Iniciativat për Edukim Medial dhe Informativ
Ky dokument prezanton përpjekjet e Misionit të OSBE-së në Kosovë për iniciativat e edukimit medial dhe informativ (EMI).
Aktivitetet e paraqitura tregojnë se si iniciativat kreative të EMI kontribuojnë në sigurinë e përgjithshme përmes ndërtimit të një gjenerate të re të mendimtarëve kritikë. Aktivitetet gjatë periudhës 2016- 2022 400 tekste shkollore 300 tekste shkollore 400 studentë 400 kopje të teksteve të edukimit 300 kopje të teksteve mbi 400 studentë për semestër medial u janë shpërndarë edukimin medial u janë mësojnë në Departamentin e mësuesve dhe nxënësve në gjuhën shpërndarë mësuesve dhe Gazetarisë në Universitetin e shqipe. nxënësve në gjuhën serbe, turke Prishtinës me silabusin e EMI dhe rome. të zhvilluar nga Misioni i 3 shkolla 3 universitete OSBE-së që nga viti 2019. Tre shkolla fillore dhe të mesme e kanë përfshirë EMI si Tre universitete publike e kanë 1000 studentë lëndë zgjedhore. përfshirë EMI si lëndë obligative 1000 studentë të nga viti 2023/2024 e tutje. diplomuar dhe 450 nxënës 2 programe televizive universitar kanë marrë pjesë në Misioni i OSBE-së seminaret për EMI realizon ligjërata mbi Një medium në gjuhën të mbështetura edukimin medial, serbe prodhon dy nga Misioni mes mediat digjitale dhe programe televizive viteve 2020-22. informim për mëse 20-minutëshe në tema të hulumtuara 450 nxënës të shkollave të mesme nga studentët e 3 video të animuara Universitetit në gjuhën Tre video të në 22 shkolla të animuara për ndryshme. serbe në Mitrovicën e luftimin e lajmeve Veriut, të cilët kanë dhe informatave të 15 studentë marrë pjesë në trajnimin e avancuar rreme në lidhje me COVID-19. Pesëmbëdhjetë përfaqësues të për edukim në mediat studentëve të Universitetit në gjuhën serbe në Mitrovicën e digjitale. 10 video të animuara Veriut marrin pjesë në kursin treditor të të menduarit kritik, 44 programe televizive Dhjetë video të animuara në Katër sezone të programeve gjuhët shqipe dhe serbe që komunikimit publik dhe televizive, me 26 seriale mbi trajtojnë rolin e Komisionit të edukimit medial. edukimin për mediat digjitale me Pavarur të Mediave dhe ofrojnë titull EduMedia, duke kombinuar informata në lidhje me 70 mësimdhënës debatet në studio dhe intervistat në mekanizmat e ankesave në terren për të analizuar angazhimin dispozicion të publikut për të 70 mësimdhënës të shkollave të denoncuar raportimin e mesme janë trajnuar për me të gjitha format e mediave. Një emision i ngjashëm televiziv i quajtur paligjshëm, dezinformimin dhe konceptet e edukimit mediatik. lajmet e rreme në mediat audio- “leximi mes rreshtave” është prodhuar në gjuhën serbe. vizuale dhe online.
Aktivitetet e planifikuara për vitin 2023 ► Trajnim i 20 gazetarëve për të zbuluar dhe mjete dhe aftësi praktike në lidhje me përdorimin e analizuar dezinformatat; mediave sociale, blogimit, podkasteve, krijim të përmbajtjes dhe komunikimi viziv; ► Dhjetë punëtori për nxënës të shkollave të mesme mbi përdorimin e ndërgjegjshëm të ► Mbështetja e dy kolegjeve private që ofrojnë teknologjisë dhe mediave sociale dhe programe të medias dhe gazetarisë sipas kurrikulës dekonstruktimin e mesazhet komplekse mediatike; së EMI-së;
► Kurs për krijimin e përmbajtjes i mbajtur për ► Gjashtë shfaqje dokumentare kanë përdorur studentët e universitetit në gjuhën serbe në storje dhe fakte për të shpjeguar domosdoshmërinë Mitrovicë /Mitrovicë të Veriut, duke u ofruar atyre e edukimit medial për të ndërtuar besimin dhe shpjeguar se si teknologjia ndikon në shoqëri. Përfshirja e Edukimit medial dhe informativ në arsimin formal Arsimit, drejtoritë komunale të arsimit dhe universitetet publike. ► Dezinformatat përçarëse dhe lajmet e rreme përshkojnë mjedisin tonë bashkëkohor të mediave ► Në prill të vitit 2018, Misioni i OSBE-së ka filluar të digjitale duke rezultuar në mosbesim, huti dhe punojë me festivalin ndërkombëtar të filmit përçarje. dokumentar dhe të shkurtër DokuFest për të lehtësuar trajnimet e synuara për mësuesit e ► Në vitin 2016, Misioni i OSBE-së në Kosovë e ka shkollave të mesme dhe për të promovuar ndërmarrë iniciativë për përfshirjen e edukimit rëndësinë e EMI-së. Misioni i OSBE-së ka trajnuar medial dhe informativ (EMI) në sistemin e arsimit rreth 70 mësues të shkollave të mesme mbi formal në Kosovë. konceptet e edukimit medial, duke ndërtuar kapacitetet e tyre për të integruar përdorimin e ► Ky avokim ka dhënë shpejt frytet e tij, pasi materialeve të mediave vizive në metodat e tyre të shkollat fillore, shkollat e mesme dhe disa mësimdhënies. universitete e kanë përfshirë EMI-në si lëndë zgjedhore në vitet e fundit. ► Kurset e trajnimit i kanë shfrytëzuar kapacitetet ekzistuese të Misionit të OSBE-së dhe DokuFest-it ► Këto arritje ishin të mundshme vetëm falë për t'u ofruar mësimdhënësve njohuri, qëndrime bashkëpunimit të ngushtë dhe të vazhdueshëm me dhe aftësi për t'u mundësuar studentëve që të partnerët lokalë, si shoqëria civile, Ministria e fitojnë shkathtësi për edukimin medial përmes arsimit.
Eroll Bilibani, Shef i Dokulab në Alban Zeneli, profesor në Dokufest, së bashku me Departamentin e Gazetarisë në Misionin e OSBE-së, duke Universitetin e Prishtinës, duke prezantuar në Vjenë Iniciativën folur me studentët për rëndësinë e mbështetur nga OSBE për të e dekonstruktimit të mesazheve përfshirë EMI në arsimin formal komplekse mediatike dhe duke në Kosovë. përdorur me ndjeshmëri teknologjinë dhe mediat sociale.
Pamje nga fushata e Misionit Anëtari i Misionit të OSBE-së, të OSBE-së / Komisionit të Arben Hajredinaj, duke Pavarur për Media për mbajtur trajnim për edukim angazhimin e publikut për të medial për mësuesit e kontribuar në përmbajtje më shkollave të mesme të të mirë mediale, video me organizuar në bashkëpunim titullin 'Nuk ka vend për me DokuFest. nxitje të urrejtjes'.
Pamje nga një episod i Profesorja Lindita Aliu Tahiri EduMedia, një seri e gjatë ligjëratave mbi programeve televizive për edukimin medial dhe edukimin mediatik të informativ për studentët e prodhuara nga Misioni i universitetit në Mitrovicën e OSBE-së në Kosovë. Jugut të organizuara nga Misioni i OSBE-së.
Imazhi vizual që paraqet Drejtori komunal i arsimit i sloganin e 18-të të edicionit të Komunës së Pejës, Naser DokuFest-it, në të cilin Misioni Gega, duke iu folur me i OSBE-së e ka mbështetur nxënës të shkollave të ndërgjegjësimin për mesme gjatë një punëtorie edukimin medial konkursi i për edukimin medial dhe titulluar 'e vërtetë ose informativ organizuar nga gënjeshtër: E vërteta në film'. Misioni i OSBE-së. www.osce.org/mission-in-kosovo/ media-freedom-and-development
ms-omik@osce.org
Media and Information Literacy initiatives
This document introduces efforts by the OSCE Mission in Kosovo on Media and Information Literacy (MIL) initiatives.
The presented highlights showcase how creative MIL initiatives contribute to comprehensive security through building a new generation of critical thinkers. 2016-2022 Highlights
400 textbooks 300 textbooks 400 students 400 copies of media literacy 300 copies of media literacy 400 students per semester textbooks distributed to teachers textbooks distributed to taught in the Department of and students in Albanian language. teachers and students in Journalism at the University Serbian, Turkish and Roma of Prishtina with the OSCE 3 schools languages. Mission developed MIL syllabi since 2019. Three primary and high schools include MIL as an 3 universities elective course. Three public universities build 1000 students in MIL as a mandatory course 1000 graduate & 450 students from 2023/2024 onward. undergraduate students attended The OSCE Mission implements 2 tv programs Mission- supported MIL lectures on media A Serbian-language seminars between and digital media media outlet produces 2020-22. and information two 20-minute TV literacy for over programs on topics 450 high school explored by students 3 animated videos students from 22 of the Serbian- Three animated different schools. language University in videos on Mitrovica/Mitrovicë combating fake news and 15 students North who participated in an information related Fifteen student to COVID-19. advanced digital representatives of the Serbian- media literacy language University in Mitrovica/Mitrovicë North training. 10 animated videos Ten animated videos in Albanian participate in three day critical thinking, public communication 44 tv programs and Serbian languages addressing the role of the and media literacy course. Four seasons of TV programs, with Independent Media 26 shows, on digital media literacy Commission and providing 70 teachers titled EduMedia, combining studio information about complaint debates and field interviews to mechanisms available to the 70 high school teachers trained analyse engagement with all forms on media literacy concepts. public to denounce illicit of media. A similar TV show branded reporting, misinformation and Reading Between the Lines was fake news in audio-visual and produced in Serbian language. online media.
2023 Planned Activities ► Train 20 journalists to detect and analyse blogging, podcasts, content creation and visual disinformation; communication;
► Ten workshops for secondary school students ► Support two private colleges that offer media on conscious use of technology and social media and journalism programs with MIL curricula; and to deconstruct complex media messages; ► Six documentary screenings use stories and ► Content creation course held for students of facts to explain the necessity of media literacy to the Serbian-language university in Mitrovica build trust, and explain how technology influences /Mitrovicë North, providing them with practical society. tools and skills related to the use of social media, Introducing Media and Information Literacy in formal education ► Divisive disinformation and fake news permeate Education, Municipal Education Directorates and our contemporary digital media environment public universities. resulting in mistrust, confusion and division. ► In April 2018, the OSCE Mission started working ► In 2016, the OSCE Mission in Kosovo embarked with the international documentary and short film on an initiative to introduce Media and Information festival DokuFest to facilitate targeted trainings for Literacy (MIL) into the formal education system in high school teachers and promote the importance Kosovo. of MIL. The OSCE Mission has trained around 70 high school teachers on media literacy concepts, ► This advocacy soon bore fruit, as primary building their capacities to integrate the use of schools, high schools and some universities visual media materials into their teaching methods. introduced MIL as an elective subject in recent years. ► The training courses utilized existing capacities in the OSCE Mission and DokuFest in providing ► These achievements were only possible due to teachers with the knowledge, attitudes and skills to close and continuous co-operation with local enable students to acquire media literacy skills partners, such as civil society, Ministry of through education.
Eroll Bilibani, Head of Dokulab Alban Zeneli, Professor at the at Dokufest, together with the University of Prishtina OSCE Mission, presenting in Journalism Department, Vienna the OSCE-supported talking to students about the initiative to introduce MIL in importance of deconstructing formal education in Kosovo. complex media messages and utilizing technology and social media consciously.
Still from the OSCE Mission OSCE Mission member, / Independent Media Arben Hajredinaj, delivering a Commission campaign to media literacy training for engage the public to high school teachers contribute to better media organized in collaboration content, video titled with DokuFest. ‘No place for incitement of hatred'.
Still from an episode of Professor Lindita Aliu Tahiri EduMedia, a series of TV during the OSCE Mission- programmes on media organized lectures on media literacy produced by the and information literacy for OSCE Mission in Kosovo. university students in Mitrovicë/Mitrovica South.
Visual image presenting the Municipal Education slogan of the 18th edition of Director of Pejë/Peć DokuFest, in which the OSCE Municipality, Naser Gega, Mission supported a media addressing high school literacy awareness-raising students attending a media competition titled and information literacy ‘Fact or Fake: Truth on Film'. workshop organized by the the OSCE Mission. www.osce.org/mission-in-kosovo/ media-freedom-and-development
ms-omik@osce.org
Inicijative za medijsku ii informacionu pismenost
U ovom dokumentu predstavljena su nastojanja Misije OEBS-a na Kosovu u pogledu inicijativa za medijsku i informacionu pismenost (MIP).
Predstavljeni najvažniji rezultati pokazuju kako kreativne inicijative za MIP doprinose sveobuhvatnoj bezbednosti kroz izgradnju nove generacije kritičkih mislilaca. Najvažniji rezultati 2016-2022 400 udžbenika 300 udžbenika 400 studenata 400 primeraka udžbenika 300 primeraka udžbenika Od 2019. godine, na Odseku medijske pismenosti podeljeno medijske pismenosti podeljeno za žurnalistiku Univerziteta u nastavnicima i učenicima na nastavnicima i učenicima na Prištini 400 studenata po albanskom jeziku. srpskom, turskom i romskom semestru pohađalo je jeziku. nastavni program MIP koji je 3 škole 3 univerziteta izradila Misija OEBS-a. U tri osnovne i srednje škole MIP je izborni predmet. Tri javna univerziteta uvode MIP 1000 studenata kao obavezni predmet od 1000 svršenih i 2023/2024. nesvršenih 450 učenika 2 TV programa studenata pohađalo je u Misija OEBS-a drži periodu 2020-22 predavanja o Medijska kuća na seminare o MIP-u medijskoj, digitalnoj i srpskom jeziku koje je podržala informacionoj proizvodi dva TV Misija. pismenosti za preko programa u trajanju od 20 minuta o temama 450 srednjoškolaca iz 22 različite škole. koje su istraživali 3 animiranih video studenti Univerziteta Tri animirana video- spota o borbi protiv na srpskom jeziku u 15 studenata Severnoj Mitrovici koji lažnih vesti i informacija o Petnaest predstavnika su učestvovali u kovidu-19. studenata Univerziteta na naprednoj obuci o srpskom jeziku u Severnoj digitalnoj medijskoj Mitrovici učestvuje u trodnevnom kursu kritičkog pismenosti. 10 animiranih video razmišljanja, javne komunikacije 44 TV programa Deset animiranih video-spotova i medijske pismenosti. Četiri sezone TV programa, sa 26 na albanskom i srpskom jeziku, emisija, o digitalnoj medijskoj koji se bave ulogom Nezavisne komisije za medije i sadrže 70 profesora pismenosti pod nazivom EduMedia, koji kombinuje studijske debate i informacije o žalbenim 70 profesora srednjih škola intervjue na terenu kako bi se mehanizmima koji su dostupni završilo obuku o konceptima analizirao rad sa svim vidovima građanima za prijavu medijske pismenosti. medija. Slična TV emisija pod nezakonitog izveštavanja, nazivom Čitanje između redova dezinformacija i lažnih vesti u proizvedena je na srpskom jeziku. audiovizuelnim i internet medijima.
Planirane aktivnosti 2023 ► Obučiti 20 novinara kako da otkriju i analiziraju podkastima, kreiranjem sadržaja i vizuelnom dezinformacije; komunikacijom;
► Deset radionica za srednjoškolce o svesnoj ► Podržati dva privatna koledža koji nude medijske upotrebi tehnologije i društvenih medija i i žurnalističke programe sa nastavnim planom MIP; dekonstruisanju složenih medijskih poruka; ► Šest projekcija dokumentarnih filmova koji ► Kurs kreiranja sadržaja održan za studente koriste priče i činjenice da objasne neophodnost Univerziteta na srpskom jeziku u Severnoj Mitrovici, medijske pismenosti za izgradnju poverenja, kao i to pružajući im praktične alate i veštine u vezi sa kako tehnologija utiče na društvo. korišćenjem društvenih medija, blogovanjem, Uvođenje medijske i informacione pismenosti u formalno obrazovanje ► Dezinformacije i lažne vesti koje unose razdor prosvete, opštinske direkcije za obrazovanje i javni prožimaju naše savremeno digitalno medijsko univerziteti. okruženje što rezultira nepoverenjem, konfuzijom i podelom. ► U aprilu 2018. godine, Misija OEBS-a je počela da radi sa međunarodnim festivalom dokumentarnog i ► Misija OEBS-a na Kosovu je 2016. godine kratkometražnog filma DokuFest kako bi omogućila pokrenula inicijativu za uvođenje medijske i ciljane obuke za profesore srednjih škola i informacione pismenosti (MIP) u formalni sistem promovisala značaj MIP-a. Misija OEBS-a je obučila obrazovanja na Kosovu. oko 70 profesora srednjih škola o konceptima medijske pismenosti, razvijajući njihove kapacitete ► Ovo zalaganje je ubrzo urodilo plodom, jer su da integrišu upotrebu vizuelnih medijskih materijala osnovne škole, srednje škole i neki univerziteti u svoje nastavne metode. poslednjih godina uveli MIP kao izborni predmet. ► Na kursevima obuke korišćeni su postojeći ► Ova dostignuća su bila moguća samo zahvaljujući kapaciteti Misije OEBS-a i DokuFesta da bi se tesnoj i kontinuiranoj saradnji sa lokalnim profesorima prenela znanja, stavovi i veštine koji će partnerima, kao što su građansko društvo, učenicima omogućiti da steknu veštine medijske Ministarstvo pismenosti kroz obrazovanje.
Erol Biljibani, šef Dokulaba na Aljban Zenelji, profesor na Katedri Dokufestu, zajedno sa Misijom za žurnalistiku Univerziteta u OEBS-a, u Beču predstavlja Prištini, razgovara sa studentima inicijativu koju podržava OEBS o važnosti dekonstruisanja za uvođenje MIP-a u formalno složenih medijskih poruka i obrazovanje na Kosovu. svesnog korišćenja tehnologije i društvenih medija.
Scena iz kampanje Misije Član Misije OEBS-a, Arben OEBS-a / Nezavisne komisije Hajredinaj, drži obuku o za medije za uključivanje medijskoj pismenosti za javnosti u davanje doprinosa profesore srednjih škola boljem medijskom sadržaju, organizovanu u saradnji naziv video-spota sa DokuFestom. „Nema mesta za podsticanje mržnje“.
Kadar iz epizode EduMedia, Profesorica Ljindita Aljiu serija TV programa o Tahiri tokom predavanja o medijskoj pismenosti u medijskoj i informacionoj produkciji Misije OEBS-a na pismenosti koje je Kosovu. organizovala Misija OEBS-a za studente u Južnoj Mitrovici.
Vizuelni prikaz slogana 18. Opštinski direktor za izdanja DokuFesta, tokom obrazovanje opštine Peć, kojeg je Misija OEBS-a održala Naser Gega, obraća se takmičenje u podizanju svesti srednjoškolcima koji o medijskoj pismenosti pohađaju radionicu o nazvano „Činjenica ili laž: medijskoj i informacionoj Istina na filmu“. pismenosti u organizaciji Misije OEBS-a. www.osce.org/mission-in-kosovo/ media-freedom-and-development
ms-omik@osce.org