different interpretations separate and clear. After all of the risk assessment questions are characterized individually, the JRA Technical Team may provide an additional overall technical interpretation. When provided, it should include a brief technical summary of: • risk assessment questions; • key assumptions; • likelihood and impact estimates and associated uncertainties; • justifications for the estimates; • critical management/communication options. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน ตัวอย่างแสดงให้เห็นว่าผลการประเมินความเส่ียง (โอกาสและผลกระทบจากการมีโรคทางปศุสัตว์) สามารถ เช่ือมโยงกับการจัดการความเส่ียงได้อย่างไร (ใช้การเฝ้าระวัง) • สีแดง: จ�าเป็นท่ีจะต้องใช้มาตรการในการบรรเทาต่างๆ (เพ่ิมการเฝ้าระวัง) • สีส้ม: ทบทวนและปรับเปล่ียนมาตรการในการบรรเทาต่างๆ (พัฒนาระบบการเฝ้าระวัง:ให้ความส� าคัญหรือ เช่ือมโยงกับกิจกรรมการเฝ้าระวังท่ีมีอยู่) • สีเขียว: คงมาตรการเฝ้าระวังในปัจจุบัน (คงระดับการเฝ้าระวัง) ข้ันตอนท่ี 8.5 การรายงานผล/ตีความเชิงเทคนิค คณะท�างานเชิงเทคนิคจะรายงานผลการวิเคราะห์ความเส่ียงในเชิงคุณภาพ เพ่ือเสนอต่อคณะกรรมการขับ เคล่ือนฯ โดยใช้ผลจากการประเมินโอกาสและผลกระทบ พิจารณาร่วมกับระดับความไม่แน่นอนของข้อมูล สถานการณ์และบริบทของประเทศ การรายงานผลจากการวิเคราะห์ค�าถามท่ีใช้ประเมินความเส่ียง จะเป็นข้อมูลพ้ืนฐานให้แก่คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ พิจารณาประกอบการตัดสินใจ โดยผู้บริหารหรือผู้มีอ�านาจในการตัดสินใจจะได้อ่านเน้ือในส่วนน้ีเพียงส่วนเดียว (ผู้บริหารจะไม่เห็นรายละเอียดกระบวนการต่างๆ ท่ีด�าเนินงานระหว่างการประเมินความเส่ียง) (ภาคผนวก ฉ.) การรายงานผลการวิเคราะห์ จัดท�าข้ึนหลังจากได้ก�าหนดลักษณะค�าถามในการประเมินความเส่ียงแต่ละค�าถาม แล้ว เพ่ือให้ผลการวิเคราะห์มีความแตกต่างกัน แยกจากกันและมีความชัดเจน หลังจากท่ีได้จัดวางลักษณะ ค�าถามในการประเมินความเส่ียงท้ังหมดแล้ว คณะท�างานเชิงเทคนิคอาจจะท�าการรายงานผลการวิเคราะห์ ใน ภาพรวมเพ่ิมเติม และควรจะใส่บทสรุปเชิงเทคนิคส้ันๆ ในเร่ือง • ค�าถามต่างๆ ท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียง • สมมติฐานท่ีส� าคัญ • การประเมินโอกาสและผลกระทบ ตลอดจนความไม่แน่นอนท่ีเก่ียวข้อง • เหตุผลในการประเมิน • ทางเลือกในการจัดการ / การส่ือสารท่ีส� าคัญ 46 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)46 ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 3 จัดการประเมินความเส่ียงร่วม ตัวอย่าง: อธิบายลักษณะความเส่ียงส� าหรับไข้หวัดนกชนิดก่อโรค รุนแรง หรือ HPAI (H5N1) ตัวอย่างของการตีความเชิงเทคนิคอย่างย่อท่ีคณะกรรมการเชิงเทคนิคเสนอต่อคณะกรรมการติดตามและก�ากับดูแล การ ประเมินความเส่ียงร่วม คณะกรรมการเชิงเทคนิคประเมินโอกาสและผลกระทบ ในระยะเวลาสามเดือนต่อจากน้ีของคนอย่างน้อยหน่ึงคนท่ีอยู่บริเวณ ทะเลสาบตอนก้า (Lake Tonka) ซ่ึงได้สัมผัสกับเช้ือไข้หวัดนกชนิดก่อโรครุนแรง หรือ HPAI (H5N1) จากเป็ดหลังบ้านท่ี ติดเช้ือ และสรุปว่ามีโอกาสและผลกระทบในระดับปานกลาง ข้อสรุปน้ีสันนิษฐานว่ามีความเป็นไปได้ท่ีมีการน�าเข้าสัตว์ปีก ท่ีติดเช้ือจากประเทศเพ่ือนบ้านท่ีมีเช้ือน้ีอยู่ เพราะว่าไม่มีการตรวจสอบท่ีจุดชายแดนต่างๆ การประเมินโอกาสในระดับปานกลางน้ี อ้างอิงตามข้อมูลท่ีมีอยู่เก่ียวกับนกอพยพจากประเทศหน่ึงไปยังประเทศอ่ืนๆ ท่ีมีเช้ือโรค และอ้างอิงจากเอกสารตีพิมพ์หลายฉบับจากการวิจัยในประเทศต่างๆ ซ่ึงพบว่าตลาดค้าสัตว์ปีกมีชีวิต (คล้ายกับท่ีมีอยู่ใน ปัจจุบัน) มีความเส่ียงสูงท่ีจะมีการแพร่เช้ือโรค การประเมินผลกระทบแบบปานกลางของการแพร่เช้ือ H5N1 หรือ HPAI อ้างอิงตามการประเมินความสูญเสียทางเศรษฐกิจอันเน่ืองมาจากการสูญเสียสัตว์ปีกและความเช่ือม่ันจากผู้บริโภคการ ไม่มีวัคซีนส� าหรับคน อัตราการเสียชีวิต(ในคน)สูง และการพ่ึงพาของชุมชนในการใช้สัตว์ปีกเป็นแหล่งอาหาร เปรียบเทียบ กับการไม่มีการแพร่เช้ือจากคนสู่คนเหมือนในประเทศอ่ืนๆ ผู้เช่ียวชาญรู้สึกว่าเหตุการณ์หลัง ท�าให้มีผลกระทบท่ีต�่าลง เม่ือเทียบกับการมีเหตุการณ์ท่ีเป็นไปได้อ่ืนๆ ความไม่แน่นอนในการประเมินท้ังสองน้ีต�่า เน่ืองจากการมีข้อมูลท่ีเช่ือถือได้ ถึงแม้ว่ามีปริมาณข้อมูลจากภายในประเทศมีจ�ากัด แต่มีการวิจัยอย่างกว้างขวางส�าหรับโรคน้ีในประเทศเพ่ือนบ้านหลาย ประเทศ คณะท�างานเชิงเทคนิคแนะน�าให้คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วมอนุมัติมาตรการต่างๆ ในการบรรเทา และส่ือสารหลายมาตรการ ตัวอย่างเช่น • สนับสนุนกฎหมายและข้อบังคับท่ีเก่ียวกับมาตรการควบคุมการน�าเข้าสัตว์ปีก รวมท้ังจัดให้มี สัตวแพทย์ประจ�าจุดตรวจ สัตว์ตามชายแดนหลักท้ังหมดและตรวจสัตว์เพ่ือออกใบรับรอง จัดท�าป้ายโปสเตอร์แสดงท่ีจุดชายแดน ส่ือสารเร่ืองกฎ ต่างๆ แก่หน่วยงานภาครัฐและบุคคล/บริษัทเอกชนในประเทศท่ีส่งออกโดยตรง การประเมินน้ีอ้างอิงตามข้อมูลและรายละเอียดท่ีได้จากความเห็นของผู้เช่ียวชาญ เอกสาร และมาตรฐานท่ีระบุไว้หรือจัด ท�าข้ึนจากองค์กรด้านเทคนิค เช่น องค์การสุขภาพสัตว์ โลก (OIE) องค์การอนามัยโลก (WHO) และองค์การอาหารและ การเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) พบว่ามีการขาดข้อมูลท่ีส� าคัญเก่ียวกับการเฝ้าระวังภายในประเทศส�าหรับ HPAI จึง ขอแนะน�าว่าควรมีการเฝ้าระวังเชิงรุกภายในปีหน้า และจัดท�าการประเมินความเส่ียงร่วมต่อไปโดยใช้ข้อมูลท่ีทันเหตุการณ์ 47เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)46 หลักสูตรท่ี 4 การใช้ผลท่ีได้จากการ ประเมินความเส่ียงร่วม 48 ข้ันตอนท่ี 9 การระบุทางเลือกในการจัดการความเส่ียง และการส่ือสารความเส่ียง 49 ข้ันตอนท่ี 10 บันทึกการประเมินความเส่ียง 51 ตัวอย่าง: โรคไข้ริฟต์วาลเลย์ 52 เอกสารประกอบ 48 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 4. uTILIZING THE JRA OuTPuTS Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 9: Identify risk management options and communication messages The purpose of risk assessment is to direct risk management and communication options within the scope, purpose, and objectives framed by the steering committee. The JRA technical discussion captures and prioritizes options and discusses and documents technically justified pros and cons, including the costs and benefits of each option. These options and messages are based entirely on the technical outcomes of the assessment and are scientifically justified. For example, those risk management measures with the highest impact on reducing overall risk and the lowest negative impact on production, animal welfare, also called critical control points, could be considered when prioritizing options. The factors and variables contributing to the risk, as discussed during risk characterization and included in the rationale (module 3: step 8) should be the basis for developing risk management and risk communication options. The JRA Technical Team proposes general options for evidence-based risk management and potential key messages related to the human–animal–environment interface aspects of the event or threat assessed. Options for both multisectoral management and communications and sector-specific, but aligned, management and communications may be proposed (SEE TZG, CHAPTER 5.5.). An example of a management option is to conduct a simulation exercise to evaluate the response to the hazard. An example of a communication option is a campaign with the key message that thoroughly cooked meat is safe to eat. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 4 การใช้ผลท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอนท่ี 9 การระบุทางเลือกในการ จัดการความเส่ียงและการส่ือสาร ความเส่ียง วัตถุประสงค์ของการต้ังค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียง เพ่ือหาทางเลือกในการบริหารจัดการความ เส่ียงและส่ือสารความเส่ียงภายในกรอบ จุดมุ่งหมาย และวัตถุประสงค์ท่ีคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ได้วางไว้ การหารือในทางวิชาการจะรวบรวมและจัดล�าดับความส�าคัญของทางเลือกต่างๆ ตลอดจนการอภิปรายและ บันทึกข้อดีข้อเสียเชิงเทคนิค รวมถึงค่าใช้จ่ายและผลประโยชน์ของแต่ละทางเลือก ทางเลือกและการส่ือสาร ต่างๆ เหล่าน้ีมาจากผลลัพธ์ทางเทคนิคในการประเมินและการหาเหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์ท้ังหมด ยกตัวอย่าง เช่น มาตรการจัดการความเส่ียงท่ีมี ผลกระทบสูงท่ีสุดในการลดความเส่ียงโดยรวม และมีผลกระทบเชิงลบท่ี ต�่าท่ีสุดในเร่ืองการผลิต สวัสดิภาพสัตว์ ซ่ึงเรียกว่าเป็นจุดควบคุมท่ีส� าคัญ สามารถน�ามาพิจารณาเม่ือต้อง จัดล�าดับความส�าคัญทางเลือกต่างๆ ตามท่ีได้บรรยายไว้ในเร่ืองการอธิบายลักษณะความเส่ียงและในหลักการและเหตุผล (หลักสูตรท่ี 3: ข้ันตอน ท่ี 8) ปัจจัยและตัวแปรต่างๆ ท่ีก่อให้เกิดความเส่ียง ควรจะใช้เป็นพ้ืนฐานในการพัฒนาทางเลือกในการจัดการ และส่ือสารความเส่ียง คณะท�างานเชิงเทคนิคจะน�าเสนอทางเลือกในการจัดการความเส่ียงท่ีใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ และเสนอข้อความ ส�าคัญในประเด็นท่ีเก่ียวกับการเช่ือมโยงระหว่างคน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อมของเหตุการณ์หรือส่ิงคุกคาม คณะท�างาน เชิงเทคนิคอาจน�าเสนอทางเลือกต่างๆ ส�าหรับการจัดการและส่ือสารแบบหลายภาคส่วน รวมถึงการจัดการและ ส่ือสารแบบเฉพาะภาคส่วนท่ีมีส่วนสอดคล้องกัน (ดู TZG บทท่ี 5.5) ตัวอย่างทางเลือกในการจัดการ คือ การท�าแบบฝึกหัดจ�าลองเพ่ือประเมินเร่ืองการตอบสนองต่อส่ิงคุกคาม ตัวอย่างทางเลือกในการส่ือสาร คือ การส่ือสารว่าการปรุงเน้ือสัตว์ ให้สุกน้ันปลอดภัยส�าหรับการบริโภค 49เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 4. uTILIZING THE JRA OuTPuTS 48 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 9: Identify risk management options and communication messages The purpose of risk assessment is to direct risk management and communication options within the scope, purpose, and objectives framed by the steering committee. The JRA technical discussion captures and prioritizes options and discusses and documents technically justified pros and cons, including the costs and benefits of each option. These options and messages are based entirely on the technical outcomes of the assessment and are scientifically justified. For example, those risk management measures with the highest impact on reducing overall risk and the lowest negative impact on production, animal welfare, also called critical control points, could be considered when prioritizing options. The factors and variables contributing to the risk, as discussed during risk characterization and included in the rationale (module 3: step 8) should be the basis for developing risk management and risk communication options. The JRA Technical Team proposes general options for evidence-based risk management and potential key messages related to the human–animal–environment interface aspects of the event or threat assessed. Options for both multisectoral management and communications and sector-specific, but aligned, management and communications may be proposed (SEE TZG, CHAPTER 5.5.). An example of a management option is to conduct a simulation exercise to evaluate the response to the hazard. An example of a communication option is a campaign with the key message that thoroughly cooked meat is safe to eat. Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 4 MOduLE 4. uTILIZING THE JRA OuTPuTS Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Step 10: Document the assessment The technical team keeps comprehensive notes (SEE ANNEX F, JRA REPORT TEMPLATE) while conducting the JRA (MODULE 3: STEPS 6-8). A note-taker completes the template as the discussion unfolds. A JRA report, provided to the steering committee after the assessment, details all information. The documentation is critical. The JRA Technical Team must be able to review in detail the thought process behind each step of their risk assessment to catalogue specifically the information and expert opinions used and the basis for each likelihood and impact estimate made for each iteration. This allows for: • later justification of decisions for the JRA Steering Committee or others; • estimates of evolving risks in subsequent iterations based on the same criteria, especially if there are changes in JRA team members. The JRA report template, or another reporting format as agreed by the JRA Steering Committee, ensures the preparation of a comprehensive standard JRA report useful for comparison across JRA iterations. The steering committee also decides on the need for a summary report and any attachments or other supporting documents they require (SEE MODULE 1: STEP 1.2). The JRA Lead submits the JRA report and any requested summary to the steering committee (SEE MODULE 1: STEP 1.2), which may depend on the urgency of the assessment. The report may include any written concerns or recommended changes to the process from the JRA Technical Team, e.g. expertise missing from the team. Proposed changes to the risk assessment questions or new questions are included and justified. The JRA Lead highlights these concerns directly with the steering committee as needed. Operationalize risk assessment outcomes and next steps The JRA Steering Committee operationalizes the JRA outcomes in all situations. Its task is to: • review risk management options, justifications and prioritization from the JRA output; • decide on key risk management options for implementation; • review proposed key content of risk communication messages and justifications from the JRA output; • agree on key content of risk communication messages; • determine next steps, timelines, roles and responsibilities for risk management and risk communication; • agree on priority actions and take next steps; • decide on timing for next risk assessment iteration; • review plans (e.g. contingency, surveillance) across sectors and integrate JRA results where feasible. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 4 การใช้ผลท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน ข้ันตอนท่ี 10 บันทึกการประเมินความ เส่ียง คณะท�างานเชิงเทคนิคจดบันทึกแบบละเอียด (ดูภาคผนวก ฉ. เร่ืองแบบรายงานการประเมินความเส่ียงร่วม) ในระหว่างกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม (หลักสูตรท่ี 3: ข้ันตอนท่ี 6-8) ผู้จดบันทึกเป็นผู้กรอกแบบรายงาน เม่ือมีการเปิดเผยผลการอภิปราย รายละเอียดท้ังหมดท่ีบันทึกในรายงานการประเมินความเส่ียงร่วมจะส่งมอบ ให้กับคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ หลังการประเมินความเส่ียง การจดบันทึกเป็นส่ิงท่ีส�าคัญ คณะท�างานเชิงเทคนิคจะต้องสามารถทบทวนรายละเอียดเร่ืองกระบวนการความคิด ท่ีอยู่เบ้ืองหลังแต่ละข้ันตอนในการประเมินความเส่ียง เพ่ือท่ีจะจัดท�าหมวดหมู่ข้อมูลและความเห็นของผู้เช่ียวชาญ ท่ีใช้ในการประเมิน รวมถึงพ้ืนฐานในการประเมินโอกาสและผลกระทบแต่ละอย่างท่ีได้ประเมินไว้ในการประเมิน แต่ละคร้ัง เพ่ือ • อธิบายเร่ืองการตัดสินใจต่างๆ ให้แก่คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ หรือคณะอ่ืนๆ ได้ในภายหลัง • ประเมินความเส่ียงต่างๆ ท่ีได้เปล่ียนแปลงไปในการประเมินคร้ังต่อไป โดยใช้หลักเกณฑ์เดียวกัน โดยเฉพาะ อย่างย่ิงหากมีการเปล่ียนแปลงสมาชิกในคณะท�างานประเมินความเส่ียงร่วม แบบรายงานการประเมินความเส่ียงร่วมหรือรูปแบบการรายงานอ่ืนๆ ตามท่ีได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการ ขับเคล่ือนฯ จะท�าให้ม่ันใจว่ามีการจัดเตรียมรายงานการประเมินความเส่ียงร่วมท่ีเป็นมาตรฐานซ่ึงจะเป็นประโยชน์ ในการน�ามาเปรียบเทียบกับการประเมินความเส่ียงร่วมคร้ังต่อๆ ไป คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ จะเป็นผู้ตัดสินใจ ว่าต้องการรายงานสรุปและเอกสารแนบหรือเอกสารประกอบอ่ืนๆ ด้วย (ดูหลักสูตรท่ี 1: ข้ันตอนท่ี 1.2) ผู้น�าการประเมินจะเสนอรายงานการประเมินความเส่ียงร่วมและข้อสรุปต่างๆ ตามท่ีคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ได้ขอมา (ดูหลักสูตรท่ี 1: ข้ันตอนท่ี 1.2) ซ่ึงอาจจะข้ึนอยู่กับความเร่งด่วนของการประเมิน รายงานการประเมิน อาจจะเป็นข้อกังวลท่ีเขียนไว้เป็นลายลักษณ์อักษรหรือข้อแนะน�าจากคณะท�างานเชิงเทคนิคในการเปล่ียนแปลง กระบวนการประเมิน เช่น การขาดผู้เช่ียวชาญในคณะท�างาน ควรจะน�าข้อเสนอเร่ืองการเปล่ียนแปลงค�าถามใน การประเมินความเส่ียงหรือการเสนอค�าถามใหม่ๆ รวมไว้ด้วยพร้อมค�าอธิบาย ผู้น�าการประเมินจะรายงานเร่ือง ข้อกังวลต่างๆ เหล่าน้ีโดยตรงกับคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ตามความจ�าเป็น ด�าเนินการตามผลการประเมินความเส่ียงและการด�าเนินงานต่อไป คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ จะด�าเนินการตามผลการประเมินความเส่ียงร่วม โดยมีหน้าท่ีคือ • ทบทวนทางเลือกต่างๆ ในการจัดการความเส่ียง เหตุผล และจัดล�าดับความส�าคัญโดยใช้ผลท่ีได้การประเมิน ความเส่ียงร่วม • ตัดสินใจเลือกทางเลือกในการจัดการความเส่ียง • ทบทวนเน้ือหาส� าคัญในข้อความท่ีจะใช้ในการส่ือสารความเส่ียง และเหตุผลต่างๆ ท่ีได้จากผลการประเมิน ความ เส่ียงร่วม • ตกลงกันเร่ืองเน้ือหาส�าคัญของข้อความท่ีจะใช้ในการส่ือสารความเส่ียง • ก�าหนดข้ันตอนต่อไป กรอบระยะเวลา บทบาทและความรับผิดชอบในการจัดการและส่ือสารความเส่ียง • ตกลงกันเร่ืองการด�าเนินการต่างๆ ท่ีส� าคัญ และการด�าเนินข้ันตอนต่อไป • ตัดสินใจเร่ืองระยะเวลาในการจัดการประเมินความเส่ียงคร้ังต่อไป • ทบทวนแผนงานต่างๆ (เช่น แผนฉุกเฉิน แผนเฝ้าระวัง) ส� าหรับภาคส่วนต่างๆ และบูรณาการผลการประเมิน ความเส่ียงร่วมหากเป็นไปได้ 50 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 4. uTILIZING THE JRA OuTPuTS Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) The JRA Steering Committee reconvenes shortly after finalizing the JRA assessment, to review the assessment outcomes and decide on next steps. The committee reviews the JRA report and any other output from the JRA Technical Team. They discuss the risks and the JRA Technical Team’s technical interpretation in the context of the purpose and objectives stated in the JRA framing, the management and communications options proposed, and the implications for policy development. They also create or revise the event or hazard management plan, including communication. If needed, they may request clarification, revision or additional analysis from the JRA Technical Team. The steering committee is unlikely to be directly responsible for implementing the actions included in the management and communication plans. Most management and communication actions will be implemented as part of routine responsibilities by the line ministries of each relevant sector for surveillance, communications and response. Some actions and messages will be sector-specific while some will be joint, but all are aligned and do not contradict the others. The JRA Steering Committee in consultation with the technical team decides when the team reconvenes for the next iteration, based on the urgency of the situation. The steering committee identifies triggers that lead to convening an earlier urgent assessment. Subsequent JRAs may be conducted quickly if needed (e.g. in a half day meeting or over the phone) and likely will not require a multi-day meeting. Risk pathway diagrams and risk assessment questions can often be reused and only need revision if the epidemiological situation or the risk framing changes. A next iteration of a JRA may provide the opportunity to add additional expertise to the JRA Technical Team, which should ideally be confirmed with the steering committee. Previous JRA reports should be referenced in subsequent JRA iterations. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 4 การใช้ผลท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงร่วม คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ จะจัดการประชุมอีกคร้ังภายหลังหลังจากท่ีได้สรุปการประเมินความเส่ียงร่วม เพ่ือท่ี จะทบทวนผลการประเมินและตัดสินใจเร่ืองการด�าเนินงานต่อไป คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ จะทบทวนรายงาน การประเมินความเส่ียงร่วมและผลอ่ืนๆ ท่ีได้จากคณะท�างานเชิงเทคนิค คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ จะหารือกันเร่ืองความเส่ียงต่างๆ และเร่ืองท่ีคณะท�างานเชิงเทคนิคได้ตีความมาใน บริบทของจุดมุ่งหมายและวัตถุประสงค์ท่ีได้วางไว้ในกรอบการประเมินความเส่ียงร่วม ทางเลือกในการจัดการ และส่ือสารต่างๆ ท่ีเสนอมา ตลอดจนการตีความเร่ืองการจัดท�านโยบาย คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ จะจัดท�า หรือปรับแผนการจัดการเหตุการณ์หรือส่ิงคุกคามรวมท้ังแผนการส่ือสารด้วย และหากจ�าเป็นคณะกรรมการ ขับเคล่ือนฯ อาจจะขอให้คณะท�างานเชิงเทคนิคให้รายละเอียด ปรับเปล่ียน หรือท�าการวิเคราะห์เพ่ิมเติม คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ มิใช่ผู้รับผิดชอบโดยตรงต่อการด�าเนินการต่างๆ ตามแผนการจัดการและการส่ือสาร การจัดการและการส่ือสารส่วนใหญ่จะถูกน�าไปด�าเนินการโดยกระทรวงหลักๆ ท่ีดูแลหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องกับ การเฝ้าระวัง การส่ือสารและการรับมือ ซ่ึงเป็นส่วนหน่ึงของความรับผิดชอบประจ�าของกระทรวง หรือหน่วย งานน้ันๆ การด�าเนินงานและการส่ือสารบางอย่างจะด�าเนินการโดยแต่ละภาคส่วน ในขณะท่ีบางอย่างจะเป็นการ ด�าเนินการร่วมกัน แต่การด�าเนินการท้ังหมดน้ีจะสอดคล้องกันและไม่ขัดแย้งซ่ึงกันและกัน คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ซ่ึงได้ปรึกษากับคณะท�างานเชิงเทคนิค จะเป็นผู้ตัดสินใจว่าคณะท�างานควรจะจัดการ ประชุมซ�้าอีกคร้ังเม่ือใด ตามความเร่งด่วนของสถานการณ์ คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ จะพิจารณาถึงส่ิงกระตุ้น ท่ีท�าให้ต้องมีการประชุมเพ่ือประเมินแบบเร่งด่วนให้เร็วข้ึน หากจ�าเป็นอาจจะจัดการประเมินความเส่ียงร่วมคร้ัง ต่อไปแบบรวดเร็ว (เช่น ประชุมคร่ึงวัน หรือประชุมทางโทรศัพท์) และอาจจะไม่จ�าเป็นต้องเป็นการประชุมหลายวัน บ่อยคร้ังท่ีแผนผังเส้นทางความเส่ียงและค�าถามในการประเมินความเส่ียงสามารถน�ามาปรับใช้ได้ และต้องการ เพียงการปรับเปล่ียนตามสถานการณ์ทางระบาดวิทยาหรือกรอบการประเมินความเส่ียง การประเมินความเส่ียง ร่วมคร้ังต่อไปอาจจะเป็นโอกาสในการเพ่ิมผู้เช่ียวชาญเข้ามาในคณะท�างานเชิงเทคนิค ซ่ึงโดยหลักการแล้วควร จะได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ก่อน นอกจากน้ีรายงานการประเมินความเส่ียงร่วมฉบับ ก่อนๆ ควรจะน�ามาอ้างอิงในการประเมินความเส่ียงร่วมคร้ังต่อไป 51เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) Step 3 6 9 10 1 4 7 2 5 8 1 MOduLE 4. uTILIZING THE JRA OuTPuTS Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Example: Rift Valley fever virus The technical team proposed risk management and risk communication options to the steering committee while conducting a JRA to address health risks at the human–animal–environment interfaces posed by the Rift Valley fever (RVF) virus. The risk question was “What is the likelihood and impact of having at least one worker in a slaughter facility in province X being infected with the RVF virus through contact with fluids from an infected animal between April and November this year?” Risk management options for consideration by the steering committee Short-term management options Vector control: • Farmers should use insect repellent and spray their animals. Infection of animals: • Stakeholders and farmers should consider vaccination to prevent outbreaks. Early detection of RVF outbreaks in animals: • Institute integrated surveillance of RVF in animals at sub-county level and install quarantines if RVF outbreak in animals is confirmed. Control of RVF outbreaks in animals: • Enforce animal check points and quarantine. detection before slaughter: • Inspection and examination of all animals before loading on trucks or authorization for sale. • Enhance the level of animal identification, traceability and feedback. Preventing infection during and after slaughter: • Encourage use of appropriate personal protective equipment (PPE) in slaughterhouses. • Safety and hygiene at slaughter facility should be enforced by management and health inspectors. Long-term management options Vector control: • Stakeholders should identify and encourage use of existing biological control measures for vectors that are environmentally friendly. Early detection of RVF outbreaks in animals: • Develop rapid point-of-care rapid diagnostic tests for prompt detection of RVF. Control of RVF outbreaks in humans at slaughter facilities: • Update and implement the National Code of Meat Inspection and Public Health Act among other pieces of legislation. detection before slaughter: • Set up centralized slaughter areas in sub-provinces. Risk communication options for consideration by the Steering Committee • Farmers and animal traders should be trained and sensitized on detecting RVF infections at farm level through reporting high rates of spontaneous abortions. • develop ways to communicate the impacts of RVF on economy, livelihoods, among others. • Raise awareness among slaughterhouse workers on the risk of RVF infection and appropriate use of PPE. MOduLE 4. uTILIZING THE JRA OuTPuTS 50 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) The JRA Steering Committee reconvenes shortly after finalizing the JRA assessment, to review the assessment outcomes and decide on next steps. The committee reviews the JRA report and any other output from the JRA Technical Team. They discuss the risks and the JRA Technical Team’s technical interpretation in the context of the purpose and objectives stated in the JRA framing, the management and communications options proposed, and the implications for policy development. They also create or revise the event or hazard management plan, including communication. If needed, they may request clarification, revision or additional analysis from the JRA Technical Team. The steering committee is unlikely to be directly responsible for implementing the actions included in the management and communication plans. Most management and communication actions will be implemented as part of routine responsibilities by the line ministries of each relevant sector for surveillance, communications and response. Some actions and messages will be sector-specific while some will be joint, but all are aligned and do not contradict the others. The JRA Steering Committee in consultation with the technical team decides when the team reconvenes for the next iteration, based on the urgency of the situation. The steering committee identifies triggers that lead to convening an earlier urgent assessment. Subsequent JRAs may be conducted quickly if needed (e.g. in a half day meeting or over the phone) and likely will not require a multi-day meeting. Risk pathway diagrams and risk assessment questions can often be reused and only need revision if the epidemiological situation or the risk framing changes. A next iteration of a JRA may provide the opportunity to add additional expertise to the JRA Technical Team, which should ideally be confirmed with the steering committee. Previous JRA reports should be referenced in subsequent JRA iterations. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 4 การใช้ผลท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงร่วม ข้ันตอน ตัวอย่าง: โรคไข้ริฟต์วาลเลย์ คณะท�างานเชิงเทคนิคได้เสนอทางเลือกในการจัดการและส่ือสารความเส่ียงแก่คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ในขณะท่ี ก�าลังด�าเนินการประเมินความเส่ียงร่วมเพ่ือพิจารณาเร่ืองความเส่ียงด้านสุขภาพท่ีมีการการเช่ือมโยงระหว่างคน-สัตว์- ส่ิงแวดล้อมจากเช้ือไวรัสไข้ริฟต์วาลเลย์ ค�าถามในการประเมินความเส่ียง คือ “อะไรเป็นโอกาสและผลกระทบของ การท่ี มีคนงานอย่างน้อยหน่ึงคนในโรงงานฆ่าสัตว์ ในจังหวัด X ติดเช้ือไวรัสไข้ริฟต์วาลเลย์ ผ่านการสัมผัสส่ิงคัดหล่ังจากสัตว์ ท่ีติดเช้ือในระหว่างเดือนเมษายน-พฤศจิกายนในปีน้ี” ทางเลือกในการจัดการความเส่ียงเพ่ือให้คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ พิจารณา ทางเลือกต่างๆ ในการจัดการระยะส้ัน การควบคุมพาหะ: • เกษตรกรควรจะใช้ยาไล่แมลงและฉีดพ่นยาฆ่าแมลงท่ีตัวสัตว์ การติดเช้ือของสัตว์: • ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและเกษตรกรควรพิจารณาการใช้วัคซีนเพ่ือป้องกันการระบาด เม่ือตรวจพบการระบาดของไข้ริฟต์วาลเลย์ ในสัตว์ ในระยะแรก: • จัดให้มีการบูรณการการเฝ้าระวังโรคไข้ริฟต์วาลเลย์ ในสัตว์ ในเขตย่อยต่างๆ และจัดต้ังด่านกักกันหากมีการยืนยันการ ระบาด ของไข้ริฟต์วาลเลย์ ในสัตว์ การควบคุมการระบาดของไข้ริฟต์วาลเลย์ ในสัตว์: • ต้ังด่านตรวจและกักกันสัตว์ การตรวจสัตว์ก่อนเข้าโรงฆ่า: • ตรวจสุขภาพและตรวจสอบสัตว์ทุกตัวก่อนน�าไปข้ึนรถบรรทุก หรือก่อนอนุญาตให้น�าไปขาย • พัฒนาระบบหมายเลขประจ�าตัวสัตว์ การตรวจสอบย้อนกลับ และการให้ข้อมูล การป้องกันการติดเช้ือในระหว่างและหลังการฆ่าสัตว์: • สนับสนุนให้มีการใช้อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ในโรงฆ่าสัตว์ • ควรมีการบังคับเร่ืองความปลอดภัยและสุขอนามัยในโรงฆ่าสัตว์ โดยผู้ควบคุมดูแลด้านสุขอนามัยในโรงฆ่าสัตว์ ทางเลือกต่างๆ ในการจัดการในระยะยาว การควบคุมพาหะ: • ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียระบุและสนับสนุนการใช้มาตรการควบคุมพาหะเชิงชีววิทยาท่ีเป็นมิตรต่อส่ิงแวดล้อม การตรวจพบการระบาดของไข้ริฟต์วาลเลย์ ในสัตว์ ในระยะต้น: • พัฒนาชุดทดสอบวินิจฉัยโรคแบบเร่งด่วนส�าหรับการตรวจเช็คเช้ือไข้ริฟต์วาลเลย์แบบฉับไว การควบคุมการระบาดของไข้ริฟต์วาลเลย์ ในคนในโรงงานฆ่าสัตว์: • ปรับปรุงกฏหมายและด�าเนินการตามกฏหมายท่ีเก่ียวข้องกับพระราชบัญญัติสาธารณสุขและการตรวจสอบเน้ือสัตว์ ตรวจสอบก่อนฆ่าสัตว์: • จัดต้ังพ้ืนท่ีส่วนกลางในการฆ่าสัตว์ ในเขตย่อยต่างๆ ทางเลือกต่างๆ ในการส่ือสารความเส่ียงเพ่ือให้คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ พิจารณา • เกษตรกรและผู้ค้าสัตว์ควรจะได้รับการฝึกอบรมและให้ความรู้เร่ืองการตรวจสอบการติดเช้ือไข้ริฟต์วาลเวย์ ใน ฟาร์มผ่าน การรายงานเร่ืองอัตราการแท้งท่ีสูงอย่างต่อเน่ือง • พัฒนาการส่ือสารเร่ืองผลกระทบของไข้ริฟต์วาลเลย์ต่อเศรษฐกิจและการด�ารงชีวิต • เพ่ิมการตระหนักเร่ืองความเส่ียงในการติดเช้ือไข้ริฟต์วาลเลย์และการใช้อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ท่ีเหมาะสม แก่คนงานโรงงานฆ่าสัตว์ 52 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 4. uTILIZING THE JRA OuTPuTS Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Supporting documents Risk assessment guidelines 1. The World Health Organization. Early detection, assessment and response to acute public health events. Geneva: WHO; 2014 (www.who.int/ihr/publications/ WHO_HSE_GCR_LYO_2014.4/en/, accessed 26 June 2020). 2. The World Health Organization. Rapid risk assessment of acute public health events. Geneva: WHO; 2012 (www.who.int/csr/resources/publications/HSE_ GAR_ARO_2012_1/en/, accessed 26 June 2020). 3. European Centre for Disease Prevention and Control. Operational guidance on rapid risk assessment methodology. Stockholm: ECDC; 2011 (www.ecdc.europa. eu/sites/default/files/media/en/publications/Publications/1108_TED_Risk_ Assessment_Methodology_Guidance.pdf, accessed 26 June 2020). 4. OIE: OIE risk assessment guidelines www.oie.int/index.php?id=169&L=0&htm- file=chapitre_import_risk_analysis.htm, accessed 26 June 2020). 5. Australian Institute for Disaster Resilience. National emergency risk assessment guidelines. Melbourne: AIDR: 2015 (knowledge.aidr.org.au/media/2030/hand- book-10-national-emergency-risk-assessment-guidelines.pdf, accessed 26 June 2020). ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ หลักสูตรท่ี 4 การใช้ผลท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงร่วม เอกสารประกอบ แนวทางการประเมินความเส่ียง 1. องค์การอนามัยโลก. 2557. การตรวจพบ การประเมิน และการรับมือกับอุบัติการณ์ด้านสาธารณสุข ท่ี รุนแรง. http://www.who.int/ihr/publications/WHO_HSE_GCR_LYO_2014.4/en/. 2. องค์การอนามัยโลก. 2555. การประเมินความเส่ียงของอุบัติการณ์ด้านสาธารณสุขท่ีรุนแรง. http:// www.who.int/csr/resources/publications/HSE_GAR_ARO_2012_1/en/ . 3. ศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคแห่งสหภาพยุโรป. 2554. แนวทางปฏิบัติการเร่ืองระเบียบวิธีวิจัยการ ประเมินความเส่ียงอย่างรวดเร็ว. http://ecdc.europa.eu/en/publications/Publications/1108_ TED_Risk_Assessment_Methodology_Guidance.pdf. 4. องค์การสุขภาพสัตว์ โลก: แนวทางการประเมินความเส่ียงขององค์การสุขภาพสัตว์ โลก http://www. oie.int/index.php?id=169&L=0&htmfile=chapitre_import_risk_analysis.htm. 5. รัฐบาลออสเตรเลีย. 2553. แนวทางการประเมินความเส่ียงของประเทศ. http://coastaladaptation- resources.org/PDF-files/1438-National-Emergency-Risk-Assessment-Guidelines-Oct-2010. PDF. 53เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) MOduLE 4. uTILIZING THE JRA OuTPuTS 52 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Supporting documents Risk assessment guidelines 1. The World Health Organization. Early detection, assessment and response to acute public health events. Geneva: WHO; 2014 (www.who.int/ihr/publications/ WHO_HSE_GCR_LYO_2014.4/en/, accessed 26 June 2020). 2. The World Health Organization. Rapid risk assessment of acute public health events. Geneva: WHO; 2012 (www.who.int/csr/resources/publications/HSE_ GAR_ARO_2012_1/en/, accessed 26 June 2020). 3. European Centre for Disease Prevention and Control. Operational guidance on rapid risk assessment methodology. Stockholm: ECDC; 2011 (www.ecdc.europa. eu/sites/default/files/media/en/publications/Publications/1108_TED_Risk_ Assessment_Methodology_Guidance.pdf, accessed 26 June 2020). 4. OIE: OIE risk assessment guidelines www.oie.int/index.php?id=169&L=0&htm- file=chapitre_import_risk_analysis.htm, accessed 26 June 2020). 5. Australian Institute for Disaster Resilience. National emergency risk assessment guidelines. Melbourne: AIDR: 2015 (knowledge.aidr.org.au/media/2030/hand- book-10-national-emergency-risk-assessment-guidelines.pdf, accessed 26 June 2020). Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) ภาคผนวก 54 ภาคผนวก ก. รูปแบบข้อกำาหนด ขอบเขตงาน (ToRs) สำ าหรับคณะกรรมการ ขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม 57 ภาคผนวก ข. รูปแบบข้อกำาหนด ขอบเขตงาน (ToRs) สำ าหรับผู้นำาการประเมิน ความเส่ียงร่วม 59 ภาคผนวก ค. เคล็ดลับการอำานวยการสำาหรับผู้นำาการประเมินความเส่ียงร่วม 60 ภาคผนวก ง. รูปแบบข้อกำาหนด ขอบเขตงาน (ToRs) สำ าหรับคณะทำางานเชิง เทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม 62 ภาคผนวก จ. รูปแบบข้อกำาหนด ขอบเขตงาน (ToRs) สำ าหรับกลุ่มผู้มีส่วนได้ ส่วนเสีย 64 ภาคผนวก ฉ. แบบรายงานการ ประเมินความเส่ียงร่วม 71 ภาคผนวก ช. ข้อมูลท่ีอาจจะต้องใช้ ในการประเมิน 73 ภาคผนวก ซ. แหล่งข้อมูลท่ีเป็นไปได้ 75 ภาคผนวก ฌ. การเช่ือมการวางกรอบความเส่ียง คำาถามในการประเมินความ เส่ียงและการจัดการความเส่ียง 77 ภาคผนวก ญ. แบบฟอร์มการวางกรอบความเส่ียง 54 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex A. Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Steering Committee Joint Risk Assessment Steering Committee - TERMS OF REFERENCE 1. Scope of work The joint risk assessment (JRA) steering committee oversees the JRA process. It does not engage in the technical aspects of risk assessment, but is responsible for management and communications decisions based on the outcomes of the JRA. 2. Roles and responsibilities The JRA Steering Committee has the following roles and responsibilities: • defines the scope and timeline of the JRA process; • identifies the JRA Lead who then becomes a member of the steering committee; • proposes the JRA Technical Team composition; • reviews and interprets the results of the risk assessment; • adopts and prioritizes risk management strategies and communications messages based on the JRA, and promotes implementation of actions; • re-evaluates and modifies the JRA process as needed; • identifies and convenes the stakeholder group (optional); • maintains ongoing dialogue with the JRA Technical Team and Stakeholder Group (if convened), moderated by the JRA Lead, to assess and modify the process as needed. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก ก. รูปแบบข้อก�าหนด ขอบเขตงาน (ToRs) ส�าหรับคณะ กรรมการขับเคล่ือนการประเมิน ความเส่ียงร่วม คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม - ข้อกำาหนดขอบเขตงาน . ขอบเขตของงาน คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ มีหน้าท่ีดูแลกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ น้ีมิได้ มีส่วนร่วมในประเด็นเชิงเทคนิคของการประเมินความเส่ียง แต่รับผิดชอบเร่ืองการตัดสินใจในการจัดการและ ส่ือสารตามผลท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงร่วม 2. บทบาทและความรับผิดชอบ คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ มีบทบาทและความรับผิดชอบต่างๆ ดังน้ี • ก�าหนดขอบเขตและกรอบระยะเวลาของกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม เลือกผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม ซ่ึงจะมาร่วมเป็นสมาชิกของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ด้วย • เสนอองค์ประกอบของคณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม • ทบทวนและตีความผลลัพธ์ท่ีได้จากการประเมินความเส่ียง • น�ากลยุทธ์ ในการจัดการและข้อความท่ีใช้ในการส่ือสารความเส่ียงท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงร่วมมา ปรับใช้ และน�ามาจัดล�าดับความส�าคัญ รวมท้ังส่งเสริมการด�าเนินการต่างๆ • ประเมินผลอีกคร้ังและปรับกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมตามความจ�าเป็น • คัดเลือกกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและจัดการประชุม (ทางเลือก) • จัดการหารือร่วมกันระหว่างคณะท�างานเชิงเทคนิคและกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างต่อเน่ือง (หากร่วม ประชุมด้วย) โดยมีผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมเป็นผู้ด�าเนินการประชุม เพ่ือประเมินและปรับเปล่ียน กระบวนการด�าเนินงานตามความจ�าเป็น 55เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES 54 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex A. Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Steering Committee Joint Risk Assessment Steering Committee - TERMS OF REFERENCE 1. Scope of work The joint risk assessment (JRA) steering committee oversees the JRA process. It does not engage in the technical aspects of risk assessment, but is responsible for management and communications decisions based on the outcomes of the JRA. 2. Roles and responsibilities The JRA Steering Committee has the following roles and responsibilities: • defines the scope and timeline of the JRA process; • identifies the JRA Lead who then becomes a member of the steering committee; • proposes the JRA Technical Team composition; • reviews and interprets the results of the risk assessment; • adopts and prioritizes risk management strategies and communications messages based on the JRA, and promotes implementation of actions; • re-evaluates and modifies the JRA process as needed; • identifies and convenes the stakeholder group (optional); • maintains ongoing dialogue with the JRA Technical Team and Stakeholder Group (if convened), moderated by the JRA Lead, to assess and modify the process as needed. Annex C F I J A D G B E H ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 3. Composition and structure 3.1. Composition The JRA Steering Committee consists of designated focal points or their representatives from relevant government agencies. For example: • Department of Livestock, Ministry of Agriculture; • Department of Disease Control, Ministry of Health; • Ministry of Interior; • JRA Lead; • Department of Public Relations (as a communications advisor). JRA Steering Committee members may invite experts or representatives of partner agencies as observers to a JRA Steering Committee meeting. However, only members participate in decisions. 3.2. Structure The optimal JRA structure should be specified. For example: • focal points or their representatives from relevant government agencies such as JRA Steering Committee members; • Chair and Vice-chair, elected from among the JRA Steering Committee members, on a one-year rotation; • experts, resource persons, or representatives of partner agencies, as non-decision-maker observers. 4. Frequency of meetings and reports • The JRA Steering Committee convenes a first meeting as soon as possible after the group is established. • The JRA Steering Committee convenes subsequent meetings no later than one week after receiving the assessment report from the JRA Technical Team. The JRA Steering Committee meets as needed or at least once per year. • The Chair convenes a JRA Steering Committee meeting. • With the consent of the Chair and Vice-chair and upon consultation with other members, any member of the JRA Steering Committee can request a meeting. • The Chair prepares the meeting reports. • Any members unable to attend the meeting convey their comments on the meeting report to the Chair and other members no later than two weeks after receiving it. At that time, the report is considered confirmed and adopted. • Members receive at least one week’s notice of the next meeting, unless there is an urgent matter for the JRA Steering Committee to address, then shorter notice is allowed. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวกองค์ประกอบและโครงสร้าง . องค์ประกอบ คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ประกอบด้วยผู้ประสานงานหลักด้านต่างๆ หรือผู้แทนท่ีได้รับมอบหมายจากหน่วยงานภาครัฐ ท่ีเก่ียวข้อง เช่น • กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ • กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข • กระทรวงมหาดไทย • ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม • กรมประชาสัมพันธ์ (เป็นท่ีปรึกษาด้านการส่ือสาร) สมาชิกของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ อาจจะเชิญผู้เช่ียวชาญ ผู้ทรงคุณวุฒิ หรือผู้แทนของหน่วยงานภาคีต่างๆ เข้ามาเป็นผู้สังเกตการณ์ในการประชุมคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ อย่างไรก็ตาม ผู้ตัดสินใจจะเป็นสมาชิกของ คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ เท่าน้ัน 3.2 โครงสร้าง • ผู้ประสานงานหลักด้านต่างๆ หรือผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐท่ีเก่ียวข้อง เป็นสมาชิกของคณะกรรมการ ขับเคล่ือนฯ • ประธานและรองประธาน ท่ีได้รับการคัดเลือกจากสมาชิกของคณะกรรมการติดตามและก�ากับดูแลขับเคล่ือน การประเมินความเส่ียงร่วม โดยมีระยะเวลาในการด�ารงต�าแหน่ง 1 ปี • ผู้เช่ียวชาญ ผู้ทรงคุณวุฒิ หรือผู้แทนของหน่วยงานภาคี เป็นผู้สังเกตการณ์ท่ีมิได้มีบทบาทในการตัดสินใจ 4. ความถ่ีในการประชุมและรายงาน • คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ควรจะจัดการประชุมคร้ังแรกให้เร็วท่ีสุดเท่าท่ีเป็นไปได้หลังจากท่ีได้จัดต้ังคณะ • หลังจากท่ีได้รับรายงานการประเมินจากคณะท�างานเชิงเทคนิคแล้ว คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ควรจัดการประชุม คร้ังต่อไปไม่เกินหน่ึงสัปดาห์ และจะนัดหารือกันตามต้องการหรือ อย่างน้อยปีละคร้ัง • ประธานจะเป็นผู้เรียกประชุมคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ • สมาชิกของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ สามารถขอให้จัดการประชุมได้ โดยผ่านความเห็นชอบจากประธานและ รองประธาน และผ่านการหารือร่วมกับสมาชิกคณะกรรมการท่านอ่ืนๆ • ประธานจัดเตรียมรายงานการประชุมต่างๆ • สมาชิกของคณะกรรมการท่ีไม่สามารถเข้าร่วมประชุมได้ สามารถเสนอความคิดเห็นเก่ียวกับรายงานการประชุมแก่ ประธานหรือสมาชิกท่านอ่ืนๆ ได้ภายในสองสัปดาห์หลังจากได้รับรายงานการประชุม มิเช่นน้ันจะถือว่าได้พิจารณา และรับรองรายงานแล้ว • สมาชิกคณะกรรมการจะได้รับการแจ้งเชิญเข้าประชุมคร้ังต่อไปอย่างน้อยหน่ึงสัปดาห์ล่วงหน้า นอกจากกรณี ท่ีมีเร่ืองเร่งด่วนท่ีจะต้องหารือกับคณะกรรมการ จึงจะอนุญาตให้มีการแจ้งเชิญด่วนได้ 56 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) • At the conclusion of each meeting, the JRA Steering Committee determines the time, date and venue of the next meeting. • The reports and documents of a JRA Steering Committee meeting are confidential and only distributed to meeting participants. Reports or excerpts from them may be circulated to other parties only after the written consent of the Chair. 5. Amendment The JRA Steering Committee may amend these terms of reference, as deemed necessary. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก • ในวาระสรุปการประชุมแต่ละคร้ัง คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ควรก�าหนด วัน เวลา และสถานท่ีส� าหรับการ ประชุมคร้ังต่อไป • รายงานและเอกสารต่างๆ ในการประชุมคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ถือเป็นความลับ และจะเผยแพร่ให้กับผู้ เข้าร่วมประชุมเท่าน้ัน รายงานหรือเอกสารต่างๆ น้ีอาจจะส่งเวียนให้กับหน่วยงานอ่ืนๆ ได้ หลังจากท่ีได้ รับ การอนุมัติเป็นลายลักษณ์อักษรจากประธานเท่าน้ัน 5. การแก้ไข คณะกรรมการขับเคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม สามารถแก้ไขกรอบการด�าเนินงานน้ีเท่าท่ีจ�าเป็น 57เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES 56 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) • At the conclusion of each meeting, the JRA Steering Committee determines the time, date and venue of the next meeting. • The reports and documents of a JRA Steering Committee meeting are confidential and only distributed to meeting participants. Reports or excerpts from them may be circulated to other parties only after the written consent of the Chair. 5. Amendment The JRA Steering Committee may amend these terms of reference, as deemed necessary. Annex C F I J A D G B E H ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex B. Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Lead Joint Risk Assessment Lead - TERMS OF REFERENCE 1. Scope of work The joint risk assessment (JRA) lead sets up and implements the national JRA process only for the specific event or threat described in the risk framing (REFER TO MODULE 2: STEP 5). The JRA Steering Committee determines the specific duties of the JRA Lead. 2. Roles and responsibilities The JRA Lead has the following roles and responsibilities: • identifies members of the JRA Technical Team; • discusses and agrees on the composition, timing, and outputs of the JRA Technical Team, as advised by the JRA Steering Committee; • leads a stakeholder analysis; • identifies and invites specific agencies or individuals to participate in the JRA Stakeholder Group, based on results of the stakeholder analysis and JRA Steering Committee guidance; • manages and leads all operational aspects of the JRA process for this specific event or threat; • coordinates and facilitates ongoing communication and activities among the JRA Technical Team, the Steering Committee, and the Stakeholder Group, to assess and modify the process as needed; • takes decisions as authorized by the steering committee; • convenes and leads and manages the JRA Technical Team in an administrative capacity to understand and complete their role and tasks; • identifies challenges brought to JRA Steering Committee for resolution; • identifies and addresses resource issues. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก ข. รูปแบบข้อก�าหนด ขอบเขตงาน (ToRs) ส�าหรับผู้น�าการ ประเมินความเส่ียงร่วม ผู้นำาการประเมินความเส่ียงร่วม - ข้อกำาหนดขอบเขตงาน 1. ขอบเขตของงาน ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมจัดต้ังและด�าเนินกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมของประเทศในอุบัติการณ์ หรือส่ิงคุกคามเฉพาะตามท่ีได้อธิบายไว้ในการวางกรอบความเส่ียงเท่าน้ัน (อ้างถึงหลักสูตรท่ี 2: ข้ันตอนท่ี 5) คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ เป็นผู้ก�าหนดหน้าท่ีเฉพาะของผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม 2. บทบาทและความรับผิดชอบ ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมมีบทบาทและความรับผิดชอบต่างๆ ดังน้ี • คัดเลือกสมาชิกคณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม • หารือและตกลงกันเร่ืององค์ประกอบ ระยะเวลา และผลท่ีจะได้รับจากคณะท�างานเชิงเทคนิคตามท่ีคณะกรรมการ ขับเคล่ือนฯ ได้แนะน�าไว้ • น�าการวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย • คัดเลือกและทาบทามหน่วยงานหรือบุคคลต่างๆ ให้เข้าร่วมกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการประเมินความเส่ียง ร่วม โดยอิงตามผลการวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและตามค�าแนะน�าของคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ • จัดการและเป็นผู้น�าการด�าเนินการทุกเร่ืองในกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมส�าหรับอุบัติการณ์หรือส่ิง คุกคามเฉพาะ • ประสานและส่งเสริมการส่ือสารและกิจกรรมต่างๆ ท่ีก�าลังด�าเนินอยู่ของคณะท�างานเชิงเทคนิค คณะกรรมการ ขับเคล่ือนฯ และกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพ่ือประเมินและปรับเปล่ียนกระบวนการด�าเนินงานตามความจ�าเป็น • ตัดสินใจตามท่ีได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ • จัดการประชุม น�าและบริหารจัดการคณะท�างานเชิงเทคนิค เพ่ือให้เข้าใจและท�าตามบทบาทและภารกิจ แจ้งประเด็นเร่ืองความท้าทายต่างๆ แก่คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ เพ่ือหาทางแก้ไข • ระบุและรายงานประเด็นด้านทรัพยากรต่างๆ 58 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 3. Appointment The JRA Steering Committee appoints the JRA Lead, who should be a government official or individual with a specific function or position within a government agency. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก การแต่งต้ัง คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ แต่งต้ังผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม ซ่ึงควรจะเป็นข้าราชการ หรือบุคคล ท่ีมีหน้าท่ี หรือต�าแหน่งเฉพาะภายในหน่วยงานรัฐ 59เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES 58 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 3. Appointment The JRA Steering Committee appoints the JRA Lead, who should be a government official or individual with a specific function or position within a government agency. Annex C F I J A D G B E H ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex C. Facilitation tips for the Joint Risk Assessment Lead Facilitation enables groups and organizations to work more effectively together. Basic facilitation tips support the setup of the four joint risk assessment (JRA) modules by creating the right environment for collaborative work. 1. General facilitation tips to support collaboration and workflow 1. Start with the end in mind – know the audience and what they try to achieve in the JRA workshop. 2. Celebrate participation – create an environment where all participate; empower reserved people. 3. Actively listen – prioritize key messages and repeat key words; use silence to give people time to think and process. 4. Reinforce positives and reframe negatives – “excellent point” or “thank you for your honesty”. 5. Maintain the pace – communicate start and end times clearly; respect the schedule. Module-specific facilitation tips for the JRA Lead MODULE 1: Setting up the JRA • If the JRA Lead lacks facilitation skills, a communication specialist (without event-specific expertise) may join the steering committee. • When a JRA Technical Team is composed of fewer than 10 members, everyone has the opportunity to contribute. • Recognition of existing individual and institutional mandates and priorities is important to maintain objective discussion and decisions. MODULE 2: Risk framing for the JRA • The JRA Lead ensures that concerns of each sector are represented in the risk framing. MODULE 3: Conducting the JRA • The JRA Lead maintains ongoing dialogue between the steering committee, technical team, and stakeholder group, to continually assess and modify the scope, risk assessment questions and risk pathways. MODULE 4: Utilizing the JRA outputs • The JRA Lead maintains ongoing dialogue between the steering committee, technical team, and stakeholder group, providing clarification as needed regarding JRA outputs. • Ideally, the JRA Lead continues to be involved in risk mitigation strategies and supports linkages to the next iteration. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก ภาคผนวก ค. เคล็ดลับการอ�านวยการ ส�าหรับผู้น�าการประเมิน ความเส่ียงร่วม เคล็ดลับในการอ�านวยการ (facilitator) ให้กลุ่มและองค์กรต่างๆ มาท�างานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ คือ การท�าให้เกิดบรรยากาศท่ีดีในการประเมินความเส่ียงร่วม 1. เคล็ดลับในการอ�านวยการเพ่ือสนับสนุนความร่วมมือและ กระบวนการท�างาน 1. เร่ิมต้นด้วยการต้ังจุดมุ่งหมายในใจ – รู้จักสมาชิกและส่ิงท่ีสมาชิกพยายามท่ีจะบรรลุในการประชุมเชิงปฏิบัติ การในการประเมินความเส่ียงร่วม 2. สนับสนุนการมีส่วนร่วม - สร้างบรรยากาศให้ทุกคนมีส่วนร่วม ให้คนท่ีน่ิงเงียบได้มีโอกาสแสดงความเห็น 3. ฟังอย่างต้ังใจ - จัดล�าดับความส�าคัญของข้อความ และเน้นค�าส� าคัญ มีการหยุดเพ่ือให้ผู้เข้าร่วมมีเวลาคิด และไตร่ตรอง 4. เสริมสร้างความคิดเชิงบวกและจ�ากัดความคิดเชิงลบ - “เป็นข้อคิดเห็นท่ีดีมาก” หรือ “ขอบคุณส�าหรับ ความตรงไปตรงมา” 5. รักษาจังหวะ - ส่ือสารตอนเร่ิมและตอนจบอย่างชัดเจน เคารพตารางเวลา เคล็ดลับการอ�านวยการในแต่ละหลักสูตร ส�าหรับผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม หลักสูตรท่ี 1: จัดต้ังการประเมิน ความ เส่ียงร่วม • หากผู้นำาการประเมินความเส่ียงร่วมไม่มีทักษะในการอำานวยการ อาจจะให้ผู้เช่ียวชาญด้านการ ส่ือสาร (ซ่ึงไม่มีความเช่ียวชาญเร่ืองอุบัติการณ์ท่ีเก่ียวข้องเฉพาะ) มาร่วมในคณะกรรมการ ขับเคล่ือนฯ • หากคณะทำางานเชิงเทคนิคมีจำานวนสมาชิกน้อยกว่า 10 คน ทุกคนจะมีโอกาสแสดงความคิดเห็น • ยอมรับในประเด็นพันธกิจหลัก และส่ิงท่ีแต่ละบุคคลหรือแต่ละหน่วยงานให้ความสำาคัญ เพ่ือรักษา ให้เกิดสมดุลระหว่างการหารือและการตัดสินใจอย่างมีเป้าหมาย หลักสูตรท่ี 2: การวางกรอบความเส่ียง • ผู้นำาการประเมินความเส่ียงร่วมต้องแน่ใจว่าได้ใส่ข้อกังวลของหน่วยงานต่างๆ ไว้ในการวางกรอบ ความเส่ียง หลักสูตรท่ี 3: ด�าเนินการประเมิน ความเส่ียงร่วม • ผู้นำาการประเมินฯ จะดำาเนินการหารือร่วมกันอย่างต่อเน่ือง ระหว่างคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ คณะทำางานเชิงเทคนิค และกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพ่ือประเมินและปรับขอบเขตการดำาเนินงาน คำาถามท่ีใช้ในการ ประเมินความเส่ียง และเส้นทางความเส่ียง หลักสูตรท่ี 4: น�าผลท่ีได้จากการประเมิน ความเส่ียงร่วมมาใช้ • ผู้นำาการประเมินฯ จะดำาเนินการหารือร่วมกันระหว่างคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ คณะทำางานเชิงเทคนิค และกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ซ่ึงจะให้รายละเอียดเร่ืองผลท่ีได้จากการประเมินความเส่ียงร่วมตาม ต้องการ โดยหลักการแล้วผู้นำาการประเมินฯ จะยังคงมีส่วนร่วมในการวางกลยุทธ์ ในการบรรเทา ความเส่ียง และสนับสนุน ความเช่ือมโยงในการประชุมคร้ังต่อไป 60 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex D. Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Technical Team Joint Risk Assessment Technical Team - TERMS OF REFERENCE 1. Roles and responsibilities The Joint Risk Assessment (JRA) Technical Team has the following roles and responsibilities: • identifies the data needed to conduct the JRA; • shares essential data, relevant experience and expertise regarding the event/hazard being assessed; • formulates and documents risk questions based on the risk framing and general concerns provided by the steering committee; • identifies and diagrams potential risk pathways; • assembles available information to characterize the likelihood and impact of each of the risk questions; • identifies and notes data gaps; • provides technical interpretation of risk estimates; • identifies and recommends risk management and communication options based on the JRA results; • documents the assessment using the agreed report template for the JRA Steering Committee, shared through the JRA Lead. 2. Composition The JRA Technical Team is a small group of experts on the health event or hazard of concern with the skills required to conduct the risk assessment. The JRA Lead identifies members of the JRA Technical Team with input from the JRA Steering Committee, and follows established administrative steps to invite or appoint staff from government and non-governmental agencies. The technical team consists of members who: • have key expertise, experience, and information relevant to the hazard or event being assessed; • have experience in conducting risk assessments, where possible; • provide a balance of sectors and disciplines on the JRA Technical Team. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก ง. รูปแบบข้อก�าหนด ขอบเขต งาน (ToRs) ส�าหรับคณะท�างานเชิง เทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม คณะทำางานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม - ข้อกำาหนดขอบเขตงาน 1. บทบาทและความรับผิดชอบ คณะท�างานเชิงเทคนิคมีบทบาทและความรับผิดชอบต่างๆ ดังน้ี • ระบุข้อมูลท่ีจ�าเป็นต้องใช้ในการประเมินความเส่ียงร่วม • แบ่งปันข้อมูล ประสบการณ์และความเช่ียวชาญท่ีจ�าเป็นเก่ียวกับเหตุการณ์/ส่ิงคุกคามท่ีได้ประเมิน • ก�าหนดและต้ังค�าถามต่างๆ ในเร่ืองความเส่ียง ตามกรอบความเส่ียงและตามข้อกังวลท่ีคณะกรรมการ ขับเคล่ือนฯ ได้ให้ ไว้ • ระบุและจัดท�าแผนผังเส้นทางความเส่ียงท่ีเป็นไปได้ • รวบรวมข้อมูลท่ีมีอยู่เพ่ืออธิบายลักษณะโอกาสและผลกระทบของค�าถามเร่ืองความเส่ียงแต่ละข้อ • ระบุและบันทึกเร่ืองข้อมูลท่ีขาดหาย • จัดท�าการตีความเชิงเทคนิค/แปรผล/รายงานผลการประเมินความเส่ียง • ระบุและให้ค�าแนะน�าเร่ืองทางเลือกในการจัดการและส่ือสารความเส่ียงตามผลลัพธ์ต่างๆ ท่ีได้จากการประเมิน ความเส่ียงร่วม • บันทึกการประเมินผลโดยใช้แบบรายงานท่ีคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ เห็นชอบ และได้ให้ ไว้กับผู้น�าการประเมิน ความเส่ียงร่วม 2. องค์ประกอบ คณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม เป็นบุคคลกลุ่มเล็กๆท่ีเป็นผู้เช่ียวชาญเร่ืองเหตุการณ์ด้านสุขภาพ หรือส่ิงคุกคามท่ีเป็นท่ีกังวล ซ่ึงมีทักษะต่างๆ ท่ีจ�าเป็นในการประเมินความเส่ียง ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมจะ เป็นผู้คัดเลือกสมาชิกของคณะท�างานเชิงเทคนิค โดยใช้ข้อมูลจากคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ และด�าเนินการตามข้ัน ตอนท่ีก�าหนดไว้ในการเชิญหรือแต่งต้ังเจ้าหน้าท่ีจากหน่วยงานภาครัฐและหน่วยงานท่ีไม่ใช่ภาครัฐ คณะท�างานเชิง เทคนิคประกอบด้วยสมาชิกผู้ซ่ึง • มีความเช่ียวชาญ ประสบการณ์ และมีข้อมูลท่ีส� าคัญเก่ียวกับส่ิงคุกคามหรือเหตุการณ์ท่ีประเมิน • มีประสบการณ์ในการจัดการประเมินความเส่ียง (หากเป็นไปได้) • ให้ความสมดุลระหว่างภาคส่วนต่างๆ และกฏระเบียบต่างๆ ของคณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมิน ความเส่ียงร่วม 61เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) Annex C F I J A D G B E H 1 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 3. Frequency of meetings and reports • The JRA Lead convenes the JRA Technical Team initial meeting as soon as possible after the group is established. • With the consent of the JRA Lead and after consultation with the other members, any member of the technical team can request a meeting. • Any members unable to attend the meeting convey their comments on the meeting report to the Chair and the other members, no later than two weeks after receiving it. At that time, the report is considered confirmed and adopted. • Members receive at least one week’s notice of the next meeting unless there is an urgent matter for the JRA Technical Team to address, then shorter notice is allowed. • At the conclusion of each meeting, the JRA Technical Team determines the time, date and venue of the next meeting. • The reports and documents of a JRA Technical Team meeting are confidential and only distributed to meeting participants and the steering committee. Reports or excerpts from them circulate to other parties only with the written consent of the JRA Lead. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวกความถ่ีในการประชุมและรายงานต่างๆ • หลังจากท่ีได้จัดต้ังกลุ่มแล้ว ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมควรจะจัดประชุมร่วมกับคณะท�างานเชิงเทคนิค คร้ังแรกให้เร็วท่ีสุดเท่าท่ีเป็นไปได้ • สมาชิกของคณะท�างานเชิงเทคนิคสามารถร้องขอให้มีการจัดประชุมได้ โดยได้รับความเห็นชอบจากผู้น�า การประเมินฯ และหลังจากท่ีได้หารือร่วมกับสมาชิกคณะกรรมการท่านอ่ืนๆ แล้ว • สมาชิกของคณะท�างานเชิงเทคนิคท่ีไม่สามารถเข้าร่วมประชุมได้ สามารถส่งความเห็นเก่ียวกับรายงาน การประชุมให้กับประธานและสมาชิกท่านอ่ืนๆ ภายในสองสัปดาห์หลังจากท่ีได้รับรายงาน มิเช่นน้ันจะถือว่า ได้พิจารณาและรับรองรายงานแล้ว • สมาชิกคณะท�างานจะได้รับการแจ้งเชิญเข้าประชุมคร้ังต่อไปอย่างน้อยหน่ึงสัปดาห์ล่วงหน้า นอกจากกรณี ท่ีมีเร่ืองเร่งด่วนท่ีจะต้องหารือกับคณะท�างานเชิงเทคนิค จึงจะอนุญาตให้มีการแจ้งเชิญด่วนได้ • ในวาระสรุปการประชุมแต่ละคร้ัง คณะท�างานเชิงเทคนิคควรก�าหนดวัน เวลา และสถานท่ีส� าหรับการประชุม คร้ังต่อไป • รายงานและเอกสารต่างๆ ในการประชุมคณะท�างานเชิงเทคนิคถือเป็นความลับ และจะเผยแพร่ให้กับผู้เข้า ร่วมประชุมและคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ เท่าน้ัน รายงานหรือเอกสารต่างๆ น้ีอาจจะส่งเวียนให้กับหน่วยงาน อ่ืนๆ ได้ หลังจากท่ีได้รับการอนุมัติเป็นลายลักษณ์อักษรจากประธานเท่าน้ัน 62 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex E. Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Stakeholder Group Joint Risk Assessment Stakeholder Group - TERMS OF REFERENCE 1. Background A joint risk assessment (JRA) stakeholder group may be convened to engage the private sector, industry, academia, and other relevant stakeholders in the JRA process and subsequent implementation of management measures. This group provides a multisectoral and interdisciplinary dimension to the JRA, and promotes advocacy and communication. Despite these important roles, the JRA Stakeholder Group is an optional step in the JRA process. 2. Scope of work The scope of the JRA Stakeholder Group’s work provides boundaries within which the group operates. The group’s main function is to provide varied perspectives and advise the JRA Steering Committee on request. The stakeholder group has no technical or decision-making functions. 3. Roles and responsibilities The JRA Stakeholder Group has the following roles and responsibilities: • provides perspectives from outside government on the potential impacts of management measures; • contributes relevant information (e.g. relevant/required data which is held in private-sector or academic institutions); • contributes relevant information upon request by the steering committee for making management/communication decisions; • supports and advocates the implementation of management measures, and may contribute to implementation; • supports and disseminates communication messages. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก จ. รูปแบบข้อก�าหนด ขอบเขตงาน (ToRs) ส�าหรับ กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย - ข้อกำาหนดขอบเขตงาน 1. ความเป็นมา กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการประเมินความเส่ียงร่วมอาจจะจัดต้ังข้ึนเพ่ือให้ภาคเอกชน ภาคอุตสาหกรรม ภาควิชาการ และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียท่ีเก่ียวข้องอ่ืนๆ มีส่วนร่วมในกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วมและด�าเนิน การตามมาตรการต่างๆ ท่ีจะจัดท�ามา กลุ่มดังกล่าวน้ีท�าให้การประเมินความเส่ียงร่วมมีมิติท่ีเป็นสหสาขาและ สหวิชาการ และส่งเสริมให้มีการรณรงค์และการส่ือสาร ถึงแม้ว่ากลุ่มน้ีจะมีบทบาทท่ีส� าคัญ แต่การจัดต้ังกลุ่ม ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียน้ีถือเป็นข้ันตอนท่ีเป็นทางเลือกในกระบวนการประเมินความเส่ียงร่วม 2. ขอบเขตงาน ขอบเขตงานของกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการประเมินความเส่ียงร่วม ท�าให้เกิดการแบ่งงานกันภายในกลุ่มท่ี ด�าเนินงาน หน้าท่ีหลักของกลุ่มน้ี คือ การเสนอมุมมองท่ีหลากหลายและให้ค�าแนะน�าแก่คณะกรรมการขับเคล่ือนฯ เม่ือได้รับการร้องขอ กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียไม่มีหน้าท่ีในเชิงเทคนิคหรือหน้าท่ีในการตัดสินใจใดๆ 3. บทบาทและความรับผิดชอบ กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการประเมินความเส่ียงร่วม มีบทบาทและความรับผิดชอบต่างๆ ดังน้ี • เสนอมุมมองจากส่วนท่ีมิใช่ภาครัฐในเร่ืองผลกระทบของมาตรการจัดการท่ีเป็นไปได้ • สนับสนุนข้อมูลท่ีเก่ียวข้อง (เช่น ข้อมูลท่ีเก่ียวข้อง/ท่ีต้องการซ่ึงจัดท�าโดยภาคเอกชนหรือสถาบันวิชาการ) • สนับสนุนข้อมูลท่ีเก่ียวข้องในกรณีท่ีคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ ร้องขอเพ่ือใช้ในการตัดสินใจในการจัดการ/ การส่ือสาร • สนับสนุนและส่งเสริมการด�าเนินมาตรการจัดการ และอาจจะสนับสนุนการด�าเนินการด้วย • สนับสนุนและเผยแพร่ข้อความในการส่ือสาร 63เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES 62 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex E. Model terms of reference for the Joint Risk Assessment Stakeholder Group Joint Risk Assessment Stakeholder Group - TERMS OF REFERENCE 1. Background A joint risk assessment (JRA) stakeholder group may be convened to engage the private sector, industry, academia, and other relevant stakeholders in the JRA process and subsequent implementation of management measures. This group provides a multisectoral and interdisciplinary dimension to the JRA, and promotes advocacy and communication. Despite these important roles, the JRA Stakeholder Group is an optional step in the JRA process. 2. Scope of work The scope of the JRA Stakeholder Group’s work provides boundaries within which the group operates. The group’s main function is to provide varied perspectives and advise the JRA Steering Committee on request. The stakeholder group has no technical or decision-making functions. 3. Roles and responsibilities The JRA Stakeholder Group has the following roles and responsibilities: • provides perspectives from outside government on the potential impacts of management measures; • contributes relevant information (e.g. relevant/required data which is held in private-sector or academic institutions); • contributes relevant information upon request by the steering committee for making management/communication decisions; • supports and advocates the implementation of management measures, and may contribute to implementation; • supports and disseminates communication messages. Annex C F I J A D G B E H ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 4. Appointment and composition The JRA Lead invites candidates to join the JRA Stakeholder Group, with guidance from the JRA Steering Committee. The group consists of individuals or agencies from within and outside of government. Selection of members for JRA Stakeholder Groups may follow from the stakeholder analysis, considering the specific contributions and reflecting the interdisciplinary and multisectoral nature of the event. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก การคัดเลือกและองค์ประกอบ ผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วมจะเป็นผู้เชิญผู้สมัครต่างๆ เข้าร่วมกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย โดยใช้แนวทาง จากคณะกรรมการขับเคล่ือนฯ กลุ่มดังกล่าวน้ีประกอบด้วยบุคคลหรือหน่วยงานต่างๆ ท่ีมาจากท้ังภายในและ ภายนอกภาครัฐ การคัดเลือกสมาชิกของกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอาจด�าเนินการตามการวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วน เสีย โดยพิจารณาเร่ืองการให้การสนับสนุนเฉพาะด้าน และสะท้อนลักษณะของเหตุการณ์ท่ีเป็นสหวิทยาการและ หลายภาคส่วน 64 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex F. Joint risk assessment report template 1. Title of the assessment • A short sentence overview of the event being assessed, e.g. “Joint risk assessment of (event, hazard) in (location), (month/year)”. 2. Date, time, and place assessment took place, dates of previous risk assessments • The date, time, and place of assessment • The date of the last risk assessment for this event 3. Participants and affiliations • List names and affiliations of participants. • Identify the joint risk assessment (JRA) lead. 4. Event summary • It is a brief summary of the event or hazard being assessed. • Include a brief description of who, what, where, when, measures taken to date, and other relevant/key information. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก ฉ. แบบรายงานการ ประเมินความเส่ียงร่วม . หัวข้อการประเมิน • ภาพรวมแบบเป็นประโยคส้ันๆ ของเหตุการณ์ท่ีได้ประเมิน เช่น “การประเมินความเส่ียงร่วมของ (เหตุการณ์ ส่ิงคุกคาม) ใน (พ้ืนท่ี) (เดือน/ปี) 2. วัน เวลา และสถานท่ีจัดการประเมิน วันท่ีประเมินความ เส่ียงคร้ังท่ีแล้ว • วัน เวลา และสถานท่ีจัดการประเมิน • วันท่ีประเมินความเส่ียงส�าหรับเหตุการณ์น้ีคร้ังท่ีแล้ว 3. ผู้เข้าร่วม และรายละเอียดการติดต่อ • ท�ารายช่ือและรายละเอียดการติดต่อของผู้เข้าร่วม • คัดเลือกผู้น�าการประเมินความเส่ียงร่วม 4. สรุปเหตุการณ์ • สรุปย่อเหตุการณ์หรือส่ิงคุกคามท่ีได้ประเมิน • ให้ค�าอธิบายส้ันๆ เร่ือง ใคร อะไร ท่ีไหน เม่ือไร มาตรการท่ีได้ด�าเนินการจนถึงปัจจุบัน และข้อมูลท่ีเก่ียวข้อง/ ท่ีส� าคัญอ่ืนๆ 65เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES 64 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex F. Joint risk assessment report template 1. Title of the assessment • A short sentence overview of the event being assessed, e.g. “Joint risk assessment of (event, hazard) in (location), (month/year)”. 2. Date, time, and place assessment took place, dates of previous risk assessments • The date, time, and place of assessment • The date of the last risk assessment for this event 3. Participants and affiliations • List names and affiliations of participants. • Identify the joint risk assessment (JRA) lead. 4. Event summary • It is a brief summary of the event or hazard being assessed. • Include a brief description of who, what, where, when, measures taken to date, and other relevant/key information. Annex C F I J A D G B E H ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 5. Risk framing • Describe hazard, scope, and purpose and objectives, as defined by JRA Steering Committee. 6. Assessment summary • This is an “Executive Summary” of assessment outcomes and technical interpretation, including the risk assessment questions and associated estimates of likelihood, impact, and uncertainty, along with those factors contributing most to these estimates and the data gaps, and key management/communication options. 7. Key assumptions underlying JRA (see module 3: step 8.1, section “Making assumptions”) • Any general assumptions on which JRA is based, especially in cases where very little information about the event is available • For example, “This assessment is based on the assumption that there is an epidemiological link between the disease in the animal population and the human population”, if this is unknown 8. Detailed risk assessment results based on risk assessment questions (see module 3: steps 7–8) • Complete the following sections for each risk assessment question. 8A. What is the likelihood and impact of…? • Provide the entire first risk assessment question assessed. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก การวางกรอบความเส่ียง • อธิบายส่ิงคุกคาม ขอบเขต และจุดมุ่งหมาย รวมท้ังวัตถุประสงค์ ตามท่ีได้ก�าหนดไว้ โดยคณะกรรมการขับ เคล่ือนการประเมินความเส่ียงร่วม 6. สรุปการประเมิน • ท�า “บทสรุปผู้บริหาร” เพ่ือสรุปเร่ืองผลลัพธ์จากการประเมินและการตีความทางเทคนิค/การแปรผล ตลอดจน ค�าถามต่างๆ ท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงและการประเมินโอกาส ผลกระทบ ความไม่แน่นอน ควบคู่ไปกับ ปัจจัยต่างๆ ท่ีสนับสนุนการประเมินเหล่าน้ีมากท่ีสุด และข้อมูลท่ีขาดหายไป รวมท้ังทาง เลือกท่ีส� าคัญในการ จัดการ/การส่ือสาร 7. สมมติฐานหลักต่างๆ ท่ีให้ความส�าคัญกับเร่ืองการ ประเมินความเส่ียงร่วม (ดูหลักสูตรท่ี 3: ข้ันตอนท่ี 8.1 ส่วน “ต้ังสมมติฐาน”) • สมมติฐานอ่ืนๆ ว่าการประเมินความเส่ียงอ้างอิงตามส่ิงใด โดยเฉพาะอย่างย่ิงในกรณีท่ีมีข้อมูลเก่ียวกับ เหตุการณ์ท่ีน้อยมาก • เช่น “การประเมินน้ีมาจากสมมติฐานท่ีมีการเช่ือมโยงทางระบาดวิทยาระหว่างเช้ือโรคในประชากรสัตว์ และ ในประชากรคน” หากส่ิงน้ีเป็นส่ิงท่ีไม่ทราบ 8. ผลการประเมินความเส่ียงอย่างละเอียดตามค�าถามท่ี ใช้ในการประเมิน ความเส่ียง (ดูหลักสูตรท่ี 3: ข้ันตอนท่ี 7-8) • ให้เติมส่วนต่างๆ ต่อไปน้ีให้ครบส�าหรับค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงแต่ละค�าถาม 8A. อะไรเป็นโอกาสและผลกระทบของ…. • ใส่ค�าถามในการประเมินความเส่ียงข้อแรกท้ังหมดท่ีได้ประเมินแล้ว 66 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Likelihood estimate A: Provide the estimated likelihood for this risk assessment question. a) Rationale for likelihood estimate A - Provide, as bulleted points, the key information on which this likelihood estimate is based; - Provide any assumptions used to estimate this likelihood (e.g. “Assumed that this virus has the same prevalence in poultry as during the last outbreak”, “Assumed that the virus causes similar disease in poultry as during the last outbreak”). b) Uncertainty level for likelihood estimate A Provide uncertainty level assigned for the likelihood estimate. c) Rationale for uncertainty level associated with likelihood estimate A Provide the key information gaps on which this uncertainty level is based (e.g. “Virus subtype not available”; “No prevalence data on the infection in poultry”). Impact estimate A: Provide the estimated impact for this risk assessment question. a) Rationale for impact estimate A - Provide the key information on which this impact estimate is based. - Provide any assumptions used to estimate this impact (e.g. “Assumed that animal movement control is effective”). b) Uncertainty level for impact estimate A - Provide the uncertainty level assigned for this impact estimate. c) Rationale for uncertainty level associated with impact estimate A - Provide bulleted points for the key information gaps on which this uncertainty level is based (e.g. “Virus subtype not available”; “No prevalence data on the infection in poultry”). Risk matrix for risk assessment question A Li ke lih oo d High Moderate Low Negligible Negligible Minor Moderate Severe Impact ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก โอ ก าส สูง ปานกลาง ต�่า เล็กน้อย เล็กน้อย ต�่า ปานกลาง รุนแรง ผลกระทบ ประเมินโอกาส A (likelihood) ใส่โอกาสท่ีประเมินส� าหรับค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงน้ี ก) เหตุผลส�าหรับการประเมินโอกาส A - ใส่รายละเอียดส�าคัญเป็นข้อๆ ว่าการประเมินโอกาสน้ีอิงตามอะไร - ใส่สมมติฐานต่างๆ ท่ีใช้ในการประเมินโอกาสน้ี (เช่น “สันนิษฐานว่าเช้ือไวรัสน้ีมีระดับความชุกในสัตว์ ปีกเหมือน กับช่วงท่ีมีการระบาดคร้ังท่ีแล้ว” “สันนิษฐานว่าเช้ือไวรัสน้ีท�าให้เกิดโรคท่ีคล้ายคลึงกันในสัตว์ปีก เหมือนกับช่วง ท่ีมีการระบาดคร้ังท่ีแล้ว”) ข) ระดับความไม่แน่นอนในการประเมินโอกาส A (uncertainty) ใส่ระดับความไม่แน่นอนส�าหรับการประเมินโอกาส ค) เหตุผลของระดับความไม่แน่นอนท่ีเก่ียวข้องกับการประเมินโอกาส A ใส่รายละเอียดเร่ืองการขาดข้อมูลท่ีส� าคัญ ซ่ึงจะท�าให้เกิดระดับความไม่แน่นอน (เช่น “ไม่มีข้อมูลกลุ่มย่อยของ ชนิดเช้ือไวรัสน้ี (virus subtype)” “ไม่มีข้อมูลความชุกในสัตว์ปีก” การประเมินผลกระทบ A (impact) ใส่ผลกระทบท่ีได้จากการประเมินส� าหรับค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงน้ี้ี ก) เหตุผลในการประเมินผลกระทบ A - ให้ข้อมูลท่ีส� าคัญว่าการประเมินผลกระทบน้ีอ้างอิงตามอะไร - ใส่สมมติฐานต่างๆ ท่ีใช้ในการประเมินผลกระทบน้ี (เช่น “สันนิษฐานว่าการควบคุมการเคล่ือนย้ายสัตว์มี ประสิทธิภาพ”) ข) ระดับความไม่แน่นอนส�าหรับการประเมินผลกระทบ A (uncertainty) - ใส่ระดับความไม่แน่นอนท่ีใช้ในการประเมินผลกระทบน้ี ค) เหตุผลของระดับความไม่แน่นอนท่ีเก่ียวข้องกับการประเมินผลกระทบ A - ใส่รายละเอียดเป็นข้อๆ เร่ืองการขาดข้อมูลท่ีส� าคัญซ่ึงท�าให้เกิดความไม่แน่นอน (เช่น “ไม่มีข้อมูลกลุ่มย่อยของ เช้ือไวรัสน้ี (virus subtype)” “ไม่มีข้อมูลเร่ืองความชุกในสัตว์ปีก”) ตารางความเส่ียงส�าหรับค�าถามในการประเมินความเส่ียง A 67เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES 66 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Likelihood estimate A: Provide the estimated likelihood for this risk assessment question. a) Rationale for likelihood estimate A - Provide, as bulleted points, the key information on which this likelihood estimate is based; - Provide any assumptions used to estimate this likelihood (e.g. “Assumed that this virus has the same prevalence in poultry as during the last outbreak”, “Assumed that the virus causes similar disease in poultry as during the last outbreak”). b) Uncertainty level for likelihood estimate A Provide uncertainty level assigned for the likelihood estimate. c) Rationale for uncertainty level associated with likelihood estimate A Provide the key information gaps on which this uncertainty level is based (e.g. “Virus subtype not available”; “No prevalence data on the infection in poultry”). Impact estimate A: Provide the estimated impact for this risk assessment question. a) Rationale for impact estimate A - Provide the key information on which this impact estimate is based. - Provide any assumptions used to estimate this impact (e.g. “Assumed that animal movement control is effective”). b) Uncertainty level for impact estimate A - Provide the uncertainty level assigned for this impact estimate. c) Rationale for uncertainty level associated with impact estimate A - Provide bulleted points for the key information gaps on which this uncertainty level is based (e.g. “Virus subtype not available”; “No prevalence data on the infection in poultry”). Risk matrix for risk assessment question A Li ke lih oo d High Moderate Low Negligible Negligible Minor Moderate Severe Impact Annex C I J A D G B E H ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Mark the box that correlates with the likelihood and impact estimates for this risk assessment question. d) Technical interpretation of risk assessment question A Summary of conclusions based on the estimates and uncertainly level, including which key information and information gaps were relevant. Some options for the level of risk management and risk communication messages needed may be included (see module 3: step 8, Example). 8B. What is the likelihood and impact of… Provide the entire first risk assessment question assessed. Likelihood estimate B: Provide the estimated likelihood for this risk assessment question. a) Rationale for likelihood estimate B - Provide bulleted points for the key information on which this likelihood estimate is based. - Provide any assumptions used to estimate this likelihood (e.g. “Assumed that this virus has the same prevalence in poultry as during the last outbreak”, “Assumed that the virus causes similar disease in poultry as during the last outbreak”). b) Uncertainty level for likelihood estimate B Provide uncertainty level assigned for the likelihood estimate. c) Rationale for uncertainty level associated with likelihood estimate B Provide the key information gaps on which this uncertainty level is based (e.g. “Virus subtype not available”; “No prevalence data on the infection in poultry”). Impact estimate B: Provide the estimated impact for this risk assessment question. a) Rationale for impact estimate B - Provide the key information on which this impact estimate is based. - Provide any assumptions used to estimate this impact (e.g. “Assumed that animal movement control is effective”). F ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก น�าจุดสีด�าน้ีไปไว้ท่ีช่องท่ีเก่ียวกับการประเมินโอกาส (likelihood) และผลกระทบ (impac ) ส�าหรับ ค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียง ง) การตีความเชิงเทคนิคของค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียง A ให้ข้อสรุปตามการประเมินและตามระดับความไม่แน่นอน รวมท้ังตามข้อมูลส� าคัญและการขาดข้อมูลท่ี เก่ียวข้อง อาจใส่เร่ืองทางเลือกส�าหรับระดับการจัดการความเส่ียงและข้อความท่ีใช้ในการส่ือสารเร่ือง ความเส่ียงท่ีต้องการ (ดูหลักสูตรท่ี 3: ข้ันตอนท่ี 8 ตัวอย่าง) . อะไรเป็นโอกาสและผลกระทบของ …. ใส่โอกาสท่ีได้ประเมินส� าหรับค�าถามในการประเมินความเส่ียงน้ี ประเมินโอกาส B (likelihood) ใส่โอกาสท่ีได้ประเมินส� าหรับค�าถามในการประเมินความเส่ียงน้ี ก) เหตุผลในการประเมินโอกาส B - ใส่รายละเอียดส�าคัญเป็นข้อๆ ว่าการประเมินโอกาสน้ีอิงตามอะไร - ใส่สมมติฐานต่างๆ ท่ีใช้ในการประเมินโอกาสน้ี (เช่น “สันนิษฐานว่าเช้ือไวรัสน้ีมีระดับความชุกในสัตว์ ปีกเหมือนกับช่วงท่ีมีการระบาดคร้ังท่ีแล้ว” “สันนิษฐานว่าเช้ือไวรัสน้ีท�าให้เกิดโรคท่ีคล้ายคลึงกันในสัตว์ ปีก เหมือนกับช่วงท่ีมีการระบาดคร้ังท่ีแล้ว”) ข) ระดับความไม่แน่นอนในการประเมินโอกาส B (uncertainty) ใส่ระดับความไม่แน่นอนท่ีได้ก�าหนดไว้ในการประเมินโอกาส ค) เหตุผลของระดับความไม่แน่นอนท่ีเก่ียวข้องกับการประเมินโอกาส B ใส่รายละเอียดเร่ืองการขาดข้อมูลส� าคัญ ซ่ึงท�าให้เกิดระดับความไม่แน่นอน (เช่น “ไม่มีข้อมูลกลุ่มย่อย ของเช้ือไวรัสน้ี (virus subtype)” “ไม่มีข้อมูลเร่ืองความชุกในสัตว์ปีก”) การประเมินผลกระทบ B (impact) ใส่ผลกระทบท่ีประเมินได้ส� าหรับค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงน้ี ก) เหตุผลในการประเมินผลกระทบ B - ใส่รายละเอียดท่ีส� าคัญว่าการประเมินผลกระทบน้ีอิงตามอะไร - ใส่สมมติฐานต่างๆ ท่ีใช้ในการประเมินผลกระทบ (เช่น “สันนิษฐานว่าการควบคุมการเคล่ือนย้ายสัตว์ น้ีมีประสิทธิภาพ”) 68 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) b) Uncertainty level for impact estimate B - Provide uncertainty level assigned for this impact estimate. c) Rationale for uncertainty level associated with impact estimate B - Provide bulleted points for the key information gaps on which this uncertainty level is based (e.g. “Virus subtype not available”; “No prevalence data on the infection in poultry”). Risk matrix for risk assessment question B Li ke lih oo d High Moderate Low Negligible Negligible Minor Moderate Severe Impact Mark the box that correlates with the likelihood and impact estimates for this risk assessment question. d) Technical interpretation of risk assessment question B Provide a summary of the conclusions based on the estimates and uncertainly level, including which key information and information gaps were relevant. Some options for the level of risk management and risk communication messages needed may be included (see module 3: step 8, Example). 8C, 8D, etc. What is the likelihood and impact of… Provide the entire first risk assessment question assessed. 9. Overall technical interpretation (optional) Provide an overall summary of the conclusions if needed to supplement the technical interpretations for each risk assessment question. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ข ระดับความไม่แน่นอนในการประเมินผลกระทบ (uncertainty) - ใส่ระดับความไม่แน่นอนท่ีก�าหนดไว้ในการประเมินผลกระทบน้ี ค) เหตุผลของระดับความไม่แน่นอนท่ีเช่ือมโยงกับการประเมินผลกระทบ B - ใส่รายละเอียดเร่ืองการขาดข้อมูลส�าคัญ ซ่ึงท�าให้เกิดระดับความไม่แน่นอนเป็นข้อๆ (เช่น “ไม่มีข้อมูล กลุ่มย่อยของเช้ือไวรัสน้ี (virus subtype)” “ไม่มีข้อมูลเร่ืองความชุกในสัตว์ปีก”) ตารางความเส่ียงส�าหรับค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียง B โอ ก าส สูง ปานกลาง ต�่า เล็กน้อย เล็กน้อย ต�่า ปานกลาง รุนแรง ผลกระทบ น�าจุดสีด�าน้ีไปไว้ท่ีช่องท่ีเก่ียวกับการประเมินโอกาสและผลกระทบ ส� าหรับค�าถามท่ีใช้ในการประเมิน ความเส่ียง ง) การตีความเชิงเทคนิคของค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียง B ให้ข้อสรุปตามการประเมินและตามระดับความไม่แน่นอน รวมท้ังตามข้อมูลส� าคัญและการขาดข้อมูลท่ี เก่ียวข้อง อาจใส่เร่ืองทางเลือกส�าหรับระดับการจัดการความเส่ียงและข้อความท่ีใช้ในการส่ือสารเร่ือง ความเส่ียงท่ีต้องการ (ดูหลักสูตรท่ี 3: ข้ันตอนท่ี 8 ตัวอย่าง) 8C, 8D, ฯ ลฯ อะไรเป็นโอกาสและผลกระทบของ….. ใส่การประเมินค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงท่ีเหลือ 9. การตีความเชิงเทคนิคโดยรวม (ทางเลือก) สรุปภาพรวมของข้อสรุปต่างๆ ว่าจ�าเป็นต้องเสริมการตีความเชิงเทคนิคส�าหรับค�าถามท่ีใช้ในการประเมิน ความเส่ียง แต่ละข้อหรือไม่ 69เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES 68 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) b) Uncertainty level for impact estimate B - Provide uncertainty level assigned for this impact estimate. c) Rationale for uncertainty level associated with impact estimate B - Provide bulleted points for the key information gaps on which this uncertainty level is based (e.g. “Virus subtype not available”; “No prevalence data on the infection in poultry”). Risk matrix for risk assessment question B Li ke lih oo d High Moderate Low Negligible Negligible Minor Moderate Severe Impact Mark the box that correlates with the likelihood and impact estimates for this risk assessment question. d) Technical interpretation of risk assessment question B Provide a summary of the conclusions based on the estimates and uncertainly level, including which key information and information gaps were relevant. Some options for the level of risk management and risk communication messages needed may be included (see module 3: step 8, Example). 8C, 8D, etc. What is the likelihood and impact of… Provide the entire first risk assessment question assessed. 9. Overall technical interpretation (optional) Provide an overall summary of the conclusions if needed to supplement the technical interpretations for each risk assessment question. Annex C I J A D G B E H ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 10. Information needed (see module 3: step 8.2, section “Identify information gaps”) • Include specific priority information needed to inform the likelihood and impact estimates and to decrease uncertainty in the next JRA iteration. • May include identification of potential sources of this information. 11. Risk management options for consideration by the steering committee (see module 4: step 9) Summarize the proposed risk management options, especially any priorities. 12. Risk communication options for consideration by the steering committee (see module 4: step 9) Summarize the proposed risk communication options, especially any priorities. 13. Any other issues for the record For example, significant sources of conflict or lack of agreement among experts. 14. Recommended next steps Summarize the steps to collect priority data as identified in section 10 above of this JRA report template, including potentially conducting sector-specific risk assessments. F ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก0. ข้อมูลท่ีจ�าเป็น (ดูหลักสูตรท่ี 3: ข้ันตอนท่ี 8.2 ส่วน “ระบุข้อมูลท่ีขาดหาย”) • ใส่ข้อมูลส�าคัญเฉพาะท่ีจ�าเป็นในการแจ้งการประเมินโอกาสและผลกระทบและเพ่ือลดความไม่แน่นอนในการ ประเมินความเส่ียงร่วมคร้ังต่อไป • อาจจะใส่แหล่งข้อมูลท่ีเป็นไปได้ 11. ทางเลือกในการจัดการความเส่ียง เพ่ือให้คณะกรรมการ ขับเคล่ือนฯ พิจารณา (ดูหลักสูตร 4 ข้ันตอนท่ี 9) สรุปทางเลือกต่างๆ ในการจัดการความเส่ียงท่ีเสนอ โดยเฉพาะอย่างย่ิงส่ิงท่ีต้องท�าอย่างเร่งด่วน 12. ทางเลือกในการส่ือสารเร่ืองความเส่ียงเพ่ือให้คณะ กรรมการขับเคล่ือนฯ (ดูหลักสูตรท่ี 4: ข้ันตอนท่ี 9) สรุปทางเลือกต่างๆ ในการส่ือสารความเส่ียงท่ีเสนอ โดยเฉพาะอย่างย่ิงส่ิงท่ีต้องท�าเร่งด่วน 13. ประเด็นอ่ืนๆ เพ่ือการบันทึก ตัวอย่างเช่น แหล่งท่ีมาท่ีส� าคัญของปัญหา หรือการไม่ได้รับความเห็นพ้องจากผู้เช่ียวชาญต่างๆ 14. ข้ันตอนการด�าเนินการต่อไปท่ีแนะน�า สรุปข้ันตอนต่างๆ ในการเก็บรวบรวมข้อมูลท่ีมีความส� าคัญเร่งด่วนตามท่ีได้ระบุไว้ในแบบรายงานการประเมิน ความเส่ียงร่วม ส่วนท่ี 10 ด้านบน รวมท้ังอาจจัดการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วน 70 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 15. Proposed interval until the next joint risk assessment for this event Indicate the proposed interval until the next iteration or the trigger for the next iteration based on urgency or other factors (e.g. data collection). 16. Attachments: Can include supporting documents as needed: • data/information used; • risk pathway diagrams; • outcomes of sector-specific risk assessments. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก 5. เสนอช่วงระยะเวลาจนกว่าจะมีการประเมินความเส่ียงร่วม เร่ืองเหตุการณ์น้ีคร้ังต่อไป เสนอช่วงระยะเวลาจนกว่าจะมีการประเมินคร้ังต่อไป หรือเร่งจัดการประเมินคร้ังต่อไปตามความเร่งด่วน หรือ ปัจจัยอ่ืนๆ (เช่น ข้อมูลท่ีรวบรวมได้) 16. เอกสารแนบประกอบต่างๆ ทางเลือกในการแนบเอกสารประกอบต่างๆ ตามความจ�าเป็น • ข้อมูล/รายละเอียดท่ีใช้ • แผนผังเส้นทางความเส่ียง • ผลลัพธ์ของการประเมินความเส่ียงเฉพาะภาคส่วน 71เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES 70 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 15. Proposed interval until the next joint risk assessment for this event Indicate the proposed interval until the next iteration or the trigger for the next iteration based on urgency or other factors (e.g. data collection). 16. Attachments: Can include supporting documents as needed: • data/information used; • risk pathway diagrams; • outcomes of sector-specific risk assessments. Annex C F I J A D B E H 1 ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex G. Potential information required for the assessment Epidemiology and clinical presentation 1. Primarily human health information • Number of human cases/events and affected sub-populations of interest, date of initiating event and time course of progression; • Age, gender, exposure; • Timing, incubation period, period of transmissibility; • Clinical signs, case fatality rate and severity, at risk populations; • Treatment history, outcome; • Travel history; • Presence of other cases, suspect or confirmed, among close contacts or health care workers; • Onward spread and clusters with potentially human to human transmission; • Similar cases in the country/region (recent and historical). 2. Primarily animal health information • Disease activity in animals in the country/region (species, affected sub-populations of interest, number of cases and timing/location, date of initiating event and time course of progression, incidence/prevalence); • Original reservoir/source ongoing; • Animal production profiles and systems relevant to human exposure; • Species-specific value chain information, including movements within a country and across borders and information from cross-border value chain price monitoring. 3. General and interface information • Sources of potential human exposure (human, animal, environment); • Seasonality or other known effects e.g. seasonal and cultural behaviour and practices (festivals, hunting seasons, seasonal restocking); G ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก ภาคผนวก ช. ข้อมูลท่ีอาจจะต้องใช้ ใน การประเมิน การนำาเสนอทางระบาดวิทยาและทางคลีนิค 1. ข้อมูลด้านสุขภาพคนเบ้ืองต้น • จ�านวนผู้ป่วย/เหตุการณ์ และประชากรกลุ่มย่อยท่ีได้รับผลกระทบ วันท่ีเกิดเหตุการณ์ และช่วงเวลาท่ีมีการ เปล่ียนแปลง • อายุ เพศ การรับเช้ือ • ระยะเวลา ระยะฟักตัว ระยะแพร่เช้ือ • ลักษณะการเจ็บป่วย อัตราการเสียชีวิตและความรุนแรงของประชากรกลุ่มเส่ียง • ประวัติการรักษา ผลลัพธ์ • ประวัติการเดินทาง • การปรากฏของเคสอ่ืนๆ ในกลุ่มท่ีใกล้ชิดกับผู้ป่วยเป็นผู้ดูแลผู้ป่วย ผู้ป่วยท่ีต้องสงสัยหรือผู้ท่ีได้รับการ ยืนยันว่าป่วย • การแพร่กระจายต่อไปและกลุ่มท่ีมีการแพร่จากคนสู่คน • เคสท่ีคล้ายๆ กันในประเทศ/ภูมิภาค (ปัจจุบันและในอดีต) 2. ข้อมูลด้านสุขภาพสัตว์เบ้ืองต้น • ความรุนแรงของโรคในประเทศ/ภูมิภาค (สายพันธ์ุ ประชากรสัตว์กลุ่มย่อยท่ีสนใจท่ีได้รับผลกระทบ จ�านวน สัตว์ป่วย และระยะเวลา/สถานท่ี วันท่ีเร่ิมมีเหตุการณ์ และช่วงเวลาโรคท่ีมีการพัฒนา เหตุการณ์ และความชุก); • แหล่งรังโรคด้ังเดิม/ท่ีก�าลังมีอยู่ • ข้อมูลผลผลิตสัตว์ และระบบการผลิตสัตว์ท่ีมีส่วนเก่ียวข้องกับการสัมผัสเช้ือของคน • ข้อมูลห่วงโซ่ส� าหรับสัตว์แต่ละสายพันธ์ุ (species-specific value chain) รวมท้ังการเคล่ือนย้ายภายใน ประเทศ และข้ามพรมแดน และข้อมูลการติดตามห่วงโซ่ด้านราคาข้ามพรมแดน (cross-border value chain price monitoring) 3. ข้อมูลท่ัวไปและข้อมูลเร่ืองการเช่ือมโยง • แหล่งรับเช้ือท่ีเป็นไปได้ของคน (คน สัตว์ ส่ิงแวดล้อม) • ผลกระทบตามฤดูกาลหรือผลกระทบอ่ืนๆ ท่ีทราบกัน เช่น พฤติกรรมและส่ิงท่ีท�าตามฤดูกาลและตามวัฒนธรรม (เทศกาล ฤดูล่าสัตว์ การเติมสินค้าตามฤดูกาล) 72 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) • Economic activities expanding the human–livestock–wildlife interface (e.g. hunting, ecotourism, transhumance, agricultural encroachment) • Contaminated environments; • Vectors and amplifying hosts, if relevant; • Recent introduction or relocation of wildlife species for conservation, if relevant; • Food safety issues, if relevant. 6 R0: basic reproduction rate - a measure for the transmission potential of pathogens/diseases. 4. Pathogen/Hazard • Human agent/animal agent: laboratory identifying/confirming, availability and location of isolate, subtype/clade/strain/serotype, antimicrobial sensitivity, genetic mutations/ markers of interest; • Changes to the virus (antigenicity, genetically, or reassortment events); • Normal circulation of subtype/clade/strain/serotype in the region/globally; • Transmissibility to and among humans (R0, 6 if known); • Routes of transmission in animals; • Dose response, if relevant; • Likely population immunity (animals and humans); • Availability of vaccination in animals; • Shedding, despite vaccination. 5. Context • Ecology/climate; • Animal production and marketing systems, percentage of households keeping host species, live animal market use in affected areas; • Type of investigation carried out to date; • Efficiency/efficacy of national surveillance systems in humans; • Hospital capacity and surge capacity; • Efficiency/efficacy of national surveillance systems in animals; • Measures in place (and implementation, consequence), investigation/control activities, and level/distribution of implementation; • Cultural issues, health care seeking behaviour, holidays; • Political situation, security issues; • Economic and social consequences; • Cross-border movement of people. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก • กิจกรรมทางเศรษฐกิจท่ีขยายการเช่ือมโยงระหว่างคน-ปศุสัตว์-สัตว์ป่า (เช่น การล่าสัตว์ การท่องเท่ียวเชิงนิเวศ การเล้ียงปศุสัตว์แบบไล่ทุ่ง การรุกล�้าพ้ืนท่ีทางการเกษตร) ส่ิงแวดล้อมท่ีปนเป้ือน พาหะและส่ิงท่ีท�าให้ขยายการแพร่พันธ์ุ หากเก่ียวข้อง การน�าสัตว์เข้าใหม่หรือการเคล่ือนย้ายสัตว์ป่าเพ่ือการอนุรักษ์ หากเก่ียวข้อง ประเด็นด้านความม่ันคงทางอาหาร หากเก่ียวข้อง 4. เช้ือโรค / ส่ิงคุกคาม • พาหะท่ีเป็นคน/สัตว์: ระบุ/ยืนยันด้วยผลจากห้องทดลอง การมีสถานท่ีเก็บเช้ือโรคท่ีแยกได้ ซับไทป์/ตระกูล/ สาย พันธ์ุ/ซีโรไทป์ ความไวต่อยาปฏิชีวนะ การกลายพันธ์ุ/เคร่ืองหมายท่ีสนใจ • การเปล่ียนแปลงของเช้ือไวรัส (การเปล่ียนแปลงทางพันธุกรรม หรือการรวมตัวของพันธุกรรม) • การหมุนเวียนของซับไทป์/ตระกูล/สายพันธ์ุ/ซีโรไทป์ในภูมิภาค/ในโลก • ความสามารถในการแพร่เช้ือ (Ro6 หากมีข้อมูล) • เส้นทางการแพร่เช้ือในสัตว์ • การตอบสนองต่อขนาดยา (ถ้าเก่ียวข้อง) • ภูมิคุ้มกันของประชากร (สัตว์และคน) • มีวัคซีนในสัตว์หรือไม่ • มีการแพร่กระจายท้ังๆ ท่ีได้รับวัคซีนแล้วหรือไม่ บริบท • นิเวศวิทยา/สภาพอากาศ • ระบบการผลิตสัตว์และการตลาด ร้อยละของครัวเรือนท่ีเล้ียงสัตว์/ส่ิงท่ีเป็นพาหะ การใช้ตลาดค้าสัตว์ท่ีมีชีวิตใน พ้ืนท่ีท่ีได้รับผลกระทบ • ประเภทการค้นหาโรคท่ีท�าอยู่จนถึงปัจจุบัน • ความมีประสิทธิภาพ/ความสามารถของระบบการเฝ้าระวังในคนของประเทศ • ศักยภาพของโรงพยาบาลและจ�านวนเตียงท่ีโรงพยาบาลสามารถรับผู้ป่วยได้ • ความมีประสิทธิภาพ/ความสามารถของระบบการเฝ้าระวังในสัตว์ของประเทศ • มาตรการท่ีมี (และการด�าเนินงาน รวมถึงผลท่ีตามมา) การสืบสวนโรค/การควบคุม และระดับ/การกระจายตัว ในการด�าเนินตามมาตรการ • ประเด็นด้านวัฒนธรรม พฤติกรรมการเข้าถึงสถานพยาบาล วันหยุด • สถานการณ์การเมือง ประเด็นด้านความม่ันคง • ผลด้านเศรษฐกิจและสังคม • การเคล่ือนย้ายคนข้ามพรมแดน o คือ อัตราการเพ่ิมจ�านวนข้ันต้น การวัดผลความเป็นไปได้ในการแพร่เช้ือของเช้ือโรค/โรค 73เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES 72 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) • Economic activities expanding the human–livestock–wildlife interface (e.g. hunting, ecotourism, transhumance, agricultural encroachment) • Contaminated environments; • Vectors and amplifying hosts, if relevant; • Recent introduction or relocation of wildlife species for conservation, if relevant; • Food safety issues, if relevant. 6 R0: basic reproduction rate - a measure for the transmission potential of pathogens/diseases. 4. Pathogen/Hazard • Human agent/animal agent: laboratory identifying/confirming, availability and location of isolate, subtype/clade/strain/serotype, antimicrobial sensitivity, genetic mutations/ markers of interest; • Changes to the virus (antigenicity, genetically, or reassortment events); • Normal circulation of subtype/clade/strain/serotype in the region/globally; • Transmissibility to and among humans (R0, 6 if known); • Routes of transmission in animals; • Dose response, if relevant; • Likely population immunity (animals and humans); • Availability of vaccination in animals; • Shedding, despite vaccination. 5. Context • Ecology/climate; • Animal production and marketing systems, percentage of households keeping host species, live animal market use in affected areas; • Type of investigation carried out to date; • Efficiency/efficacy of national surveillance systems in humans; • Hospital capacity and surge capacity; • Efficiency/efficacy of national surveillance systems in animals; • Measures in place (and implementation, consequence), investigation/control activities, and level/distribution of implementation; • Cultural issues, health care seeking behaviour, holidays; • Political situation, security issues; • Economic and social consequences; • Cross-border movement of people. Annex C F I J A D G B E ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex H. Potential information sources 1. From ministries • Event reports (e.g. from national animal health networks, village animal health workers and farmers, live market workers and traders); • Laboratory reports; • Clinician reports/hospital records; • Outbreak investigation reports; • Country statistics (e.g. workforce statistics and animal and human population numbers and demographics); • Statistics or reports on cross-border movements of animals and/or humans; • Statistics on animal and human population densities; • Existing laws and regulations at national and subnational levels relevant to specific hazards. 2. From the Tripartite • WHO regional and country offices (e.g. surveillance systems in place, hospital capacity, measures in place and implementation, infrastructural constraints, health seeking behaviour, cultural aspects, vaccination programmes); • OIE factsheets; • OIE WAHID reports; • OIE disease cards; • FAO-ECTAD regional and country offices; • FAO mission reports; • OFFLU scientific data/reviews; • FAO or OIE Reference Laboratory data on virus behaviour (including challenge studies) and vaccines; • FAO H7N9, H5Nx, Ebola and SARS-CoV-2 global risk assessments; • FAO manuals on specific diseases; • WHO risk assessments on specific hazards; • FAOSTAT database for livestock production, trade (import/export). H ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก ภาคผนวก ซ. แหล่งข้อมูลท่ีเป็นไปได้ 1. จากกระทรวงต่างๆ • รายงานเหตุการณ์ (เช่น จากเครือข่ายสุขภาพสัตว์ของประเทศ คนงานด้านสุขภาพสัตว์ ในหมู่บ้านและ เกษตรกร คนงานและผู้ค้าในตลาดสด) • รายงานจากห้องปฏิบัติการ • รายงานของแพทย์ สัตวแพทย์/ประวัติจากโรงพยาบาล • รายงานการสืบหาโรคระบาด • สถิติของประเทศ (เช่น สถิติแรงงาน และจ�านวนและข้อมูลประชากรสัตว์และคน) • สถิติหรือรายงานเร่ืองการเคล่ือนย้ายสัตว์และ/หรือคนข้ามพรมแดน • สถิติความหนาแน่นของประชากรสัตว์และคน • กฎหมายและข้อบังคับต่างๆ ท่ีมีอยู่ในระดับชาติและระดับจังหวัดท่ีเก่ียวกับส่ิงคุกคามเฉพาะ 2. จากหน่วยงานไตรภาคี • องค์การอนามัยโลก (WHO) ส� านักงานในประเทศและภูมิภาค (เช่น ระบบเฝ้าระวังท่ีมีอยู่ ศักยภาพของโรง พยาบาล มาตรการในพ้ืนท่ีและการด�าเนินการ ข้อจ�ากัดด้านสาธารณูปโภค พฤติกรรมการแสวงหาการรักษา พยาบาล มุมมองด้านวัฒนธรรม โครงการวัคซีนต่างๆ) • เอกสารข้อมูล (Factsheets) ของ องค์การสุขภาพสัตว์ โลก (OIE) • รายงานฐานข้อมูลด้านสุขภาพสัตว์ของโลก ขององค์การสุขภาพสัตว์ โลก (OIE WAHID) • ข้อมูลโรค (Disease Cards) ขององค์การสุขภาพสัตว์ โลก (OIE) • องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ-ศูนย์ฉุกเฉินเร่ืองโรคสัตว์ข้ามพรมแดน (FAO-ECTAD) ส� านักงานในประเทศและส่วนภูมิภาค • รายงานการด�าเนินงานต่างๆ ขององค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ • ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์/เอกสารทบทวนวรรณกรรมของ OFFLU • รายงานจากห้องปฏิบัติการอ้างอิงขององค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ หรือองค์การ สุขภาพสัตว์ โลก ในเร่ืองพฤติกรรมของเช้ือไวรัส (รวมท้ังการทดสอบเช้ือ) และวัคซีนต่างๆ • การประเมินความเส่ียงในระดับโลกของเช้ือไข้หวัดนก (H7N9) เช้ือ H5Nx เช้ืออีโบลา และเช้ือก่อโรคไวรัส โคโรนา (SARS-CoV-2) • คู่มือเร่ืองโรคเฉพาะขององค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ • การประเมินความเส่ียงเร่ืองส่ิงคุกคามเฉพาะขององค์การอนามัยโลก • ฐานข้อมูลเร่ืองการผลิตทางปศุสัตว์ การค้า (น�าเข้า/ส่งออก) ของสถิติขององค์การอาหารและการเกษตร แห่งสหประชาชาติ 74 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 3. General/publicly available • Expert experience (including technical and contextual); • Past clinical data on similar hazard; • Media articles, ProMed reports; • ICD-10 information; • Risk assessments from other agencies and organizations, such as the Centers for Disease Control and Prevention (CDC), French Agency for Food, Environmental and Occupational Health & Safety (ANSES), European Food Safety Authority (EFSA), American Public Health Association (APHA), United States Department of Agriculture Food Safety and Inspection Service (USDA-FSIS), on similar hazards; • Control of Communicable Disease Manual (Heymann DL); • Peer-reviewed literature; • Technical data available on the Internet, e.g. climate/weather. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก . ข้อมูลท่ัวไป/ข้อมูลสาธารณะท่ีมีอยู่แล้ว ประสบการณ์ของผู้เช่ียวชาญ (ท้ังเชิงเทคนิคและเชิงบริบท) • ข้อมูลทางคลินิคเร่ืองส่ิงคุกคามท่ีคล้ายคลึงกันในอดีต • บทความทางส่ือ รายงานโครงการติดตามโรคอุบัติใหม่ (ProMed) • ข้อมูลท่ีลงรหัส ICD-10 • การประเมินความเส่ียงจากหน่วยงานหรือองค์กรอ่ืนๆ ในเร่ืองส่ิงคุกคามท่ีคล้ายคลึงกัน (หน่วยงานป้องกันโรค ติดต่อในสหรัฐอเมริกา (CDC), หน่วยงานด้านอาหาร ส่ิงแวดล้อม ความปลอดความเส่ียงและสาธารณสุขใน สถานประกอบการของประเทศฝร่ังเศส (ANSES) องค์การอาหารปลอดความเส่ียงแห่งสหภาพยุโรป (EFSA) สมาคมสาธารณสุขอเมริกา (APHA) หน่วยบริการตรวจสอบความปลอดภัยทางอาหารแห่งกระทรวงเกษตร ของสหรัฐอเมริกา (USDA-FSIS)) คู่มือการควบคุมโรคติดต่อ (Heymann DL) • เอกสารการตรวจทานผลงาน • ข้อมูลเชิงเทคนิคในอินเตอร์เน็ตท่ีมีอยู่ เช่น สภาพอากาศ / ภูมิอากาศ 75เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES 74 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 3. General/publicly available • Expert experience (including technical and contextual); • Past clinical data on similar hazard; • Media articles, ProMed reports; • ICD-10 information; • Risk assessments from other agencies and organizations, such as the Centers for Disease Control and Prevention (CDC), French Agency for Food, Environmental and Occupational Health & Safety (ANSES), European Food Safety Authority (EFSA), American Public Health Association (APHA), United States Department of Agriculture Food Safety and Inspection Service (USDA-FSIS), on similar hazards; • Control of Communicable Disease Manual (Heymann DL); • Peer-reviewed literature; • Technical data available on the Internet, e.g. climate/weather. Annex C F I J A D G B E H ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex I. Linking the risk framing, the risk assessment questions, and risk management Risk assessment questions are formulated to address the specific concerns of the joint risk assessment (JRA) steering committee (as captured in the risk framing) and are directly linked to management and communications options. Some generic examples of the relationships are given in the table below. These are further described using the specific hazard, geographic location and time frame of concern. Concerns captured in the risk framing Example risk assessment question: Likelihood and Impact of… Technical considerations Possible management communication options 1. Safety of live animal markets (LAM) …a person being exposed to the pathogen in an LAM… Presence of pathogen in LAMs Decrease pathogen in value chain Transmissibility to humans Communication to improve understanding of risks and what people can do to protect themselves from exposure Pathogen prevention and control activities Improve pathogen control in markets (e.g. rest days, no overnight stays) 2. Public fear and perception, negative impacts on travel and tourism . . . a person becoming seriously ill or dying from infection due to contact with water in a recreational lake… Capacity of the human health system and wildlife sector to detect disease Target surveillance for early detection Communication to improve understanding of risks and what people can do to protect themselves from exposure Measures to manage wildlife contamination of recreational water Capacity of the environment sector to detect pathogen contamination Establish systems for monitoring recreational water contamination 3. Transmission of pathogen in households … a person becoming infected by buying/ keeping animals at home… Presence of pathogen in household animals Surveillance and control of pathogen in animals in households Presence of pathogen in animals sold by vendors Surveillance and control of pathogen in animals being privately transported and sold to households ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก ภาคผนวก ฌ. การเช่ือมการวางกรอบ ความเส่ียง ค�าถามในการ ประเมิน ความเส่ียง และการจัดการความเส่ียง ค�าถามต่างๆ ท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงถูกก�าหนดมาเพ่ือท่ีจะกล่าวถึงข้อกังวลเฉพาะของคณะกรรมการ ขับเคล่ือนฯ (ดังท่ีได้สรุปไว้ในการวางกรอบความเส่ียง) และเช่ือมโยงโดยตรงกับทางเลือกในการจัดการและ ส่ือสารต่างๆ ตารางข้างล่างน้ีได้อธิบายตัวอย่างท่ัวไปของความเช่ือมโยงดังกล่าว ซ่ึงเป็นการอธิบายต่อไปโดย ใช้ส่ิงคุกคามเฉพาะพ้ืนท่ีทางภูมิศาสตร์ และกรอบระยะเวลาท่ีสนใจ ข้อกังวลท่ีสรุปไว้ในการ วางกรอบ ความเส่ียง ตัวอย่างค�าถามในการ ประเมินความเส่ียง: โอกาสและผลกระทบของ... ข้อพิจารณาเชิงเทคนิค ทางเลือกในการจัดการ/ การส่ือสาร ท่ีเป็นไปได้ 1. ความปลอดภัยของ ตลาดค้าสัตว์มีชีวิต …มีคนสัมผัสเช้ือจากตลาด ค้าสัตว์มี ชีวิต.. การมีเช้ือโรคอยู่ในตลาด ค้าสัตว์มีชีวิต การลดเช้ือโรคในห่วงโซ่ การแพร่เช้ือไปสู่คน การส่ือสารเพ่ือพัฒนาความ เข้าใจเร่ือง ความเส่ียง และส่ิงท่ีสามารถท�าาได้เพ่ือ ป้องกันตัวเองจากการรับเช้ือ กิจกรรมการควบคุมและ ป้องกันเช้ือโรค ปรับปรุงการควบคุมเช้ือโรคใน ตลาด ต่างๆ (เช่น จัดให้มี วันหยุด ห้ามอยู่ ค้างคืน) 2. ความกลัวและ ความเข้าใจของ ประชาชน ซ่ึงมีผลกระทบ ทางลบต่อการเดินทาง และท่องเท่ียว .. มีคนท่ีป่วยหนัก หรือเสีย ชีวิตจาก การติดเช้ือ อัน เน่ืองมาจากการสัมผัส น�้าใน ทะเลสาบท่ีเป็นสถานท่ีท่อง เท่ียว ศักยภาพของหน่วยงาน ด้านระบบ สุขภาพของมนุษย์ และสัตว์ป่าในการ ตรวจพบ เช้ือโรค การเฝ้าระวังในกลุ่มเป้าหมาย เพ่ือการค้นพบโรคท่ีเร็ว การส่ือสารเพ่ือพัฒนาความ เข้าใจเร่ือง ความเส่ียง และส่ิงท่ีสามารถท�าได้เพ่ือ ป้องกันตัวเองจากการรับเช้ือ มาตรการต่างๆ ในการจัดการ เร่ืองการปนเป้ือนของสัตว์ป่า ในแหล่งน�้าท่ี เป็นท่ีแหล่ง ท่องเท่ียว ศักยภาพของหน่วยงานด้าน ส่ิงแวดล้อมท่ีจะตรวจพบการ ปนเป้ือน ของเช้ือโรค จัดต้ังระบบต่างๆ ส� าหรับการ ติดตาม การปนเป้ือนของน�้าใน แหล่งท่องเท่ียว 3. การแพร่เช้ือในครัวเรือน … มีคนท่ีติดเช้ือจากการซ้ือ/ เล้ียงสัตว์ ท่ีบ้าน… สัตว์เล้ียงในบ้านมีเช้ือโรค การเฝ้าระวังและการควบคุม เช้ือโรค ในสัตว์เล้ียงในบ้าน สัตว์ท่ีขายโดยผู้ค้าต่างๆ มีเช้ือโรค การเฝ้าระวังและการควบคุม เช้ือโรค ในสัตว์ท่ีขนส่งกันเอง และขายให้กับครัวเรือนต่างๆ 76 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Concerns captured in the risk framing Example risk assessment question: Likelihood and Impact of… Technical considerations Possible management communication options 4. Disease coming across a border … a person becoming infected as a result of contact with illegally imported animals… Number, source, destination, and intended use of infected animals coming across a border Tighter movement controls at border Communication to improve disease awareness in border communities Increased surveillance in border communities or known value chains 5. Transmission from wild animals … a person becoming infected from contact with wild animals… Presence of pathogen in wild animal populations Communication to improve awareness about disease risks from hunting and other contact with potentially sick or dead wild animals Frequency and likelihood of transmission associated with contacts between wild animals and people Measures to decrease contact between people and potentially contaminated environments Frequency and likelihood of transmission associated with contacts between people and environments contaminated by wild animals Note: In some circumstances, such as when diagnosis is complex/difficult, the risk assessment question may focus on a proxy for the disease, e.g. dog bites instead of rabies cases. The following specific examples illustrate this. 6. Rate of dog bites in the human population .. a person requiring treatment for a dog bite… Numbers of stray dogs Communication to improve disease awareness about dog bites Frequency of stray dog contact with people Stray dog spay and neuter campaigns Types and numbers of dogs associated with dog bites 7. Rabies in people …a person being exposed to rabies from dogs… Health system capacity to detect high- risk exposures and provide post-exposure prophylaxis Measures to improve detection and reporting of dog bites and administration of post- exposure prophylaxis Dog vaccination campaigns Rates of rabies infection in dogs 8. Rabies in people …a person being exposed to rabies from wildlife… Rates of rabies infection in bats and other wildlife Measures to decrease rabies in wildlife (e.g. bait drops) Communication on how to decrease disease risks associated with contact with wildlife ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ข้อกังวลท่ีสรุปไว้ในการ วางกรอบ ความเส่ียง ตัวอย่างค�าถามในการ ประเมินความเส่ียง: โอกาสและผลกระทบของ... ข้อพิจารณาเชิงเทคนิค ทางเลือกในการจัดการ/ การส่ือสาร ท่ีเป็นไปได้ 4. เช้ือโรคข้ามพรมแดน … มีคนท่ีติดเช้ือจากการ สัมผัสกับสัตว์ ท่ีน�าเข้าอย่าง ผิดกฎหมาย ตัวเลข แหล่งท่ีมา จุดหมาย ปลายทาง และความต้องการ ใช้สัตว์ท่ีติดเช้ือท่ี ข้ามพรมแดนมาจากท่ีอ่ืน ควบคุมการเคล่ือนย้ายสัตว์ท่ี ชายแดน อย่างรัดกุมข้ึน ส่ือสารเพ่ือปรับปรุงความ ตระหนักรู้เร่ืองโรคในชุมชน บริเวณชายแดน เพ่ิมการเฝ้าระวังในชุมชน ชายแดน หรือในห่วงโซ่ท่ีเป็นท่ี ทราบกัน 5. การแพร่เช้ือจากสัตว์ป่า …มีคนท่ีติดเช้ือจากการสัมผัส สัตว์ป่า มีเช้ือโรคในกลุ่มสัตว์ป่า การส่ือสารเพ่ือเพ่ิมความ ตระหนักรู้ เร่ืองความเส่ียง ในการติดโรคจากการ ล่าสัตว์ และจากการสัมผัสกับสัตว์ป่า ท่ีอาจจะป่วยหรือตาย ความถ่ีและโอกาสในการแพร่ เช้ือท่ี สัมพันธ์กับการติดต่อ ระหว่างสัตว์ป่า และคน ความถ่ีและโอกาสในการแพร่ เช้ือท่ี สัมพันธ์กับการติดต่อ ระหว่างคนและ ส่ิงแวดล้อมท่ี ปนเป้ือนเช้ือโรคผ่าน สัตว์ป่า มาตรการต่างๆ ในการลดการ สัมผัส ระหว่างคนและ ส่ิงแวดล้อมท่ีอาจมีการปนเป้ือน หมายเหตุ: ในบางสถานการณ์ เช่น เม่ือการวิเคราะห์มีความซับซ้อน/ยาก คำาถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงร่วมอาจจะเน้น เร่ืองตัวแทนของโรค (proxy of the disease) เช่น ใช้การท่ีโดนสุนัขกัดแทนท่ีจะใช้เร่ืองเช้ือพิษสุนัขบ้า ซ่ึงตัวอย่างเฉพาะข้างล่าง อธิบายในเร่ืองน้ี 6. อัตราการถูกสุนัขกัด ใน ประชากรมนุษย์ .. มีคนท่ีต้องการการรักษา จาก สุนัขกัด จ�านวนสุนัขจรจัด การส่ือสารเพ่ือปรับปรุงความ ตระหนักรู้เร่ืองโรคท่ีเกิดจาก การถูก สุนัขกัดความถ่ีท่ีสุนัขจรจัดจะใกล้ชิด กับคน ชนิดและจ�านวนของสุนัขท่ี สัมพันธ์กับการถูกสุนัขกัด จัดการรณรงค์ ในเร่ืองการ ท�าหมันให้กับสุนัขจรจัดท้ังเพศ ผู้และเพศเมีย 7. เช้ือพิษสุนัขบ้าในคน …มีคนท่ีได้รับเช้ือพิษสุนัขบ้า จากสุนัข… ศักยภาพของระบบ สาธารณสุข ในการตรวจพบ กลุ่มท่ีมีความ เส่ียงสูงในการ สัมผัสเช้ือและ การให้การ ป้องกันภายหลังการ สัมผัส เช้ือ มาตรการต่างๆ ท่ีปรับปรุง เร่ือง การตรวจพบและ การรายงาน เร่ืองการถูกสุนัข กัดตลอดจน การจัดการใน เร่ืองการป้องกัน ภายหลัง การสัมผัส อัตราการติดเช้ือพิษสุนัขบ้า ในสุนัข การรณรงค์ฉีดวัคซีนในสุนัข 8. เช้ือพิษสุนัขบ้าในคน …มีคนท่ีได้รับเช้ือพิษสุนัขบ้า จากสัตว์ป่า… อัตราการติดเช้ือพิษสุนัขบ้าใน ค้างคาวและสัตว์ป่าอ่ืนๆ มาตรการในการลดเช้ือพิษ สุนัขบ้าในสัตว์ป่า (เช่น การวางเหย่ือ) การส่ือสารในเร่ืองการลด ความเส่ียงของโรคท่ีสัมพันธ์ กับการ ใกล้ชิดสัตว์ป่า 77เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES 76 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Concerns captured in the risk framing Example risk assessment question: Likelihood and Impact of… Technical considerations Possible management communication options 4. Disease coming across a border … a person becoming infected as a result of contact with illegally imported animals… Number, source, destination, and intended use of infected animals coming across a border Tighter movement controls at border Communication to improve disease awareness in border communities Increased surveillance in border communities or known value chains 5. Transmission from wild animals … a person becoming infected from contact with wild animals… Presence of pathogen in wild animal populations Communication to improve awareness about disease risks from hunting and other contact with potentially sick or dead wild animals Frequency and likelihood of transmission associated with contacts between wild animals and people Measures to decrease contact between people and potentially contaminated environments Frequency and likelihood of transmission associated with contacts between people and environments contaminated by wild animals Note: In some circumstances, such as when diagnosis is complex/difficult, the risk assessment question may focus on a proxy for the disease, e.g. dog bites instead of rabies cases. The following specific examples illustrate this. 6. Rate of dog bites in the human population .. a person requiring treatment for a dog bite… Numbers of stray dogs Communication to improve disease awareness about dog bites Frequency of stray dog contact with people Stray dog spay and neuter campaigns Types and numbers of dogs associated with dog bites 7. Rabies in people …a person being exposed to rabies from dogs… Health system capacity to detect high- risk exposures and provide post-exposure prophylaxis Measures to improve detection and reporting of dog bites and administration of post- exposure prophylaxis Dog vaccination campaigns Rates of rabies infection in dogs 8. Rabies in people …a person being exposed to rabies from wildlife… Rates of rabies infection in bats and other wildlife Measures to decrease rabies in wildlife (e.g. bait drops) Communication on how to decrease disease risks associated with contact with wildlife Annex C F I J A D G B E H ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Annex J. Risk framing template Tripartite joint risk assessment risk framing template. (Complete one template per hazard) This template supports the joint risk assessment (JRA) steering committee to frame the joint risk assessment so that the assessment and the associated risk management and communication options are focused on the specific current concerns of the government. Based on this risk framing, the JRA Technical Team identifies risk assessment questions to address in the JRA and provides appropriate and relevant risk management and communication options. Provide as much specific information as possible. 1. Hazard (1) Hazard, priority zoonotic disease, or zoonotic disease event of concern to be assessed (2) What is the top government concern related to this hazard? 2. Scope In most cases, the scope of the JRA will be ‘health risks at the human–animal–environment interface posed by the above hazard within the country’ (specifying also the geographical area or administrative level of concern e.g. national or subnational level). (3) Is this the scope of the proposed assessment? Yes No ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก ภาคผนวก ญ. แบบฟอร์มการวาง กรอบความเส่ียง แบบฟอร์มการวางกรอบความเส่ียงในการประเมินความเส่ียงร่วม แบบ ไตรภาคี (กรุณากรอกแบบฟอร์มหน่ึงแบบต่อส่ิงคุกคามหน่ึงอย่าง) แบบฟอร์มน้ีจะช่วยสนับสนุนคณะกรรมการขับเคล่่ือนฯ ในการวางกรอบการประเมินความเส่ียงร่วม เพ่ือช่วยให้ การประเมินทางเลือกท่ีใช้ในการจัดการและส่ือสารความเส่ียงท่ีเก่ียวข้องมุ่งเน้นไปกับข้อกังวลปัจจุบันของรัฐบาล คณะท�างานเชิงเทคนิคจะระบุค�าถามท่ีใช้ในการประเมินความเส่ียงร่วม และเสนอทางเลือกต่างๆ ในการจัดการ และส่ือสารความเส่ียงท่ีเก่ียวข้องและเหมาะสมโดยการใช้กรอบความเส่ียงน้ี กรุณาให้ข้อมูลท่ีเฉพาะเจาะจง ให้มากท่ีสุดเท่าท่ีจะเป็นไปได้ 1. ส่ิงคุกคาม (1) ส่ิงคุกคาม โรคติดต่อจากสัตว์สู่คนท่ีกังวล หรือเหตุการณ์เร่ืองโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนท่ีจะประเมิน (2) ส่ิงท่ีรัฐบาลกังวลมากท่ีสุดเก่ียวกับส่ิงคุกคามน้ีคืออะไร 2. ขอบเขต ในกรณีส่วนใหญ่ ขอบเขตในการประเมินความเส่ียงร่วมจะเป็นเร่ือง ‘ความเส่ียงด้านสุขภาพท่ีมีความเช่ือมโยง ระหว่างคน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม ท่ีมาจากส่ิงคุกคามในประเทศดังท่ีได้กล่าวไว้ข้างบน’ (ระบุพ้ืนท่ีทางภูมิศาสตร์ หรือ ระดับความกังวลของฝ่ายบริหาร เช่น ระดับชาติหรือระดับท้องถ่ินท่ีเฉพาะด้วย) (3) ส่ิงน้ีเป็นขอบเขตของการประเมินท่ีเสนอหรือไม่ [ ] ใช่ [ ] ไม่ใช่ 78 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) (4) If no, what is the scope? (5) What are the geographical area(s) and administrative level(s) of concern? (6) Are there other critical aspects to be included in the scope (refer to JRA OT, Module 3: Step 5.2)? Yes No (7) If yes, other aspects to be considered in the scope 3. Purpose In general, the purpose (reason for doing the assessment) of any risk assessment is to support mitigation of the risks associated with the hazard. (8) Is this the purpose of the proposed assessment? Yes No (9) If no, what are the additional or more specific purposes? 4. Key objective In general, the key objective (goals or desired result) is to provide a basis for management or communications decisions. (10) Is this the key objective of the proposed assessment? Yes No ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ( หากไม่ใช่ ขอบเขตคืออะไร (5) พ้ืนท่ีทางภูมิศาสตร์ (ต่างๆ) และระดับในการบริหาร (ต่างๆ) ใดท่ีกังวล (6) มีประเด็นส� าคัญอ่ืนๆ ท่ีจะน�าไปรวมกับเร่ืองขอบเขตหรือไม่ (อ้างถึงเคร่ืองมือการปฏิบัติการในการ ประเมินความเส่ียงหลักสูตรท่ี 3: ข้ันตอนท่ี 5.2) [ ] มี [ ] ไม่มี (7) หากมีประเด็นอ่ืนๆ ท่ีจะน�าไปไว้ในขอบเขตคือ 3. จุดมุ่งหมาย โดยท่ัวไปแล้ว จุดมุ่งหมายของการประเมินความเส่ียง (เหตุผลในการประเมินความเส่ียง) คือ การหาแนวทาง บรรเทาความเส่ียงท่ีอาจเกิดจากส่ิงคุกคาม (8) ส่ิงน้ีเป็นจุดมุ่งหมายของการประเมินท่ีเสนอหรือไม่ [ ] เป็น [ ] ไม่เป็น (9) หากไม่เป็น จุดมุ่งหมายอ่ืนๆ หรือจุดมุ่งหมายท่ีเฉพาะเจาะจงกว่าน้ีคืออะไร 4. วัตถุประสงค์หลัก โดยท่ัวไป วัตถุประสงค์หลัก (เป้าหมายหรือผลท่ีต้องการ) คือ การให้พ้ืนฐานส�าหรับการตัดสินใจในการจัดการ หรือการส่ือสาร (10) ส่ิงน้ีเป็นวัตถุประสงค์หลักของการประเมินท่ีเสนอน้ีหรือไม่ [ ] เป็น [ ] ไม่เป็น 79เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) ANNEXES 78 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) (4) If no, what is the scope? (5) What are the geographical area(s) and administrative level(s) of concern? (6) Are there other critical aspects to be included in the scope (refer to JRA OT, Module 3: Step 5.2)? Yes No (7) If yes, other aspects to be considered in the scope 3. Purpose In general, the purpose (reason for doing the assessment) of any risk assessment is to support mitigation of the risks associated with the hazard. (8) Is this the purpose of the proposed assessment? Yes No (9) If no, what are the additional or more specific purposes? 4. Key objective In general, the key objective (goals or desired result) is to provide a basis for management or communications decisions. (10) Is this the key objective of the proposed assessment? Yes No Annex C F I J A D G B E H ANNEXES Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) (11) If no, what are the additional or more specific objectives? 7 In the Tripartite Zoonoses Guide, stakeholders are defined as ‘any individual or group that is or should be involved as a partner in preventing or managing zoonotic diseases or other shared health threats at the human– animal–environment interface. Stakeholders include those who impact, are impacted by, or perceive themselves to be affected by zoonotic disease threats, including those who may be affected by measures to address zoonotic diseases'. 5. JRA Technical Team (12) What government (or non-governmental) agencies or institutions have the required expertise and information relevant to the entire scope of the aspects described above? (13) Are there any other stakeholders7 that need to be informed or involved? ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ ภาคผนวก ภาคผนวก ( 1) หากไม่เป็น วัตถุประสงค์อ่ืนๆ หรือวัตถุประสงค์ท่ีเฉพาะเจาะจงกว่าน้ีคืออะไร . คณะท�างานเชิงเทคนิคในการประเมินความเส่ียงร่วม (12) หน่วยงานหรือสถาบันภาครัฐใด (หรือท่ีไม่ใช่ภาครัฐ) ท่ีมีผู้เช่ียวชาญและมีข้อมูลท่ีเก่ียวกับขอบเขต ท้ังหมดในประเด็นต่างๆ ท่ีได้อธิบายข้างบน (13) มีผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย7อ่ืนๆ ท่ีจ�าเป็นต้องได้รับแจ้งหรือต้องเก่ียวข้องหรือไม่ ในคู่มือโรคติดต่อจากสัตว์ ไตรภาคี (Triparti e Zoonosis Guide) ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย คือ บุคคลหรือกลุ่มท่ีเป็นหรือควรจะเก่ียวข้องเป็น ภาคีในการป้องกันหรือจัดการโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน หรือได้รับการคุกคามด้านสุขภาพท่ีเกิดจากการเช่ือมโยงระหว่างคน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเป็นผู้ท่ีส่งผลกระทบ ได้รับผลกระทบ หรือคิดว่าได้รับผลกระ ทบจากภัยคุกคามทางโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน รวมท้ังผู้ท่ีอาจ จะได้รับผลกระทบจากมาตรการต่างๆ ในการจัดการเร่ือง โรคติดต่อจากสัตว์สู่คน 80 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) 81เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) อภิธานศัพท์ 82 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) GLOSSARy Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Academia/academic institutions: Institutions of higher education. May refer to publicly funded, privately funded, and jointly funded institutions, and may refer to those functioning under and accountable to governmental ministries of education or labour, and those that are not. Animal: Domestic animals (both pets and livestock) and wildlife, including para- domestic or urban-dwelling non-domestic animals (e.g. rats, pigeons). Capacity: The ability to achieve something, generally referring to something that is measurable (e.g. a laboratory can test the 100 samples/day for avian influenza). Collaboration: Individuals or institutions working together to produce or achieve something. Context: The entire scope of the circumstances, setting or environment in which an event is taking place or a situation exists, and in terms in which the event or situation can be fully understood and assessed. Coordination: The organization of the different component parts of an activity to enable them to work together effectively. Discipline: A branch of knowledge (e.g. economics, virology, epidemiology, law, clinical medicine, vector biology). Emergency: A substantial zoonotic disease event that interacts with existing conditions of exposure, vulnerability and capacity and may disrupt the function of a community or society at any scale and which may overwhelm the national capacity to respond to the needs of the affected population, and lead to human, animal, material, economic or environmental losses and impacts. Emerging zoonotic disease: Zoonotic disease due to known pathogens but that have not yet occurred in a specific geographical area, in a specific species, or that are increasing in prevalence (here, different from new pathogens, see definition below). Endemic zoonotic disease: Zoonotic disease that exists continually or continuously in a geographical area, so that cases of disease are expected. Environment: The complex of physical, chemical, and biotic factors (e.g. climate, soil, living things) that act upon an organism or an ecological community and ultimately determine its form and survival; here, refers to the physical location and context in which people and animals live and interact. Event: An occurrence of a zoonotic disease, including an outbreak, epidemic, or pandemic in people or animals. May or may not refer to a single or small number of clinical cases or detected zoonotic disease infections, depending on the hazard and the circumstances. Exposure: The condition of being subjected to a zoonotic disease pathogen that may cause an infection. All terms and definitions below are used in the context of the JRA OT only and may be used differently elsewhere, including in other publications of the FAO, OIE, and/or WHO. Countries may choose to use their own terminology in the implementation of the JRA OT. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ อภิธานศัพท์ สัตว์ (animal): สัตว์เล้ียง (ท้ังสัตว์เล้ียงในบ้านและ ปศุสัตว์) และสัตว์ป่า รวมถึงสัตว์ท่ีมิใช่สัตว์เล้ียงในเมือง (เช่น หนู นกพิราบ) ความสามารถ (capacity): ความสามารถในการท�า บางอย่างส�าเร็จ โดยท่ัวไปกล่าวถึงส่ิงท่ีสามารถวัดผลได้ (เช่น ห้อง ทดลองสามารถท�าการทดสอบเช้ือไข้หวัดนก ได้ 100 ตัวอย่าง/วัน) ความร่วมมือ (collaboration): บุคคลหรือสถาบัน ท่ีด�าเนินงานร่วม กันเพ่ือจัดท�าหรือเพ่ือท�างานบาง อย่างให้ส� าเร็จ บริบท (context): ขอบเขตท้ังหมดของสถานการณ์ สภาพแวดล้อม หรือส่ิงแวดล้อมในเหตุการณ์ท่ีก�าลัง เกิดข้ึน การประสานงาน (Coordination): การท�าให้องค์กรท่ี มีส่วนองค์ ประกอบของกิจกรรมท่ีแตกต่างกันสามารถ ท�างาน ร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ สาขาวิชา (discipline): สาขาของความรู้ (เช่น เศรษฐศาสตร์ ไวรัสวิทยา ระบาดวิทยา กฎหมาย เภสัชศาสตร์ พาหะชีววิทยา (vector biology) ภาวะฉุกเฉิน (emergency): อุบัติการณ์โรคติดต่อจาก สัตว์สู่คน ท่ีส� าคัญซ่ึงมีปฏิสัมพันธ์กับเง่ือนไขท่ีมีอยู่ใน เร่ือง การรับเช้ือ ความอ่อนแอ และความสามารถ และ อาจจะส่งผลต่อการท�างานของชุมชนหรือสังคม ในทุก ระดับ และอาจจะเกินขีดความสามารถ ของประเทศในการ รับมือกับความต้องการของ ประชากรท่ีได้รับผลกระทบ และน�าไปสู่ความสูญ เสียและผลกระทบในด้านคน สัตว์ วัตถุ เศรษฐกิจ และ/หรือส่ิงแวดล้อม โรคอุบัติใหม่ท่ีเป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน (emerging zoonotic disease): โรคติดต่อจากสัตว์สู่คนท่ีเกิดจาก เช้ือโรคท่ีทราบกันอยู่ แล้ว แต่ยังไม่เกิดข้ึนในบางพ้ืนท่ี หรือบางชนิดสัตว์ แต่มีความชุกของโรคเพ่ิมข้ึน (ในท่ีน้ี แตกต่างจากเช้ือโรคชนิดใหม่ต่างๆ (new pathogens) ดูค�าจ�ากัดความด้านล่าง) โรคประจ�าถ่ืนท่ีเป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน (endemic zoonotic disease): โรคติดต่อจากสัตว์สู่คนท่ีเกิดข้ึน อย่างต่อเน่ืองในพ้ืนท่ีทางภูมิศาสตร์หน่ึง ส่ิงแวดล้อม (environment): ความซับซ้อนของปัจจัย ต่างๆ ทางกายภาพ เคมี และชีวภาพ (เช่น ภูมิอากาศ ดิน ส่ิง มีชีวิตต่างๆ) ท่ีมีต่อส่ิงมีชีวิตหรือชุมชนนิเวศวิทยา และการก�าหนดรูปแบบและอยู่รอด ในท่ีน้ี หมายถึง ท่ีต้ังทางกายภาพ และบริบทท่ีผู้คน ละสัตว์อาศัยและ มีปฏิสัมพันธ์กัน เหตุการณ์ (event): การเกิดข้ึนของโรคติดต่อจาก สัตว์สู่คน รวมถึงการระบาด โรคระบาดหรือภาวะ ระบาดในคนหรือสัตว์ ซ่ึงอาจจะอ้างหรือไม่อ้างถึงผู้ป่วย เพียงรายเดียวหรือกลุ่มเล็กๆ หรือผู้ท่ีตรวจพบว่าติด เช้ือโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน ข้ึนอยู่กับส่ิงคุกคามและ สถานการณ์ การสัมผัสเช้ือ (exposure): สภาพของการรับเช้ือโรค ติดต่อจากสัตว์สู่คนท่ีอาจจะท�าให้เกิดการติดเช้ือ 83เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) GLOSSARy 82 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Academia/academic institutions: Institutions of higher education. May refer to publicly funded, privately funded, and jointly funded institutions, and may refer to those functioning under and accountable to governmental ministries of education or labour, and those that are not. Animal: Domestic animals (both pets and livestock) and wildlife, including para- domestic or urban-dwelling non-domestic animals (e.g. rats, pigeons). Capacity: The ability to achieve something, generally referring to something that is measurable (e.g. a laboratory can test the 100 samples/day for avian influenza). Collaboration: Individuals or institutions working together to produce or achieve something. Context: The entire scope of the circumstances, setting or environment in which an event is taking place or a situation exists, and in terms in which the event or situation can be fully understood and assessed. Coordination: The organization of the different component parts of an activity to enable them to work together effectively. Discipline: A branch of knowledge (e.g. economics, virology, epidemiology, law, clinical medicine, vector biology). Emergency: A substantial zoonotic disease event that interacts with existing conditions of exposure, vulnerability and capacity and may disrupt the function of a community or society at any scale and which may overwhelm the national capacity to respond to the needs of the affected population, and lead to human, animal, material, economic or environmental losses and impacts. Emerging zoonotic disease: Zoonotic disease due to known pathogens but that have not yet occurred in a specific geographical area, in a specific species, or that are increasing in prevalence (here, different from new pathogens, see definition below). Endemic zoonotic disease: Zoonotic disease that exists continually or continuously in a geographical area, so that cases of disease are expected. Environment: The complex of physical, chemical, and biotic factors (e.g. climate, soil, living things) that act upon an organism or an ecological community and ultimately determine its form and survival; here, refers to the physical location and context in which people and animals live and interact. Event: An occurrence of a zoonotic disease, including an outbreak, epidemic, or pandemic in people or animals. May or may not refer to a single or small number of clinical cases or detected zoonotic disease infections, depending on the hazard and the circumstances. Exposure: The condition of being subjected to a zoonotic disease pathogen that may cause an infection. All terms and definitions below are used in the context of the JRA OT only and may be used differently elsewhere, including in other publications of the FAO, OIE, and/or WHO. Countries may choose to use their own terminology in the implementation of the JRA OT. GLOSSARy Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Governance: The set of structures, policies, processes, or decisions that support the management of a system or group. Hazard: Anything with the potential to cause adverse health effects (e.g. virus, bacteria, chemical, flood, earthquake, snake); may be referred to as a threat. Human–animal–environment interface: A continuum of contacts and interactions among people, animals, their products, and their environments; in some cases, facilitating transmission of zoonotic pathogens or shared health threats. Integrated: The state of two or more things being combined into one. Iterative: Something that is conducted/ repeated periodically over time, generally with the aim of achieving more accurate results. Joint: The state of being or doing something together. Mapping: Comprehensively collecting and reviewing information on what infrastructure, activities, resources, etc., already exists in the country for addressing zoonotic diseases. Ministry: Refers to the national governmental entity responsible for a given topic or sector, normally the competent authority. May be referred to differently by different countries (e.g. agency, department, directorate). Mitigation: See risk reduction. Multisectoral: Involving participation of more than one sector working together on a joint programme or response to an event. Saying multisectoral does not always mean that the human, animal, and environmental health sectors are engaged, as is the case with a One Health approach (see definition). Multisectoral, One Health approach: Including multiple disciplines and multiple government entities as well as non- governmental entities across the human– animal–environment interface to jointly address health in a way that is more effective, efficient, or sustainable than might be achieved by one sector acting alone. OH Mechanism: A standing system, part of an infrastructure, or an organized group or network designed to accomplish a specific task; here, in the context of a Multisectoral Coordination Mechanism, refers to a standing, organized group working under a set of documented procedures. May be named as a platform, committee, task force, working group. One Health approach: An approach to address a health threat at the human– animal–environment interface based on collaboration, communication, and coordination across all relevant sectors and disciplines, with the ultimate goal of achieving optimal health outcomes for both people and animals; a One Health approach is applicable at the subnational, national, regional, and global levels. Outcome: A result or effect of an activity. Output: The documentation or other physical or measurable evidence of an outcome. Region: A group of countries that have some similarities, normally geographically linked. Relevant sectors/disciplines/stakeholders/ ministries: At a minimum, those sectors, disciplines, stakeholders, or ministries that are key to the specific health threat to be addressed using a multisectoral, One Health approach. Other sectors and agencies that are stakeholders to the health threat (e.g. private stakeholders, academia), may be included as needed. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ อภิธานศัพท์ การปกครอง (governance): กลุ่มโครงสร้าง นโยบาย กระบวนการ หรือการตัดสินใจต่างๆ ท่ีสนับสนุนการ จัดการท่ีเป็นระบบหรือกลุ่ม ส่ิงคุกคาม (hazard): ส่ิงท่ีอาจจะท�าให้เกิดผลเสีย ด้านสาธารณสุข เช่น เช้ือไวรัส แบคทีเรีย สารเคมี น�้า ท่วม แผ่นดินไหว งู การเช่ือมโยงระหว่างคน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม (human- animal-environment interface): ความเช่ือม โยงของการติดต่อและปฏิสัมพันธ์ ระหว่างคน สัตว์ ผลิตภัณฑ์จากสัตว์ และส่ิงแวดล้อม ในบางกรณีเอ้ือ ให้เกิดการแพร่เช้ือโรค ติดต่อจากสัตว์สู่คน หรือท�าให้ เกิดภัยคุกคามด้าน สาธารณสุขร่วมกัน บูรณาการ (intergrated): สภาพท่ีส่ิงสองส่ิงหรือ มากกว่ามาเช่ือมโยงกันเป็นอันเดียวกัน การท�าซ�้า (iterative): บางส่ิงท่ีจัดท�า/ท�าซ�้าในระยะ เวลาหน่ึง โดยปกติมีวัตถุประสงค์เพ่ือให้ ได้ผลลัพธ์ท่ี แม่นย�ามากข้ึน ร่วมกัน (joint): สถานะของการเป็นหรือการท�าบาง อย่างด้วยกัน การท�าแผนท่ี (mapping): การรวบรวมและตรวจ สอบข้อมูล ในเร่ืองโครงสร้าง กิจกรรม ทรัพยากร และ อ่ืนๆ ท่ีมีอยู่แล้วในประเทศ เพ่ือจัดการกับโรคติดต่อ จาก สัตว์สู่คน กระทรวง (ministry): อ้างถึงหน่วยงานภาครัฐของ ประเทศท่ีรับผิดชอบเร่ืองท่ีได้รับการมอบหมายหรือ ส่วนท่ีได้รับมอบหมาย ซ่ึงโดยปกติเป็นหน่วยงาน รับผิดชอบหลัก แต่ละประเทศอาจจะเรียกกันแตกต่าง กันไป (เช่น หน่วยงาน กรม กอง แผนก) การบรรเทา (mitigation): ดูการลดความเส่ียง หลายภาคส่วน (multisectoral): การมีส่วนร่วมของ ภาคส่วน มากกว่าหน่ึงภาคส่วนท่ีมาท�างานร่วมกันใน โครงการร่วมหรือในการรับมือกับอุบัติการณ์ การกล่าว ว่าเป็นหลายภาคส่วนมิได้หมายความว่าเป็นการมีส่วน ร่วมของภาคส่วนด้านสุขภาพคน สัตว์ และส่ิงแวดล้อม เหมือนกับกรณีแนวทางสุขภาพหน่ึงเดียว (ดูค�าจ�ากัด ความ) แนวคิดสุขภาพหน่ึงเดียว (One Health approach) : แนวคิดท่ีกล่าวถึงความเส่ียงคุกคามด้านสุขภาพท่ี เช่ือมโยงระหว่าง คน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม บนพ้ืนฐาน ของความร่วมมือ การส่ือสาร และการประสานงานกับ ทุกภาคส่วน และสาขาวิชาท่ีเก่ียวข้อง โดยมีเป้าหมาย สูงสุดใน การบรรลุผลลัพธ์ด้านสุขภาพท่ีดีท่ีสุดส� าหรับ ท้ังคน และสัตว์ แนวทางสุขภาพหน่ึงเดียวน้ันสามารถ น�ามาประยุกต์ ใช้ท้ังในระดับท้องถ่ิน ระดับชาติ ระดับ ภูมิภาค และระดับโลก ผลลัพธ์ (outcome): ผลลัพธ์ของกิจกรรม ผลท่ีได้รับ (output): เอกสารหรือหลักฐานทางกายภาพ หรือหลักฐานท่ีสามารถวัดผลได้ของผลลัพธ์ ภูมิภาค (region): กลุ่มประเทศท่ีมีความคล้ายคลึง กัน โดยปกติมักจะมีความเช่ือมโยงกันทางภูมิศาสตร์ ภาคส่วน/สาขาวิชา/ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย/ กระทรวง ท่ีเก่ียวข้อง (Relevant sectors/disciplines/ stakeholders/ministries): อย่างน้อยท่ีสุดเป็น ภาคส่วนสาขาวิชา ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหรือกระทรวง ท่ีเป็นหลักในการจัดการภัยคุกคามด้านสุขภาพท่ีจะ ต้องใช้แนวทางสุขภาพหน่ึงเดียวแบบหลายภาคส่วน อาจจะน�าภาคส่วนและหน่วยงานอ่ืนๆ ท่ีเป็นผู้มีส่วน ได้ส่วนเสียต่อภัยคุกคามด้านสุขภาพ (เช่น ผู้มีส่วนได้ ส่วนเสียภาคเอกชน สถาบันการศึกษา) มารวมด้วย ตามความจ�าเป็น 84 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) GLOSSARy Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Reservoir: Any animal, person, plant, soil, substance – or combination of any of these – in which a zoonotic disease agent normally lives and multiplies, and for which it primarily depends on for its survival. It is from the reservoir that the infectious substance is transmitted to a human, animal, or other susceptible host. Response: Those activities undertaken to react to a zoonotic disease event anywhere on the spectrum from increased monitoring to full emergency response. Risk: A function of the likelihood that a zoonotic disease event may occur and the magnitude of the impact if it were to occur. Risk Assessment: In this context, risk assessment is defined as the systematic process of gathering, assessing and documenting information to estimate the level of risk and associated uncertainty related to a zoonotic disease event, during a specified period of time and in a specified location. Risk communication: The real-time exchange of information, advice and opinions among experts, community leaders or officials and the people who are at risk or who have a direct influence on risk mitigation due to their practices or behaviour. Risk communication ensures that people and communities are aware of current threats, and is used to promote behaviours to reduce ongoing risks. Risk factor: Any physical or contextual variable that contributes to the likelihood or impact of either a priority zoonotic disease, zoonotic disease event or emergency at the individual or population level. Risk management: The identification and implementation of policies and activities to avoid or minimize the likelihood and/or impact of ongoing or potential zoonotic disease events. In practice, risk management typically refers to responding to current disease events (e.g. quarantine, culling, movement control). Risk reduction/risk mitigation: The identification and implementation of policies and activities designed either to prevent zoonotic disease agents from creating health risks or to lessen their frequency, distribution, intensity or severity. In practice, typically refers to avoidance or decreasing current ongoing or future risk and/or impact. Sector: A distinct part or branch of a nation’s sociological, economic, or political society or a sphere of activity such as human health, animal health, or environment. Stakeholder: Any individual or group that is or should be involved as a partner in preventing or managing zoonotic diseases or other shared health threats at the human–animal–environment interface. Stakeholders include those who impact, are impacted by, or perceive themselves to be affected by zoonotic disease threats, including those who may be affected by measures to address zoonotic diseases. Stakeholder analysis: A consultative process whereby all relevant stakeholders to the health threat at the human–animal– environment interface are identified and the relationships and networks among them mapped. Subnational: Those administrative levels below the central or national level. Surveillance: The continuous, systematic collection, analysis and interpretation of data needed for planning, implementation, and evaluation related to zoonotic diseases. Threat: A zoonotic disease hazard, agent, event, concern, or issue that poses risks to human or animal health. Tripartite: Term used to describe the three agencies responsible for human and for animal health internationally, the WHO, OIE, and FAO, in their work together. Vector: Invertebrate (e.g. insect) or non- human vertebrate species which transmit zoonotic disease agents from one host to another. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ อภิธานศัพท์ แหล่งรังโรค (Reservoir): สัตว์ คน พืช ดิน สสาร -หรือ การรวมกันของส่ิงเหล่าน้ี- ซ่ึงพาหะโรค ติดต่อจากสัตว์ สู่คนมักอาศัยอยู่และแพร่พันธ์ุ และ ส่วนใหญ่พ่ึงพาส่ิง น้ีเพ่ือให้มีชีวิตอยู่ โดยมาจากรังโรคท่ีสสารท่ีติดเช้ือถูก ส่งไปท่ีคน สัตว์ หรือพาหะท่ีอ่อนแออ่ืนๆ การรับมือ (response): กิจกรรมต่างๆ ท่ีได้ท�าข้ึน เพ่ือตอบโต้ อุบัติการณ์ โรคติดต่อจากสัตว์สู่คนในทุก ท่ี ต้ังแต่การเพ่ิมการติดตามไปจนถึงการรับมือฉุกเฉิน อย่างเต็มรูปแบบ ความเส่ียง (risk): โอกาสท่ีอุบัติการณ์ โรคติดต่อจาก สัตว์สู่คนอาจจะเกิดข้ึนและมีผลกระทบมากหากเกิดข้ึน การประเมินความเส่ียง (risk assessment): ในบริบท น้ี ได้ให้ค�าจ�ากัดความการประเมินความเส่ียงว่าเป็น กระบวนการในการรวบรวม ประเมิน และบันทึกข้อมูล อย่างเป็นระบบ เพ่ือท่ีจะประเมินระดับความเส่ียงและ ความไม่แน่นอนท่ีเก่ียวข้องกับอุบัติการณ์ โรคติดต่อ จากสัตว์สู่คน ในช่วงระยะเวลาและพ้ืนท่ีเฉพาะ การส่ือสารความเส่ียง (risk communication): การ แลกเปล่ียนข้อมูล การให้ค�าปรึกษาและให้ความเห็นแบบ ทันท่วงที ในกลุ่มผู้เช่ียวชาญ ผู้น�าชุมชนหรือเจ้าหน้าท่ี ตลอดจนประชาชนท่ีตกอยู่ในความเส่ียงหรือท่ีได้รับ ผลกระทบโดยตรงจากการบรรเทาความเส่ียงท่ีเกิด จากการด�าเนินงานหรือพฤติกรรมของพวกเขา การ ส่ือสารความเส่ียงน้ีท�าให้ประชาชนและชุมชน ต่างๆ มีการตระหนักรับรู้ถึงภัยคุกคามในปัจจุบัน และใช้เพ่ือ ส่งเสริมพฤติกรรมท่ีช่วยลดความเส่ียงท่ีก�าลังมีอยู่ ปัจจัยเส่ียง (risk factor): ตัวแปรด้านกายภาพหรือ ด้านบริบทท่ีน�าไปสู่โอกาสหรือผลกระทบของโรคติดต่อ จากสัตว์สู่คนท่ีส� าคัญ อุบัติการณ์ โรคติดต่อจากสัตว์ สู่คน หรือภาวะฉุกเฉินในระดับบุคคลหรือประชากร การจัดการความเส่ียง (risk management): การ ระบุและการด�าเนินนโยบายและกิจกรรมต่างๆ เพ่ือ หลีกเล่ียงหรือลด โอกาส และ/หรือผลกระทบของอุบัติ การณ์โรคติดต่อจากสัตว์สู่คนท่ีเกิดข้ึนอยู่หรือท่ีเป็นไป ได้ ในทางปฏิบัติการจัดการความเส่ียงมักจะหมายถึง การรับมือกับอุบัติการณ์โรคในปัจจุบัน (เช่น การกักกัน การท�าลาย และการควบคุมการเคล่ือนย้าย) การลดความเส่ียง / การบรรเทาความเส่ียง (risk reduction/risk mitigation): การระบุและด�าเนิน นโยบายและกิจกรรมท่ีออกแบบมาเพ่ือป้องกันพาหะ โรคติดต่อจากสัตว์สู่คนใน การท�าให้เกิดความเส่ียง ด้านสุขภาพ หรือเพ่ือลดความถ่ี ลดการกระจาย ลด ความเข้มข้นหรือรุนแรง ในทางปฏิบัติมักจะหมายถึง การหลีกเล่ียงหรือการลดความเส่ียงท่ีเป็นอยู่หรือความ เส่ียงและ/หรือ ผลกระทบในอนาคต ภาคส่วน (Sector): ส่วนท่ีแยกออกมาหรือสาขาของ สังคมวิทยา เศรษฐกิจ หรือการเมืองของประเทศ หรือ ขอบข่ายของกิจกรรม เช่น สุขภาพคน สุขภาพ สัตว์ หรือส่ิงแวดล้อม ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (stakeholder): บุคคลหรือกลุ่มท่ี เก่ียวข้อง หรือควรจะเก่ียวข้องในการป้องกันหรือจัดการ ความเส่ียงหรือมีส่วนได้รับภัยคุกคามด้านสุขภาพ ท่ีมี การเช่ือมโยงระหว่างคน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม ผู้มีส่วน ได้ส่วนเสียหมายรวมถึงผู้ได้รับผลกระทบ หรือคิดว่า ตนเองได้รับผลกระทบจากภัยคุกคาม ด้านสุขภาพ รวมท้ังผู้ท่ีอาจจะได้รับผลกระทบจาก มาตรการจัดการ ความเส่ียงท่ีเก่ียวข้อง การวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (stakeholder analysis): กระบวนการให้ค�าปรึกษาโดยการระบุ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียท่ีเก่ียวข้องท้ังหมดในเร่ืองภัยคุกคาม ด้านสุขภาพท่ีเช่ือมโยงระหว่างคน-สัตว์-ส่ิงแวดล้อม และได้ท�าแผนท่ีอธิบายความสัมพันธ์และเครือข่าย ระหว่างกันไว้ ท้องถ่ิน (subnational): ระดับในการบริหารท่ีต�่ากว่า ส่วนกลาง หรือระดับประเทศ การเฝ้าระวัง (surveillance): การรวบรวมข้อมูล อย่างต่อเน่ือง เป็นระบบ การวิเคราะห์ และการตีความ ข้อมูลท่ีต้องการส�าหรับการวางแผนการด�าเนินงาน และการประเมินผลท่ีเก่ียวกับโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน ภัยคุกคาม (threat): อันตรายจากโรคติดต่อจากสัตว์ สู่คน พาหะ อุบัติการณ์ ข้อกังวล หรือเร่ืองท่ีก่อให้เกิด ความเส่ียงต่อสุขภาพคนหรือสัตว์ 85เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) GLOSSARy 84 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Reservoir: Any animal, person, plant, soil, substance – or combination of any of these – in which a zoonotic disease agent normally lives and multiplies, and for which it primarily depends on for its survival. It is from the reservoir that the infectious substance is transmitted to a human, animal, or other susceptible host. Response: Those activities undertaken to react to a zoonotic disease event anywhere on the spectrum from increased monitoring to full emergency response. Risk: A function of the likelihood that a zoonotic disease event may occur and the magnitude of the impact if it were to occur. Risk Assessment: In this context, risk assessment is defined as the systematic process of gathering, assessing and documenting information to estimate the level of risk and associated uncertainty related to a zoonotic disease event, during a specified period of time and in a specified location. Risk communication: The real-time exchange of information, advice and opinions among experts, community leaders or officials and the people who are at risk or who have a direct influence on risk mitigation due to their practices or behaviour. Risk communication ensures that people and communities are aware of current threats, and is used to promote behaviours to reduce ongoing risks. Risk factor: Any physical or contextual variable that contributes to the likelihood or impact of either a priority zoonotic disease, zoonotic disease event or emergency at the individual or population level. Risk management: The identification and implementation of policies and activities to avoid or minimize the likelihood and/or impact of ongoing or potential zoonotic disease events. In practice, risk management typically refers to responding to current disease events (e.g. quarantine, culling, movement control). Risk reduction/risk mitigation: The identification and implementation of policies and activities designed either to prevent zoonotic disease agents from creating health risks or to lessen their frequency, distribution, intensity or severity. In practice, typically refers to avoidance or decreasing current ongoing or future risk and/or impact. Sector: A distinct part or branch of a nation’s sociological, economic, or political society or a sphere of activity such as human health, animal health, or environment. Stakeholder: Any individual or group that is or should be involved as a partner in preventing or managing zoonotic diseases or other shared health threats at the human–animal–environment interface. Stakeholders include those who impact, are impacted by, or perceive themselves to be affected by zoonotic disease threats, including those who may be affected by measures to address zoonotic diseases. Stakeholder analysis: A consultative process whereby all relevant stakeholders to the health threat at the human–animal– environment interface are identified and the relationships and networks among them mapped. Subnational: Those administrative levels below the central or national level. Surveillance: The continuous, systematic collection, analysis and interpretation of data needed for planning, implementation, and evaluation related to zoonotic diseases. Threat: A zoonotic disease hazard, agent, event, concern, or issue that poses risks to human or animal health. Tripartite: Term used to describe the three agencies responsible for human and for animal health internationally, the WHO, OIE, and FAO, in their work together. Vector: Invertebrate (e.g. insect) or non- human vertebrate species which transmit zoonotic disease agents from one host to another. GLOSSARy Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Wildlife: Animals considered as wild or feral or otherwise not adapted to domestic situations; may be mammals, birds, fishes, reptiles, amphibians Zoonotic disease agent: A pathogen or hazard causing a zoonotic disease. Zoonotic diseases (zoonoses): Infectious diseases that can be spread between animals and humans; can be spread by food, water, fomites, or vectors. ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ อภิธานศัพท์ ไตรภาคี (tripartite): ค�าท่ีใช้เพ่ืออธิบายหน่วยงาน สามหน่วยงานท่ีรับผิดชอบการด�าเนินงานร่วมกันเร่ือง สุขภาพคนและสัตว์ ในระดับนานาชาติ ได้แก่ องค์การ อนามัยโลก (WHO) องค์การสุขภาพสัตว์ โลก (OIE) และ องค์การอาหารและการเกษตรแห่ง สหประชาชาติ (FAO) พาหะ (vector): สัตว์ ไม่มีกระดูกสันหลัง (เช่น แมลง) หรือ สัตว์มีกระดูกสันหลังท่ีไม่ใช่มนุษย์ ซ่ึงแพร่เช้ือโรค ติดต่อจากสัตว์สู่คนจากโฮสต์หน่ึงไปยังอีกโฮสต์หน่ึง สัตว์ป่า (wildlife): สัตว์ท่ีได้รับการพิจารณาว่าป่า เถ่ือนหรือดุร้าย หรือไม่สามารถน�ามาเล้ียงในบ้านได้ ซ่ึงอาจ ะเป็นสัตว์เล้ียงลูกด้วยนม นก ปลา สัตว์เล้ือย คลาน สัตว์คร่ึงบกคร่ึงน�้า เป็นต้น เช้ือโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน (zoonotic disease agent): เช้ือโรคหรือส่ิงคุกคามท่ีเป็นสาเหตุให้เกิดโรค ติดต่อจากสัตว์สู่คน โรคติดต่อจากสัตว์สู่คน (โรครับจากสัตว์) (zoonotic diseases/zoonoses): โรคติดเช้ือท่ีสามารถแพร่ ระหว่างสัตว์และคน โดยสามารถแพร่ได้ทางอาหาร น�้า ไรฝุ่น หรือพาหะ ต่างๆ 86 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) 87เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) Contributors Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) 88 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) CONTRIBuTORS Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Individual Contributors Authors: Ordered by technical contribution Sophie von Dobschuetz (FAO); Elizabeth Mumford (WHO); Kachen Wongsathapornchai (FAO); Guillaume Belot (FAO / WHO); Xavier Roche (FAO); Ryan Aguanno (FAO); Dirk Pfeiffer (CityU HK / RVC); Kaylee Myhre Errecaborde (WHO); Dana Cole (USDA APHIS / OIE designated expert) Supporting Contributors: Ordered alphabetically: OIE: Tianna Brand; Lucia Escati; Julie Sinclair (OIE / US CDC); Jing Wang FAO: Garba Ahmed; Dragan Angelovski; Charles Bebay; Daniel Beltran-Alcrudo; Aurelie Brioudes; Fil ip Claes; Wantanee Kalpravidh; Fredrick Kivaria; Juan Lubroth; Niwael Mtui-Malamsha; Serge Nzietchueng; Yooni Oh; Julio Pinto; Claudia Pittiglio; Ludovic Plee; Eran Raizman; Luuk Schoonman, Ismaila Seck; Mikheil Sokhadze, Baba Soumare; Keith Sumption; Damian Tago-Pacheco; Farida Zenal WHO: Stéphane De La Rocque de Severac; Lisa Crump; Erica Dueger; Anthony Eshofonie; Vasily Esenamanov; Gudrun Freidl; Tinatin Gigauri; Gyanendra Gongal; Thi Hong Hien Do; Benido Impouma; Heba Mahrous; Allan Mpairwe; Ambrose Otau Talisuna; Dina Pfeifer; Nesre Redi; Ana Riviere-Cinnamond; Caroline Ryan; Farah Sabih; Dubravka Selenic; Endang Widuri Wulandari; Mya Yee Mon; Tamila Zardiashvili Other organizations/institutions: Celine Gossner (ECDC); Norikazu Isoda (Hokkaido University); Dilys Morgan (NIS-PHE); Tony Mounts (USCDC); Maria Concepcion Roces (SAFETYNET) ื่ ื ิ ิ ั ิ ิ ี่ ่ 89เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT) CONTRIBuTORS 88 Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Individual Contributors Authors: Ordered by technical contribution Sophie von Dobschuetz (FAO); Elizabeth Mumford (WHO); Kachen Wongsathapornchai (FAO); Guillaume Belot (FAO / WHO); Xavier Roche (FAO); Ryan Aguanno (FAO); Dirk Pfeiffer (CityU HK / RVC); Kaylee Myhre Errecaborde (WHO); Dana Cole (USDA APHIS / OIE designated expert) Supporting Contributors: Ordered alphabetically: OIE: Tianna Brand; Lucia Escati; Julie Sinclair (OIE / US CDC); Jing Wang FAO: Garba Ahmed; Dragan Angelovski; Charles Bebay; Daniel Beltran-Alcrudo; Aurelie Brioudes; Fil ip Claes; Wantanee Kalpravidh; Fredrick Kivaria; Juan Lubroth; Niwael Mtui-Malamsha; Serge Nzietchueng; Yooni Oh; Julio Pinto; Claudia Pittiglio; Ludovic Plee; Eran Raizman; Luuk Schoonman, Ismaila Seck; Mikheil Sokhadze, Baba Soumare; Keith Sumption; Damian Tago-Pacheco; Farida Zenal WHO: Stéphane De La Rocque de Severac; Lisa Crump; Erica Dueger; Anthony Eshofonie; Vasily Esenamanov; Gudrun Freidl; Tinatin Gigauri; Gyanendra Gongal; Thi Hong Hien Do; Benido Impouma; Heba Mahrous; Allan Mpairwe; Ambrose Otau Talisuna; Dina Pfeifer; Nesre Redi; Ana Riviere-Cinnamond; Caroline Ryan; Farah Sabih; Dubravka Selenic; Endang Widuri Wulandari; Mya Yee Mon; Tamila Zardiashvili Other organizations/institutions: Celine Gossner (ECDC); Norikazu Isoda (Hokkaido University); Dilys Morgan (NIS-PHE); Tony Mounts (USCDC); Maria Concepcion Roces (SAFETYNET) CONTRIBuTORS Joint Risk Assessment Operational Tool (JRA OT) Contributing countries Afghanistan, Cameroon, Cote d'Ivoire, Ethiopia, Georgia, Ghana, Indonesia, Kenya, Pakistan, Panama, Rwanda, Senegal, Tunisia, Uganda, United Republic of Tanzania, Viet Nam. เ ื่ ื เ ิ ิ ั ิ า “ า ะเ ิ า เ ี่ ่ ” (J ) Thai Translation This translation of the JRA OT in Thai language was made possible through the support of the Food and Agriculture Organization of the United Nations Regional Office for Asia and the Pacific (FAO RAP) and the World Health Organization Country Office in Thailand (WHO Thailand). This Thai version was an output of the pilot workshop on JRA OT held on 24-26 March 2021. The One Health Steering Committee (คณะท�างานศูนย์ประสานสุขภาพหน่ึงเดียว) in Thailand has approved the contents of this version. Technical Review: Ordered by technical contribution Ministry of Public Health, Thailand Chuleeporn Jiraphongsa; Soawapak Hinjoy; Noppavan Janejai; Thanawadee Thantithaveewat; Athiwat Primsirikunawut; Ratigorn Guntapong; Farooq Phiriyasart; Ratanaporn Tangwangvivat; Pornchai Thumrin; Chadaporn Phiancharoen; Apildee Soonngam Ministry of Agriculture and Cooperatives, Thailand Naree Ketusing; Sith Premashthira; Pattarin Opaschaitat; Tapakorn Chamchoy; Sanigan Thongsawad; Yupawat Thukngamdee Ministry of Natural Resource and Environment, Thailand Kirana Noradechanon Kasetsart University, Thailand Suwicha Kasemsuwan; Kansuda Leelahapongsathon FAO Kachen Wongsathapornchai Development Partner, Thailand Sudarat Damrongwatanapokin; Karoon Chanachai Supporting Contributors Ordered by alphabetically Phiangjai Boonsuk (WHO Thailand); Richard Brown (WHO Thailand); Tosapol Dejyong (FAO RAP); Yin Myo Aye (FAO RAP) 90 เคร่ืองมือเชิงปฏิบัติการ “การประเมินความเส่ียงร่วม”(JRA OT)CB1520TH/1/03.22 ISBN 978-92-5-135779-8 9 7 8 9 2 5 1 3 5 7 7 9 8