Zamenici predsednika opština za zajednice (ZPOZ-i) Zamenik predsednika opštine za zajednice je obavezan lokalni mehanizam zaštite u opštinama u kojima (ZPOZ-i) u 2018. godini zajednice u brojčanoj manjini čine najmanje 10% stanovništva opštine. Ovaj mehanizam može, po odluci skupštine opštine, da se uspostavi i u opštinama gde zajednice u brojčanoj manji ne ispunjavaju prag od 10%. ZPOZ ima mandat da daje savete i smernice predsedniku opštine o pitanjima koja se odnose na zajednice i treba da predstavlja sve zajednice koje žive u opštini. Kandidata za ZPOZ predlaže predsednik opštine, a odobrava skupština opštine. Ključni dokumenti koji regulišu osnivanje i mandat ZPOZ-a su Zakon o lokalnoj samoupravi (br. 03/L-040, 2008), Administrativno uputstvo Ministarstva administracije lokalne uprave br. 01/2014 za postupak imenovanja zamenika predsednika opština u opštinama i Opis radnih zadataka ZPOZ-a.
Osnivanje Broj ZPOZ-a koji izvršavaju zadatke ZPOZ-i su sada osnovani u 16 od 38 opština - opštine u koj ima j e ov a funkcij a obavezna i koj e ispunj avaju prag od 10% napisane predviđene zakonskim propisima (Na osnov u redov ne aktiv nosti praćenja i specif ičnih periodičnih pregleda su masnim slov ima: od strane terenskih timov a OEBS-a i izv eštaja koje su pripremile opštine)
Dragaš Mamuša Davanje saveta i smernica 1 Uroševac Južna Mitrovica** predsedniku opštine o pitanjima Kosovo Polje Novo Brdo koja se tiču zajednica 10 Gračanica** Obilić Kamenica* Prizren** Pružanje podrške zajednicama u 2 Klokot** Štrpce Leposavić** Zvečan slanju zahteva opštinskim telima 9 Lipljan Zubin Potok
* U Dragašu je ov a f unkcija osnov ana po prv i put 19. decembra 2017. U Rad na terenu sa zajednicama i/ili 1 Kamenici je predsednik opštine raspustio ov aj mehanizam decembra promovisanje rada na terenu od strane 2016. godine, nakon ostav ke tadašnjeg ZPOZ-a. Međutim, mehanizam opštine je ponov o uspostav ljen marta 2018. godine. 10 ** U Gračanici, Klokotu, Leposav iću, Južnoj Mitrov ici i Prizrenu ov a f unkcija je uspostav ljena, ali ZPOZ nije imenov an tokom perioda izv eštav anja. Osiguravanje da opštinska izvršna vlast 2 efikasno sprovodi projekte/aktivnosti/praktične politike/uredbe Etnička pripadnost ZPOZ-a koje se odnose na zaštitu i promovisanje 9 prava zajednica
2 Kosovski Albanci Promovisanje dijaloga između zajednica 4 5 Kosovske 7 1 Aškalije Kosovski Bošnjaci Promovisanje izgradnje poverenja između zajednica i opštinskih institucija 5 3 Kosovski Srbi 6 Osiguravanje da je u budžetu predviđeno Rodna pripadnost ZPOZ-a dovoljno finansijskih sredstava za zaštitu i *Mamuša promovisanje prava zajednica i da se 1 potrebe i interesi zajednica uzimaju u Da obzir tokom procesa pripreme budžeta* 4 5 Ne Žene *U Urošev cu i Kamenici ZPOZ-i nisu bili stupili 10 Muškarci na dužnost tokom procesa pripreme budžeta
Misija OEBS-a na Kosovu podržava veće učešće zajednica u institucijama i procesima donošenja odluka i upravljanja. Da bi pomogao u tome, OEBS redovno prati učinak opštinskih mehanizama za zaštitu zajednica. Svrha ovih informativnih listova jeste da relevantnim institucijama predstavi pokazatelje koji mogu da im pomognu u utvrđivanju nedostataka i poboljšanju poštovanja relevantnih propisa. Zamenici predsedavajućih skupština opština za zajednice (ZPSOZ-i) u 2018. godini Zamenik predsedavajućeg skupštine opštine za zajednice je obavezan lokalni mehanizam zaštite kada zajednice čine najmanje 10% stanovništva opštine. Njegov mandat je da razmatra sve žalbe pripadnika zajednice na akta ili odluke skupštine opštine kojima se krše njihova prava i odgovoran je da predmet uputi skupštini opštine. ZPSOZ može da traži da se ponovo razmotri relevantan akt ili odluka. Pored toga, pod određenim okolnostima ZPSOZ može da podnese Ustavnom sudu akta ili odluke za koje se smatra da krše ustavom zagarantovano pravo. Ova funkcija ne može da se uspostavi u opštinama u kojima zajednice u brojčanoj manjini ne ispunjavaju prag od 10%, a tu funkciju ima pripadnik zajednice koji je dobio najviše glasova i koji je bio na otvorenoj listi kandidata za opštinske izbore. Ključni dokumenti koji regulišu osnivanje i mandat ZPSOZ-a su Zakon o lokalnoj samoupravi (br. 03/L-040, 2008) i Smernice za ZPSOZ.
Osnivanje Broj ZPSOZ-a koji izvršavaju zadatke ZPSOZ su osnovani u 10 od 38 opština: predviđene zakonskim propisima (Na osnov u redovne aktivnosti praćenja od strane terenskih timova OEBS-a i specif ičnih periodičnih pregleda koji vrše terenski timovi i izveštaja koje su Kosovo Polje Severna Mitrovica** pripremile opštine) Štimlje Novo Brdo Štrpce Prizren Promovisanje dijaloga između 4 Klokot Zvečan** zajednica Leposavić* Zubin Potok** 6
* U Leposaviću,opština nije imenovala nikoga na ovu Na sastancima skupštine opštine i tokom funkciju. njenog rada govori se o problemima i 4 ** Neodređenost po pitanju ove funkcije jer nema službenih pitanjima koja se odnose na potrebe podataka za ove opštine. zajednica 6 Molimo vas imajte u vidu: u Štimlju je funkcija uspostavljena suprotno važećem pravnom i okviru praktične politike; u Gračanici funkcija nije uspostavljena uprkos prisustvu Razmatranje žalbi zajednica ili njihovih 1 zajednica koje ispunjavaju prag od 10%. pripadnika da akti ili odluke Da skupštine opštine krše njihova Ne ustavom zagarantovana prava *** 9
Etnička pripadnost ZPSOZ-a ***Sledeći korak u takv im slučajev ima bio bi da ZPSOZ uputi predmet skupštini opštine kako bi ponovo razmotrila akt ili odluku. Ako skupština opštine odluči da ne razmatra ponov o sv oj akt ili odluku ili ako, i nakon ponov nog razmatranja, ZPSOZ smatra da se aktom ili odlukom krše 1 ustav om zagarantov ana prav a, onda on upućuje predmet direktno
1 Kosovski Albanci Ustav nom sudu.
Kosovske 1 Aškalije Funkcionisanje i izveštavanje Kosovski Goranci Da Ne
7 Kosovski Turci 2 2
8 8
Rodna pripadnost ZPSOZ-a ZPSOZ sa planovima rada ZPSOZ koji su podneli Tokom perioda izveštavanja svi ZPSOZ-i su bili u 2018. izveštaj o svom radu skupštini opštine u 2018. muškarci. godini
Deputy Mayors for Communities (DMCs) 2018 The Deputy Mayor for Communities is a local protection mechanism obligatory in municipalities where communit ies in a numerical minority makes up at least 10 % of the municipality's population. It can also be established in municipalities w here the population of communities in a numerical minority does not meet the 10 % threshold , upon the decision of the municipal assembly. The DMC is mandated to provide advice and guidance to the Mayor on issues related to communities and should represent all communities residing in the municipality. The DMC candidate is proposed by the Mayor and approved by the municipal assembly. Key documents regulating the establishment and the mandate of the DMCs are the Law on Local Self Government (No. 03/L-040, 2008), the Ministry of Local Government Administration Administrative Instruction No. 01/2014 on the procedure of appointment of deputy mayors in municipalities and the DMC Terms of Reference.
Establishment Number of DMCs undertaking DMCs are now established in 16 of 38 municipalities - the municipalities w here the post is mandatory as they meet the duties as prescribed by legislation 10% threshold are marked in bold: (Based on OSCE f ield teams’ regular monitoring and specific periodic reviews, Dragash/Dragaš* Mamuşa/Mamushë/Mamuša as well as reports produced by municipalities) Ferizaj/Uroševac Mitrovicë/Mitrovica South** Providing advice and guidance to 1 Fushë Novo Brdo/Novobërdë the mayor on community issues Kosovë/Kosovo Polje Gračanica/Graçanicë** Obiliq/Obilić 10 Kamenicë/Kamenica* Prizren** Supporting communities' requests Klokot/Kllokot** Štrpce/Shtërpcë to municipal bodies 2 Leposavić/Leposaviq** Zvečan/Zveçan Lipjan/Lipljan Zubin Potok 9 * In Dragash/Dragaš the post was newly established on 19 December 2017. In Undertaking outreach to communities and/or Kamenicë/Kamenica, the mechanism had been dissolved by the Mayor in promoting outreach activities by the 1 December 2016 following the then-DMC’s resignation. In March 2018, municipality howev er, the mechanism was re-established. ** In Gračanica/Graçanicë, Klokot/Kllokot, Leposavić/Leposaviq, 10 Mitrov icë/Mitrovica South and Prizren, the post was established but DMC was not appointed during reporting period. Ensuring that the municipal executive effectively implements 2 projects/activities/policies/regulations related Community Affiliation of DMCs to the protection and promotion of communities' rights 9 2 Kosovo Albanian Promoting inter-community dialogue 4 5 1 Kosovo Ashkali 7 Kosovo Promoting confidence building betw een Bosniak communities and municipal institutions 3 Kosovo Serb 5 6 Ensuring that sufficient funding is foreseen in the Gender Distribution of DMCs budget for the protection and promotion of community rights and that the needs and *Mamuşa/Mamushë/Mamuša interests of communities are taken into consideration during the budget preparation 1 4 process* *In Ferizaj/Uroševac and Kamenicë/Kamenica DMCs were 5 Women not in of f ice during the budget preparation process
10 Men Yes No
The OSCE Mission in Kosovo supports improved communities' participation in public decision -making and governance processes and institutions. To assist in this effort, the OSCE regularly monitors the performance of municipal communities' protection mechanisms. These information sheets aim to provide the relevant institutions with indicators that can assist in identifying gaps and improvement in compliance. Deputy Chairpersons for the Municipal Assembly for Communities (DCMACs) 2018 The Deputy Chairperson of the Municipal Assembly for Communities is a local protection mechanism obligatory when communities make up at least 10% of the municipality's population. It is mandated to review all complaints by community members regarding violations of their rights through acts or decisions of the municipal assembly and is responsible for referring such violations to the municipal assembly. The DCMAC can request the reconsideration of the relevant act or decision. In addition, under specific circumstances, DCMAC may submit acts or decisions, considered to be violating a constitutionally guaranteed right, to the Constitutional Court. This position cannot be established in municipalities w here the population of communities in a numerical minority does not meet the 10 % threshold, and the post is held by the community member who received the most votes from the open list of candidates for the municipal elections. Key documents regulating the establishment and the mandate of the DCMACs is the Law on Local Self Government (No.03/L-040, 2008) and the DCMAC Guidelines.
Establishment Number of DCMACs undertaking DCMACs are established in 10 of 38 municipalities: duties as prescribed by legislation (Based on OSCE f ield teams’ regular monitoring Fushë Kosovë/Kosovo Mitrovica/Mitrovicë North** and periodic specific reviews by the field teams, Polje as well as reports produced by municipalities) 4 Shtime/Štimlje Novo Brdo/Novobërdë Štrpce/Shtërpcë Prizren Promoting inter-community dialogue 6 Klokot/Kllokot Zvečan/Zveçan** Leposavić/Leposaviq* Zubin Potok** Addressing concerns and issues related to * In Leposavić/Leposaviq, the municipality did not appoint anyone to 4 the needs of communities in the meetings of the post. ** Ambiguity regarding the establishm ent of the post due to lack of the municipal assembly and its w ork 6 official census data for these municipalities. Please note: in Shtime/Štimlje the has been created contrary to the applicable legal and policy framework; In Gračanica/Graçanicë the Review ing claims by communities or their post has not been established despite the presence of communities members that the acts or decisions of meeting the 10% threshold. the municipal assembly violate their 1 constitutionally guaranteed rights *** Community Affiliation of 9 Yes No DCMACs ***The next step for any of such cases would be f or the DCMAC to refer the matter to the municipal assembly for reconsideration of the act or decision. If the municipal assembly chooses not to reconsider its act or decision or the DCMAC deems that, even upon reconsideration, the act or decision 1 Kosovo Albanian presents a v iolation of a constitutionally-guaranteed right, then the DCMAC 1 ref ers the matter directly to the Constitutional Court. Kosovo Ashkali 1 Kosovo Gorani Functioning & Reporting 7 Kosovo Turk Yes No
2 2
Gender Distribution of DCMACs 8 8 During the reporting period, all DCMACs w ere men.
DCMACs w ith w ork plans DCMACs w ho reported on in 2018 their w ork to the municipal assembly in 2018
Nënkryetarët e komunave për komunitete (NKKK) 2018 Nënkryetari i komunës për komunitete është mekanizëm lokal mbrojtës që është i detyrueshëm në komunat ku komunitetet në pakicë numerike përbëjnë të paktën 10 % të popullsisë së komunës. Kjo pozitë mund të themelohet po ashtu edhe në ato komuna ku numri i banorëve nga radhët e komuniteteve në pakicë numerike nuk e arrin pragun prej 10%, me vendim të kuvendit të komunës. NKKK ka mandat që të ofrojë këshilla dhe udhëzime për kryetarin për çështje që lidhen me komunitetet dhe duhet t’i përfaqësojë të gjitha komunitetet që banojnë në komunë. Kandidatin për NKKK e propozon kryetari i komunës dhe e miraton kuvendi i komunës.. Dokumentet kryesore që rregullojnë krijimin dhe mandatin e NKKK-ve janë Ligji për vetëqeverisjen lokale (Nr. 03 / L-040, 2008), Udhëzimi administrativ i Ministrisë së Administrimit të Pushtetit Lokal nr. 01/2014 për procedurën e emërimit të nënkryetarëve të komunave dhe Termat e referencës për NKKK.
Krijimi i pozitës së NKKK Numri i NKKK-ve që realizojnë detyra Pozita e NKK është krijuar tashmë në 16 nga 38 komuna - komunat ku ky post është i detyrueshëm pasi që plotësohet pragu prej siç përcaktohet me legjislacion (Sipas monitorimeve të rregullta të ekipeve në terren të OSBE-së dhe 10% j anë shenj uar me të zezë të mbylltë: rishikimeve periodike specifike nga ekipet në terren, si edhe raporteve që kanë nxjerrë komunat) Dragash* Mamushë Ferizaj Mitrovicë Jugore** 1 Fushë Kosovë Novobërdë Graçanicë** Obiliq Ofrimi i këshillave dhe udhëzimeve 10 Kamenicë* Prizren** për kryetarin lidhur me çështjet që Kllokot** Shtërpcë kanë të bëjnë me komunitetet 2 Leposaviq** Zveçan Mbështetja e kërkesave të Lipjan Zubin Potok komunitetet drejtuar trupave 9 komunale * Në Dragash pozita është krijuar rishtazi, më 19 dhjetor 2017. Në Kamenicë, mekanizmi ishte shpërbërë nga kry etari i komunës në dhjetor 1 Realizimi i vizitave informuese tek të v itit 2016 pas dorëheqjes së NKKK-së së atëhershëm. Megjithatë, komunitetet dhe/ose promovimi i aktiviteteve mekanizmi u krijua sërish në mars të v itit 2018. ** Në Graçanicë, Kllokot, Leposav iq, Mitrov icë Jugore dhe Prizren, pozita informuese të komunës 10 është krijuar gjatë kësaj periudhe raportuese porse NKK nuk është emëruar. Sigurimi i zbatimit efektiv nga ana e ekzekutivit të komunës të projekteve 2 /aktiviteteve/politikave/ rregulloreve lidhur NKK-të sipas komunitetit me mbrojtjen dhe promovimin e të drejtave 9 të komuniteteve
2 Shqiptarë të Kosovës 4 Ashkali të Promovimi i dialogut ndërmjet komuniteteve 1 5 7 Kosovës Boshnjakë të Kosovës Promovimi i ndërtimit të besimit të ndërsjellë 5 3 Serbë të mes komuniteteve dhe institucioneve komunale Kosovës 6
NKK-të sipas gjinisë Siguron se janë paraparë fonde të mjaftueshme në buxhet për mbrojtjen dhe promovimin e të *Mamushë drejtave të komunitetit dhe se nevojat dhe interesat e komuniteteve merren parasysh gjatë 4 1 5 procesit të përgatitjes së buxhetit* Gra Burra *Në Ferizaj dhe Kamenicë, NKK nuk ishte në dety rë Po Jo 10 gjatë procesit të përgatitjes së buxhetit
Misioni i OSBE-së në Kosovë (OSCE) ofron mbështetje për përmirësimin e pjesëmarrjes së komuniteteve në proceset e vendimmarrjes e qeverisjes si dhe në institucione. Në suazat e këtyre përpjekjeve, OSBE-ja e monitoron rregullisht punën e mekanizmave komunalë për mbrojtjen e komuniteteve. Këto fletushka informuese kanë si qëllim t’u ofrojnë institucioneve relevante tregues që mund t’u ndihmojnë për t’i identifikuar mangësitë në respektimin e kritereve ligjore. Zëvendëskryesuesit e kuvendit të komunës për komunitete (ZKKKK) 2018 Zëvendëskryesuesi i kuvendit komunal për komunitete është mekanizëm lokal mbrojtës që është i detyrueshëm në komunat ku komunitetet përbëjnë të paktën 10% të popullsisë së komunës. Është i mandatuar për t’i shqyrtuar të gjitha ankesat nga pjesëtarët e komunitetit në lidhje me shkeljet e të drejtave të tyre përmes akteve ose vendimeve të kuvendit komunal dhe është përgjegjës për referimin e shkeljeve të tilla në kuvendin e komunës. ZKKKK mund të kërkojë rishqyrtimin e aktit ose vendimit përkatës. Përveç kësaj, në rrethana specifike, ZKKKK mund t’i drejtohet Gjykatës Kushtetuese dhe t’ia paraqesë aktet ose vendimet që konsideron se shkelin një të drejtë të garantuar me kushtetutë. Kjo pozitë nuk mund të themelohet në komunat ku popullsia nga radhët e komuniteteve në pakicë numerike nuk e arrin pragun prej 10 % dhe mbahet nga anëtari i komunitetit i cili merr më së shumti vota nga lista e hapur e kandidatëve për zgjedhjet komunale. Dokumentet kryesore që rregullojnë krijimin dhe mandatin e ZKKKK -ve janë Ligji për Vetëqeverisjen Lokale (Nr.03/L-040, 2008) dhe Udhëzuesi për ZKKKK.
Krijimi i pozitës së ZKKKK Numri i ZKKKK-ve që realizojnë detyra ZKKKK-të janë krijuar tashmë në 10 nga 38 siç përcaktohet me legjislacion (Sipas monitorimeve të rregullta të ekipeve në terren të OSBE-së komuna: dhe rishikimeve periodike specifike nga ekipet në terren, si edhe raportev e që kanë nxjerrë komunat) Fushë Kosovë Mitrovicë Veriore** 4 Shtime Novobërdë Shtërpcë Prizren Promovimi i dialogut ndërmjet 6 Kllokot Zveçan** komuniteteve Leposaviq* Zubin Potok** Adresimi i shqetësimeve dhe çështjeve që * Në Leposaviq, komuna nuk e ka emëruar askënd në këtë lidhen me nevojat e komuniteteve në 4 pozitë. mbledhjet dhe punimet e kuvendit komunal ** Paqartësia në lidhje me krijimin e pozitës për shkak të e tij 6 mungesës së të dhënave zyrtare të regjistrimit të popullatës në këto komuna. Vini re: Në Shtime, kjo pozitë është krijuar në kundërshti me Shqyrtimi i pretendimeve nga 1 kuadrin ligjore dhe të politikave në fuqi; Në Graçanicë, komunitetet ose pjesëtarët e tyre që Po pozita nuk është krijuar përkundër pranisë së komuniteteve aktet ose vendimet që përmbushin pragun prej 10%. e kuvendit komunal shkelin të drejtat Jo e tyre të garantuara me kushtetutë*** 9
ZKKKK-të sipas komunitetit ***Në raste të tilla, hapi i radhës për ZKKKK-në do të jetë që të kërkojë rishqy rtimin e aktit ose vendimit në kuvendin e komunës. Nëse kuvendi nuk 1 e rishqy rton aktin apo vendimin ose ZKKKK konsideron se rezultati, pas rishqy rtimit, ende paraqet shkelje të të drejtave të garantuara kushtetuese, 1 Shqiptarë të ai e parashtron çështjen në Gjy katën Kushtetuese. Kosovës Ashkali të Funksionimi & Raportimi 1 Kosovës Po Jo Goranë të 7 Kosovës Turq të Kosovës 2 2
8 8
ZKKKK-të sipas gjinisë ZKKKK-të me plan të ZKKKK-të të cilët kanë raportuar për punën e tyre Gjatë periudhës së raportimit, të gjithë ZKKKK-të ishin punës në vitin 2018 para kuvendit të komunës burra. në vitin 2018