Organisation mondiale de la santé (OMS) · Technical Documents

Post-crash response: supporting those affected by road traffic crashes

28 novembre 2016 Organisation mondiale de la santé

Le texte intégral est hébergé par l’organisation qui le publie. lawenc.com indexe les métadonnées et renvoie vers la source officielle.

Texte intégral

post-crash response

post-crash response Supporting those affected by road traffic crashes

post-crash response

Post-crash response: Supporting those affected by road traffic crashes WHO/NMH/NVI/16.9 Suggested citation: Post-crash response: Supporting those affected by road traffic crashes. Geneva, World Health Organization, 2016. © World Health Organization 2016 All rights reserved. Publications of the World Health Organization are available on the WHO web site (www.who.int) or can be purchased from WHO Press, World Health Organization, 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland (tel.: +41 22 791 3264; fax: +41 22 791 4857). e-mail: bookorders@who.int Requests for permission to reproduce or translate WHO publications – whether for sale or for non-commercial distribution – should be addressed to WHO Press through the WHO web site (www.who.int/about/licensing/copyright_form/en/index). The designations employed and the presentation of the material in this publication do not imply the expression of any opinion whatsoever on the part of the World Health Organization concerning the legal status of any country, territory, city or area or of its authorities, or concerning the delimitation of its frontiers or boundaries. Dotted lines on maps represent approximate border lines for which there may not yet be full agreement. The mention of specific companies or of certain manufacturers’ products does not imply that they are endorsed or recommended by the World Health Organization in preference to others of a similar nature that are not mentioned. Errors and omissions excepted, the names of proprietary products are distinguished by initial capital letters. All reasonable precautions have been taken by the World Health Organization to verify the information contained in this publication. However, the published material is being distributed without warranty of any kind, either expressed or implied. The responsibility for the interpretation and use of the material lies with the reader. In no event shall the World Health Organization be liable for damages arising from its use. Cover photo ©istockphoto.com Design by Aleen Squires Printed by the WHO Document Production Services, Geneva, Switzerland

post-crash response

Introduction The Decade of Action for Road Safety (2011–2020) was established by UN General Assembly Resolution 64/255 (2010) to accelerate coordinated international action aimed at reducing the number of deaths due to road traffic injuries. The 2030 Agenda for Sustainable Development has recently reiterated this priority by setting a target for 50% reduction in road traffic deaths and injuries by 2020. The Decade of Action provides a framework for key activities that governments, international agencies, civil society organizations and other stakeholders can use to guide their efforts, see http://www.who.int/roadsafety/decade_of_ action/en/. Central to the framework are five “pillars” that address a range of road safety aspects, including vehicles, roads and road users (Figure 1). This document addresses pillar 5: the post-crash response.

Figure 1: Pillars of the Decade of Action for Road Safety (2011–2020)

Pillar 1

Pillar 2

Pillar 3

Pillar 4

Pillar 5

Road Safety Management

Safer roads and mobility

Safer vehicles

Safer road users

Post-crash response

post-crash response

Survivors and families affected by road traffic crashes have a range of physical, psychological and legal needs. Consequences of crashes may include physical injuries and resulting disability, psychological trauma that can impair reintegration into work and family life, and a range of economic and legal sequelae. A broad and integrated approach to support can mitigate the short and long-term effects of experiencing a crash and can help those affected return to function and independence at home and at work. An effective post-crash response requires integration of injury care, mental health services, legal support and legislation, and data on crashes and injuries.

The World Day of Remembrance was established in remembrance of those affected by road traffic injuries, and to pay tribute to post-crash responders. The Day was formally recognized by the UN General Assembly in 2005 and offers the opportunity for recognition of the enormous scale and impact of road traffic injuries and the urgent need for intervention. The theme for 2016’s World Day of Remembrance is ‘Vital post-crash actions: Medical Care, Investigation, Justice!’. For more information, see http://worlddayofremembrance.org/ as well as the World Day of Remembrance for Road Traffic Victims: a guide for organizers, co-published by WHO, the European Federation of Road Traffic Victims (FEVR) and Road Peace, see http://www. who.int/violence_injury_prevention/road_traffic/ activities/remembrance_day_handbook/en/ Support for crash survivors and their families The Development Bank of Latin America, Federación Iberoamericana de Asociaciones de Víctimas contra la Violencia Vial, and the Fundación MAPFRE have created a comprehensive guide that centres on the experience of those affected by a crash, and addresses emergency assistance and data collection, as well as psychological support, and legal and financial guidance. See http://scioteca.caf. com/handle/123456789/933 for more information.

WORLD DAY OF REMEMBRANCE FOR ROAD TRAFFIC VICTIMS 20 NOVEMBER 2016

MEDICAL CARE

VITAL POST-CRASH ACTIONS

INVESTIGATION

JUSTICE

#WDR2016 worlddayofremembrance.org Th i s p os t er i s d es ig n ed b y t h e Of fi ci a l WD R Tea m i n m em o r y o f ro a d cr a sh vi c ti m s w or l dw i d e . I t i s f r e e to u s e an d s h ar e. Pl ea s e d o n ot r em ove a n y l og os

2016 poster for The World Day of Remembrance

post-crash response 3

The impact of road traffic injuries Road traffic injuries kill more than 1.25 million people every year and are the number one cause of death among 15–29 year olds. Over 50 million people are also injured in non-fatal crashes every year, causing an enormous burden of disability. Road traffic injuries disproportionately affect a young working population and the cost to individuals, families and governments is enormous. Injuries and their associated healthcare costs are a common cause of poverty and bankruptcy, and the overall cost is as high as 5% of GDP in some low- and middle-income countries (1).

Elements of post-crash response Pillar 5 promotes the improvement of health care and other systems to provide the key elements of post-crash support: emergency care and rehabilitation for injury, mental health care, legal support, and data on crashes and injuries (Figure 2).

Financial burden of road traffic injuries in India Those injured in road traffic injuries face out-of-pocket health expenditures more than double those of any other condition requiring hospitalization, in many cases constituting a catastrophic financial burden to those affected by crashes (2).

post-crash response

Figure 2. Key components of the post-crash response Crash data: police, insurance, auto industry Prehospital care documentation

Trauma registry and QI Care documentation, QI, surveillance

Research and information

Fatal injury surveillance (mortuary)

Collision investigation

Legal support and legislation

Duty to Assist and Good Samaritan Laws Police evidence reports

Emergency care access legislation Regulations for providers and financing mechanisms

Facility designation, standards and regulations

Legal support for affected Legal process (inquest, criminal charges, prosecution, etc)

Collision event

At the SCENE

At the treatment faclity

Follow-up

Injury care

First response (including system activation and universal access number) Prehospital injury care

Transport

In-facility injury care (including triage, resuscitation and management)

Rehabilitation (including OT and PT) Management of disabilities Workplace reintegration

Mental health care Acute stress coaching Trauma counselling and support groups Treatment of PTSD and other disabling conditions

QI = Quality Improvement; PT = Physiotherapy; OT = Occupational Therapy

post-crash response

Emergency care systems to ensure timely care for the injured Emergency care for injury is at the core of the post-crash response. Effective care of the injured requires a series of time-sensitive actions, beginning with activation of the emergency care system, and continuing with care at the scene, transport, and facility-based emergency care (See Figure 3 on the WHO Emergency Care System Framework). In addition, early and long-term rehabilitation are essential to limit the physical and psychological impact of injuries, and to maximize the impact of emergency and surgical care. The WHO Emergency Care System Framework and Emergency Care System Assessment The WHO framework describes the essential functions of an emergency care system and the associated assessment tool allows policy-makers to identify gaps and create context-relevant priority action plans for system development. See http://www.who.int/emergencycare for more information.

The WHO Global Alliance for care of the Injured (GACI) is an international collaborative network of governmental, intergovernmental and nongovernmental organizations, including professional societies that work to improve prehospital, in-hospital and rehabilitative care for the injured. By providing technical guidance on essential trauma services to governments and policymakers, GACI aims to significantly improve care of the injured in a sustainable and affordable manner. See http://www.who.int/emergencycare/gaci/en for more information.

The role of bystanders in the emergency care system Even the most sophisticated emergency care system is ineffective if bystanders fail to recognize a serious injury or do not know how to call for help. While a single universal access number that is valid country-wide and linked to centralised ambulance dispatch is optimal, simple systems requiring only mobile phones and well-designed protocols can also greatly improve care.

post-crash response

Figure 3: the WHO Emergency Care System Framework All around the world, acutely ill and injured people seek care every day. Frontline providers manage children and adults with injuries and infections, heart attacks and strokes, asthma and acute complications of pregnancy. An integrated approach to early recognition and management reduces the impact of all of these conditions. Emergency care could address over half of the deaths in low- and middle-income countries.

human resources

functions

• Positioning • Intervention • Monitoring

provider

ation v i t Ac er m umb te n s s Sy cces ns a tio a i c v tru s In

dispatcher

provider BYSTANDER

SCENE • bystander response • dispatch • provider response www.who.int/emergencycare

post-crash response

equipment, supplies, information technologies

H hospital

Intensive Care Unit

Operating Theatre

inpatient

s s io n mi Ad

DRIVER EMERGENCY UNIT • Assessment • Resuscitation • Intervention • Monitoring

Disposition

allied health worker CLERICAL STAFF

provider

Handover Triage Screening Registration

Reception of Patients

TRANSPORT • patient transport • transport care

FACILITY • RECEPTION • EMERGENCY UNIT CARE • DISPOSITION • early INPATIENT CARE

ns ra

fer

charge hom Dis e

a c il i t y C o oF on mm dt unicati el Fi

post-crash response

Universal emergency care access numbers Ideally, there should be a single nationwide or regional telephone number that is: • valid throughout the country • available as a free call from every telephone (landline or mobile) • easy to remember and dial (limited to three or four digits) • linked to a dispatch centre that can rapidly send an equipped ambulance with trained personnel • able to guarantee the confidentiality of the caller Currently, only 50-60% of countries have a national emergency telephone number (1).

First Things First: Uganda A targeted first aid training programme was delivered to police, taxi drivers and community leaders in Kampala, Uganda, where there is no formal prehospital system. The low-cost programme trained participants to deliver basic life-saving measures at the roadside, and provided each participant with a first aid kit comprised of locally-available materials. On follow up, providers had maintained their skills over time, and many injured patients had received potentially lifesaving attention (5).

Care at the scene While data is limited, the proportion of patients who die before reaching hospital in low- and middle-income countries is estimated as at least twice that in high-income countries (6), suggesting that strengthening pre-hospital systems could have enormous global impact. Optimal pre-hospital care is provided by a responsive system that can rapidly dispatch equipped ambulances with trained providers--and extrication services where needed-- but where this is not available, there are many ways to improve basic care at the scene of a crash. In countries where there are areas with limited or delayed access to care, protocols for mobile phone notification of community-based lay responders have been shown effective as a bridge to formal prehospital care. In the many countries without any ambulances or certified prehospital providers, organized systems for training and dispatching trained lay providers have been shown to improve care.

Beyond recognizing injury and calling for help, bystanders may also play a key role by delivering first aid prior to the arrival of formal providers (3). Over half of European countries require first aid training for drivers before issuance of driving licenses (4), and many countries require that all drivers carry basic first aid supplies (see p. 51 http://tinyurl.com/zlnve4c for a list of supplies required by European drivers). First aid programmes have proven effective, in particular when incorporated into existing training programmes for other professionals, such as police and taxi drivers.

post-crash response

Training matatu drivers in Kenya ASIRT Kenya, a road safety advocacy group, equips matatu (public mini-bus) drivers and traffic police with the knowledge and skills to attend to road crash survivors until professional medical personnel arrive on the scene. Trainees become road safety ambassadors and advocates (7).

Emergency First Aid Responder (EFAR) system: South Africa The EFAR training system was developed in a township of South Africa. Targeted at community members, the training system formally equips local residents with the potentially life-saving first aid skills required to care for the injured until professional assistance is available. The EFAR system has proven effective in organizing community members to act formally as first responders (8).

First aid in Monte Plata, Dominican Republic In a survey of motorcycle taxi drivers in the city of Monte Plata, Dominican Republic, two-thirds of taxi drivers reported having witnessed a traffic collision, and 41% of taxi drivers reported having transported crash survivors. Only 15.8% had ever attended a first aid course, and 84.5% expressed interest in attending one if available (9).

Targeted at community members, the EFAR training system formally equips local residents with the potentially lifesaving first aid skills required to care for the injured until professional assistance is available.

1 0

post-crash response

Safe and rapid transfer of the injured Transfer of the injured, either from the scene of an injury to a facility, or between facilities, has two distinct components: transport, and care during transport. Well-equipped ambulances with trained staff are ideal: they best allow the delivery of uninterrupted, livesaving care before reaching hospital. A recent review identified eight studies on the impact of prehospital care from six low- and middleincome countries (Afghanistan, Brazil, Islamic Republic of Iran, Iraq, Mexico and Trinidad and Tobago), and combined analysis suggested that implementation of prehospital care can reduce risk of death in injured patients by 25% (10). In countries without formal prehospital care systems, however, taxis and private vehicles are often used to transport the injured, and may be the only way to reach healthcare services (11). At present, in over 40% of the countries in the world, fewer than half of seriously injured people are transported to hospital by ambulance. In over a quarter of countries, 10% or less of the seriously injured are transported by ambulance (1). Providing basic training (on haemorrhage control and safe positioning, for example) for those who are commonly called on to transport the injured is a low-cost means of improving safety when ambulance transport is not available.

Dispatching rapid emergency care for crash victims in Viet Nam A project in Hanoi dispatched emergency care providers by motorcycle to road traffic crashes. The average response time was 5.18 ± 4.5 minutes, compared to an average ambulance response time of 11.16 ± 6.2 minutes (12).

In urban centres where there is severe congestion, like Hanoi, dispatching EMS providers by motorcycle has been shown to reduce time to emergency care.

post-crash response

Matching patients to appropriate facilities Many seriously injured people are seen in and transferred through lower-level clinics and hospitals before arriving at a facility equipped to care for them. When this happens, care is delayed and critical time is lost, resulting in worse outcomes and avoidable deaths. Ensuring that an injured person is taken as soon as possible to a hospital with the right equipment and personnel to provide the needed care is crucial. A system of centre designation can set standards for injury care and designate certain hospitals as trauma centres. Clear protocols direct prehospital providers to take seriously injured persons directly to these higher-level facilities for treatment, while those with minor injuries may be treated at closer, lower-level facilities. Matching injury severity to facilities in this way allows for more effective use of limited resources, reduces delays in life-saving treatments, and has been shown to improve patient outcomes overall (6, 13). Even in countries without formal ambulance systems, public education programmes and simple advice lines can help direct the injured to appropriate facilities.

Hospital-based emergency care for the injured Even short delays to critical interventions can mean lives lost. Effective emergency care at hospital requires a dedicated emergency area or unit, a core of non-rotating providers who are assigned to the unit and trained in the care of injuries, protocols and checklists to ensure a systematic approach to every injured patient, and essential equipment for diagnosis and treatment of injuries. Operative care is an essential part of emergency care for injuries, and any facility that is certified to care for the seriously injured should have 24-hour access to surgical, anaesthesia and critical care services. The WHO Basic Emergency Care course and Trauma Care Checklist The WHO Basic Emergency Care (BEC) Course is an open-access resource designed for frontline prehospital and facility-based providers working in limited resource settings, including nurses, medics, clinical officers and general doctors. The course introduces a systematic approach to management of acute and life-threatening conditions, and the package includes a participant workbook and facilitator guide, as well as a full set of presentation slides. The WHO Trauma Care Checklist is a simple tool designed to improve the initial resuscitation and evaluation of injured patients, and a recent multi-country study of its implementation showed a range of improvements in the delivery of emergency care for the injured. See http://www.who.int/emergencycare for more information.

1 2

post-crash response

©WHO/N Roddie

Course facilitators demonstrate infant resuscitation during the Tanzania pilot of the WHO BEC course.

Special considerations for injured children While strengthening a country’s emergency care system is the best way of improving outcomes for all road crash survivors, a range of medical, legal and developmental considerations must be taken into account when children are involved. Legal issues of guardianship may be raised and special arrangements may be required to ensure protection of legal rights and to meet the distinct psychological and developmental needs of children. Fortunately, due to their young age and extraordinary capacity for recovery, children benefit from timely and high-quality injury care more than any other group.

Key strategies for improving the care of injured children • Providing caregiver and teacher education on safe immediate stabilization of injuries; • Establishing advance plans for activating formal or informal paediatric transportation systems; • Educating prehospital and facility-based providers about the distinct treatment needs of children; • Equipping emergency vehicles and healthcare facilities with child-sized medical equipment and supplies; • Making healthcare facilities as “child-friendly” as possible to minimize additional trauma for injured children; • Improving access to counselling services both to mitigate the psychological impact of road traffic injury on children and their families and to address practical considerations, including legal and financial queries; and • Improving paediatric-specific rehabilitation services, especially home-based rehabilitation, and including access to community-based rehabilitation centres.

post-crash response

Emergency care research and data collection to guide postcrash response Data on injuries and injury events can be used to optimize post-crash services and inform large-scale injury prevention strategies. Trauma registries are case-based databases that include details on injury events and patterns, clinical interventions and health outcomes. Proven benefits of trauma registries in high-income countries include identification of risk factors for injury occurrence or for poor outcomes after injury, and identification of specific gaps in quality of care. Trauma registries are largely underdeveloped in low- and middle-income countries, hampering the development of context-relevant quality improvement and prevention initiatives. WHO has developed guidelines for communityand facility-based injury surveillance, as well as a standardized data set to facilitate clinical quality improvement and prevention activities (see http://www.who.int/violence_injury_prevention/ surveillance/en/).

Certificate course: Road Traffic Injury Control and Prevention in Low- and Middle-Income Countries The Johns Hopkins International Injury Research Unit, a WHO collaborating centre, offers a comprehensive certificate course on road traffic injury, including a module on setting up injury surveillance systems and trauma registries (http://www.jhsph.edu/research/centers-andinstitutes/johns-hopkins-international-injuryresearch-unit/training/).

Children benefit from timely and high-quality injury care more than any other group. © WHO/Diego Rodriguez

1 4

post-crash response

Specific techniques presented in the WHO Guidelines for Trauma Quality Improvement Programmes include ‘morbidity and mortality’ case reviews, panel reviews of preventable deaths, medical record audits and targeted monitoring for complications and errors. All of the above ideally lead to identification of quality gaps and subsequent implementation of corrective strategies. Examples of corrective strategies include the implementation of management guidelines and protocols, targeted provider education, and improvement of infrastructure and communication.

Rehabilitation and re-integration Long after a crash, survivors and their families can suffer persistent physical and psychological conditions that, when not appropriately treated, restrict their ability to function normally in their work and personal lives. Adjusting to long-term physical impairment and associated disability or disfigurement can also put individuals at increased risk of developing psychological disability. Rehabilitation can help to alleviate suffering, prevent further risk of harm, and optimize functioning, allowing for restoration of independence and reintegration into society. Rehabilitation involves professionals from a wide range of medical and paramedical disciplines working together to help achieve treatment goals. Where no services are available, family members may provide basic rehabilitation care, see http://www.who.int/disabilities/care/en/ for more information.

Trauma registries to improve care In Khon Khaen, Thailand, a quality improvement programme was instituted and used a trauma registry to identify correctable problems, including insufficient resuscitation of patients in shock and prolonged time to reach emergency surgery. The hospital administration set up a trauma review committee and gave it the power to make changes. Corrective action included increasing senior staffing levels in the emergency department at peak times, and a radio system in the hospital to alert specialists when they were needed. Preventable deaths and overall trauma mortality decreased. For more information, see http://who.int/ emergencycare/trauma/success-stories/en/

post-crash response

SARAH Network of Rehabilitation Hospitals, Brazil Run by the Associação das Pioneiras Sociasis, an independent institution created under Brazilian Federal Law, rehabilitation within the SARAH programme is not restricted to the hospital environment. Placing the focus on patient strengths, specialists work with patients and their families to customize individual rehabilitation programs with facility and home-based components. For more information, see http://www.sarah.br/en-us/a-rede-SARAH/

Australia-India Trauma System Collaboration (AITSC) As part of AITSC, a rehabilitation prescription was developed for parts of India and Australia to improve post-hospital care. An in-hospital assessment identifies the rehabilitation goals of each patient according to their functional, occupational, and family goals. The rehabilitation prescription defines the appropriate ongoing resources for each patient, and the role of family members and other caregivers, to ensure shared objectives and allow patients to achieve their optimum functional potential. For more information, see http://aitsc.org/.

Facing long-term impairment and associated disability The spectrum of physical and psychological disability affecting crash survivors is broad. While some may achieve excellent recovery and return to their original level of functioning rapidly, many survivors may require extended support to re-integrate into work and home life. Supportive services range from home modification, organization of caregivers and access to assistive products or medical supplies, to vehicle adaptation, employment counselling and emotional support. Unfortunately, despite an increasing need for multidisciplinary rehabilitation services, these services are non-existent or extremely limited in many parts of the world (14).

Psychological support Road traffic crashes, along with any resulting injury or death, have a profound psychological impact on survivors. A large proportion of crash survivors experience acute and long-term psychological conditions (15), with the most common conditions being post-traumatic stress disorder (PTSD), major depressive disorder and anxiety disorders (16). Prevalence of PTSD following road traffic crashes ranges from 6% to 45% (17) and it remains one of the most common consequences of road traffic incidents (4). Additional responses include grief, panic and bereavement. Mental health support can mitigate many of these conditions and help prevent psychological distress from becoming a disability that interferes with re-integration into work and social life.

1 6

post-crash response

Personnel responding to a crash can assist in a number of ways. Not only do they provide a sense of order and security at the scene, they can also be trained to identify individuals at greatest risk for acute psychological stress and offer emotional support up to and through treatment at a facility. Beyond the immediate aftermath, the extended post-crash response should include counselling and organized support groups to help affected persons navigate a path to recovery and prevent psychological disability.

STOP Accidentes This nongovernmental organization has designed an intervention package called “Road Violence Victims Care” to provide psychological support for survivors. Actions include: • Creation of a supporter network of social workers and psychologists; • Dedicated training for hospital workers in psychological support; and • An established support protocol that includes designation of a quiet physical environment in hospitals to receive families and a written guide for survivors on psychological, social and legal matters. See http://stopaccidentes.org/ for more information.

Effects of depression on road traffic injuries survivors Australian patients who were injured due to a road traffic crash were followed for up to one year after injury. In this group, survivors with symptoms of depression were 3.5 times less likely to return to work (18). ©WHO/Sergey Volkov

post-crash response

Legal Support and Legislation Effective post-crash response includes policy and legislation to protect the injured, their families, and bystanders who deliver first aid; to facilitate legal and financial accountability and ensure compensation; and to promote post-injury recovery and reintegration into work and home life. These may include laws that Table 1. Summary of legislative actions

enable access to timely care; laws that ensure adequate crash investigation; laws that mandate adequate liability insurance for drivers; legal protections to facilitate civil and criminal justice processes, including reparations, and legal protections for those with disability resulting from injury (Table 1).

Enabling care

• Emergency care access legislation. • Legal requirements for drivers and vehicles. • Legal requirements for third-party liability insurance. • Mandates regarding licensing requirements and scope of practice for care providers. • Mandates regarding ambulance, facility, and rehabilitation accreditation and servicing standards. • Requirements for crash investigation procedures. • Police evidence reports. • Data reporting/data sharing requirements to ensure accurate reporting of injuries and outcomes, and for monitoring and feedback on services quality. • Records maintenance and confidentiality requirements. • Legal support for affected. • Legal Process (Inquest, criminal charges, prosecution and sentencing, etc.) • Survivors’ rights and compensation.

Crash investigation

Legal process

Source: adapted from http://www.who.int/violence_injury_prevention/road_traffic/countrywork/legislation_manual/en/

The Parliamentary Advisory Council for Transport Safety (PACTS) PACTS advises members of the UK Parliament on road safety issues in order to facilitate legislative action. For example, in 2015 PACTS compiled district based casualty reports for local members of parliament, via the interactive ‘Parliamentary Constituency Road Safety Dashboard’, giving them the essential support for policy action on road safety issues. See http://www.pacts. org.uk/ for more information.

1 8

post-crash response

Specific legislation to enable emergency care includes laws that ensure access to care without regard to ability to pay; laws that protect those who offer help (Good Samaritan Laws); first aid training mandates for drivers; mandated standards for prehospital and facility-based care; and laws designating financing or health insurance mechanisms for emergency care, including requirements for third-party liability insurance for drivers. Legislation may also mandate accreditation processes that govern licensing and scope of practice for providers, and ensure that designated trauma centres meet certain standards. Thorough crash investigation is essential both to inform prevention initiatives, including those addressing vehicle and road infrastructure, and to guide processes for compensation and civil and criminal accountability where relevant. Data from crash investigations may be linked with data from community and facility-based research efforts to better inform prevention and care improvement initiatives.

Justice and the Post-Crash Response The European Federation of Road Traffic Victims (FEVR) and RoadPeace have published Justice and the Post-Crash Response in the UN Decade of Action for Road Safety to raise awareness of issues of justice for those affected by road traffic crashes. This comprehensive briefing providing a review of the following areas: • Collision investigation • Criminal prosecution • Civil compensation • Victims’ rights RoadPeace has also initiated a campaign to improve the quality of crash investigation, which includes calls for: • National standards and regular reviews of investigations • Nationally accredited training programmes • Better resourcing of police • Transparency with regard to investigation outcomes, budgets and procedures • Better procedures to keep victims informed and incorporate lessons from their experiences See http://www.roadpeace.org/resources/ for more information.

The “Brussels Declaration” In May 2009, a unified body of 70 nongovernmental organizations recommended that governments: • Conduct thorough crash investigations in order to identify all causes and employ all available measures to prevent recurrence; • Apply an effective, proportionate and deterrent legal response to road law violations with procedures and verdicts delivering justice for those affected; • Conduct national situational reviews to monitor road collision investigation capability, number of criminal prosecutions in cases of road death and injury, and standard of services for those affected by road traffic injury. Source: http://www.who.int/roadsafety/ministerial_conference/ ngo_declaration.pdf?ua=1

post-crash response

Conclusion Survivors and families affected by road traffic crashes have a range of physical, psychological and legal needs. An effective post-crash response integrates injury care, mental health services, legal support, and legislation with systematic collection of data on crashes and injuries. The goal of Pillar 5 is to reduce the impact of road traffic crashes, to ensure appropriate legal process, and to facilitate recovery of those affected.

For further information The United Nations Road Safety Collaboration is chaired by the World Health Organization and was established as a follow up to UN General Assembly Resolution 58/289 to bring together international organizations, governments, non governmental organizations, foundations and private sector entities to accelerate coordinated action to address the global road safety crisis. See http://www.who.int/roadsafety/ The World Health Organization offers a range of initiatives to support assessment, training and planning relevant to the post-crash response. See http://www.who.int/emergencycare for more information. The Global Alliance of NGOs for Road Safety representing over 140 member NGOs active in more than 90 countries works to facilitate sharing of best practices and collective advocacy for road safety and the rights of survivors. See http://roadsafetyngos.org/ for more information.

post-crash response

References 1. Global status report on road safety 2015. Geneva, World Health Organization, 2015. 2. Kumar GA, Dilip TR, Dandona L, et al. Burden of out-of-pocket expenditure for road traffic injuries in urban India. BMC Health Serv Res., 2012, 12:285. 3. First there, first care. Bystander support for the injured campaign [DOT HS 809 292]. Washington, DC, US Department of Transportation, United States National Highway Traffic Safety Administration, 2003. 4. Global status report on road safety. Time for action. Geneva, World Health Organization, 2009. 5. Jayaraman S, Mabweijano JR, Lipnick MS, et al. First things first: effectiveness and scalability of a basic prehospital trauma care program for lay firstresponders in Kampala, Uganda. PLoS One, 2009, 4(9):e6955. 6. Sasser S, Varghese M, Kellermann A, et al. Prehospital trauma care systems. Geneva, World Health Organization, 2005. 7. Association for Safe International Road Travel: Matatu Safety [website] (http://asirt.org/ASIRTKenya/ASIRT-Kenya-Activities/Matatu-Safety, accessed 9 November 2016). 8. Sun JH, Wallis LA. The emergency first aid responder system model: using community members to assist life-threatening emergencies in violent, developing areas of need. Emergency Medicine Journal, 2012, 29(8):673–678. 9. Arellano N, Mello MJ, Clark MA. The role of motorcycle taxi drivers in the pre-hospital care of road traffic injury victims in rural Dominican Republic. Inj Prev., 2010, 16(4):272–274. 10. Henry JA, Reingold AL. Prehospital trauma systems reduce mortality in developing countries: A systematic review and meta-analysis. J. Trauma Acute Care Surg., 2012, 73(1):261–268. 11. Nielsen K, Mock C, Joshipura M, et al. Assessment of the status of prehospital care in 13 low-and middle-income countries. Prehospital Emergency Care, 2012, 16(3):381–389. 12. Strengthening community referral and emergency response to road traffic injuries in Tu Liem District [Unpublished evaluation report]. Hanoi, World Health Organization & Viet Nam Administration of Preventive Medicine, 2007. 13. Cameron PA, Gabbe BJ, Cooper DJ, et al. A statewide system of trauma care in Victoria: Effect on patient survival. Medical J Aust., 2008, 189(10):546–550. 14. World report on disability. Geneva, World Health Organization, 2011. 15. Mayou R, Bryan B, Ehlers A. Prediction of psychological outcomes one year after a motor vehicle accident. Am J Psychiatry, 2001, 158(8):1231–1238 16. Mayou R, Bryan B. Outcome 3 years after a road traffic accident. Psychol Med., 2002, 32(4):671–675. 17. Heron-Delaney M, Kenardy J, Charlton E, et al. A systematic review of predictors of posttraumatic stress disorder (PTSD) for adult road traffic crash survivors. Injury, 2013, 44(11):1413–1422. 18. Thompson J, O’Donnell M, Stafford L, et al. Association between attributions of responsibility for motor vehicle crashes, depressive symptoms, and return to work. Rehabil Psychol., 2014, 59(4):376–385.

Acknowledgements The World Health Organization (WHO) acknowledges, with thanks, all those who contributed to the preparation of this information brochure. Particular thanks are due to the following people who helped to bring the document to fruition. Drs Teri Reynolds and Margie Peden from the Department for Management of Noncommunicable Diseases, Disability, Violence and Injury Prevention for editorial guidance. WHO staff and interns who provided various inputs: Isobel Drewett, Scott Fruhan, Farah Kashfipour, Evelyn Murphy, Stacy Salerno and Jared Sun. Contributions, in the form of draft sections, boxes, pictures and comments were received from the following members of the United Nations Road Safety Collaboration pillar 5 Project Group: Lotte Brondum, Adnan Hyder, Manuel Ramos, Gary Smith, Rochelle Sobel and Jeffrey Witte. Additional comments were also received from Amy Aeron-Thomas (RoadPeace) and Jeannot Mersch (FEVR). The FIA Foundation provided financial support for the publication of this information brochure.

post-crash response

For more information from who, please contact: Department for Management of Noncommunicable Diseases, Disability, Violence and Injury Prevention 20 Avenue Appia, Geneva 27 CH1211 Switzerland Dr Teri Reynolds Email: reynoldst@who.int Dr Margie Peden Email: pedenm@who.int Or visit the following websites: http://www.who.int/roadsafety/decade_of_action/en/index.html http://www.who.int/emergencycare

p ost- cr a sh resp onse

การตอบสนอง หลังเกิดอุบต ั ิเหตุ การช่วยเหลือและสนับสนุน ผู้ประสบอุบต ั ิเหตุ จากการจราจรทางบก

p ost- cr a sh resp onse

Post-crash response: Supporting those affected by road traffic crashes WHO.NMH.NVI.16.9 Suggested citation: Post-crash response: Supporting those affected by road traffic crashes. Switzerland, World Health Organization, 2016. © World Health Organization 2016 สิ่งพิมพ์ขององค์การอนามัยโลกสามารถสืบค้ นได้ ที่เว็บไซต์ขององค์การอนามัยโลก ( www.who.int) หรื อ ซื ้อได้ จาก WHO Press, World Health Organization, 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland (โทรศัพท์: +41 22 791 3264; โทรสาร: +41 22 791 4857; อีเมล์: bookorders@who.int) การขออนุญาตทาซ ้าหรื อแปลเอกสารขององค์การอนามัยโลก ไม่ว่าเพื่อการจาหน่ายหรื อการแจกจ่ายโดยไม่มีจุดประสงค์เชิงพาณิ ชย์ ให้ ส่งเรื่ องไปที่สานักพิมพ์องค์การ อนามัยโลก (WHO Press) ผ่านเว็บไซต์ขององค์การอนามัยโลก (www.who.int/about/licensing/copyright_form/en/index.html) การระบุข้อมูลและการนาเสนอสิ่งต่าง ๆ ในเอกสารฉบับนี ้ไม่ถือเป็ นการแสดงความเห็นใด ๆ ขององค์การอนามัยโลกอันเกี่ยวข้ องกับสถานะทางกฎหมายของประเทศ ดินแดน เมือง หรื อพื ้นที่ใด ๆ หรื อเขตอานาจของประเทศใด ๆ หรื อเกี่ยวข้ องกับการกาหนดเขตแดนหรื อพรมแดน เส้ นไข่ปลาและเส้ นขีดยาวที่ปรากฏบนแผนที่เป็ นเ พียงการแสดง เส้ นพรมแดนโดยประมาณการเท่านัน ้ เส้ นพรมแดนดังกล่าวอาจยังไม่เป็ นที่เห็นชอบร่วมกันก็ได้ การระบุชื่ อ ของผลิ ต ภั ณฑ์ ข องบริ ษัท แห่ ง ใดแห่ ง หนึ่ ง หรื อ ผู้ผ ลิ ต รายใดรายหนึ่ ง ไม่ ไ ด้ หมายความว่ า องค์ ก ารอนามัย โลกรั บ รองหรื อ แนะน าว่ า ผลิ ต ภัณ ฑ์ ดั ง กล่า ว มีความเหนือกว่าผลิตภัณฑ์อื่นที่มีลก ั ษณะเดียวกัน ซึง ่ ไม่ได้ ระบุชื่อไว้ ทัง ้ นี ้ จะใช้ ตัวอักษรพิมพ์ใหญ่กับชื่อผลิตภัณฑ์ที่มีลิขสิ ทิิเ เพื่อแยกให้ เห็นความแตกต่าง ยกเว้ นกรณีที่ เกิดข้ อผิดพลาดหรื อมีการตกหล่น องค์การอนามัยโลกใช้ ความระมัดระวังอย่างเต็มที่ในการตรวจสอบข้ อมูลต่าง ๆ ในเอกสารฉบับนี ้ อย่างไรก็ ตาม การเผยแพร่ เอกสารฉบับนีไ้ ม่มีการรั บรองประการใด ๆ ไมว่าโดยชัดแจ้ งหรื อโดยนัย เป็ นความรับผิดชอบ ของผู้อื่นในการตีความและการใช้ ประโยชน์จากเอกสารนี ้ องค์การอนามัยโลกไม่รับผิดชอบประการใด ๆ ต่อความเสียหาย อันเกิดจากการนาเอกสารฉบับนี ้ไป ภาพปก ©istockphoto.com ออกแบบโดย Aleen Squires จัดพิมพ์โดย WHO Document Production Services, Geneva, Switzerland

p ost- cr a sh resp onse

บทนำ มติสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ ที่ 64/255 (2010) กาหนดให้ มี ทศวรรษแห่ง ความปลอดภัยทางถนน ( 2553-2563) เพื่ อเร่ งรั ด ความร่ วมมื อของนานาชาติในการลดจานวนผู้เสี ยชี วิตจากการ บาดเจ็บจากการจราจรทางบก นอกจากนี ้ วาระเพื่อการพัฒนา อย่างยัง ่ ยืน พ.ศ. 2573 (ค.ศ. 2030) ยังได้ เน้ นย ้าความสาคัญใน ปร ะ เ ด็ น นี ้ โ ด ยก าหน ด เ ป ้ าหม ายที่ จะ ล ด กา ร เ สี ยชี วิ ต จากการบาดเจ็บจากการจราจรทางบกให้ ได้ ร้ อยละ 50 ภายใน พ.ศ. 2563 . ทศวรรษแห่งการดาเนินการเพื่อความปลอดภัยทางถนนกาหนด กรอบกิจกรรมสาคัญ ๆ ที่รั ฐบาล หน่วยงานระหว่างประเทศ องค์กรภาคประชาสังคม และผู้มีส่วนได้ ส่วนเสีย สามารถใช้ เป็ น แนวทางในการดาเนินการ ดูที่ http://www.who.int/roadsafety/ decade_of action/en/ หัวใจสาคัญของกรอบดังกล่าว คือ “เสาหลัก” ทัง้ 5 ที่ครอบคลุมประเด็นความปลอดภัยทางถนนในด้ านต่าง ๆ เช่น ยานพาหนะ ถนน และผู้ใช้ ถนน (ภาพประกอบ 1) เอกสารฉบับนี ้กล่าวถึงเสาหลักที่ 5 คือ การตอบสนองหลังเกิด อุบต ั เิ หตุ

ภำพประกอบ 1: เสาหลักของทศวรรษแห่งการดาเนินการเพื่อความปลอดภัยทางถนน (2553–2563)

เสำหลักที่ 1 เสำหลักที่ 2 การบริ หารจัดการ ถนนและการสัญจร ความปลอดภัยทางถนน อย่างปลอดภัย

เสำหลักที่ 3 ยานพาหนะ ปลอดภัย

เสำหลักที่ 4 ผู้ใช้ รถใช้ ถนน อย่างปลอดภัย

เสำหลักที่ 5 การตอบสนอง หลังเกิดอุบต ั ิเหตุ

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ วันโลกราลึกถึงผู้สญ ู เสียจากอุบต ั เิ หตุทางถนนกาหนดขึ ้นเพื่อระลึกถึง ผู้เสียหายจากการบาดเจ็บจากการจราจรทางบก และแสดงความขอบคุณ ผู้ทาหน้ าที่ตอบสนองหลังเกิดอุบต ั ิเหตุ สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ รับรองวันดังกล่าวอย่างเป็ นทางการใน พ.ศ. 2548 เพื่อให้ ตระหนักถึง ความรุ นแรงและผลกระทบร้ ายแรงของการบาดเจ็บจากการจราจร ทางบก และการดาเนินมาตรการต่าง ๆ โดยเร่ งด่วน แนวคิดหลัก (theme) ของวันโลกร าลึกถึงผู้สูญ เสี ยจากอุบัติเหตุทางถนน พ.ศ. 2559 คือ “Vital Post-Crash Actions: Medical Care, Investigation, Justice!” (การดาเนิ นการที ่สาคัญยิ่ งหลังเกิ ดอุบต ั ิ เหตุ: การรักษา พยาบาล การสื บ สวน และความเป็ นธรรม ) ดูข้ อ มูล เพิ่ ม เติม ที่ http://worlddayofremembrance .org/ และเอกสาร “The World Day of Remembrance for Road Traffic Victims: A Guide for Organizers” (วันโลกราลึกถึงผูส ้ ูญเสียจากอุบต ั ิ เหตุทางถนน: คู่มือ ผู้ จัด งาน ) ซึ่ ง องค์ ก ารอนามั ย โลกร่ ว มกั บ สมาพั น ิ์ ผ้ ู เสี ย หาย จากการจราจรทางบกแห่งยุโรป ( European Federation of Road Traffic Victims (FEVR)) และองค์กรโรดพีซ (Road Peace) จัดทาขึ ้น ดูเพิ่มเติมที่ http://www.who.int/violence_injury_prevention/road_traffic/ac tivities/remembrance_day_handbook/en/ กำรให้ กำรสนับสนุนแก่ ผ้ ูรอดชีวิตจำกกำรอุบัตเ ิ หตุ และครอบครัวผู้รอดชีวิต ินาคารเพื่อการพัฒนาแห่งลาตินอเมริ กา (Development Bank of Latin America) สมาพันิ์สมาคมผู้เสียหายจากความรุ นแรงทางถนน แห่งลาตินอเมริ กา (Federación Iberoamericana de Asociaciónes de Víctimas contra la Violencia Vial) และมูลนิิิมาปเฟร (Fundación MAPFRE) ได้ จัดทาคู่มือฉบับสมบูรณ์ (comprehensive guide) ซึ่ง เน้ นความสาคัญ ของประสบการณ์ ข องผู้ประสบอุบัติเหตุ และ กล่าวถึงเรื่ องของความช่วยเหลือฉุกเฉิน และการเก็บข้ อมูล ตลอดจน การสนับ สนุน ทางจิ ต ใจ และความช่ ว ยเหลื อ ทางกฎหมายและ ทางการเงิน ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ http://scioteca.caf.com/handle/123456789/933

ผู้รอดชีวต ิ และครอบครัวทีไ ่ ด้ รับผลกระทบจากอุบต ั ิเหตุทางถนน มี ความต้ อ งการในหลายด้ าน เช่น ทางร่ า งกาย จิ ตใจ และ กฎหมาย อี ก ทัง ้ อุ บัติ เ หตุ มี ผ ลกระทบมากมาย เช่ น การ บาดเจ็ บ ทางร่ า งกายและความพิ ก ารที่ เ ป็ นผลสื บ เนื่ อ ง ตลอดจนบาดแผลทางใจ ซึง ่ ล้ วนเป็ นอุปสรรคต่อการกลับไป ทางานและการใช้ ชีวิตร่ วมกับครอบครัว รวมทังส่ ้ งผลกระทบทาง เศรษฐกิจและทางกฎหมาย ดังนัน ้ การสนับสนุนในภาพกว้ าง และครบวงจรจะช่วยบรรเทาผลกระทบระยะสันและระยะยาว ้ อันเกิดจากการประสบอุบต ั ิเหตุ และช่วยให้ ผ้ ป ู ระสบอุบต ั ิเหตุ กลับ ไปท างานและใช้ ชี วิต ได้ โ ดยอิ ส ระที่ บ้ า นและที่ท างาน ดังนัน ้ การบูรณาการการดูแลผู้บาดเจ็บ บริ การสุขภาพจิต การ สนับสนุ นทางกฎหมาย การตรากฎหมาย รวมทัง ้ ข้ อมู ล อุบต ั เิ หตุและการบาดเจ็บ จึงสาคัญยิ่งต่อประสิทิิภาพในการ ตอบสนองหลังเกิดอุบต ั เิ หตุ

วันโลกรำลึกถึงผู้สูญเสียจำกอุบัตเ ิ หตุทำงถนน 20 พฤศจิกำยน 2559

กำรรั กษำทำงกำรแพทย์ กำรสืบสวน ควำมเป็ นธรรม

กำรดำเนินกำรสำคัญ ๆ ภำยหลังเกิดอุบัติเหตุ

#WDR2016 worlddayofremembrance.org

ป ้ ำยประชำสัมพันธ์ วันโลกรำลึกถึงผู้สูญเสียจำกอุบัติเหตุทำงถนน 2559

p ost- cr a sh resp onse

ผลกระทบของกำรบำดเจ็บจำกกำรจรำจร องค์ ประกอบของกำรตอบสนองหลังเกิด ทำงบก อุบัตเ ิ หตุ มี จ านวนผู้เ สี ย ชี วิตจากการบาดเจ็ บจากการจราจรทางบก มากกว่า 1.25 ล้ านคนต่อปี และการบาดเจ็บดังกล่าวยังเป็ น สาเหตุอน ั ดับหนึ่งของการเสียชีวิตของผู้มีอายุ 15–29 ปี ทังนี ้ ้ ในแต่ ล ะปี มี ผ้ ู บาดเจ็ บ จากอุ บัติ เ หตุที่ ไ ม่ อัน ตรายถึ ง ชี วิ ต มากกว่า 50 ล้ านคน ซึง ่ เป็ นเหตุที่สร้ างภาระมหาศาลอันเป็ น ผลจากความพิการ นอกจากนี ้ การบาดเจ็บจากการจราจรทางบก ยังส่งผลกระทบรุ นแรงต่อ หนุ่มสาวในวัยทางาน และถือ เป็ น ค่าใช้ จ่ายทีส ่ ง ู มากแก่บค ุ คล ครอบครัว และรัฐบาล นอกจากนี ้ การบาดเจ็บและค่าใช้ จ่ายในการรั กษาอาการบาดเจ็บยังเป็ น เหตุของความยากจนและการล้ มละลาย โดยพบว่าค่าใช้ จ่าย โดยรวมเพื่อการนี ใ้ นประเทศรายได้ ปานกลางและรายได้ น้อย บางประเทศสูงถึงร้ อยละ 5 ของผลิตผลมวลรวมในประเทศ (1) เสาหลักที่ 5 ส่งเสริ มการปรับปรุ งระบบสาิารณสุขและระบบอื่น ๆ ให้ ดีขึ ้น เพื่อเป็ นองค์ประกอบสาคัญของการให้ การสนับสนุนหลังเกิด อุบต ั เิ หตุ เช่น การรักษาพยาบาลฉุกเฉินและการฟื น ้ ฟูสมรรถภาพ จากการบาดเจ็บ การดูแลสุขภาพจิต การสนับสนุนทางกฎหมาย และข้ อมูลอุบต ั เิ หตุและการบาดเจ็บ (ภาพประกอบ 2)

ภำระทำงกำรเงินอันเกิดจำกกำรบำดเจ็บจำกกำรจรำจรทำงบกในประเทศอินเดีย ผู้บาดเจ็บจากการจราจรทางบกมีค่าใช้ จ่ายรักษาพยาบาลด้ วยตัวเองสูงเป็ น 2 เท่าของผู้บาดเจ็บด้ วยสาเหตุอื่นที่พก ั รักษาตัวใน โรงพยาบาล นอกจากนี ้ ในหลายกรณีพบว่าผู้ประสบอุบต ั เิ หตุมีภาระการเงินสูงมากถึงขันล้ ้ มละลาย (2)

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

ภำพประกอบ 2: องค์ประกอบหลักของการตอบสนองหลังเกิดอุบต ั ิเหตุ ข้ อมูลอุบต ั ิเหตุ: ตารวจ ประกันภัย อุตสาหกรรม ยานยนต์ เวชระเบียนการบาดเจ็บและการปรับปรุงคุณภาพ (QI) การจัดทาเอกสารเกี่ยวกับการดูแลรักษา การปรับปรุงคุณภาพ การเฝ ้ าระวัง การเฝ ้ าระวังการบาดเจ็บจนถึงแก่ชีวิต (ห้ องดับจิต)

กำรวิจัยและข้ อมูล

การจัดทาเอกสาร ระยะก่อนถึงโรงพยาบาล

กำรสนับสนุน ทำงกฎหมำย และกำรตรำ กฎหมำย

การสืบสวนสอบสวนอุบต ั เิ หตุ กฎหมายว่าด้ วยหน้ าที่ในการให้ ความช่วยเหลือ และการปฏิบต ั ิหน้ าที่พลเมืองดี รายงานเกี่ยวกับหลักฐานของตารวจ

การตรากฎหมายว่าด้ วยการเข้ าถึง การรักษาฉุกเฉิน ระเบียบว่าด้ วยผู้ให้ บริการ และกลไกในการจัดหาทุน

การกาหนดสถานพยาบาล มาตรฐาน และระเบียบต่าง ๆ

การสนับสนุนทางกฎหมาย สาหรับผู้ได้ รับผลกระทบ กระบวนการทางกฎหมาย (การสอบปากคา การตังข้ ้ อกล่าวหา การดาเนินคดี ฯลฯ)

เมื่อเกิดอุบัติเหตุ

ณ สถำนที่เกิดเหตุ

ณ สถำนที่ให้ กำรรักษำ

กำรติดตำมผลกำรรั กษำ

กำรดูแลผู้บำดเจ็บ

การตอบสนองครัง ้ แรก ( เช่น การติดต่อระบบ (System Activation) และหมายเลขกลาง (Universal Access Number))

การเคลื่อนย้ าย

การดูแลผู้บาดเจ็บในสถานพยาบาล (เช่น ระบบคัดกรองผู้ป่วย การช่วยฟื น ้ คืนชีพ และการจัดการ)

การฟื น ้ ฟูสมรรถภาพ (เช่น การทากายภาพบาบัด (PT) และกิจกรรมบาบัด (Occupational Therapy)) การจัดการความพิการ

การดูแลผู้บาดเจ็บในระยะก่อนถึงโรงพยาบาล การกลับไปทางานได้ ตามปกติ

กำรดูแลสุขภำพจิต การให้ คาปรึกษา เกี่ยวกับโรคความเครียดเฉียบพลัน

กลุม ่ ให้ การสนับสนุนและคาปรึกษา เกี่ยวกับการบาดเจ็บ

การรักษาภาวะเครียดหลังเกิดเหตุสะเทือนขวัญ (PTSD) และความพิการอื่น ๆ

QI (Quality Improvement) = PT (Physiotherapy) = OT (Occupational Therapy) =

การปรับปรุงคุณภาพ กายภาพบาบัด กิจกรรมบาบัด

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

ระบบรั กษำพยำบำลฉุกเฉินเพื่อทำให้ ม่ ันใจว่ ำ ผู้บำดเจ็บได้ รับกำรรั กษำทันท่ วงที ระบบรักษาพยาบาลฉุกเฉินสาหรับการผู้บาดเจ็บเป็ นหัวใจหลัก ของการตอบสนองหลั ง เกิ ด อุ บัติ เ หตุ การรั ก ษาพยาบาล ผู้บาดเจ็บให้ มีประสิทิิภาพต้ องทาแข่งกับเวลา โดยเริ่ มต้ นจาก การแจ้ งเหตุ ไ ปที่ ร ะบบรั ก ษาพยาบาลฉุ ก เฉิ น (activation) จากนัน ้ จึงเป็ นการรั กษาพยาบาลที่จุดเกิดเหตุ การเคลื่อนย้ าย และการรักษาพยาบาลที่สถานพยาบาล (ดูภาพประกอบ 3 – ระบบ รั กษาพยาบาลฉุกเฉิ นตามกรอบองค์ การอนามัยโลก (WHO Emergency Care System Framework) นอกจากนี ้ จาเป็ นต้ องมี การฟื ้ น ฟู ส มรรถภาพระยะแรกและระยะยาวเพื่ อ จ ากั ด ผลกระทบทางร่ างกายและจิตใจอันเกิดจากการบาดเจ็บ และ เพื่อให้ ผลการรักษาพยาบาลฉุกเฉินและการผ่าตัดออกมาดีที่สด ุ ระบบรักษำพยำบำลฉุกเฉินตำมกรอบองค์ กำรอนำมัยโลก และกำรประเมินระบบรักษำพยำบำลฉุกเฉิน ระบบรั ก ษาพยาบาลฉุ ก เฉิ น ตามกรอบองค์ ก ารอนามัย โลก ได้ ก าหนดหน้ าที่ ที่ จ าเป็ นของระบบรั กษาพยาบาลฉุ กเฉิ น และ เครื่ องมือประเมิน เพื่อให้ ผ้ ว ู างนโยบายทราบถึงช่องโหว่และจัดลาดับ ความสาคัญให้ สอดคล้ องกับบริ บท อันนาไปสู่การพัฒนาระบบ ได้ ตอ ่ ไป ดูข้อมูลเพิ่มที่ http://www.who.int/emergencycare

พั น ธมิ ต รโลกขององค์ ก ำรอนำมั ย โลกเพื่ อ กำรดู แล รั กษำผู้บำดเจ็บ (WHO Global Alliance for Care of the Injured (GACI)) เป็ นเครื อ ข่ ายความร่ ว มมื อ ระหว่า ง ประเทศประกอบด้ วยองค์กรรัฐ องค์กรระหว่างรัฐบาล และ องค์ ก รเอกชน รวมทัง ้ สมาคมวิ ช าชี พ (Professional Societies) เ พื่ อ พั ฒ น า ก า ร รั ก ษ า พ ย า บ า ล ก่ อ น ถึ ง โรงพยาบาล ในโรงพยาบาล และการฟื ้น ฟูส มรรถภาพ ผู้บาดเจ็บ ทังนี ้ ้ พันิมิตรฯ ได้ นาเสนอแนวทางเชิงเทคนิคใน การให้ บ ริ ก ารที่ จ าเป็ นต่อ ผู้ บาดเจ็ บ แก่ รั ฐ บาลและผู้ว าง นโยบาย โดยมีจุดประสงค์เพื่อปรั บปรุ งการรั กษาพยาบาล ผู้บาดเจ็บให้ ดีขึน ้ อย่างมีนัยสาคัญ โดยใช้ แนวทางที่ยั่งยืน และมีคา ่ ใช้ จ่ายเหมาะสม ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ http://www.who.int/emergencycare/gaci/en

บทบำทของผู้อยู่ในเหตุกำรณ์ (Bystanders) ที่มีต่อระบบรักษำพยำบำลฉุกเฉิน ระบบการรั ก ษาพยาบาลอัน ล า ้ สมัย ที่ สุด คงไร้ ประสิ ท ิิ ภ าพ หากผู้อยู่ในเหตุการณ์ไม่ตระหนักว่าการบาดเจ็บรุ นแรงเพียงใด หรื อไม่ทราบว่าจะติดต่อขอความช่วยเหลือ ได้ อย่างไร แม้ การมี หมายเลขกลางส าหรั บสถานี รถพยาบาลรวมศูนย์ ข องประเทศ (centralised ambulance dispatch) จะเป็ นทางเลือกที่ทีดี่สุด แต่ระบบการจัดการง่าย ๆ ที่ อาศัยเพียงโทรศัพท์เคลื่อนที่และ กระบวนงานที่ออกแบบอย่างเหมาะสม ก็สามารถช่วยให้ การ รักษาพยาบาลเกิดประสิทิิภาพมากขึ ้นเช่นกัน

กำรตอบสนองหลังเกิดอุบัตเ ิ หตุ

ภำพประกอบ 3: กรอบระบบรักษาพยาบาลฉุกเฉินขององค์การอนามัยโลก

ทรั พยำกรบุคคล ทัว ่ โลกมี ผ้ ูบาดเจ็บและผู้ป่ วยเฉี ยบพลันเข้ ารั บการรั กษาพยาบาลทุกวัน ดังนัน ้ ผู้ให้ การรั กษาพยาบาล เบื อ ้ งต้ น (frontline providers) จึงมีหน้ าที่บริ หารจัดการกรณี ที่เด็กและผู้ใหญ่ ได้ รับบาดเจ็บและมี การติดเชื อ ้ มีภาวะกล้ ามเนื ้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันและโรคหลอดเลือดในสมอง โรคหอบหืด และภาวะแทรกซ้ อน เฉียบพลันระหว่างตังครรภ์ ้ การมีระบบที่สอดประสานกัน (integrated approach) ระหว่างการระบุอาการ ที่รวดเร็ วและการบริ หารจัดการจะช่วยลดผลกระทบต่าง ๆ ได้ ทังนี ้ ้ พบว่า ในประเทศรายได้ ปานกลาง และประเทศรายได้ น้อย การรักษาพยาบาลฉุกเฉินช่วยลดอัตราการเสียชีวิตลงได้ มากกว่าครึ่งหนึง ่

ระบบต่ ำง ๆ

แผนภูมิ

เทคโนโลยีกำรสื่อสำร

• กำรจัดท่ ำทำงผู้บำดเจ็บ • กำรรักษำพยำบำล ผู้ให้ กำรรั กษำพยำบำล • กำรตรวจติดตำม

รถพยำบำล ผู้รับแจ้ งเหตุ และสั่งกำรช่ วยเหลือ

ชุด ปฐมพยำบำล

ผู้ให้ กำรรักษำพยำบำล ผู้อยู่ในเหตุกำรณ์

จุดเกิดเหตุ  กำรตอบสนองของผู้อยู่ในเหตุกำรณ์  กำรสั่งกำรช่ วยเหลือ  กำรตอบสนองของผู้ให้ กำรรั กษำพยำบำล

รถพยำบำล www.who.int/emergencycare

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ อุปกรณ์ เครื่ องมือ เทคโนโลยีสำรสนเทศ

H โรงพยำบำล แนวปฏิบัติ

หน่ วยอภิบำล ชุดปฐมพยำบำล ระหว่ ำงเคลื่อนย้ ำย

ห้ องผ่ ำตัด

ผู้ป่วยใน

พนักงำนขับรถพยำบำล ้ ที่และศูนย์ กำรติดต่ อสืl่ อสำรระหว่ ำงพืน ส่ งต่ อ คัดกรอง กำรเคลื่อนย้ ำย • กำรเคลื่อนย้ ำยผู้ป่วย • กำรดูแลรักษำระหว่ ำงกำรเคลื่อนย้ ำย หน่ วยฉุกเฉิน

รับตัว ส่ งต่ อ • กำรประเมิน กำรจำหน่ ำยผู้ป่วย กลับบ้ ำน • กำรช่ วยฟื ้ นคืนชีพ • กำรตรวจรักษำ • กำรตรวจติดตำม

เจ้ ำหน้ ำที่ สำธำรณสุข ที่เป็ นพันธมิตร ผู้ให้ กำรรั กษำพยำบำล พนักงำนธุรกำร

ตรวจโรค ขึน ้ ทะเบียน กรอง กำรรั บตัวผู้ป่วย สถำนพยำบำล

• กำรรับตัวผู้ป่วย • กำรดูแลรักษำในหน่ วยฉุกเฉิน • กำรย้ ำยออกจำกห้ องฉุกเฉิน • กำรดูแลรักษำผู้ป่วยในในระยะแรก

กำรตอบสนองหลังเกิดอุบัตเ ิ หตุ โครงกำร First Things First ของประเทศยูกำนดำ เป็ นการอบรมการปฐมพยาบาลโดยมุ่งเป ้ าหมายที่ตารวจ คนขับแท็กซี่ และผู้นาชุมชน ในกรุ งคัมพาลา ประเทศยูกานดา ในพื น ้ ที่ที่ขาดระบบก่อ นถึงโรงพยาบาลอย่างเป็ นทางการ โครงการนีใ้ ช้ รูปแบบที่เสียค่าใช้ จ่ายน้ อย และให้ การอบรม ขันตอนการช่ ้ วยกู้ชีพขันพื ้ ้นฐานที่ริมถนน ผู้ร่วมโครงการทุกคน จะได้ รับแจกอุปกรณ์ปฐมพยาบาล ซึง ่ ผลิตจากวัสดุหาได้ ใน ท้ อ งถิ่ น ทัง ้ นี ้ จากการติ ด ตามผล พบว่ า ผู้ ให้ ก ารรั ก ษา พยาบาลสามารถทบทวนทักษะของตนอยู่สม่าเสมอ และได้ ทาหน้ าทีก ่ ้ช ู ีพผู้บาดเจ็บมาแล้ วหลายราย (5)

หมำยเลขกลำงเพื่อให้ บริกำรรักษำพยำบำลฉุกเฉิน การมี หมายเลขกลางซึ่ง ครอบคลุม ทั่วประเทศหรื อ ภูมิภ าค เป็ นสิ่งทีด ่ ียิ่ง โดย  ใช้ งานได้ ทว ั่ ประเทศ  โทรจากโทรศัพ ท์ ทุก เครื่ อ ง (โทรศัพ ท์ บ้ า นและโทรศัพ ท์ เคลื่อนที่) โดยไม่มีคา ่ ใช้ จ่าย  เป็ นหมายเลขทีจ ่ ดจาและใช้ ง่าย (ไม่เกิน 3-4 หลัก)  เชื่อมกับศูนย์รับแจ้ งเหตุ (dispatch centre) ที่สามารถส่ง รถพยาบาลติดตัง ้ อุปกรณ์ ครบครั น พร้ อมบุคลากรที่ผ่าน การอบรม ออกให้ บริ การได้ อย่างรวดเร็ ว  รักษาความลับของผู้โทรศัพท์เข้ ามา ปั จจุบัน จากจานวนประเทศที่มีอ ยู่ในโลก มี เพี ยงร้ อยละ 50-60 ที่มีหมายเลขฉุกเฉิ นแห่ง ชาติสาหรั บการให้ บริ การ รักษาพยาบาลฉุกเฉิน (1) ผู้อ ยู่ ใ นเหตุก ารณ์ น อกจากจะทราบถึง การบาดเจ็ บ และ โทรศัพท์ขอความช่วยเหลือ ได้ แล้ ว ยังอาจมีบทบาทสาคัญ ใ น ก า ร ใ ห้ ก า ร ป ฐ ม พ ย า บ า ล ก่ อ น ที่ ผู้ ให้ บริ การทางการแพทย์ จ ะเดิ น ทาง มาถึ ง (3) ทั ง ้ นี ้ มากกว่าครึ่ งหนึ่งของประเทศทังหมดในยุ ้ โรป กาหนดให้ ผ้ ู ขั บ ขี่ ต้ องผ่ า นการอบรมการปฐมพยาบาลจึ ง จะได้ รั บ ใบอนุ ญ าตขั บ ขี่ (4) และอี ก หลายประเทศก าหนดให้ ผู้ขับขี่ทก ุ คนต้ องมีอุปกรณ์ ปฐมพยาบาลพื ้นฐานในรถยนต์ (ดูรายการสิ่งที่ผ้ ข ู ับขี่ในยุโรปต้ องมี ในรถยนต์ได้ ที่หน้ า 51 ใน http://tinyurl.com/zlnve4c) ดัง นัน ้ ถ้ ามี การบูรณาการการ ปฐมพยาบาลให้ เป็ นส่วนหนึ่งของการอบรมของตารวจและ คนขับแท็กซี่ อันเป็ นการอบรมที่มีอยู่แต่เดิมแล้ ว ก็จะยิ่งเป็ น การเพิ่มประสิทิิภาพของการปฐมพยาบาล

กำรรักษำพยำบำลที่จุดเกิดเหตุ ในประเทศรายได้ น้ อ ยและรายได้ ป านกลาง สัด ส่ ว นผู้ป่ วย เสียชีวิตก่อนถึงโรงพยาบาลสูงเป็ นสองเท่าของประเทศรายได้ สูง (1) สิ่งนี ช ้ ีว ้ ่าการเพิ่ มประสิ ทิิ ภ าพระบบก่อ นถึงโรงพยาบาล ประสบผลสาเร็ จจริ งในระดับโลก กล่าวคือ ระบบตอบสนองซึ่ง สามารถส่งรถพยาบาลติดตังอุ ้ ปกรณ์ ครบครั น พร้ อมบุคลากร ที่ผ่านการอบรม ออกให้ บริ การอย่างรวดเร็ ว ช่วยให้ การรั กษา พยาบาลก่อ นถึงโรงพยาบาลเกิดประสิทิิ ภ าพสูงสุด รวมทัง ้ บริ การลากรถ (extrication services) ในกรณีจาเป็ น อย่างไรก็ตาม หากไม่มีบริ การเหล่านี ้ ยังมี อี กหลายแนวทางในการปรั บปรุ ง การรักษาพยาบาลที่จด ุ เกิดเหตุให้ ดียิ่งขึ ้น ในประเทศซึ่งมี ข้ อจ ากัดหรื อความล่ าช้ าในการเข้ าถึ งการรั กษา พยาบาล การแจ้ ง เหตุท างโทรศัพ ท์ เคลื่ อ นที่ โดยอาสาสมัค ร ฉุกเฉิ นในชุมชน (mobile phone notification of communitybased lay responders) เป็ นอีกแนวทางที่มีประสิทิิภาพใน การลดข้ อบกพร่ องของการรั กษาพยาบาลก่ อนถึงโรงพยาบาล วิิีการหนึ่งที่ประเทศซึ่งยังขาดรถพยาบาลหรื อผู้ได้ รับอนุญาต ให้ บริ การก่อนถึงโรงพยาบาล (certified prehospital providers) สามารถน าไปใช้ ปรั บปรุ งการรั กษาพยาบาลให้ ดีขึน ้ คื อ ให้ ก าร อบรมแก่อ าสาสมัครและส่ง อาสาสมัครที่ ผ่า นการอบรมแล้ ว ออกให้ บริ การ

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ โครงกำรอบรมพนักงำนขับรถโดยสำรประจำทำงมำตำตู (Training Matatu Drivers) ในประเทศเคนยำ

องค์กรเอเอสไออาร์ ที เคนยา (ASIRT Kenya) เป็ นกลุ่มให้ คาปรึกษาด้ านความปลอดภัย ได้ ให้ การอบรมความรู้และทักษะต่าง ๆ แก่พนักงานขับรถโดยสายประจาทาง ขนาดเล็ก (Matutu หรื อ public mini-bus) และตารวจในการให้ ความช่วยเหลือแก่ผ้ ร ู อดชีวิตจากอุบต ั ิเหตุจนกว่าบุคลากรทางการแพทย์มืออาชีพจะเดินทางถึงจุด เกิดเหตุ ทั ้งนี ้ ผู้ผ่านการอบรมจะทาหน้ าที่เป็ นผู้รณรงค์และประชาสัมพันิ์ด้านความปลอดภัยทางถนนด้ วย (6)

ระบบผู้ให้ กำรปฐมพยำบำลฉุกเฉิน (Emergency First Aid Responder (EFAR) System) ประเทศแอฟริ กาใต้ มีการพัฒนาระบบผู้ให้ การปฐมพยาบาลฉุกเฉิน ในเมืองแห่งหนึ่งในประเทศแอฟริ กาใต้ โดยมุ่งเป ้ าหมายที่คนในชุมชน โดยให้ การอบรมอย่างเป็ นทางการ แก่คนท้ องถิ่นเพื่อให้ มีทก ั ษะการปฐมพยาบาลที่สาคัญยิ่งต่อการกู้ชีพอันจาเป็ นต่อการรักษาพยาบาลผู้บาดเจ็บจนกว่าความช่วยเหลือ แบบมืออาชีพจะมาถึง ระบบนี ้ถือว่ามีประสิทิิภาพเนื่องจากช่วยให้ คนในชุมชนสามารถทาหน้ าที่ผ้ ป ู ฏิบต ั ิการฉุกเฉินเบื ้องต้ นอย่างเป็ นทางการได้ (7)

โครงกำรปฐมพยำบำลในเมืองมอนเต พลำตำ (First Aid in Monte Plata) สาิารณรัฐโดมินิกน ั การสารวจข้ อมูลจากผู้ขี่รถจักรยานยนต์รับจ้ างในเมืองมอนเต พลาตา สาิารณรัฐโดมินิกัน ชี ้ว่า 2 ใน 3 ของผู้ขี่รถจักรยานยนต์รายงานว่าตนเคยพบเห็น อุบต ั ิเหตุรถชน ส่วนคนขับแท็กซี่ร้อยละ 41 กล่าวว่าเคยนาผู้รอดชีวิตจากอุบต ั ิเหตุไปส่ง ยังสถานพยาบาล แต่ปรากฏว่ามีเพียงร้ อยละ 15.8 เท่านั ้นที่เคยผ่าน การอบรมการปฐมพยาบาล และร้ อยละ 84.5% แสดงความสนใจเข้ าร่วมการอบรม หากมีการเปิ ดการอบรม (8)

ร ะ บ บ ผู้ ป ฐ ม พ ย า บ า ล ฉุ ก เ ฉิ น มุ่ ง เ ป ้ าหมาย ที่ ค นในชุม ชน โดยให้ ก ารอบรมอย่า งเป็ นทางการ แก่คนท้ องถิ่น เพื่อให้ มีทก ั ษะการปฐมพยาบาลที่สาคัญยิ่ง ต่อการกู้ชีพอันจาเป็ นต่อการรักษาพยาบาลผู้บาดเจ็บ จนกว่าความช่วยเหลือแบบมืออาชีพจะมาถึง

กำรตอบสนองหลังเกิดอุบัตเ ิ หตุ

กำรเคลื่อนย้ ำยผู้บำดเจ็บอย่ ำงปลอดภัย และรวดเร็ว การเคลื่ อ นย้ า ยผู้บาดเจ็บ จากจุดเกิดเหตุส่ ง สถานพยาบาล หรื อ การเคลื่ อ นย้ ายผู้ บาดเจ็ บ ระหว่ างสถานพยาบาล มี 2 องค์ประกอบสาคัญ คือ การเคลื่อนย้ าย และการรั กษาพยาบาล ระหว่างเคลื่อนย้ าย รถพยาบาลติดตังอุ ้ ปกรณ์ครบครัน พร้ อม บุค ลากรที่ผ่ านการอบรมจึง ส าคัญ ยิ่ ง เพราะว่า สร้ างความ ต่อ เนื่ อ งในการรั กษาพยาบาลกู้ชีพก่อ นถึงโรงพยาบาล การ ทบทวนวรรณกรรมล่าสุด พบว่ามี งานวิจัย 8 รายการที่ทาใน ประเทศรายได้ ปานกลางและรายได้ น้ อย (ประเทศ อัฟ กานิ ส ถาน ประเทศบราซิล สาิารณรั ฐ อิ ส ลามอิ ห ร่ า น ประเทศอิหร่ าน ประเทศเม็กซิโก และประเทศตริ แดดแอนด์โทบาโค) งานวิ จั ย ดั ง กล่ า วศึ ก ษาผลการรั ก ษาพยาบาลก่ อ นถึ ง โรงพยาบาล โดยการวิ เ คราะห์ ใ นภาพรวมชี ว ้ ่ า การรั ก ษา พยาบาลก่อ นถึงโรงพยาบาลช่วยลดความเสี่ยงที่ผ้ ูบาดเจ็บ จะเสียชีวต ิ ได้ ถง ึ ร้ อยละ 25 (9) อย่ า งไรก็ ต าม ประเทศที่ ไ ม่ มี ร ะบบรั ก ษาพยาบาลก่ อ นถึ ง โรงพยาบาลอย่า งเป็ นทางการมักใช้ แ ท็ก ซี่แ ละรถยนต์ ส่ว น บุคคลเคลื่อนย้ ายผู้บาดเจ็บ ซึ่งอาจเป็ นเพียงหนทางเดียวใน การเดินทางไปยังโรงพยาบาล (10) ปั จจุบน ั มากกว่าร้ อยละ 40 ของประเทศทังหมดในโลก ้ มีผ้ บ ู าดเจ็บสาหัส จานวนไม่ถึงครึ่ ง ถูกนาส่งโรงพยาบาลด้ วยรถพยาบาล นอกจากนี ้ มากกว่า 1 ใน 4 ของประเทศทังหมดในโลก ้ มีผ้ บ ู าดเจ็บสาหัสเพียงร้ อยละ 10 หรื อ น้ อยกว่าถูกเคลื่ อนย้ ายด้ วยรถพยาบาล (1) ดังนัน ้ ถ้ าไม่ มี รถพยาบาลสาหรั บเคลื่ อนย้ ายผู้บาดเจ็บ วิิีการหนึ่งที่จะเพิ่ม ความปลอดภัยในการเคลื่อนย้ ายผู้บาดเจ็บโดยเสียค่าใช้ จ่ายน้ อย คือ การอบรมพื น ้ ฐาน (เช่น การห้ ามเลื อดและการจัดท่าทาง ผู้บาดเจ็บ) ให้ กบ ั บุคคลที่มักได้ รับการติดต่อให้ มาเคลื่อนย้ าย ผู้บาดเจ็บ

กำรให้ กำรรักษำพยำบำลฉุกเฉินอย่ ำงรวดเร็ว แก่ ผ้ ูบำดเจ็บในประเทศเวียดนำม ผู้ใ ห้ ก ารรั ก ษาพยาบาลฉุก เฉิ น เดิน ทางด้ ว ยรถจัก รยานยนต์ ไ ปยัง จุดเกิดอุบต ั เิ หตุทางถนน เป็ นโครงการหนึ่งในกรุ งฮานอย การเดินทาง เช่นนีใ้ ช้ เวลาถึงจุดเกิดเหตุเฉลี่ย 5.18 ± 4.5 นาที เมื่อเปรี ยบเทียบ รถพยาบาลที่ใช้ เวลา 11.16 ± 6.2 นาที (11)

สภาพการจราจรที่ติดขัดแสนสาหัสในเขตเมืองเช่นกรุ งฮานอย การที่ ผู้ใ ห้ บ ริ ก ารรั ก ษาพยาบาลฉุก เฉิ น เดิน ด้ ว ยรถจัก รยานยนต์ จ ะช่ ว ย ประหยัดเวลาการเดินทางไปให้ การรักษาพยาบาลฉุกเฉิน

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

เลือกสถำนพยำบำลที่เหมำะกับผู้บำดเจ็บ

กำรรักษำพยำบำลฉุกเฉินในโรงพยำบำลสำหรั บ โดยส่วนใหญ่แล้ ว ผู้บาดเจ็บสาหัสมักเข้ ารับการรักษาและส่งตัว ผู้บำดเจ็บ มาจากคลินิกและโรงพยาบาลระดับต่ากว่า (lower level) ก่อน มาถึงสถานพยาบาลที่มีอุปกรณ์ ครบครัน เป็ นเหตุให้ การรักษา พยาบาลล่าช้ า สูญเสียช่วงเวลาสาคัญไป ผลการรักษาไม่ดีและ เสี ยชีวิต ได้ ทัง ้ ที่ในความเป็ นจริ ง อาจเลี่ ยงได้ ก็ตาม ดังนัน ้ จึง ต้ องมั่ น ใจว่ า สามารถ เคลื่ อนย้ ายผู้ บาดเจ็ บ ไปรั บการ รั ก ษาพยาบาล ณ โรงพยาบาลที่ มี อุ ป กรณ์ แ ละบุ ค ลากร ที่ เหมาะสมได้ ทัง ้ นี ้ ระบบก าหนดศูน ย์ บ ริ ก ารทางการแพทย์ (system of centre designation) มีหน้ าที่กาหนดมาตรฐานการ รักษาพยาบาลผู้บาดเจ็บและมอบหมายให้ โรงพยาบาลบางแห่ง ทาหน้ าที่ศน ู ย์อุบต ั ิเหตุ (trauma centres) ตลอดจนมีแนวปฏิบต ั ิ (protocols) ที่ชัดเจนเพื่อเป็ นแนวทางให้ ผ้ ูให้ การรั กษาพยาบาล ก่ อ นถึ ง โรงพยาบาลต้ องผู้ บาดเจ็ บ สาหั ส เข้ ารั บ การรั ก ษาที่ สถานพยาบาลระดับสูง (higher-level facilities) โดยตรง ส่วน ผู้ บ า ด เ จ็ บ เ ล็ ก น้ อ ย อ า จ เ ข้ า รั บ ก า ร รั ก ษ า พ ย า บ า ล ที่ สถานพยาบาลร ะดั บ ล่ างซึ่ ง อยู่ ใ กล้ กว่ า ได้ การ เลื อ ก สถานพยาบาลให้ เหมาะสมกับ ความรุ นแรงของการบาดเจ็ บ ช่วยให้ สามารถใช้ ทรั พยากรที่ มีจากัดให้ เกิดประสิทิิ ภาพ ลด ความล่าช้ า ของการรั กษาพยาบาลกู้ชีพ และช่วยให้ ภ าพรวม ของผลการรักษาผู้บาดเจ็บดีขึ ้น (12, 13) สาหรับประเทศที่ขาด ระบบรถพยาบาลที่ เ ป็ นทางการ หลัก สู ต รการศึก ษาของรั ฐ (public education programmes) และสายด่วนคาแนะน า เบือ ้ งต้ น (simple advice lines) สามารถให้ แนวทางการ เคลื่อนย้ ายผู้บาดเจ็บไปสถานพยาบาลที่เหมาะสมได้ การรั กษาพยาบาลที่จาเป็ น หากล่าช้ าแม้ เพียงเสีย ้ ววินาทีก็อาจ หมายถึ ง ชี วิ ต ได้ ดัง นั น ้ เพื่ อ ให้ ก ารรั ก ษาพยาบาลฉุ ก เฉิ น ใน โรงพยาบาลเกิดประสิทิิภาพ ก็ต้องกาหนดพืน ้ ที่หรื อหน่วยฉุกเฉิน เป็ นการเฉพาะ มีเจ้ าหน้ าที่หลักในการรักษาพยาบาล ซึง ่ เป็ นตาแหน่ง ประจา (non-rotating) รับผิดชอบหน่วยฉุกเฉิน และผ่านการอบรม ด้ านการรักษาพยาบาลผู้บาดเจ็บ ตลอดจนมีแนวปฏิบต ั ิและรายการ ตรวจสอบ (checklists) เพื่อให้ มน ั่ ใจว่าผู้บาดเจ็บทุกรายได้ รับการรักษา อย่ างเป็ นระบบ และมี อุ ป กรณ์ จ าเป็ นในการวิ นิ จ ฉั ย และการ รั กษาพยาบาลอาการบาดเจ็บ หน่วยผ่าตัด ( operative unit) มี ความสาคัญ ยิ่งต่อ ผู้บ าดเจ็บ ดังนัน ้ สถานพยาบาลที่ ได้ รั บ การ รับรองด้ านการรักษาพยาบาลผู้บาดเจ็บสาหัสควรมีบริ การผ่าตัด การให้ ยาชา และการรักษาพยาบาลภาวะวิกฤติ ตลอด 24 ชัว ่ โมง หลักสูตรพืน ้ ฐำนกำรรักษำพยำบำลฉุกเฉินขององค์ กำรอนำมัยโลก (WHO Basic Emergency Care Course) และรำยกำรตรวจสอบ กำรรักษำพยำบำลอำกำรบำดเจ็บ (Trauma Care Checklist) หลักสูตรพืน ้ ฐานการรั กษาพยาบาลฉุกเฉินขององค์การอนามัยโลก (BEC) เป็ นคลังความรู้ ที่ไม่เสียค่าใช้ จ่ายในการเข้ าใช้ งาน (open access) โดยมี รู ปแบบส าหรั บผู้ ให้ บริ การระยะแรกก่ อ นถึ ง โรงพยาบาล (frontline prehospital) และผู้ให้ บริ การในสถานพยาบาล ซึง ่ ปฏิบต ั ิหน้ าที่ในภาวะที่มีทรั พยากรจากัด เช่น พยาบาล แพทย์ (medics) เจ้ าหน้ าที่คลินิก และแพทย์ทว ั่ ไป (general doctors) หลักสูตรนีใ้ ช้ รูปแบบเชิงระบบ (systematic approach) ในการ จัดการการบาดเจ็บ สาหัสที่มี อันตรายถึง ชี วิต และชุด หลัก สูต ร (package) ประกอบด้ วยหนังสือเรี ยน คู่มือผู้ปฏิบต ั ิงาน และภาพ สไลด์ครบชุด รายการตรวจสอบการรักษาพยาบาลผู้บาดเจ็บเป็ นเครื่ องมืออย่างง่าย เพื่อเพิ่มประสิทิิภาพการช่วยฟื น ้ คืนชีพและการประเมินผู้บาดเจ็บ ทังนี ้ ้ ได้ มีการวิจัยในหลายประเทศเกี่ ยวกับการใช้ รายการตรวจสอบ ดังกล่าวและพบว่าช่วยให้ การรักษาฉุกเฉินสาหรับผู้บาดเจ็บดีขึ ้น ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ http://www.who.int/emergencycare

ผู้สอนสาิิตการช่วยฟื น ้ คืนชีพเด็กให้ กบ ั ผู้เรียน รุ่นแรกในหลักสูตรพื ้นฐานการรักษาพยาบาลฉุกเฉิน ขององค์การอนามัยโลก (WHO BEC Course)

ข้ อพิจำรณำพิเศษสำหรับเด็กบำดเจ็บ แม้ ว่ า การเพิ่ ม ประสิ ท ิิ ภ าพระบบรั ก ษาพยาบาล ฉุกเฉิ นแห่ง ชาติจ ะเป็ นวิิีที่ ดีที่สุด เพื่ อ ให้ ผ้ ูร อดชี วิต จากอุบัติเหตุทุกรายมี ผลการรั กษาดีขึน ้ แต่ในกรณี ผู้บาดเจ็บที่เป็ นเด็ก ต้ องคานึงถึงข้ อพิจารณาทางการ แพทย์และพัฒนาการของเด็กด้ วย เช่น การอนุบาลเด็ก (guardianship) การจั ด การเป็ นพิ เ ศษในด้ านการ คุ้มครองสิทิิตามกฎหมาย และการตอบสนองความ ต้ อ งการทางจิตใจและพัฒนาการของเด็ก เป็ นเรื่ อ ง น่ า ยิ น ดี ว่ า การรั ก ษาพยาบาลที่ มี คุ ณ ภาพและ ทันท่วงทีเป็ นประโยชน์แก่เด็กมากกว่าคนกลุ่มอื่น ๆ เนื่องจากอายุที่ยังน้ อยและความสามารถในการฟื ้น ตัวได้ รวดเร็ ว

ยุทธศำสตร์ สำคัญในกำรปรับปรุงกำรรักษำพยำบำลเด็กบำดเจ็บให้ ดีขึน ้  ให้ ผ้ ด ู แ ู ลเด็กและครู ได้ เรี ยนรู้ การทาให้ อาการบาดเจ็บคงที่และปลอดภัย  วางแผนล่วงหน้ าเพื่อสร้ างระบบเคลื่อนย้ ายเด็กทังที ้ ่เป็ นหรื อไม่เป็ น ทางการ (formal or informal paediatric transportation systems)  ให้ การศึกษาแก่ผ้ ูให้ บริ การรั กษาพยาบาลก่อนถึงโรงพยาบาลและ ที่สถานพยาบาลเกี่ยวกับความต้ องการเฉพาะสาหรับเด็ก  ติดตัง ้ อุปกรณ์ แ ละเครื่ อ งมื อ สาหรั บ เด็กไว้ ในรถฉุกเฉิ น และสถาน ปฏิบต ัก ิ ารสาิารณสุข (healthcare facilities)  สร้ างบรรยากาศ “เป็ นมิตรกับเด็ก” แก่สถานปฏิบต ั ิการสาิารณสุขเท่าที่ เป็ นไปได้ เพื่อลดความทุกข์ใจของเด็กที่ได้ รับบาดเจ็บให้ ได้ มากที่สด ุ  พัฒนาการเข้ าถึงบริ การการให้ คาปรึ กษาเพื่อบรรเทาผลกระทบทางจิตใจ ของเด็กและครอบครัวอันเกิดจากอาการบาดเจ็บจากอุบต ั ิเหตุทางถนน และเพื่อรับฟั งข้ อพิจารณาในทางปฏิบต ั ิ (practical considerations) รวมทังประเด็ ้ นข้ อสงสัยทางกฎหมายและทางการเงิน ฯลฯ  พัฒนาบริ การฟื ้นฟูสมรรถภาพเด็กเป็ นการเฉพาะ (paediatric-specific rehabilitation services) โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การฟื ้นฟูสมรรถภาพที่บ้าน (home-based rehabilitation) และการเข้ าถึงศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพ ระดับชุมชน (community-based rehabilitation centres)

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

กำรวิจัยและกำรเก็บข้ อมูลด้ ำนกำรรั กษำพยำบำล เพื่อเป็ นแนวทำงกำรตอบสนองหลังเกิดอุบัติเหตุ หลักสูตรประกำศนี ยบัตร (certificate course): การควบคุม ข้ อมูลผู้บาดเจ็บและการบาดเจ็บช่วยให้ บริ การต่าง ๆ หลังเกิด อุ บั ติ เ หตุ มี ป ระสิ ท ิิ ภ าพสู ง สุ ด และเป็ นข้ อมู ล ส าหรั บ วาง ยุทิศาสตร์ ภาพรวมในการป ้ องกันการบาดเจ็บ (large-scale injury prevention strategies) ทะเบียนข้ อมูลการบาดเจ็บคือฐานข้ อมูล กรณีศก ึ ษา (case-based database) ประกอบด้ วยรายละเอียด เหตุการณ์และลักษณะการบาดเจ็บ การรักษาทางคลินิก และผลทาง สุขภาพ ทะเบียนข้ อมูลการบาดเจ็บซึง ่ ใช้ ในประเทศรายได้ สูงมี ประโยชน์ อ ย่ า งยิ่ ง เนื่ อ งจากท าให้ ท ราบปั จ จัย เสี่ ย งอุบัติเ หตุ หรื อ ผลการรั กษาที่ไ ม่ ดีหลัง การบาดเจ็บ และสะท้ อ นช่องโหว่ ของคุณภาพการรักษาพยาบาล แต่ทะเบียนข้ อมูลการบาดเจ็บที่ใช้ ใน ประเทศรายได้ น้อยและประเทศรายได้ ปานกลางโดยส่วนใหญ่ ยั ง ขาดการพั ฒ นา จึ ง กลายเป็ นอุ ป สรรคขั ด ขวางแนวคิ ด การปรั บปรุ งคุณ ภาพและการป ้ องกัน อุบัติเหตุที่สอดคล้ องกับ บริ บท ดังนัน ้ องค์การอนามัยโลกจึงได้ พฒ ั นาแนวทางเฝ ้ าระวัง การบาดเจ็ บ โดยมี ชุ มชนและสถานพยาบาลเป็ นฐาน รวมทัง ้ ชุดข้ อมูลมาตรฐานที่เอื อ ้ ต่อการดาเนินการพัฒนาคุณ ภาพเชิง คลินิกและการป ้ องกันอุบต ั ิเหตุ (clinical quality improvement and prevention activities) (ดูที่ http://www.who.int/violence_injury_prevention/surveillance/en/)

และการป ้ องกันการบาดเจ็บจากการจราจรทางบกในประเทศ รายได้ น้อยและรายได้ ปานกลาง (Road Traffic Injury Control and Prevention in Low- and Middle-Income Countries) ฝ่ ายวิจัยของโรงพยาบาลจอห์น ฮอพกิน ้ อินเตอร์ เตอร์ เนชันแนล ซึง ่ เป็ นศูนย์ประสานงานองค์การอนามัยโลก ได้ เปิ ดสอนหลักสูตร ประกาศนียบัตร ซึง ่ ประกอบด้ วยบทเรี ยน (module) เกี่ยวกับการสร้ าง ระบบเฝ ้ าระวังการบาดเจ็บและทะเบียนข้ อมูลการบาดเจ็บ (http://www.jhsph.edu/research/centers-and-institutes/ johns-hopkins-international-injury-research-unit/training/)

กำรรักษำพยำบำลที่มีคุณภำพและทันท่ วงทีเป็ นประโยชน์ แก่ เด็กมำกกว่ ำคนกลุ่มอื่น

กำรตอบสนองหลังเกิดอุบัตเ ิ หตุ

เทคนิคเฉพาะต่าง ๆ ที่ระบุใน “แนวทางขององค์การอนามัยโลก ภายใต้ แผนเพิ่มคุณ ภาพการรั กษาอาการบาดเจ็บ” (WHO Guidelines for Trauma Quality Improvement Programmes) ประกอบด้ วย กรณี ศึกษา “ความพิ ก ารและการเสี ย ชี วิต ” (morbidity and mortality) ทังนี ้ ้ การศึกษาโดยคณะทางาน (panel) ในประเด็นการเสียชีวิตด้ วยสาเหตุที่สามารถป ้ องกันได้ การตรวจสอบประวัติการรั กษา และการตรวจติดตามโดย ก าหนดเป ้ าหมายเพื่ อ ตรวจติ ด ตามภาวะแทรกซ้ อ นและ ข้ อผิดพลาดต่าง ๆ (targeted monitoring for complications and errors) ทาให้ ทราบถึงช่องโหว่ต่าง ๆ หลังจากนัน ้ จึงใช้ ยุทิศาสตร์ แก้ ไข (corrective strategies) เช่น การปฏิบต ั ิ ตามแนวทางและแนวปฏิบต ั ิด้านการจัดการ (management guideline and protocols) การศึกษาโดยมุ่งเป ้ าหมายไปที่ ผู้ให้ การรั กษาพยาบาล และการปรับปรุ งโครงสร้ างพืน ้ ฐาน และการสื่อสาร ทะเบี ย นข้ อมู ล กำรบำดเจ็ บ เพื่ อปรั บปรุ ง กำรรั ก ษำ พยำบำลให้ ดีขึน ้ จังหวัดขอนแก่น ประเทศไทย ได้ ดาเนินโครงการเพิ่มคุณภาพ โดยใช้ ทะเบียนข้ อมูลการบาดเจ็บเพื่อระบุปัญหาที่สามารถ แก้ ไขได้ เช่น การช่วยฟื น ้ คืนชีพผู้ป่วยในภาวะช็อกที่ยง ั ทาได้ ไม่ดีพอ และการเข้ ารับการผ่าตัดฉุกเฉินที่ยง ั เสียเวลารอนาน ฝ่ ายบริ หารโรงพยาบาลได้ ตง ั ้ คณะกรรมการทบทวนข้ อมูล การบาดเจ็บ (Trauma Review Committee) โดยให้ อานาจ คณะกรรมการชุดนี ้ในการเปลี่ยนแปลงสิ่งต่าง ๆ และต่อมา ก็ได้ มี การแก้ ไขหลายเรื่ อง เช่ น เพิ่มเจ้ าหน้ าที่อาวุโสประจ า แผนกฉุกเฉินช่วงที่มีจานวนผู้ป่วยสูงสุด (peak time) และใช้ ระบบวิทยุสื่อสาร (radio system) ภายในโรงพยาบาลแจ้ ง เตือนผู้เชี่ยวชาญเมื่อต้ องตามตัวผู้เชี่ยวชาญ การดาเนินการ ต่าง ๆ ดังกล่าวช่วยให้ การเสี ยชี วิตจากสาเหตุที่ป ้ องกันได้ และการเสียชีวต ิ จากอุบต ั เิ หตุลดลง ดูที่ http://who.int/emergencycare/trauma/success-stories/en/ © WHO/M. Peden

กำรฟื ้ นฟูสมรรถภำพและกำรกลับสู่สังคม แม้ ว่า อุบัติเ หตุ จ ะผ่ า นพ้ น ไปนานแล้ ว ผู้ร อดชี วิต จากอุบัติเ หตุ และครอบครั วผู้ร อดชีวิตอาจยังเผชิญปั ญ หาเรื อ ้ รั งทางร่ างกาย และจิ ต ใจ หากการรั ก ษาไม่ เ หมาะสม ก็ จ ะเป็ นอุ ป สรรคต่ อ ผู้รอดชีวิตในการทางานและการใช้ ชีวิตได้ ตามปกติ ทังนี ้ ้ การทนรั บ ความบกพร่ องทางร่ างกายและความพิการสืบเนื่อง หรื อการเสียโฉม ยิ่ ง เพิ่ ม ความเสี่ ย งของปั ญหาทางจิ ต ใจ ดั ง นั น ้ การฟื ้ น ฟู สมรรถภาพจะช่วยบรรเทาความทุกข์ ป ้ องกันความเสี่ยงที่จะได้ รับ อันตรายมากขึน ้ ช่วยให้ ร่างกายทางานได้ ดีที่สุด รวมทังสามารถ ้ พึง ่ พาตนเองได้ และพร้ อมกลับสู่สง ั คมได้ อีกครัง ้ การฟื น ้ ฟูสมรรถภาพเกี่ยวข้ องกับหลายวิชาชีพ ทังแพทย์ ้ และผู้ช่วย แพทย์ (paramedical) ที่ปฏิบต ั ิหน้ าที่ร่วมกันให้ การรั กษาพยาบาล เพื่อบรรลุเป ้ าหมาย อย่างไรก็ตาม หากไม่มีบริ การฟื น ้ ฟูสมรรถภาพ สมาชิกในครอบครัวอาจให้ การฟื น ้ ฟูสมรรถภาพด้ วยตัวเองก็ได้ ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ http://www.who.int/disabilities/care/en/

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

เครือข่ ำยซำรำห์ ของโรงพยำบำลฟื ้ นฟูสมรรถภำพ (Sarah Network of Rehabilitation Hospitals) ประเทศบรำซิล ดาเนินการโดย “สมาคมผู้บุกเบิกทางสังคม” (Associação das Pioneiras Sociasis) ซึ่งเป็ นสถาบันอิสระตังขึ ้ ้นตามกฎหมาย ระดับรั ฐบาลกลางของประเทศบราซิล การฟื น ้ ฟูสมรรถภาพตามโครงการนีไ้ ม่จากัดเฉพาะภายในโรงพยาบาลเท่านัน ้ หากแต่ ให้ ความสาคัญกับความแข็งแรงของผู้ป่วย ผู้เชี่ยวชาญร่ วมกับผู้ป่วยและครอบครั ว วางแผนฟื ้นฟูสมรรถภาพที่ตรงความต้ องการ ของผู้ป่วยแต่ละราย โดยใช้ ทงสถานพยาบาลและบ้ ั้ านเป็ นฐานปฏิบต ั ิ (facility and home-based components) ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ http://www.sarah.br/en-us/a-rede-SARAH/ กำรประสำนงำนในระบบอุบัตเ ิ หตุออสเตรเลีย-อินเดีย (Australia-India Trauma System Collaboration หรือ AITSC) ได้ มีการพัฒนาแนวทางฟื น ้ ฟูสมรรถภาพ (rehabilitation prescription) ของประเทศอินเดียและประเทศออสเตรเลีย ภายใต้ ระบบ เอไอทีเอสซีเพื่อพัฒนาการรักษาพยาบาลก่อนถึงโรงพยาบาล นอกจากนี ้ การประเมินในโรงพยาบาล (in-hospital assessment) มี จุด ประสงค์ เ พื่ อ ฟื ้น ฟู ส มรรถภาพของผู้ป่วยแต่ล ะรายตามเป ้ าหมายของผู้ป่ วยในด้ า นการท างานของร่ างกาย (function) การประกอบอาชีพ และครอบครั ว แนวทางการฟื ้นฟูดง ั กล่าวใช้ ทรั พยากรในรู ปแบบที่เหมาะสมกับผู้ป่วย และกาหนดบทบาท สมาชิกครอบครัวและผู้ให้ การดูแล (caregivers) เพื่อการบรรลุเป ้ าหมายร่ วมกัน และช่วยให้ ร่างกายมีศก ั ยภาพการทางานสูงสุด ดู ข้ อมูลเพิ่มเติมที่ http://aitsc.org/

กำรเผชิ ญ หน้ ำกั บ ควำมบกพร่ องระยะยำว และควำมพิกำรสืบเนื่อง ความพิการทางร่ างกายและจิตใจส่ง ผลกระทบอย่างยิ่งกับ ผู้ร อดชีวิต แม้ ว่า ผู้รอดชี วิตบางรายสามารถฟื ้นฟูตนเองได้ อย่างยอดเยี่ยมและการทางานของร่ างกายกลับสู่ภาวะปกติ แต่ผ้ ร ู อดชีวต ิ บางรายก็ต้องการการสนับสนุนระยะยาวเพื่อให้ สามารถกลับเข้ าทางานและใช้ ชีวิตที่บ้านได้ ตามปกติ ดังนัน ้ บริ การสนับสนุน (supportive services) เช่น การปรับปรุ งบ้ าน การจัดหาผู้ดแ ู ล และการเข้ าถึงอุปกรณ์ช่วยเหลือ (assistive products) หรื อเครื่ อ งมือ แพทย์ การปรั บปรุ งยานพาหนะ การให้ คาปรึ กษาด้ านอาชีพ และการสนับสนุนทางอารมณ์ แม้ ว่าความต้ องการการฟื ้นฟูสมรรถภาพแบบพหุวิทยาการ (multidisciplinary rehabilitation) จะมี มากขึน ้ แต่ในหลาย ประเทศทัว ่ โลก ยังไม่มีบริ การดังกล่าว หรื อมีในวงจากัด (14)

กำรสนับสนุนทำงจิตใจ (Psychological Support) อุ บัติ เ หตุจ ากการจราจรทางบก ตลอดจนการบาดเจ็ บ และ การเสียชีวิตจากอุบต ั ิเหตุดง ั กล่าว ส่งผลกระทบรุ นแรงทางจิตใจ ต่อผู้รอดชีวิต ทาให้ ผ้ ร ู อดชีวิตหลายรายประสบปั ญหาทางจิตใจ อย่างรุ นแรงและยาวนาน (15) โดยเฉพาะอย่างยิ่ง โรคเครี ยด หลังเกิดเหตุสะเทือนขวัญ (Post-Traumatic Stress Disorder หรื อ PTSD) โรคซึมเศร้ า (Major Depressive Disorder) และโรควิตก กังวล (Anxiety Disorder) (16) ทังนี ้ ้ พบว่าเมื่อประสบอุบต ั ิเหตุ จากการจราจรทางบก มีโอกาสร้ อยละ 6 ถึง 45 ที่จะเกิดโรคเครี ยด หลังเกิดเหตุสะเทือ นขวัญ (17) และโรคเครี ยดดังกล่าวเป็ น ผลกระทบที่ พ บบ่ อ ยมากที่ สุ ด อัน มี ส าเหตุจ ากอุ บัติ เ หตุจ าก การจราจรทางบก (4) อาการอื่นที่อาจพบได้ เช่น อาการเศร้ า การตื่นตระหนก และ ความเศร้ าจากการสูญเสีย (bereavement) ด้ ว ยเหตุนี ้ การสนับ สนุน ทางจิ ต ใจจะช่ ว ยบรรเทาผลกระทบ ดังกล่าวได้ และช่วยป ้ องกันความกดดันทางจิตใจจากความพิการ อัน เป็ นอุป สรรคต่อ การกลับ ไปท างานและใช้ ชี วิต ในสัง คมได้ ตามปกติ

กำรตอบสนองหลังเกิดอุบัตเ ิ หตุ

บุคลากรที่ตอบสนองอุบต ั ิเหตุสามารถให้ ความช่วยเหลือ ได้ ในหลายด้ าน เช่น ทาให้ จุดเกิดเหตุปลอดภัยและมีระเบียบ รวมทัง ้ อาจให้ การอบรมแก่บุคลากรเหล่านี เ้ พื่อให้ สามารถ ระบุได้ ว่าผู้มีความเสี่ยงสูงสุดจะเกิดความเครี ยดทางจิตใจ ร้ ายแรง (Acute Psychological Stress) เพื่อจะให้ การ สนับสนุนทางจิตใจ (emotional support) ระหว่างเคลื่อนย้ าย และรั กษาพยาบาลที่สถานพยาบาล นอกเหนื อไปจากการ ตอบสนองหลังเกิดอุบัติเหตุ โดยทันทีแ ล้ ว การตอบสนอง ระยะยาวหลั ง เกิ ด อุ บัติ เ หตุ (extended post-crash responses) รวมทัง ้ กลุ่มผู้สนับสนุนและที่ปรึ กษา จะช่วย ประคับประคองผู้ประสบอุบต ั ิเหตุให้ ฟื้นตัวได้ เป็ นปกติ และ ป ้ องกันความพิการทางจิตใจ ผลของภำวะซึ ม เศร้ ำที มี ต่ อ ผู้ ร อดชี วิต ซึ่ ง ได้ รั บ บำดเจ็บจำกกำรจรำจรทำงบก ชาวออสเตรเลียจานวนมากที่ได้ รับบาดเจ็บจากการจราจร ทางบกต้ องเข้ ารั บการติดตามอาการนาน 1 ปี หลังประสบ อุบต ั เิ หตุ ในจานวนนี ้ ผู้รอดชีวต ิ ที่มีอาการซึมเศร้ ามีโอกาส สูงถึง 3.5 เท่าที่จะไม่สามารถกลับไปทางานตามปกติได้ อีก (18) ©WHO/Sergey Volkov

องค์ กรสต๊ อป อัคสิเดนเตซ (STOP Accidentes) องค์กรเอกชนแห่งนีไ้ ด้ สร้ างคู่มือ (intervention package) ที่เรี ยกว่า “การดูแลผู้เสี ยหายจากความรุ นแรงทางถนน” (Road Violence Victim Care) เพื่อให้ การสนับสนุนทางจิตใจแก่ผ้ ร ู อดชีวิต โดยมี การดาเนินการ ดังนี ้  สร้ างเครื อข่ายผู้ให้ การสนับสนุน ประกอบด้ วย นักสังคมสงเคราะห์ และจิตแพทย์  ให้ เจ้ าหน้ าที่โรงพยาบาลเข้ ารั บ การอบรมเฉพาะทางเกี่ ยวกับ การสนับสนุนทางจิตใจ  กาหนดแนวปฏิบต ั ิการการสนับสนุนตามที่กาหนด ได้ แ ก่ การ กาหนดพืน ้ ที่เงียบสงบ ( quiet physical environment) ใน โรงพยาบาลเพื่อ รองรั บครอบครั วผู้ได้ รับบาดเจ็บ และการให้ คาแนะนาเป็ นลายลัก ษณ์ อักษรในประเด็น ทางจิต ใจ สัง คม และกฎหมาย แก่ผ้ ร ู อดชีวต ิ ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ http://stopaccidentes.org/

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

กำรสนับสนุนทำงกฎหมำยและกำรตรำกฎหมำย การตอบสนองที่มีประสิทิิ ภาพหลังเกิดอุบัติเหตุประกอบด้ วย นโยบายและการตรากฎหมายคุ้มครองผู้บาดเจ็บ ครอบครัว ผู้บาดเจ็บ และผู้อยู่ในเหตุการณ์ที่ให้ การปฐมพยาบาล กาหนด ภาระรั บผิ ด ชอบทางกฎหมายและทางการเงิ น และ ค่ า เสี ย หาย และส่ ง เสริ ม การฟื ้ น ฟู ร่ า งกายหลั ง ประสบ อุบต ั เิ หตุและการกลับไปทางานและใช้ ชีวต ิ ที่บ้านได้ ตามปกติ สิ่งเหล่านีต ้ ้ องอาศัยกฎหมายอ านวยความสะดวกในการให้ เข้ าถึง การรักษาพยาบาลได้ ทน ั ท่วงที กฎหมายที่กาหนดให้ มีการสอบสวน อุบัติเ หตุอ ย่ า งรอบด้ า น กฎหมายที่ บัง คับ ให้ ผ้ ู ขับ ขี่ มี ป ระกัน ภัย ความรับผิดทีม ่ ีความคุ้มครองเพียงพอ ความคุ้มครองทางกฎหมาย ในการดาเนินกระบวนการทางแพ่งและอาญา และความคุ้มครอง ทางกฎหมายสาหรับผู้พิการเนื่องด้ วยการบาดเจ็บ (ตาราง 1)

ตำรำง 1: สรุปกำรดำเนินกำรตำมกฎหมำย สำมำรถเข้ ำถึง • กฎหมายเกี่ยวกับการเข้ าถึงการรักษาพยาบาลฉุกเฉิน กำรรักษำพยำบำลได้ • ระเบียบตามกฎหมายสาหรับผู้ขบ ั ขี่และยานพาหนะ • ระเบียบตามกฎหมายเกี่ยวกับประกันภัยความรับผิดต่อบุคคลภายนอก (third-party liability insurance) • ข้ อกาหนดว่าด้ วยระเบียบการออกใบอนุญาตและขอบเขตการปฏิบต ัง ิ านของผู้ให้ การรักษาพยาบาล • ข้ อกาหนดว่าด้ วยรถพยาบาล สถานพยาบาล การฟื น ้ ฟูสมรรถภาพ และมาตรฐานการให้ บริ การ กำรสอบสวน อุบัตเ ิ หตุ • ระเบียบว่าด้ วยกระบวนการสืบสวนอุบต ั เิ หตุ • รายงานหลักฐานของตารวจ (police evidence reports) • ระเบียบการรายงานข้ อมูล/การแบ่งปั นข้ อมูลเพื่อให้ มน ั่ ใจว่ารายงานการบาดเจ็บและผลกระทบต่าง ๆ มีความแม่นยา รวมทัง้ เพื่อติดตามและรับฟั งความเห็น (feedback) เกี่ยวกับคุณภาพการให้ บริ การ • ระเบียบการรักษาความลับและการเก็บรักษาบันทึกต่าง ๆ • การสนับสนุนทางกฎหมายแก่ผ้ เู สียหาย • ขันตอนทางกฎหมาย ้ (การพิจารณาคดี การตังข้ ้ อกล่าวหาคดีอาญา การฟ ้ องคดี และการพิพากษา ฯลฯ) • สิทิิและการจ่ายค่าเสียหายให้ ผ้ ร ู อดเสียชีวต ิ จากอุบต ั เิ หตุ

กระบวนกำร ทำงกฎหมำย

ทีม ่ า: ปรับปรุ งจาก http://www.who.int/violence_injury_prevention/road_traffic/countrywork/legislation_manual/en/ คณะที่ปรึกษำรั ฐสภำด้ ำนควำมปลอดภัย ในกำรขนส่ ง (The Parliamentary Advisory Council For Transport Safety หรื อ PACTS) ทาหน้ าที่ให้ แนะนาแก่สมาชิกรัฐสภาแห่งสหราชอาณาจักรในประเด็นความปลอดภัยทางถนน เช่น ใน ค.ศ. 2015 ได้ จด ั ทา รายงานความเสียหายระดับเขต (District-based Casualty Reports) ให้ แก่สมาชิกสภาท้ องถิ่น ผ่าน “ระบบแสดงภาพข้ อมูลความปลอดภัย ทางถนนในเขตเลือกตัง” ้ (Parliamentary Constituency Road Safety Dashboard) ซึง ่ เป็ นระบบโต้ ตอบ (interactive) ระบบนี ้ให้ การ สนับสนุนที่จาเป็ นในการดาเนินนโยบายความปลอดภัยทางถนน ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ http://www.pacts.org.uk/

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

การตรากฎหมายเฉพาะเพื่ อส่งเสริ มการรั กษาพยาบาลฉุกเฉิ น เช่น กฎหมายที่ให้ หลักประกันว่าสามารถเข้ าถึงการรั กษาพยาบาล โดยไม่ตด ิ ขัดเรื่ องค่าใช้ จ่าย กฎหมายคุ้มครองผู้ให้ ความช่วยเหลือ ( กฎ หม ายว่ า ด้ วยการ ท าหน้ าที่ พ ล เ มื อ ง ดี ) ก าหนด ใ ห้ ผู้ขับขี่ เข้ ารั บการอบรมการปฐมพยาบาล ก าหนดมาตรฐานการ รักษาพยาบาลที่สถานพยาบาลและก่อนถึงสถานพยาบาล และ กฎหมายว่าด้ วยความช่ วยเหลื อทางการเงิ น หรื อประกันสุขภาพ สาหรับการรั กษาพยาบาลฉุกเฉิน เช่น ประกันภัยความรับผิดต่อ บุคคลภายนอกสาหรั บผู้ขับขี่ นอกจากนี ้ กฎหมายอาจกาหนด ขัน ้ ตอนการรั บรองคุณวุฒิ ที่ครอบคลุมการออกใบอนุญาตและ ขอบเขตการปฏิบต ัง ิ านของผู้ให้ การรักษาพยาบาล และทาให้ มน ั่ ใจ ว่าศูนย์ผ้ บ ู าดเจ็บ (trauma centers) ได้ มาตรฐานตามที่กาหนด จาเป็ นต้ อ งดาเนิน การสื บ สวนอุบัติเ หตุ ใ ห้ ร อบด้ านเพื่ อ ใช้ เ ป็ น ข้ อมูลในการป ้ องกันอุบต ั ิเหตุ เป็ นข้ อมูลเกี่ยวกับยานพาหนะและ โครงสร้ างพื น ้ ฐานของถนน รวมทัง ้ ใช้ เ ป็ นแนวทางในขัน ้ ตอน การจ่ายค่าเสียหายและความรั บผิดทางแพ่งและอาญาในส่วนที่ เกี่ ยวข้ อง นอกจากนี ้ อาจน าข้ อมูลสื บสวนอุบัติเหตุ มาเชื่ อมต่อ กับข้ อมูลที่ได้ จากงานวิจย ั ระดับชุมชนหรื อสถานพยาบาล เพื่อให้ ได้ ข้ อ มูล ที่ ส มบูร ณ์ ขึน ้ ส าหรั บ สร้ างแนวคิด การป ้ องกัน อุ บัติ เ หตุ และการปรับปรุ งการรักษาพยาบาลให้ ดียิ่งขึ ้น “ปฏิญญำบรัสเซล” (Brussels Declaration) ในเดือ นพฤษภาคม 2552 องค์ กร ซึ่ง ประกอบด้ วยการรวมตัว ของ 70 องค์กรเอกชน แนะนาให้ รัฐบาล  สอบสวนอุบต ั เิ หตุให้ รอบด้ านเพื่อระบุสาเหตุทงหมดและด ั้ าเนิน มาตรการป ้ องกันการเกิดเหตุซ ้า  ดาเนินมาตรการทางกฎหมายเชิงป ้ องปราม ได้ สด ั ได้ ส่วน และ มี ประสิทิิ ภ าพกับการละเมิดกฎหมายจราจรทางบก โดยใช้ กระบวนการและการพิจารณาคดีที่เป็ นิรรมแก่ผ้ เู สียหาย  ตรวจสอบสถานการณ์ในประเทศเพื่อตรวจติดตามขีดความสามารถ ในการสอบสวนอุ บัติ เ หตุ จ านวนการฟ ้ องคดี อ าญาเมื่ อ มี การเสียชีวต ิ และการบาดเจ็บจากการจราจรทางบก และมาตรฐาน การให้ บริ การแก่ผ้ ไ ู ด้ รับบาดเจ็บจากการจราจรทางบก ที่มา: http://www.who.int/roadsafety/ministerial_conference /ngo_declaration.pdf?ua=1

ควำมเป็ นธรรมและกำรตอบสนองหลังเกิดอุบัตเ ิ หตุ สหพั น ิ์ ยุ โ รปเพื่ อ ผู้ เสี ย หายจากการจราจรทางบก (European Federation of Road Traffic Victims หรื อ FEVR) และองค์กรโรดพีซ (RoadPeace) ได้ พิมพ์เอกสาร “Justice and the Post-Response in the UN Decade of Action for Road Safety in the UN Decade of Action for Road Safety” (ความเป็ นิรรมและการตอบสนอง หลังเกิดอุบต ั ิเหตุในทศวรรษแห่งความปลอดภัยทางถนน) เพื่อเพิ่ม ความตระหนั ก ถึ ง ความเป็ นิรรมส าหรั บ ผู้ ประสบอุ บัติ เ หตุ จากการจราจรทางบก เอกสารฉบับนีม ้ ีเนือ ้ หาครอบคลุมในประเด็น ต่าง ๆ ต่อไปนี ้ • การสอบสวนอุบต ั เิ หตุ • การฟ ้ องคดีอาญา • การจ่ายค่าเสียหายทางแพ่ง (civil compensation) • สิทิิของผู้เสียหาย (victims’ rights) องค์กรโรดพี ซได้ ริเริ่ มการรณรงค์เพื่อ เพิ่มคุณภาพการสอบสวน อุบต ั เิ หตุ ซึง ่ ประกอบด้ วยการเรี ยกร้ องในประเด็นต่อไปนี ้ • มาตรฐานแห่งชาติและนาการสอบสวนต่าง ๆ มาทบทวนเสมอ • หลักสูตรอบรมที่ได้ รับการรับรองทัว ่ ประเทศ • จัดสรรให้ ตารวจมีทรัพยากรมากขึ ้น • ผลการสอบสวน งบประมาณ และกระบวนการต่าง ๆ โปร่ งใส • มี กระบวนการที่ ดี เ พื่ อให้ ผู้ เสี ยหายรั บรู้ ข้ อมู ล มากขึ น ้ และนาประสบการณ์ของผู้เสียหายมาเป็ นบทเรี ยน ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ http://www.roadpeace.org/resources/

p ost- cr a sh resp onse

สรุ ป ผู้รอดชีวิตและครอบครัวที่ได้ รับผลกระทบจำกอุบัติเหตุ กำรจรำจรทำงบกมีค วำมต้ อ งกำรมำกมำยทั ง ้ ในทำง ร่ ำงกำย จิตใจ และกฎหมำย ดังนัน ้ กำรตอบสนองหลังเกิด อุบัติเหตุได้ อย่ ำงมีประสิทธิภำพจึงจำเป็ นต้ องบูรณำกำร กำรรักษำพยำบำลผู้บำดเจ็บ บริกำรทำงสุขภำพจิต กำร สนับสนุนทำงกฎหมำย และกำรตรำกฎหมำย กับกำรเก็บ ข้ อมูลอุบัติเหตุและกำรบำดเจ็บ เป ้ ำหมำยของเสำหลัก ที่ 5 คือ ลดผลกระทบของกำรจรำจรทำงบก ทำมั่นใจว่ ำ ขัน ้ ตอนทำงกฎหมำยมีควำมเหมำะสม และเอือ ้ อำนวย ให้ ผ้ ไ ู ด้ รับผลกระทบสำมำรถฟื ้ นฟูตัวเองได้

ข้ อมูลเพิ่มเติม ควำมร่ วมมื อ แห่ ง สหประชำชำติ ด้ ำ นควำมปลอดภั ย ทำงถนน ( United Nations Road Safety Collaboration) มีองค์การอนามัยโลกเป็ นประิาน และ ตั ้งขึ ้นตามติสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติที่ 58/289 เพื่อให้ องค์กรระหว่างประเทศ รัฐบาล องค์กรเอกชน มูลนิิิ และภาคเอกชน เร่ งมือในการประสานการดาเนินงาน ต่าง ๆ เพื่อแก้ ไขวิกฤติความปลอดภัยทางถนนของโลก ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ http://www.who.int/roadsafety/ องค์การอนามัยโลกได้ เสนอแนวคิดต่าง ๆ เพื่อสนับสนุนการประเมิน การอบรม และการวางแผนในการตอบสนองหลังเกิดอุบต ั ิเหตุ ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ http://www.who.int/emergencycare พันิมิตรองค์ กรนอกภาครั ฐ ของโลกเพื่ อความปลอดภัยทางถนน ( Global Alliance of NGOs for Road Safety) ประกอบด้ วยสมาชิกซึ่งเป็ นองค์กรนอก ภาครั ฐ กว่า 140 องค์ กร ที่ ดาเนินงานต่าง ๆ ในมากกว่า 90 ประเทศเพื่ อ อานวยความสะดวกในการแบ่งปั นแนวปฏิบต ั ิที่ดีที่สุด (best practice) และ ประสานความร่ วมมือในการรณรงค์เชิงนโยบาย (collective advocacy) ใน ประเด็นความปลอดภัยทางถนนและสิทิิต่าง ๆ ของผู้รอดชีวิต ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ http://roadsafetyngos.org/

กำรตอบสนองหลังเกิดอุบัตเ ิ หตุ 12. Sasser S, Varghese M, Kellermann A, et al. Prehospital trauma care systems. Geneva, World Health Organization, 2005. 13. Cameron PA, Gabbe BJ, Cooper DJ, et al. A statewide system of trauma care in Victoria: Effect on patient survival. Medical J Aust., 2008, 189(10):546–550. 14. World report on disability. Geneva, World Health Organization, 2011. 15. Mayou R, Bryan B, Ehlers A. Prediction of psychological outcomes one year after a motor vehicle accident. Am J Psychiatry, 2001, 158(8): 1231–1238 16. Mayou R, Bryan B. Outcome 3 years after a road traffic accident. Psychol Med., 2002, 32(4):671–675. 17. Heron-Delaney M, Kenardy J, Charlton E, et al. A systematic review of predictors of posttraumatic stress disorder (PTSD) for adult road traffic crash survivors. Injury, 2013, 44(11):1413–1422. 18. Thompson J, O’Donnell M, Stafford L, et al. Association between attributions of responsibility for motor vehicle crashes, depressive symptoms, and return to work. Rehabil Psychol., 2014, 59(4):376–385.

References 1. Global status report on road safety 2015. Geneva, World Health Organization, 2015. 2. Kumar GA, Dilip TR, Dandona L, et al. Burden of out-ofpocket expenditure for road traffic injuries in urban India. BMC Health Serv Res., 2012, 12:285. 3. First there, first care. Bystander support for the injured campaign [DOT HS 809 292]. Washington, DC, US Department of Transportation, United States National Highway Traffic Safety Administration, 2003. 4. Global status report on road safety. Time for action. Geneva, World Health Organization, 2009. 5. Jayaraman S, Mabweijano JR, Lipnick MS, et al. First things first: effectiveness and scalability of a basic prehospital trauma care program for lay first responders in Kampala, Uganda. PLoS One, 2009, 4(9):e6955. 6. Association for Safe International Road Travel: Matatu Safety [website] (http://asirt.org/ASIRTKenya/ASIRT-KenyaActivities/Matatu-Safety, accessed 9 November 2016). 7. Sun JH, Wallis LA. The emergency first aid responder system model: using community members to assist lifethreatening emergencies in violent, developing areas of need. Emergency Medicine Journal, 2012, 29(8):673–678. 8. Arellano N, Mello MJ, Clark MA. The role of motorcycle taxi drivers in the pre-hospital care of road traffic injury victims in rural Dominican Republic. Inj Prev., 2010, 16(4): 272–274. 9. Henry JA, Reingold AL. Prehospital trauma systems reduce mortality in developing countries: A systematic review and meta-analysis. J. Trauma Acute Care Surg., 2012, 73(1):261–268. 10. Nielsen K, Mock C, Joshipura M, et al. Assessment of the status of prehospital care in 13 low-and middle-income countries. Prehospital Emergency Care, 2012, 16(3):381–389. 11. Strengthening community referral and emergency response to road traffic injuries in TuLiem District [Unpublished evaluation report]. Hanoi, World Health Organization & Viet Nam Administration of Preventive Medicine, 2007.

กิตติกรรมประกำศ องค์การอนามัยโลกขอขอบคุณทุกฝ่ ายที่มีส่วนร่ วมในการจัดทาข้ อมูลต่าง ๆ ทังนี ้ ้ ขอแสดงความขอบคุณเป็ นอย่างสูงสาหรั บบุคคล ดังรายนามต่อไปนี ้ ซึง ่ ให้ ความช่วยเหลือในการจัดทาเอกสารฉบับนี ้จนประสบความสาเร็ จด้ วยดี Dr. Teri Reynolds และ Dr. Margie Peden จากฝ่ ายการจัดการโรคไม่ติดต่อ ความพิการ ความรุ นแรง และการป ้ องกันการบาดเจ็บ (Department for the Management of Noncommunicable Diseases, Disability, Violence and Injury Prevention) สาหรับ คาแนะนาด้ านบรรณาิิการ ( editorial guidance) ตลอดจน เจ้ าหน้ าที่และพนักงานฝึ กหัด (intern) ได้ แก่ Isobel Drewett, Scott Fruhan, Farah Kashfipour, Evelyn Murphy, Stacy Salerno และ Jared Sun ซึง ่ ได้ ให้ ข้อมูลมากมายในด้ านต่าง ๆ ร่ างเนื ้อหาบทต่าง ๆ ( draft sections) ข้ อมูลเพิ่มเติม (boxes) รู ปภาพ (pictures) และความเห็นต่าง ๆ ( comments) ได้ รับจาก Lotte Brondum, Adnan Hyder, Manuel Ramos, Gary Smith, Rochelle Sobel และ Jeffrey Witte ซึง ่ เป็ นเจ้ าหน้ าที่สง ั กัด United Nations Road Safety Collaboration Pillar 5 Project Group นอกจากนี ้ Amy Aeron-Thomas (RoadPeace) และ Jeannot Mersch (FEVR) ได้ ให้ ความเห็นต่าง ๆ เพิ่มเติมอีกเช่นกัน มูลนิิิเอฟไอเอ (FIA Foundation) ให้ การสนับสนุนทางการเงินในการจัดทาเอกสารฉบับนี ้

p ost- cr a sh resp onse

หากต้ องการข้ อมูลเพิ่มเติม กรุ ณาติดต่อ: Department for the management of noncommunicalbe diseases, disability, violence and injury prevention 20 Avenue Appia, Geneva 27 CH1211 Switzerland Dr Teri Reynolds Email: reynoldst@who.int Dr Margie Peden Email: pedenm@who.int

หรื อเข้ าชมเว็บไซต์: http://www.who.int/roadsafety/decade_of_action/en/index.html http://www.who.int/emergencycare

p ost- cr a sh resp onse

© องค์ การอนามัยโลก 2558 สงวนลิขสิทธิ� ่ เพื�อการจําหน่ายหรื อการแจกจ่ายโดยไม่มีจด ุ ประสงค์เชิงพาณิชย์ ให้ สง ่ เรื� องมาที� SEARO การขออนุญาตพิมพ์ ทําซํ �า หรื อแปลเอกสารขององค์การอนามัยโลก ไม่วา Library, World Health Organization, Regional Office for South-East Asia, Indraprastha Estate, Mahatma Gandhi Marg, New Delhi 110 002, India (แฟกซ์ +91 11 23370197; อีเมล searolibrary@who.int) � ต่างๆ ในเอกสารฉบับนี �ไม่ถือเป็ นการแสดงความเห็นใด ๆ ขององค์การอนามัยโลก อันเกี�ยวข้ องกับสถานะทางกฎหมายของประเทศ การระบุข้อมูลและการนําเสนอสิง ดินแดน เมืองหรื อพื �นที�ใด ๆ หรื อเขตอํานาจของประเทศใด ๆ หรื อเกี�ยวข้ องกับการกําหนดเขตแดนหรื อพรมแดน เส้ นไข่ปลาและเส้ นขีดยาวที�ปรากฏบนแผนที�เป็ นเพียง การแสดงเส้ นพรมแดนโดยประมาณการเท่านัน � เส้ นพรมแดนดังกล่าวอาจยังไม่เป็ นที�เห็นชอบร่วมกันก็ได้ � ไม่ได้ หมายความว่าองค์การอนามัยโลกรับรองหรื อแนะนําว่าผลิตภัณฑ์ดง ั กล่าวมี การระบุชื�อของผลิตภัณฑ์ของบริ ษัทแห่งใดแห่งหนึง � หรื อผู้ผลิตรายใดรายหนึง ความเหนือกว่าผลิตภัณฑ์อื�นที�มีลก ั ษณะเดียวกัน ซึง � ไม่ได้ ระบุชื�อไว้ ทังนี � � จะใช้ ตว ั อักษรพิมพ์ใหญ่กบ ั ชื�อผลิตภัณฑ์ที�มีลข ิ สิทธิ�เพื�อแยกให้ เห็นความแตกต่าง ยกเว้ นกรณีที�เกิดข้ อผิดพลาดหรื อมีการตกหล่น องค์การอนามัยโลกใช้ ความระมัดระวังอย่างเต็มที�ในการตรวจสอบข้ อมูลต่าง ๆ ในเอกสารฉบับนี � อย่างไรก็ตาม การเผยแพร่เอกสารฉบับนี �ไม่มีการรับรองประการใด ๆ ไม่วา ่ โดยชัดแจ้ งหรื อโดยนัย เป็ นความรับผิดชอบของผู้อา ่ นในการตีความและการใช้ ประโยชน์จากเอกสารนี � องค์การอนามัยโลกไม่รับผิดชอบประการใด ๆ ต่อความเสียหายอันเกิดจากการนําเอกสารฉบับนี �ไปใช้ เอกสารฉบับนี �ไม่ถือเป็ นคําวินิจฉัยหรื อนโยบายขององค์การอนามัยโลก

p ost- cr a sh resp onse

เสำหลักที่ 3 ยานพาหนะ ปลอดภัย

เสำหลักที่ 4 ผู้ใช้ รถใช้ ถนน อย่างปลอดภัย

เสำหลักที่ 5 การตอบสนอง หลังเกิดอุบต ั ิเหตุ

วันโลกรำลึกถึงผู้สูญเสียจำกอุบัตเ ิ หตุทำงถนน 20 พฤศจิกำยน 2559

กำรรั กษำทำงกำรแพทย์ กำรสืบสวน ควำมเป็ นธรรม

กำรดำเนินกำรสำคัญ ๆ ภำยหลังเกิดอุบัติเหตุ

#WDR2016 worlddayofremembrance.org

ป ้ ำยประชำสัมพันธ์ วันโลกรำลึกถึงผู้สูญเสียจำกอุบัติเหตุทำงถนน 2559

p ost- cr a sh resp onse

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

กำรวิจัยและข้ อมูล

การจัดทาเอกสาร ระยะก่อนถึงโรงพยาบาล

กำรสนับสนุน ทำงกฎหมำย และกำรตรำ กฎหมำย

การกาหนดสถานพยาบาล มาตรฐาน และระเบียบต่าง ๆ

เมื่อเกิดอุบัติเหตุ

ณ สถำนที่เกิดเหตุ

ณ สถำนที่ให้ กำรรักษำ

กำรติดตำมผลกำรรั กษำ

กำรดูแลผู้บำดเจ็บ

การเคลื่อนย้ าย

การดูแลผู้บาดเจ็บในระยะก่อนถึงโรงพยาบาล การกลับไปทางานได้ ตามปกติ

กำรดูแลสุขภำพจิต การให้ คาปรึกษา เกี่ยวกับโรคความเครียดเฉียบพลัน

กลุม ่ ให้ การสนับสนุนและคาปรึกษา เกี่ยวกับการบาดเจ็บ

การรักษาภาวะเครียดหลังเกิดเหตุสะเทือนขวัญ (PTSD) และความพิการอื่น ๆ

QI (Quality Improvement) = PT (Physiotherapy) = OT (Occupational Therapy) =

การปรับปรุงคุณภาพ กายภาพบาบัด กิจกรรมบาบัด

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

กำรตอบสนองหลังเกิดอุบัตเ ิ หตุ

ภำพประกอบ 3: กรอบระบบรักษาพยาบาลฉุกเฉินขององค์การอนามัยโลก

ระบบต่ ำง ๆ

แผนภูมิ

เทคโนโลยีกำรสื่อสำร

รถพยำบำล ผู้รับแจ้ งเหตุ และสั่งกำรช่ วยเหลือ

ชุด ปฐมพยำบำล

ผู้ให้ กำรรักษำพยำบำล ผู้อยู่ในเหตุกำรณ์

รถพยำบำล www.who.int/emergencycare

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ อุปกรณ์ เครื่ องมือ เทคโนโลยีสำรสนเทศ

H โรงพยำบำล แนวปฏิบัติ

หน่ วยอภิบำล ชุดปฐมพยำบำล ระหว่ ำงเคลื่อนย้ ำย

ห้ องผ่ ำตัด

ผู้ป่วยใน

ตรวจโรค ขึน ้ ทะเบียน กรอง กำรรั บตัวผู้ป่วย สถำนพยำบำล

กำรตอบสนองหลังเกิดอุบัตเ ิ หตุ

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

เลือกสถำนพยำบำลที่เหมำะกับผู้บำดเจ็บ

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

กำรตอบสนองหลังเกิดอุบัตเ ิ หตุ

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

กำรตอบสนองหลังเกิดอุบัตเ ิ หตุ

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

กระบวนกำร ทำงกฎหมำย

กำรตอบสนองหลังเกิดเหตุ

p ost- cr a sh resp onse

หรื อเข้ าชมเว็บไซต์: http://www.who.int/roadsafety/decade_of_action/en/index.html http://www.who.int/emergencycare

Informations clés

Organisation Organisation mondiale de la santé (OMS)

Type de document Technical Documents

Date d'adoption 28 novembre 2016

Source Organisation mondiale de la santé