Elimination of asbestos-related diseases

2 / CHRYSOTILE ASBESTOS Elimination of asbestos- related diseases Updated March 2014 Asbestos is one of the most important occupational carcinogens, causing about half of the deaths from occupational cancer (1, 2). In 2003, the Thirteenth Session of the Joint International Labour Organization (ILO)/World Health Organization (WHO) Committee on Occupational Health recommended that special attention should be paid to the elimination of asbestos-related diseases (3). World Health Assembly (WHA) Resolution 58.22 from 2005 on cancer prevention and control urged Member States to pay special attention to cancers for which avoidable exposure is a factor, particu- larly exposure to chemicals at the workplace and in the environment. In 2007, WHA Resolution 60.26 called for global campaigns to eliminate asbestos-related diseases, and in 2013, WHA Resolution 66.10 addressed prevention and control of noncom- municable diseases, including cancer. The term “asbestos” designates a group of naturally occurring fibrous serpentine or amphibole minerals with current or historical commercial usefulness due to their extraordinary tensile strength, poor heat conduction and relative resistance to chemi- cal attack. The principal varieties of asbestos are chrysotile, a serpentine material, and crocidolite, amosite, anthophyllite, tremolite and actinolite, which are amphiboles (4). Exposure to asbestos, including chrysotile, causes cancer of the lung, larynx and ovary, mesothelioma (a cancer of the pleural and peritoneal linings) and asbestosis (fibrosis of the lungs) (5–7). Exposure to asbestos and its impact on public health are substantial Exposure to asbestos occurs through inhalation of fibres primarily from contaminated air in the working environment, as well as from ambient air in the vicinity of point sources or indoor air in housing and buildings containing friable asbestos materials. The highest levels of exposure occur during repackaging of asbestos containers, mixing with other raw materials and dry cutting of asbestos-containing products with abra- sive tools. Exposure can also occur during installation and use of asbestos-containing products and maintenance of vehicles. Friable chrysotile- and/or amphibole-contain- ing materials are still in place in many buildings and continue to give rise to exposure to both chrysotile and the amphiboles during maintenance, alteration, removal and demolition (5). Exposure can also occur as a consequence of natural disasters caus- ing damage to buildings. Currently, about 125 million people in the world are exposed to asbestos at the work- place (1). According to global estimates, at least 107 000 people die each year from Asbestos is one of the most important occupational carcinogens CHRYSOTILE ASBESTOS / 3 asbestos-related lung cancer, mesothelioma and asbestosis resulting from occupa- tional exposures (1, 2, 8). In addition, nearly 400 deaths have been attributed to non-occupational exposure to asbestos. The burden of asbestos-related diseases is still rising, even in countries that banned the use of asbestos in the early 1990s. Because of the long latency periods attached to the diseases in question, stopping the use of asbestos now will result in a decrease in the number of asbestos-related deaths only after a number of decades. All types of asbestos cause cancer in humans Asbestos (actinolite, amosite, anthophyllite, chrysotile, crocidolite and tremolite) has been classified by the International Agency for Research on Cancer as being carcino- genic to humans (7). Exposure to chrysotile, amosite and anthophyllite and to mixtures containing crocidolite results in an increased risk of lung cancer (7). Mesotheliomas have been observed after occupational exposure to crocidolite, amosite, tremolite and chrysotile, as well as among the general population living in the neighbourhood of asbestos factories and mines and in people living with asbestos workers (7). The incidence of asbestos-related diseases is related to fibre type, size and dose and to industrial processing of the asbestos (6). No threshold has been identified for the carcinogenic risk of asbestos, including chrysotile (5, 7). Cigarette smoking increases the risk of lung cancer from asbestos exposure (5, 9). Chrysotile is still widely used Asbestos has been used in thousands of products for a vast number of applications, such as roofing shingles, water supply lines, fire blankets and insulation materials, as well as clutches and brake linings, gaskets and pads for automobiles. As a result of increasing health concerns, the use of asbestos has declined in many countries. The use of crocidolite and products containing this fibre and spraying of all forms of asbes- tos are prohibited under the ILO Convention concerning Safety in the Use of Asbestos (No. 162) from 1986. However, chrysotile is still widely used, with approximately 90% being employed in asbestos cement building materials, the largest users of which are developing countries. Other remaining uses of chrysotile are in friction materials (7%), textiles and other applications (10). To date (end of 2013), more than 50 countries, including all member states of the European Union, have banned the use of all forms of asbestos, including chrysotile. Other countries have introduced less stringent restrictions. However, some countries have maintained or even increased their production or use of chrysotile in recent years (11). Increased usage has been most prominent in the Asia-Pacific region. World pro- duction of asbestos in the period 2000–2012 was relatively stable, at approximately 2 million tonnes per annum (12, 13). At least 107 000 people die each year from asbestos- related lung cancer, mesothelioma and asbestosis resulting from occupational exposures 4 / CHRYSOTILE ASBESTOS WHO recommendations on prevention of asbestos- related diseases Bearing in mind that there is no evidence for a threshold for the carcinogenic effect of asbestos, including chrysotile, and that increased cancer risks have been observed in populations exposed to very low levels (5, 7), the most efficient way to eliminate asbes- tos-related diseases is to stop using all types of asbestos. Continued use of asbestos cement in the construction industry is a particular concern, because the workforce is large, it is difficult to control exposure, and in-place materials have the potential to deteriorate and pose a risk to those carrying out alterations, maintenance and demoli- tion (5). In its various applications, asbestos can be replaced by some fibre materials (14) and by other products that pose less or no risk to health. Materials containing asbestos should be encapsulated, and, in general, it is not recommended to carry out work that is likely to disturb asbestos fibres. If necessary, such work should be car- ried out only under strict control measures to avoid exposure to asbestos, such as encapsulation, wet processes, local exhaust ventilation with filtration, and regular cleaning. It also requires the use of personal protective equipment – special respirators, safety goggles, protective gloves and clothing – and the provi- sion of special facilities for their decontamination (15). WHO is committed to working with countries towards the elim- ination of asbestos-related diseases in the following strategic directions: • by recognizing that the most efficient way to eliminate asbestos-related diseases is to stop the use of all types of asbestos; • by providing information about solutions for replacing asbestos with safer sub- stitutes and developing economic and technological mechanisms to stimulate its replacement; • by taking measures to prevent exposure to asbestos in place and during asbestos removal (abatement); • by improving early diagnosis, treatment and rehabilitation services for asbestos- related diseases and establishing registries of people with past and/or current exposure to asbestos. WHO strongly recommends planning for and implementing these measures as part of a comprehensive national approach for the elimination of asbestos-related diseases. Such an approach should also include developing national profiles, awareness rais- ing, capacity building, an institutional framework and a national plan of action for the elimination of asbestos-related diseases. WHO will collaborate with ILO on implementation of the Resolution concerning asbes- tos, adopted by the Ninety-fifth Session of the International Labour Conference (16), and will work with other intergovernmental organizations and civil society towards the elimination of asbestos-related diseases worldwide. CHRYSOTILE ASBESTOS / 5 References 1. Concha-Barrientos M, Nelson D, Driscoll T, Steenland N, Punnett L, Fingerhut M et al. Chapter 21. Selected occupational risk factors. In: Ezzati M, Lopez A, Rodgers A, Murray C, editors. Comparative quantification of health risks: global and regional burden of disease attributable to selected major risk factors. Geneva: World Health Organization; 2004:1651–801 (http://www.who.int/healthinfo/global_ burden_disease/cra/en/, accessed 11 March 2014). 2. Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M et al. The global burden of disease due to occupational carcinogens. Am J Ind Med. 2005;48(6):419–31. 3. ILO, WHO. Summary report of the Thirteenth Session of the Joint ILO/WHO Committee on Occupational Health, 9–12 December 2003, Geneva. JCOH/2003/D.4. Geneva: International Labour Organization; 2003 (http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_protect/---protrav/---safework/documents/ publication/wcms_110478.pdf, accessed 13 March 2014). 4. 6.2 Asbestos. In: Air quality guidelines for Europe, second edition. WHO Regional Publications, European Series, No. 91. Copenhagen: World Health Organization Regional Office for Europe; 2000 (http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0005/74732/E71922.pdf, accessed 11 March 2014). 5. Environmental Health Criteria 203: Chrysotile asbestos. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 1998 (http://www.inchem.org/documents/ehc/ehc/ ehc203.htm, accessed 11 March 2014). 6. Environmental Health Criteria 53: Asbestos and other natural mineral fibres. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 1986 (http://www.inchem.org/documents/ ehc/ehc/ehc53.htm, accessed 13 March 2014). 7. International Agency for Research on Cancer. Asbestos (chrysotile, amosite, crocidolite, tremolite, actinolite, and anthophyllite). IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2012;100C:219–309 (http:// monographs.iarc.fr/ENG/Monographs/vol100C/index.php, accessed 11 March 2014). 8. Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M et al. The global burden of non-malignant respiratory disease due to occupational airborne exposures. Am J Ind Med. 2005;48(6):432–45. 9. International Agency for Research on Cancer. Tobacco smoke and involuntary smoking. IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2006;83. 10. Perron L. Chrysotile. In: Canadian minerals yearbook, 2003. Ottawa: Natural Resources Canada; 2003:18.1–18.11. 11. Virta RL. Worldwide asbestos supply and consumption trends from 1900 through 2003. Circular 1298. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2006 (http://pubs.usgs.gov/circ/2006/1298/c1298.pdf, accessed 11 March 2014). 12. Virta RL. Asbestos [Advance release]. In: 2012 minerals yearbook. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013:8.1–8.7 (http://minerals.usgs. gov/minerals/pubs/commodity/asbestos/myb1-2012-asbes.pdf, accessed 11 March 2014). 13. Virta RL. Asbestos statistics and information. In: Mineral commodity summaries 2013. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013 (http://minerals. usgs.gov/minerals/pubs/commodity/asbestos/mcs-2013-asbes.pdf, accessed 11 March 2014). 14. Summary consensus report of WHO Workshop on Mechanisms of Fibre Carcinogenesis and Assessment of Chrysotile Asbestos Substitutes, 8–12 November 2005, Lyon. Geneva: World Health Organization; 2005 (http://www.who.int/ipcs/publications/new_issues/summary_report.pdf, accessed 11 March 2014). 15. International Chemical Safety Card 0014: Chrysotile. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 2010 (http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0014.htm, accessed 13 March 2014). 16. Annex: Resolution concerning asbestos. In: Provisional Record 20 of the Ninety-fifth Session of the International Labour Conference, 31 May – 16 June 2006, Geneva: Report of the Committee on Safety and Health. Geneva: International Labour Organization; 2006:20/69 (http://www.ilo.org/public/ english/standards/relm/ilc/ilc95/pdf/pr-20.pdf, accessed 13 March 2014). WHO/FWC/PHE/EPE/14.01 © World Health Organization 2014. All rights reserved. Department of Public Health, Environmental and Social Determinants of Health World Health Organization 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland

2 / أسبستوس الكريسوتيل ُيعد اأسبستوس من أهم العوامل امهنية اُمرطنة باأسبستوسالتخلص من اأمراض امتعلقة تم حديثه ي آذار / مارس 4102 ُيعد اأسبستوس من أهم العوامل امهنية اُمرطنة، ويتسبب ي نحو نصف الوفيات امتعلقة بالرطان الناجم عن مزاولة امهنة (1، 2). وي عام 3002، أوصت الدورة الثالثة عرة للجنة امشركة بن منظمة العمل الدولية ومنظمة الصحة العامية وامعنية بالصحة امهنية، برورة إياء اهتام خاص للتخلص من اأمراض امتعلقة باأسبستوس (3). وي قرار معية الصحة العامية ج ص ع85-22 الصادر عام 5002 بشأن الوقاية من الرطان ومكافحته، ُحثت الدول اأعضاء عى إياء عناية خاصة أنواع الرطان التي ُيعد التعرض الذي يمكن جنبه من عوامل اإصابة ها، واسيا التعرض للمواد الكيميائية ي أماكن العمل وي البيئة. وي عام 7002، دعا قرار معية الصحة العامية ج ص ع06-62 إى شن ملة عامية للتخلص من اأمراض امتعلقة باأسبستوس، وي عام 3102، تناول قرار معية الصحة العامية ج ص ع66-01 الوقاية من اأمراض غر السارية ومكافحتها، با ي ذلك الرطان. وُيطلق مصطلح «أسبستوس» عى جموعة معادن ليفية طبيعية امنشأ تنتمي إى جموعة الربنتينات أو اأمفيبوات، ها فائدة جارية حالية أو سابقة نظرًا مقاومتها ااستثنائية للشد، ولضعف توصيلها للحرارة، ومقاومتها النسبية لتأثر امواد الكيميائية. وتتمثل أنواع اأسبستوس الرئيسية ي الكريسوتيل، وهي مادة ربنتينية، والكروسيدوليت واأموزيت واأنثوفيليت والريموليت واأكتينوليت، وهي من اأمفيبوات (4). ويؤدي التعرض لأسبستوس با ي ذلك الكريسوتيل، إى اإصابة برطان الرئة واحنجرة وامبيض وورم امتوسطة (وهو رطان غاف اجنبة والصفاق) وداء اأسبستوس (تليف الرئتن) (5-7). كثرة التعرض لأسبستوس وِعظم أثره عى الصحة العمومية حدث التعرض لأسبستوس عن طريق استنشاق أليافه امنترة ي اهواء املوث خاصة ي بيئة العمل، فضًا عن استنشاقها من اهواء امحيط امنتر ي امناطق امجاورة مصادره، أو من اهواء اموجود داخل امساكن وامباي التي حتوي عى مواد أسبستوسية قابلة للتفتت. وحدث أعى مستويات التعرض لأسبستوس أثناء إعادة تغليف حاويات اأسبستوس وخلطه بغره من امواد اخام، والتقطيع اجاف للمنتجات امحتوية عى اأسبستوس باستخدام أدوات ساحجة. كا يمكن أن حدث التعرض أثناء تركيب واستخدام امنتجات امحتوية عى اأسبستوس وصيانة امركبات. واتزال امواد امحتوية عى الكريسوتيل و/ أو اأمفيبوات القابلة للتفتت موجودة ي العديد من امباي، ومازالت تسبب التعرض لكٍل من الكريسوتيل واأمفيبوات عند إجراء أعال صيانة امباي وتعديلها وإزالتها وهدمها (5). كا قد حدث التعرض نتيجة للكوارث الطبيعية التي تصيب امباي بأرار. أسبستوس الكريسوتيل / 3 يلقى 000 701 شخص عى اأقل حتفهم سنويًا نتيجة إصابتهم برطان الرئة وورم امتوسطة وداء اأسبستوس الناجم عن التعرض امهني ويبلغ حاليًا عدد اأشخاص الذين يتعرضون لأسبستوس ي أماكن العمل نحو 521 مليون شخص ي العام (1). ووفقًا للتقديرات العامية، يلقى 000 701 شخص عى اأقل حتفهم سنويًا نتيجة إصابتهم برطان الرئة وورم امتوسطة وداء اأسبستوس الناجم عن التعرض امهني (1، 2، 8). وفضًا عن ذلك، ُتعزى نحو 004 حالة وفاة إى التعرض غر امهني لأسبستوس. ومازال عبء اأمراض امتعلقة باأسبستوس يزداد، حتى ي البلدان التي حظرت استخدامه ي بداية تسعينيات القرن اماي. ونظرًا لطول فرة الكمون التي تستغرقها هذه اأمراض، فإن التوقف عن استخدام اأسبستوس اآن لن يؤدي إى خفض عدد الوفيات النامة عن اأمراض امتعلقة به سوى بعد عدة عقود من الزمان. ميع أنواع اأسبستوس تسبب الرطان لإنسان صنفت الوكالة الدولية لبحوث الرطان اأسبستوس (اأكتينوليت واأموزيت واأنثوفيليت والكريسوتيل والكروسيدوليت والريموليت) ضمن امواد التي تسبب الرطان لإنسان (7). ويؤدي التعرض لأسبستوس من نوع الكريسوتيل واأموزيت واأنثوفيليت واخائط امحتوية عى الكروسيدوليت إى زيادة خاطر اإصابة برطان الرئة (7). ولوحظت حاات اإصابة بورم امتوسطة بن اأفراد بعد تعرضهم امهني للكروسيدوليت واأموزيت والريموليت والكريسوتيل، كا لوحظت بن عامة السكان امقيمن بجوار مصانع اأسبستوس ومنامه، وبن امقيمن مع عال اأسبستوس (7). وترتبط اإصابة باأمراض امتعلقة باأسبستوس بنمط ألياف اأسبستوس وحجمها وجرعتها كا ترتبط بنوع امعاجة الصناعية التي خضعت له هذه األياف (6). وم ُحدد أية عتبة للمخاطر الرطانية لأسبستوس با ي ذلك الكريسوتيل (5، 7). ويزيد تدخن السجائر من خاطر اإصابة برطان الرئة الناجم عن التعرض لأسبستوس (5، 9). مازال الكريسوتيل يستخدم عى نطاق واسع يستعمل اأسبستوس ي صناعة آاف امنتجات ي عدد كبر من التطبيقات، مثل قراميد اأسقف، وأنابيب اإمداد بامياه، وأغطية إطفاء احريق، ومواد العزل، واسطوانات التعشيق وتيل امكابح، وحشوات رأس ااسطوانة والبطانات اخاصة بالسيارات. وقد تراجع استعال اأسبستوس ي العديد من البلدان نتيجة ما يثره من خاوف صحية. وُيعد استعال الكروسيدوليت وامنتجات امحتوية عى أليافه، ورش اأسبستوس بجميع أشكاله، حظورًا بموجب اتفاقية منظمة العمل الدولية (رقم 261) الصادرة ي عام 6891 بشأن مأمونية استعال اأسبستوس. غر أن الكريسوتيل مازال يستعمل عى نطاق واسع، ويستعمل ٪09 منه ي مواد البناء امصنوعة من اأسمنت اأسبستي، والبلدان النامية هي اأكثر استعاا ً له. أما ااستخدامات اأخرى للكريسوتيل فتتمثل ي امواد ااحتكاكية (٪7) وامنسوجات وغرها من التطبيقات (01). وحتى يومنا هذا (هاية عام 3102) قام أكثر من 05 بلدًا، با فيها ميع الدول اأعضاء ي ااحاد اأوروي، بحظر استعال ميع أشكال اأسبستوس، با ي ذلك الكريسوتيل. وعمدت بلدان أخرى ي هذا الصدد إى فرض قيود أقل رامة. بيد أن بعض البلدان اأخرى قد واصلت إنتاجها أو استخدامها للكريسوتيل ي السنوات اأخرة أو حتى زادت منه (11). وشهد إقليم آسيا وامحيط اهادئ أكر قدر من زيادة استخدامه. واتسم اإنتاج العامي لأسبستوس خال الفرة 0002-2102 بااستقرار النسبي، وبلغ نحو مليوي طن سنويًا (21، 31). 4 / أسبستوس الكريسوتيل توصيات امنظمة بشأن الوقاية من اأمراض امتعلقة باأسبستوس ي ضوء عدم توافر بِينات تثبت وجود عتبة حدوث اآثار اُمرطنة لأسبستوس با ي ذلك الكريسوتيل، وزيادة خاطر اإصابة بالرطان التي رصدت ي صفوف الفئات السكانية التي تتعرض مستويات منخفضة جدًا منه (5، 7)، تتمثل الوسيلة اأنجع للتخلص من اأمراض امتعلقة باأسبستوس ي اإقاع عن استعال ميع أنواعه. ويثر استمرار استخدام اأسمنت اأسبستي ي صناعة البناء امخاوف بصفة خاصة، وذلك نظرًا لكر حجم القوى العاملة وصعوبة مكافحة التعرض لأسبستوس، ونظرًا أن امواد التي استخدمت بالفعل قادرة عى أن تتحلل وتشكل خطورة عى القائمن بأعال تعديل امباي وصيانتها وهدمها (5). ويمكن ااستعاضة عن اأسبستوس ي ختلف تطبيقاته ببعض امواد الليفية (41) وبمنتجات أخرى أقل خطورة عى الصحة أو ا تشكل أي خطر عليها. وينبغي تغليف امواد امحتوية عى اأسبستوس، وا ُيوى عمومًا بإجراء أعال من شأها أن تقلقل أليافه. وعند الرورة، ينبغي عدم إجراء هذه اأعال إا بعد اخاذ تدابر وقائية صارمة لتجنب التعرض لأسبستوس، مثل التغليف، واستخدام الطريقة الرطبة ي العمل، واستخدام التهوية اموضعية امزودة بمرشحات لطرد اانبعاثات، والتنظيف بانتظام. ويقتي اأمر أيضًا استخدام معدات الوقاية الشخصية - كأجهزة التنفس اخاصة، ونظارات اأمان، والقفازات وامابس الواقية - وتوفر مرافق خصصة لتطهر هذه امعدات من التلوث (51). وتلتزم امنظمة بالعمل مع البلدان من أجل التخلص من اأمراض امتعلقة باأسبستوس من خال التوجهات ااسراتيجية التالية: • التسليم بأن أنجع طريقة للتخلص من اأمراض امتعلقة باأسبستوس هي التوقف عن استعال ميع أنواع اأسبستوس؛ • توفر معلومات عن احلول امتاحة لاستعاضة عن اأسبستوس ببدائل أكثر مأمونية، ووضع آليات اقتصادية وتكنولوجية حث عى ااستعاضة عنه؛ • اخاذ تدابر لتجنب التعرض لأسبستوس امستخدم بالفعل والتعرض له أثناء إزالته (التخلص من اأسبستوس)؛ • حسن التشخيص امبكر لأمراض امتعلقة باأسبستوس وعاجها وتقديم خدمات التأهيل للمصابن ها، وإعداد سجات بأساء اأشخاص الذين تعرضوا لأسبستوس ي اماي و/ أو امعرضن له ي احار. وتوي امنظمة بشدة بتخطيط هذه التدابر وتنفيذها بوصفها جزءًا من هج وطني شامل للتخلص من اأمراض امتعلقة باأسبستوس. وينبغي أيضًا أن يتضمن هذا النهج إعداد مرتسات وطنية، وإذكاء الوعي، وبناء القدرات، ووضع إطار مؤسي وخطة عمل وطنية للتخلص من اأمراض امتعلقة باأسبستوس. وستتعاون منظمة الصحة العامية مع منظمة العمل الدولية عى تنفيذ القرار امتعلق باأسبستوس، والذي اعتمده مؤمر العمل الدوي ي دورته اخامسة والتسعن (61)، وستعمل منظمة الصحة العامية مع سائر امنظات احكومية الدولية وهيئات امجتمع امدي من أجل التخلص من اأمراض امتعلقة باأسبستوس ي ميع أنحاء العام. 5 / ليتوسيركلا سوتسبسأ عجارما 1- Concha-Barrientos M, Nelson D, Driscoll T, Steenland N, Punnett L, Fingerhut M, et al. Chapter 21. Selected occupational risk factors. In: Ezzati M, Lopez A, Rodgers A, Murray C, editors. Comparative quantiication of health risks: global and regional burden of disease attributable to selected major risk factors. Geneva: World Health Organization; 2004:1651–801 (http://www.who.int/healthinfo/global_ burden_disease/cra/en/, accessed 11 March 2014). 2- Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M, et al. The global burden of disease due to occupational carcinogens. Am J Ind Med. 2005;48(6):419–31. 3- ILO, WHO. Summary report of the Thirteenth Session of the Joint ILO/WHO Committee on Occupational Health, 9–12 December 2003, Geneva. JCOH/2003/D.4. Geneva: International Labour Organization; 2003 (http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_protect/---protrav/---safework/documents/ publication/wcms_110478.pdf, accessed 13 March 2014). 4- 6.2 Asbestos. In: Air quality guidelines for Europe, second edition. WHO Regional Publications, European Series, No. 91. Copenhagen: World Health Organization Regional Ofice for Europe; 2000 (http://www. euro.who.int/__data/assets/pdf_ile/0005/74732/E71922.pdf, accessed 11 March 2014). 5- Environmental Health Criteria 203: Chrysotile asbestos. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 1998 (http://www.inchem.org/documents/ehc/ehc/ehc203.htm, accessed 11 March 2014). 6- Environmental Health Criteria 53: Asbestos and other natural mineral ibres. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 1986 (http://www.inchem.org/documents/ ehc/ehc/ehc53.htm, accessed 13 March 2014). 7- International Agency for Research on Cancer. Asbestos (chrysotile, amosite, crocidolite, tremolite, actinolite, and anthophyllite). IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2012;100C:219–309 (http:// monographs.iarc.fr/ENG/Monographs/vol100C/index.php, accessed 11 March 2014). 8- Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M, et al. The global burden of non-malignant respiratory disease due to occupational airborne exposures. Am J Ind Med. 2005;48(6):432–45. 9- International Agency for Research on Cancer. Tobacco smoke and involuntary smoking. IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2006;83. 10- Perron L. Chrysotile. In: Canadian minerals yearbook, 2003. Ottawa: Natural Resources Canada; 2003:18.1–18.11. 11- Virta RL. Worldwide asbestos supply and consumption trends from 1900 through 2003. Circular 1298. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2006 (http:// pubs.usgs.gov/circ/2006/1298/c1298.pdf, accessed 11 March 2014). 12- Virta RL. Asbestos [Advance release]. In: 2012 minerals yearbook. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013:8.1–8.7 (http://minerals.usgs.gov/ minerals/pubs/commodity/asbestos/myb1-2012-asbes.pdf, accessed 11 March 2014). 13-Virta RL. Asbestos statistics and information. In: Mineral commodity summaries 2013. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013 (http://minerals.usgs. gov/minerals/pubs/commodity/asbestos/mcs-2013-asbes.pdf, accessed 11 March 2014). 14- Summary consensus report of WHO Workshop on Mechanisms of Fibre Carcinogenesis and Assessment of Chrysotile Asbestos Substitutes, 8–12 November 2005, Lyon. Geneva: World Health Organization; 2005 (http://www.who.int/ipcs/publications/new_issues/summary_report.pdf, accessed 11 March 2014). 15- International Chemical Safety Card 0014: Chrysotile. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 2010 (http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0014.htm, accessed 13 March 2014). 16- Annex: Resolution concerning asbestos. In: Provisional Record 20 of the Ninety-ifth Session of the International Labour Conference, 31 May – 16 June 2006, Geneva: Report of the Committee on Safety and Health. Geneva: International Labour Organization; 2006:20/69 (http://www.ilo.org/public/english/ standards/relm/ilc/ilc95/pdf/pr-20.pdf, accessed 13 March 2014). WHO/FWC/PHE/EPE/14.01 © ةظوفحم قوقحلا عیمج .2014ةیملاعلا ةحصلا ةمظنم Department of Public Health, Environmental and Social Determinants of Health World Health Organization 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland

2 / 温石棉 消除石棉相关疾病 于2014年3月更新 石棉是最严重的职业性致癌物之一，所造成的死亡约占职业性癌症死亡总数 的一半(1, 2)。国际劳工组织（劳工组织）/世界卫生组织（世卫组织）职业卫生联 合委员会2003年第13次会议建议，应特别重视消除石棉相关疾病(3)。2005年世 界卫生大会关于预防和控制癌症的第58.22号决议敦促各会员国特别关注可避免暴 露是一个因素的癌症，特别在工作场所和环境中暴露于化学品。2007年世界卫生 大会第60.26号决议呼吁发起全球消除石棉相关疾病运动。2013年世界卫生大会 第66.10号决议论述了如何预防和控制包括癌症在内的非传染性疾病。 “石棉”这个术语是指一组天然纤维状的蛇纹石或角闪石矿物，因其特殊 的拉力强度、低导热性以及对化学品的相对抵抗力，在过去和现在均具有商业价 值。石棉的主要类别包括温石棉（属蛇纹石石棉）及青石棉、铁石棉、直闪石石 棉、透闪石石棉和阳起石（均属角闪石类石棉）(4)。 暴露于包括温石棉在内的石棉可引起肺癌、喉癌、卵巢癌、间皮瘤（胸膜和 腹膜内壁癌症）和石棉肺（肺纤维化）(5–7)。 严重的石棉暴露问题及其对公共卫生的重大影响 石棉暴露主要发生于吸入工作环境的污染空气中或点源附近的环境空气中 的石棉纤维、或吸入含易碎石棉材料的居室或建筑物中的空气。石棉容器重新包 装、将石棉与其它原材料混合、以及用研磨工具干法切割含石棉制品的暴露水平 最高。安装和使用含石棉的制品及车辆维修中也可暴露于石棉。许多建筑物中仍 在现场使用易碎温石棉和/或含角闪石石棉的材料，因此在其维修、更换、移动 和拆除时均可不断发生温石棉和角闪石石棉的暴露(5)。建筑物在自然灾害中受损 后，也可能会带来石棉暴露。 目前全球约有1.25亿人在工作场所暴露于石棉(1)。据估计，全球每年至少有 107 000人死于职业性暴露引起的与石棉相关的肺癌、间皮瘤和石棉肺(1, 2, 8)。 石棉是最严重的职 业性致癌物之一 温石棉 / 3 此外，将近400例死亡可归因于非职业性石棉暴露。石棉相关疾病的负担目前仍 在上升，甚至在那些早在20世纪90年代就已禁用石棉的国家中也是如此。由于石 棉相关疾病的潜伏期长，即便现在停止使用石棉，也要在几十年后才能出现相关 死亡人数的减少。 导致人类癌症的各类石棉 国际癌症研究所已将石棉（阳起石、铁石棉、直闪石石棉、温石棉、青石棉 和透闪石石棉）列为“对人类致癌物”(7)。暴露于温石棉、铁石棉和直闪石石棉 以及暴露于含青石棉的混合物导致患肺癌的危险性增高(7)。已经观察到职业性暴 露于青石棉、铁石棉、透闪石石棉和温石棉后发生间皮瘤，以及在石棉厂矿附近 居住的一般人群及与石棉工人共同生活的人中也出现间皮瘤(7)。 石棉相关疾病与纤维的类型、大小、数量及石棉的加工工艺存在关联(6)。包 括温石棉在内的各类石棉致癌危险性的阈值尚未确定(5, 7)。吸烟可使因石棉暴露 引起的肺癌危险性增加(5, 9)。 温石棉仍在广泛使用 石棉已被制成数以千计广泛应用的制品，如屋顶盖板、供水管、灭火毯和隔 离材料，以及汽车离合器和制动器内衬、垫圈和填充物。随着对石棉制品健康影 响的日益关注，许多国家已减少使用石棉。1986年国际劳工组织《石棉安全使 用公约》（第162号公约）规定禁止使用青石棉及含青石棉纤维制品，以及禁止 喷洒各类石棉的作业。然而，温石棉仍被广泛使用，约90%用于石棉水泥建筑材 料，使用量最大的是发展中国家。温石棉还用于摩擦材料（7%）、纺织品等其它 方面(10)。 迄今为止（截至2013年底），已有50多个国家（包括所有的欧盟成员国）禁 止使用各类石棉，包括温石棉。其它国家的限制措施不太严格。然而，近年来有 些国家仍在生产或使用、甚至在增加生产或使用温石棉(11)。亚太区域温石棉使 用量上涨幅度尤其显著。2000年至2012年间全球的石棉产量较稳定，年产量约为 200万吨(12, 13)。 全球每年至少有 107 000人死于职 业性暴露引起的与 石棉相关的肺癌、 间皮瘤和石棉肺 4 / 温石棉 世卫组织关于预防石棉相关疾病的建议 鉴于目前尚无证据确定包括温石棉在内的石棉致癌效应的阈值，而且在石棉 暴露水平很低的人群中一直观察到致癌风险的增加(5, 7)，消除石棉相关疾病最有 效的途径就是停止使用各类石棉。特别令人关注的是，建筑业仍继续使用石棉水 泥，因为建筑业有大量劳动力，暴露难以控制，所用的固定建筑材料可能对那些 从事改建、维修和拆除工作的工人构成危险(5)。在各种不同的应用中，可采用一 些纤维材料(14)及对健康无危险性或危险性较小的其它制品来替代石棉。 含石棉材料应予以封装，一般不建议进行可能搅动石 棉纤维的工作。如确有必要，应在严格的控制措施下进行， 以避免暴露于石棉。相关的控制措施包括封装、湿式加工、 局部过滤并排气通风、定期清洗。还应要求使用个人防护设 备，即专用呼吸器（面罩）、安全护目镜、防护手套和防护 服，并为这些防护设备配备专用的去污染设施(15)。 为消除石棉相关疾病，世卫组织承诺在下述战略目标方 面与各国一起工作： • 承认消除石棉相关疾病最有效的途径是停止使用各类石棉； • 提供相关信息, 包括如何用较安全的替代物取代石棉以及如何从经济和技术 方面制定激励机制以促进这种替代； • 采取措施预防在现场和石棉拆除（减排）过程中的石棉暴露； • 改进石棉相关疾病的早期诊断、治疗和康复服务，为既往和/或目前暴露于 石棉的人员建立登记制度。 世卫组织强烈建议将这些措施的计划和实施作为消除石棉相关疾病国家综 合步骤的一部分。综合步骤还应包括编写国家石棉问题概况、提高认识、能力建 设、组织机构框架、以及消除石棉相关疾病的国家行动计划。 世卫组织将与劳工组织就执行国际劳工大会第九十五届会议通过的石棉专题 决议(16)进行合作，并与其它政府间组织和民间社团一起, 共同为实现全球消除石 棉相关疾病而努力工作。 温石棉 / 5 参考文献 1. Concha-Barrientos M, Nelson D, Driscoll T, Steenland N, Punnett L, Fingerhut M et al. Chapter 21. Selected occupational risk factors. In: Ezzati M, Lopez A, Rodgers A, Murray C, editors. Comparative quantification of health risks: global and regional burden of disease attributable to selected major risk factors. Geneva: World Health Organization; 2004:1651–801 (http://www.who.int/healthinfo/global_ burden_disease/cra/en/, accessed 11 March 2014). 2. Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M et al. The global burden of disease due to occupational carcinogens. Am J Ind Med. 2005;48(6):419–31. 3. ILO, WHO. Summary report of the Thirteenth Session of the Joint ILO/WHO Committee on Occupational Health, 9–12 December 2003, Geneva. JCOH/2003/D.4. Geneva: International Labour Organization; 2003 (http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_protect/---protrav/---safework/documents/ publication/wcms_110478.pdf, accessed 13 March 2014). 4. 6.2 Asbestos. In: Air quality guidelines for Europe, second edition. WHO Regional Publications, European Series, No. 91. Copenhagen: World Health Organization Regional Office for Europe; 2000 (http://www. euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0005/74732/E71922.pdf, accessed 11 March 2014). 5. Environmental Health Criteria 203: Chrysotile asbestos. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 1998 (http://www.inchem.org/documents/ehc/ehc/ehc203.htm, accessed 11 March 2014). 6. Environmental Health Criteria 53: Asbestos and other natural mineral fibres. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 1986 (http://www.inchem.org/documents/ ehc/ehc/ehc53.htm, accessed 13 March 2014). 7. International Agency for Research on Cancer. Asbestos (chrysotile, amosite, crocidolite, tremolite, actinolite, and anthophyllite). IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2012;100C:219–309 (http:// monographs.iarc.fr/ENG/Monographs/vol100C/index.php, accessed 11 March 2014). 8. Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M et al. The global burden of non-malignant respiratory disease due to occupational airborne exposures. Am J Ind Med. 2005;48(6):432–45. 9. International Agency for Research on Cancer. Tobacco smoke and involuntary smoking. IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2006;83. 10. Perron L. Chrysotile. In: Canadian minerals yearbook, 2003. Ottawa: Natural Resources Canada; 2003:18.1–18.11. 11. Virta RL. Worldwide asbestos supply and consumption trends from 1900 through 2003. Circular 1298. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2006 (http:// pubs.usgs.gov/circ/2006/1298/c1298.pdf, accessed 11 March 2014). 12. Virta RL. Asbestos [Advance release]. In: 2012 minerals yearbook. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013:8.1–8.7 (http://minerals.usgs.gov/ minerals/pubs/commodity/asbestos/myb1-2012-asbes.pdf, accessed 11 March 2014). 13. Virta RL. Asbestos statistics and information. In: Mineral commodity summaries 2013. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013 (http://minerals.usgs. gov/minerals/pubs/commodity/asbestos/mcs-2013-asbes.pdf, accessed 11 March 2014). 14. Summary consensus report of WHO Workshop on Mechanisms of Fibre Carcinogenesis and Assessment of Chrysotile Asbestos Substitutes, 8–12 November 2005, Lyon. Geneva: World Health Organization; 2005 (http://www.who.int/ipcs/publications/new_issues/summary_report.pdf, accessed 11 March 2014). 15. International Chemical Safety Card 0014: Chrysotile. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 2010 (http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0014.htm, accessed 13 March 2014). 16. Annex: Resolution concerning asbestos. In: Provisional Record 20 of the Ninety-fifth Session of the International Labour Conference, 31 May – 16 June 2006, Geneva: Report of the Committee on Safety and Health. Geneva: International Labour Organization; 2006:20/69 (http://www.ilo.org/public/english/ standards/relm/ilc/ilc95/pdf/pr-20.pdf, accessed 13 March 2014). WHO/FWC/PHE/EPE/14.01 © 世界卫生组织，2014年 版权所有。 Department of Public Health, Environmental and Social Determinants of Health World Health Organization 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland

2014年 3 月更新 アスベストは職業がんを引き起こす最も重大な発がん物質の一つであり、職業がん による死亡の約半数の原因である（1, 2）。2003年、第13回国際労働機関（ILO）/ 世界 保健機関（WHO）合同労働衛生委員会は、アスベスト関連疾患の克服に特別な注意 を払う必要性を提言した（3）。また、2005年の世界保健総会（WHA）決議 58.22は、 がん予防とコントロールについて、回避可能なばく露、特に職場及び一般環境におけ る化学物質へのばく露を要因とするがんに特別な注意を払うことを加盟国に強く要請 した。さらに、2007年の WHA 決議 60.26はアスベスト関連疾患克服の世界的なキャ ンペーンを呼びかけ、2013年の WHA 決議 66.10は、がんを含む非感染性疾患の予防 と管理について取り上げた。 「アスベスト」という用語は、天然に存在する繊維状の蛇紋石または角閃石鉱物を 指す。これらの鉱物は、きわめて優れた抗張力、低い熱伝導性、化学的攻撃への比較 的高い抵抗性により、過去から現在に至るまで商業的に有用であった。アスベストの 主な種類には、蛇紋石系のクリソタイル、及び角閃石系のクロシドライト、アモサイ ト、アンソフィライト、トレモライト、アクチノライトがある（4）。 クリソタイルを含むアスベストへのばく露は、肺、喉頭、卵巣のがん、中皮腫（胸 膜及び腹膜のがん）、アスベスト肺（肺線維症）を引き起こす（5-7）。 アスベストへのばく露とその公衆衛生への甚大な影響 アスベストへのばく露は、主に職場環境の汚染された空気から繊維を吸入すること で発生する。同様に、発生源の近隣の空気や、砕けやすいアスベスト含有材を使用し ている家屋やビルの室内の空気から繊維を吸入する場合もある。ばく露水準が最も高 いのは、アスベストが入った容器の再梱包、他の原材料との混合、アスベスト含有製 品の研削工具による乾いた状態での切断等である。アスベスト含有製品の取り付けや 使用、自動車のメンテナンスでもばく露は起こり得る。砕けやすいクリソタイルや角 閃石系アスベストを含む建材は今も多くのビルに残っており、メンテナンス、改築、 除去、解体等の作業中にクリソタイルと角閃石系アスベストへのばく露は発生し続け ている（5）。建物の損壊を引き起こす自然災害の結果としてばく露が発生することも ある。 現在、世界中で約 1 億2,500万人が職場でアスベストにさらされている（1）。世界規 模の推定によると、毎年少なくとも10万7,000人が職業ばく露によるアスベスト関連 肺がん、中皮腫、アスベスト肺で死亡している（1, 2, 8）。さらに、アスベストへの非 職業ばく露に起因する死亡が400人近くある。1990年代初頭にアスベストの使用を禁 止した国においてさえ、アスベスト関連疾患の負荷は依然として増え続けている。問 題となる疾病の潜伏期間が長いため、今アスベストの使用を停止しても、その効果が アスベストは職業がん の最も重大な原因の一 つ アスベスト関連疾患の克服 2 / クリソタイル アスベスト クリソタイルアスベスト.indd 2 2019/12/23 18:26:50 アスベスト関連死の減少となって現れるのは数十年先となる。 人体にがんを発生させるアスベストの全種類 アスベスト（アクチノライト、アモサイト、アンソフィライト、クリソタイル、ク ロシドライト、トレモライト）は、国際がん研究機関によって人体への発がん性物質 に分類されている（7）。クリソタイル、アモサイト、アンソフィライトへのばく露、 及びクロシドライト混合物へのばく露は、肺がんのリスクを高める（7）。中皮腫は、 クロシドライト、アモサイト、トレモライト、クリソタイルへの職業ばく露の後のほ か、アスベスト工場や鉱山の近隣に住む一般住民、アスベスト作業者の同居者にも発 見されている（7）。 アスベスト関連疾患の発生率は、繊維の種類、大きさ、ばく露量、アスベストの工 業的加工に影響される（6）。クリソタイルを始めとするアスベストの発がんリスクの 閾値は特定されていない（5, 7）。喫煙はアスベストばく露を原因とする肺がんのリス クを高める（5, 9）。 クリソタイルの使用はいまだ広範にわたる アスベストは、自動車のクラッチ、ブレーキライニング、ガスケット、ブレーキパッ ドのほか、屋根板、給水配管、防火用毛布、断熱材など、数千もの製品に使用され、 膨大な数の施工に用いられてきた。健康上の懸念の高まりを受けて、多くの国でアス ベストの使用は減少してきた。クロシドライトとその繊維を含む製品、及びあらゆる 形態のアスベストの吹付けは、「石綿の使用における安全に関する ILO 条約」（第162号） に基づき、1986年から禁止された。しかし、クリソタイルはいまだに広く使用されて おり、その約90％が石綿セメント建材に含まれている。その最大の利用者は発展途上 国である。その他のクリソタイルの使用を占めるのは、摩擦材（ 7 ％）、繊維製品、 その他の用途である（10）。 今日までに（2013年末）、欧州連合の全加盟国を含む50カ国以上がクリソタイルを 含むあらゆる形態のアスベストの使用を禁止した。その他の国では、まだ厳しい規制 までは導入していない。しかし、一部の国では近年においてもクリソタイルの製造や 使用が続けられているばかりか、増加さえ見られる（11）。使用の増加は、アジア太平 洋地域で最も顕著である。2000年から2012年までの世界におけるアスベスト生産量は 年間約200万トンで、比較的安定している（12, 13）。 毎年少なくとも10万 7,000人が職業ばく露 が原因のアスベスト関 連肺がん、中皮腫、ア スベスト肺で死亡して いる クリソタイル アスベスト / 3 クリソタイルアスベスト.indd 3 2019/12/23 18:26:50 アスベスト関連疾患の予防に関するWHO提言 クリソタイルを含むアスベストの発がん性の閾値は証明されていないこと、また極 めて低いレベルのばく露を受けた人でも発がんリスクの上昇が見られること（5, 7）を 踏まえると、アスベスト関連疾患を克服する最も有効な方法は、あらゆる種類のアス ベストの使用を停止することである。建設業において継続してアスベストセメントを 使用することは特に危惧される。なぜなら、労働人口が多く、ばく露の抑制が困難で あり、施工済みの建材は劣化して、改築、メンテナンス、解体を行う作業者にリスク を課す可能性があるためである（5）。様々な建材において、健康へのリスクが少ない、 又はまったくない繊維製品（14）や、その他の製品をアスベストの代わりに用いること は可能である。 アスベスト含有材には封じ込めが必要であり、一般に、アスベス ト繊維を攪乱する恐れがある作業の実施は推奨されない。そのよう な作業が必要な場合は、封じ込め、湿潤化処理、局所排気装置（フィ ルターを使用し定期的に清掃する）など、アスベストへのばく露を 回避するための厳しい管理対策の下でのみ実施しなければならない。 また、特殊な呼吸用保護具、安全ゴーグル、防護手袋や防護服等の 個人用保護具の使用、及びそれらを除染するための特別な設備の用 意も必要である（15）。 WHO はアスベスト関連疾患の克服に向け、各国とともに以下の 戦略的方向で取り組んでいる。 ・ アスベスト関連疾患を克服する最も有効な方法はあらゆる種類のアスベストの使用 を停止することであることを認める。 ・ アスベストを安全な代替品に置き換えるため、さらに経済的、技術的なしくみを開 発して置き換えを促進するための解決策について情報を提供する。 ・施工済み及び除去（排除）中のアスベストへのばく露を防止するための措置を取る。 ・ アスベスト関連疾患の初期段階の診断、治療、リハビリテーションサービスを改善 し、過去及び／又は現在にアスベストにばく露した人々の登録を確立する。 アスベスト関連疾患の克服に向けた、国としての包括的な取り組みとして、これら の措置の計画を作成し、実施することを WHO は強く推奨する。このような取り組み には、国の統計データの作成、意識向上のための活動、能力開発、制度的枠組み、ア スベスト関連疾患克服に向けた国の行動計画の作成等の促進も含める必要がある。 WHO は、第95回国際労働総会で採択されたアスベストに関する決議（16）の実施に ついて ILO と協力し、また、その他の政府間組織及び市民社会とともに、世界中の アスベスト関連疾患の克服に向けて活動を進める。 4 / クリソタイル アスベスト クリソタイルアスベスト.indd 4 2019/12/23 18:26:51 参考文献 1. Concha-Barrientos M, Nelson D, Driscoll T, Steenland N, Punnett L, Fingerhut M et al. Chapter 21. Selected occupational risk factors. In: Ezzati M, Lopez A, Rodgers A, Murray C, editors. Comparative quantification of health risks: global and regional burden of disease attributable to selected major risk factors. Geneva: World Health Organization; 2004: 1651.801 （http://www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/cra/en/, accessed 11 March 2014）. 2. Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M et al. The global burden of disease due to occupational carcinogens. Am J Ind Med. 2005; 48（6）: 419.31. 3. ILO, WHO. Summary report of the Thirteenth Session of the Joint ILO/WHO Committee on Occupational Health, 9.12 December 2003, Geneva. JCOH/2003/D.4. Geneva: International Labour Organization; 2003. （http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_protect/--- protrav/---safe work/documents/publication/wcms_110478.pdf, accessed 13 March 2014）. 4. 6.2 Asbestos. In: Air quality guidelines for Europe, second edition. WHO Regional Publications, European Series, No. 91. Copenhagen: World Health Organization Regional Office for Europe; 2000 （http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0005/74732/ E71922.pdf, accessed 11 March 2014）. 5. Environmental Health Criteria 203: Chrysotile asbestos. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 1998 （http://www.inchem.org/documents/ ehc/ehc/ehc203.htm, accessed 11 March 2014）. 6. Environmental Health Criteria 53: Asbestos and other natural mineral fibers. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 1986 （http://www. inchem.org/documents/ehc/ehc/ehc53.htm, accessed 13 March 2014）. 7. International Agency for Research on Cancer. Asbestos （chrysotile, amosite, crocidolite, tremolite, actinolite, and anthophyllite）. IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2012; 100C: 219.309 （http://monographs.iarc.fr/ENG/Monographs/vol100C/index.php, accessed 11 March 2014）. 8. Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M et al. The global burden of non-malignant respiratory disease due to occupational airborne exposures. Am J Ind Med. 2005; 48（6）: 432.45. 9. International Agency for Research on Cancer. Tobacco smoke and involuntary smoking. IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2006; 83. 10. Perron L. Chrysotile. In: Canadian minerals yearbook, 2003. Ottawa: Natural Resources Canada; 2003: 18.1.18.11. 11. Virta RL. Worldwide asbestos supply and consumption trends from 1900 through 2003. Circular 1298. Reston （VA）: United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2006 （http://pubs.usgs.gov/circ/2006/1298/c1298.pdf, accessed 11 March 2014）. 12. Virta RL. Asbestos [Advance release]. In: 2012 minerals yearbook. Reston （VA）: United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013: 8.1.8.7 （http:// minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/asbestos/myb1-2012-asbes.pdf, accessed 11 March 2014）. 13. Virta RL. Asbestos statistics and information. In: Mineral commodity summaries 2013. Reston （VA）: United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013 （http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/asbestos/mcs-2013-asbes.pdf, accessed 11 March 2014）. 14. Summary consensus report of WHO Workshop on Mechanisms of Fiber Carcinogenesis and Assessment of Chrysotile Asbestos Substitutes, 8.12 November 2005, Lyon. Geneva: World Health Organization; 2005 （http://www.who.int/ipcs/publications/new_issues/summary_ report.pdf, accessed 11 March 2014）. 15. International Chemical Safety Card 0014: Chrysotile. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 2010 （http://www.inchem.org/documents/ icsc/icsc/eics0014.htm, accessed 13 March 2014）. 16. Annex: Resolution concerning asbestos. In: Provisional Record 20 of the Ninety-fifth Session of the International Labour Conference, 31 May 16 June 2006, Geneva: Report of the Committee on Safety and Health. Geneva: International Labour Organization; 2006: 20/69 （http://www.ilo.org/public/english/standards/relm/ilc/ilc95/pdf/pr-20.pdf, accessed 13 March 2014）. クリソタイル アスベスト / 5 クリソタイルアスベスト.indd 5 2019/12/23 18:26:51 Originally published by WHO in 2014 under the title Elimination of Asbestos-Related Diseases WHO/FWC/PHE/EPE/14.01. Translated into Japanese by the Ohara Memorial Institute for Science of Labour, Japan. WHO is not responsible for the content or accuracy of this translation. In the event of any inconsistency between the English and the Japanese translation, the original English version shall be the binding and authentic version.

2 / ХРИЗОТИЛОВЫЙ АСБЕСТ Ликвидация болезней, вызываемых асбестом Обновлено в марте 2014 г. Асбест – это один из наиболее серьезных профессиональных канцерогенов, на который приходится примерно половина случаев смерти от профессионального рака (1, 2). В 2003 г. Тринадцатая сессия Совместного комитета Международной организации труда (МОТ)/ Всемирной организации здравоохранения (ВОЗ) по профессиональной гигиене рекомен- довала обратить особое внимание на ликвидацию болезней, связанных с асбестом (3). В резолюции 58.22 о профилактике рака и борьбе с ним, принятой в 2005 г., Всемирная ассам- блея здравоохранения (ВАЗ) призвала государства-члены уделять особое внимание тем онкологическим заболеваниям, одним из факторов возникновения которых является пре- дотвратимое воздействие, особенно химических веществ на рабочем месте и в окружающей среде. Резолюция 60.26 ВАЗ 2007 г. содержит призыв к проведению глобальных кампаний с целью ликвидации болезней, связанных с асбестом, а резолюция ВАЗ 66.10 2013 г. посвящена профилактике неинфекционных заболеваний и борьбе с ними, включая рак. Термин «асбест» обозначает группу природных волокнистых серпентиновых или амфиболовых минералов, применявшихся и применяемых в промышленности в связи с их исключительной прочностью на разрыв, низкой теплопроводностью и относительной сопротивляемостью к агрессивным химическим веществам. Основными видами асбеста являются хризотил, который относится к серпентинам, а также кросидолит, амозит, антофилит, тремолит и актинолит, кото- рые относятся к амфиболитам (4). Воздействие асбеста, в том числе хризотила, вызывает рак легких, гортани и яичников, мезоте- лиому (рак плевры и перитонеальный рак) и асбестоз (фиброз легких) (5–7). Воздействие асбеста на организм и его последствия для здоровья населения значительны Воздействие асбеста происходит при вдыхании волокон, в основном с загрязненным возду- хом, в производственной среде, а также с окружающим воздухом вблизи точечных источников такого загрязнения либо с воздухом помещений в жилищах и зданиях, где присутствуют хруп- кие асбестосодержащие материалы. Максимальный уровень воздействия имеет место при переупаковке контейнеров из асбеста, его смешивании с другими сырьевыми материалами и сухой резке асбестосодержащих материалов абразивным инструментом. Воздействие также возможно при установке и использовании асбестосодержащих материалов и обслужива- нии автомобилей. Хрупкие материалы, содержащие хризотил и/или амфиболиты, все еще находятся во многих зданиях и остаются источником воздействия как хризотила, так и амфи- болитов в ходе эксплуатации, перестройки, удаления и сноса (5). Воздействие также возможно в результате стихийных бедствий, причиняющих ущерб зданиям. В настоящее время во всем мире воздействию асбеста на рабочих местах подвержены при- мерно 125 миллионов человек (1). Согласно глобальным оценкам, ежегодно по крайней мере Асбест - это один из наиболее серьезных профессиональных канцерогенов ХРИЗОТИЛОВЫЙ АСБЕСТ / 3 107  000  человек умирают от рака легких, связанного с асбестом, мезотелиомы и асбестоза, вызванных воздействием асбеста на рабочих местах (1, 2, 8). Кроме того, почти 400 случаев смерти считаются результатом непрофессионального воздействия асбеста. Бремя связан- ных с асбестом болезней продолжает возрастать даже в тех странах, которые запретили использование асбеста в начале 1990-х годов. Поскольку этим заболеваниям сопутствует про- должительный латентный период, прекращение использования асбеста сейчас приведет к сокращению числа связанных с асбестом смертей лишь через несколько десятилетий. Рак у человека вызывают все виды асбеста Асбест (актинолит, амозит, антофиллит, хризотил, кросидолит и тремолит) классифицируется Международным агентством по изучению рака как канцероген для человека (7). Воздействие хризотила, амозита и антофиллита, а также композитных материалов, содержащих кросидолит, повышает риск рака легких (7). Случаи заболевания мезотелиомой наблюдаются после воздей- ствия кросидолита, амозита, тремолита и хризотила на рабочих местах, а также среди общего населения, проживающего вблизи асбестовых фабрик и рудников, и среди лиц, живущих вме- сте с работниками асбестовой промышленности (7). Заболеваемость болезнями, вызываемыми асбестом, связана с типом волокна, его размерами, дозой и характером промышленной переработки асбеста (6). Пороговый уровень канцероген- ного риска асбеста, включая хризотил, не выявлен (5, 7). Курение сигарет повышает риск рака легких от воздействия асбеста (5, 9). Хризотил все еще широко используется Асбест используется в тысячах изделий широкого назначения, например в кровельной плитке, водопроводных трубах, противопожарных одеялах и изоляционных материалах, а также в автомобильных сцеплениях, тормозных накладках, прокладках и колодках. Из-за роста озабоченности в отношении здоровья использование асбеста во многих странах сокраща- ется. Использование кросидолита и продуктов, содержащих эти волокна, а также распыление асбеста во всех формах было запрещено Конвенцией МОТ (No. 162) 1986 г. о безопасности применения асбеста. Однако хризотил все еще широко используется, причем примерно 90% его применяется в асбестоцементных строительных материалах, главными потребителями которых являются развивающиеся страны. Хризотил также по-прежнему применяется для изготовления фрикционных материалов (7%), текстиля и в других целях (10). На сегодняшний день (конец 2013 г.) более 50 стран, в том числе все государства – члены Европейского союза, запретили использование всех видов асбеста, включая хризотил. Другие страны ввели менее строгие ограничения. Однако некоторые страны сохранили или даже увеличили производство или использование хризотила в последние годы (11). Возросшее использование асбеста особенно заметно в Азиатско-тихоокеанском регионе. Мировое производство асбеста в 2000–2012 гг. было относительно стабильным, составляя примерно 2 миллиона тонн в год (12, 13). Ежегодно по крайней мере 107 000 человек умирают от рака легких, связанного с асбестом, мезотелиомы и асбестоза, вызванных воздействием асбеста на рабочих местах 4 / ХРИЗОТИЛОВЫЙ АСБЕСТ Рекомендации ВОЗ в отношении профилактики болезней, вызываемых асбестом Учитывая отсутствие данных о пороговом уровне канцерогенного эффекта асбеста, в том числе хризотила, и то, что среди населения, подвергающегося воздействию крайне низкого уровня, отмечен повышенный риск рака (5, 7), наиболее эффективный способ ликвидиро- вать болезни, вызываемые асбестом, заключается в прекращении использования всех видов асбеста. Особую озабоченность вызывает дальнейшее использование асбестоцемента в строительной промышленности, поскольку там занято много людей, контроль воздействия затруднен, а уже установленные материалы потенциально могут прийти в негодность и пред- ставлять риск для тех, кто проводит реконструкцию, обслуживание и снос (5). В различных изделиях с асбестом его можно заменить некоторыми другими волокнистыми материалами (14) и другой продукцией с меньшим риском или без риска для здоровья. Материалы, содержащие асбест, следует инкапсулировать, и в целом не рекомендуется производить работы, которые, вероятно, нарушат волокна асбеста. При необходимости такие работы следует проводить только с соблюдением строгих мер контроля во избежание воздей- ствия асбеста, например инкапсуляции, смачивания, местной вытяжной вентиляции с фильтрацией и регулярной уборкой. Необходимо также использовать личное защитное оборудование: специальные респи- раторы, защитные очки, перчатки и одежду, а также обеспечить специальные средства для их очистки (15). ВОЗ привержена сотрудничеству со странами в целях ликвидации болез- ней, связанных с асбестом, по следующим стратегическим направлениям: • обеспечивая признание того, что наиболее эффективный способ ликвидировать болезни, вызываемые асбестом, заключается в прекращении использования всех видов асбеста; • предоставляя информацию о решениях проблемы замены асбеста более безопасными веществами и разрабатывая экономические и технические механизмы для стимулирова- ния такой замены; • принимая меры по предупреждению воздействия асбеста, содержащегося в уже установ- ленных изделиях, и при удалении асбеста (уменьшение загрязнения); • совершенствуя службы ранней диагностики, лечения и реабилитации в отношении связан- ных с асбестом болезней и создавая регистры лиц, которые подвергались и/или до сих пор подвергаются воздействию асбеста. ВОЗ настоятельно рекомендует планировать и осуществлять эти меры в рамках комплексного национального подхода к ликвидации болезней, вызываемых асбестом. Такой подход должен также включать: разработку национальных профилей; повышение информированности; укре- пление потенциала; институциональную структуру, а также национальный план действий по ликвидации болезней, вызываемых асбестом. ВОЗ будет сотрудничать с МОТ в осуществлении резолюции по асбесту, принятой девяносто пятой сессией Международной конференции труда (16), а также с другими межправительствен- ными организациями и гражданским обществом в целях ликвидации болезней, вызываемых асбестом, во всем мире. ХРИЗОТИЛОВЫЙ АСБЕСТ / 5 Библиография 1. Concha-Barrientos M, Nelson D, Driscoll T, Steenland N, Punnett L, Fingerhut M et al. Chapter 21. Selected occupational risk factors. In: Ezzati M, Lopez A, Rodgers A, Murray C, editors. Comparative quantiication of health risks: global and regional burden of disease attributable to selected major risk factors. Geneva: World Health Organization; 2004:1651–801 (http://www.who.int/healthinfo/ global_burden_disease/cra/en/, по состоянию на 11 марта 2014 г.). 2. Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M et al. The global burden of disease due to occupational carcinogens. Am J Ind Med. 2005;48(6):419–31. 3. ILO, WHO. Summary report of the Thirteenth Session of the Joint ILO/WHO Committee on Occupational Health, 9–12 December 2003, Geneva. JCOH/2003/D.4. Geneva: International Labour Organization; 2003 (http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_protect/---protrav/--- safework/documents/publication/wcms_110478.pdf, по состоянию на 13 марта 2014 г.). 4. 6.2 Asbestos. In: Air quality guidelines for Europe, second edition. WHO Regional Publications, European Series, No. 91. Copenhagen: World Health Organization Regional Oice for Europe; 2000 (http://www. euro.who.int/__data/assets/pdf_ile/0005/74732/E71922.pdf, по состоянию на 11 марта 2014 г.). 5. Environmental Health Criteria 203: Chrysotile asbestos. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 1998 (http://www.inchem.org/documents/ehc/ ehc/ehc203.htm, по состоянию на 11 марта 2014 г.). 6. Environmental Health Criteria 53: Asbestos and other natural mineral ibres. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 1986 (http://www.inchem.org/ documents/ehc/ehc/ehc53.htm, по состоянию на 13 марта 2014 г.). 7. International Agency for Research on Cancer. Asbestos (chrysotile, amosite, crocidolite, tremolite, actinolite, and anthophyllite). IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2012;100C:219–309 (http:// monographs.iarc.fr/ENG/Monographs/vol100C/index.php, по состоянию на 11 марта 2014 г.). 8. Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M et al. The global burden of non-malignant respiratory disease due to occupational airborne exposures. Am J Ind Med. 2005;48(6):432–45. 9. International Agency for Research on Cancer. Tobacco smoke and involuntary smoking. IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2006;83. 10. Perron L. Chrysotile. In: Canadian minerals yearbook, 2003. Ottawa: Natural Resources Canada; 2003:18.1–18.11. 11. Virta RL. Worldwide asbestos supply and consumption trends from 1900 through 2003. Circular 1298. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2006 (http://pubs.usgs.gov/circ/2006/1298/c1298.pdf, по состоянию на 11 марта 2014 г.). 12. Virta RL. Asbestos [Advance release]. In: 2012 minerals yearbook. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013:8.1–8.7 (http://minerals.usgs.gov/ minerals/pubs/commodity/asbestos/myb1-2012-asbes.pdf, по состоянию на 11 марта 2014 г.). 13. Virta RL. Asbestos statistics and information. In: Mineral commodity summaries 2013. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013 (http://minerals.usgs. gov/minerals/pubs/commodity/asbestos/mcs-2013-asbes.pdf, по состоянию на 11 марта 2014 г.). 14. Summary consensus report of WHO Workshop on Mechanisms of Fibre Carcinogenesis and Assessment of Chrysotile Asbestos Substitutes, 8–12 November 2005, Lyon. Geneva: World Health Organization; 2005 (http://www.who.int/ipcs/publications/new_issues/summary_report.pdf, по состоянию на 11 марта 2014 г.). 15. Международная карточка химической безопасности 0014: хризотил. Женева: Всемирная организация здравоохранения, Международная программа по химической безопасности; 2010 г. (http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0014.htm, по состоянию на 13 марта 2014 г.). 16. Annex: Resolution concerning asbestos. In: Provisional Record 20 of the Ninety-ifth Session of the International Labour Conference, 31 May – 16 June 2006, Geneva: Report of the Committee on Safety and Health. Geneva: International Labour Organization; 2006:20/69 (http://www.ilo.org/ public/english/standards/relm/ilc/ilc95/pdf/pr-20.pdf, по состоянию на 13 марта 2014 г.). WHO/FWC/PHE/EPE/14.01 ©Всемирная организация здравоохранения, 2014. Все права защищены. Department of Public Health, Environmental and Social Determinants of Health World Health Organization 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland

แร่ใยหิน เป็นหนึ่งในสารก่อมะเร็ง จากการประกอบอาชีพ ที่ส�าคัญที่สุด ปรับปรุงเมื่อ มีนาคม พ.ศ. 2557 แร่ใยหินเป็นหนึ่งในสารก่อมะเร็งจากการประกอบอาชีพตัวท่ีสำาคัญที่สุด โดย เป็นต้นเหตุราวครึ่งหนึ่งของการเสียชีวิตด้วยมะเร็งจากการประกอบอาชีพ (1, 2) เมื่อ ปี พ.ศ. 2546 คณะกรรมการอาชีวอนามัยซึ่งเป็นคณะกรรมการร่วมขององค์การแรงงาน ระหว่างประเทศ (International Labour Organization: ILO) กับองค์การอนามัยโลก ได้ประชุมสมัยท่ี 13 และมีข้อแนะนำาว่า ควรให้ความสนใจเป็นพิเศษกับการกำาจัดโรค ที่เกี่ยวข้องกับแร่ใยหิน (3) มติที่ 58.22 ของสมัชชาอนามัยโลกเมื่อ พ.ศ. 2548 เรื่อง การป้องกนัและควบคมุมะเรง็ เร่งเร้าประเทศสมาชกิให้ความสนใจเป็นพเิศษกบัโรคมะเรง็ ในส่วนที่เกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงที่หลีกเล่ียงได้ โดยเฉพาะเร่ืองการสัมผัสกับสารเคมีใน ทีท่ำางานและในสิง่แวดล้อม มตทิี ่60.25 ของสมชัชาอนามยัโลกเมือ่ พ.ศ. 2550 เรยีกร้อง ให้มีการรณรงค์ระดับโลกเพื่อกำาจัดโรคที่เกี่ยวข้องกับแร่ใยหิน และมติที่ 66.10 ของ สมชัชาอนามยัโลกเมือ่ พ.ศ. 2556 กล่าวถงึการป้องกนัและควบคมุโรคไม่ตดิต่อ ซึง่รวมถงึ มะเร็ง ‘แร่ใยหิน’ เป็นกลุ่มของแร่ในธรรมชาติจำาพวกเส้นใยเซอร์เพนไทน์ (serpentine) หรือแอมฟิโบล (amphibole) ซึ่งปัจจุบันหรือในอดีตมีประโยชน์ทางการค้า เนื่องจาก มีคุณสมบัติแข็งแรง เป็นส่ือนำาความร้อนตำ่า และทนทานต่อการกัดกร่อนของสาร เคมี แร่ใยหินมีชนิดหลักๆ คือ 1) ไครโซไทล์ ซึ่งเป็นสารเซอร์เพนไทน์ชนิดหนึ่ง และ 2) แอมฟิโบล ได้แก่ โครซโิดไลท์ อโมไซท์ แอนโธฟิลไลท์ เทรโมไลท์ และ แอคตโินไลท์ (4) การสัมผัสกับแร่ใยหิน ซึ่งรวมไครโซไทล์ด้วย ทำาให้เกิด 1) มะเร็งปอด กล่องเสียง และรังไข่ 2) เมโสเธลิโอมา (mesothelioma)* และ 3) โรคใยหิน (asbestosis) (5-7) การสัมผัสกับแร่ใยหินก่อผลกระทบส�าคัญต่อการสาธารณสุข การสัมผัสแร่ใยหิน เกิดจากการสูดหายใจเอาเส้นใยที่ปนเปื้อนในอากาศ ในสภาพ แวดล้อมของที่ทำางาน เช่นเดียวกับจากอากาศในอาณาบริเวณที่เป็นต้นกำาเนิดการ ปนเปื้อน หรืออากาศในห้องภายในบ้าน หรืออาคารที่มีวัสดุทำาจากแร่ใยหินที่แตกร่วนได้ ระดับการสัมผัสสูงสุด เกิดระหว่าง 1) การบรรจุลงถุง 2) ขณะผสมกับวัตถุดิบอื่น และ 3) ขณะตัดผลิตภัณฑ์จากแร่ใยหินโดยการเลื่อย การสัมผัสอาจเกิดระหว่างการติดตั้ง ผลิตภัณฑ์ที่มีแร่ใยหิน และขณะบำารุงรักษายานพาหนะ วัสดุที่มีไครโซไทล์ และ/หรือ แอมฟิโบล ที่แตกร่วนได้ ยังคงมีอยู่ในอาคารจำานวนมาก และยังคงมีโอกาสสัมผัสกับทั้ง ไครโซไทล์และแอมฟิโบล ระหว่างการบำารุงรักษา เปลี่ยน รื้อถอนและทุบทำาลาย (5) การ สัมผัสยังอาจเกิดขึ้นเมื่อเกิดภัยธรรมชาติ ที่ทำาให้อาคารพังลงมา การก�าจัดโรคที่เกี่ยวข้องกับแร่ใยหิน * Mesothelioma คือมะเร็งเยื่อหุ้มปอดและเยื่อหุ้มอื่น แต่ส่วนมากหมายถึงมะเร็งเยื่อหุ้มปอด ต่อไปจะแปลว่ามะเร็งเยื่อหุ้มปอด 2 |�แร่ใยหินไครโซไทล�์(Chrysotile�Asbestos) มีคนตายอย่างน้อยที่สุด 107,000�คน�ทุกปี� จากมะเร็งปอด� มะเร็งเยื่อหุ้มปอด� และโรคใยหิน� อันเกิดจากแร่ใยหิน ที่สัมผัสในการประกอบอาชีพ ปัจจบุนั มีประชากรราว 125 ล้านคน สมัผสักบัแร่ใยหนิในทีท่ำางาน (1) ประมาณการ ทั่วโลกอย่างน้อยที่สุดมีผู้ตาย 107,000 คนทุกปี จากมะเร็งปอด มะเร็งเยื่อหุ้มปอด และโรคใยหิน อันเกิดจากแร่ใยหินท่ีสัมผัสในการประกอบอาชีพ (1, 2, 8) นอกจากนี้ ยังมีอีกเกือบ 400 คน ตายจากการสัมผัสกับแร่ใยหินที่ไม่ได้เกิดจากการประกอบอาชีพ ภาวะจากโรคที่เกี่ยวกับแร่ใยหินยังสูงขึ้นๆ แม้ในประเทศท่ีห้ามใช้แร่ใยหินแล้วต้ังแต่ ต้นทศวรรษ 1990 ท้ังนี้เพราะโรคนี้มีระยะฟักตัวยาวนาน หากหยุดใช้แร่ใยหินวันน้ี จะส่งผลในการลดจำานวนการตายที่เกี่ยวกับแรใยหินหลังจากนั้นอีกนับทศวรรษ แร่ใยหินทุกชนิดเป็นต้นเหตุแห่งโรคมะเร็งในมนุษย์ องค์การวิจัยมะเร็งนานาชาติได้จัดให้แร่ใยหิน (แอคติโนไลท์, อโมไซท์, แอนโธ- ฟิลไลท์, ไครโซไทล์, โครซิโดไลท์ และ เทรโมไลท์) เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์ (7) การ สัมผัสกับไครโซไทล์ อโมไซท์ และแอนโธฟิลไลท์ และสารผสมที่มีโครซิโดไลท์ มีผลเพิ่ม ความเสีย่งต่อมะเร็งปอด (7) พบว่าโรคมะเรง็เยือ่หุม้ปอดเกดิจากการสมัผสักบัโครซโิดไลท์ อโมไซท์ เทรโมไลท์ และไครโซไทล์ ในการประกอบอาชพี เช่นเดยีวกบัในประชากรทัว่ไปที่ อาศยัอยูใ่นชมุชนใกล้โรงงานและเหมอืงแร่ใยหนิ รวมทัง้ในประชากรทีอ่าศยัอยูก่บัคนงาน แร่ใยหิน (7) อุบัติการณ์ของโรคที่เกี่ยวข้องกับแร่ใยหินสัมพันธ์กับชนิดของเส้นใย ขนาด และ ปริมาณ รวมทั้งกระบวนการทำางานในโรงงานแร่ใยหิน (6) ไม่มีการกำาหนดขีดสูงสุด ในความเสี่ยงต่อการก่อมะเร็งของแร่ใยหิน รวมทั้งตัวไครโซไทล์ด้วย (5, 7) การสูบบุหรี่ เพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งปอดสำาหรับผู้สัมผัสแร่ใยหิน (5, 9) ยังคงมีการใช้ไครโซไทล์กันอย่างกว้างขวาง มีการนำาแร่ใยหินไปใช้ในผลิตภัณฑ์นับพันชนิด เพ่ือประโยชน์ใช้สอยมากมาย เช่น แผ่นกระเบื้องมุงหลังคา ท่อนำ้าประปา ผ้าห่มกันไฟและฉนวน คลัทช์ และเบรก วงแหวน และแผ่นรองในรถยนต์ เป็นต้น ผลจากความกังวลเรื่องสุขภาพ ทำาให้หลายประเทศใช้ แร่ใยหินลดลง อนุสัญญาขององค์การแรงงานระหว่างประเทศเรื่องความปลอดภัยในการ ใช้แร่ใยหิน (ฉบับที่ 162) ห้ามใช้โครซิโดไลท์และผลิตภัณฑ์ที่มีเส้นใยแร่ชนิดนี้ รวมทั้ง ฟองฝอยจากแร่ใยหินทุกชนิด ตั้งแต่ พ.ศ. 2529 อย่างไรก็ดี ยังมีการใช้ไครโซไทล์อย่าง กว้างขวาง ราว 90% ของซีเมนต์ใยหินในวัสดุก่อสร้าง โดยใช้มากที่สุดในประเทศกำาลัง พัฒนา ส่วนที่เหลือของไครโซไทล์ใช้ในวัสดุเพื่อความฝืด (7%) อุตสาหกรรมทอฝ้า และ เครื่องใช้อื่นๆ (10) ในปัจจบุนั (ถงึปลายปี พ.ศ. 2556) มากกว่า 50 ประเทศ ซึง่รวมถงึประเทศสมาชกิ สหภาพยุโรป ได้ห้ามใช้แร่ใยหินทุกชนิดรวมท้ังไครโซไทล์ ประเทศอื่นๆ ใช้มาตรการที่ จำากัดน้อยกว่า อย่างไรก็ดี มีบางประเทศยังคงระดับการใช้หรือบางครั้งเพิ่มการผลิตหรือ การใช้ไครโซไทล์ในช่วงไม่กีปี่มานี ้(11) ประเทศทีใ่ช้เพิม่พบมากในภมูภิาคเอเชยี-แปซฟิิก การผลิตแร่ใยหินทั่วโลกค่อนข้างคงที่ในช่วง พ.ศ. 2543-2555 ราว 2 ล้านตันต่อปี (12, 13) แร่ใยหินไครโซไทล์�(Chrysotile�Asbestos)�|��3 ค�าแนะน�าขององค์การอนามัยโลก เรื่องการป้องกันโรคที่เกี่ยวข้องกับแร่ใยหิน ด้วยตระหนักว่า ไม่มีหลักฐานเรื่องระดับสูงสุดในผลก่อมะเร็งของแร่ใยหิน ซึ่งรวมถึง ตัวไครโซไทล์ด้วย รวมท้ังข้อมูลการเพ่ิมความเสี่ยงต่อมะเร็งที่พบจากการติดตามประชากร ท่ีสัมผัสแร่ใยหินในระดับท่ีตำ่ามาก (5, 7) วิธีที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดในการกำาจัดโรค ท่ีเกี่ยวข้องกับแร่ใยหิน คือ หยุดใช้แร่ใยหินทุกชนิด เร่ืองที่ห่วงใยเป็นพิเศษคือการที่ยังคง ใช้แร่ใยหินอย่างต่อเนื่องในอุตสาหกรรมก่อสร้าง เพราะมีแรงงานท่ีเก่ียวข้องจำานวนมาก การควบคมุการสมัผสัเป็นเรือ่งยาก และวสัดทุีน่ำาไปใช้อยูแ่ล้วมโีอกาสเสือ่มสภาพ และส่งผล ให้มีความเส่ียงต่อคนงานท่ีไปเปลี่ยน ซ่อมบำารุง และรื้อถอน (5) ในเครื่องใช้จำานวนมาก สามารถทดแทนแร่ใยหินด้วยวัสดุเส้นใยบางชนิด (14) และโดยผลิตภัณฑ์อื่นที่ส่งผลให้เกิด ความเสี่ยงต่อสุขภาพน้อยกว่า วัสดุท่ีมีแร่ใยหินควรมีการหุ้มห่อ และโดยทั่วไปไม่แนะนำาให้ทำางานที่จะรบกวนต่อ เส้นใยของแร่ใยหิน ถ้าจำาเป็นต้องทำางานเช่นนั้น ควรมีมาตรการควบคุมอย่างเข้มงวดเพื่อ หลีกเลี่ยงการสัมผัสแร่ใยหิน เช่น การหุ้มห่อ ใช้กระบวนการแบบเปียก มีเครื่องดูดอากาศ ออกสู่ภายนอกผ่านตัวกรอง และมีการทำาความสะอาดอย่างสมำ่าเสมอ จำาเป็นต้องมีเครื่อง ป้องกนัส่วนบคุคลด้วย ได้แก่ เครือ่งช่วยหายใจพเิศษ แว่นตานริภยั เสือ้ผ้าและถงุมอืป้องกนั ตลอดจนอุปกรณ์พิเศษเพื่อกำาจัดการปนเปื้อน (15) องค์การอนามยัโลก มพีนัธกรณต้ีองทำางานกบัประเทศต่างๆ เพือ่กำาจดัโรคทีเ่กีย่วข้อง กับแร่ใยหิน ตามแนวทางยุทธศาสตร์ต่อไปนี้ • โดยตระหนักว่าวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการกำาจัดโรคที่เกี่ยวข้องกับ แร่ใยหินคือเลิกใช้แร่ใยหินทุกชนิด • โดยการให้ข้อมูลเกี่ยวกับวิธีการต่างๆ ในการเปล่ียนจากแร่ใยหินไปใช้ สิ่งทดแทนที่ปลอดภัยกว่า และการพัฒนากลไกทั้งทางเศรษฐกิจและ เทคโนโลยี เพื่อกระตุ้นให้มีการเปลี่ยนการใช้นั้น • โดยดำาเนินมาตรการป้องกันการสัมผัสแร่ใยหินในสถานที่และระหว่าง การถอดแร่ใยหินออกไป (การลดอันตราย) • โดยการพัฒนาบริการการวินิจฉัยโรคให้ได้แต่เน่ินๆ การรักษาและการ ฟ้ืนฟสูภาพสำาหรบัโรคทีเ่ก่ียวกับแร่ใยหนิ และสร้างระบบการลงทะเบยีน ประชาชนที่สัมผัสกับแร่ใยหินทั้งในอดีตและปัจจุบัน องค์การอนามัยโลกแนะนำาอย่างแข็งขันให้มีการวางแผนและการดำาเนินมาตรการ เหล่านี้ ให้เป็นส่วนหนึ่งของแผนเบ็ดเสร็จระดับชาติ เพื่อกำาจัดโรคที่เกี่ยวข้องกับแร่ใยหิน การดำาเนินการดังกล่าวควรครอบคลุมถึงการพัฒนากรอบแผนงานระดับชาติ การเพิ่มความ ตี่นตัว การพัฒนาศักยภาพ การพัฒนาโครงสร้างระดับสถาบันและแผนปฏิบัติการแห่งชาติ เพื่อกำาจัดโรคที่เกี่ยวข้องกับแร่ใยหิน องค์การอนามัยโลกจะร่วมมือกับองค์การแรงงานระหว่างประเทศ ดำาเนินการตามมติ ท่ีเกี่ยวกับแร่ใยหินที่รับรองโดยการประชุมของแรงงานนานาชาติสมัยท่ี 95 (16) และจะ ทำางานร่วมกบัองค์การระหว่างประเทศอืน่ๆ รวมทัง้ภาคประชาสงัคม เพือ่มุง่สูก่ารกำาจัดโรค ที่เกี่ยวกับแร่ใยหินทั่วโลก 4 |�แร่ใยหินไครโซไทล�์(Chrysotile�Asbestos) เอกสารอ้างอิง 1. Concha-Barrientos M, Nelson D, Driscoll T, Steenland N, Punnett L, Fingerhut M et al. Chapter 21. Selected occupational risk factors. In: Ezzati M, Lopez A, Rodgers A, Murray C, editors. Comparative quantification of health risks: global and regional burden of disease attributable to selected major risk factors. Geneva: World Health Organization; 2004:1651–801 (http://www.who.int/healthinfo/global_ burden_disease/cra/en/, accessed 11 March 2014). 2. Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M et al. The global burden of disease due to occupational carcinogens. Am J Ind Med. 2005;48 (6):419–31. 3. ILO, WHO. Summary report of the Thirteenth Session of the Joint ILO/WHO Committee on Occupational Health, 9–12 December 2003, Geneva. JCOH/2003/D.4. Geneva: International Labour Organization; 2003 (http:// www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_protect/---protrav/---safework/documents/ publication/wcms_110478. pdf, accessed 13 March 2014). 4. 6.2 Asbestos. In: Air quality guidelines for Europe, second edition. WHO Regional Publications, European Se- ries, No. 91. Copenhagen: World Health Organization Regional Office for Europe; 2000 (http://www.euro.who. int/__data/assets/pdf_file/0005/74732/E71922.pdf, accessed 11 March 2014). 5. Environmental Health Criteria 203: Chrysotile asbestos. Geneva: World Health Organization, International Pro- gramme on Chemical Safety; 1998 (http://www.inchem.org/documents/ehc/ehc/ ehc203.htm, accessed 11 March 2014). 6. Environmental Health Criteria 53: Asbestos and other natural mineral fibres. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 1986 (http://www.inchem.org/documents/ ehc/ehc/ehc53.htm, accessed 13 March 2014). 7. International Agency for Research on Cancer. Asbestos (chrysotile, amosite, crocidolite, tremolite, actinolite, and anthophyllite). IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2012;100C:219–309 (http:// monographs.iarc.fr/ENG/ Monographs/vol100C/index.php, accessed 11 March 2014). 8. Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M et al. The global burden of non-malignant respiratory disease due to occupational airborne exposures. Am J Ind Med. 2005;48 (6):432–45. 9. International Agency for Research on Cancer. Tobacco smoke and involuntary smoking. IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2006;83. 10. Perron L. Chrysotile. In: Canadian minerals yearbook, 2003. Ottawa: Natural Resources Canada; 2003:18.1– 18.11. 11. Virta RL. Worldwide asbestos supply and consumption trends from 1900 through 2003. Circular 1298. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2006 (http://pubs.usgs.gov/ circ/2006/1298/c1298.pdf, accessed 11 March 2014). 12. Virta RL. Asbestos [Advance release]. In: 2012 minerals yearbook. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013:8.1–8.7 (http://minerals.usgs. gov/minerals/pubs/commodity/ asbestos/myb1-2012-asbes.pdf, accessed 11 March 2014). 13. Virta RL. Asbestos statistics and information. In: Mineral commodity summaries 2013. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013 (http://minerals. usgs.gov/minerals/pubs/ commodity/asbestos/mcs-2013-asbes.pdf, accessed 11 March 2014). 14. Summary consensus report of WHO Workshop on Mechanisms of Fibre Carcinogenesis and Assessment of Chrysotile Asbestos Substitutes, 8–12 November 2005, Lyon. Geneva: World Health Organization; 2005 (http:// www.who.int/ipcs/publications/new_issues/summary_report.pdf, accessed 11 March 2014). 15. International Chemical Safety Card 0014: Chrysotile. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 2010 (http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0014.htm, accessed 13 March 2014). 16. Annex: Resolution concerning asbestos. In: Provisional Record 20 of the Ninety-fifth Session of the International Labour Conference, 31 May – 16 June 2006, Geneva: Report of the Committee on Safety and Health. Geneva: International Labour Organization; 2006:20/69 (http://www.ilo.org/public/ english/standards/relm/ilc/ilc95/pdf/ pr-20.pdf, accessed 13 March 2014). Originally published by WHO in 2014 under the title Elimination of Asbestos-Related Diseases WHO/FWC/PHE/ EPE/14.01. Translated into Thai by the Health Consumer Protection Program at Chulalongkorn University, Thailand. WHO is not responsible for the content or accuracy of this translation. In the event of any inconsistency between the English and the Thai translation, the original English version shall be the binding and authentic version

AMIĂNG TRẮNG /2 Cập nhật tháng 3/ 2014 Amiăng là một trong những chất gây ung thư nghề nghiệp, là nguyên nhân của khoảng ½ số tử vong do ung thư nghề nghiệp (1, 2). Năm 2003, Kỳ họp thứ 13 của Ủy ban liên tịch về Sức khỏe Nghề nghiệp của Tổ chức Lao động Thế giới (ILO) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã khuyến nghị rằng cần quan tâm đặc biệt tới việc loại trừ các bệnh liên quan đến amiăng (3). Nghị quyết của Hội đồng Y tế Thế giới (WHA) số 58.22 năm 2005 về phòng chống ung thư đã hối thúc các Quốc gia Thành viên chú trọng đặc biệt tới các căn bệnh ung thư trong đó có yếu tố phòng tránh phơi nhiễm, đặc biệt là phơi nhiễm với các hóa chất tại nơi làm việc và trong môi trường. Năm 2007, Nghị quyết của WHA số 60.26 đã kêu gọi có những chiến dịch toàn cầu để loại bỏ các bệnh liên quan đến amiăng, và vào năm 2013, Nghị quyết của WHA số 66.10 đã đề cập đến việc phòng chống các bệnh không lây nhiễm, kể cả ung thư. Thuật ngữ “amiăng” dùng để chỉ một nhóm các khoáng chất nhóm serpentine hoặc nhóm amphibole dạng sợi có trong tự nhiên có tác dụng trong hiện tại hoặc trước đây do có lợi thế chịu bền đặc biệt, dẫn nhiệt kém và độ kháng tương đối với tác động hóa chất. Các dạng chất khác nhau chủ yếu của amiăng là chrysotile - “amiăng trắng”, một chất thuộc nhóm serpentine, và crocidolite - “amiăng xanh”, amosite - “amiăng nâu”, anthophyllite, tremolite và actinolite, đều thuộc nhóm amphiboles (4). Phơi nhiễm với amiăng, kể cả amiăng trắng, gây ra ung thư phổi, thanh quản và buồng trứng, ung thư trung biểu mô (một loại ung thư màng phổi và màng bụng) và bệnh bụi phổi amiăng (xơ hóa phổi) (5–7). Phơi nhiễm với amiăng và tác động của nó đối với sức khỏe công cộng là lớn Phơi nhiễm với amiăng xảy ra khi hít vào những sợi mảnh chủ yếu từ không khí bị ô nhiễm trong môi trường làm việc cũng như từ không khí xung quanh trong vùng phụ cận của điểm nguồn hay không khí trong nhà có chứa các nguyên vật liệu có sợi amiăng. Mức độ phơi nhiễm cao nhất xảy ra trong khi đóng gói lại các công cụ để chứa amiăng, trộn lẫn với các nguyên vật liệu thô khác và cắt khô các sản phẩm có chứa amiăng bằng các công cụ để mài mòn. Phơi nhiễm cũng có thể xảy ra trong khi lắp đặt và sử dụng các sản phẩm có chứa amiăng và bảo trì xe cộ. Các nguyên vật liệu có chứa amiăng trắng và/hoặc amphibole sợi vẫn còn tồn tại ở các tòa nhà và tiếp tục làm gia tăng phơi nhiễm cho cả amiăng trắng và amphibole trong việc bảo trì, sửa chữa, di dời và phá hủy (5). Phơi nhiễm cũng có thể xảy ra với hậu quả của thảm họa thiên nhiên gây hư hại cho các tòa nhà. Hiện nay có khoảng 125 triệu người trên thế giới đang bị phơi nhiễm với amiăng tại nơi làm việc (1). Theo ước tính toàn cầu, ít nhất có 107 000 người hàng năm chết do ung thư phổi, ung thư trung biểu mô liên quan đến amiăng Loại trừ các bệnh liên quan đến Amiăng Amiăng là một trong những chất gây ung thư nghề nghiệp quan trọng nhất 3/ AMIĂNG TRẮNG và bệnh bụi phổi amiăng do phơi nhiễm nghề nghiệp (1, 2, 8). Ngoài ra, có khoảng 400 ca tử vong do phơi nhiễm phi nghề nghiệp với amiăng. Gánh nặng các bệnh liên quan tới amiăng vẫ đang gia tăng ngay cả ở các nước đã cấm sử dụng amiăng trong những năm đầu thập niên 1990. Vì thời gian ủ bệnh dài đến khi phát bệnh vẫn còn là một vấn đề đang tranh cãi, việc dừng sử dụng amiăng hiện nay sẽ chỉ dẫn đến sự suy giảm về số tử vong liên quan đến amiăng sau nhiều thập kỷ nữa. Tất cả các loại amiăng gây ung thư ở người Amiăng (actinolite, amosite - “amiăng nâu”, anthophyllite, chrysotile - “amiăng trắng”, crocidolite - “amiăng xanh” và tremolite) đã được Cơ quan Quốc tế Nghiên cứu về Ung thư (IARC) phân loại là chất gây ung thư cho con người (7). Phơi nhiễm với amiăng trắng, amosite - “amiăng nâu” và anthophyllite và các hỗn hợp có chứa crocidolite - “amiăng xanh” sẽ dẫn đến gia tăng nguy cơ ung thư phổi (7). Ung thư trung biểu mô đã được ghi nhận sau khi có phơi nhiễm nghề nghiệp với crocidolite, amosite, tremolite và amiăng trắng (chrysotile), cũng như trong quần thể dân cư sinh sống ở xung quanh các nhà máy và mỏ amiăng và ở những người chung sống với công nhân amiăng (7). Tỷ lệ mắc các bệnh liên quan đến amiăng liên quan đến loại, kích cỡ và lượng sợi cũng như quá trình chế biến công nghiệp của amiăng (6). Không có ngưỡng nào được xác định đối với nguy cơ gây ung amiăng, kể cả amiăng trắng (5, 7). Hút thuốc lá làm gia tăng nguy cơ ung thư phổi từ việc phơi nhiễm với amiăng (5, 9). Amiăng trắng vẫn đang được sử dụng rộng rãi Amiăng đã được sử dụng trong hàng ngàn sản phẩm cho một số lượng lớn những ứng dụng như tấm lợp nhà, ống dẫn nước, chăn chữa cháy và các vật liệu cách nhiệt cũng như ly hợp và má phanh, gioăng và đệm của ô tô. Do sự quan tâm ngày càng lớn về vấn đề sức khỏe, việc sử dụng amiăng đã giảm xuống ở nhiều nước. Việc sử dụng crocidolite và các sản phẩm có chứa loại sợi này và phun tất cả các dạng amiăng đều bị cấm theo Công ước của ILO về vấn đề An toàn trong Sử dụng Amiăng (Số 162) từ năm 1986. Tuy nhiên, amiăng trắng vẫn còn đang được sử dụng rộng rãi với khoảng 90% đang được dùng trong vật liệu xây dựng xi-măng amiăng, là lĩnh vực được sử dụng lớn nhất ở các nước đang phát triển. Các dạng sử dụng còn lại của amiăng trắng là cho các vật liệu chịu ma sát (7%), dệt may và các ứng dụng khác (10). Cho đến nay (cuối năm 2013), có hơn 50 nước, bao gồm tất cả các quốc gia thành viên của Liên minh Châu Âu (EU) đã cấm sử dụng tất cả các dạng amiăng, kể cả amiăng trắng. Các nước khác đã áp dụng các hạn chế ít ng- hiêm khắc hơn. Tuy nhiên, một số nước đã duy trì hoặc thậm chí đã gia tăng sản xuất hoặc sử dụng amiăng trắng trong những năm gần đây (11). Việc gia tăng sử dụng là điểm nổi bật nhất ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Sản xuất amiăng trên thế giới giai đoạn 2000-2012 khá ổn định, vào khoảng 2 triệu tấn một năm (12, 13). Ít nhất có 107 000 người chết hàng năm do ung thư phổi, ung thư trung biểu mô và bụi phổi amiăng do kết quả bị phơi nhiễm nghề nghiệp với amiăng AMIĂNG TRẮNG /4 Những khuyến nghị của WHO về dự phòng các bệnh có liên quan đến amiăng Ghi nhớ rằng không có bằng chứng nào về ngưỡng cho tác động gây ung thư của amiăng, kể cả amiăng trắng, và những nguy cơ ung thư gia tăng được ghi nhận trong các quần thể bị phơi nhiễm với các mức độ rất thấp (5, 7), cách thức hiệu quả nhất để loại trừ các bệnh liên quan đến amiăng là ngừng sử dụng tất cả các loại amiăng. Tiếp tục sử dụng xi-măng amiăng trong công ng- hiệp xây dựng là một mối quan tâm đặc biệt vì lực lượng lao động lớn do vậy khó để kiểm soát phơi nhiễm và những nguyên vật liệu có sẵn có tiềm năng bị hư hỏng và gây một nguy cơ cho những ai sửa chữa, bảo dưỡng hay phá hủy chúng (5). Trong nhiều ứng dụng, amiăng có thể được thay thế bằng một số vật liệu sợi (14) và bằng các sản phẩm khác gây ra ít nguy cơ hơn hoặc không có nguy cơ đối với sức khỏe. Vật liệu chứa amiăng cần phải được đóng kín và nói chung là có khuyến nghị là không thực hiện công việc có khả năng làm xáo trộn sợi amiăng. Nếu cần thiết, những công việc như vậy cần được thực hiện chỉ khi nào có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ để tránh phơi nhiễm với amiăng như đóng kín, chế biến ướt, thông khí thải cục bộ có lọc và vệ sinh thường xuyên. Cũng cần phải yêu cầu sử dụng trang thiết bị phòng hộ cá nhân – Mặt nạ phòng độc đặc biệt, kính bảo vệ an toàn mắt, găng tay và quần áo bảo vệ - và cung cấp các phương tiện đặc biệt để khử nhiễm (15). WHO cam kêt làm việc cùng các nước tiến tới loại trừ các bệnh liên quan đến amiăng với các đường lối chiến lược sau: • Bằng việc nhận thức rằng cách thức hiệu quả nhất để loại trừ các bệnh liên quan đến amiăng là ngừng sử dụng tất cả các loại amiăng; • Bằng việc cung cấp thông tin về những giải pháp thay thế amiăng với những chất thay thế và phát triển các cơ chế kinh tế và công nghệ để thúc đẩy việc thay thế; • Bằng việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa phơi nhiễm với amiăng đã có và trong khi loại bỏ amiăng (hủy không dùng) • Bằng tăng cường các dịch vụ chẩn đoán sớm, điều trị và phục hồi chức năng đối với các bệnh liên quan đến amiăng và thiết lập đăng ký cho những người đã có và/hoặc đang có phơi nhiễm với amiăng. WHO khuyến nghị mạnh mẽ công tác lập kế hoạch và thực hiện các biện pháp này như là một phần của phương thức tiếp cận quốc gia toàn diện nhằm loại trừ các bệnh có liên quan đến amiăng. Phương thức như vậy cũng nên cần bao gồm việc xây dựng biên dạng quốc gia, nâng cao nhận thức, xây dựng năng lực, một khung thể chế và kế hoạch hành động quốc gia nhằm loại trừ các bệnh liên quan đến amiăng. WHO sẽ phối hợp với ILO để thực hiện Nghị quyết liên quan đến amiăng, được thông qua tại Kỳ họp thứ 59 của Hội nghị Lao động Quốc tế (16), và sẽ làm việc cùng với các tổ chức liên chính phủ khác cũng như xã hội dân sự để hướng tới loại trừ các bệnh liên quan đến amiăng trên toàn thế giới. 5/ AMIĂNG TRẮNG Tài liệu tham khảo 1. Concha-Barrientos M, Nelson D, Driscoll T, Steenland N, Punnett L, Fingerhut M, et al. Chapter 21. Selected occupational risk factors. In: Ezzati M, Lopez A, Rodgers A, Mur- ray C, editors. Comparative quantification of health risks: global and regional burden of disease attributable to selected major risk factors. Geneva: World Health Organization; 2004:1651–801 (http://www.who.int/healthinfo/global_ burden_disease/cra/en/, accessed 11 March 2014). 2. Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M, et al. The global burden of disease due to occupational carcinogens. Am J Ind Med. 2005; 48(6):419–31. 3. ILO, WHO. Summary report of the Thirteenth Session of the Joint ILO/WHO Committee on Occupational Health, 9–12 December 2003, Geneva. JCOH/2003/D.4. Geneva: International Labour Organization; 2003 (http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_protect/---pro- trav/---safework/documents/publication/wcms 110478.pdf, accessed 13 March 2014). 4. 6.2 Asbestos. In: Air quality guidelines for Europe, second edition. WHO Regional Publica- tions, European Series, No. 91. Copenhagen: World Health Organization Regional Office for Europe; 2000 (http://www. euro.who.int/ data/assets/pdf_file/0005/74732/E71922. pdf, accessed 11 March 2014). 5. Environmental Health Criteria 203: Chrysotile asbestos. Geneva: World Health Organ ization, International Programme on Chemical Safety; 1998 (http://www.inchem.org documents/ehc/ehc/ehc203.htm, accessed 11 March 2014). 6. Environmental Health Criteria 53: Asbestos and other natural mineral fibres. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 1986 (http://www. inchem.org/documents/ ehc/ehc/ehc53.htm, accessed 13 March 2014). 7. International Agency for Research on Cancer. Asbestos (chrysotile, amosite, crocidolite, tremolite, actinolite, and anthophyllite). IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2012; 100C:219–309 (http:// monographs.iarc.fr/ENG/Monographs/vol100C/index.php, ac- cessed 11 March 2014). 8. Driscoll T, Nelson DI, Steenland K, Leigh J, Concha-Barrientos M, Fingerhut M, et al. The global burden of non-malignant respiratory disease due to occupational airborne expo- sures. Am J Ind Med. 2005; 48(6):432–45. 9. International Agency for Research on Cancer. Tobacco smoke and involuntary smoking. IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2006; 83. 10. Perron L. Chrysotile. In: Canadian minerals yearbook, 2003. Ottawa: Natural Resources Canada; 2003:18.1–18.11. 11. Virta RL. Worldwide asbestos supply and consumption trends from 1900 through 2003. Circular 1298. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2006 (http://pubs.usgs.gov/circ/2006/1298/c1298.pdf, accessed 11 March 2014). 12. Virta RL. Asbestos [Advance release]. In: 2012 minerals yearbook. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013:8.1–8.7 (http:// minerals.usgs.gov/ minerals/pubs/commodity/asbestos/myb1-2012-asbes.pdf, accessed 11 March 2014). 13. Virta RL. Asbestos statistics and information. In: Mineral commodity summaries 2013. Reston (VA): United States Department of the Interior, United States Geological Survey; 2013 (http://minerals.usgs. gov/minerals/pubs/commodity/asbestos/mcs-2013-asbes. pdf, accessed 11 March 2014). 14. Summary consensus report of WHO Workshop on Mechanisms of Fibre Carcinogenesis and Assessment of Chrysotile Asbestos Substitutes, 8–12 November 2005, Lyon. Geneva: World Health Organization; 2005 (http://www.who.int/ipcs/publications/new_issues/sum- mary_report.pdf, accessed 11 March 2014). 15. International Chemical Safety Card 0014: Chrysotile. Geneva: World Health Organization, International Programme on Chemical Safety; 2010 (http://www.inchem.org/documents/ icsc/icsc/eics0014.htm, accessed 13 March 2014). 16. Annex: Resolution concerning asbestos. In: Provisional Record 20 of the Ninety-fifth Ses- sion of the International Labour Conference, 31 May – 16 June 2006, Geneva: Report of the Committee on Safety and Health. Geneva: International Labour Organization; 2006:20/69 (http://www.ilo.org/public/english/ standards/relm/ilc/ilc95/pdf/pr-20.pdf, accessed 13 March 2014). Vietnamese version published by World Health Organization, Western Pacific Region WHO/FWC/PHE/EPE/14.01 © World Health Organization 2014