Gender-Based Hate Crime

Gender-Based Hate Crime Gender-Based Hate Crime Gender-based hate crimes are What Is Hate Crime? What are Gender- Based Hate Crimes? a consequence of gender inequalities Criminal Offence + Bias Motivation Gender-based hate crimes and disproportionately affect women, = Hate Crime are criminal offences motivated by bias against as well as anyone perceived as not • Hate crimes comprise two a person’s gender. Such elements: a criminal offence crimes target people, property complying with prevailing gender and a bias motivation. or associations connected • First, hate crimes require with people or groups due norms. Gender-based hate crimes often a base offence to have to their actual or perceived occurred. In other words, gender. Laws that address seek to intimidate and suppress ways the act committed must crimes motivated by bias constitute an offence under and that cover gender as of life or expressions of identity that criminal law. If there is no a protected characteristic underlying crime, there is no differ as to whether the term are perceived as not complying with hate crime. sex or gender is used. • The second element of a hate traditional gender norms. They have crime is that the perpetrator One of the motivating factors must commit the criminal act behind this type of crime is a significant, long-lasting impact on the with a particular bias motive the perpetrator’s perceptions or motives (such as a bias of gender norms. The victims victims, and undermine security and against a victim’s disability, of such crimes are often religion, ethnicity, colour targeted due to their perceived social cohesion by perpetuating gender and/or their gender). The deviation from gender norms, presence of a bias motive including on the basis of inequalities. The existence of such is what differentiates hate their sexual orientation and crimes from ordinary crimes. gender identity. Gender-based crimes also underscores wider trends • A hate crime has taken hate crimes may also target place when a perpetrator people or property due to of intolerance towards other groups. has intentionally targeted their association, professional an individual or property affiliation with or activism Everyone has a role to play in countering because of one or more on gender issues, such as protected characteristics, or women’s rights groups and this and all forms of intolerance. expressed hostility towards civil society organizations the protected characteristic(s) working with victims of during the crime. violence.

ODIHR’s events bring together civil society representatives, policymakers, Victims of gender-based hate crimes may be selected solely due to their criminal justice actors and others to improve understanding of hate crimes, gender, or on the basis of multiple identity traits, such as their gender, including those motivated by a gender-based bias. (ODIHR/Piotr Markowski) ethnicity and/or religion. Any individual or group, planning clinic and/or investigation and prosecution. Effective access to justice regardless of their gender, other places that might be Data on gender-based hate remains a critical challenge for can be a victim of gender- frequented by individuals of crimes should be collected victims, and one that OSCE based hate crime. However, a specific gender? and gender disaggregated, to participating States need gender-based hate crime • Was the property previously better understand the extent to to address. Governments disproportionately affects targeted in a gender-based which women, men and others have a central role to play in women and girls. Victims may hate incident or crime? are affected by such crimes, ensuring access to justice, be selected solely due to their • In the case of an attack and to identify appropriate from the initial assessment gender, or on the basis of against property, was an measures to counter gender- of victims’ needs by police multiple identity traits, such as object or symbol left at the based hate crimes. When officers to developing support their gender and religion. scene that can be perceived investigating and addressing mechanisms for victims. as offensive or threatening gender-based hate crimes, it Failure to effectively investigate Some cases of gender- on the basis of gender? is important to consider the hate crimes – including those based violence can be • What was the nature of the possible multiple identities of motivated by a gender bias – treated as gender-based violence? Were symbols the victim (such as religion can have a detrimental effect hate crimes. However, representing a specific and ethnicity or gender), on the victims and society at the perpetrator must have gender targeted? as this can have significant large. demonstrated a gender bias • Does the suspect belong ramifications for individual during the incident for it to be to a hate group that targets victims. To be effective, police considered a hate crime. people based on their responses and government gender? This could include Reporting Gender- policies to counter gender- How to Recognize movements characterized Based Hate Crimes based hate crimes must be Gender-Based Hate by misogynistic views (such evidence-based and draw on Crimes as “incels”), violent men’s Gender-based hate crimes, official hate crime data, as well rights activists and groups like all hate crimes, are under- as on reports from civil society There are a number of advocating intolerance reported. The reasons for and international organizations. indicators that can help to against people based on this are numerous: gender- Increased public awareness identify a gender bias in their gender. Does the based hate crimes may not of hate crime, hate crime a potential hate crime. Such suspect’s background or have been widely defined in recording by states, measures indicators, known as “bias criminal record show that either law or practice, while to encourage reporting by indicators”, can prompt they have committed similar the gender element is often victims, and civil society authorities to investigate incidents in the past? overlooked in hate crimes monitoring and reporting will a crime as a gender-based • Was the victim a women’s motivated by multiple biases. all help reveal the scope of hate crime, enabling a tailored rights, feminist or LGBTI Under-reporting makes it the problem in more detail, response. activist, or a human rights difficult to obtain an accurate enabling policymakers to defender dealing with the picture of the problem. identify appropriate responses. The following questions can protection and safety of help identify gender-based specific groups on the basis hate crimes: of gender? • Did the incident take place • Do the victims or witnesses on a date of significance perceive the incident as either for the perpetrator or Examples of Gender-Based Hate Crimes motivated by bias based on the affected communities the victim’s gender? (e.g., International Women’s • Two women working with an association that assists hate • Were there comments, Rights Day or during the crime victims were repeatedly subjected to misogynist written statements, gestures 16 Days of Activism against insults and death threats online. or graffiti that indicate bias? Gender Based Violence • A Jewish feminist activist working with women from minority This can include the use Campaign)? communities was repeatedly subjected to anti-Semitic and of gender-based insults, • Is there any other clear misogynist insults and death threats via social media. tropes, stereotypes and motive? The lack of other • The campaign office of a woman candidate for elected prejudices, such as those motives is also a reason to office was vandalized with graffiti containing sexist insults. related to women’s roles consider a bias motivation. • A woman was stabbed multiple times with a knife by a man in the public or private who self-identified as an “incel” (involuntarily celibate). The spheres. Gender-based hate crimes woman and her eight-month-old baby sustained injuries. • Was the targeted property should be monitored and • Three men dressed as women and one woman were a place of professional, recorded as a separate subjected to gender-based and misogynist insults, legal, cultural or health category of crimes. Where threatened, slapped and punched in the face, eyes and significance, such a crime is committed with nose on the night of International Women’s Day. as a women’s rights multiple bias motives, each of • A young woman was attacked and beaten in public by three organization, an LGBTI these biases must be recorded men for wearing a skirt. association, a family and addressed during What Can You Do? • Equinet- the European Network of Equality Bodies: http://www.equineteurope.org/ There are a number of organizations that can assist victims • The International Ombudsman Institute (IOI): www.theioi.org of hate crime. Victim Support Europe, Victim Support United • The European Network of National Human Rights Institutions Kingdom, Assistance for Victims of Crime in Canada and the (ENNHRI): www.ennhri.org United States, Equality bodies, ombuds institutions addressing discrimination and civil society organizations play a central role in ODIHR Guides on Hate Crime countering hate crimes. They serve as vital links between victims, communities and local authorities. You can contact these ODIHR has compiled good practices from OSCE participating organizations, your local support association or your ombuds States on addressing hate crime and has shared these in a institution to find out more about gender-based hate crimes: number of publications, available on our website at: www.osce.org/odihr/guides-related-to-hate-crime • Victim Support Europe: https://victimsupport.eu/ • Victim Support United Kingdom: Find out more about gender-based hate crimes and how civil https://www.victimsupport.org.uk/help-and-support/ society can report incidents to ODIHR by visiting our dedicated get-help Hate Crime Reporting Website at: www.hatecrime.osce.org • Assistance for Victims of Crime, Government of Canada: https://www.canada.ca/en/services/policing/victims.html • Victim Connect Resource Center, United States National Center for Victims of Crime: https://victimconnect.org/learn/types-of-crime/hate- crimes/

More information: OSCE Office for Democratic For detailed information about Institutions and Human Rights ODIHR’s hate crime initiatives and ul. Miodowa 10 to view its full range of resources 00-251 Warsaw and publications, please visit: Poland www.osce.org/odihr/tolerance Tel.: +48 22 520 0600 Fax: +48 22 520 0605 E-mail: tndinfo@odihr.pl

Crimes de haine fondés sur le genre Crimes de haine fondés sur le genre Les crimes de haine fondés sur le genre Qu’est-ce qu’un crime un individu ou un bien en de haine ? raison d’une ou plusieurs sont une conséquence des inégalités caractéristiques protégées, entre les sexes et touchent en grande Infraction pénale ou s’il a exprimé son hostilité + mobile discriminatoire envers cette ou ces caracté- majorité les femmes, ainsi que toute per- = crime de haine ristiques lors de l’infraction.

sonne perçue comme ne se conformant • Les crimes de haine re- Comment définir les pas aux normes de genre dominantes. groupent deux éléments : crimes de haine fon- une infraction pénale et un dés sur le genre ? Ces crimes visent souvent à intimider mobile discriminatoire. • Avant tout, pour qu’il y ait Les crimes de haine fondés et à éliminer des modes de vie ou des crime de haine, il faut la sur le genre sont des infrac- expressions d’identité perçus comme commission d’une infraction tions pénales motivées par de base. En d’autres termes, des préjugés sexistes. Ces ne respectant pas les normes de genre l’acte commis doit constituer crimes visent des personnes, un délit au titre du droit pé- des biens ou des associations traditionnelles. Ils ont un impact consi- nal. Sans infraction de base, en lien avec des personnes dérable et à long terme sur les victimes, pas de crime de haine. ou des groupes, en raison • Le deuxième élément d’un de leur genre réel ou perçu. et ils ébranlent la sécurité et la cohésion crime de haine suppose que Les lois relatives aux crimes l’auteur commet son acte motivés par les préjugés et qui sociale en perpétuant les inégalités entre criminel sous l’emprise d’un considèrent le genre comme les sexes. L’existence de ces crimes ou de plusieurs mobiles dis- une caractéristique protégée criminatoires (par exemple ne sont pas les mêmes selon ­témoigne également de tendances plus des préjugés envers le que l’on utilise le terme « sexe » handicap, la religion, l’appar- ou le terme « genre ». larges d’intolérance envers d’autres tenance ethnique, la couleur groupes. Nous avons tous un rôle à jouer et/ou le sexe de la victime). L’un des éléments déclen- L’existence d’un mobile cheurs de ce type de crime pour lutter contre cette forme d’intolé- discriminatoire est ce qui est lié à la perception que permet de faire la distinction l’auteur se fait des normes de rance et contre toutes les autres. entre crimes de haine et genre. Les victimes de ces crimes ordinaires. crimes sont souvent prises • Un crime de haine a été pour cibles en raison de leur commis si l’auteur a inten- déviation perçue des normes tionnellement pris pour cible de genre, notamment sur

Les événements organisés par le ODIHR rassemblent des représentants Les victimes de crimes de haine fondés sur le genre peuvent être choisies de la société civile, des décideurs politiques, des responsables de la justice uniquement en raison de leur genre, ou sur la base de caractéristiques pénale et d’autres participants, afin de mieux faire comprendre les crimes de multiples de leur identité, telles que leur sexe, leur appartenance ethnique haine, notamment ceux qui sont motivés par des préjugés sexistes. et/ou leur religion. (ODIHR/Piotr Markowski) la base de leur orientation préjugés fondés sur le sexe rité de groupes spécifiques contre les combattre. Lors sexuelle et de leur identité de de la victime ? sur la base du genre ? de l’enquête sur ces crimes genre. Les crimes de haine • Y a-t-il eu des commen- • L’incident a-t-il eu lieu à une et pendant la procédure, fondés sur le genre peuvent taires, des déclarations date particulièrement im- il est essentiel de prendre aussi viser des personnes ou écrites, des gestes ou portante, soit pour l’auteur en compte les éventuelles des biens, en raison de leur des graffitis indiquant un soit pour les communautés identités multiples de la victime association ou de leur affilia- ­parti-pris ? touchées (par exemple (telles que sa religion, son tion professionnelle ou de leur • Il peut s’agir du recours aux la Journée internationale appartenance ethnique ou son activisme sur les questions insultes, aux clichés, aux des droits des femmes, sexe), car elles peuvent avoir de genre, comme les groupes stéréotypes et aux préjugés ou durant la campagne des conséquences impor- de défense des droits des fondés sur le genre, tels « 16 Jours d’activisme contre tantes pour chaque victime. femmes et les organisations que ceux liés au rôle des la violence sexiste ») ? de la société civile œuvrant femmes dans le domaine • Y a-t-il un autre mobile Signaler les crimes avec des victimes de violence. public ou privé. évident ? L’absence d’autres de haine fondés sur • Le bien visé est-il un lieu mobiles est aussi une raison le genre Toute personne ou groupe, d’intérêt professionnel, juri- pour envisager le mobile quelle que soit son appar- dique, culturel ou sanitaire, discriminatoire. Comme tous les crimes de tenance sexuelle, peut être comme une organisation haine, ceux qui sont fondés victime d’un crime de haine de défense des droits de Les crimes de haine fondés sur le genre sont rarement fondé sur le genre. Cependant, la femme, une association sur le genre doivent être signalés et ce, pour plusieurs il est à noter que ces crimes ­LGBTI, une clinique de plan- surveillés et enregistrés en raisons : ces crimes ne sont touchent en grande majorité ning familial et/ou tout autre tant que catégorie de crimes généralement pas clairement des femmes et des filles. Les lieu pouvant être fréquenté distincte. Quand un crime définis dans la loi ou dans victimes peuvent être prises par des personnes d’un est perpétré en présence de la pratique, et la dimension pour cible uniquement en genre spécifique ? multiples mobiles discrimina- sexiste est souvent négligée raison de leur genre, ou sur la • Le bien a-t-il déjà été pris toires, chacun de ces mobiles dans les crimes de haine moti- base de caractéristiques mul- pour cible dans un incident doit être enregistré et exami- vés par des préjugés multiples. tiples de leur identité, comme ou un crime de haine fondé né lors de l’enquête et de la En l’absence de signalement, leur appartenance sexuelle et sur le genre ? procédure. Les données sur il est plus difficile d’obtenir une leur religion. • Dans le cas d’une attaque les crimes de haine fondés sur vision juste du problème. à l’encontre d’un bien, le ou le genre doivent être recueil- Certains cas de violence les auteur(s) ont-ils laissé lies et ventilées par sexe, afin L’accès effectif à la justice fondée sur le sexe peuvent sur place un objet ou un de mieux comprendre dans demeure un problème de taille être traités comme des crimes symbole pouvant être perçu quelle mesure les femmes, pour les victimes, problème de haine fondés sur le genre, comme insultant ou mena- les hommes et les autres sont que doivent résoudre les États à condition toutefois que l’au- çant sur le plan du genre ? touchés par de tels crimes, participants de l’OSCE. Les teur ait fait preuve d’un préjugé • Quelle a été la nature de la et afin de prendre les me- gouvernements ont un rôle sexiste lors de l’incident. violence ? Des symboles sures appropriées pour lutter central à jouer pour assurer représentant un genre spé- Comment reconnaître cifique ont-ils été visés ? les crimes de haine • Le suspect fait-il partie d’un Exemples de crimes de haine fondés fondés sur le genre groupe de haine visant des sur le genre personnes en fonction de Un certain nombre d’indica- leur sexe ? Il peut s’agir de • Deux femmes travaillant pour une association d’aide aux teurs permettent d’identifier mouvements caractérisés victimes de crimes de haine ont fait l’objet, de façon répé- un préjugé sexiste lors d’un par des opinions misogynes tée, d’insultes misogynes et de menaces de mort en ligne. éventuel crime de haine. Ces (comme les incels ou céliba- • Une militante féministe juive œuvrant pour des femmes de indicateurs, appelés « indica- taires involontaires), des acti- communautés minoritaires a été victime à plusieurs reprises teurs de préjugés », peuvent vistes violents pour les droits d’insultes antisémites et misogynes, ainsi que de menaces inciter les autorités à enquêter des hommes et des groupes de mort, sur les réseaux sociaux. sur le crime en tant que crime prônant l’intolérance envers • Le bureau de campagne d’une femme candidate à un man- de haine fondé sur le genre, les personnes en raison de dat électoral a été vandalisé par des graffitis contenant des favorisant ainsi une réponse leur sexe. Le casier et les insultes sexistes. adéquate. antécédents judiciaires du • Une femme a été poignardée à plusieurs reprises par un suspect montrent-ils qu’il a homme qui s’est déclaré incel (célibataire involontaire). Les questions suivantes commis des incidents simi- La femme et son bébé de huit mois ont été sérieusement peuvent aider à détecter les laires dans le passé ? blessés. crimes de haine fondés sur le • La victime est-elle une • Trois hommes habillés en femme et une femme ont fait genre : militante des droits de la l’objet d’insultes misogynes et sexistes, menacés, giflés et femme, une féministe ou une frappés au visage, aux yeux et au nez, le soir de la Journée • Les victimes ou les témoins LBGTI, ou un défenseur des internationale des droits des femmes. ont-ils l’impression que droits de l’homme œuvrant • Une jeune femme a été attaquée et battue en public par l’incident est motivé par des pour la protection et la sécu- trois hommes, sous le prétexte qu’elle portait une jupe. l’accès à la justice, depuis l’évaluation initiale des besoins des locale de soutien ou votre institution médiatrice afin d’en savoir victimes par les forces de l’ordre jusqu’à l’élaboration de mé- plus sur les crimes de haine fondés sur le genre : canismes de soutien à leur intention. L’incapacité à enquêter efficacement sur les crimes de haine – y compris ceux qui sont • Victim Support Europe: https://victimsupport.eu/ motivés par un préjugé sexiste – peut avoir des conséquences • Victim Support United Kingdom: néfastes sur les victimes et sur la société dans son ensemble. https://www.victimsupport.org.uk/help-and-support/ get-help Afin d’être efficaces, les réponses de la police et les politiques • Assistance for Victims of Crime, Government of Canada: gouvernementales visant à lutter contre les crimes de haine fon- https://www.canada.ca/en/services/policing/victims.html dés sur le genre doivent reposer sur des faits et s’appuyer sur les • Victim Connect Resource Center, United States National données officielles relatives aux crimes de haine, ainsi que sur les Center for Victims of Crime (Centre national des victimes de rapports de la société civile et des organisations internationales. la criminalité aux États-Unis): https://victimconnect.org/ Une sensibilisation accrue du public aux crimes de haine, le learn/types-of-crime/hate-crimes/ signalement de ces crimes par les États, la mise en place de me- • Equinet- the European Network of Equality Bodies: sures visant à encourager les victimes à les dénoncer, ainsi que http://www.equineteurope.org/ le suivi et les rapports de la société civile sont autant d’éléments • The International Ombudsman Institute (IOI): www.theioi.org qui contribueront à montrer l’ampleur du problème de façon plus • The European Network of National Human Rights Institutions détaillée, permettant ainsi aux décideurs politiques de concevoir (ENNHRI): www.ennhri.org les réponses appropriées. Guides du ODIHR sur les crimes de haine Que peut-on faire ? Le ODIHR a rassemblé les bonnes pratiques des États partici- Un certain nombre d’organisations peuvent venir en aide aux pants de l’OSCE concernant la lutte contre les crimes de haine, victimes des crimes de haine. Victim Support Europe, Victim et les a diffusées dans un certain nombre de publications, dispo- Support au Royaume-Uni, Assistance for Victims of Crime au nibles sur notre site web : Canada et aux États-Unis, les organismes de promotion de l’éga- www.osce.org/odihr/guides-related-to-hate-crime lité, les institutions de médiation luttant contre la discrimination et les organisations de la société civile jouent un rôle central dans la Pour plus d’informations sur les crimes de haine fondés sur le lutte contre les crimes de haine. Ces organisations constituent un genre et sur la manière dont la société civile peut signaler des lien vital entre les victimes, les communautés et les autorités lo- incidents au ODIHR, visiter notre site web dédié au signalement cales. Vous pouvez les contacter ou contacter votre association des crimes de haine : www.hatecrime.osce.org

Pour plus d’informations : OSCE Bureau des institutions Pour en savoir plus sur les démocratiques et des droits initiatives du ODIHR relatives aux de l’homme crimes de haine et pour connaître ul. Miodowa 10 l’ensemble de nos ressources et 00-251 Varsovie publications, consulter : Pologne www.osce.org/odihr/tolerance Tél. : +48 22 520 0600 Fax : +48 22 520 0605 Email : tndinfo@odihr.pl

Geschlechtsspezifische Hasskriminalität Geschlechtsspezifische Hasskriminalität Geschlechtsspezifische Hasskriminalität Was ist son oder ein Objekt bewusst ist eine Folge geschlechtsspezifischer Hasskriminalität? aufgrund eines oder mehrerer besonderer Merkmale ins Ungleichheiten und betrifft in besonderem Straftat + Vorurteil Visier genommen hat oder als Beweggrund während der Straftat Feind- Maße Frauen sowie Personen, die als = Hassverbrechen seligkeit gegenüber dem/den nicht konform mit den vorherrschenden besonderen Merkmal(en) zum • Hassverbrechen setzen sich Ausdruck gebracht hat Geschlechternormen wahrgenommen aus zwei Elementen zu- werden. Geschlechtsspezifische Has- sammen: einer Straftat und Was ist geschlechts- einem Vorurteil als Beweg- spezifische skriminalität zielt häufig darauf ab, Leb- grund. Hasskriminalität? • Zunächst muss für ein ensweisen oder Identitätsformen ein- Hassverbrechen ein Basis- Bei geschlechtsspezifischer zuschüchtern und zu unterdrücken, die delikt vorliegen. Mit anderen Hasskriminalität handelt es Worten: Die begangene sich um Straftaten, die als nicht mit den traditionellen Geschlech- Handlung muss einen Straf- durch Vorurteile gegen- ternormen übereinstimmend wahrgenom- tatbestand erfüllen. Liegt über dem Geschlecht einer keine Straftat vor, handelt es Person motiviert sind. Solche men werden. Die Taten haben erhebliche sich nicht um ein Hassver- Straftaten richten sich gegen brechen. Personen, Eigentum oder Ver- und langanhaltende Auswirkungen auf • Das zweite Element eines einigungen, die mit Personen die Betroffenen und untergraben die Si- Hassverbrechens besteht da- oder Gruppen verbunden sind, rin, dass der/die Täter*in die aufgrund ihres tatsächlichen cherheit und den sozialen Zusammen- Straftat aus einem bestimm- oder vermeintlichen Ge- halt, indem sie Ungleichheiten zwischen ten Vorurteil heraus began- schlechts. Gesetze, die sich mit gen haben muss (z.B. Vor- Straftaten befassen, die durch den Geschlechtern aufrechterhalten. Die urteile gegenüber einer Vorurteile motiviert sind und Tatsache, dass es solche Straftaten gibt, Behinderung, der Religion, das Geschlecht als geschütz- der ethnischen Zugehörig- tes Merkmal umfassen, unter- weist auch auf allgemeinere Formen der keit, der Hautfarbe und/oder scheiden sich darin, ob sie auf dem Geschlecht des Opfers). das biologische Geschlecht Intoleranz gegenüber anderen Gruppen Das Vorliegen eines Vorurteils (engl. „Sex“) oder auf das hin. Es ist Aufgabe von uns allen, gegen als Motiv unterscheidet Hass- soziale Geschlecht (engl. „Gen- verbrechen von gewöhn- der“) Bezug nehmen. diese und alle anderen Formen der Intoler- lichen Straftaten. anz vorzugehen. • Ein Hassverbrechen liegt vor, Einer der Beweggründe für wenn ein/e Täter*in eine Per- diese Art von Straftaten ist

ODIHR-Veranstaltungen bringen Vertreter*innen der Zivilgesellschaft, politi- Opfer geschlechtsspezifischer Hasskriminalität können allein aufgrund ihres sche Entscheidungsträger*innen, Verantwortliche der Strafjustiz und andere Geschlechts ausgewählt werden oder aber aufgrund mehrerer Identitäts- Akteure zusammen, um das Wissen über Hasskriminalität, einschließlich sol- merkmale, wie z. B. ihres Geschlechts, ihrer ethnischen Herkunft und/oder cher, die durch geschlechtsspezifische Vorurteile motiviert ist, zu verbessern. ihrer Religion. (ODIHR/Piotr Markowski) die Einstellung des/r Täter*in Die folgenden Fragen können des/r Verdächtigen oder berücksichtigt werden. Daten in Hinblick auf Geschlechter- dabei helfen, geschlechts- sein/ihr Vorstrafenregister, über geschlechtsspezifische normen. Betroffene solcher spezifische Hasskriminalität als dass er/sie in der Vergan- Hassverbrechen sollten ge- Straftaten werden häufig solche zu erkennen: genheit bereits in ähnliche sammelt und nach Geschlecht aufgrund ihrer vermeintlichen Vorfälle verwickelt war? aufgeschlüsselt werden, um Abweichung von den Ge- • Sind die Opfer oder Zeug*in- • War das Opfer Frauenrecht- besser nachvollziehen zu schlechternormen ins Visier nen der Ansicht, dass die ler*in, Feminist*in, LGBTI-Ak- können, in welchem Ausmaß genommen, etwa aufgrund Tat durch Vorurteile auf- tivist*in oder ein/e Men- Frauen, Männer und andere ihrer sexuellen Orientierung grund des Geschlechts des schenrechtsvertreter*in, der/ von solchen Verbrechen be- oder Geschlechtsidentität. Opfers motiviert war? die sich für den Schutz und troffen sind, und um geeignete Geschlechtsspezifische Hass- • Gab es Kommentare, die Sicherheit spezifischer Maßnahmen zur Bekämpfung kriminalität kann sich auch schriftliche Äußerungen, Gruppen aufgrund ihres geschlechts-spezifischer gegen Personen oder Objekte Gesten oder Graffiti, die auf Geschlechts einsetzt? Hassverbrechen entwickeln zu richten, die aufgrund ihrer As- Vorurteile hindeuten? Das • Fand der Vorfall an einem können. Bei der Untersuchung soziation, ihrer beruflichen Tä- kann die Verwendung von Datum statt, das entweder und Aufarbeitung geschlechts- tigkeit oder ihres Engagements geschlechtsspezifischen Be- für den/die Täter*in oder spezifischer Hassverbrechen für geschlechtsspezifische leidigungen, Tropen, Stereo- die betroffenen Gruppen ist es wichtig, die mögliche Themen angegriffen werden, typen und Vorurteilen, z.B. in von Bedeutung war (z. B. Mehrfachidentität des Opfers wie z. B. Frauenrechtsgruppen Bezug auf die Rolle der Frau am Internationalen Tag der (z.B. Religion und ethnische und Organisationen der Zivil- im öffentlichen oder privaten Frauenrechte oder während Herkunft oder Geschlecht) zu gesellschaft, die mit Gewaltop- Bereich, umfassen. der 16 Aktionstage gegen berücksichtigen, da dies er- fern arbeiten. • Handelt es sich bei dem Gewalt an Frauen)? hebliche Auswirkungen auf die betroffenen Objekt um • Gibt es ein anderes klares einzelnen Opfer haben kann. Jede Person oder Gruppe einen Ort von beruflicher, Motiv? Das Fehlen anderer kann unabhängig von ihrem rechtlicher, kultureller oder Beweggründe ist ebenfalls Meldung geschlechts- Geschlecht Opfer geschlechts- gesundheitlicher Bedeutung, ein Grund dafür, ein vor- spezifischer spezifischer Hasskriminalität z. B. eine Frauenrechtsorga- urteilsbasiertes Motiv in Hasskriminalität werden. Überdurchschnittlich nisation, eine LGBTI-Ver- Betracht zu ziehen. betroffen sind jedoch Frauen einigung, eine Familienpla- Wie alle Hassverbrechen und Mädchen. Die Betroffe- nungsklinik und/oder andere Geschlechtsspezifische Hass- werden auch geschlechts- nen können allein aufgrund Orte, die von Personen eines verbrechen sollten überwacht spezifische Hassverbrechen zu ihres Geschlechts oder auf bestimmten Geschlechts und als eigene Kategorie von selten gemeldet. Die Gründe Grundlage mehrerer Identitäts- aufgesucht werden können? Straftaten erfasst werden. dafür sind vielfältig: Ge- merkmale, wie Geschlecht und • War das Objekt bereits Wenn eine Straftat von ver- schlechtsspezifische Hassver- Religion, ausgewählt werden. zuvor Ziel eines geschlechts- schiedenen Vorurteilen als brechen sind möglicherweise spezifischen Hassvorfalls Beweggrund motiviert war, weder in der Gesetzgebung Einige Fälle geschlechts- oder -verbrechens? muss jedes dieser Vorurteile noch in der Praxis umfassend spezifischer Gewalt können • Im Falle eines Angriffs erfasst und bei den Ermittlun- definiert und das geschlechts- auch als geschlechtsspezifi- gegen Eigentum: Wurde gen und der Strafverfolgung spezifische Element wird bei sche Hasskriminalität ein- ein Objekt oder Symbol am geordnet werden. Allerdings Tatort hinterlassen, das als muss der/die Täter*in während beleidigend oder bedrohlich Beispiele für geschlechtsspezifische des Vorfalls geschlechtsspezi- in Bezug auf das Geschlecht Hasskriminalität fische Vorurteile zum Ausdruck empfunden werden kann? • Zwei Frauen eines Vereins zur Unterstützung der Opfer gebracht haben, damit die Tat • Welche Art der Gewalt von Hassverbrechen wurden wiederholt online mit frauen- als Hassverbrechen eingestuft wurde ausgeübt? Wurden feindlichen Beleidigungen und Morddrohungen konfrontiert. werden kann. Symbole, die ein bestimmtes • Eine jüdische Frauenrechtlerin, die mit Frauen aus Minder- Geschlecht repräsentieren, heitengemeinschaften arbeitete, wurde über die sozialen Geschlechtsspezifische angegriffen? Medien wiederholt antisemitischen und frauenfeindlichen Hasskriminalität • Gehört der/die Verdächtige Beleidigungen und Morddrohungen ausgesetzt. erkennen einer Hassgruppierung an, • Das Wahlkampfbüro einer Kandidatin für ein gewähltes Amt die sich gegen Menschen wurde mit Graffiti und sexistischen Beleidigungen beschmiert. Es gibt eine Reihe von Indika- aufgrund ihres Geschlechts • Eine Frau wurde von einem Mann, der sich selbst als „Incel“ toren, die helfen können, ge- richtet? Dazu können Be- (engl. Abk. für „unfreiwillig zölibatär“) bezeichnete, mehrfach schlechtsspezifische Vorurteile wegungen gehören, die mit einem Messer attackiert. Die Frau und ihr acht Monate bei einem potenziellen Hassver- von frauenfeindlichen An- altes Baby erlitten dabei Verletzungen. brechen zu erkennen. sichten geprägt sind (wie • Drei wie Frauen gekleidete Männer und eine Frau wurden in z.B. „Incels“), gewalttätige der Nacht zum Internationalen Frauentag geschlechtsspezi- Mit sogenannten „Vorurteilsin- Aktivist*innen für Männer- fischen und frauenfeindlichen Beleidigungen ausgesetzt, dikatoren“ (engl. bias indicators) rechte und Gruppen, die bedroht, geohrfeigt und mit der Faust ins Gesicht, auf Auge können Behörden Straftaten als sich durch Intoleranz gegen- und Nase, geschlagen. geschlechtsspezifische Hass- über Menschen aufgrund • Eine junge Frau wurde in der Öffentlichkeit von drei Männern verbrechen einstufen, um ange- ihres Geschlechts auszeich- angegriffen und geprügelt, weil sie einen Rock trug. messen reagieren zu können. nen. Zeigt der Hintergrund ­ assverbrechen, die durch mehrere Vorurteile motiviert sind, oft H spielen eine zentrale Rolle bei der Bekämpfung von Hassver- übersehen. Die unzureichende Berichterstattung erschwert es, brechen. Sie sind ein wichtiges Bindeglied zwischen den Be- sich ein genaues Bild von dem Problem zu machen. troffenen, den Gemeinschaften und den lokalen Behörden. Sie können sich an diese Organisationen, Ihren örtlichen Hilfsverein Ein effektiver Zugang zur Justiz ist nach wie vor eine entschei- oder Ihre Ombudsstelle wenden, um mehr über geschlechtsspe- dende Herausforderung für die Betroffenen, weshalb sich die zifische Hasskriminalität zu erfahren: OSZE-Teilnehmerstaaten dieser Problematik widmen sollten. Den Regierungen kommt bei der Gewährleistung des Zugangs zur • Victim Support Europe: https://victimsupport.eu/ Justiz eine zentrale Rolle zu, von der ersten Einschätzung der • Victim Support United Kingdom: Bedürfnisse der Opfer durch Polizeibeamt*innen bis zur Ent- https://www.victimsupport.org.uk/help-and-support/ wicklung von geeigneten Unterstützungsmechanismen. Werden get-help Hassverbrechen - auch solche, die durch geschlechts-spezi- • Assistance for Victims of Crime, Government of Canada: fische Vorurteile motiviert sind - nicht wirksam untersucht, kann https://www.canada.ca/en/services/policing/victims.html sich dies nachteilig auf die Opfer und die Gesellschaft als Ganzes • Victim Connect Resource Center, United States National Cen- auswirken. ter for Victims of Crime: https://victimconnect.org/learn/types-of-crime/hate- Um effektiv zu handeln, müssen polizeiliche Maßnahmen und crimes/ staatliche Strategien zur Bekämpfung von geschlechtsspezifi- • Equinet- the European Network of Equality Bodies: schen Hassverbrechen evidenzbasiert sein und sich auf offizielle http://www.equineteurope.org/ Daten zu Hassverbrechen sowie auf Berichte der Zivilgesellschaft • The International Ombudsman Institute (IOI): www.theioi.org und internationaler Organisationen stützen. Eine stärkere Sensibi- • The European Network of National Human Rights Institutions lisierung der Bevölkerung in Bezug auf Hasskriminalität, die Er- (ENNHRI): www.ennhri.org fassung von Hasskriminalität durch Staaten, Maßnahmen zur Er- mutigung von Betroffenen dazu, Anzeige zu erstatten, sowie die ODIHR-Leitfäden zum Thema Hasskriminalität Überwachung und Berichterstattung durch die Zivilgesellschaft tragen dazu bei, das Ausmaß des Problems detaillierter aufzu- Das ODIHR hat bewährte Praktiken der OSZE-Teilnehmerstaaten zeigen. Diese Schritte ermöglichen es den politischen Entschei- im Umgang mit Hasskriminalität zusammengetragen und in einer dungsträger*innen auch, geeignete Maßnahmen zu entwickeln. Reihe von Publikationen veröffentlicht, die auf unserer Website unter www.osce.org/odihr/guides-related-to-hate-crime Was können Sie tun? abrufbar sind.

Es gibt eine Reihe von Organisationen, die Betroffenen von Hass- Weitere Informationen über geschlechtsspezifische Hasskrimina- kriminalität helfen können. Victim Support Europe, Victim Sup- lität und darüber, wie Mitglieder der Zivilgesellschaft dem ODIHR port United Kingdom, Assistance for Victims of Crime in Canada Vorfälle melden können, finden Sie auf unserer speziellen Web- and the United States, Gleichstellungsstellen, Ombudsstellen für site zur Meldung von Hassverbrechen unter: Diskriminierungsfälle und Organisationen der Zivilgesellschaft www.hatecrime.osce.org

Weitere information: OSZE Büro für Demokratische Ausführliche Informationen Institutionen und Menschen- über die Aktivitäten des ODIHR rechte zum Thema Hasskriminalität ul. Miodowa 10 und die gesamte Auswahl an Res- 00-251 Warschau sourcen und Publikationen finden Polen Sie unter: www.osce.org/odihr/tolerance Tel.: +48 22 520 0600 Fax: +48 22 520 0605 E-mail: tndinfo@odihr.pl

Crimini d’odio basati sul genere Crimini d’odio basati sul genere I crimini d’odio basati sul genere sono Cos’è un crimine confronti della/e caratteristica/ d’odio? caratteristiche protetta/e du- una conseguenza della disparità rante l’esecuzione del crimine. Reato + motivazione di genere che colpisce in maniera basata sul pregiudizio Cosa sono i c ­ rimini = crimine d’odio d’odio basati sul predominante le donne e chiunque genere? • I crimini d’odio prevedono venga percepito come non conforme due elementi: un reato e I crimini d’odio basati sul ge- una motivazione basata sul nere sono reati motivati dal alle norme di genere dominanti. pregiudizio. pregiudizio nei confronti • Innanzitutto, per essere tali del genere di una persona. Spesso hanno l’obiettivo di minacciare i crimini d’odio devono esse- Tali crimini prendono di mira re dei reati, ovvero l’azione individui, proprietà o asso- e annientare modi di vita o espressioni commessa deve costituire ciazioni collegate a persone un reato ai sensi del diritto o gruppi per il loro genere, di identità percepite come non conformi penale. Se non c’è reato, reale o percepito. Le leggi che non c’è crimine d’odio. affrontano i crimini motivati dal alle norme di genere tradizionali. Hanno • Il secondo elemento che pregiudizio e che trattano il caratterizza un crimine genere come una caratteristi- un impatto significativo e duraturo d’odio è il fatto che l’autore ca protetta differiscono quanto deve commetterlo con una all’utilizzo dei termini sesso sulle vittime, minano la sicurezza o più particolari motivazio- o genere. ni basate sul pregiudizio, e la coesione sociali perpetuando quali il pregiudizio contro la Uno dei fattori scatenanti disabilità, la religione, l’ap- dietro a questo tipo di crimini la disparità di genere. La loro partenenza etnica, il colore è la percezione delle norme di e/o il genere della vittima. La genere da parte dell’autore. manifestazione evidenzia tendenze più presenza di una motivazione Spesso le vittime vengono basata sul pregiudizio è ciò prese di mira per ciò che viene ampie di intolleranza nei confronti anche che contraddistingue un cri- percepito come una devia- mine d’odio da altri crimini. zione da tali norme di genere, di altri gruppi. Ciascuno può contribuire • Un crimine d’odio avviene anche sulla base del loro quando l’autore ha intenzio- orientamento sessuale e dell’i- a contrastare questa e tutte le altre nalmente preso di mira un dentità di genere. Questo tipo soggetto o un bene per una di crimini può anche prendere forme di intolleranza. o più caratteristiche protette di mira persone o proprietà o ha espresso ostilità nei in quanto associate, affiliate

Gli eventi dell’ODIHR riuniscono rappresentanti della società civile, responsa- Le vittime dei crimini d’odio basati sul genere possono essere scelte bili politici, attori del sistema giudiziario penale e altri soggetti per migliorare soltanto sulla base del genere o di caratteristiche di identità multiple, quali il la conoscenza dei crimini d’odio, compresi quelli motivati da un pregiudizio genere, l’appartenenza etnica e/o la religione. basato sul genere. (ODIHR/Piotr Markowski) professionalmente o attive • La proprietà è stata attacca- essere registrata e affrontata Per le vittime un accesso nell’ambito di questioni di ge- ta in un precedente episodio durante la fase di indagine efficace alla giustizia continua nere, come i gruppi per i diritti o crimine d’odio basato sul e nel corso del procedimento a rappresentare un ostacolo delle donne e le organizzazioni genere? giudiziario. I dati sui crimi- determinante che gli Stati della società civile che opera- • Nel caso di un attacco ni d’odio basati sul genere partecipanti all’OSCE devono no con le vittime di violenza. ad una proprietà, è stato dovrebbero essere raccolti affrontare. I governi possono lasciato sul luogo del reato e disaggregati per genere, in svolgere un ruolo cruciale nel Taluni casi di violenza di ge- qualche oggetto o simbolo modo da comprendere meglio garantire l’accesso alla giusti- nere possono essere trattati che possa essere percepito in che misura uomini, donne zia, a partire dalla valutazione come crimini d’odio basati sul come offensivo o minaccio- e altri ne siano interessati e in- inziale dei fabbisogni delle genere. In ogni caso, affinché so in relazione al genere? dividuare le misure appropriate vittime da parte dei funzionari un episodio venga considerato • Qual è stata la natura della per contrastarli. Nella fase di di polizia fino allo sviluppo di come tale, l’autore deve aver violenza? Sono stati presi di indagine e nella risposta ai meccanismi di assistenza per dimostrato un pregiudizio di mira simboli che rappresen- crimini d’odio basati sul genere le vittime stesse. La mancanza genere durante l’esecuzione. tano uno specifico genere? è importante considerare le di indagini efficaci sui crimini • Il sospetto autore/La sospet- possibili identità multiple della d’odio, compresi quelli motivati Come riconoscere ta autrice appartiene a un vittima (quali religione, appar- dal pregiudizio di genere, può i crimini d’odio basati gruppo di odio che prende tenenza etnica e genere), dal avere un effetto dannoso sul genere? di mira le persone sulla base momento che questo potreb- sulle vittime e sulla società in del genere? Tra questi vi po- be avere ramificazioni rilevanti generale. Sono diversi gli indicatori che trebbero essere movimenti per le singole vittime. possono aiutare a individuare caratterizzati da opinioni Per essere efficaci, le rispo- il pregiudizio di genere in un misogine (come quello degli Denuncia dei c­ rimini ste della polizia e le politiche potenziale crimine d’odio. Tali “incel”), attivisti violenti dei d’odio basati sul governative per contrastare indicatori, noti come “indicatori diritti del genere maschile genere i crimini d’odio basati sul di pregiudizio”, possono in- e gruppi che professano l’in- genere devono basarsi sulle durre le autorità a indagare un tolleranza contro le persone I crimini d’odio basati sul gene- prove e devono attingere a dati reato come un crimine d’odio sulla base del genere. Le re, come tutti i crimini d’odio, ufficiali sui crimini d’odio, non- basato sul genere, consenten- origini o il casellario giudi- risultano essere scarsamente ché alle relazioni della società do una risposta mirata. ziario di chi ha perpetrato il denunciati per molte ragioni: civile e delle organizzazioni reato rivelano che in passato potrebbero non essere stati internazionali. Per comprende- Le seguenti domande posso- ha compiuto atti simili? definiti in maniera completa nel re nel dettaglio la portata del no essere utili per individuare • La vittima è un attivista diritto o nella prassi, sebbene problema e consentire ai de- i crimini d’odio basati sul LGBTI, femminista o dei nei crimini d’odio motivati da cisori di individuare le risposte genere: diritti delle donne o un pregiudizi multipli l’aspetto del appropriate, sono necessari difensore dei diritti umani genere viene spesso trascura- una maggiore sensibilizzazio- • Le vittime o i testimoni per- operante nella protezione to. La scarsa denuncia rende ne dell’opinione pubblica sui cepiscono che l’incidente sia e sicurezza di gruppi specifi- difficile inquadrare il problema crimini d’odio, la loro regi- stato motivato da pregiudi- ci di genere? nel dettaglio. strazione da parte degli Stati, zio basato sul genere della • L’incidente è avvenuto in una vittima? data rilevante per chi lo ha • Ci sono stati commen- commesso o per le comuni- Esempi di crimini d’odio basati sul genere ti, dichiarazioni scritte, tà colpite (per esempio, nella gesti o graffiti che indicano Giornata internazionale dei • Due donne attive in un’associazione che assiste le vittime pregiudizio? Tra questi diritti della donna o durante di crimini d’odio sono state ripetutamente oggetto di insulti può esservi l’uso di insulti, i 16 giorni di attivismo contro misogini e di minacce di morte in rete. tropi, stereotipi e preconcetti la violenza di genere)? • Un’attivista femminista ebrea che operava con donne basati sul genere, come • È presente un’altra motiva- appartenenti a comunità di minoranza è stata ripetutamente quelli legati al ruolo della zione chiara? Anche la man- oggetto di insulti misogini e antisemiti, nonché di minacce di donna nella sfera pubblica canza di altre motivazioni morte sui social media. o privata. è di per sé una ragione per • L’ufficio di una candidata in campagna elettorale per una • La proprietà attaccata prendere in considerazione carica elettiva è stato vandalizzato con graffiti contenenti era un luogo di rilevanza la motivazione basata sul insulti sessisti. professionale, giuridica, pregiudizio. • Una donna è stata colpita più volte con un coltello da un culturale o sanitaria, come uomo che si è autodefinito “incel” (celibe involontario). La un’organizzazione per i diritti I crimini d’odio basati sul donna e il suo bambino di otto mesi hanno riportato lesioni. delle donne, un’associazione genere dovrebbero essere • Tre uomini con abiti femminili e una donna sono stati ogget- LGBTI, un consultorio di pia- monitorati e registrati come to di insulti misogini e basati sul genere, nonché minacciati, nificazione familiare e/o un una categoria di crimine a sé schiaffeggiati e presi a pugni su volto, occhi e naso nella altro luogo che potrebbe es- stante. Laddove un crimine sia notte della Giornata internazionale della donna. sere frequentato da persone commesso con diverse moti- • Una giovane donna è stata aggredita e picchiata in pubblico di un genere specifico? vazioni basate sul pregiudizio, da tre uomini perché indossava una gonna. ognuna di esse dovrebbe provvedimenti per incoraggiare la denuncia da parte delle vittime • Victim Connect Resource Center, United States National Cen- e il monitoraggio e la denuncia della società civile. ter for Victims of Crime: https://victimconnect.org/learn/types-of-crime/­hate- Cosa possiamo fare in prima persona? crimes/ • Equinet- la rete europea degli organismi per la parità: Ci sono diverse organizzazioni che possono assistere le vittime http://www.equineteurope.org/ di crimini d‘odio. Victim Support Europe, Victim Support United • L’Istituto internazionale dell’Ombudsman (IOI): www.theioi.org Kingdom, Assistance for Victims of Crime in Canada e negli Stati • La Rete europea delle istituzioni nazionali per i diritti umani Uniti, gli organismi per la parità, le istituzioni di difesa civica che (ENNHRI): www.ennhri.org si occupano di discriminazione e le organizzazioni della società civile svolgono un ruolo centrale nel contrasto ai crimini d’odio. Le guide ODIHR sui crimini d’odio Queste organizzazioni fungono da collegamenti vitali tra le vitti- me, le comunità e le autorità locali. Per saperne di più sui crimini L’ODIHR ha raccolto le buone prassi degli Stati partecipanti all’O- d’odio basati sul genere è possibile contattare queste organiz- SCE nell’affrontare i crimini d’odio e le ha condivise in una serie zazioni, l’associazione di sostegno locale o l’istituzione di difesa di pubblicazioni disponibili sul proprio sito Internet: civica più vicina, per esempio: www.osce.org/odihr/guides-related-to-hate-crime

• Victim Support Europe: https://victimsupport.eu/ Per maggiori informazioni sui crimini d’odio basati sul genere e • Victim Support United Kingdom: su come la società civile può denunciare incidenti all’ODIHR è https://www.victimsupport.org.uk/help-and-support/ possibile consultare il sito Internet di ODIHR dedicato ai crimini get-help d’odio: www.hatecrime.osce.org • Assistance for Victims of Crime, Governo del Canada: https://www.canada.ca/en/services/policing/victims.html

Maggiori informazioni: Ufficio per le istituzioni Per maggiori informazioni sulle democratiche e i diritti umani iniziative dell’ODIHR relative ai dell’OSCE (ODIHR) crimini d’odio e per consultare ul. Miodowa 10 tutte le sue pubblicazioni e risorse, 00-251 Varsavia visitare la pagina Polonia www.osce.org/odihr/tolerance Tel.: +48 22 520 0600 Fax: +48 22 520 0605 Email: tndinfo@odihr.pl

Przestępstwa z nienawiści ze względu na płeć Przestępstwa z nienawiści ze względu na płeć* Przestępstwa z nienawiści ze względu na Czym jest przestęp- • Przestępstwo z nienawiści stwo z nienawiści? ma miejsce, gdy sprawca/ płeć są konsekwencją nierówności płci sprawczyni świadomie i dotykają nieproporcjonalnie częściej ko- Czyn przestępczy + moty- wybiera jako cel osobę wacja wynikająca z uprze- lub obiekt ze względu na biety, jak również osoby postrzegane jako dzeń = przestępstwo jedną bądź więcej cech z nienawiści chronionych, lub też wyraża niepodporządkowujące się panującym • Do przestępstwa z nienawi- wrogość wobec chronionej normom dotyczącym płci. Celem takich ści dochodzi, gdy obecne cechy bądź cech, popełnia- są dwa elementy: czynu jąc swój czyn. przestępstw jest w wielu przypadkach za- przestępczego i motywacji wynikającej z uprzedzeń. Czym są przestępstwa straszenie ofiar i zmuszenie ich do zmiany • Po pierwsze, warunkiem z nienawiści ze wzglę- stylu życia lub stłumienie sposobów eks- zaistnienia przestępstwa du na płeć? z nienawiści jest popełnie- presji tożsamości, które są postrzegane nie czynu przestępczego. Przestępstwa z nienawiści Innymi słowy, popełniony ze względu na płeć to prze- za niezgodne z tradycyjnymi normami czyn musi stanowić prze- stępstwa motywowane dotyczącymi płci. Przestępstwa te mają stępstwo w rozumieniu uprzedzeniami wobec płci prawa karnego. Jeżeli nie danej osoby. Takie czyny są znaczący i długotrwały wpływ na ofiary, ma przestępstwa, nie ma też wymierzone w osoby, obiekty przestępstwa z nienawiści. lub inne elementy kojarzone a także osłabiają poczucie bezpieczeń- • Drugim elementem prze- z osobami bądź grupami ze stwa oraz spójność społeczną, utrwalając stępstwa z nienawiści jest to, względu na ich rzeczywistą lub że sprawca/sprawczyni musi postrzeganą płeć. W przepi- nierówności między płciami. Występo- popełnić czyn przestępczy, sach dotyczących przestępstw kierując się określonym motywowanych uprzedzeniami, wanie takiej przestępczości świadczy też motywem lub motywami w których wskazuje się płeć o ogólniejszej tendencji do nietolerancji wynikającymi z uprzedzeń jako cechę chronioną, wystę- (takich jak uprzedzenie do pują różne odniesienia do płci wobec innych grup. Każdy z nas ma rolę niepełnosprawności ofiary, – biologicznej lub kulturowej. jej religii, pochodzenia etnicz- do odegrania w przeciwdziałaniu tej i in- nego, koloru skóry lub płci). Tego rodzaju przestępstwa nym formom nietolerancji. Obecność motywacji wyni- mogą być motywowane kającej z uprzedzeń jest tym, sposobem postrzegania przez co odróżnia przestępstwa sprawcę/sprawczynię norm z nienawiści od zwykłych. płciowych. Ofiary są często

Organizowane przez ODIHR wydarzenia gromadzą przedstawicieli i Ofiary przestępstw z nienawiści ze względu na płeć mogą stawać się ich przedstawicielki społeczeństwa obywatelskiego, decydentów i decydentki, celem wyłącznie z racji swojej płci lub w związku z większą liczbą elementów przedstawicieli i przedstawicielki wymiaru sprawiedliwości i inne osoby, a ich swojej tożsamości, takich jak płeć, pochodzenie etniczne i/lub religia. celem jest lepsze zrozumienie przestępstw z nienawiści, w tym motywowa- nych uprzedzeniami ze względu na płeć. (ODIHR/Piotr Markowski)

* W oryginale tytuł niniejszej publikacji brzmi ‘Gender-Based Hate Crime’. W tłumaczeniu posługujemy się terminem płeć w znaczeniu płci społeczno-kulturo- wej (gender). celem ataków ze względu na • Czy ofiary lub świadkowie konkretnym grupom ze pozwoli ustalić odpowiednie postrzegane odstępstwa od postrzegają incydent jako względu na ich płeć? środki przeciwdziałania tym norm płciowych, w tym swoją motywowany uprzedzeniami • Czy do incydentu doszło przestępstwom. Prowadząc orientację seksualną i tożsa- związanymi z płcią ofiary? w dniu o specjalnym zna- dochodzenia w sprawie prze- mość płciową. Przestępstwa • Czy padły uwagi lub czeniu dla sprawcy bądź stępstw z nienawiści ze wzglę- z nienawiści ze względu na płeć odnotowano wypowiedzi społeczności dotkniętych du na płeć i inne działania mogą również być wymierzone pisemne, gesty bądź graffiti przemocą (np. w Międzyna- w związku z nimi, należy wziąć w osoby lub obiekty ze wzglę- wskazujące na uprzedze- rodowym Dniu Praw Kobiet pod uwagę ewentualne złożo- du na związane z nimi skojarze- nia? Mogą one obejmować lub podczas kampanii „16 dni ne tożsamości ofiary (związane nia, przynależność zawodową obelgi, metafory, stereotypy aktywizmu przeciwko prze- np. z jej religią, pochodzeniem lub aktywizm w kwestiach płci i inne uprzedzenia związane mocy ze względu na płeć”)? etnicznym lub płcią), gdyż – chodzi na przykład o grupy z płcią, na przykład doty- • Czy istnieje jakiś inny wy- może to mieć znaczące kon- obrony praw kobiet i organi- czące roli kobiet w sferze raźny motyw? Brak innych sekwencje z punktu widzenia zacje społeczeństwa obywa- publicznej lub prywatnej. motywów jest również poszczególnych ofiar. telskiego pracujące z ofiarami • Czy obiekt będący ce- powodem do rozważenia przemocy. lem ataku był miejscem uprzedzeń jako motywacji. Zgłaszanie prze- o znaczeniu zawodowym, stępstw z nienawiści Każda osoba lub grupa do- prawnym, kulturowym lub Przestępstwa z nienawiści ze ze względu na płeć wolnej płci może paść ofiarą zdrowotnym, takim jak or- względu na płeć powinny być przestępstwa z nienawiści ze ganizacja broniąca praw ko- monitorowane i rejestrowane Przestępstwa z nienawiści ze względu na płeć, jednak takie biet, stowarzyszenie LGBTI, jako odrębna kategoria czy- względu na płeć, podobnie jak czyny dotykają nieproporcjo- poradnia planowania rodziny nów przestępczych. W przy- wszystkie inne przestępstwa nalnie częściej kobiety i dziew- bądź inne miejsce potencjal- padku, gdy przestępstwo z nienawiści, często nie są czyny. Ofiary mogą stawać się nie odwiedzane przez osoby zostało popełnione z wielu zgłaszane. Wynika to z wielu celem przestępstw wyłącznie określonej płci? motywów, każdy z nich musi powodów: przestępstwa z nie- z racji swojej płci lub w związ- • Czy obiekt był już wcześniej zostać odnotowany i uwzględ- nawiści ze względu na płeć ku z większą liczbą elementów obrany jako cel incydentów niony na etapie dochodzenia mogą nie być zdefiniowane swojej tożsamości, takich jak lub przestępstw z nienawiści oraz procesu karnego. w prawie bądź nie znajdować płeć lub religia. ze względu na płeć? odzwierciedlenia w praktyce • Jeżeli celem ataku był Dane dotyczące przestępstw jego stosowania, a wątek płci Niektóre przypadki przemocy obiekt, czy na miejscu zda- z nienawiści ze względu na jest często pomijany w przy- ze względu na płeć można rzenia pozostawiono przed- płeć powinny być gromadzo- padku przestępstw z niena- traktować jako przestępstwa miot lub symbol, który może ne w podziale na płcie, co wiści motywowanych różnymi z nienawiści ze względu na być uznawany za obraźliwy umożliwi dokładniejsze okre- uprzedzeniami. Fakt, że płeć. Aby jednak przestępstwo lub stanowiący groźbę ślenie, jak często celem takich część takich czynów nie jest zostało uznane za przestęp- w kontekście tematyki płci? czynów stają się kobiety, zgłaszana, utrudnia uzyskanie stwo z nienawiści, sprawca/ • Jaki był charakter przemocy? mężczyźni i inne osoby, oraz dokładnego obrazu problemu. sprawczyni musi podczas Czy celem były symbole re- incydentu wykazywać uprze- prezentujące konkretną płeć? dzenia ze względu na płeć. • Czy podejrzany/podejrzana Przykłady przestępstw z nienawiści należy do grupy szerzącej ze względu na płeć Jak rozpoznać prze- nienawiść, której celem są stępstwa z nienawiści osoby konkretnej płci? Mogą • Dwie kobiety współpracujące ze stowarzyszeniem poma- ze względu na płeć? być to ruchy wyrażające mi- gającym ofiarom przestępstw z nienawiści były wielokrotnie zoginistyczne poglądy (takie obrzucane mizoginistycznymi obelgami, a także grożono im Istnieją wskaźniki, które mogą jak „incele”), posługujący śmiercią w Internecie. pomóc w identyfikacji uprze- się przemocą działacze na • Żydowska działaczka feministyczna pracująca z kobietami dzeń ze względu na płeć rzecz praw mężczyzn oraz ze społeczności mniejszościowych była celem licznych w przypadku potencjalnego grupy szerzące nietoleran- antysemickich i mizoginistycznych obelg, grożono jej też przestępstwa z nienawiści. cję ze względu na płeć. śmiercią za pośrednictwem mediów społecznościowych. Takie oznaki, określane jako Czy dotychczasowe życie • Biuro sztabu wyborczego kobiety kandydującej na urząd wskaźniki uprzedzeń, mogą podejrzanego/podejrzanej zostało pokryte graffiti z seksistowskimi obelgami. skłonić władze do przeprowa- lub kartoteka kryminalna • Kobieta została wielokrotnie dźgnięta nożem przez męż- dzenia śledztwa/dochodzenia wskazuje, że w przeszłości czyznę, który sam siebie określił jako „incela” (osobę żyjącą w kierunku potraktowania osoba ta dopuszczała się w mimowolnym celibacie). Ona oraz jej ośmiomiesięczne czynu jako przestępstwa podobnych czynów? dziecko odnieśli rany. z nienawiści popełnionego ze • Czy ofiara była działaczem • Wieczorem w Międzynarodowy Dzień Kobiet trzech względu na płeć, umożliwiając lub działaczką na rzecz mężczyzn ubranych w kobiece ubrania oraz jedną kobietę tym samym właściwą reakcję. praw kobiet, feministą lub obrzucono wyzwiskami odnoszącymi się do płci i mizogi- feministką lub osobą LGBTI, nistycznymi, grożono im, spoliczkowano oraz uderzono w Poniższe pytania mogą pomóc bądź też obrońcą albo twarz, oczy i nos. w identyfikacji przestępstw obrończynią praw człowie- • Młoda kobieta została zaatakowana i pobita przez trzech z nienawiści ze względu ka starającą się zapewnić mężczyzn w miejscu publicznym za noszenie spódnicy. na płeć: ochronę i bezpieczeństwo Skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości dla ofiar pozo- skontaktować się z poniższymi organizacjami, lokalnym stowa- staje wyzwaniem o krytycznym znaczeniu, z którym muszą się rzyszeniem świadczącym wsparcie lub krajową instytucją praw zmierzyć państwa uczestniczące OBWE. Rządy odgrywają klu- człowieka: czową rolę w zapewnieniu dostępu do wymiaru sprawiedliwości – od wstępnej oceny potrzeb ofiar przez funkcjonariuszy i funk- • Victim Support Europe: https://victimsupport.eu/ cjonariuszki policji po opracowanie mechanizmów wsparcia. • Victim Support United Kingdom: Nieskuteczność dochodzeń w sprawie przestępstw z nienawiści https://www.victimsupport.org.uk/help-and-support/ – w tym motywowanych uprzedzeniami ze względu na płeć – get-help może wywierać szkodliwy wpływ na ofiary i całe społeczeństwo. • Assistance for Victims of Crime, Government of Canada: https://www.canada.ca/en/services/policing/victims.html Aby działania policji i polityka rządu w zakresie zwalczania prze- • Victim Connect Resource Center, United States National Cen- stępstw z nienawiści ze względu na płeć były skuteczne, muszą ter for Victims of Crime: https://victimconnect.org/learn/ one opierać się na dowodach i oficjalnych danych dotyczących types-of-crime/hate-crimes/ przestępstw z nienawiści, a także raportach ze strony społe- • Equinet – europejska sieć organów ds. równego traktowania: czeństwa obywatelskiego oraz organizacji międzynarodowych. http://www.equineteurope.org/ Zwiększona świadomość społeczna na temat przestępstw z nie- • Międzynarodowy Instytut Ombudsmana (IOI): www.theioi.org nawiści, rejestrowanie takich czynów przez państwa, zachęcanie • Europejska Sieć Krajowych Instytucji Praw Człowieka (ENNHRI): ofiar do zgłaszania przestępstw oraz monitorowanie i raportowa- www.ennhri.org nie ze strony społeczeństwa obywatelskiego pomogą dokładniej określić skalę problemu, umożliwiając decydentom i decydent- Poradniki ODIHR na temat przestępstw kom określenie właściwego sposobu reakcji. z nienawiści

Co możesz zrobić? ODIHR zebrał dobre praktyki państw uczestniczących OBWE w zakresie przeciwdziałania przestępstwom z nienawiści i za- Działa wiele organizacji pomagających ofiarom przestępstw mieścił ich opis w publikacjach dostępnych na naszej stronie z nienawiści. Główną rolę w przeciwdziałaniu takim czynom od- internetowej pod adresem: grywają Victim Support Europe, Victim Support United Kingdom, www.osce.org/odihr/guides-related-to-hate-crime Assistance for Victims of Crime in Canada and United States, organy ds. równego traktowania, krajowe instytucje praw czło- Aby dowiedzieć się więcej o przestępstwach z nienawiści ze wieka walczące z dyskryminacją oraz organizacje społeczeństwa względu na płeć oraz o tym, jak społeczeństwo obywatelskie obywatelskiego. Pełnią one funkcję ważnych ogniw łączących może informować ODIHR o takich incydentach, odwiedź naszą ofiary, społeczności i władze lokalne. Aby dowiedzieć się więcej specjalną stronę internetową poświęconą zgłaszaniu prze- na temat przestępstw z nienawiści ze względu na płeć, możesz stępstw z nienawiści pod adresem: www.hatecrime.osce.org

Więcej informacji: Biuro Instytucji Demokratycz- Aby uzyskać szczegółowe nych i Praw Człowieka OBWE informacje na temat inicjatyw ul. Miodowa 10 ODIHR w zakresie przeciwdziała- 00-251 Warszawa nia przestępstwom z nienawiści Polska oraz zapoznać się ze wszystkimi naszymi zasobami i publikacjami, Tel.: +48 22 520 0600 odwiedź stronę: Faks: +48 22 520 0605 www.osce.org/odihr/tolerance E-mail: tndinfo@odihr.pl

Преступления на почве гендерной ненависти Преступления на почве гендерной ненависти Преступления на почве гендерной Что такое преступления должен преступление на совершить уголовно ненависти являются следствием гендерного почве ненависти? наказуемое деяние неравенства и непропорционально с определенным Уголовное преступление мотивом или мотивами сильно затрагивают женщин, а также + мотив предубеждения предубеждения других лиц, которые воспринимаются как = преступление на почве (например, ненависти предубеждение не соответствующие преобладающим в отношении гендерным нормам. Преступления на почве • Преступления на инвалидности, почве ненависти религии, этнической гендерной ненависти часто имеют целью состоят из двух принадлежности, запугивание и подавление образа жизни элементов: уголовного цвета кожи и/или пола преступления и мотива жертвы). Наличие мотива или выражения идентичности, которые предубеждения. предубеждения отличает воспринимаются как не соответствующие • Во-первых, преступления на почве преступления на почве ненависти от обычных традиционным гендерным нормам. Они ненависти требуют преступлений. оказывают значительное, долгосрочное наличия основного • Преступление на преступления. почве ненависти воздействие на жертв и подрывают Другими словами, имеет место, когда безопасность и социальную сплоченность совершенное деяние субъект преступления должно составлять умышленно выбирает путем закрепления гендерного неравенства. правонарушение в качестве мишени Существование таких преступлений также согласно уголовному человека или законодательству. Если имущество в силу той подчеркивает наличие более широких отсутствует основное или иной защищённой тенденций нетерпимости по отношению преступление, то нет характеристики или и преступления на почве проявляет враждебность к другим группам. Каждый из нас может ненависти. в отношении играть ту или иную роль в противодействии • Во-вторых, защищённой преступление на почве характеристики этой и всем остальным формам ненависти заключается в ходе совершения нетерпимости. в том, что субъект преступления.

Мероприятия БДИПЧ объединяют представителей гражданского Выбор жертв преступлений на почве гендерной ненависти может общества, политиков, должностных лиц, осуществляющих уголовное осуществляться исключительно по гендерному признаку или на судопроизводство, и других игроков для улучшения понимания основе множественных признаков идентичности, таких как пол, преступлений на почве ненависти, в том числе мотивированных этническая принадлежность и/или религия. гендерными предубеждениями (БДИПЧ / Петр Марковский). В чем особенности по защите прав органы провести жесты, нанесение преступлений на женщин и организации расследование граффити, указывающие почве гендерной гражданского общества, преступления, на предубеждение? ненависти? работающие с жертвами квалифицируя его как К таковым можно отнести насилия). преступление на почве гендерные оскорбления, Преступления на почве гендерной ненависти, что клише, стереотипы гендерной ненависти Любой человек или группа позволяет реагировать и предрассудки, которые — это уголовные людей, независимо от целенаправленно. связаны с ролью женщин преступления, их пола, могут стать в общественной или мотивированные жертвами преступлений Следующие вопросы частной жизни. предубеждением на почве гендерной могут помочь выявить • Было ли мишенью в отношении гендерной ненависти. Однако преступления на почве преступления идентичности человека. преступления на почве гендерной ненависти: имущество места, Мишенью таких гендерной ненависти которое имеет преступлений являются непропорционально • Воспринимают ли профессиональное, люди, имущество или сильно затрагивают жертвы или свидетели юридическое, объединения, связанные женщин и девочек. Выбор произошедшее культурное или с людьми или группами жертв может совершаться как инцидент, медицинское значение, из-за их фактического исключительно по мотивированный например организация или предполагаемого гендерному признаку или гендерным по защите прав женщин, пола. В законах, которые на основе множественных предубеждением ассоциация ЛГБТИ, направлены на борьбу признаков идентичности, в отношении жертвы? клиника планирования с преступлениями по таких как пол и религия. • Имели ли место семьи и/или другие мотиву предубеждения комментарии, места, которые и предусматривают Некоторые случаи письменные заявления, часто посещают гендер как защищенную гендерного насилия характеристику, могут рассматриваться используется разная как преступления Примеры преступлений на почве терминология — «пол» или на почве гендерной гендерной ненависти «гендер». ненависти. Однако субъект преступления должен • Две женщины, работающие в ассоциации, Одним из мотивирующих продемонстрировать оказывающей помощь жертвам преступлений на факторов такого рода гендерное предубеждение почве ненависти, неоднократно подвергались преступлений является во время правонарушения, женоненавистническим оскорблениям и угрозам восприятие субъектом чтобы его можно было убийством в Интернете. преступления гендерных квалифицировать как • Еврейская активистка феминистского движения, норм. В качестве жертв преступление на почве работающая с женщинами из общины меньшинств, таких преступлений часто ненависти. неоднократно подвергалась антисемитским и женоненавистническим оскорблениям и угрозам выбирают людей из- Как распознать убийством в социальных сетях. за их предполагаемых преступления на • Предвыборный офис женщины-кандидата на отклонений от гендерных почве гендерной выборную должность был разрисован граффити, норм, в том числе на ненависти? которые содержали сексистские оскорбления. основе их сексуальной • Мужчина, который идентифицировал себя как ориентации и гендерной Существует ряд «инцел» (вынужденный целибат), нанес женщине идентичности. показателей, которые несколько колотых ножевых ранений. Женщина и ее Преступления на почве могут помочь выявить восьмимесячный ребенок получили ранения. гендерной ненависти гендерное предубеждение • В ночь на Международный женский день трое могут также быть нацелены в составе потенциального мужчин, одетых как женщины, и одна женщина на людей или имущество преступления на почве подверглись гендерным и женоненавистническим в связи с их ассоциацией, ненависти. Такие оскорблениям, угрозам, им были также нанесены профессиональной показатели, известные удары по лицу, в частности по глазам и носу. принадлежностью или как «индикаторы • На молодую женщину было совершено нападение участием в деятельности предубеждения», с избиением на публике тремя мужчинами за то, что по гендерным вопросам могут побудить она носила юбку. (например, группы правоохранительные  лица определенной и безопасности учитывать возможные оценки потребностей гендерной гендерных групп? множественные потерпевших идентичности? • Имел ли место инцидент идентичности сотрудниками полиции • Было ли это имущество в день, значимый как жертвы (такие как и заканчивая разработкой ранее объектом для преступника, так религия и этническая механизмов поддержки инцидентов или и для пострадавших принадлежность или потерпевших. преступлений на почве общин (например, гендер), поскольку это гендерной ненависти? Международный день может иметь значительные Неспособность • В случае нападения борьбы за права женщин последствия для эффективно расследовать на имущество был ли или кампания «16 дней отдельных жертв. преступления на почве оставлен на месте активных действий ненависти, в том преступления предмет против гендерного Сообщение числе мотивированные или символ, который насилия»)? о преступлениях на гендерными может восприниматься • Имеется ли какой- почве гендерной предубеждениями, как оскорбительный либо другой чёткий ненависти может иметь пагубные или угрожающий по мотив? Отсутствие последствия для жертв гендерному признаку? других мотивов также Заявления и общества в целом. • Какова была природа является основанием в правоохранительные насилия? Были ли для рассмотрения органы о преступлениях Для того, чтобы мишенью символы, возможности мотива на почве гендерной ответные меры полиции обозначающиеопред­ предубеждения. ненависти, как и о всех и государственная еленный гендерный преступлениях на почве политика, направленные признак? Преступления на почве ненависти, подаются на борьбу • Принадлежит ли гендерной ненависти редко. Это обусловлено с преступлениями на почве подозреваемый должны отслеживаться множеством факторов: гендерной ненависти, к группе, деятельность и регистрироваться как были эффективными, они которой нацелена против отдельная категория преступления на почве должны основываться людей по гендерному преступлений. Если гендерной ненависти, на фактах и опираться признаку? Таковыми преступление имеет возможно, не получили на официальные данные могут быть движения, несколько мотивов широкого определения о преступлениях на характеризующиеся предубеждений, ни в законодательстве, ни почве ненависти, женоненавистническими каждое из этих на практике, в то время а также на отчеты взглядами (например, предубеждений должно как гендерный элемент гражданского общества «инцелы»), борцы быть зафиксировано часто упускается из и международных за права мужчин, и проработано во виду в преступлениях организаций. пропагандирующие время расследования на почве ненависти, насилие и жестокость, и судебного мотивированных Повышение и группы, преследования. Следует многочисленными осведомленности пропагандирующие собирать данные предубеждениями. общественности нетерпимость к людям о преступлениях на почве Недостаточное о преступлениях на по гендерному гендерной ненависти информирование о таких почве ненависти, учет признаку. Можно ли и разделять их по преступлениях затрудняет преступлений на почве найти в биографии гендерному признаку, получение полной картины ненависти государствами, подозреваемого чтобы лучше понимать, о проблеме. Эффективная меры по поощрению или в описании в какой степени такие защита со стороны подачи заявлений имеющихся судимостей преступления затрагивают правосудия остается потерпевшими, а также факты совершения женщин, мужчин и других важнейшей проблемой мониторинг и отчетность аналогичных действий лиц, а также определять для жертв и государства- гражданского общества в прошлом? соответствующие меры по участники ОБСЕ должны — все это поможет лучше • Была ли жертва борьбе с преступлениями решить эту проблему. раскрыть масштабы этой защитницей прав на почве гендерной Правительства должны проблемы, что позволит женщин, феминисткой ненависти. При играть центральную политикам разрабатывать или ЛГБТИ-активисткой расследовании и борьбе роль в обеспечении действенные меры либо правозащитницей, с преступлениями доступа потерпевших реагирования. занимающейся на почве гендерной к правосудию, начиная вопросами защиты ненависти важно с первоначальной Что можете сделать вы? • Ресурсный центр поддержки жертв, Национальный центр США по поддержке жертв преступлений: Существует целый ряд организаций, которые оказывают https://victimconnect.org/learn/types-of-crime/hate- помощь жертвам преступлений на почве ненависти. crimes/ Организации по поддержке потерпевших в Европе • Equinet — Европейская сеть органов по вопросам и Великобритании Victim Support Europe, Victim Support равноправия: http://www.equineteurope.org/ United Kingdom, организации помощи жертвам в Канаде • Международный институт омбудсменов (МИО): и США Assistance for Victims of Crime in Canada and the www.theioi.org • Европейская сеть национальных правозащитных United States, органы, занимающиеся вопросами учреждений (ЕСНПУ): www.ennhri.org равноправия, институты омбудсменов, занимающиеся вопросами дискриминации, и организации Руководства БДИПЧ по вопросам гражданского общества играют центральную роль преступлений на почве ненависти в борьбе с преступлениями на почве ненависти. Они служат жизненно важными связующими звеньями БДИПЧ собрало примеры успешной практики между потерпевшими, общинами и местными властями. государств-участников ОБСЕ и представило Вы можете обратиться в эти организации, местную их в различных публикациях, с которыми можно организацию поддержки или институт омбудсмена, ознакомиться на нашем веб-сайте: чтобы узнать больше о преступлениях на почве www.osce.org/odihr/guides-related-to-hate-crime гендерной ненависти: Узнайте больше о преступлениях на почве гендерной • Victim Support Europe: https://victimsupport.eu/ ненависти и о том, как представители гражданского • Victim Support United Kingdom: общества могут сообщать об инцидентах в БДИПЧ, https://www.victimsupport.org.uk/help-and-support/ посетив наш специальный веб-сайт, посвященный get-help вопросам информирования о преступлениях на почве • Помощь жертвам преступлений, правительство Канады: ненависти: www.hatecrime.osce.org https://www.canada.ca/en/services/policing/victims. html

Дополнительная Бюро по демократическим информация: институтам и правам Для получения подробной человека ОБСЕ информации об инициативах ул. Мёдова, 10 БДИПЧ в отношении 00-251 Варшава, преступлений на почве Польша ненависти и ознакомления с полным набором доступных Тел.: +48 22 520 0600 ресурсов и публикаций Факс: +48 22 520 0605 посетите веб-сайтt: Электронная почта: www.osce.org/odihr/tolerance tndinfo@odihr.pl

Rodno zasnovana krivična dela počinjena iz mržnje Rodno zasnovana krivična dela počinjena iz mržnje Rodno zasnovana krivična dela Šta su krivična dela • Krivično delo počinjeno iz počinjena iz mržnje? mržnje se dogodilo kada se počinjena iz mržnje su posledica rodnih učinilac namerno usmerio Krivično delo na pojedinca ili imovinu nejednakosti i nesrazmerno pogađaju + motiv predrasude zbog jedne ili više zaštićenih žene, kao i svakoga za koga se smatra = krivično delo počinjeno karakteristika, ili je izrazio iz mržnje netrpeljivost prema zaštiće- da odstupa od preovlađujućih rodnih nim karakteristikama tokom • Krivična dela počinjena iz izvršenja krivičnog dela normi. Rodno zasnovana krivična mržnje se sastoje iz dva elementa: krivičnog dela Šta su rodno zasnova- dela počinjena iz mržnje imaju za cilj i motiva predrasude. na krivična dela poči- da zastraše i potisnu načine života ili • Prvo, kod krivičnog dela poči- njena iz mržnje? njenog iz mržnje neophodno izražavanja identiteta za koje se smatra je da se dogodilo osnov- Rodno zasnovana krivična no krivično delo. Drugim dela počinjena iz mržnje su da odstupaju od tradicionalnih rodnih rečima, počinjeno delo mora krivična dela motivisana predstavljati krivično delo po predrasudom protiv roda normi. Ona mogu da imaju znatan, krivičnom zakonu. Ukoliko ne određene osobe. Ta krivična dugotrajan uticaj na žrtve, kao i da postoji osnovno krivično delo, dela su usmerena protiv ljudi, ne postoji ni krivično delo imovine ili udruženja povezanih naruše bezbednost i socijalnu koheziju počinjeno iz mržnje. sa ljudima ili grupama zbog • Drugi element krivičnog njihovog stvarnog ili percipira- pokretanjem rodnih nejednakosti. dela počinjenog iz mržnje nog roda. Zakoni koji se bave je da je neophodno da je krivičnim delima motivisanim Postojanje ovakvih krivičnih dela takođe učinilac izvršio krivično delo predrasudom i koji obuhvataju ukazuje na šire trendove netolerancije sa određenim motivom ili rod kao zaštićenu karakteristi- motivima predrasude (kao ku razlikuju se po tome da li se prema drugim grupama. Svako ima što je predrasuda u vezi sa u njima koristi termin pol ili rod. invaliditetom žrtve, njegovom svoju ulogu u suzbijanju ovog i svih ili njenom verom, etničkom Jedan od motivišućih faktora pripadnošću, bojom kože koji stoje iza ove vrste krivičnih oblika netolerancije. i/ili rodom). Prisustvo motiva dela su percepcije učinioca predrasude je ono po čemu o rodnim normama. Žrtve tih se krivična dela počinjena krivičnih dela su često meta iz mržnje razlikuju od drugih zbog njihovog percipiranog krivičnih dela. odstupanja od rodnih normi,

Skupovi koje organizuje ODIHR okupljaju predstavnike civilnog društva, Žrtve rodno zasnovanih krivičnih dela počinjenih iz mržnje mogu biti izabrane kreatore politika, aktere krivičnog pravosuđa i druge radi boljeg razumevanja isključivo zbog njihovog roda ili zbog višestrukih karakteristika identiteta, kao krivičnih dela počinjenih iz mržnje, uključujući ona koja su motivisana rodno što su rod, etnička pripadnost i/ili vera zasnovanim predrasudama. (ODIHR/Piotr Markowski) pored ostalog zbog njihove • Da li žrtve i svedoci smatraju • Da li se incident dogodio na što su vera i etnička pripadnost seksualne orijentacije i rodnog da je ovaj incident motivi- datum značajan za učinio- ili rod), budući da to može imati identiteta. Rodno zasnova- san predrasudom u vezi sa ca ili pogođene zajednice značajne posledice po žrtve na krivična dela počinjena rodom žrtve? (npr. Međunarodni dan prava pojedince. iz mržnje takođe mogu biti • Da li je bilo komentara, pisa- žena ili tokom kampanje usmerena protiv ljudi ili imovine nih izjava, gestova ili grafita „16 dana aktivizma protiv Prijavljivanje rodno za- zbog njihove veze, profesio- koji ukazuju na predrasudu? rodno zasnovanog nasilja“)? snovanih krivičnih dela nalne povezanosti ili aktivizma • To može uključivati upotrebu • Da li postoji neki drugi jasan počinjenih iz mržnje u vezi sa rodnim pitanjima, kao rodno zasnovanih uvreda, motiv? Nedostatak drugih što su grupe za prava žena klišea, stereotipa i predra- motiva je takođe razlog za Rodno zasnovana krivična i organizacije civilnog društva suda, kao što su oni koji razmatranje mogućnosti po- dela počinjena iz mržnje, kao koje rade sa žrtvama nasilja. se odnose na uloge žena u stojanja motiva predrasude. i sva krivična dela počinjena iz javnoj ili privatnoj sferi. mržnje, nedovoljno se prijavlju- Bilo koji pojedinac ili grupa, • Da li je ciljana imovina mesto Rodno zasnovana krivična ju. Za to postoje različiti razlozi: bez obzira na njihov rod, može od profesionalnog, pravnog, dela počinjena iz mržnje treba možda ne postoji rasprostra- da bude žrtva rodno zasno- kulturnog ili zdravstvenog da se prate i evidentiraju kao njena definicija rodno zasno- vanih krivičnih dela počinjenih značaja, kao što je orga- posebna kategorija krivičnih vanih krivičnih dela počinjenih iz mržnje. Međutim, rodno nizacija za prava žena, dela. Kada je krivično delo iz mržnje u zakonodavstvu zasnovana krivična dela poči- LGBTI udruženje, klinika za počinjeno sa višestrukim ili praksi, dok se element njena iz mržnje nesrazmerno planiranje porodice i/ili drugo motivima predrasuda, svaka roda često previdi u krivičnim pogađaju žene i djevojčice. mesto koje možda posećuju od ovih predrasuda mora biti delima počinjenim iz mržnje Žrtve mogu biti izabrane pojedinci određenog roda? evidentirana i obrađena tokom motivisanim višestrukim isključivo zbog njihovog roda ili • Da li je ta imovina ranije bila istrage i krivičnog gonjenja. predrasudama. Nedovoljno zbog višestrukih karakteristika predmet rodno zasnovanog Podatke o rodno zasnovanim prijavljivanje otežava sticanje identiteta, kao što su rod i vera. incidenta ili krivičnog dela krivičnim delima počinjenim iz tačne slike o problemu. počinjenog iz mržnje? mržnje treba prikupljati i razvr- Određeni slučajevi rodno • U slučaju napada na imo- stavati po rodu da bi se bolje Delotvoran pristup pravdi zasnovanog nasilja mogu vinu, da li je ostavljen neki razumelo u kojoj su meri žene, i dalje predstavlja ključni izazov biti tretirani kao rodno zasno- predmet ili simbol koji se muškarci i drugi pogođeni ta- za žrtve, koji države članice vana krivična dela počinjena iz može smatrati rodno uvred- kvim krivičnim delima i da bi se OEBS-a moraju rešiti. Vlade mržnje. Međutim, neophodno ljivim ili pretećim? definisale odgovarajuće mere imaju centralnu ulogu u obez- je da je učinilac izrazio rodne • Kakva je bila priroda nasilja? za suzbijanje rodno zasnovanih beđivanju pristupa pravdi, od predrasude tokom incidenta Da li su simboli koji pred- krivičnih dela počinjenih iz mr- početne procene potreba žrta- kako bi se incident smatrao stavljaju određeni rod bili žnje. Prilikom istrage i rešava- va koju vrši policija do razvoja krivičnim delom počinjenim iz meta? nja rodno zasnovanih krivičnih mehanizama podrške žrtvama. mržnje. • Da li osumnjičeni pripada dela počinjenih iz mržnje, Propust da se delotvorno grupi koja izražava mržnju važno je uzeti u obzir moguće istraže krivična dela počinjena Kako prepoznati rodno prema osobama zbog višestruke identitete žrtve (kao iz mržnje – u­ ključujući ona zasnovana krivič- njihovog roda? To mogu biti na dela počinjena iz pokreti koje karakterišu mizo- mržnje gini stavovi (kao što su „inceli“ Primeri rodno zasnovanih dela počinjenih osobe u nevoljnom celibatu iz mržnje Postoji niz indikatora koji mogu – od „INvoluntarily CELiba- pomoći da se identifikuju rod- te“), nasilni aktivisti za prava • Dve žene koje rade za udruženje koje pomaže žrtvama kri- ne predrasude u potencijalnom muškaraca i grupe koje se vičnih dela počinjenih iz mržnje u više navrata bile su meta krivičnom delu počinjenom iz zalažu za netoleranciju prema mizoginih uvreda i pretnji smrću na internetu. mržnje. Takvi indikatori, pozna- ljudima na osnovu njihovog • Jevrejska feministkinja koja radi sa ženama iz manjinskih za- ti kao „indikatori predrasude“, roda. Da li profil ili krivični do- jednica u više navrata bila je meta antisemitskih i mizoginih mogu navesti vlasti da istraže sije osumnjičenog pokazuju uvreda i pretnji smrću putem društvenih medija. krivično delo kao rodno zasno- da je učestvovao u sličnim • Kancelarija u kojoj se vodila kampanja kandiatkinje na izborima vano krivično delo počinjeno incidentima u prošlosti? vandalizovana je grafitima koji su sadržali seksističke uvrede. iz mržnje, čime se omogućava • Da li je žrtva bio ili bila aktivi- • Ženu je više puta izbo nožem muškarac koji je sebe smatrao da reakcija bude primerena sta za prava žena, feminizam „incelom“ (osobom u nevoljnom celibatu – od „INvoluntarily konkretnom slučaju. ili za prava LGBTI osoba, ili CELibate“). Žena i njena osmomesečna beba pretrpele su branitelj(ka) ljudskih prava povrede. Sledeća pitanja mogu pomoći angažovan(a) na pitanji- • Trojica muškaraca obučenih kao žene i jedna žena bili su da se identifikuju rodno zasno- ma zaštite i bezbednosti meta rodno zasnovanih i mizoginih uvreda, prećeno im je vana krivična dela počinjena iz određenih grupa u vezi sa i pretrpeli su šamare i udarce pesnicom u lice, oči i nos mržnje: njihovim rodom? u noći Međunarodnog dana žena. • Mladu ženu su napali i pretukli na javnom mestu trojica muškaraca zato što je nosila suknju. ­ otivisana rodnim predrasudama – može imati negativne posledi- m • Victim Support Europe: https://victimsupport.eu/ ce po žrtve idruštvo u celini. • Victim Support United Kingdom: https://www.victimsupport.org.uk/help-and-support/ Kako bi bili delotvorni, odgovori policije i državne politike u cilju get-help suzbijanja rodno zasnovanih krivičnih dela počinjenih iz mržnje • Pomoć žrtvama krivičnih dela, Vlada Kanade: moraju da budu zasnovani na dokazima i da se oslanjaju na zva- https://www.canada.ca/en/services/policing/victims.html nične podatke o krivičnim delima počinjenim iz mržnje, kao i na • Victim Connect Resource Center, United States National Cen- izveštaje civilnog društva i međunarodnih organizacija. Povećanje ter for Victims of Crime: svesti javnosti o krivičnim delima počinjenim iz mržnje, evidenti- https://victimconnect.org/learn/types-of-crime/­ ranje krivičnih dela počinjenih iz mržnje koje vrši država, mere za hate‑crimes/ podsticanje prijavljivanja od strane žrtava, i praćenje i prijavljivanje • Equinet – Evropska mreža tela za zaštitu ravnopravnosti: od strane civilnog društva mogu pomoći da se detaljnije utvrdi http://www.equineteurope.org/ opseg problema, čime se omogućava da kreatori politike identifi- • Međunarodni institut zaštitnika građana (IOI): www.theioi.org kuju odgovarajuće odgovore. • Evropska mreža nacionalnih institucija za zaštitu ljudskih prava (ENNHRI): www.ennhri.org Šta vi možete da uradite? ODIHR-ovi vodiči o krivičnim delima počinjenim Postoji niz organizacija koje pomažu žrtvama krivičnih dela poči- iz mržnje njenih iz mržnje. Victim Support Europe, Victim Support United Kingdom, službe za pomoć žrtvama krivičnih dela u Kanadi ODIHR je prikupio dobre prakse država članica OEBS-a u pogle- i Sjedinjenim Američkim Državama, tela za zaštitu ravnopravnosti, du rešavanja pitanja krivičnih dela počinjenih iz mržnje i podelio ih institucije za zaštitu građana koje se bave pitanjem diskriminacije u više publikacija, koje su dostupne na našoj internet stranici na: i organizacije civilnog društva igraju centralnu ulogu u suzbijanju www.osce.org/odihr/guides-related-to-hate-crime krivičnih dela počinjenih iz mržnje. One služe kao ključna veza između žrtava, zajednica i lokalnih vlasti. Možete kontaktirati ove Saznajte više o rodno zasnovanim krivičnim delima počinjenim organizacije, svoje lokalno udruženje za podršku ili instituciju iz mržnje i o tome kako civilno društvo može prijaviti incidente za zaštitu građana kako biste saznali više o rodno zasnovanim ODIHR-u putem naše posebne internet stranice za prijavljivanje krivičnim delima počinjenim iz mržnje: krivičnih dela počinjenih iz mržnje na: www.hatecrime.osce.org

Dodatne informacije: Kancelarija OEBS-a Detaljnije informacije o inicijati- za demokratske institucije vama ODIHR-a za borbu protiv i ljudska prava krivičnih dela počinjenih iz mržnje ul. Miodowa 10 i pregled celokupnih resursa i pu- 00-251 Varšava blikacija ODIHR-a dostupni su na: Poljska www.osce.org/odihr/tolerance Tel.: +48 22 520 0600 Fax: +48 22 520 0605 E-mail: tndinfo@odihr.pl

Delitos de odio por razón de género Delitos de odio por razón de género Los delitos de odio por razón de ¿Qué es un delito de ¿Qué son los delitos odio? de odio por razón de género son consecuencia de las género? desigualdades de género y afectan de Delito + Motivación prejui- ciosa = Delito de odio Los delitos de odio por razón forma desproporcionada a las mujeres, de género son delitos moti- • Los delitos de odio se com- vados por prejuicios contra el así como a cualquier persona percibida ponen de dos elementos: género de una persona. Estos como no conforme con las expresiones un delito y una motivación delitos pueden ir dirigidos prejuiciosa. contra personas, bienes o de género normativas. Los delitos • Para que haya delito de asociaciones relacionadas con odio es preciso que haya un personas o grupos debido a de odio por razón de género suelen delito base. En otras pala- su género real o percibido. intimidar y reprimir formas de vida o bras, el acto cometido debe Las leyes que abordan los constituir delito conforme delitos de odio y contemplan expresiones de identidad percibidas a la legislación nacional. Si el género como característica no existe un delito base, no protegida diferencian el uso de como no conformes con las normas existe un delito de odio. los términos sexo o género. de género tradicionales. Éstos tienen • El segundo elemento de un delito de odio es que el Uno de los factores que un impacto significativo y duradero perpetrador cometa el delito motivan este tipo de delitos por razón de prejuicio (como es la percepción que el autor en las víctimas, socavan la seguridad un prejuicio contra la disca- tiene de las normas de género. y cohesión social y perpetúan las pacidad, religión, etnia, color Las víctimas de estos delitos y/o género de la víctima). La suelen ser atacadas por mani- desigualdades de género. La existencia presencia del motivo prejui- festar expresiones de género cioso es lo que diferencia un divergentes a las normativas, de este tipo de delitos también delito de odio de un delito incluyendo la orientación subraya tendencias más amplias de ordinario. sexual o identidad de géne- • Un delito de odio se da ro. Los delitos por razón de intolerancia hacia otros colectivos. cuando el perpetrador toma género también pueden ir a una persona o propiedad dirigidos contra personas o Todas las personas tienen un papel que como objetivo basado en bienes debido a su asociación, desempeñar a la hora de abordar ésta una característica protegida, afiliación profesional o activis- o expresa hostilidad hacia mo en cuestiones de género, y cualquier forma de intolerancia. alguna característica prote- como los grupos defensores gida de la víctima durante el de derechos de la mujer u ataque. organizaciones de la sociedad

Los eventos de la ODIHR reúnen a representantes de la sociedad civil, Las víctimas de delitos de odio por razón de género pueden ser selec- formuladores de políticas, agentes de la justicia penal y otras personas para cionadas únicamente por su género o en función de múltiples rasgos de mejorar la comprensión de los delitos de odio, incluidos los motivados por identidad, como su género, etnia y/o religión. razón de género. (ODIHR/Piotr Markowski) civil que trabajan con víctimas como una organización de Los delitos de odio por razón motivos. Los delitos pueden de violencia. defensa de los derechos de género deben monitorizar- no haber sido ampliamente de la mujer, una asociación se y registrarse como un tipo definidos ni en la ley ni en Cualquier persona o grupo, LGBTI, una clínica de pla- de delito aparte. Cuando se la práctica, mientras que el independientemente de su nificación familiar y/u otros cometa un delito por diversas elemento de género a menudo género, puede ser víctima de lugares que pudieran ser motivaciones prejuiciosas, se omite en delitos de odio un delito de odio por razón de frecuentados por individuos todos y cada uno de los motivados por múltiples prejui- género. Sin embargo, este tipo de un género específico? prejuicios deberán quedar re- cios. La infradenuncia dificulta de delitos de odio afectan de • ¿Ha sido la propiedad un gistrados y tratarse durante la la obtención de una compren- manera desproporcionada a objetivo en un incidente o investigación y el enjuiciamien- sión holística del problema. mujeres y niñas. Las víctimas crimen previo por razón de to. Los datos sobre delitos pueden ser objeto de ataques género? de odio por razón de género El acceso efectivo a la justicia únicamente por su género • En caso de ataque contra deberán desglosarse por de las víctimas sigue siendo o por múltiples rasgos de la propiedad, ¿había algún género para tener una visión un desafío crítico que los Esta- identidad, como su religión o objeto que pudiera percibirse más detallada sobre la forma dos participantes de la OSCE procedencia. como ofensivo o amenaza- en que los distintos géneros deben superar. Los gobiernos dor por motivo de género? se ven afectados por tales de- desempeñan un papel crucial Algunos casos de violencia de • ¿Cuál fue la índole de la vio- litos, así como para identificar en garantizar el acceso a la género pueden ser tratados lencia? ¿Fue el objetivo algún las medidas apropiadas para justicia; desde las valoraciones como delitos de odio por símbolo representativo de un combatir los delitos de odio iniciales de las necesidades razón de género. Sin embar- género específico? por razón de género. Al inves- de la víctima por parte de los go, el agresor debe haber • ¿Pertenece el sospechoso a tigar y hacer frente a los delitos agentes de la policía hasta el demostrado prejuicios de gé- algún grupo de odio que tie- de odio por razón de género desarrollo de mecanismos de nero durante el incidente para ne como objetivo a personas es importante considerar las apoyo para las víctimas. No in- considerarse como tal. basadas en su identidad de múltiples características de vestigar eficazmente los delitos género? Estos pueden incluir identidad de la víctima (como motivados por el odio – in- ¿Cómo reconocer de- distintos grupos caracteriza- la religión, etnia o género), ya cluido aquellos motivados por litos de odio por razón dos por posturas misóginas que pueden suponer diversas prejuicios de género – puede de género? (como los “incels”), activistas consecuencias para las vícti- tener efectos perjudiciales violentos por los derechos mas individuales. para las víctimas y la sociedad Existen múltiples indicado- de los hombres y grupos en su conjunto. res que pueden contribuir a que abogan por la intole- Denunciar los delitos identificar prejuicios por razón rancia contra las personas de odio por razón de Para resultar efectivas, la res- de género en posibles delitos por razón de sexo o género. género puesta policial y las políticas de odio. Tales indicadores, ¿Tiene el sospechoso un gubernamentales para comba- conocidos como “indicadores historial delictivo o antece- Los delitos de odio por razón tir los delitos de odio por razón de prejuicio”, pueden ayudar dentes de haber cometido de género, como todos los de género deben basarse en a las autoridades a investigar actos semejantes en el delitos de odio, no siempre hechos y hacer uso de datos crímenes como delitos de odio pasado, incluyendo contra son denunciados por múltiples oficiales en materia de delitos por razón de género y plantear otros grupos? respuestas a medida. • ¿Fue la víctima una activista de derechos de las muje- Ejemplos de delitos de odio por razón de Las siguientes preguntas pue- res, feminista o LGBTI, o un género: den ayudar a identificar delitos defensor o defensora de los • Dos mujeres que trabajaban en una asociación de ayuda a de odio por razón de género: derechos humanos que trata víctimas de delitos de odio fueron objeto reiterado de insul- con la protección y seguri- tos misóginos y amenazas de muerte en línea. • ¿Han percibido las víctimas dad de grupos específicos • Una activista feminista judía que trabajaba con mujeres de o los testigos que el delito por motivos de género? comunidades minoritarias fue víctima reiterada de insultos fuese motivado por prejui- • ¿Tuvo lugar el incidente antisemitas y misóginos, y de amenazas de muerte a través cios basados en el género en una fecha significativa de redes sociales. de la víctima? para el autor o para las • La oficina de campaña de una candidata a un cargo pú- • ¿Ha habido comentarios, comunidades afectadas (por blico fue objeto de actos de vandalismo con pintadas que escritos, gestos o grafitis que ejemplo, el Día Internacio- contenían insultos sexistas. indicasen prejuicio? Ejem- nal de la Mujer o durante la • Una mujer fue apuñalada varias veces con un cuchillo por plos de esto incluyen el uso campaña de los 16 Días de un hombre que se identificó como “incel” (celibato involun- de insultos, tropos, estereo- Activismo contra la Violencia tario). La mujer y su bebé de ocho meses sufrieron heridas. tipos y prejuicios de género, de Género)? • Tres hombres vestidos de mujer y una mujer fueron objeto como aquellos relacionados • ¿Hubo alguna otra motiva- de insultos de género y misóginos, amenazas, bofetadas y con el rol de la mujer en los ción clara? La falta de moti- puñetazos en la cara, ojos y nariz la noche del Día Interna- ámbitos públicos y privados. vos alternos también puede cional de la Mujer. • ¿Ha sido el objetivo un lugar ser considerada como • Una joven fue agredida y golpeada en público por tres de importancia profesional, indicador prejuicioso. hombres por llevar falda. jurídica, cultural o sanitaria, de odio, así como de los informes elaborados por la sociedad • Victim Connect Resource Center, Centro Nacional de Estados civil y las organizaciones internacionales. Aumentar la concien- Unidos para las Víctimas de Delitos: ciación y registro de los delitos de odio por parte de los Estados, https://victimconnect.org/learn/types-of-crime/ las medidas para fomentar la denuncia por parte de las víctimas, hate-crimes y las herramientas de monitoreo y denuncia de la sociedad civil • Equinet – Red Europea de Organismos Nacionales para la contribuirán a mostrar la magnitud del problema con mayor Igualdad: http://www.equineteurope.org/ detalle, ayudando así a los legisladores a identificar respuestas • El Instituto International del Ombudsman (IOI): apropiadas. www.theioi.org • La Red Europea de Instituciones Nacionales de Derechos ¿Qué se puede hacer? Humanos (ENNHRI): www.ennhri.org

Hay diversas organizaciones que pueden asistir a las víctimas de delitos de odio. Los organismos de igualdad, las instituciones de defensa del pueblo que se ocupan de la discriminación y las Guías de ODIHR sobre delitos de odio organizaciones de la sociedad civil desempeñan un papel funda- mental en la lucha contra los delitos de odio. Sirven de enlace vi- La ODIHR ha recopilado las buenas prácticas de los Estados tal entre las víctimas, las comunidades y las autoridades locales. participantes de la OSCE para combatir los delitos de odio, Puede contactar con estas organizaciones, con su asociación difundidas a través de numerosas publicaciones en su página de apoyo local o con el defensor del pueblo para obtener más web: https://www.osce.org/odihr/guides-related-to- información sobre los delitos de odio por razón de género: hate-crime • Victim Support Europa: https://victimsupport.eu • Victim Support Reino Unido: Podrá encontrar más información sobre delitos de odio por https://www.victimsupport.org.uk/help-and-support/ razón de género y la forma en la que las organizaciones de la get-help sociedad civil pueden denunciar tales incidentes ante la ODIHR • Asistencia a las Víctimas de Delitos, Gobierno de Canadá: en nuestra página web específica para la denuncia de delitos de https://www.canada.ca/en/services/policing/victims.html odio: www.hatecrime.osce.org

Hate Crime Data-Collection and Monitoring Mechanisms A Practical Guide

HATE CRIME LAWS: A PRACTICAL GUIDE Hate Crime Victims in the Criminal Justice System Hate Crime Data-Collection 2 ND EDITION A Practical Guide and Monitoring Mechanisms A Practical Guide

Más información: OSCE Oficina para las Si desea información detallada Instituciones Democráticas y sobre las iniciativas de la ODIHR Derechos Humanos (ODIHR) en materia de delitos de odio, así ul. Miodowa 10 como acceder a todos sus recur- 00-251 Varsovia, Polonia sos y publicaciones, puede visitar www.osce.org/odihr/tolerance Tel.: +48 22 520 0600 Fax: +48 22 520 0605 tndinfo@odihr.pl