Nënkryetarët e Komunave për Komunitete (NKKK) 2019 Nënkryetari i Komunës për Komunitete (NKKK) është mekanizëm lokal i mbrojtjes i detyrueshëm në komuna ku komunitetet në pakicë numerike përbëjnë të paktën dhjetë përqind të popullsisë së komunës. Me vendim të kuvendit komunal, mund të krijohet edhe në komuna ku popullsia e komuniteteve në pakicë numerike nuk e arrin pragun prej dhjetë për qind. NKKK është i mandatuar për të dhënë këshilla dhe udhëzime për kryetarin e komunës për çështjet që lidhen me komunitetet dhe duhet të përfaqësojë të gjitha komunitetet që banojnë në komunë. Kandidati për NKK propozohet nga kryetari i komunës dhe miratohet nga kuvendi komunal. Dokumentet kryesore që rregullojnë krijimin dhe funksionimin e NKK-ve janë Ligji për vetëqeverisjen lokale, (Nr. 03 / L-040, 2008), Ministria e Administrimit të Pushtetit Lokal Udhëzimi Administrativ nr. 01/2014 mbi procedurën e emërimit të nënkryetarëve në komuna dhe termat e referencës për NKKK-të.
Themelimi Numri i NKKK-ve që ndërmarrin detyra NKKK është themeluar në 14 nga 38 komuna: të përcaktuara nga korniza ligjore dhe e Dragash Ferizaj politikave Fushë Kosovë Graçanicë* Sigurimi i këshillave dhe udhëzimeve Kamenicë Kllokot 13 për Kryetarin e Komunës rreth Yes Po Lipjan Mamushë çështjeve të komuniteteve Novobërdë Obiliq No Jo Prizren Shtërpcë Zubin Potok** Zveçan** 1 Mbështetja e kërkesave të komuniteteve Shkronjat e pjerrëta tregojnë se në cilat komunat NKKK-të janë të detyrueshëm për organet komunale sipas regjistrimit të popullatës. 12 * Në Graçanicë, posti ishte bosh gjatë periudhës së raportimit, megjithëse është i detyrueshëm. Nuk pasqyrohet në diagramët e këtij dokumenti. **Shifrat e popullsisë së këtyre komunave ishin të paqarta pasi nuk u mbajt Zhvillimi i komunikimit me komunitetet dhe/ose 2 regjistrimi i popullatës në to. Të gjitha gjetjet në këtë grup të të dhënave bazohen në monitorimin e rregullt të promovimi i aktiviteteve të kontaktimit nga ekipeve në terren dhe rishikimet specifike periodike, si dhe raportet e prodhuara komuna nga komunat. 11
Sigurimi që ekzekutivi komunal zbaton në Lidhja e NKKK-se me komunitetet mënyrë efektive projekte, aktivitete, politika dhe 4 rregullore që lidhen me mbrojtjen dhe 2 Shqiptar i Kosovës promovimin e të drejtave të komuniteteve 9
6 Ashkali i Kosovës 2 5 Promovimi i dialogut ndërmjet komuniteteve Boshnjak i Kosovës 8 3 Serb i Kosovës
Promovimi i ndërtimit të besimit ndërmjet 5 komuniteteve dhe institucioneve komunale Përbërja gjinore e NKKK-ve* 8
3 Gra Të sigurohet që janë paraparë fonde të mjaftueshme në buxhet për mbrojtjen dhe 4 10 Burra promovimin e të drejtave të komuniteteve dhe që nevojat dhe interesat e komuniteteve të merren 9 parasysh gjatë procesit të përgatitjes së buxhetit. * Tri komunat me NKKK gra janë Kllokoti, Mamusha dhe Prizreni
Misioni i OSBE-së në Kosovë mbështet përmirësimin e pjesëmarrjes së komuniteteve në proceset dhe institucionet publike vendimmarrëse dhe qeverisëse. Për të ndihmuar në këtë përpjekje, Misioni i OSBE-së në Kosovë rregullisht monitoron punën e mekanizmave komunalë të mbrojtjes së komuniteteve. Këto fletë informative synojnë të sigurojnë për aktorët përkatës komunalë dhe institucionet qeveritare, tregues që mund të ndihmojnë në identifikimin e boshllëqeve dhe përmirësimin e pajtueshmërisë. Zëvendëskryesuesit e Kuvendeve Komunale për Komunitete (ZKKKK) 2019 Zëvendëskryesuesi i Kuvendit Komunal për Komunitete është mekanizëm lokal i mbrojtjes i detyrueshëm kur komunitetet përbëjnë të paktën 10 përqind të popullsisë së komunës. Është i mandatuar për të shqyrtuar të gjitha ankesat nga pjesëtarët e komuniteteve në lidhje me shkeljet e të drejtave të tyre përmes akteve ose vendimeve të kuvendit komunal dhe është përgjegjës për referimin e shkeljeve të tilla në kuvendin komunal. ZKKKK mund të kërkojë rishikimin e aktit ose vendimit përkatës. Për më tepër, në rrethana specifike, ZKKKK mund të dorëzojë aktet ose vendimet, që konsiderohen se shkelin një të drejtë të garantuar me kushtetutë, në Gjykatën Kushtetuese. Kjo pozitë nuk mund të themelohet në komuna ku popullsia e komuniteteve në pakicë numerike nuk e arrin pragun prej dhjetë për qind, dhe postin e mban anëtari i komunitetit i cili ka marr më së shumti vota nga lista e hapur e kandidatëve për zgjedhjet komunale. Dokumentet kryesore që rregullojnë krijimin dhe mandatin e ZKKKK-së janë Ligji për vetëqeverisjen lokale (Nr. 03 / L-040, 2008) dhe Udhëzimet për zëvendëskryesuesin e kuvendit komunal për komunitete.
Themelimi Numri i ZKKKK-ve që ndërmarrin detyra siç ZKKK është krijuar në 10 nga 38 komuna: përcaktohet nga legjislacioni (Bazuar në monitorimin e ekipeve në terren rishikimet specifike periodike nga ekipet në terren, si dhe raportet e prodhuara nga komunat) Dragash Fushë Kosovë* Graçanicë Kllokot Po 2 Mitrovicë Veriore** Novobërdë Promovimi i dialogut ndërmjet Jo Prizren Shtërpcë komuniteteve 7 Zubin Potok** Zveçan**
*Ndonëse ishte e detyrueshme në Fushë Kosovë, komuna nuk e emëroi askënd në këtë pozitë. Kjo komunë nuk Adresimi i shqetësimeve dhe çështjeve që lidhen me nevojat e komuniteteve në 4 përfaqësohet në diagramët shoqërues. **Paqartësi në lidhje me krijimin e pozitës për shkak të mbledhjet e kuvendit komunal dhe punën e 5 mungesës së të dhënave zyrtare të regjistrimit të popullatës tij për këto komuna. Rishikimi i pretendimeve nga komunitetet ose 2 anëtarët e tyre se aktet ose vendimet e kuvendit komunal shkelin të drejtat e tyre të 7 Lidhja e ZKKKK-së me garantuara me kushtetutë ***
komunitetet *** Hapi tjetër për ndonjë nga rastet e tilla do të ishte që ZKKKK t'ia referojë çështjen kuvendit komunal për rishikimin e aktit ose vendimit. Nëse kuvendi komunal zgjedh të mos rishikojë aktin ose vendimin e tij ose ZKKKK konsideron se, edhe pas rishikimit, akti ose vendimi paraqet shkelje të një 1 të drejte të garantuar me kushtetutë, atëherë ZKKKK e referon çështjen Shqiptar i Kosovës drejtpërdrejt në Gjykatën Kushtetuese. 1 Goran i Kosovës Funksionimi & Raportimi 7 Turk i Kosovës Yes Po No Jo
1 1
Përbërja gjinore e ZKKKK-ve Gjatë periudhës së raportimit, të gjithë ZKKKK-të ishin 8 8 burra. ZKKKK të cilët kanë ZKKKK-të të cilët kanë hartuar plan pune. hartuar raport zyrtar periodik për Kuvendin Komunal.
Deputy Mayors for Communities (DMCs) 2019 The Deputy Mayor for Communities (DMCs) is a local protection mechanism obligatory in municipalities where communities in a numerical minority make up at least ten percent of the municipality's population. It can also be established in municipalities where the population of communities in a numerical minority does not meet the ten percent threshold, upon the decision of the municipal assembly. The DMC is mandated to provide advice and guidance to the Mayor on issues related to communities and should represent all communities residing in the municipality. The DMC candidate is proposed by the Mayor and approved by the municipal assembly. Key documents regulating the establishment and the mandate of the DMCs are the Law on Local Self Government (No. 03/L-040, 2008), the Ministry of Local Government Administration Administrative Instruction No. 01/2014 on the procedure of appointment of deputy mayors in municipalities and the DMC Terms of Reference.
Establishment Number of DMCs undertaking duties DMCs are established in 14 out of 38 municipalities: prescribed by the legal and policy Dragash/Dragaš Ferizaj/Uroševac framework Fushë Gračanica/Graçanicë* Kosovë/Kosovo Polje Providing advice and guidance to 13 Kamenicë/Kamenica Klokot/Kllokot the Mayor on community issues Yes Lipjan/Lipljan Mamuşa/Mamushë/Mamuša No Novo Obiliq/Obilić Brdo/Novobërdë 1 Prizren Štrpce/Shtërpcë Supporting communities' requests Zubin Potok** Zvečan/Zveçan** to municipal bodies 12 Italics denote which DMCs are mandatory according to the census. * In Gračanica/Graçanicë, the post was vacant during the reporting period despite being mandatory. It is not reflected in the pie charts of this document. Undertaking outreach to communities and/or 2 **The population figures of these municipalities were ambiguous as census was not held. promoting outreach activities by the All findings in this data set are based on field teams’ regular monitoring and municipality 11 periodic specific reviews as well as reports produced by the municipalities.
Ensuring that the municipal executive Community Affiliation of DMCs effectively implements projects, activities, 4 policies, and regulations related to the protection and promotion of communities' 9 2 Kosovo Albanian rights
6 Kosovo Ashkali 2 5 Promoting inter-community dialogue Kosovo Bosniak 8
3 Kosovo Serb Promoting confidence building between 5 communities and municipal institutions Gender Distribution of DMCs* 8
3 Ensuring that sufficient funding is foreseen in the Women 4 budget for the protection and promotion of 10 Men community rights and that the needs and interests of communities are taken into 9 consideration during the budget preparation * The three municipalities with women DMC are Klokot/Kllokot, Mamuşa/Mamushë/Mamuša and Prizren process.
The OSCE Mission in Kosovo supports improved communities' participation in public decision-making and governance processes and institutions. To assist in this effort, the OSCE Mission in Kosovo regularly monitors the performance of municipal communities' protection mechanisms. These information sheets aim to provide the relevant institutions with indicators that can assist in identifying gaps and improvement in compliance. Deputy Chairpersons for the Municipal Assembly for Communities (DCMACs) 2019 The Deputy Chairperson of the Municipal Assembly for Communities is a local protection mechanism obligatory when communities make up at least 10 percent of the municipality's population. It is mandated to review all complaints by community members regarding violations of their rights through acts or decisions of the municipal assembly and is responsible for referring such violations to the municipal assembly. The DCMAC can request the reconsideration of the relevant act or decision. In addition, under specific circumstances, DCMAC may submit acts or decisions, considered to be violating a constitutionally guaranteed right, to the Constitutional Court. This position cannot be established in municipalities where the population of communities in a numerical minority does not meet the ten percent threshold, and the post is held by the community member who received the most votes from the open list of candidates for the municipal elections. Key documents regulating the establishment and the mandate of the DCMACs is the Law on Local Self Government (No.03/L-040, 2008) and the Guidelines for the Deputy Chairperson of the Municipal Assembly for Communities.
.Establishment Number of DCMACs undertaking duties as DCMACs are established in 10 of 38 municipalities: prescribed by legislation (Based on field teams’ monitoring, periodic specific review by the field teams, and reports produced by municipalities) Dragash/Dragaš Fushë Kosovë/Kosovo 2 Polje* Promoting inter-community dialogue Gračanica/Graçanicë Klokot/Kllokot 7 Mitrovica/Mitrovicë North** Novo Brdo/Novobërdë Prizren Štrpce/Shtërpcë Zubin Potok** Zvečan/Zveçan** Addressing concerns and issues related to *While mandatory in Fushë Kosovë/Kosovo Polje, the the needs of communities in the meetings of 4 municipality did not appoint anyone to the post. This the municipal assembly and its work 5 municipality is not represented in the accompanying pie charts. **Ambiguity regarding the establishment of the post due to Reviewing claims by communities or their 2 lack of official census data for these municipalities. members that the acts or decisions of the municipal assembly violate their constitutionally guaranteed rights*** 7 Community Affiliation of DCMACs ***The next step for any of such cases would be for the DCMAC to refer the matter to the municipal assembly for reconsideration of the act or decision. If the municipal assembly chooses not to reconsider its act or decision or the DCMAC deems that, even upon reconsideration, the act or decision presents a violation of a constitutionally-guaranteed right, then the DCMAC 1 Kosovo Albanian refers the matter directly to the Constitutional Court. 1 Kosovo Gorani Functioning & Reporting 7 Kosovo Turk Yes No
1 1
Gender Distribution of DCMACs During the reporting period, all DCMACs were men. 8 8
DCMACs who drafted a DCMACs who drafted a work plan. formal periodic report to the Municipal Assembly.
Zamenici predsednika opština za zajednice (ZPOZ) u 2019 Zamenik predsednika opštine za zajednice (ZPOZ) je obavezan lokalni mehanizam zaštite u opštinama u kojima zajednice u brojčanoj manjini čine najmanje deset posto stanovništva opštine. Ovaj mehanizam može, po odluci skupštine opštine, da se uspostavi i u opštinama gde zajednice u brojčanoj manji ne ispunjavaju prag od deset posto. ZPOZ ima mandat da daje savete i smernice predsedniku opštine o pitanjima koja se odnose na zajednice i treba da predstavlja sve zajednice koje žive u opštini. Kandidata za ZPOZ predlaže predsednik opštine, a odobrava skupština opštine. Ključni dokumenti koji regulišu osnivanje i mandat ZPOZ su Zakon o lokalnoj samoupravi (br. 03/L-040, 2008), Administrativno uputstvo Ministarstva administracije lokalne uprave br. 01/2014 za postupak imenovanja zamenika predsednika opština u opštinama i Opis radnih zadataka za ZPOZ.
Osnivanje Broj ZPOZ koji obavljaju zadatke ZPOZ su osnovani u 14 od 38 opština: propisane pravnim i okvirom praktične Dragaš Uroševac politike Kosovo Polje Gračanica * Davanje saveta i smernica predsedniku Kamenica Klokot 13 opštine o pitanjima koja se tiču Yes Da Lipljan Mamuša zajednica Novo Brdo Obilić No Ne Prizren Štrpce Zubin Potok** Zvečan ** 1 Pružanje podrške zajednicama u Kurziv označava koji su ZPOZ obavezni prema popisu. slanju zahteva opštinskim telima 12 * U Gračanici je ovo mesto bilo upražnjeno tokom izveštajnog perioda, iako je bilo obavezno. Ovo nije reflektovano u kružnim grafikonima u ovom dokumentu. **Podaci o broju stanovnika u ovim opštinama bili su neodređeni jer popis nije 2 održan. Rad na terenu sa zajednicama i/ili promovisanje Svi nalazi u ovom skupu podataka zasnovani su na redovnoj aktivnosti praćenja rada na terenu od strane opštine od strane terenskih timova i specifičnim periodičnim pregledima, kao i na izveštajima koje su pripremile opštine. 11
Osiguravanje da opštinska izvršna vlast Etnička pripadnost ZPOZ efikasno realizuje projekte, aktivnosti, praktične 4 politike i uredbe koje se odnose na zaštitu i 2 promovisanje prava zajednica 9 Kosovski Albanci 6 2 Kosovske Aškalije 5 Promovisanje dijaloga između zajednica Kosovski Bošnjaci 8 3 Kosovski Srbi Promovisanje izgradnje poverenja između 5 zajednica i opštinskih institucija Rodna pripadnost ZPOZ* 8
3 Žene Osiguravanje da je u budžetu predviđeno dovoljno finansijskih sredstava za zaštitu i 4 10 Muškarci promovisanje prava zajednica i da su potrebe i interesi zajednica uzeti u obzir tokom procesa 9 pripreme budžeta * Tri opštine u kojima su ZPOZ žene su Klokot, Mamuša i Prizren
Misija OEBS-a na Kosovu podržava veće učešće zajednica u institucijama i procesima donošenja odluka i upravljanja. Da bi pomogla u tome, Misija OEBS-a na Kosovu redovno prati učinak opštinskih mehanizama za zaštitu zajednica. Svrha ovih informativnih listova jeste da relevantnim institucijama predstavi pokazatelje koji mogu da im pomognu u utvrđivanju nedostataka i poboljšanju poštovanja relevantnih propisa. Zamenici predsedavajućih skupština opština za zajednice (ZPSOZ) u 2019 Zamenik predsedavajućeg skupštine opštine za zajednice je obavezan lokalni mehanizam zaštite kada zajednice čine najmanje 10 posto stanovništva opštine. Njegov mandat je da razmatra sve žalbe pripadnika zajednice na akta ili odluke skupštine opštine kojima se krše njihova prava i odgovoran je da predmet uputi skupštini opštine. ZPSOZ može da traži da se ponovo razmotri relevantan akt ili odluka. Pored toga, pod određenim okolnostima ZPSOZ može da podnese Ustavnom sudu akta ili odluke za koje smatra da krše neko ustavom zagarantovano pravo. Ova funkcija ne može da se uspostavi u opštinama u kojima je broj pripadnika zajednica u brojčanoj manjini manji od deset posto, a tu funkciju obavlja pripadnik zajednice koji je dobio najviše glasova i koji je bio na otvorenoj listi kandidata za opštinske izbore. Ključni dokumenti koji regulišu osnivanje i mandat ZPSOZ su Zakon o lokalnoj samoupravi (br.03/L-040, 2008) i Smernice za zamenika predsedavajućeg skupštine opštine za zajednice.
Osnivanje Broj ZPSOZ koji obavljaju zadatke ZPSOZ su osnovani u 10 od 38 opština: predviđene zakonskim propisima (Na osnovu aktivnosti praćenja od strane terenskih timova, specifičnih periodičnih pregleda koji vrše terenski timovi, kao i izveštaja koje su pripremile Dragaš Kosovo Polje* opštine) Gračanica Klokot Da 2 Severna Mitrovica ** Novo Brdo Promovisanje dijaloga između Ne Prizren Štrpce zajednica Zubin Potok** Zvečan ** 7
*Iako je ovo mesto obavezno u Kosovom Polju, ova opština nije imenovala nikoga. Ova opština nije predstavljena na Rešavanje problema i pitanja koja se 4 pratećim kružnim grafikonima. odnose na potrebe zajednica na sastancima **Neodređenost u pogledu uspostavljanja ove funkcije jer skupštine opštine i tokom njenog rada 5 nema zvaničnih podataka sa popisa za ove opštine.
Razmatranje žalbi zajednica ili njihovih 2 pripadnika da akti ili odluke skupštine opštine krše njihova ustavom zagarantovana 7 Etnička pripadnost ZPSOZ prava***
***Sledeći korak u takvim slučajevima bio bi da ZPSOZ uputi predmet skupštini opštine kako bi ponovo razmotrila akt ili odluku. Ako skupština 1 opštine odluči da ne razmatra ponovo svoj akt ili odluku ili ako, i nakon Kosovski Albanci ponovnog razmatranja, ZPSOZ smatra da se aktom ili odlukom krši neko 1 ustavom zagarantovano pravo, onda on upućuje predmet direktno Kosovski Gorani Ustavnom sudu.
Kosovski Turk 7 Funkcionisanje i izveštavanje Yes Da
1 No Ne 1
Rodna pripadnost ZPSOZ Tokom perioda izveštavanja svi ZPSOZ su bili muškarci. 8 8
ZPSOZ koji su pripremili ZPSOZ koji su sastavili plan rada. zvanični periodični izveštaj za Skupštinu opštine