Gazeta Shqiptare, 19 shkurt 2005
Intervistë/Ambasadori i OSBE-së: Është e rrezikshme të përmendësh termat “etnikisht e pastër”
Vacek: Marrëveshje urgjente për listat “Harta Zgjedhore, jam optimist për konsensusin”
Blerina Gjoka
Ambasadori i OSBE-së në Tiranë, Pavel Vacek, në një intervistë dhënë për Gazeta Shqiptare shprehet se është optimist se shumë shpejt partitë do të arrijnë një marrëveshje për zonat zgjedhore. Por Vacek tregon se shumë shpejt do të haste një tjetër prolem, “listat zgjedhore”. Ai këshillon që urgjentisht të bëhet një marëveshje lidhur me përgatitjen e listave të përmirësuara në mënyrë të ndjeshme. Kjo ka qenë një prej kërkesave kryesore të OSBE/ODIHR-it dhe rekomandimet përkatëse mbeten ende për t’u zbatuar”. Për zonat minoritare ai quan të rrezikshëm etiketimet “etnikisht të pastër”, të kujton ish- Jugosllavinë, shpjegon Vacek, i cili shton se “standardet ndërkombëtare lejojnë përjashtime nga rregullat e përgjithshme për zonat zgjedhore, kur një gjë e tillë justifikohet nga interesat e një pakice”. Dhe pakica në këtë rast është minoriteti grek në disa zona të jugut të vendit.
1. Z. Ambasador, ndarja e re e zonave zgjedhore në Shqipëri tregoi edhe një herë se politika shqiptare nuk po arrin të gjejë një gjuhë të konsensusit. Afati i parashikuar në marrëveshje për të negociuar ka mbaruar. A do të ndërmarrë OSBE-ja iniciativa të reja për të negociuar sërish me partitë politike për gjetjen e konsensusit përfundimtar?
Ka qenë e qartë që nga data 5 shkurt se anëtarët e Grupit të Ekspertëve të mbështetur nga Prezenca e OSBE-se dhe Këshilli i Evropës nuk mund të binin dakord mbi formulën e propozuar nga Kryetari i Grupit, e cila i përmbushte më mirë kërkesat ligjore. Kuvendi është vënë në dijeni të pamundësisë së arritjes së një zgjidhjeje që do të përmbushte plotësisht të gjitha kërkesat ligjore. Që nga ajo kohë, ne kemi qenë në kërkim të një kompromisi politik, që do të ishte shumë më larg ideales sesa ai i propozuar nga Kryetari i Grupit. Kontaktet e fundit jozyrtare na japin shpresë se partitë politike do të mund të bien dakort për një kompromis, por kjo do të kërkojë ende përpjekje të tjera.
2. Cili do të jetë roli i mëtejshëm i OSBE-së në procesin e përgatitjes së zgjedhjeve deri në zhvillimin e tyre?
Prezenca e OSBE-së është e gatshme të ndihmojë institucionet shqiptare në të gjitha përgatitjet për zgjedhjet. Roli ynë në mbështetjen e legjislacionit zgjedhor është i njohur dhe është përmendur tashmë. Mbështetja më e madhe është dhënë për regjistrimin e zgjedhësve, falë projektit prej 800.000 Euro financuar nga Komisioni Evropian. Në këtë kuadër, ne kemi bashkëpunuar nga afër me Ministrinë e Pushtetit Vendor dhe Decentralizimit për listat e zgjedhësve dhe me Komisionin Qendror të Zgjedhjeve për çështje si trajnimi i administratës zgjedhore dhe përzgjedhja e vendeve të duhura për zhvillimin e proceseve të votimit dhe numërimit. Përveç kësaj, ne vazhdojmë të sigurojmë këshillim teknik për interpretimin dhe zbatimin e Kodit të ri Zgjedhor.
3. Z. Vacek, sa të rëndësishme i konsideroni zgjedhjet e ardhshme për të ardhmen e vendit tonë?
Nuk do të doja ta ktheja këtë në klishe, por këto zgjedhje janë një test. Përfundimisht, Shqipëria duhet të jetë në gjendje të zhvillojë zgjedhje që plotësojnë standardet ndërkombëtare, që organizohen në mënyrë të rregullt e profesionale, e që vendosen vetëm nga zgjedhësit dhe jo nga manipulimet.
4. Termi “etnikisht i pastër”, i përdorur nga politikanët, sa i saktë është, duke iu referuar propozimit për krijimin e një zone zgjedhore në jug të vendit, e cila bazohet në shumicë nga minoriteti grek?
Pikësëpari, përdorimi i një nocioni të tillë, që ka ngjyrime jo të mira nisur nga tragjedia e ish- Jugosllavisë, nuk është me vend, madje është keqdashës në këtë debat dhe duhet të shmanget. Procesi i rindarjes së zonave zgjedhore nuk ndihmohet apo thjeshtohet aspak përmes përdorimit të një gjuhe të tillë manipuluese. Janë diskutuar disa variante në lidhje me rindarjen zgjedhore të zonës së banuar nga pakica greke dhe, tashmë, sfida mbetet tek përzgjedhja e një varianti që është në përputhje me standardet ndërkombëtare, si dhe i pranueshëm për partitë politike shqiptare. Ajo që mbetet e padiskutueshme është se standardet ndërkombëtare lejojnë përjashtime nga rregullat e përgjithshme për zonat zgjedhore, kur një gjë e tillë justifikohet nga interesat e një pakice.
5. Cilat janë çështjet për të cilat duhet të arrihet konsensusi mes partive politike shqiptare në lidhje me procesin zgjedhor?
Para së gjithash, është e nevojshme që partitë politike të bien dakort më në fund për rindarjen e zonave zgjedhore. Kohë e çmuar për përgatitjet zgjedhore është humbur me çdo ditë shtesë të shpenzuar me debate partiake për këtë çështje – kjo po vë në rrezik vazhdimin e përgatitjeve zgjedhore. Aftësia për të arritur një kompromis të shpejtë dhe të arsyeshëm midis partive kryesore politike për këtë çështje është sfida më imediate për përfaqësuesit politikë shqiptarë.
Përveç kësaj, një marrëveshje midis institucioneve përgjegjëse shqiptare duhet arritur urgjentisht lidhur me përgatitjen e listave të votuesve të përmirësuara në mënyrë të ndjeshme. Kjo ka qenë një prej kërkesave kryesore të OSBE/ODIHR-it dhe rekomandimet përkatëse mbeten ende për t’u zbatuar. Kur legjislacioni lë hapësirë për pasiguri lidhur me kompetencat, duhen kerkuar zgjidhjet më të efektshme, dhe jo thjesht më të lehtat – kjo lidhet me dhënien e asistencës kryetarëve të bashkive e komunave në administrimin e të dhënave të nevojshme për kthimin e listave paraprake të votuesve në përfundimtare.
Në mënyrë më të përgjithshme, unë dua të përsëris se një vullnet i mirë nga partitë politike që rezulton në zgjidhje të arsyeshme dhe konsensuale do të jetë çelësi i suksesit për zgjedhjet e ardhshme. Asnjë komision, institucion apo organ tjetër nuk mund të punojë siç duhet, nëse nuk udhëhiqet nga fryma e profesionalizmit dhe respektimi i shtetit të së drejtës. Forcat politike nuk duhet vetëm t’iu përmbahen angazhimeve të tyre, por edhe të ushtrojnë ndikim aktiv tek përkrahësit dhe partnerët e tyre në këtë drejtim.
Gazeta Shqiptare, 19 February 2005
Interview/ The OSCE Ambassador: It is dangerous to use the term “ethnically pure”
Vacek: Urgent Agreement on Voter Lists Needed “I am optimistic about consensus on electoral map”
By Blerina Gjoka
The OSCE Ambassador in Tirana Pavel Vacek said in an interview with Gazeta Shqiptare that he is optimistic that the parties will very soon reach an agreement on the electoral zones. But Vacek says that another problem, that of the voter lists, will arise very soon. He suggests that an agreement is reached urgently in order to significantly improve the voter lists. “This has been one of the key requirements by the OSCE/ODIHR and the relevant recommendations still remain to be implemented.” With regard to the minority zones, he considers terms such as “ethnically pure” to be dangerous. It reminds you of Yugoslavia, explains Vacek, who adds that “the international standards permit exceptions from general rules on electoral zones when it is justified by the interest of a minority”. And the minority, in this case, is the Greek minority in some zones in the South of the country.
1. Mr. Ambassador, the electoral zone boundaries in Albania showed once again that the Albanian political class failed to find a language of consensus. The deadline for negotiation provided for in the agreement has expired. Will the OSCE take new initiatives to negotiate again with the political parties to reach a final consensus?
It has been clear since 5 February that the participants in the OSCE Presence and Council of Europe-supported Expert Group could not agree on the formula proposed by the Group’s Chairman which would have best met the legal requirements. The Assembly has been made aware of the impossibility of achieving a solution which would fully meet all the legal requirements. Since then, we have been looking for a political compromise which would be considerably farther from the ideal than the one proposed by the Chairman of the Group. The latest informal contacts give us hope that the political parties will be able to agree on a compromise but that will still require more effort.
2. What will be further OSCE role in preparing the elections until they are held?
The OSCE Presence is willing to assist the Albanian institutions in all election preparations. Our role in supporting the election legislation is known and has already been mentioned. The biggest support is provided on the voter registration, thanks to the 800,000 Euro project funded by the European Commission. In that framework, we have been co-operating closely with the Ministry of Local Government and Decentralization on the voters lists and with the Central Election Commission on issues such as training of election staff and the selection of
1 appropriate venues for the conduct of polling and counting. Besides that, we continue providing technical advice in the interpretation and implementation of the new Electoral Code.
3. Mr. Vacek, how much important do you consider the next elections to be for our country’s future?
I would dislike to turn this into a cliché, but this election is a test. Finally, Albania should be able to have elections which meet international standards, which will be orderly and professionally organized, which will be decided by the voters only and not by manipulations.
4. How much accurate is the term ’ethnically pure’ used by politicians referring to the proposal for creation of an electoral zone in the south of the country, which mainly consists of the Greek minority?
First of all, the use of such notion, which has ominous connotations of the tragedy of the former Yugoslavia, is inappropriate, even malevolent in this debate and should be avoided. The process of redrawing electoral constituency boundaries is certainly not helped or simplified by the use of such manipulative language. Several options regarding the drawing of the zone boundaries in the area inhabited by the Greek minority have been discussed, and now the challenge remains to select one which is in compliance with international standards, as well as acceptable for the Albanian political parties. What remains undisputable is that international standards permit exceptions from general rules on electoral zones when it is justified by the interest of a minority.
5. What are the issues on which consensus among the Albanian political parties regarding the election process should be reached?
First of all, it is necessary that political parties finally agree on the redrawing of the electoral zone boundaries. Valuable time for electoral preparation has been lost with every additional day spent on partisan debate on this issue – this is putting into jeopardy the continuation of electoral preparations. The ability to reach a speedy and reasonable compromise between the major political parties on this issue is the immediate challenge for the Albanian political representation.
Further, an agreement between the responsible Albanian institutions urgently needs to be reached on the preparation of significantly improved voters lists. This has been one of the key requirements by the OSCE/ODIHR and the relevant recommendations still remain to be implemented. When the legislation leaves room for uncertainty over competencies, one should look for most efficient and not only for the easiest solutions – this relates namely to assisting the mayors in handling the data necessary for turning the preliminary voters lists into the final ones.
In more general terms, I want to repeat that the good will by political parties resulting in reasonable, consensual solutions will be the key to the success of the upcoming elections. No commissions, institutions or other bodies can work properly, if not governed by the spirit of professionalism and respect for the rule of law. Political forces should not only adhere to their commitments, but also exercise active influence on their supporters and associates in this regard.
2