Thinking healthy: a manual for psychosocial management of perinatal depression, WHO generic field-trial version 1.0, 2015

THINKING HEALTHY A manual for psychosocial management of perinatal depression WHO generic field-trial version 1.0, 2015 Series on Low-Intensity Psychological Interventions – 1

Thinking Healthy A manual for psychosocial management of perinatal depression WHO generic field-trial version 1.0, 2015 Series on Low-Intensity Psychological Interventions – 1 WHO/MSD/MER/15.1 © World Health Organization 2015 All rights reserved. Publications of the World Health Organization are available on the WHO website (www.who.int) or can be purchased from WHO Press, World Health Organization, 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland (tel.: +41 22 791 3264; fax: +41 22 791 4857; e-mail: bookorders@who.int). Requests for permission to reproduce or translate WHO publications –whether for sale or for non-commercial distribution– should be addressed to WHO Press through the WHO website (www.who.int/about/licensing/copyright_form/en/index.html). The designations employed and the presentation of the material in this publication do not imply the expression of any opinion whatsoever on the part of the World Health Organiza- tion concerning the legal status of any country, territory, city or area or of its authorities, or concerning the delimitation of its frontiers or boundaries. Dotted and dashed lines on maps represent approximate border lines for which there may not yet be full agreement. The mention of specific companies or of certain manufacturers’ products does not imply that they are endorsed or recommended by the World Health Organization in preference to others of a similar nature that are not mentioned. Errors and omissions excepted, the names of pro- prietary products are distinguished by initial capital letters. All reasonable precautions have been taken by the World Health Organization to verify the information contained in this publication. However, the published material is being distrib- uted without warranty of any kind, either expressed or implied. The responsibility for the interpretation and use of the material lies with the reader. In no event shall the World Health Organization be liable for damages arising from its use. Contact for feedback and communication: Department of Mental Health and Substance Abuse at WHO (mhgap-info@who.int) Suggested Citation: World Health Organization. Thinking Healthy: A Manual for Psychosocial Management of Perinatal Depression (WHO generic field-trial version 1.0). Geneva, WHO, 2015. Introduction and background reading for CHWS ............................................................................................ 10 Conducting thinking healthy sessions ............................................................................................................... 21 Opening Session: Engaging the family & introducing Thinking Healthy ........................................................ 23 Module 1: Preparing for the baby - pregnancy Session 1.1: Mother‘s personal health ................................................................................................................ 32 Session 1.2: Mother‘s relationship with the baby ............................................................................................... 41 Session 1.3: Mother‘s relationship with people around her .............................................................................. 47 Module 2: The baby’s arrival – the first month Session 2.1: Mother‘s personal health ................................................................................................................ 54 Session 2.2: Mother‘s relationship with the baby ............................................................................................... 60 Session 2.3: Mother‘s relationship with people around her .............................................................................. 66 Module 3: Early infancy – second to fourth month Session 3.1: Mother‘s personal health ................................................................................................................ 74 Session 3.2: Mother‘s relationship with the baby ............................................................................................... 81 Session 3.3: Mother‘s relationship with people around her .............................................................................. 88 Module 4: Middle infancy – fifth to seventh month Session 4.1: Mother‘s personal health ................................................................................................................ 96 Session 4.2: Mother‘s relationship with the baby ............................................................................................. 102 Session 4.3: Mother‘s relationship with people around her ............................................................................ 108 Module 5: Late infancy – eighth to tenth month Session 5.1: Mother‘s personal health .............................................................................................................. 116 Session 5.2: Mother‘s relationship with the baby ............................................................................................. 122 Session 5.3: Mother‘s relationship with people around her ............................................................................ 128 Table of contents

Preface The World Health Organization launched the Mental Health Gap Action Programme (mhGAP) in 2008 and published its first version of the mhGAP- Intervention Guide in 2010. This guide covers assessment and management of mental, neurological and substance abuse disorders by non-specialist providers, such as general physicians, clinical officers and nurses. A series of training manuals were also developed to facilitate capacity building based on the original Inter- vention Guide. WHO has now extended this work through the development of a series of manuals describing evidence-based “low-intensity psychological interventions which are modified evidence-based psychological treatments and the present manual is the first of the Series. The term “low-intensity” indicates a less intense level of specialist human resource use. It means that the intervention has been modified to use much less resources compared to conventional psychological treatments by specialists. As a result, aspects about the intervention are changed to make them feasible in communities that do not have many spe- cialists. Such modifications can thus create more accessible mental health care that reaches a larger number of people. Examples of low-intensity psychological interventions include brief, basic, paraprofessional-delivered psychological treatments as well as self-help books and self-help e-mental health programs. There is an increasing evidence base for such programs. Women across the globe deserve to enjoy equal health. When they become mothers their health needs should be ad- dressed in all aspects. The Millennium Development Goals have highlighted the importance of maternal and child health and the post 2015 development agenda and the UN Commission on the Status of Women 2014 further stress on gender equality and women’s empowerment, a strategic direction strongly supported by WHO. About 20% of mothers in low and middle income countries suffer from a mental disorder after childbirth. This is almost double the percentage in high income contexts. WHO’s Global Mental Health Action Plan 2013-2020 endorsed by the World Health Assembly in 2013 recommends comprehensive, integrated and responsive mental health and social care and implementation of strategies for promotion and prevention and refers to integrated child and maternal mental health as examples. This is a manual for training community health workers on how to support mothers with depression through evidence based cognitive behavioral techniques that are recommended by the mhGAP programme. The innovative manual was developed in Pakistan and later applied in many other countries. WHO in collaboration with Prof Rahman and with the advice from an international group of experts, has now produced a generic version of the manual for global use. I hope that you will use this manual, after necessary adaptions for your context and share your feedback with us so that we can further strengthen future revisions. Dr Shekhar Saxena Director, Department of Mental Health and Substance Abuse, World Health Organization, Geneva

Acknowledgements Atif Rahman (University of Liverpool & Alder Hey Children’s Hospital, UK; Human Development Research Foundation, Pakistan) is the author of the original Thinking Healthy Manual. He prepared the first draft of the current WHO generic field-trial version for global use, which was adapted by WHO secretariat, circulated to international reviewers and again edited by the secretariat. M.Taghi Yasamy (WHO) coordinated the project in WHO. Mark van Ommeren (WHO) provided advice on this adaptation. INTERNATIONAL REVIEWERS Theresa S Betancourt (Harvard University, USA), Neerja Chowdhary (International Medical Corps, India), Jane Fisher (Monash University, Australia) , Theddeus Iheanacho (Yale University, USA), Revathi Krishna (Sangath, India), Anisha Lazarus (Sangath, India), Bhava Poudyal (International Committee of the Red Cross, Sri Lanka), Fahmida Tofail (In- ternational Centre for Diarrhoeal Disease Research, Bangladesh) and William Yule (Institute of Psychiatry, Psychology and Neuroscience, UK). WHO SECRETARIAT M.Taghi Yasamy, Nazneen Anwar, Anna Cross (intern), Devora Kestel, Nalini Lazarus (intern), Sebastiana Nkomo, Mark van Ommeren, Pooja Pradeep (intern), Shekhar Saxena, Chiara Servili, Yuta Seyota, Sarah Watts (intern). THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 10 WHAT IS “THINKING HEALTHY” Thinking Healthy manual is a supplement to the World Health Organization’s mhGAP Intervention Guide (mhGAP-IG). The mhGAP-IG was developed for use in non-specialized health-care settings. It includes guidance on evidence-based interventions to identify and manage a number of priority mental health conditions. One of the priority conditions is De- pression in the perinatal period. The mhGAP-IG describes in detail what to do but does not go into descriptions of how to do. Training materials have been developed on how to use mhGAP-IG. The purpose of the Thinking Healthy Manual is to provide detailed instructions on how to implement the evidence-based guidelines contained in the mhGAP-IG for the management of perinatal Depression. The mhGAP-IG guidelines for management of perinatal Depression include the following: • Psychosocial interventions should be the first-line of management of depression during pregnancy and breastfeed- ing. Antidepressant medication should be avoided as much as possible in this population – The Thinking Healthy is an evidence-based psychosocial intervention for Depression tailored to the perinatal period. • Incorporate general principles of care – The Thinking Healthy approach provides instructions for empathic, clear and sensitive communication with women and their families, and mobilizing and providing social support. • Provide psycho-education – The Thinking Healthy approach provides psycho-education in a way that avoids over-medicalization. Commonly understood terms such as stress and burden are used instead of depressive disor- der or illness to avoid stigma. • Provide cognitive behavior therapy (CBT) if available – The Thinking Healthy approach uses pictures and structured activities to deliver a simplified form of therapy based on principles of Cognitive Behaviour Therapy. • Provide adjunct treatments such as structured physical activity, relaxation, and problem-solving if available – The Thinking Healthy approach integrates these activities into the daily routine of the mother. • Reactivate social networks – The Thinking Healthy approach emphasizes the importance of social support through- out the intervention. • Give attention to over-all well-being. The Thinking Healthy approach attends to physical as well as psychological health of the mother, in addition to emphasizing the importance of the mother-infant relationship in this period. WHO IS THE THINKING HEALTHY MANUAL FOR The Thinking Healthy Manual is designed for integration into maternal and child health care programmes in primary care. It is aimed at community health workers. It requires no previous knowledge or experience of mental health care. The manual contains instructions for how community health workers can incorporate the mhGAP guidelines for man- agement of perinatal depression into their routine work. A B INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 11 BACKGROUND INFORMATION FOR COMMUNITY HEALTH WORKERS What is perinatal depression? Research has shown that stresses of everyday life, especially around pregnancy and birth, can affect the thinking style and behaviour of many mothers, so that coping with the many tasks of child-care become difficult. These problems with thinking, behaviour and coping are sometimes diagnosed as perinatal depression. In such conditions, the woman experiences depressed mood, loss of interest and enjoyment, and reduced energy leading to diminished activity. In order to be diagnosed with depression, the woman must experience these symptoms for most of the time for at least 2 weeks. Many mothers with depression also suffer from anxiety symptoms and medically unexplained somatic symp- toms. They have difficulties carrying out their usual work, domestic or social activities due to symptoms of depression. In high income countries 1 in 10 women develop perinatal depression whereas in 1 in 5 women in developing countries suffer from perinatal depression. Why is it important to manage perinatal depression? Such a condition during pregnancy and when breastfeeding requires urgent attention. This is because, in addition to the suffering caused to the woman, the condition can also impact on the health and development of the infant. For ex- ample, research has shown that infants of depressed mothers are more likely to be undernourished, and have higher rates of diarrhoea. Psychosocial interventions can make a great difference. Research has shown that with appropriate help and support, most mothers can get over their depression. Community Health Workers can assist depressed mothers to change their unhealthy patterns of thinking and behaviour, leading to an improvement in their mood and functioning, and prevention of later problems in their infants. Thinking Healthy approach to psychosocial management of perinatal depression This manual provides simple instructions on how to integrate the management of perinatal depression into the work of a community health worker. The Thinking Healthy approach is based on some general principles that must be observed for the successful integration and delivery of the intervention. These principles should be emphasised throughout training and supervision. • Move away from the purely medical care model: Many community health workers are used to working with physical conditions and follow a medical approach where they perform a procedure (e.g., administer vaccination or pre- scribe medicine). In Thinking Healthy, perinatal depression is treated by psychosocial interventions. This requires a different approach to one that most primary care centers are used to - one that relies on having conversations with the mother rather than giving her pills or injections. It is therefore crucial that both the health worker and the family move away from the purely medical model of care. • Be community-based: It is preferable to ‘treat‘ the mother in the community or at home rather than at the health center. Community Health Workers routinely see mothers at home during pregnancy and after childbirth, and are often trusted and respected by the mother and family. They are therefore the most suitable people to deliver this type of intervention. • Focus on mother and infant well-being rather than maternal depression: Many women and their families do not see C INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 12 depression as a problem requiring intervention. Some would perceive it as a stigmatising. It is therefore useful to avoid medical terms such as ‘depression’ or ‘illness/disorder’ when talking to mothers and families. Women and their families relate better to everyday terms such as stress and burden. Also, ‘maternal well-being’ is likely to be universally understood. • Optimal development of the infant can provide the pivot around which families can be engaged: Family members may disagree on many things but infant health is usually a common agenda. Within this agenda, efforts to improve the physical and psychological health of the primary caregiver, the mother, can be addressed without much resist- ance or stigma. This is why the structure of the modules and sessions for Thinking Healthy is based on the devel- opmental stages of the infant. • Empower and activate mothers: Mothers must not become passive recipients of advice but actively participate in seeking and practicing health-promoting activities that the programme suggests. The structured and pictorial Think- ing Healthy approach is easy to follow, also by non-literate mothers. The practical activities will give the mothers and families tangible goals to achieve, which can be monitored in a supportive way to encourage mothers and families to achieve these goals. • Encourage family participation: It is important to not just be focused on the mother, but also include all family mem- bers. Health promoting activities involve the whole household and cannot be practiced in isolation. • Work in an integrated and holistic way: Most CHWs have a heavy workload. This intervention must therefore be integrated into existing work so that rather than being an extra burden, it facilitates their day-to-day activities. The Thinking Healthy programme has been designed in a way that it can be integrated with the health education ma- terial contained in most community health workers’ routine training. Thus they will be building on their existing knowledge, but delivering it in the Thinking Healthy format. The Thinking Healthy approach gives the Health Work- ers a useful Behaviour Change Communication tool, which they may find useful in their day-to-day work. Where necessary, the Thinking Healthy manual is cross-referenced with the key Maternal and Child Health messages so that both routine care and Thinking Healthy can be delivered at the same time. Note: Most CHWs working in the area of maternal and child health are trained in areas such as maternal nutrition, breastfeeding, appropriate weaning, and immunization etc. If the health worker delivering the Thinking Healthy pro- gramme has not received such training, then the training programme would need to be supplemented with such training. A key pre-requisite of THINKING HEALTHY Empathy and good communication skills Empathy means listening attentively, being respectful and showing understanding of the person’s feelings and experi- ences. It helps make the mother feel comfortable in the CHW’s presence that she can trust and confide in them. Once she knows that the CHW cares, she will listen to them, and the CHW’s words will have an effect. Listening in this manner to a depressed mother has been shown to help these mothers understand and deal with her difficulties. Only if the mother and the family trust the CHW will they engage with them and tell them their problems and work with them to find solutions. ! INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 13 Tips to good communication 1. CHWs should think about the appropriate time in the day for their visit. This should be done in consultation with the mother and the family. 2. CHWs should start all the visits with the usual greetings. They should inquire about general health of the mother and other family members. They should be genuinely interested. This will show the mother that the CHW cares for her. 3. CHW should stress to the mother/family that the conversations will remain confidential and that the mother has a right to privacy. 4. In many settings, it is often impossible to see a mother on her own or in a private setting. The health worker should acknowledge the presence of the others (even if they were not expecting them during a particular visit), and greet them. Involve them in the discussion if they wish to be involved. Family members should know that the CHW’s visit is for the benefit of both the mother and their child. They will know this only when the CHW effectively communicates with them about this. They will give the CHW more space once they begin to trust them. 5. CHWs should be mindful of the seating arrangement. They should always sit at the mother’s level. They should always speak in a soft and friendly tone. 6. The CHWs should emphasize that a mother is the most important expert for her child’s health and development - after all, she is the one who gave birth to the child and who spends the most time with her. The CHWs should praise her extensively for her efforts on even the smallest things that she does for the child. 7. The CHWs should start each visit by talking about the last visit. They should remind the mother about topics that were discussed and actions suggested in the previous visit. They should inquire whether the mother remembered that discussion and whether she was able to carry out the activities suggested in that visit. If yes, then they should compliment her. If not, they should ask about the reasons in a non-judgmental and non-critical and helpful manner. Then, they should listen to her carefully. Listening to the mother is the most important part of the discussion. It is only through careful and patient listening that they can get to the real causes of problems and have an effective visit. 8. The CHW should encourage the mother and her family to talk openly about what they think and feel, by asking open ended questions for example: How do you feel? How have you been feeling since we last met? 9. After listening to the mother, they should summarise what they understood about her problems. In this way, the woman will know that the CHW has heard and tried to understand her problems. She will also have the opportunity to correct the CHW if he/she did not understand her problem correctly. 10. Where culturally accepted, CHWs should make eye contact while talking to the mother and family members. Making eye contact while listening to others and telling one’s own point of view communicates truthfulness and sincerity. Moreover, non-verbal cues like nodding, or verbally saying ‘good’ or ‘well done’ also makes communication effec- tive. 11. Some mothers and families can find it very difficult to talk about sensitive matters. At times, the CHW may be frus- trated if the mothers and families do not show a change. Staying positive is important, even if the results are not immediate. Being positive will help the CHW to keep on trying despite these difficulties. 12. Remember; always listen first before offering advice. 13. Finally the CHW should ask the mother or the family if they have any questions. INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 14 The key element of Thinking Healthy - Cognitive Behaviour Therapy (CBT) Thinking Healthy uses strategies (plans and activities) of CBT to bring about a change in the mothers symptoms and functioning. The training does not turn the community health workers into CBT therapists – it only allows them to apply these strategies in their day-to-day work with women in the perinatal period. Only a very basic understanding of CBT, as outlined in this section, is required by CHWs to practice this. What is CBT? Cognitions refer to our thoughts and Behaviours refer to our actions. Cognitive Behaviour Therapy (CBT) is an evidence-based (coming from scientific research) and structured (step by step) form of talking therapy that aims to alter the cycle of unhealthy thinking (cognitions), leading to unhelpful emo- tions and the resulting undesirable actions (behaviour). Fig 1: The cycle of unhelpful cognitions(thoughts) leading to undesirable behaviour INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS Research has shown that CBT is very effective in breaking this cycle in people with a number of problems such as depres- sion, poor confidence, lack of assertiveness, difficulty in solving day to day problems and lacking support from others The cycle is broken in three ways: • Changing ways of thinking — a mother’s thoughts, beliefs, ideas, attitudes, assumptions, mental imagery, and ways of directing her attention — for the better. This is the cognitive aspect of CBT. • Helping the mother make the link between unhealthy thoughts and emotions that are quite strong and can lead to unhelpful behaviours. • By achieving the above, helping the mother meet the challenges and opportunities of raising her baby with a clear and calm mind — and then taking actions that are likely to be effective. This is the behavioural aspect of CBT. A powerful CBT technique to change unhealthy thinking styles is imagery. The mother is encouraged to recall an image from real life that contains unhealthy cognitions and consequent ineffective behaviour. She is then encouraged to mod- ify the image by thinking in a more helpful manner. Thus use of images and imagination can be employed in people whose strength is not verbal language. Thinking Healthy uses carefully adapted illustrations to help the mothers and families visualise these images. Thinking Healthy provides clear structure and focus to dealing practically with health and psychosocial problems that mothers commonly face during the perinatal period. They take on valuable practice projects to speed up their progress. These assignments — which are developed as much as possible with the mothers‘ active participation — extend and multiply the results of the work done during a session. Unhealthy thinking (cognitions) Undesirable actions (behaviour) THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 15 INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS How are CBT principles used in Thinking Healthy? The 3 steps to Thinking Healthy Thinking Healthy breaks down these CBT principles into 3 simple steps. Each session employs the three-step approach that is repeated throughout the programme. STEp 1 Learning to identify unhealthy thinking: In order to promote positive thinking, it is important to be aware of the common types of unhealthy thinking styles that gradually develop as a result of life problems or experiences. Using carefully re- searched and culturally appropriate illustrations, mothers are educated about such unhealthy thinking styles and learn to identify them. Note: Some of the unhealthy thoughts illustrated in the manual are concerned with traditional practices and attitudes that act as barriers to achieving maternal and infant well being, rather than personal thinking styles. Our experience is that CBT techniques can help alter such attitudes too, in addition to personal thinking styles. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with helpful thinking: Identifying such unhealthy thinking styles enables mothers to examine how they feel and what actions they take when they think in this way. Again, using culturally appropriate illustrations, the intervention helps mothers question the accuracy of such thoughts and suggest alternative thoughts that are more helpful. STEp 3 Practicing Thinking and Acting Healthy: The intervention suggests activities to help mothers practice helpful thinking and more helpful behaviour. Carrying out these activities is essential for the success of the programme. Mothers re- ceive health education and other materials tailored to their individual needs to help them progress between sessions. A Health Calendar is used to assist the mothers in monitoring these activities in between sessions. Flexibility in the use of the 3 steps Learning to identify unhealthy thoughts and replacing them with helpful thoughts - Steps 1 and 2 in the above model, may at times be difficult to practice, both for CHWs as well as mothers. In such situations, it is not necessary to push CHWs or mothers too hard. Steps 1 and 2 can be simplified in the following way: The CHW can draw the attention of the mothers and families to the characters in the pictures, pointing out the differenc- es in the ways of thinking and consequent behaviours in the two sets of pictures, and leave it at that. In this way, the CHW just ‘plants the seeds’ of alternative ways of thinking and behaving, and moves quickly to Step 3, i.e., practicing desired behaviours or actions. Encouraging the mother to carry out the activities and practice work (Acting Healthy) in a structured way as described in Step 3; enlisting support from the family to assist the mother with these activities; helping her overcome the problems she encounters in carrying out these activities; and offering encouragement for small steps that the mother takes, are very powerful methods of managing Depression. Collectively, these methods are sometimes called Behavioural Activation. ! THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 16 Behavioural Activation relies less on the efforts to alter unhealthy thinking (Steps 1 and 2), and more on getting the mother to practice more helpful behaviours (Step 3). Thus, Thinking Healthy offers a flexible approach that can be tai- lored to individual mothers and families. Tailoring Thinking Healthy strategies to individual needs of mothers and families Thinking Healthy uses a number of other evidence-based strategies (see Section A) that assist with the management of Depression. With experience, the CHW will be able to plan strategies that bring the most benefits to the individual moth- er, or those that are most required. For example, in some mothers, reactivating social networks may be most valuable, while in others, paying attention to their personal health may be what is most required. Some families will require extra attention with psycho-education – for example, it may be necessary to spend some time in each session to reiterate the importance of maternal psychosocial distress for the health of the mother and the infant. The CHW should tailor Thinking Healthy to the individual needs of the mother and family. There are a number of activities (Practice Work) suggested between each session. Not all the activities have to be strictly carried out by every mother. Even if one or two activities are followed, the mother should be praised lavishly for her ef- forts and encouraged to try out the other activities. CHWs should help the mother and family with suggestions that help them overcome problems and barriers in carrying out these activities. The family members especially the husband has a critical role in supporting the mother. Encouragement and support from the family is vital for the mother achieving a better state of mind. The CHW should encourage the family, especially the husband to provide practical assistance to the mother and avoid criticising or blaming her. Modular structure of Thinking Healthy The 3 areas Thinking Healthy has an introductory session, followed by five modules covering the period from the second or third pregnancy trimester to the first year of the infant‘s life. The contents of the sessions and activities for the mother are tailored according to the age and developmental stage of the infant and the needs of the mother at each stage. Each module has three sessions, each session covering one of the three areas relevant to mother and infant health during pregnancy and after childbirth – the mother‘s personal well-being, the mother-infant relationship, and the rela- tionship with and support from significant others. Each session incorporates the 3 Steps to Thinking Healthy to help the mother negotiate each of these 3 areas. • Mother’s well-being: Mothers who are depressed or under stress often ignore their personal health, e.g., their diet and rest. Often, they do not have the energy or motivation to seek appropriate health care for themselves or their children. They get caught up in a cycle of inactivity, which further damages their health and worsens the depression. This also increases the risk for low birth weight and other health problems in the infant. Each module contains a session addressing the mother‘s personal health. • Mother-infant relationship: Mother-infant relationship includes responding appropriately to the infant‘s emotional needs, frequent physical interaction, establishing eye contact, verbal communication, and creating a stimulating physical environment for the child through toys, pictures and books. Similarly, feeding behaviours (both breast and bottle), such as appropriate nipple insertion and removal, positive affect during feeding, and provision of nourishing foods (as opposed to comforting foods such as sweets) are also aspects of this interaction and make important contributions to the growth of the infant and young child. The quality of this reciprocal relationship is important for optimal health of both mother and infant. Each module contains a session to address mother-infant relationship. INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 17 • Relationship with people around the mother and infant: Research shows that the social network or support system available to the mother is important in determining her mood, general health, and the quality of care she is able to provide to her infant. Social support can be divided into intimate versus community. Intimate support comes from members of the immediate household (husband, in-laws) while community support may come from the neighbor- hood or community associations or even health workers. Social structures such as marriage, religious or cultural institutions, and community centers could function as systems of support. Stressed or depressed mothers often find it difficult to engage and maintain social networks. Each module contains a session to address the social support of mother and infant. A proposed timetable of Thinking healthy sessions A proposed timetable of the Thinking healthy sessions is shown in Table 1. The structure can be modified so that the sessions can be integrated into routine visits of CHWs. The introductory session can be delivered over 1 or 2 home visits. The timing of the sessions can be altered to fit in with the routine visit schedule of community health workers. Each session takes between 45 minutes to one hour to deliver. INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS MODULES SESSIOnS IDEaL FrEqUEnCy aPPrOxIMaTE PErIOD Introductory session Opening Session Delivered in 1 or 2 visits 14 – 40 weeks prenatal Module 1 Preparing for the baby Sessions 1.1-1.3 Weekly 14 – 40 weeks prenatal Module 2 The baby‘s arrival Sessions 2.1-2.2-7 Fortnightly 3rd to 5th week postnatal Module 3 Early infancy Sessions 3.1- 3.3 Monthly 2nd to 4th month postnatal Module 4 Middle infancy Sessions 4.1- 4.3 Monthly 5th to 7th month postnatal Module 5 Late infancy Sessions 5.1- 5.3 Monthly 8th to 10th month postnatal Table 1: Timetable of the Thinking healthy sessions THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 18 Structure of a Thinking healthy session After the introductory session, each session is divided into 4 tasks that a CHW is asked to carry out with the mother and family. TASK 1: Review key mes- sages from previous session TASK 2: Review the mood chart TASK 3: Conduct 3 steps to THINKING HEALTHY focusing on the area designated for the session. TASK 4: Explain practice work between sessions INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS Thinking healthy Tools Reference manual The reference manual, of which this is the introductory chapter, gives clear step-by-step instructions to the health worker on how to conduct each session. Thus, the reference manual also serves the purpose of a Training Manual. It explains the theoretical rationale of the programme, serves as reference for the CHWS and forms the basis for their training and supervision programme. Health Calendar It is essential that the mother monitors herself and carries out the practice work between sessions. The calendar, con- sisting of pictorial and verbal key messages of each session, serves as a visual cue for the mother and key supporting family members to follow the programme between sessions. In addition, the calendar has monitoring tools that help the mother chart her own progress, and that of her infant‘s throughout the programme. It is ideal if a copy of the Health Calendar is left with the mother in Opening Session. The Health Calendar is also a job-aid for the health worker, allowing her to conduct the session in a structured way. While the Reference Manual is a detailed guide for training and supervision, the Health Calendar contains the key messages for a particular session and is the only tool that the CHW requires to deliver a session. It is important that the sessions are de- livered in the same way to all mothers. It is also important to ensure that both health workers and mothers are adhering to the given instructions as much as possible. The Health Calendar will not only assist the mother in charting her progress, but also assist the health worker to ensure that the programme is actually being delivered appropriately. TRAINING AND SUPERvISION REqUIREMENTS TO PRACTICE THINKING HEALTHY The training of CHWs can be tailored according to the individual programme in which Thinking Healthy is to be integrat- ed. The following guidelines should be observed when designing the training and supervision programme: • The minimum duration of the training should not be less than 5 days. The target duration is 10 days. • The training should ideally be carried out in small groups not exceeding 15 participants. D THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 19 INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS • The training should ideally be carried out by a pair of trainers. • The trainer/supervisor should ideally have received Thinking Healthy training herself and practiced it for 12 months in the community under supervision. Mental health background or CBT expertise is not necessary. The training should include: • Brief lectures introducing the key concepts outlined in this chapter. • Group discussions on the key concepts. • Role plays – this is the most important component of training. Community Health Workers should work in pairs to practice delivery of tasks associated with each session. Guidelines for supervision include: • Supervision is the most important aspect of implementation. It is recommended that supervision is conducted at least once a month, and each supervision session should be half a day. • It should be facilitated by the trainers/supervisors who should ideally have received THINKING HEALTHY training themselves and practiced it for 12 months in the community under supervision. • The supervisors should facilitate brain-storming sessions to enable health workers and supervisors to generate indigenous solutions to difficult problems and to share experiences and observations. • Encourage the use of traditional wisdom and indigenous idioms of expression where beneficial. • Allow CHWs to share difficulties, and recognize successes. • It is important that Thinking Healthy is delivered as it was designed to be delivered, and CHWs continue to revise the key principles and skills during supervision. This should be done through brief role-plays in which the super- visors ask the CHWs to enact various scenarios from their day-to-day practice of Thinking Healthy , followed by a discussion that allows the CHWs to reflect on their knowledge and skills. A simple checklist can also be used by the supervisor to provide constructive feedback to the CHWs. • It is important to note that a greater amount of time should be spent on group discussions and role play scenarios. Lectures should take up a smaller amount of time compared to group discussions and role play. ADAPTING THINKING HEALTHY TO THE LOCAL CONTExT AND SYSTEMS This version of the manual is designed for use in low-income settings typical of many developing countries. The prin- ciples employed are universal and can be adapted to the local context. This can be done by sharing the manual with key stakeholders, including CHWs, mothers and local experts, and soliciting their opinions about local idioms of ex- pressions, illustrations and activities that require adaptation. Words that are not easily understood or carry a negative connotation in the local culture can be substituted for alternative words with the same meaning. Adaptations may also be required to integrate Thinking Healthy into the local ‘systems’ of care. Thinking Healthy was developed and evaluated in the context of a typical community based programme consisting of regular home-visits by CHWs in the perinatal period. The sessions were designed to be integrated into such routine home-visits. The evidence for effectiveness of the programme was also based on the current structure that delivers the programme in 16 home- E THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 20 INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS based sessions. We therefore consider this to be the optimal ‘dose’ of the intervention. We recognise that the interven- tion may be used in other systems that are different from the one in which Thinking Healthy was tested. Implementers in their countries can also decide on whom they target for the intervention. For example, target groups could include mothers who have previously been screened for depression, specific groups of mothers at high risk, or all mothers. This may require further adaptations to the programme in terms of the timings, frequency, duration and overall number of sessions. Adaptations might also consider changing the format to group delivery, or delivery through mobile and electronic health, or self-help platforms. This is permissible as long as fidelity to the key principles and dosage of the intervention is reasonably adhered to. It would be desirable to document these changes and report the results so that later editions can incorporate such adaptations. CONDUCTING THINKING HEALTHY SESSIONS A STEP-BY-STEP GUIDE FOR COMMUNITY HEALTH WORKERS

ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY OpENING SESSION THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 24 Learning Objectives of this session The purpose of this session is to provide psycho-education and engage the mother and family in this programme. The THINKING HEALTHY approach and its components will be explained. Ground rules will be established for future ses- sions. The required activities for the session will be carried out and practice work given. As this session introduces the programme to the mother and family, it is important to set aside about an hour to deliver it properly. Involve family members (especially the husband and mother-in-law and the woman’s mother) if possible. Remember the importance of good communication. TASK 1 The first introduction This is important. You may find it helpful to engage the mother and family by beginning with the benefits of the pro- gramme to the child. Start by saying that the progress of any society depends upon the good health of its future gen- eration. If our children are healthy and bright, they can deal with challenges of life and become assets for the family and community. When they go to school, they will be able to learn more effectively. If they become farmers, they can be more productive. For a healthy future, the baby requires special care when it is in the mother‘s womb, and in the first year of life. That is when the foundations for the future are being laid. Introduce the importance of maternal psychosocial wellbeing by emphasising that the mother is key to the infant’s health and development during this period, her physical and mental health will determine how the baby will progress. The support of the whole family is important in ensuring the mother and infant’s well-being. Do not be condescending. Say that the family probably knows many good ways of bringing up children, and you would like to SHARE (not dictate) some new ideas. OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 25 TASK 2 Introducing the 3 areas of Thinking healthy OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY Picture a Explain that you will meet mother, baby and family 15 times in the next year. Show Picture A to mother. Ask her to focus on the top middle bubble. Explain that mothers who are stressed often ignore their personal health, e.g., their diet and rest. Often, they do not have the energy or motivation to seek appropriate health care for themselves or their children. They get caught up in a cycle of inactivity, which further damages their health and worsens their situation. Poor personal health increases the risk for low birth weight and other health problems in the infant. Therefore 5 out of 15 meetings will focus on the mother‘s personal physical and psychological health. Now ask her to focus on the top left bubble. Explain that the quality of relationship between mother and baby is impor- tant for optimal health of both mother and infant. Aspects of this relationship include not just appropriate feeding but response to the infant‘s emotional needs, frequent physical interaction and creating stimulating physical environment for the child. These activities make important contributions to the growth and well being of the infant and young child. Five out of 15 sessions will address mother-infant relationship. Now ask her to focus on the top right bubble. Explain that the social network or support system available to the moth- er is important in determining the quality of care she is able to provide to her infant. Stressed or depressed mothers often find it difficult to engage and maintain social networks. By losing out on this support, both mother and baby are at increased risk of stress and poor health. Therefore 5 out of 15 sessions will help the mother and family optimize the available support. Focusing on bottom middle bubble, say that research has shown these 3 areas to be important for mother and baby‘s health. Ask the mother and family for their views and if they agree these areas are important. Ask if family would like to know how this programme can help. Allow time for discussion. This is a natural point to break the session if you or the family would like to. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 26 TASK 3 Shifting the agenda of the family from problems to finding solutions. OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY Picture a Picture B Show the mother Picture A. Say this is a stressed mother weighed down by life’s problems. Ask the mother if this is how she sometimes feels. Now show her picture B. Ask her to note that the problems have not gone away. But the woman in the picture is up on her feet trying to balance life‘s problems. Explain that this programme, shown by the box in the picture, has been designed to help mothers try to achieve this. Explain that this programme cannot make life’s problems disappear. It does not offer monetary support or medicines. However it can help mothers and families help themselves to achieve better health for the mother and the baby. Life’s problems will not go away but may seem more manageable after a while. Give the mother time to look at the images. Don‘t be too directive. Give family members the opportunity to voice their opinions. Do not challenge at this stage. Listen sympathetically. Now ask the mother and family if they would like to know more about how the Thinking healthy programme can help them achieve solutions TASK 4 Introducing the basic principles of Cognitive Behaviour Therapy that will be used in each session. Explain that every action starts as a thought in our mind. The thought usually determines our feelings, actions and be- haviour. The behaviour then has consequences. Explain that stresses of everyday life, especially around pregnancy and birth, can affect the thinking styles of many mothers, so that coping with life problems may seem difficult. These unhealthy thinking styles especially affect the 3 ar- eas discussed, namely personal health, mother-baby interaction, and relationship with others. When it becomes difficult to change these styles of thinking, and the resulting feelings and behaviour starts to have undesired effects on these three areas, help may be required. This programme can help mothers try to change these unhealthy styles of thinking and behaving into positive ones so that coping with life tasks, especially those of bringing up the baby, becomes easier. This is done in 3 steps: THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 27 Step 1 Learning to identify unhealthy thoughts Ask the mother to focus on picture A, the symbol for this step. Explain that in order to promote healthy thinking, it is important to be aware of the common types of unhealthy thinking styles. By conducting research on many thousand of ordinary people like us, scientists have defined the fol- lowing types of unhealthy thinking styles. Make the mother familiar with the symbol below for learning to identify un- healthy thoughts and go through the following examples in Box 1. Tell the mother that we will talk a bit more about such thoughts and their effects later in the session. Picture a SyMBOL UnHEaLTHy THInkIng STyLE TyPICaL THOUgHTS Blaming oneself If things go wrong, it is always your fault If my child falls ill, it is always my fault, I am not a good mother Not giving oneself credit. If things go well, its luck or somebody else‘s doing Its only luck that my children are healthy Gloomy view of future. Believing or predict- ing that bad things are going to happen Nothing can stop my children from getting diarrhoea this summer Mind reading Unhealthy view of how others see you Others think badly of me Thinking in extremes If things can‘t be perfect there‘s no point trying As I am uneducated, I will never be a capable mother Not believing in one’s capability I can never achieve this task Giving up before trying I am no good at this OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY Box 1 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 28 Step 2 Learning to replace unhealthy thinking with pos- itive or healthy thinking: Ask the mother to focus on picture B. Explain that identifying the above unhealthy thinking styles enables us to examine how we feel and what actions we take when we think in this way. The programme will help the mother question the accu- racy of such thoughts and suggest alternative thoughts that are more helpful. With practice the mother can learn to chal- lenge and replace unhealthy thinking with healthy thinking. Make the mother familiar with the symbol for learning to re- place unhelpful or unhealthy thinking with helpful or healthy thinking. Step 3 practice healthy thinking and acting: Ask the mother to look at picture C. Explain that the pro- gramme suggests activities and practice work to help moth- ers to practice thinking and acting in a healthy manner. Car- rying out these activities is essential for the success of the programme. Mothers will receive health education and oth- er materials tailored to their individual needs to help them progress between sessions. Help the participant become familiar with the symbol for learning to practice healthy thinking and behaviour. Now show the mother picture D. Summarise the 3 steps and ask if she understands the concept. Explain that the same 3 steps will be used for each of the 3 areas through- out the programme. Ask the mother and other family members if they have any questions. Then ask if they agree to take part in the programme. If they agree, move to the remaining four tasks for this ses- sion. If they need more time to think about participating, end the session here and arrange another time to conduct the rest of the session. Picture B Picture C Picture D The Three Steps to ThinkingHealthy OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 29 TASK 6 Introducing the Health Calendar and practice work This task is important too. It also further reinforces the message that the pro- gramme will work best if the mother and her family are active participants. Show the mother and family members the Health Calendar. Explain that the pictures in the front will serve as reminders of what was discussed in the first session while the monitoring charts will help mother and family monitor pro- gress of the practice work between sessions. Explain it is important not to destroy or lose the Calendar, as at the end of the year, it will be a useful record of the mother and baby‘s health. TASK 5 Ground rules for taking part in programme Go through each rule making sure the mother understands and agrees. Rule 1 Active participation Explain that the programme does not offer financial sup- port or medicines, but helps mothers to help themselves and their infants. It can only succeed if the mothers actively participate, with the support of other family members. Rule 2 Being on time Explain to the mother that in order to participate actively, it is very important to make a commitment to the sessions and make herself available on the agreed time. Rule 3 Do the practice work Explain that practicing what is learnt in the sessions is an essential step. The mother should try, as best as she can, to complete the given tasks. These would eventually help improve her well-being, and that of her baby. Ask the family members to support the mother in doing the practice work. Rule 4 Tell your CHW if you are unwell or have problems with the training Encourage the mother to bring up any concerns with you. Tell her to let you know if she is unwell or having problems with the programme. OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 30 Ask the mother to identify one or more persons in the family who can assist her with activities and practice work. Remind them that the activities in-be- tween sessions are essential for the programme‘s success. TASK 7 Identifying a family member or friend to assist mother TASK 8 Explain practice work between sessions 0 and 1 Objective: To teach the mother to make links between thoughts and feelings, and to monitor her mood on the mood chart between sessions. Instructions: The MOOD CHART is one of the monitoring Job Aid that forms part of the health calendar. It consists of a visual scale of emotional state represented by 5 different facial expressions ranging from ‘very well‘ to ‘very poorly‘. Return to Box 1 on Page 27. Go through the unhealthy think- ing styles with the mother and ask if she has any of these thinking styles. Discuss how she feels when she has such thoughts. Discuss how she usually acts when she has such thoughts and feelings. Ask her to think of a recent example when she had such thoughts, and to rate how she felt on the visual scale in the Mood Chart. Ask the mother to go through this exercise once every day and rate her mood and feelings on the visual scale by put- ting a mark in the box for that day Ask her to note or remem- ber the types of thoughts that negatively affect her feelings and actions. Explain that you would discuss them at the following session. Ask the mother and family members if they have any ques- tions about the issues discussed in this session. Tell the mother and family that in your next visit, you will begin work on Module 1 – preparing for the baby. Give the mother a date for the next session and mark it on the designated space on the Health Calendar. OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY PREPARING FOR THE BABY MODULE 1 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 32 Session 1.1 – Mother‘s personal health Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the principles of Thinking healthy and to apply the approach to the mother‘s personal health. This session is important because for the first time, you will be helping the mother in practical appli- cation of the concepts learned in the first session. Job aid required: Health Calendar TASK 2 Review the Mood Chart Go through the Mood Chart with the mother. Ask if she had had noticed any particular unhealthy thoughts in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Again, briefly explain the importance of the mother‘s personal physical and psychological health for the baby therefore this is the area you would like to address first of all. TASK 1 Review the previous session Briefly summarise the key messages from the first session. Do this sequentially, using the pictures on the Health Calendar as the focus of discussion. When this is done repet- itively, the family will start to associate the pictures with the concepts and these will serve as visual cues between sessions, helping the mother form her own mental images which can be discussed. STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s personal health TASK 3 Thinking Healthy about the mother’s personal health MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 33 Picture B There is no point in making an effort Picture C Greater probability of poor mother & infant health Using the relevant section of Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Discuss what these circumstances might be, e.g., poverty, illiteracy, domes- tic problems. Now ask the mother to focus on Picture B. Discuss how these problems have induced a state of hopelessness and helplessness in the woman. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Picture a Due to my circumstances there is nothing I can do to improve my health Now focus on Picture C. Discuss the consequences of giving up. Do not blame the woman in the picture. Say that this is a very natural hu- man response to stresses and problems. However, it is important to identify the thinking styles and related feelings early, so that the actions and conse- quences can be changed. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 34 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Being ill is in my fate Helplessness, sadness I will not get vaccinated, as there is no point. Greater risk of illness (tetanus) for both mother and baby What does an illiterate person like me know about health matters Poor confidence, self- esteem. No effort made to learn about health matters Greater risk of poor health for both mother and family Poor folk like us are born to be unhelpful Hopelessness. No attempt made to make maximum use of whatever resources are available Greater risk of poor health I am not in control of my general health or pregnancy Not paying attention to one‘s symptoms or signs of poor health Greater risk of serious health problems developing Now Ask the mother if she has had such thoughts. This would be a good time to discuss with the mother the process of childbirth and how and which services would be provided. The CHW can also use the Safe Child Birth Checklist published by the WHO. To access this check list please follow this link: http://www.who.int/patientsafety/implementation/checklists/childbirth/en/ If necessary, prompt the mother with the examples of unhealthy thoughts, actions, and consequences given below. You may add to these examples from your own experience of working with women in your area. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 35 Picture D My health matters – Even if I have limited options, I can try to improve my diet with what is available Picture E My health worker can help me with this Picture F Small changes can lead to a healthier you and baby Focusing on picture D, read out the caption. Discuss if Picture D is a better alternative to Picture A. Focusing on Picture E, tell the mother you are there to help her. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Discuss that it‘s important not to think in terms of ‘all or none‘. Even small changes (such as those to be discussed in this programme) can make big differences to the health of the whole family THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 36 Now discuss the unhealthy thoughts about personal health that mother may have described in step 1. Ask the mother to think of alternative thoughts. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Looking after my health, to a large extent, is in my con- trol Making an effort to do pos- itive things for one‘s health, e.g. vaccination Protection against a potentially fatal illness It is not necessary to be educated to learn about health matters Active effort to learn about and follow health principles, e.g. balanced diet. Better health for mother and baby Even a poor person can make an effort to stay healthy Making an effort to make the best use of available resources Better health for mother and baby Looking out for problems in pregnancy and getting help early is my responsibility and will help the doctor/health worker/nurse help me Looking out for early prob- lem signs and actively seeking help Decreased risk of pregnancy related problems MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 37 TIME CHOICE OF FOOD ITEMS DaILy MOnITOrIng BrEakFaST BEFOrE LUnCH LUnCH TEa TIME DInnEr BEDTIME 1 2 3 4 5 6 7 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 As a CHW you likely will have been taught about maternal nutrition. Tell the mother that you would like to prepare a balanced diet chart from foodstuff easily available in the household. Engage the whole family in this exercise. Use the diet chart provided in the Health Calendar. An example of a diet chart is given below. Include only those items that are available in the household. Explain that a balanced diet does not mean expensive or excessive diet. Most CHWs working in the area of maternal and child health are trained in such areas as maternal nutrition, breast- feeding, appropriate weaning, and immunization etc. If the health worker delivering the Thinking Healthy Programme has not received such training, then the training programme would require to be supplemented with such training. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 38 TyPE OF aCTIvITy FrEqUEnCy DaILy MOnITOrIng SLOW BrEaTHIng 2-3 times daily for 10-15 minutes. WaLkIng Once daily 15-20 minutes. SLEEP Full night‘s sleep and a nap in the afternoon. 1 2 3 4 5 6 7 Slow Breathing • Any of the steps to slow breathing. Relaxing the body if it is tense (shake the body and limbs, roll shoulders, gently move head from side to side). Breathing from the stomach (pushing it out when inhaling and in when exhaling). Slowing the rate of breathing (three seconds in and three seconds out). Activity 2 Using the Health Calendar, educate mother and family about the importance of rest and relaxation, and reduced phys- ical work especially lifting heavy objects and demanding agricultural work for the health of the unborn baby. Teach the mother slow breathing and other ways to relax (walking. taking a nap) Discuss with mother and family members how to organize everyday chores in a way that the mother gets time for rest and relaxation. Note down these periods in the Health Calendar. Remind the mother and family that a small amount of time spent on your personal health everyday means a healthier you and a healthier baby. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 39 TASK 3 Give directions to the nearest antenatal health centre and midwifery service. Help the family plan how to reach it. Refer to your general training and educate mothers about problems that may occur in last trimester of pregnancy. In- struct her on how to seek appropriate help for such problems. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 40 Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage the family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 As for Opening Session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that unhealthily affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. practice work 3 Follow the rest and relaxation chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by plac- ing a mark before the box for each day. Give the mother a date for the next session and mark it on the Health Calendar. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 41 SESSION 1.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from the first session and to apply the Thinking Healthy ap- proach to the mother‘s relationship with her unborn baby Job Aid required: Health Calendar Remember the importance of good communication. Task 1 Review previous session Summarise the key messages from the previous session. Task 2 Review the Mood Chart Go through the Mood Chart with the mother. Ask if she had had noticed any particular unhealthy thoughts about her personal health in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s relationship with her baby STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s relationship with her baby Say that you will now help mother use these steps in the second important area for mother and child health. Briefly explain the importance of the mother‘s relationship with the baby for both mother and child health. Explain that the relationship starts to develop while the child is in the womb. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 42 Picture B I feel so bad about myself Picture C May be more difficult to have positive feelings for the baby after he/she is born Now ask the mother to focus on Picture B. Discuss how these feelings have induced a state of guilt in the woman. Now focus on Picture C. Discuss how this thought has led to feelings of self- blame. The stress caused by such feelings is harmful for mother and baby. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Say that such feelings may develop in many mothers as a response to stresses and problems. However, it is impor- tant to identify the thinking styles and related feelings early, so that the consequent behaviours can be changed. Picture a I don‘t have any positive feelings for my Unborn baby – I must be a bad mother Using the relevant section of the health calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Discuss that it is normal to have such feelings sometimes, but it is a problem if they become a preoccupation. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 43 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE The baby is growing automatically. I don‘t need to care for her/him till After he/she is born. Not caring about baby‘s prenatal development Baby may not have optimal prenatal environment My tension and anxiety will not harm my baby. Not making an effort to reduce one‘s stress. Baby‘s health affected I can‘t be bothered about myself, let alone think of the baby. No effort made to care for oneself and unborn baby. Risk of poor health in both moth- er and baby. I don‘t feel a relationship with my baby. It will happen when he or she is Born Not trying to develop a bond with your unborn baby More difficulty in developing a bond when baby is born STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Picture D It is not necessary that positive feeling exist from the start, rather I can give such feelings a chance to grow. Focusing on picture D, read out the caption. Discuss if Picture D is a better alternative to Picture A. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Now ask the mother if she has had such thoughts. Note these down in the space provided in the Health Calendar. If necessary, prompt the mother with the examples of unhealthy thoughts, actions and consequences, given below. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 44 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE My unborn baby also needs my care Active attention to baby‘s needs. Healthy baby born In spite of my difficulties, I have to try and reduce my tension and anxiety for my baby. Trying to deal with difficulties and reduce tension with relaxing activities Positive effects on mother and baby‘s health If not for myself, I have to look after my health for my baby‘s sake. Efforts to look after my health Healthy mother and baby. If I try, I can develop a deep bond with my baby Making an active effort to develop a bond Strong and healthy mother-infant relationship Picture E Taking small steps will help to develop positive feelings towards baby. Picture F Easier to develop a positive bond with the baby after he/she is born Such alternative thoughts can help reduce feelings of guilt. By reducing this stress in her, the mother is helping her unborn baby‘s development. Say that later in the session, you will be discussing what other steps the mother can take to build her relationship with the unborn baby. Discuss that it‘s important not to be ashamed and hide such feelings. Help the family understand that their reactions to the pregnancy will influence how the woman feels towards the unborn baby. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Now discuss the unhealthy thoughts that the mother may have described in step 1. Ask the mother (and family) to think of alternative thoughts for these. Note down these suggestions. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 45 STEp 3 practicing Thinking and Acting Healthy SIngIng Or HUMMIng a LULLaBy anD vISUaLIzIng BaBy gOIng TO SLEEP 3 or 4 times every day SLOW BrEaTHIng Once a day, e.g. before going to bed Activity 1 Check the diet chart. Discuss problems the mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has been able to follow it, even partially. Activity 2 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if neces- sary. Add or substitute the following relaxing activities, which could also help with her feeling about her unborn baby. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Activity 3 Educate mothers about problems that may occur in last trimester of pregnancy. Instruct her on how to seek appropri- ate help for such problems. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 46 Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Ask the family to sup- port mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently encourage and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that unhealthily affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. practice work 3 Follow the rest and relaxation chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by plac- ing a mark before the box for each day. Give the mother a date for the next session and mark it on the Health Calendar. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 47 SESSION 1.3 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from the last session and to apply the THINKING HEALTHY approach to the mother‘s relationship with people around her, i.e., her immediate family, relatives, friends and the community. Job Aid required: Health Calendar Remember the importance of good communication. Task 1 Review of previous session Summarise the key messages from the previous session. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had had noticed any particular unhealthy thoughts about her re- lationship with the baby in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Note these down. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s relationship with people around her Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s relationship with people around her Say that you will now help mother use these steps in the third important area for mother and child health, i.e., the mother‘s relationship with people around her. Briefly explain the importance of the mother‘s relationship with the peo- ple around her. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.3 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 48 Now ask the mother to focus on Picture B. Discuss how these feelings may lead to social withdrawal in the woman. Now focus on Picture C. Discuss how a cycle of bad feelings can develop between the mother and important people around her. This may lead to both distancing themselves from each other. Say that such feelings may develop in many mothers as a response to stresses and problems. It is important for the mother, and also family mem- bers and friends, to understand such feelings and be sympathetic to the mother. By identifying such thinking styles and related feelings early, the unhelpful consequences can be changed. Picture B I won‘t bother meeting people Picture C Lack of social support for mother and baby Now ask the mother if she has had such thoughts about people around her. Be very careful not to get involved in family politics. Stress that social support is important for the baby‘s development and everyone in the family should work for it. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.3 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Discuss that it is normal to have such feelings sometimes, but a problem if they become a preoccupation. Picture a People don‘t care about me THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 49 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Family tensions can affect me but will not harm my unborn baby. Irritability. Not making efforts to reduce family tensions. Stress in the mother that can be harmful for the baby An expecting mother should not be going out of the house Stops going out of the house. May lose important sources of social support and health care. No one likes to talk to me. Starts to avoid other people. May lose important source of social support. I don‘t meet other people because I feel inferior. Avoiding other people. Become isolated STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with helpful thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if Picture D is a better alternative to Picture A. Picture D All people are not alike MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.3 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER The mother may not want to disclose such feelings, especially in front of family. Don‘t force her. Instead, discuss the examples of unhealthy thoughts, actions and consequences, given below. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 50 Discuss how other family members may need to be extra-understanding at this important period for the baby‘s development. Their support is crucial for the infant‘s physical and psychological development. Picture F Social support for mother and baby Now discuss her own unhealthy thoughts about her relationship with people around her that the mother may have described in step 1. Ask the mother (and family) to think of alternative thoughts. Note down these suggestions. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE For the sake of the baby, my family and I will have to make an effort to reduce tensions. Efforts to reduce family tensions Healthy effects on mother and baby. As long as I am in a safe and healthy environment, I can visit other people during pregnancy. Actively participate in social activ- ities outside home. Social support structures remain intact. I may feel like this right now, but there are people who like me and want to talk to me. I will make an effort to approach such people and initiate the con- versation. Remain in touch with people around you who can be of help in times of need. Everyone is born equal, why should I feel inferior. Feeling confident about meeting others. Remain in touch with people around you who can be of help in times of need. Such alternative thoughts can help reduce unhealthy feelings towards other people. Even if social contact is limited to one or two people, it will help mother share her feelings with others and maintain social relationships. Picture E I will try to talk to a few people I like. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.3 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 51 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Assess and monitor social support system, using this diagram. Write down the name of the main person/s who sup- port the mother in each domain Activity 2 Check the diet chart. Check that she has been taking her iron tablets. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage the family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.3 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Community Family THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 52 practice work 1 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that unhealthily affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. practice work 3 Follow the rest and relaxation chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by plac- ing a mark before the box for each day. practice work 4 If feasible, form a group of women in your locality who are expecting or have young children. Call this group the Moth- er and Baby Health Group‘. Try to meet once every week. Give the mother a date for the next session and mark it on the Health Monitoring Calendar. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.3 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THE BABY’S ARRIVAL MODULE 2 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 54 MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Learning objectives of this session The purpose of this session is to assess the mother and baby‘s health after birth, listen to her problems, and help her apply the THINKING HEALTHY programme to her personal health in the first month after birth. Job Aid required: Health Calendar Remember the importance of good communication. Task 1 Review previous session Briefly summarise the key messages from Module 1. Do this sequentially, using the pictures on the Health Calendar as the focus of discussion Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had had noticed any particular unhealthy thoughts or feelings in any of the 3 areas discussed in Training Module 1. If yes, praise her for successfully completing the first step. Note these down. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s personal health Briefly explain the importance of the mother‘s personal physical and psychological health for the baby in the first year of life. State that the baby‘s arrival is a time of change that can be stressful and therefore the mother needs to pay special attention to her health. STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s personal health THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 55 MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Say that such thoughts are normal after the baby‘s arrival but can become a problem if mother feels overwhelmed most of the time. Do not blame the woman in the picture for being lazy or disorganised. Ask if this is how the mother sometimes feels. Picture a I have too much to do already. I can‘t be bothered about my health picture B: Discuss how these problems have induced a state of despond- ency and helplessness in the woman. It is important to identify the thinking styles and related feelings early, so that the actions and consequences below can be changed. picture C: Discuss the consequences of such a state of mind. Discuss that even though the baby is the priority, the mother has to look after herself. If the mother is not healthy, the baby‘s health will suffer. Picture B Not caring about your health, e.g. getting rest or taking a balanced diet. Picture C Difficulty in caring for baby due to tiredness and weakness. Now ask the mother if she has had such thoughts. If necessary, prompt the mother with the examples of unhealthy thoughts, actions, and consequences given below. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 56 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE I am too tired to think clearly or do anything productive Giving up and not trying Stresses build up, leading to even more problems Other people or the government are responsible for my health Relying on others instead of making an effort oneself Greater chances of poor health My health is not in my control Not paying attention to one‘s symptoms or signs of poor health Greater risk of serious health problems developing I am not good enough to be a Mother Guilt, poor self-esteem. I don‘t deserve to be healthy You may have poor health which can have consequences for the baby STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Discuss the possible difficulties the mother in picture A would have in thinking like the mother in picture D. picture d If I spend a small amount of time on my health everyday, I will remain strong and be able to do my everyday chores Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a healthier alternative to the one in Picture A. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 57 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Doing just a little everyday (as much as I can) is better than just sitting and worrying Trying to do a small task successfully and building this up Cycle of inactivity broken If I don‘t care about care about my health, why should others or the government bother Active efforts to achieve what I can for my health Better health for mother and baby Looking out for early signs of poor health getting help early is my responsibility and will help the doctors help me Looking out for early problem signs and actively seeking help Decreased risk of post-delivery health problems Under the circumstances, I try to do my best for my children Part of being a good mother is looking after my personal health A healthier mother means healthier children. With the help of mother and family, discuss how these difficulties could be overcome. Calculate the actual time it takes mother per day to follow the diet and rest/ relaxation activities discussed in previous sessions. Discuss if investing this time for the mother’s health is worth doing. Discuss that it‘s important not to think in terms of “all or none‘. Even small changes (such as those to be discussed in this programme) can make big differences to health of the whole family. Picture E Organizing oneself in a way that some time can be spared for healthy or relaxing activities. Picture F Better health and easier coping with caring for baby and other life demands. Now discuss the unhealthy thoughts about personal health that mother may have described in step 1or in the exam- ples given. Ask the mother to think of alternative thoughts. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 58 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Teach the mother to do the following post-delivery exercises. However make sure that mothers who do regular phys- ical labour such as agriculture or walk long distances anyway do not over exert themselves. This activity may not be necessary for such mothers. Prepare a weekly monitoring chart and instruct mother to place a mark against every day that these exercises are completed. Attach the Exercise Monitoring Chart to the Health Calendar in the place provided. ExErCISES DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Lie on your back with knees bent Breathe in slowly and deeply Lie the legs straight and bend and stretch your toes Roll the feet in circles in both directions Again bend the knees and pull your abdo- men so that your back is pressed against bed, hold this position while you count six, then relax Exhale before starting each ExErCISE 2 This can be done sitting or lying Exhale; pull up the muscles through which your baby was born.Its just like as you contract muscles when you try to stop the flow of urine. Hold the contraction while you count six, and then relax. Exhale before starting, repeat five times. ExErCISE 3 Lie with your right knee bent and right foot on bed, left leg straight. Slide the heel of your left leg down the bed, as far as possible, and then slide the whole leg up the bed. Only your waist muscles must work,repeat with the other leg, and do four times with each leg. 1 2 3 4 5 6 7 MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 59 Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if neces- sary. Activity 4 Advise mother about breast-feeding. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 Follow the Exercise chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. practice work 3 Follow the rest and relaxation chart. Encourage family members to help mother find time for this activity. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 4 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that unhealthily affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 5 Continue to attend the Mother and Baby Health Group‘ if it has been formed. Give the mother a date for the next session and mark it on the Health Monitoring Calendar. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 60 SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from previous sessions and to apply the THINKING HEALTHY approach to the mother‘s relationship with her baby in the first month of life. Job Aid required: Health Calendar Remember the importance of good communication. Task 1 Review previous session Summarise the key messages from the previous session Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had had noticed any particular unhealthy thoughts about her personal health in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Note these down. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 THINKING HEALTHY about your relationship with your baby STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about your relationship with your baby Say that you will now help mother use the THINKING HEALTHY approach to build up her relationship with her baby. Briefly explain the importance of this relationship for both mother and child health. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 61 Using the relevant section of Health calendar sections 2.1., ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Discuss the mother and family‘s opinion about this statement. Picture a The baby is too young to have feelings for me. All he/she needs is feeding and cleaning. Now ask the mother to focus on Picture B. Ask the mother to point out the features in the picture that indicate a lack of bond with the baby. Now focus on Picture C. Discuss the effects of mother‘s feelings on the infant. Say that sometimes a mother might not have any positive feelings about her baby. It is important not to feel guilty about it. However, it is important to identify the thinking styles and related feelings early, so that the conse- quences can be changed. Picture B Harder to interact with the baby Picture C This affects both your and baby‘s health Now ask the mother if she has had such thoughts about her baby. Note these down in the space provided in the Health Calendar. If necessary, prompt the mother with the examples of unhealthy thoughts, actions and consequences, given below. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 62 Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Discuss if the mother has experienced such feelings when interacting with the baby. Demonstrate this with baby if necessary. Picture D My baby responds to my feelings when I interact with him/her. This is pleasurable for me. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE My family is not happy because of the sex of the baby Sadness. Less motivation to care for the baby. Mother‘s and baby‘s health may suffer. I sometimes feel I don‘t want this baby, and feel hatred rather than love towards this baby. Guilt. Feeling ashamed about this feeling and not sharing it with others. The bad feelings may grow and make you feel stressed which is bad for both you and baby. My baby will get ill if it‘s in her fate Helplessness. No point get baby immunized. You can‘t fight fate Greater risk of potentially fatal illness for the baby. My baby‘s health is going to suffer because the evil eye of envious people Putting more efforts into coun- tering the evil eye than looking after baby Less than full attention to baby‘s needs MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 63 Such activities can help improve lift the mother‘s mood and greatly assist the baby‘s psychological development. Say that later in the session, you will be discussing what other steps the mother can take to build her relationship with her baby. Not only the mother but also the father and other family members can assist with baby‘s development by positively interacting with the baby. Picture E Tuning in to baby‘s reactions to your feelings and vice versa Picture F This positively affects both your and baby‘s health Now discuss the unhealthy thoughts that the mother may have described in step 1. Ask the mother (and family) to think of alternative thoughts for these. Note down these suggestions. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE This is old thinking. I have been blessed with a healthy baby girl who will contribute so much to the family and our society. Good motivation to care of the baby girl. Contentment and good mental health for mother, best care for baby. It is not necessary that positive feeling exist from the start, rather I can work on it. Taking small steps to develop positive feelings towards baby. A greater chance of a positive relationship when baby is born. It‘s my baby‘s good fate that he can be protected from illnesses by immunization. I will get him/her immunized. Protection against a potentially fatal illness. My baby‘s health will be good if I give it the best possible care. I will give my full attention to the baby. This is the best way to counter the evil eye. Full focus on baby‘s needs MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 64 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Teach the mother to carry out activities below that will strengthen her relationship with the baby. Prepare a weekly monitoring chart and instruct mother to place a mark against every day that these activities are completed. These activities may be combined with the rest and relaxation activities. Attach the Baby-Interaction Monitoring Chart to the Health Calendar in the place provided TyPE OF aCTIvITy SUggESTED FrEqUEnCy DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Very gentle massage At least once a day while making sooth- ing sounds or saying loving words to the baby (or choose another activity) ExErCISE 2 Talking or singing to baby 3 or 4 times every day, e.g., after feeding (or choose another activity) Listen to the sounds and watch the gestures your baby makes and copy them ExErCISE 3 Playing with the baby 3 or 4 times every day after feeding (choose activity) e.g. by showing him-her objects from your house or things that are colourful or make a sound. Hold them close enough so that your baby can reach out and grasp them 1 2 3 4 5 6 7 MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 65 Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary. Activity 4 Advise mother about breast-feeding. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session with your favourite activities for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 2 Ask the mother to try to continue to follow the Diet Chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. practice work 3 Follow the Rest and Relaxation chart. Encourage family members to help mother find time for this activity. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 4 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that unhealthily affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 5 Continue to attend the Mother and Baby Health Group‘ if it has been formed. Give the mother a date for the next session and mark it on the health monitoring calendar. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 66 Session 2.3 – Mother‘s relationship with people around her Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from the last session and to apply the Thinking Healthy approach to the mother‘s relationship with people around her, i.e., her immediate family, relatives, friends and community. Job Aid required: Health Calendar Remember the importance of good communication. Task 1 Review previous session Summarise the key messages from the previous session. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had noticed any particular unhealthy thoughts about her relation- ship with the baby in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 Thinking Healthy about the mother’s relationship with people around her Briefly explain the importance of the mother‘s relationship with the people around her, especially in the context of her need for social support and the benefits of social interaction for the baby. STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s relationship with people around her MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 67 Using the relevant section of Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Discuss that it is normal to have such feelings sometimes, but a problem if they become a preoccupation. Now ask the mother to focus on Picture B. Discuss how these thoughts may lead to social withdrawal in the woman. Now focus on Picture C. Discuss how social isolation is bad for both mother and baby. Say that such feelings of not wanting to meet other people may develop in many mothers as a response to stresses and problems. It is important for the mother, and also family members and friends, to understand such feelings. Identifying and changing such thinking styles and related feelings early can Picture a My newborn baby might come to harm if I let too many people see her Picture B Mother and baby socially isolated Picture C Mother loses social support and baby loses social interaction MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 68 prevent unhelpful consequences. Now ask the mother if she has had such thoughts about people around her. Be very careful not to get involved in family politics. Stress that social support is important for the baby‘s development and everyone in the family should work for it. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE I feel anxious and shy discussing my problems with others. Not sharing problems with others. Increased stress, which is bad for both you and the baby. Only I should look after the baby - it is not the fathers job Discouraging father even if he wants to Baby loses father‘s involvement which can greatly help its devel- opment A person comes to this world alone and has to face problems on her own. Not sharing problems with others. Increased stress, which is bad for both you and the baby. I don‘t feel like meeting other people because no one under- stands me. Not making an effort to meet or talk to people. Gradually distancing from people and losing their support STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking The mother may not want to disclose such feelings, especially in front of family. Don‘t force her. Instead, discuss the examples of unhelpful thoughts, Picture D Human beings are happier if they have supportive people around them. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 69 actions and consequences, given below. Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Such helpful thoughts can encourage the mother to seek social support from people around her. Even if this is limited to one or two people, it will help the mother avoid isolation. Picture E Support from others in looking after the baby can help reduce my burden Picture F Better health and easier coping with caring for baby and other life demands Discuss how other family members, especially the father, may need to be extra-supportive at this important period of the baby‘s development. Their support is crucial for the infant‘s optimal physical and psychological development. Now discuss any unhealthy thoughts the mother may have about her relationship with people around her. Ask the mother (and family) to think of alternative thoughts. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE I can share my feelings with a few people whom I trust. Making an effort to share problems with people. Stress from life problems reduced by sharing. Father‘s involvement is good for the baby‘s psychological devel- opment Encourage the father to attend to the baby as it is good for the baby to experience the father pro- viding care like bathing the baby or settling the baby to sleep. Father‘s involvement helps ba- by‘s development Sometimes, it is easier to cope with the help of others. Making an effort to get people around you help with your prob- lems. Better coping of problems. I might feel good if I talk to one or two family members’ trusted friends Actively trying to meet one or two people you get on with. Not being isolated. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 70 Ask the mother to think of alternative thoughts. If mother is unable to think of any, prompt her with the following examples. STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Re-assess and monitor social support system, using this diagram. Praise family and community members who have been most supportive. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if required. Give positive feedback to the mother and family if they have made efforts to look after the mother’s nutrition. Activity 3 Check the rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems the mother may have had in following it. Modify if necessary. Community Family THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 71 ExErCISE 1 Playing with baby at least once a day or more Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Include the father in these activities at least once a day. Activity 5 Advise mother about breast-feeding. Task 4 practice work between session Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that unhealthily affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. practice work 3 Follow the rest and relaxation chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by plac- ing a mark before the box for each day. practice work 4 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 5 Continue to attend the Mother and Baby Health Group‘ if it has been formed. Give the mother a date for the next session and mark it on the Health Calendar. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER

EARLY INFANCY MODULE 3 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 74 Session 3.1 - MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Learning objectives of this session The purpose of this session is to assess the mother and baby‘s health during early infancy (second to fourth month), listen to her problems, and help her apply the THINKING HEALTHY programme to her personal health in the first few month after birth. Job Aid required: Health Calendar Don’t forget the importance of good communication. Task 1 Review previous session Briefly summarise the concepts discussed in Training Module 2. Do this sequentially, using the pictures on the Health Calendar as the focus of discussion. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask the mother if she had noticed any particular unhealthy thoughts in any of the 3 areas discussed in Training Mod- ule 2. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she was able to replace these thoughts with alternative healthy thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 THINKING HEALTHY about personal health STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s personal health Briefly explain the importance of the mother‘s personal physical and psycho- logical health for the baby in the first year of life. State that early infancy is an important period in an infant‘s develop- ment, but a stressful period for the mother as she adjusts to the baby‘s many demands. It is therefore important not to neglect one‘s personal health at this crucial period. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 75 Using the relevant section of Health Calendar , ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Say that such thoughts and feelings are normal when looking after a young baby but can become a problem if mother feels overwhelmed most of the time. Do not blame the woman in the picture for being lazy or disorganised. Ask if this is how the mother sometimes feels. Now ask the mother to focus on Picture B. Discuss how this mother feels guilty about looking after herself. However, her health is suffering from not paying attention to her health. It is important to identify the thinking styles and related feelings early, so that the actions and consequences below can be changed. Focus on Picture C and discuss the consequences of such a state of mind. The mother actually does become ill from neglecting her health. Discuss that even though the baby is the priority, the mother has to look after herself. If the mother becomes ill, the baby’s health may suffer. Picture a I don‘t have time to care about my health Picture B People will say I care more for myself than my baby if I spend time looking after myself Picture C You actually become ill as a result of not looking after your health MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 76 Now ask the mother if she has had such thoughts about her health. Note these down in the space provided in the Health Calendar. If necessary, prompt the mother with the examples of unhealthy thoughts, actions, and consequences given below. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE I am too tired to think clearly or do anything productive Fatigue.Giving up and not trying Stresses build up leading to even more problems I am very worried about things and I can‘t relax at bedtime Anxiety. Unable to relax or sleep Excessive anxiety can lead to health problems in you and baby I am so tense I won‘t be able to sleep well. Anxiety. Tossing and turning in bed and having worrying thoughts Excessive stress and tension can cause aches and pains in the body. I have aches and pains in my body. I must be ill and there is nothing I can do about it. A cycle of stress and inaction leads to actual health problems. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a healthier alternative to the one in Picture A. Discuss the possible difficulties the mother in picture A would have in think- ing like the mother in picture D. Picture D If I spend a small amount of time on my health everyday, I will remain strong to look after my baby MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 77 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE If I look after my health, I will feel less tired Hope. Efforts to improve health, e.g., nutrition Cycle of inactivity broken leading to improved health My worries can wait until tomor- row. I can‘t do anything about them now Reduced anxiety. Efforts to relax Relaxation and rest leads to im- proved health. Even if I don‘t sleep, I can relax Reduced anxiety. Doing relaxing activities on your own or with the baby The cycle of anxiety and sleep- lessness broken My aches and pains are from tension and lack of rest. I am not ill. Some of this may be stress. Relaxation will help reduce the aches and pains. Better health for mother and baby Picture B: With the help of mother and family, discuss how these difficulties could be overcome. Calculate actual time it takes the mother per day to follow the diet and rest/ relaxation activities discussed in previous sessions. Picture C: Discuss that it‘s important not to think in terms of ‘all or none‘. Even small changes (such as those to be discussed in this programme) can make big differences to health of the whole family. Picture E Organizing oneself in a way that some time can be spared for healthy or relaxing activities Picture F Better health and easier coping with caring for baby and other life demands Now discuss the unhealthy thoughts about personal health that the mother may have described in step 1 or in the examples given. Ask the mother to think of alternative thoughts. If the mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 78 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 How to improve sleep It is often difficult to get enough sleep when the baby is young. However, the mother should make an effort to improve the quality of sleep. Some suggestions that may be helpful for sleeping well are given below. Put a tick against one you might have tried and that helped. THOUgHT TICk IF anSWEr IS ‘yES’ Don‘t go to bed until I am drowsy Get up at about the same time every morning (baby allowing) Don‘t take long naps during the day Don‘t drink tea, coffee or soft drinks later than 6 hours before bedtime. Make the sleep environment is comfortable, eg mattress, pillow, temperature, light, noise. Spend some time exercising and relaxing everyday. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 79 Now teach the mother to fill in this Sleep Monitoring Chart every morning. DaILy MOnITOrIng My thoughts disturbed my sleep last night I tried to replace unhealthy thoughts with healthy ones I tried some tips for sleeping well. 1 2 3 4 5 6 7 Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Discuss as necessary. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently encourage and assist if she has difficulties. practice work 1 Follow the Sleep Monitoring Chart prepared in this session. practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. practice work 3 Follow the rest and relaxation chart. Encourage family members to help mother find time for this activity. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 80 practice work 4 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 5 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that un- healthily affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 6 Continue to attend the ‘Mother and Baby Health Group‘ if it has been formed. Give the mother a date for the next session and mark it on the Health Calendar. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 81 Session 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from previous sessions and to apply the THINKING HEALTHY approach to the mother‘s relationship with her baby in the first few months of life. Job Aid required: Health Calendar Don’t forget the importance of good communication. Task 1 Review previous session Summarise the main points learned in the previous session Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had noticed any particular unhealthy thoughts about her person- al health in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Note these down. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 THINKING HEALTHY about your relationship with your baby STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about your relationship with your baby Say that you will now help mother use the THINKING HEALTHY approach to build up her relationship with her baby. Briefly explain the importance of this relationship for both mother and child health. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 82 Now ask the mother to focus on Picture B. Note that angry and resentful feelings can result. Now focus on Picture C. Discuss the effects of mother‘s feelings on the mother- infant relationship. Say that sometimes a mother might lack any feelings for her baby. It is impor- tant not to feel guilty about it. However, it is important to identify the thinking styles and related feelings early, so that the consequences can be changed. Picture B I don‘t have any time to do enjoyable things. Picture C Mother-infant relationship may suffer Using the relevant section of the Health Calendar , ask the mother to fo- cus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. State that it is normal to have these feelings sometimes, but can be a prob- lem if they become a preoccupation. Ask the mother if she has had such thoughts. Picture a The baby is all work and no fun MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 83 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE If the baby becomes ill it will be my fault. Increased anxiety. The baby can sense this and may become irrita- ble, increasing the mother‘s anxiety even more. Mother-infant relationship may suffer. As the baby can‘t understand language, I shouldn‘t talk to the baby until he/she does. Less verbal communication with the baby. Both mother and baby miss a pleasurable and healthy activity. We can‘t afford fancy toys for our baby It can‘t play and I cannot do any- thing about it Mother and baby miss a pleasurable and healthy play activity. The baby may come to harm if exposed Excessive anxiety. Baby may be bundled up all day so that he/she doesn‘t come to any harm. Less opportunity for baby to experience different sensations. Now ask the mother if she has had such thoughts about her baby. If necessary, prompt the mother with the examples of unhealthy thoughts, actions and consequences, given below. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Discuss if the mother has experienced such pleasurable feelings when inter- acting with the baby. Demonstrate this with baby if necessary. Picture D I can try to enjoy my baby‘s company MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 84 Such activities can help lift the mother‘s mood and greatly assist the baby‘s psychological development. Say that later in the session, you will be discussing what other steps the mother can take to build her relationship with her baby. Not only the mother but also the father and other family members can assist with baby‘s development by positively interacting with it. Picture E It can be fun, and good for the baby, too! Picture F Happier mother, healthier baby Now discuss the unhealthy thoughts that the mother may have described in step 1. Ask the mother (and family) to think of alternative thoughts for these. Note down these suggestions. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 85 If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE I can try my best to protect my baby against illness. Learning how to prevent and deal with baby‘s illnesses as early as possible Healthy baby and less stress for mother The baby loves it when I talk to her about what‘s happen- ing. When I listen to the baby’s sounds and I copy them and then talk back to her / him Talking to baby about things going on around him/her. Baby enjoys trying to imitate mother‘s sounds and smiles. This helps baby learn more words when he/she starts talking. The baby doesn‘t need fancy toys to play with. He/she loves inter- esting things like plastic bottles or colourful objects. Baby given interesting things to touch and play with. Both mother and baby can use these objects. The baby’s brain grows well. The baby needs opportunities to stretch his/her arms and legs and discover what her body can do. After making its environment safe and comfortable, the baby is allowed to explore itself and the space Around him/her. Experiences different sensations and becomes more intelligent. STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 As in session 2.1, teach the mother to carry out activities for early infancy that will strengthen her relationship with the baby. Prepare a weekly monitoring chart and instruct mother to place a mark against every day that these activities are completed. These activities may be combined with the rest and relaxation activities. Attach the Baby-Interaction Monitoring Chart to the Health Calendar in the place provided. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 86 TyPE OF aCTIvITy SUggESTED FrEqUEnCy DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Playing with baby using age appropriate material 3 or 4 times every day, e.g, after feeding ExErCISE 2 Talking or singing to baby whenever you attend to him/her ExErCISE 3 Gentle Massage at least once a day 1 2 3 4 5 6 7 Activity 3 Check rest and relaxation and sleep monitoring charts. Discuss problems mother may have had in following them. Modify if necessary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Discuss as necessary. Activity 6 Breast-feeding: Advise mother about breast-feeding. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to sup- port mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently encourage and assist mother to comply if she has difficulties. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 87 practice work 1 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 2 Ask the mother to try to continue to follow the Diet Chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. practice work 3 Follow the Rest and Relaxation chart. Encourage family members to help mother find time for this activity. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 4 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that unhealthily affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 5 Continue to attend the ‘Mother and Baby Health Group‘ if it has been formed. If a mother and baby health group has not been formed, encourage the woman to meet other expecting mothers or those with infants on a regular basis. Give the mother a date for the next session and mark it on the designated space on the Health Monitoring Calendar. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 88 Session 3.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from the last session and to apply the THINKING HEALTHY ap- proach to the mother‘s relationship with people around her, i.e., her immediate family, relatives and friends. Job Aid required: Health Calendar Don’t forget the importance of good communication. Task 1 Review previous session Summarise the main points learned in the previous session Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had had noticed any particular unhealthy thoughts about her rela- tionship with the baby in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s relationship with people around her STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about your relationship with people around you Briefly explain the importance of the mother‘s relationship with the people around her, especially in the context of her need for social support, the benefits of social interaction for the baby, and her ability to seek appropriate care from health professionals. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 89 Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Discuss that it is normal for some people not to make a fuss about their health problems. Others may dislike going to hospitals, but it can become a problem if this prevents them from seeking appropriate care Picture a I don‘t have the confidence to talk about my health problems with my family or the doctor Now ask the mother to focus on Picture B. Discuss how these feelings may lead to avoidance of discussion of one‘s health problems. Now focus on Picture C. Discuss how neglecting one‘s health can lead to serious problems. Explain that this does not mean one should go to hospital for every minor ailment. Rather, one should not feel shy or afraid of sharing concerns about health with an experienced family member or health worker. Say that this not only applies to health problems but other ‘life‘ problems, too. Say that later in the session, you will carry out an activity that will help the mothers seek appropriate care for herself and her baby. Picture B I am better off not discussing my health problems with anyone Picture C A small illness may become a very big one MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 90 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE People don‘t understand my problems Its no use discussing problems with them Not sharing your problems I don‘t want to create conflicts by talking about my problems. Keeping my feelings to oneself Increased stress and tension that is bad for both baby and you. I have to be responsible for everything. Taking extra burden on yourself. Increased stress and tension that is bad for both baby and you. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Picture D If I am worried about my health I must talk to somebody otherwise it may become serious and become a problem for everyone Now ask the mother if she has had such thoughts about discussing her or her baby‘s health problems with others. Note these down in the space provided in the Health Calendar. Be very careful not to encourage “illness behaviour”, i. e, becoming excessively worried or preoccupied with one’s health in the absence of any serious illness. Discuss the examples of unhealthy thoughts, actions and consequences, given below. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 91 Picture E: Such alternative thoughts can encourage mother to seek appropri- ate help from people around her. Picture F: Discuss how other family members may need to be supportive and understanding in this important period for the mother and baby. Picture E I must discuss my health problem with people. I may get good advice Picture F Illness treated in time and mother (or baby) remains healthy Now discuss her own unhealthy thoughts about her relationship with people around her that the mother may have described in step 1. Ask the mother (and family) to think of alternative thoughts. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and conse- quences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Maybe I don‘t make enough effort to feel understood I should try harder to explain things that bother me While not every one will un- derstand, some will, and will support me. I will discuss my problems with someone I trust and seek their advice such as the CHW I see regularly. Talking about problems with someone trusted. Even if the problems are not resolved, talking will reduce stress and tension. The world will not fall apart if I talk about my problems instead of trying to solve others‘. Talking about problems with someone trusted. Reduced stress and tension. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 92 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Educate mother of the importance of explaining symptoms precisely to the doctor. Do a role-play exercise in which the mother plays an unwell person who visits the doctor, played by the health worker. Health worker teaches mother to explain her symptoms and then ask questions about the treatment. Repeat until mother feels well rehearsed. Ask the mother to repeat the role-play exercise with a member of her family at least once between sessions. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation and sleep monitoring charts. Discuss problems mother may have had in following them. Modify if necessary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Include the father in these activities at least once a day. Activity 5 Breast-feeding: Refer to your training manual page xx. Advise mother about breast-feeding. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that unhealthily affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 93 practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. practice work 3 Follow the rest and relaxation chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by plac- ing a mark before the box for each day. practice work 4 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 5 Continue to attend the ‘Mother and Baby Health Group‘ if it has been formed. Give the mother a date for the next session and mark it on the Health Monitoring Calendar. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER

MIDDLE INFANCY MODULE 4 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 96 Session 4.1 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH Learning objectives of this session The purpose of this session is to assess the mother and baby’s health during middle infancy (fifth to seventh months), listen to her problems, and help her apply the THINKING HEALTHY programme to her personal health during her infant’s crawling phase. Job Aid required: Health Calendar Don’t forget the importance of good communication. Task 1 Review previous session Briefly summarise the concepts discussed in Training Module 3. Do this sequentially, using the pictures on the Health Calendar as the focus of discussion. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had noticed any particular negative thoughts or patterns in any of the 3 areas discussed in Training Module 2. Ask her how these thoughts made her feel and act. Inquire if she was able to replace these thoughts with alternative healthy thoughts. Praise her for her success in implementing these steps. Listen attentively and sympathetically. Note down her thoughts for later discussion. Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s personal health STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s personal health Briefly explain the importance of the mother’s personal physical and psychological health for the baby in the first year of life. State that middle infancy is an important period in an infant’s development, but a stressful period for the mother as she adjusts to the baby’s many demands. It is therefore important not to neglect one’s personal health at this crucial period. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.1 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 97 Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. • Say that such thoughts and feelings are common in many cultures but can become a problem if mother is distressed most of the time by such thoughts. • Do not challenge strongly held cultural beliefs. • Ask if this is how the mother sometimes feels Now ask the mother to focus on Picture B. Discuss how such feelings can cause anxiety in the whole family. Rather than focus attention on health is- sues, they can be excessively preoccupied with superstitious thoughts. Focus on Picture C and discuss the consequences of such a state of mind. There is a risk that some unscrupulous practitioners may exploit the moth- er and family. Thus resources that could be spent on healthcare could be misused. Picture a I or (my baby) are unwell because of the ‘evil eye’ from someone Picture B I will feel better only if this spell is broken Picture C Added stress and tension and waste of resources MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.1 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 98 Now ask the mother if she has had such thoughts about her health. Note these down in the space provided in the activity calander If necessary, prompt the mother with the examples of negative thoughts, actions, and consequences given below. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Being ill is in my fate I will not see the doctor, it’s a waste of time Greater risk of illness becoming serious What does an illiterate person like me know about health matters No effort made to learn about health matters Greater risk of poor health Poor folk like us are born to be unhealthy No attempt made to make maxi- mum use of whatever resources are available Greater risk of poor health My health doesn’t matter. Its my family’s health that’s important Paying all the attention to the family’s health Becoming ill, with the result that family has to look after you. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a healthier alternative to the one in Picture A. Discuss the possible difficulties the mother in picture A would have in thinking like the mother in picture D. Picture D I can do a number of things to improve my health MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.1 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 99 Picture E: Educate family about cause of common illnesses affecting mother and baby. Do not challenge commonly held strong cultural beliefs. In rare instances where there are clearly harmful cultural practices discuss this with health authorities to find an appropriate method to deal with it. Discuss that it’s important not to think in terms of ‘all or none’. Modern and traditional care can exist side by side. Picture E Seek modern care- don’t rely on traditional help only Picture F Modern care has proven benefits Now discuss the negative thoughts about personal health that mother may have described in step 1or in the examples given. Ask the mother to think of alternative thoughts. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Looking after my health, to a large extent, is in my control Making an effort to do positive things for one’s health, e.g., diet, exercise, appropriate health care Protection against a potentially fatal illness It is not necessary to be educated to learn about health matters Active effort to learn about and fol- low health principles, e.g. hygiene Better health for mother and baby Even a poor person can make an effort to stay healthy Making an effort to make the best use of available resources Better health for mother and baby If my health is good, I will be bet- ter able to look after my family Spending a small amount of time looking after my own health Remaining healthy and being able to provide better care to the family MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.1 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 100 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Discuss commonly held cultural beliefs about baby’s health with mother and family. Give medical explanations for common ailments, especially diarrhoea in children. Train mother about use of ORS for diarrhoea. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Discuss as necessary. Activity 5 Advise mother about breast-feeding and weaning. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to sup- port mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently encourage and assist mother to comply if she has difficulties. practice work 1 Follow the Sleep Monitoring Chart prepared in this session. practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.1 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 101 practice work 3 Follow the rest and relaxation chart. Encourage family members to help mother find time for this activity. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 4 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 5 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that negatively affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 6 Continue to attend the ‘Mother and Baby Health Group’ if it has been formed. Give the mother a date for the next session and mark it on the Health Calendar. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.1 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 102 Session 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from previous sessions and to apply the THINKING HEALTHY approach to the mother’s relationship with her baby in middle infancy. Job Aid required: Health Calendar Task 1 Review previous session Summarise the main points learned in the previous session Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had noticed any particular negative thoughts about her personal health in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions Task 3 THINKING HEALTHY about your relationship with your baby STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s relationship with her baby Say that you will now help mother use the THINKING HEALTHY approach to build up her relationship with her baby. Briefly explain the importance of this relationship for both mother and child health. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 103 Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. State that it is normal to have these feelings sometimes, but can be a prob- lem if they become a preoccupation. Ask the mother if she has had such thoughts Picture a My baby is always ill because I am not a good mother Picture B. Discuss how such thoughts can lead to feelings of low self esteem and worthlessness. One may even feel anger and resentment towards baby for being ill. Due to these feelings, the mother may stop trying to take positive actions for the child’s health. Picture C. Discuss the consequences of such thoughts and feelings. Feelings of worthlessness leading to helplessness leading to even more illness, thus perpetuating the cycle. Do not imply that it is the woman’s fault. Such thoughts can be a reaction to everyday stress and life difficulties. However, it is important to identify the thinking styles and related feelings early, so that the actions and consequences can be changed. Picture B Whatever I do will fail because I am useless Picture C Mother and child caught up in an illness-helplessness cycle MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 104 Now ask the mother if she has had such thoughts about her baby. If necessary, prompt the mother with the examples of negative thoughts, actions and consequences, given below. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Girl babies need less attention and care than boys Less attention to girls compared to boys Girls are less healthy than boys My baby will get ill. It is in our fate There is no point getting my baby immunised, I can’t fight fate. Greater risk of potentially fatal illness baby Excessive picking up and playing with the baby will spoil her/him. Not playing with baby The baby’s brain will not grow as well, making it harder for her/him to learn and make relationships as she/he grows up My tension and anxiety will not harm my baby Not making an effort to reduce my stress Baby’s health affected Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Picture D Babies do get sick but I can take steps to protect my baby STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 105 By taking positive action, the mother will be doing all she can for the baby. This activity will help break the cycle of illness-helplessness. Picture E Taking preventive steps will reduce the chances of my baby becoming ill Picture F Cycle of illness-helplessness broken Now discuss the negative thoughts that the mother may have described in step 1. Ask the mother (and family) to think of alternative thoughts for these. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Girls need as much attention as boys to become bright and intelli- gent women Equal attention to boys and girls Both boys and girls healthy Its my baby’s good fate that he can be protected from illnesses I will get him/her immunized Protection against a potentially fatal illness Interacting with the baby makes her more intelligent Mother and family members pick up and play with baby Psychological development improves In spite of my difficulties, I have to try and reduce my tension and anxiety for my baby Trying to deal with difficulties and reduce tension with relaxing activities Positive effects on mother and baby’s health MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 106 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Check the Baby-Interaction Chart. Modify the activities according to the child’s developmental level. Activity 2 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary. Activity 3 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 4 Advise mother about breast-feeding and weaning. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 2 Follow the Exercise Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark be- fore the box for each day. practice work 3 Ask the mother to try to continue to follow the Diet Chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 107 practice work 4 Follow the Rest and Relaxation chart. Encourage family members to help mother find time for this activity. She should moni- tor this by placing a mark before the box for each day. practice work 5 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that negatively affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 6 Continue to attend the ‘Mother and Baby Health Group’ if it has been formed. Give the mother a date for the next session and mark it on the Health Monitoring Calendar. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 108 Session 4.3 - MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from the last session and to apply the THINKING HEALTHY ap- proach to the mother’s relationship with people around her, i.e., her immediate family, relatives and friends. Job Aid required: Health Calendar Task 1 Review previous session Summarise the main points learned in the previous session. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had oticed any particular negative thoughts about her relationship with the baby in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Note these down. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s relationship with people around her STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s relationship with people around her Instructions: Briefly explain the importance of the mother’s relationship with the people around her, especially in the context of her need for social support, the benefits of social interaction for the baby, and her ability to seek appropri- ate care from health professionals. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.3 - MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 109 Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Discuss that if a woman is very stressed, they may lose the confidence to go out of their house Picture a If I go out people will gossip Picture B. Such thoughts may lead the woman to becoming house bound. Discuss if there could be situations when the woman would need to leave the house on her own. E.g., her baby was seriously ill and no one else was available. Picture C. Discuss the possible consequences of total reliance on others for such essential functions Picture B I will not leave the house no matter what Picture C Reliance on others could have serious consequences MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.3 - MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 110 Now ask the mother if she has had such thoughts about going out of the house for some essential function. Discuss the examples of negative thoughts, actions and consequences, given below. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE You can’t trust anyone I will not have any contact with anyone outside the home. Reluctance to meet even health workers such as the vaccinator. I don’t feel like meeting other people. Not making an effort to meet or talk to people. Gradually distancing from peo- ple and losing their support People will always disappoint you Avoiding people. Losing support. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Picture D It is OK for me to venture out even if I am anxious. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.3 - MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 111 Such alternative thoughts can encourage mother to seek appropriate help from outside sources of help such as her health centre. Picture F. A confident and well-informed mother will breed confidence in her children. A mother can only be confident if she has support of the whole family Picture E I will get the baby immunised from the health centre. Picture F Not having to rely on others all the time Now discuss her own negative thoughts about her relationship with people around her that the mother may have described in step 1. Ask the mother (and family) to think of alternative thoughts. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE I should not make up my mind about people until I have had an opportunity to judge them. I will meet people but will be cau- tious about trusting them blindly. Talking to the vaccinator about what he/she does and making up your mind after- wards. I might feel good if I talk to one or two family members’ trusted friends Actively trying to meet one or two people you get on with. Not being isolated. There is some good in almost every- body. I should talk to people I like without having too much expectations. Maintain social support. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.3 - MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 112 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Educate mothers about common health problems in children of this age and their management. Give her a list of nearby government health centres and hospitals. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Include the father in these activites at least once a day. Activity 5 Advise mother about breast-feeding. Task 4 practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that negatively affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.3 - MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 113 practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. practice work 3 Follow the rest and relaxation chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by plac- ing a mark before the box for each day. practice work 4 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 5 Continue to attend the ‘Mother and Baby Health Group’ if it has been formed. Give the mother a date for the next session and mark it on the Health Monitoring Calendar. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.3 - MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER

LATE INFANCY TRAINING MODULE 5 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 116 Session 5.1 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH Learning objectives of this session The purpose of this session is to assess the mother and baby’s health during late infancy (eighth to tenth months), listen to her problems, and help her apply the THINKING HEALTHY programme to her personal health. Job Aid required: Health Calendar Task 1 Review previous session Briefly summarise the concepts discussed in Module 4. Do this sequentially, using the pictures on the Health Calendar as the focus of discussion. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had noticed any particular negative thoughts or patterns in any of the 3 areas discussed in Module 4. Ask her how these thoughts made her feel and act. Inquire if she was able to replace these thoughts with alternative healthy thoughts. Praise her for her success in implementing these steps. Listen attentively and sympathetically. Note down her thoughts for later discussion. Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s personal health STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s relationship with people around herout one’s personal health Briefly explain the importance of the mother's personal physical and psychological health for the baby in the first year of life. State that late infancy is an important period in an infant's development, but a stressful period for the mother as she adjusts to the toddler's many demands. It is therefore important not to neglect one's personal health at this crucial period. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.1 - MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 117 Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Say that stresses of everyday life can make some people believe that they are responsible for their misfortunes. They can be so preoccupied with such thoughts that they start feeling ill. Ask if this is how the mother sometimes feels. Picture a My illness must be a punishment for my deeds Picture B. Discuss how such thoughts can make a person become resigned to their situation rather than to try and get out of it. Picture C. Discuss how such thoughts and feelings can become prolonged. The longer this goes on, the more difficult it becomes to break out of the cycle. Picture B I don’t deserve to get well Picture C Trapped in cycle of illness-hopelessness TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.1 - MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 118 Now ask the mother if she has had such thoughts about her health. If necessary, prompt the mother with the examples of negative thoughts, actions, and consequences given below. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE There are many things wrong in my life Nobody can do anything about it so no point trying Increased stress and anxiety I am always tired. This must mean I have a serious illness. I can't afford expensive treatment such as drips and injections so there is no hope Inactivity and further neglect of health If only we had more money, none of us would have health problems No attempt made to make maxi- mum use of whatever resources are available Greater risk of poor health I have too many problems, looking after health is low on my priority I will pay some attention to health as soon as I have some time Health neglected STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a healthier alternative to the one in Picture A. Discuss the possible difficulties the mother in picture A would have in thinking like the mother in picture D. Picture D I can do a number of things to improve my health TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.1 - MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 119 Picture E: If the mother says that illnesses and health are predetermined by one's fate, gently challenge this with the help of this picture. Picture F: An informed mother can take important decisions for her and her child's health. Picture E I can ask my health worker to give me advice Picture F The more informed I am the better decisions I can take about my health Now discuss the negative thoughts about personal health that mother may have described in step 1or in the examples given. Ask the mother to think of alternative thoughts. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE I can focus on what is good in my life and what I can do I can try to make positive changes to my life Reduced depression and stress Tiredness is most commonly caused by overwork, poor diet and lack of exercise Simple activities could help me feel more energetic. Attention to diet, rest and exercise Even a poor person can make an effort to stay healthy Making an effort to make the best use of available resources Better health for mother and baby If one is not healthy, even small prob- lems seem big It only takes a little time everyday to look after my health A healthy person is better able to solve problems TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.1 - MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 120 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Educate family about cause of common illnesses affecting mother and baby, and their management. Refer to your training manual. Educate about malpractice by unscrupulous practitioners, e.g. IV infusions and injections for weak- ness, risk of hepatitis from re-used syringes. Refer to your training manual. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if neces- sary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Discuss as necessary. Activity 5 Advise mother about breast-feeding and weaning. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently encourage and assist the mother to comply if she has difficulties. practice work 1 Follow the Sleep Monitoring Chart prepared in this session. practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.1 - MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 121 practice work 3 Follow the rest and relaxation chart. Encourage family members to help mother find time for this activity. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 4 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 5 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that negatively affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 6 Continue to attend the "Mother and Baby Health Group" if it has been formed. Give the mother a date for the next session and mark it on the Health Monitoring Calendar. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.1 - MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 122 Session 5.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from previous sessions and to apply the THINKING HEALTHY approach to the mother's relationship with her baby in late infancy. Job Aid required: Health Calendar Task 1 Review previous session Summarise the main points learned in the previous session. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had noticed any particular negative thoughts about her personal health in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s relationship with her baby STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about mother’s rela- tionship with her baby Say that you will now help mother use the THINKING HEALTHY approach to build up her relationship with her baby. Briefly explain the importance of this relationship for both mother and child health. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.2 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 123 Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and read out the caption. Ask the mother and other family members to comment on these thoughts. Picture a Nothing is in my control….I am helpless Picture B. Discuss how this mother with many young children might find it difficult to meet all their demands. Ask the mother and family for their comments. Ask why this mother should find it difficult. Picture C. Discuss the possible health consequences of the above on both mother and children. Ask the mother to think in terms of both physical and psychological develop- ment. Picture B I can’t look after all my kids – its too much work Picture C Mother’s health suffers, children’s needs are neglected TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.2 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 124 Now ask the mother if she has had such concerns. If necessary, prompt the mother with the examples of negative thoughts, actions and consequences, given below. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE My physical health does not mat- ter, its my children's health that is important Ability to care compromised if mother's health is poor Children health, both physical and psychological is affected Children's ability and intelligence is given. It is not in my control I cannot do anything to improve things In this competitive age, a child may lose out on opportunities to realize his or her full potential I have never been a good mother to any of my children Blaming myself for every prob- lem. Looking after children feels unre- warding My tension and anxiety will not harm my baby Not making an effort to reduce one's stress Baby's health affected Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Picture D As parents we are responsible for every child we bring to this world STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.2 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 125 Picture E: Discuss advantages a child might have if mother had more time and energy for each child. Picture F: Ask family to give their comments. Do not confront or impose your views. Listen sympathetically. Picture E Birth spacing ensures that we can give full attention and resources to each child during the early years when they are developing very fast Picture F Intelligent and healthy children will likely have a better future Now discuss the unhealthy thoughts that the mother may have described in step 1. Ask the mother (and family) to think of alternative thoughts for these. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE If I am healthy, I can give full attention to my children More time and energy for interac- tion, stimulation and care More intelligent and healthy child About half of any child’s ability and intelligence is determined by his or her environment We should find ways and re- sources to improve his/her environment Such children will have greater chances of realizing their full potential I am feeling like this at this moment. Most times I take good care of my children Thinking realistically if there is a problem Better problem-solving and more effective and rewarding childcare In spite of my difficulties, I have to try and reduce my tension and anxiety for my baby Trying to deal with difficulties and reduce tension with relaxing activities Positive effects on mother and baby’s health TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.2 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 126 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Check the Baby-Interaction Chart. Modify the activities according to the child’s developmental level. Activity 2 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary. Activity 3 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 4 Advise mother about breast-feeding and weaning. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 2 Follow the Exercise Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark be- fore the box for each day. practice work 2 Ask the mother to try to continue to follow the Diet Chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.2 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 127 practice work 3 Follow the Rest and Relaxation chart. Encourage family members to help mother find time for this activity. She should moni- tor this by placing a mark before the box for each day. practice work 4 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that negatively affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 5 Continue to attend the "Mother and Baby Health Group" if it has been formed. Give the mother a date for the next session and mark it on the Health Monitoring Calendar. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.2 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 128 Session 5.3 MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from the last session and to apply the THINKING HEALTHY ap- proach to the mother's relationship with people around her, i.e., her immediate family, relatives and friends. Job Aid required: Health Calendar Task 1 Review previous session Summarise the main points learned in the previous session Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had had noticed any particular negative thoughts about her rela- tionship with the baby in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s relationship with people around her STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about mother’s rela- tionship with people around her Briefly explain the importance of the mother's relationship with the people around her, especially in the context of her need for social support, the benefits of social interaction for the baby, and her ability to seek appropriate care from health professionals. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.3 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 129 Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Discuss what might be the reason this woman thinks so. Picture a My family/husband don’t understand me Picture B. Communication may break down. This worsens the situation. Picture C. Discuss the effects of such a situation on the child. Picture B If I try to talk to them it will create further conflict Picture C Mother and family/husband don’t function as a team, which is not good for the baby’s development TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.3 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 130 Now ask the mother if she has any such concerns. Do not become part of the conflict. Keep the focus of discussion on the importance of family conflict on child development THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Family members spoil the baby. I will try to prevent them from play- ing with the baby Baby loses opportunities social interaction People don't understand my problems Its no use discussing problems with them Not sharing your problems Talking will not solve my problems I will keep to myself Stress increases. This effects both mother and child's health I don't have any friends I am all alone. Isolation and lack of support STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking- Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Picture D Although we may have our differences, we must talk about our children’s welfare which is paramount to us all TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.3 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 131 Such alternative thoughts can encourage family members to forget their dif- ferences for the sake of their children Picture F: The mother and baby both benefit from this support. It is impor- tant to note and discuss that sometimes/unintentionally family members(e.g. husbands and in-laws) do not recognize the woman's dignity or needs . The CHW should use this opportunity when appropriate to stress the role of fathers as well when caring for the baby and how a child would benefit from input by both parents. Picture E We can try to bridge our differences for the sake of our children Picture F Family works as a team, which is good for baby’s development Discuss mother's concerns that she may have described in step 1. Ask the mother (and family) to think of solutions. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Safe and loving attention is good for the baby When baby is playing with other family members, I can have some time for myself Both mother and baby gain from family's involvement Maybe I don’t make enough effort to feel understood I should try harder to explain things that bother me While not every one will un- derstand, some will, and will support you I can share my problems with others I will talk to a trusted confidante about my problems Stress reduced I can try to make friends with women in my group I am not alone with my problems Support of others can help with many problems TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.3 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 132 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Educate mothers about common health problems in children of this age and their management. Give her a list of nearby government health centres and hospitals. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Include the father in these activities at least once a day. Activity 5 Advise mother about breast-feeding. Task 4 Explain practice work for this session Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that negatively affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.3 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 133 practice work 3 Follow the rest and relaxation chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by plac- ing a mark before the box for each day. practice work 4 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 5 Continue to attend the ‘Mother and Baby Health Group’ if it has been formed. Explain that this is the last session of the programme. However you would continue to see the family routinely as part of your duties as the community health worker, and you will continue to help the mother think and act healthy. The family should keep the Health Calendar and refer to it from time to time. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.3 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T H R E E S T E p S O F T H IN K IN G H E A LT H Y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a D ue to m y ci rc um st an ce s, th er e is n ot hi ng I c an d o to im p ro ve m y he al th P ic tu re D I c an d o so m et hi ng fo r m y he al th /n ut rit io n w ha te ve r th ei r ci rc um st an ce s P ic tu re B Th er e is n o p oi nt in m ak in g a n ef fo rt P ic tu re E I c an c on su lt m y he al th w or ke r ab ou t m y nu tr iti on c on si d er in g w ha t i s av ai la b le P ic tu re C G re at er p ro b ab ili ty o f m ot he r an d in fa nt he al th P ic tu re F S m al l c ha ng es c an le ad to a h ea lth ie r b ab y an d y ou Se ss io n 1. 1 PR EP AR IN G FO R TH E BA BY Y ou r P er so na l H ea lth 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a M y un b or n b ab y d oe s no t k no w m y fe el - in g s P ic tu re D Its g oo d fo r m y un b or n b ab y’ s d ev el op - m en t i f I h av e p os iti ve fe el in g s , t ow ar d s it P ic tu re B I d on ’t ne ed to d ev el op a ny fe el in g s fo r th e b ab y til l a fte r its b or n P ic tu re E E ffo rt m ad e fo st er a nd e nc ou ra g e p os iti ve fe el in g s P ic tu re C M ay b e m or e d iff ic ul t t o ha ve p os iti ve fe el - in g s fo r th e b ab y af te r it is b or n P ic tu re F E as ie r to d ev el op a p os iti ve b on d w ith th e b ab y af te r it is b or n Se ss io n 1. 2 PR EP AR IN G FO R TH E BA BY T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith th e ba by 13 9 T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g S lo w B re at hi ng 2- 3 tim es d ai ly fo r 10 -1 5 m in ut es W al ki ng O nc e d ai ly 15 -2 0 m in ut es S le ep in g F ul l n ig ht ‘s sl ee p a nd a na p in th e af te rn o o n 1 2 3 4 5 6 7 Re st a nd R el ax at io n T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 14 1 P ic tu re a P eo p le d on ’t ca re a b ou t m e P ic tu re D A ll p eo p le a re n ot a lik e P ic tu re B I w on ,t b e b ot he r m ee tin g p eo p le P ic tu re E I w ill tr y to ta lk to a fe w p eo p le I lik e P ic tu re C La ck o f s oc ia l s up p or t f or m ot he r an d b ab y P ic tu re F S oc ia l s up p or t f or m ot he r an d b ab y Se ss io n 1. 3 PR EP AR IN G FO R TH E BA BY T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith p eo pl e ar ou nd y ou H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g S lo w B re at hi ng 2- 3 tim es d ai ly fo r 10 -1 5 m in ut es W al ki ng O nc e d ai ly 15 -2 0 m in ut es S le ep in g F ul l n ig ht ‘s sl ee p a nd a na p in th e af te rn o o n 1 2 3 4 5 6 7 Re st a nd R el ax at io n T ic k ea ch B ox e ve ry da y 14 3 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a I h av e al re ad y to o m uc h to d o, I ca n’ t b e b ot he re d a b ou t m y he al th . P ic tu re D If I s p en d a s m al l a m ou nt o f t im e fo r m y he al th e ve ry d ay , I w ill r em ai n he al th y an d st ro ng a nd d o m y ev er yd ay c ho re s P ic tu re B N ot c ar in g a b ou t y ou r he al th e .g . g et tin g re st o r ta ki ng a b al an ce d d ie t P ic tu re E O rg an iz in g o ne se lf in a w ay th at s om e tim e ca n b e sp ar ed fo r he al th y or r el ax in g ac tiv iti es P ic tu re C D iff ic ul ty in c ar in g b ab y d ue to ti re d ne ss an d w ea kn es s P ic tu re F B et te r he al th a nd e as ie r co p in g w ith c ar - in g fo r b ab y an d o th er li fe d em an d s Se ss io n 2. 1 TH E BA BY ’S A RR Iv AL T hi nk in g H ea lth y 14 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g E xe rc is e 1 E xe rc is e 2 E xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 14 7 P ic tu re a Th e b ab y is to o yo un g to h av e fe el in g s fo r m e. A ll it ne ed s is fe ed in g P ic tu re D M y b ab y re sp on d s to m y fe el in g s w he n I in te ra ct w ith it . T hi s is p le as ur ab le fo r m e P ic tu re B N ot e no ug h ef fo rt to b on d w ith th e b ab y P ic tu re E Tu rn in g in to b ab y’ s re ac tio ns to y ou r fe el - in g s an d v ic e ve rs a P ic tu re C Th is a ffe ct s b ot h yo ur a nd b ab y’ s he al th P ic tu re F Th is p os iti ve ly a ffe ct s b ot h yo ur a nd b a- b y’ s he al th Se ss io n 2. 2 TH E BA BY ’S A RR Iv AL T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith b ab y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g E xe rc is e 1 E xe rc is e 2 E xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 14 9 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a M y ne w b or n b ab y m ig ht c om e to h ar m , i f I m ix w ith o th er p eo p le . P ic tu re D H um an b ei ng s ar e he al th y an d h ap p y if th ey a re w ith o th er s up p or tiv e p eo p le P ic tu re B M ot he r an d b ab y so ci al ly is ol at ed P ic tu re E S up p or t o f o th er s in c hi ld c ar e ca n g re at ly re d uc e yo ur b ur d en P ic tu re C Th is e ffe ct s b ot h yo ur a nd b ab y’ s he al th P ic tu re F B et te r he al th a nd e as ie r co p in g w ith ca rin g fo r b ab y an d o th er li fe d em an d s Se ss io n 2. 3 TH E BA BY ’S A RR Iv AL T hi nk in g he al th y ab ou t r el at io ns hi p w ith p eo pl e ar ou nd y ou 15 1 T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g E xe rc is e 1 E xe rc is e 2 E xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 15 3 P ic tu re a I a m to o tir ed to c ar e ab ou t m y ow n he al th P ic tu re D D iff ic ul ty in c ar in g fo r b ab y d ue to ti re d - ne ss a nd w ea kn es s P ic tu re B I a m a w ea k p er so n P ic tu re E O rg an iz in g o ne se lf in a w ay th at s om e- tim e ca n b e sp ar ed fo r he al th y or r el ax in g ac tiv iti es P ic tu re C Yo u ac tu al ly b ec om e ill a s a re su lt p f n ot lo ok in g a fte r yo ur h ea lth P ic tu re F B et te r he al th a nd e as ie r co p in g w ith c ar - in g fo r b ab y an d o th er li fe d em an d s Se ss io n 3. 1 EA RL Y IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r p er so na l h ea lth H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) P la yi ng o f f at he r w ith c hi ld 1 2 3 4 5 6 7 E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g E xe rc is e 1 E xe rc is e 2 E xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y 15 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y S T a T E O F M In D D a IL y M O n IT O r In g M y th o ug ht s d is tu rb ed m y sl ee p la st ni g ht I t rie d to r ep la ce u nh el p fu l t ho ug ht s w ith h ea lth y o ne s I t rie d s o m e tip s fo r sl ee p in g w el l. 1 2 3 4 5 6 7 Sl ee p M on ito rin g Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a Th e b ab y is a ll w or k an d n o fu n P ic tu re D I c an tr y to e nj oy m y b ab y’ s co m p an y P ic tu re B I d on ’t ha ve a ny ti m e fo r fu n P ic tu re E It ca n b e fu nd a nd g oo d fo r th e b ab y to o P ic tu re C Th is m ak es m e fe el b itt er P ic tu re F H ap p ie r m ot he r, h ea lth ie r b ab y Se ss io n 3. 2 EA RL Y IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith b ab y 15 7 T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g E xe rc is e 1 E xe rc is e 2 E xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y S T a T E O F M In D D a IL y M O n IT O r In g M y th o ug ht s d is tu rb ed m y sl ee p la st ni g ht I t rie d to r ep la ce u nh el p fu l t ho ug ht s w ith h ea lth y o ne s I t rie d s o m e tip s fo r sl ee p in g w el l. 1 2 3 4 5 6 7 Sl ee p M on ito rin g Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 15 9 P ic tu re a I d on ’t ha ve th e co nf id en ce to s ha re m y he al th , p ro b le m s w ith m y fa m ily o r th e d oc to r P ic tu re D If I a m w or rie d a b ou t m y he al th I m us t t al k to s om eb od y, o th er w is e it m ay b ec om e se rio us a nd b ec om e a p ro b le m fo r ev er y- on e P ic tu re B I a m b et te r of f n ot d is cu ss in g m y p ro b le m s w ith a ny on e. P ic tu re E I m us t d is cu ss m y p ro b le m w ith o th er s, I m ay g et g oo d a d vi ce P ic tu re C A s m al l i lln es s m ay b ec om e a b ig o ne P ic tu re F Ill ne ss tr ea te d in ti m e an d m ot he r re m ai ns he al th y Se ss io n 3. 3 EA RL Y IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith p eo pl e ar ou nd y ou H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y 16 1 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y S T a T E O F M In D D a IL y M O n IT O r In g M y th o ug ht s d is tu rb ed m y sl ee p la st ni g ht I t rie d to r ep la ce u nh el p fu l t ho ug ht s w ith h ea lth y o ne s I t rie d s o m e tip s fo r sl ee p in g w el l. 1 2 3 4 5 6 7 Sl ee p M on ito rin g Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a I f ee l u nw el l b ec au se o f ‘ ta w iz ’ f ro m a n ev il p er so n P ic tu re D I c an d o a nu m b er o f t hi ng s to im p ro ve m y he al th P ic tu re B I w ill fe el b et te r on ly if I b re ak th is s p el l P ic tu re E Ta ki ng p os iti ve a ct io n al on g w ith d ua P ic tu re C A d d ed s tr es s an d te ns io n an d w as te o f re so ur ce s P ic tu re F M od er n an d tr ad iti on al c ar e ca n b ot h b e p ur su ed fo r b es t r es ul t Se ss io n 4. 1 M ID DL E IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r p er so na l h ea lth 16 3 T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 16 5 P ic tu re a M y b ab y is a lw ay s ill w ith d ia rr he a b e- ca us e I a m a w or th le ss m ot he r P ic tu re D B ab ie s co m m on ly g et d ia rr he a b ut I ca n ta ke s om e st ep s to p ro te ct m y b ab y fr om it P ic tu re B W ha t I d o w ill fa il b ec au se I am u se le ss P ic tu re E Ta ki ng th es e st ep s w ill r ed uc e th e ch an c- es o f m y b ab y d ev el op in g d ia rr he a P ic tu re C M ot he r an d c hi ld c au g ht u p in a n ill ne ss -h el p le ss ne ss c yc le P ic tu re F C yc le o f i lln es s- he lp le ss ne ss b ro ke n Se ss io n 4. 2 M ID DL E IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith b ab y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y 16 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a If I g o ou t o f t he h ou se , p eo p le w ill th in k I am a n im m or al p er so n P ic tu re D G oi ng o ut o f t he h ou se o n m y ow n d oe s no t m ak e m e an im m or al p er so n P ic tu re B I w ill n ot le av e th e ho us e, n o m at te r w ha t P ic tu re E Th er e ar e tim es w he n I h av e to le av e th e ho us e e. g . t o g et b ab y im m un iz ed , a nd m y fa m ily u nd er st an d s th is P ic tu re C R el ia nc e on o th er s, e g . h us b an d w ho m ay no t a lw ay s b e aw ai la b le , f or h ea lth c ar e P ic tu re F N ot h av in g to r el y on o th er s al l t he ti m e to se ek h ea lth c ar e Se ss io n 4. 3 M ID DL E IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith p eo pl e ar ou nd y ou 16 9 T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 17 1 P ic tu re a M y ill ne ss is a p un is hm en t f or m y d ee d s P ic tu re D I c an d o a nu m b er o f t hi ng s to im p ro ve m y he al th P ic tu re B I w ill n ev er g et w el l P ic tu re E Ta ki ng p os iti ve a ct io ns a lo ng w ith d ua P ic tu re C Tr ap p ed in c yc le o f i lln es s - ho p el es sn es s P ic tu re F M od er n an d tr ad iti on al c ar e ca n b ot h b e p ur su ed fo r b es t r es ul t Se ss io n 5. 1 LA TE IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r p er so na l h ea lth H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y 17 3 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a M y jo b is to h av e as m an y ch ild re n as I ca n. W ha t h ap p en s to th em is G od ’s w ill P ic tu re D A s p ar en ts w e ar e re sp on si b le fo r ev er y ch ild w e b rin g to th is w or ld , t hi s is G od ’s w ill to o P ic tu re B It is d iff ic ul t t o lo ok a fte r al l t he c hi ld re n P ic tu re E B irt h sp ac in g e ns ur es th at w e ca n g iv e fu ll at te nt io n to o ur c hi ld P ic tu re C M ot he r’s h ea lth b ec om es p oo r, c hi ld re n’ s ne ed a re n eg le ct ed P ic tu re F In te lli g en t a nd h ea lth , c hi ld re n w ill h av e a g oo d fu tu re Se ss io n 5. 2 LA TE IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith b ab y 17 5 T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 17 7 P ic tu re a M y fa m ily /h us b an d d oe sn ’t un d er st an d m e P ic tu re D A lth ou g h w e m ay h av e ou r d iff er en ce s, w e m us t t al k ab ou t o ur c hi ld re n’ s w el fa re w hi ch is p ar am ou nt to u s al l P ic tu re B If I t ry to ta lk to th em I w ill c re at e fu rt he r co nf lic t P ic tu re E W e ca n tr y to b rid g e ou r d iff er en ce s fo r th e sa ke o f o ur c hi ld re n P ic tu re C M ot he r an d fa m ily /h us b an d d on ’t fu nc tio n as a te am , w hi ch is v er y b ad fo r b ab y’ s d ev el op m en t P ic tu re F Fa m ily w or ks a s a te am , w hi ch is g oo d fo r b ab y’ s d ev el op m en t Se ss io n 5. 3 LA TE IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith p eo pl e ar ou nd y ou H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 17 9 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y WHO generic field-trial version 1.0, 2015 Series on Low-Intensity Psychological Interventions – 1 WHO/MSD/MER/15.1 THINKING HEALTHY A manual for psychosocial management of perinatal depression

SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK Perinatal depresyonun psikososyal yönetimi için el kitabı Hafif psikolojik müdahale serisi – 1

Sağlıklı Düşünmek Perinatal depresyonun psikososyal yönetimi için el kitabı Hafif psikolojik müdahale serisi – 1 2017 Dünya Sağlık Örgütü tarafından 2015 yılında, “Thinking Healthy: A manual for psychological management of perinatal depression” başlığıyla basılmıştır. © Dünya Sağlık Örgütü 2015 Dünya Sağlık Örgütü Türkçe çeviri ve basım haklarını Marmara Üniversitesi Yayınevine vermiş olup, Türkçe çevirisinin kalite ve orijinaline bağlı kalma sorumluluğu yayınevine aittir. İngilizce ve Türkçe basımlarında tutarsızlık olması durumunda orijinal İngilizce baskısı bağlayıcı olacaktır. Sağlıklı Düşünmek: Perinatal depresyonun psikososyal yönetimi için el kitabı. Marmara Üniversitesi Yayınları: No. 850 Sağlıklı Düşünmek Perinatal depresyonun psikososyal yönetimi için el kitabı Çeviri: Prof. Perran Boran, MD, PhD Her hakkı saklıdır © Marmara Üniversitesi Yayınevi, 2017 ISBN: 978-975-400-411-3 Göztepe Kampüsü, Kadıköy 34722 İstanbul Tel: +90 216 348 43 79 Fax: +90 216 348 43 79 E-Posta: yayinevi@marmara.edu.tr Baskı: Şenyıldız Yay. Matbaacılık Ltd. Şti. Gümüşsuyu Cad. Işık Sanayi Sitesi No: 19/102 Topkapı / İstanbul Tel: +90 212 483 47 91 Sertifika No: 11964 Sağlıklı düşünmek : perinatal depresyonun psikososyal yönetimi için el kitabı / çev. Prof. Dr. Perran Boran __İstanbul : Marmara Üniversitesi, 2017. 182 s. : res. ; 30 sm.__( Marmara Üniversitesi Yayınları ; No. 850) Özgün kitap adı : Thinking healthy : a manuel for psychological management of perinatal depression. 978-975-400-411-3 1. Postpartum depression 2. Doğum sonrası depresyon RG852 618.76 WQ500 İçindekiler Giriş ve TSÇ’LER için başvuru kaynakları ....................................................................................................... 12 Sağlıklı düşünmek oturumlarının yürütülmesi .................................................................................................. 23 Açılış oturumu: Ailenin katılımının sağlanması & Sağlıklı Düşünmek programının tanıtılması ......................... 25 Modül 1: Bebeğe hazırlık – gebelik Oturum 1.1 – Annenin kişisel sağlığı ................................................................................................................... 34 Oturum 1.2 – Annenin bebekle ilişkisi ................................................................................................................ 43 Oturum 1.3 – Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi ......................................................................................... 49 Modül 2: Bebeğin gelişi – ilk bir ay Oturum 2.1 – Annenin kişisel sağlığı ................................................................................................................... 56 Oturum 2.2 – Annenin bebekle ilişkisi ................................................................................................................ 62 Oturum 2.3 – Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi ......................................................................................... 68 Modül 3: Erken süt çocukluğu – iki-dört ay arası Oturum 3.1 – Annenin kişisel sağlığı ................................................................................................................... 76 Oturum 3.2 – Annenin bebekle ilişkisi ................................................................................................................ 83 Oturum 3.3 – Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi ......................................................................................... 90 Modül 4: Orta süt çocukluğu – beş-yedi ay arası Oturum 4.1 – Annenin kişisel sağlığı ................................................................................................................... 98 Oturum 4.2 – Annenin bebekle ilişkisi .............................................................................................................. 104 Oturum 4.3 – Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi ....................................................................................... 110 Modül 5: Geç süt çocukluğu – sekiz-on ay arası Oturum 5.1 – Annenin kişisel sağlığı ................................................................................................................. 118 Oturum 5.2 – Annenin bebekle ilişkisi .............................................................................................................. 124 Oturum 5.3 – Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi ....................................................................................... 130

Çevirenin Önsözü Perinatal depresyon gebelikte veya doğum sonrası ilk bir yılda görülen depresyonu ifade etmektedir. Annelerde görülen depresyonun sadece annenin kendi sağlığı üzerine değil, duygusal, davranışsal sorunlar, öğrenme sorunları, büyüme geriliği gibi çocuk sağlığı üzerine de olumsuz etkileri olması ve %15 ile %20 oranında yaygın olarak görülmesi nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendirilmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde en önemli sorunlarından biri ruh sağlığı hizmetlerine ulaşımda zorluklarla karşılaşılması ve konu hakkındaki uzman kişi yetersizliği nedeniyle talebin karşılanamamasıdır. Bu kitapta anlatılan Sağlıklı Düşünmek programı uzman olmayan kişilerin peripartum depresyonun yönetimine destek olmaya yönelik olarak geliştirilen ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen bir programdır. Çocuk sağlığı izlemlerim sırasında annelerde depresyonun fark edilemediğini, fark edilse bile annelerin gerekli hiz- metlere ulaşamadığını üzülerek gördüm. Bu kitabı çevirmemdeki amaç perinatal depresyon konusunda farkındalığı arttırmak, anne ruh sağlığının, dolayısıyla çocuk sağlığının iyileştirilmesine yönelik bu programın birinci basamak sağlık hizmetleriyle bütünleştirilebilmesini sağlamakta gerekli ilk adımı atmaktır. Düzenli çocuk sağlığı izlemleri annelerin sağlık hizmetleri ile buluşmasında önemli fırsatlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Ailelerin bebeklerinin sağlığı nedeniyle olaya dahil olma olasılığı daha yüksek olduğundan ziyaretler be- beğin gelişim dönemlerine göre planlanmaktadır. Okuma yazması olmayan annelere yönelik resimlerle anlatımı da içerdiğinden özellikle dezavantajlı annelere ulaşmak mümkün olmaktadır. Programın bir diğer özelliği anne ve diğer aile bireylerine sağlıklı yaşam tarzının kazandırılmasına, yenidoğan ve süt çocukluğu döneminde bebek bakım becerilerinin geliştirilmesine olanak sağlamasıdır. Program herhangi bir ilaç tedavisi içermemektedir. Çeviri sırasında kitaba gerekli zamanı ayırabilmem için bana hoşgörü gösteren, bilgi ve tecrübeleriyle destek olan sevgili eşime ve oğluma teşekkür ederim. Prof. Dr. Atıf Rahman’a bu programı geliştirdiği ve Dünya Sağlık Örgütü ile iletişime geçmemde yardımcı olduğu için teşekkürlerimi sunarım. Çeviri sonrası düzelti aşamasındaki emekleri için Marmara Üniversitesi İngilizce Mütercim-Tercümanlık’tan sayın Yrd. Doç.Dr Ayşegül Angı’ya teşekkür ederim. Ayrıca kitap çeviri ve basım izninin üniversite adına alınmasında destek olan Marmara Üniversitesi Rektörlüğü’ne, Tıp Fakültesi Dekanlığı’na, Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı’na sonsuz teşekkürlerimi sunarım. Mutlu anneler, sağlıklı bebekler dileğiyle…… Prof. Perran Boran, M.D, PhD

Kitabın orijinal basımına ait önsöz Dünya Sağlık Örgütü 2008’de Ruh Sağlığı Eylem Planını (Mental Health Gap Action Programme-mhGAP) başlatıp, 2010’da mhGAP Müdahale Rehberinin (mhGAP-IG) ilk baskısını yayınladı. Bu rehber ruhsal, nörolojik ve madde bağımlılığıyla ilgili sorunların değerlendirilmesi ve pratisyen hekim, hemşire, sağlık personeli gibi ruh sağlığı uzmanı olmayan sağlıkçılar tarafından yönetimini içermektedir. Eleman yetiştirilmesini kolaylaştırmak için orijinal müdahale rehberi temel alınarak bir dizi eğitim kitapçığı geliştirildi. DSÖ bu çalışmayı, kanıta dayalı psikolojik tedavi yöntemlerini değiştirerek, kanıta dayalı basitleştirilmiş hafif psikolojik müdahaleleri tanımlayan bir dizi El Kitabı geliştirerek daha da genişletti ve bu rehber o serinin ilk kitabı. “Hafif, basitleştirilmiş” kavramı yöntemin daha az uzmanlaşmış insan kaynağı kullanımını vurgulamaktadır. Bu da uy- gulanan müdahale yönteminin uzmanlar tarafından uygulanan geleneksel psikolojik tedaviye kıyasla daha az uzmanlık gerektirecek şekilde değiştirildiği anlamına gelmektedir. Sonuç olarak, müdahalenin bazı yönleri, yeterli uzman sayısının olmadığı toplumlarda uygulanabilmesi için değiştirilmiştir. Bu değişiklikler kolay erişilebilen ruh sağlığı hizmetlerinin olu- şumunu ve bu hizmetlerin daha çok insana ulaşabilmesini sağlamaktadır. Hafif psikolojik müdahaleler kısa, temel, uzman olmayan kişiler tarafından da sunulabilen psikolojik tedavileri, aynı zamanda kişinin kendi kendine yararlanabileceği kitapları ve internet üzerinden kendi kendine uygulanabilen ruh sağlığı programlarını içermektedir. Bu tür programların etkinliğine dair kanıtlar giderek artmaktadır. Dünyadaki tüm kadınlar sağlık hizmetlerinden eşit olarak yararlanmayı hak eder. Anne olduklarında da sağlık ihtiyaçları tüm yönleriyle ele alınmalıdır. Binyıl Kalkınma Hedefleri anne ve çocuk sağlığının önemini vurgulamış ve 2015 sonrası kalkınma hedefleri ile 2014 Birleşmiş Milletler Kadının Statüsü komisyonu DSÖ tarafından desteklenen cinsiyet eşitliği ve kadının güçlendirilmesi stratejik ilkelerini tekrar vurgulamıştır. Düşük ve orta gelirli ülkelerde kadınların yaklaşık %20’si doğum sonrası ruh sağlığı sorunu yaşamaktadır. Bu yüzde; yüksek gelirli ülkelerin neredeyse iki katıdır. Dünya Sağlık asamblesi tarafından 2013’de onaylanan DSÖ’nün 2013-2020 Evrensel Ruh Sağlığı Eylem Planı sağlığın geliştirilmesi ve korunması için kapsamlı, mevcut hizmetlerle bütünleşen ve ihtiyaca yanıt veren ruh sağlığı ve sosyal bakım hizmetleri önermektedir. Anne ve çocuk ruh sağlığının bütünleştirildiği bir sistem ise örnek olarak verilmektedir. Bu El Kitabı, mhGAP programı tarafından kanıta dayalı bilişsel davranışçı tekniklerle depresyonu olan annelerin nasıl destekleneceği konusunda toplum sağlığı çalışanlarının eğitimi için tasarlanmıştır. Bu yenilikçi El Kitabı Pakistan’da geliştirilmiş ve daha sonra diğer birçok ülkede uygulanmıştır. DSÖ Profesör Rahman ile işbirliği içerisinde ve uluslararası uzman bir grubun önerileriyle birlikte tüm dünyada kullanılmak üzere El Kitabının son baskısını oluşturmuştur. Umarım bu rehberi uygulayacağınız alanda gerekli düzenlemeleri yaptıktan sonra kullanır ve bizimle geri bildirimlerinizi paylaşır- sınız. Bu şekilde ilerideki baskıları daha iyi hale getirebiliriz. Dr Shekhar Saxena Ruh Sağlığı ve Bağımlılık Bölümü Yöneticisi Dünya Sağlık Örgütü, Cenevre

Kitabın orijinal basımına ait teşekkür yazısı Atif Rahman (Liverpool Üniversitesi & Alder Hey Çocuk Hastanesi, İngiltere; İnsan Gelişimi Araştırma Vakfı, Pakistan) Sağlıklı Düşünmek El Kitabının yazarıdır. Şu an kullanımda olan DSÖ saha deneme baskısının ilk taslağını tüm dünyada kullanılmak üzere hazırlamış, bu taslak daha sonra DSÖ tarafından uyarlanmış, uluslararası editörlere gönderilmiş ve DSÖ tarafından tekrar düzenlenmiştir. M.Taghi Yasamy (DSÖ) DSÖ’de projeyi koordine etmiştir. Mark van Ommeren (DSÖ) uyarlama için öneride bulunmuştur. ULUSLARARASI EDİTÖRLER Theresa S Betancourt (Harvard Üniversitesi, ABD), Neerja Chowdhary (Uluslarası Medikal Şirketi, Hindistan, Jane Fisher (Monash Üniversitesi, Avusturalya, Theddeus Iheanacho (Yale Üniversitesi, ABD), Revathi Krishna (Sangath, Hindistan), Anisha Lazarus (Sangath, Hindistan), Bhava Poudyal (Uluslararası Kızıl Haç Kurulu, Sri Lanka), Fahmida Tofail (Uluslararası İshal Araştırmaları Merkezi, Bangladesh) ve William Yule (Psikiyatri, Psikoloji ve Nörobilim Enstitüsü, İngiltere). DSÖ SEKRETERLİĞİ M. Taghi Yasamy, Nazneen Anwar, Anna Cross (intörn), Devora Kestel, Nalini Lazarus (intörn), Sebastiana Nkomo, Mark van Ommeren, Pooja Pradeep (intörn), Shekhar Saxena, Chiara Servili, Yuta Seyota, Sarah Watts (intörn). Giriş ve TSÇ’Ler iÇin bAşvuru kAynAkLArı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 12 Giriş ve TSÇ’Ler için başvuru kaynakları A “SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK” NEDİR? Sağlıklı Düşünmek El Kitabı Dünya Sağlık Örgütü’nün mhGAP müdahale kılavuzunun bir ekidir. mhGAP-IG (mhGAP-In- tervention Guide-Müdahale Rehberi) uzmanlaşmamış sağlık merkezlerinde kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Öncelikli ruh sağlığı durumlarının tanılanması ve yönetimi için kanıta dayalı müdahaleleri içeren rehberlik içermektedir. Öncelikli durumlardan bir tanesi perinatal dönemde görülen depresyondur. mhGAP.-IG ne yapılması gerektiğini detaylı olarak tanımlar ancak nasıl yapılması gerektiğini anlatmaz. Eğitim materyalleri mhGAP-IG’nin nasıl kullanılması gerektiğini anlatmak için geliştirilmiştir. Sağlıklı Düşünmek El Kitabının amacı perinatal depresyonun yönetimi için mhGAP-IG’de bulunan kanıta dayalı rehberin nasıl hayata geçirileceği konusunda detaylı yönergeler sağlamaktır. Perinatal depresyonun yönetimi için mhGAP-IG rehberi şunları içerir: • Gebelik ve emzirme sırasında depresyonun yönetiminde psikososyal müdahaleler birinci basamak olmalıdır. Bu grupta antidepresan ilaç tedavisinden mümkün olduğunca kaçınılmalıdır. “Sağlıklı Düşünmek” perinatal döneme özel depresyon için uyarlanmış kanıta dayalı bir psikososyal müdahale yöntemidir. • Bakımın genel ilkeleri dahil edilmelidir – “Sağlıklı Düşünmek” yaklaşımı kadınlar ve aileleriyle anlayışlı, net ve duyarlı iletişim yönergelerini sunar ve sosyal desteği etkinleştirerek sağlar. • Psiko-eğitim uygulanır– “Sağlıklı Düşünmek” yaklaşımı aşırı tıbbi terimlerden kaçınarak psiko-eğitimi uygular. Dam- galamadan kaçınmak için depresif bozukluk veya hastalık yerine stres ve yük gibi daha kolay anlaşılan terimleri kullanır. • Eğer mevcut ise Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) yöntemi uygulanır – “Sağlıklı Düşünmek” yaklaşımı Bilişsel Dav- ranışçı Terapi ilkelerine dayalı olarak resim ve yapılandırılmış etkinliklerle terapinin basitleştirilmiş halini kullanır. • Eğer mevcut ise yapılandırılmış fiziksel aktivite, gevşeme ve sorun çözme gibi destek tedaviler uygulanır- “Sağlıklı Düşünmek” yaklaşımı bu etkinlikleri, annenin günlük işlerine bütünleştirir. • Sosyal ağların canlandırılması – “Sağlıklı Düşünmek” yaklaşımı müdahale boyunca sosyal desteğin önemini vurgu- lar. • Genel iyilik haline dikkat çeker. “Sağlıklı Düşünmek” yaklaşımı, bu dönemde anne-bebek ilişkisinin önemini vurgu- larken, annenin psikolojik sağlığı ile birlikte fiziksel sağlığı ile de ilgilenir. B SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK EL KİTABI KİMLER İÇİN Sağlıklı Düşünmek El Kitabı birinci basamakta anne çocuk sağlığı programları ile bütünleştirmek için tasarlanmıştır. Toplum sağlığı çalışanlarını hedeflemiştir. Daha önceden ruh sağlığı konusunda bilgi veya deneyim sahibi olması ge- rekmez. El Kitabı; toplum sağlığı çalışanlarının perinatal depresyonun yönetimi için geliştirilen mhGAP rehberini günlük çalışmalarına nasıl dahil edecekleri konusunda talimatları içerir. Giriş ve TSÇ’Ler iÇin bAşvuru kAynAkLArı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 13 C TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARI İÇİN ÖN BİLGİ Perinatal depresyon nedir? Araştırmalar günlük yaşam olaylarının, özellikle gebelik ve doğum sırasında birçok annenin düşünme şekli ve davranı- şını etkileyebileceği ve böylece çocuk bakımı konusunda birçok görevle başa çıkmayı zorlaştıracağını göstermektedir. Düşünme şekli, davranış ve başa çıkma ile ilgili bu sorunlar bazen perinatal depresyon olarak tanılanmaktadır. Bu gibi durumlarda kadın depresyon hali, ilgi kaybı ve zevk alamama, aktivite azalmasıyla sonuçlanan halsizlik yaşar. Dep- resyon tanısı koymak için, kadının bu bulguları en az 2 hafta süreyle çoğu zaman deneyimlemesi gerekir. Depresyonu olan annelerin çoğu aynı zamanda kaygı ve nedeni tıbbi olarak açıklanamayan somatik bulgular gösterir. Depresyon bulguları nedeniyle günlük işlerini yapmakta, ev içi veya sosyal aktiviteleri gerçekleştirmekte zorluk çekerler. Yüksek gelirli ülkelerde her 10 kadından birinde perinatal depresyon gelişirken, gelişmekte olan ülkelerde her 5 kadından 1’inde perinatal depresyon gelişmektedir. Perinatal depresyonun yönetimi neden önemli? Gebelik ve emzirme sırasında bu durumun görülmesi acil dikkat gerektirir. Çünkü bu durum kadını etkilemesinin yanısıra, bebeğin sağlığını ve gelişimini de etkileyebilir. Örneğin, araştırmalar depresyonu olan annelerin bebeklerinin yetersiz beslenme ve ishal görülme oranlarının arttığını göstermektedir. Psikososyal müdahaleler büyük fark yaratabilir. Araştırmalar uygun yardım ve destekle annelerin çoğunun depresyonu yenebileceğini göstermektedir. Toplum sağlığı çalışanları depresyonu olan annelerin sağlıksız düşünme şekillerini ve davranışlarını değiştirmelerine yardımcı olabilir ki ruh hali ve işlevselliklerini iyileştirebilirler ve bebeklerinde ileride olu- şabilecek sorunları engelleyebilirler. Perinatal depresyonun psikososyal yönetiminde Sağlıklı Düşünmek yaklaşımı Bu El Kitabı perinatal depresyonun yönetimini, toplum sağlığı çalışanının işiyle nasıl bütünleştireceği konusunda basit yönergeler sağlar. “Sağlıklı Düşünmek” yaklaşımı müdahalenin başarılı bir şekilde mevcut sistemle bütünleştirilmesi ve sunumu için olması gereken bazı genel ilkelere dayanır. Bu ilkeler eğitim ve denetim süresince vurgulanmalıdır • Sadece tıbbi bakım modelinden uzaklaşın: Birçok toplum sağlığı çalışanı fiziksel durumlarla çalışmaya ve örneğin, aşılamak veya ilaç reçete etmek gibi bir işlem gerçekleştirdiklerinde tıbbi yaklaşımı izlemeye alışıktır. “Sağlıklı Düşünmek” yaklaşımında, perinatal depresyon, psikososyal müdahale yöntemleriyle tedavi edilir. Bu durum, birçok birincil bakım merkezinin alışkın olduğundan farklı bir yaklaşım gerektirir. Bu yaklaşım anneye ilaç vermek veya enjeksiyon yerine onunla sohbete dayanır. Bu nedenle hem sağlık çalışanı hem de ailenin sadece tıbbi bakım modelinden uzaklaşması önemlidir. • Toplum temelli olmalıdır: Annenin, sağlık merkezi yerine toplum veya evde tedavi edilmesi tercih edilir. Toplum sağlığı çalışanları gebelik sırasında ve doğum sonrası düzenli olarak anneleri evde görürler ve genellikle anne ile ailenin güven ve saygı duydukları kişilerdir. Bu nedenle bu tür müdahaleyi sunacak en uygun kişilerdir. Giriş ve TSÇ’Ler iÇin bAşvuru kAynAkLArı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 14 • Gebelik depresyonu yerine anne ve bebek sağlığına odaklanın: Birçok kadın ve aileleri müdahale gerektiren bir sorun olarak görmemektedir. Bazıları bu durumu damgalama olarak algılayabilir. Bu nedenle anneler ve aileleriyle konuşurken ‘depresyon’ veya ‘hastalık’ gibi tıbbi terimlerden kaçınmak faydalı olur. Kadınlar ve aileleri stres ve sıkıntı gibi günlük terimlerle kendilerini daha rahat ilişkilendirir. Aynı zamanda, “annenin iyilik hali” evrensel olarak anlaşılma eğilimindedir. • Bebeğin ideal gelişimi ailelerin olayla ilgilenmesini sağlayacak ekseni oluşturabilir: Aile bireyleri birçok şey hakkında farklı düşünebilir, ancak bebeğin sağlığı genellikle ortak amaçtır. Bu amaç doğrultusunda bakım veren kişi, annenin fiziksel ve psikolojik sağlığı direnç veya damgalama olmaksızın konuşulabilir. Bu nedenle “Sağlıklı Düşünmek” modüllerinin yapısı ve oturumlar bebeğin gelişim dönemlerini temel alır. • Anneleri güçlendirin ve harekete geçirin: Anneler pasif olarak tavsiye almak yerine programın önerdiği sağlığı geliştiren etkinlikleri aktif olarak talep etmeli ve uygulamalıdır. Yapılandırılmış ve resimli olması dolayısıyla “Sağlıklı Düşünmek” yaklaşımı okuryazar olmayan anneler tarafından da kolaylıkla izlenebilir. Pratik etkinlikler, anneler ve ailelere başarabilecekleri amaçlar sunar ve bu amaçlara ulaşmalarında anneleri ve aileleri destekleyici şekilde cesaretlendirerek takip edilebilir. • Aile katılım için cesaretlendirilmelidir: Sadece anneye odaklanılmaması, tüm aile bireylerinin dahil edilmesi önemli- dir. Sağlığı geliştirici etkinlikler tüm ev halkını kapsar ve tek başına uygulanamaz. • Tamamlayıcı ve bütüncül şekilde çalışın: Pek çok toplum sağlığı çalışanın iş yükü fazladır. Dolayısıyla bu müdahale mevcut işe entegre edilmeli, bu şekilde ekstra yük olmak yerine günlük etkinlikleri kolaylaştırmalıdır. Sağlıklı Düşün- mek programı pek çok toplum sağlığı çalışanının rutin eğitiminde yer alan sağlık eğitim araçlarına bütünleştirilecek şekilde tasarlanmıştır. Böylece program mevcut bilginin üzerine kurulur, fakat “Sağlıklı Düşünmek” formatıyla verilir. Sağlıklı Düşünmek yaklaşımı sağlık çalışanlarına günlük işlerinde yararlı olabilecek, faydalı bir Davranış Değişikliği oluşturan iletişim aracı sunar. Gereken yerde, rutin bakım ve “Sağlıklı Düşünmek” programlarının aynı anda verile- bilmesi amacıyla, Sağlıklı Düşünmek El Kitabı, temel anne ve çocuk sağlığı unsurlarına gönderme yapar. not: Anne ve çocuk sağlığı alanlarında çalışan pek çok toplum sağlığı çalışanı anne beslenmesi, emzirme, uygun tamamla- yıcı beslenme ve aşılama gibi konularda eğitim almıştır. eğer Sağlıklı Düşünmek programını verecek sağlık çalışanı bu tip bir eğitim almamışsa, eğitim programı bu tip bir eğitimle desteklenmelidir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK için Önkoşul Empati ve iyi iletişim becerileri Empati; dikkatli dinlemek, saygı göstermek ve kişinin duygularını ve deneyimlerini anlamak anlamına gelir. Annenin toplum sağlığı çalışanının yanında rahat etmesine, güven duymasına yardımcı olur. Anne toplum sağlığı çalışanının önem verdiğini fark ettiği andan itibaren, onu dinler ve toplum sağlığı çalışanının söylediklerinin etkisi olur. Depresyonda olan bir anneyi bu şekilde dinlemenin, bu annelerin zorlukları anlamalarına ve başa çıkmalarına yardımcı olduğu gös- terilmişti. Anne ve aile toplum sağlığı çalışanına güvendiği takdirde, onlarla birlik olur ve sorunlarını ona anlatarak çözümleri bulmak için birlikte çalışır. Giriş ve TSÇ’Ler iÇin bAşvuru kAynAkLArı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 15 iyi iletişimin ipuçları 1. Toplum sağlığı çalışanları ziyaret için gün içindeki uygun zamanı düşünmelidir. Bu, anne ve aileye danışılarak yapılmalıdır. 2. Toplum sağlığı çalışanları tüm ziyaretlere her zamanki selamlama ile başlamalıdır. Anne ve diğer aile bireylerinin genel sağlığını sorgulamalıdır. Gerçekten ilgilendiklerini göstermelidirler. Bu, anneye toplum sağlığı çalışanının ona değer verdiğini gösterir. 3. Toplum sağlığı çalışanı, anne/aileye sohbetin gizli kalacağını ve annenin mahremiyet hakkı olduğunu vurgulamalı- dır. 4. Birçok ortamda, çoğu kez anneyi tek başına veya özel bir ortamda görmek mümkün değildir. Sağlık çalışanı diğerlerinin orada bulunmasını onaylamalı (onları o ziyarette görmeyi beklemese bile) ve onları selamlamalıdır. Eğer katılmak istiyorlarsa tartışmaya onları da katmalıdır. Aile bireyleri toplum sağlığı çalışanının ziyaretinin hem anne hem de çocuklarının yararına olduğunu bilmelidir. Bunu ancak toplum sağlığı çalışanı bu konuyla ilgili onlarla etkin bir şekilde iletişime geçerse anlarlar. Güvendikleri andan itibaren toplum sağlığı çalışanına daha çok yer vereceklerdir. 5. Toplum sağlığı çalışanı oturma düzeninin farkında olmalıdır. Her zaman annenin seviyesinde oturmalıdır. Her zaman yumuşak ve arkadaşça bir tonda konuşmalıdır. 6. Toplum sağlığı çalışanı, kendi çocuğunun sağlığı ve gelişimi için annenin en yetkin kişi olduğunu vurgulamalıdır. Sonuçta çocuğunu doğuran ve onunla en çok zamanı geçiren kişi annesidir. Toplum sağlığı çalışanı çocuğu için yaptığı en küçük şey dahil, onun her türlü çabasını bol bol övmelidir. 7. Toplum sağlığı çalışanı her ziyarete son ziyaret hakkında konuşarak başlamalıdır. Anneye son ziyarette tartıştıkları konuları ve önerilen etkinlikleri hatırlatmalıdırlar. Annenin o ziyaretteki tartışmayı hatırlayıp hatırlamadığını ve öne- rilen etkinlikleri yapıp yapamadığını sorgulamalıdır. Eğer cevap evetse, ona güzel sözler söylemelidir. Eğer değilse, yargısız, eleştirmeden ve yardımcı olacak bir tarzda neden yapamadığını sormalıdır. Daha sonra, onu dikkatlice dinlemelidir. Annenin dinlenmesi tartışmanın en önemli kısmını oluşturur. Sorunların gerçek nedenlerine ancak dikkatli ve sabırlı dinlemeyle ulaşabilir ve etkin bir ziyaret gerçekleştirebilirler. 8. Toplum sağlığı çalışanı anne ve ailesini ne düşündükleri ve hissettikleri konusunda açık uçlu sorularla açık bir şekilde konuşmaları için cesaretlendirmelidir: örneğin Nasıl hissediyorsun? Son görüştüğümüzden beri nasıl hisse- diyorsun? 9. Anneyi dinledikten sonra, onun sorunlarından ne anladığını özetlemelidir. Bu şekilde, kadın toplum sağlığı çalışa- nının onu dinlediğini ve sorunlarını anlamak için çaba gösterdiğini bilecektir. Sorununu doğru anlamadıysa toplum sağlığı çalışanını düzeltmek için şansı olacaktır. 10. Kültürel olarak kabul görüyorsa, toplum sağlığı çalışanı konuşurken anne ve aile bireyleriyle göz teması kurmalıdır. Başkalarını dinlerken ve kendi görüşlerini anlatırken göz teması kurmak dürüstlük ve samimiyeti ifade eder. Ayrıca, başını sallamak gibi sözel olmayan ipuçları veya iyi, çok iyi gibi kelimeler kullanmak iletişimi etkin kılar. 11. Bazı anneler ve aileler hassas meseleler hakkında konuşmayı çok zor bulabilir. Annelerin ve ailelerin değişiklik gös- termediği zamanlarda toplum sağlığı çalışanı sinirlenebilir. Sonuçlar hemen alınmasa bile olumlu kalmak önemlidir. Olumlu olmak toplum sağlığı çalışanının zorluklara rağmen denemesine yardımcı olur. 12. Tavsiye vermeden önce her zaman önce dinlemeyi hatırla. 13. Son olarak, toplum sağlığı çalışanı anne veya aileye başka sorularının olup olmadığını sormalıdır. Giriş ve TSÇ’Ler iÇin bAşvuru kAynAkLArı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 16 Sağlıklı Düşünmek için ana unsur-Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Sağlıklı Düşünmek, annelerin bulguları ve işlevselliğinde değişiklik yaratmak için BDT stratejilerini (planlar ve etkinlikler) kullanır. Eğitim, toplum sağlığı çalışanlarını BDT terapistlerine dönüştürmez – sadece bu stratejileri perinatal dönemdeki kadınlara günlük işleri dahilinde uygulamalarını sağlar. Toplum sağlığı çalışanlarının uygulamaları için bu bölümde ana hatları çizilen BDT’yi sadece çok basit şekilde anlamaları gerekir. BDT nedir? Biliş düşüncelerimize, davranışlar ise eylemlerimize gönderme yapar. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), faydasız duygular ve istenmeyen eylemlerle (davranışlar) sonuçlanan sağlıksız dü- şünme (biliş) döngüsünü değiştirmeyi amaçlayan kanıta dayalı (bilimsel araştırmalardan gelir) ve yapılandırılmış (adım adım) konuşma terapisidir. Sağlıksız düşünme (bilişler) Şekil 1: İstenmeyen davranışla sonuçlanan faydasız bilişler (düşünceler) döngüsü İstenmeyen eylemler (davranış) Araştırmalar, BDT’nin depresyon, güvensizlik, kendine güven eksikliği, günlük sorunlarını çözememe sorunları olan ve diğer kişilerden destek alamayan kişilerde bu döngüyü kırmada çok etkin olduğunu göstermiştir. Döngü üç yolla kırılabilir: • Düşünme şekillerini değiştirmek— annenin düşünceleri, inançları, görüşleri, tavırları, sanıları, zihinsel imgeleri ve dikkatini daha iyi olana çekme yolları. Bu BDT’nin bilişsel yönüdür. • Annenin, oldukça güçlü olabilen sağlıksız düşünceler ve duyguların faydasız davranışlara yol açabileceği ilişkisini kurmasına yardımcı olmak. • Yukarıdakileri başararak, annenin bebeği büyütürken zorluklar ve fırsatlarla, berrak ve sakin bir zihinle, karşılaşma- sına yardımcı olmak- etkin olacak şekilde harekete geçmek. Bu BDT’nin davranışsal yönüdür. Canlandırma, sağlıksız düşünme şekillerini değiştirmek için kullanılan güçlü bir BDT tekniğidir. Anne gerçek hayattan sağlıksız bilişler ve faydasız davranışlarla son bulan bir imgeyi anımsaması için cesaretlendirilir. Daha sonra daha faydalı olacak şekilde düşünerek bu imgede değişiklik yapması için cesaretlendirilir. Böylece imgeler ve zihinsel canlandırma sözel iletişimi güçlü olmayan kişilerde kullanılabilir. Sağlıklı Düşünmek annelere ve ailelere bu imgeleri zihinlerinde canlandırmaları için dikkatlice uyarlanmış resimleri kullanır. Sağlıklı Düşünmek perinatal dönemdeki annelerin sıklıkla karşılaştıkları sağlık ve psikososyal sorunlarla pratik bir şe- kilde baş etmeleri için net bir yapı ve odak sağlar. İlerlemeyi hızlandırmak için pratik projeler verir. Bu ödevler mümkün olduğunca annenin aktif katılımıyla hazırlanarak oturum sırasında elde edilen sonuçları devam ettirir ve çoğaltır. Giriş ve TSÇ’Ler iÇin bAşvuru kAynAkLArı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 17 Sağlıklı Düşünmek’de bDT ilkeleri nasıl kullanılır? Üç adımda Sağlıklı Düşünmek Sağlıklı Düşünmek BDT ilkelerini 3 basit adıma böler. Her oturum, program boyunca tekrarlanan üç-adımlı yaklaşımı kullanır. Adım 1 Sağlıksız düşünmeyi tanımlamayı öğrenmek: Olumlu düşünmeyi teşvik etmek için, yaşamsal sorunlar veya deneyimler sonucu yavaş yavaş gelişen yaygın görülen faydasız düşünme biçimlerinin farkında olmak önemlidir. Özenle araştırılmış ve kültürel olarak uyarlanmış resimler kullanılarak, anneler bu tip sağlıksız düşünce biçimleri hakkında eğitilir ve onları tanımlamayı öğrenirler. Not: Rehberde resimlenen sağlıksız düşüncelerin bazıları, kişisel düşünce biçimlerinden ziyade, anne ve bebeğin iyilik halini sağlamaya engel olan geleneksel uygulamalar ve davranışlarla ilgilidir. Deneyimlerimiz BDT tekniklerinin kişisel düşünce biçimlerine ek olarak bu tür davranışları da değiştirmeye yardımcı olduğunu göstermektedir. Adım 2 Sağlıksız düşüncenin faydalı düşünce ile yer değiştirilmesi: Sağlıksız düşünce biçimlerinin tanımlanması annelerin nasıl hissettiklerini ve bu şekilde düşündüklerinde nasıl harekete geçtiklerini incelemelerine olanak sağlar. Yeniden kültürel olarak uygun resimler kullanarak müdahale, annelerin bu tür düşüncelerin doğruluğunu sorgulamalarına yardımcı olur ve daha yararlı olan farklı düşünceleri öne sürer. Adım 3 Sağlıklı Düşünmek ve Sağlıklı Davranış çalışmaları: Bu müdahale yöntemi, annelere faydalı düşünce ve daha faydalı davranışları uygulamada yardımcı olmak için etkinlikler önerir. Programın başarılı olması için bu etkinliklerin uygulan- ması önemlidir. Anneler oturumlar arasında ilerlemelerine yardımcı olmak için kendi kişisel ihtiyaçlarına özel hazırlanmış sağlık eğitimi ve diğer konulardaki materyalleri alırlar. Oturumlar arasında etkinlikleri izlemede annelere yardımcı olmak için bir Sağlık Takvimi kullanılır. Üç adımın uygulanmasında esneklik Sağlıksız düşüncelerin tanımlanmasını öğrenmek ve faydalı düşüncelerle değiştirmek-bazı zamanlarda yukarıdaki modelde birinci ve ikinci adımların uygulanması hem toplum sağlığı çalışanları hem de anneler için zor olabilir. Bu gibi durumlarda, toplum sağlığı çalışanları veya annelerin çok zorlanması gerekli değildir. Birinci ve ikinci adımlar aşağıdaki şekilde basitleştirilebilir: Toplum sağlığı çalışanı annelerin ve ailelerin dikkatini resimlerdeki karakterlere çekebilir, sadece iki gruptaki resimlerdeki düşünce ve bunu izleyen davranışlardaki farklılıkları vurgulayıp orada bırakır. Bu şekilde, toplum sağlığı çalışanı, farklı düşünce ve davranış yollarının tohumlarını eker ve hızlıca üçüncü adıma; örneğin istenen davranış veya hareketlerin uygulamasına geçer. Üçüncü adımda tarif edildiği üzere; etkinliklerin ve uygulama çalışmasının (Sağlıklı Davranmak) yapılandırılmış olarak sürdürülmesi için annenin cesaretlendirilmesi; bu etkinlikler için anneye aile desteğinin sağlanması; bu etkinlikleri sürdü- rürken karşılaştığı sorunları aşması için ona yardımcı olunması ve annenin attığı her küçük adımda onun cesaretlendiril- mesi depresyonun yönetiminde çok güçlü yöntemlerdendir. Toplu olarak, bu yöntemler bazen Davranışsal Etkinleştirme olarak adlandırılır. Giriş ve TSÇ’Ler iÇin bAşvuru kAynAkLArı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 18 Davranışsal Etkinleştirme faydasız düşüncenin değiştirilmesine daha az dayalıdır (Birinci ve ikinci adım) ve çoğunlukla annenin daha faydalı davranışları uygulamasına ağırlık verir (Adım 3). Böylece, Sağlıklı Düşünmek anneler ve ailelerin ihtiyaçlarına göre kişiye özel esnek bir yaklaşım sunar. Anneler ve ailelerin kişisel ihtiyaçlarına özel Sağlıklı Düşünmek stratejilerinin uyarlanması “Sağlıklı Düşünmek” depresyonun yönetiminde yardımcı olabilecek kanıta dayalı (bakınız bölüm A) birçok yöntem kul- lanır. Toplum sağlığı çalışanı deneyim kazandıkça anneye özel veya en çok ihtiyacı olanlara en fazla yarar sağlayacak yöntemleri planlayabilir. Örneğin bazı annelerde en değerli olan sosyal ağların tekrar etkinleştirilmesi iken, diğerlerinde en çok ihtiyaç duyulan kendi kişisel sağlığına dikkat etmek olabilir. Bazı aileler psiko-eğitimde ayrıca dikkate gereksinim duyacaktır, örneğin her oturumda anne ve çocuk sağlığı için annenin psikososyal sıkıntısının önemini tekrar etmek için biraz zaman harcamak gerekebilir. Toplum sağlığı çalışanı “Sağlıklı Düşünmek” stratejilerini anne ve ailenin kişisel ihtiyaçlarına göre uyarlamalıdır. Her oturum arasında önerilen birkaç etkinlik (Uygulama Çalışması) vardır. Tüm etkinliklerin her anne tarafından eksiksiz uygulanması gerekmez. Sadece 1 veya 2 etkinlik yapılsa bile, anne çabası için bolca övülmeli ve diğer etkinlikler için cesaretlendirilmelidir. Toplum sağlığı çalışanı anne ve aileye bu etkinlikleri gerçekleştirirken karşılaştıkları sorun ve engelleri aşmak için önerilerle yardımcı olmalıdır. Aile üyelerinin, özellikle eşinin anneyi desteklemede önemli rolü vardır. Ailenin cesaretlendirmesi ve desteği annenin daha iyi bir ruhsal duruma ulaşması için hayati önem taşır. Toplum sağlığı çalışanı aileyi, özellikle eşi anneye pratik yardım sağlamaları ve onu eleştirmek veya suçlamaktan kaçınmaları konusunda cesaretlendirmelidir. ‘Sağlıklı Düşünme’nin modüler yapısı Üç alan Sağlıklı Düşünme’nin gebeliğin ikinci veya üçüncü üç aylık döneminden bebeğin birinci yaşını içerecek dönemi kapsayan bir tanıtım oturumu ve onu takip eden 5 modülü bulunur. Oturumların içeriği ve annenin etkinlikleri, bebeğin yaşı, gelişim dönemi ve her evrede annenin ihtiyaçlarına göre uyarlanır. Her modül 3 oturumdan oluşur, her oturum gebelik ve doğum sonrası anne ve bebek sağlığıyla ilişkili üç alanı kapsar: annenin kişisel iyilik hali, anne-bebek ilişkisi, diğer önemli kişilerle ilişkisi ve onlardan gördüğü destek. Her oturum annenin bu 3 alanı başarabilmesi için ‘Sağlıklı Düşünme’nin 3 adımını dahil eder. • Annenin iyilik hali: Depresyonda olan veya stres altında olan anneler genellikle kendi sağlıklarını ihmal eder, örneğin beslenmeleri, dinlenmeleri. Çoğu kez, kendileri veya çocukları için uygun sağlık bakımını araştıracak enerji veya motivasyona sahip değildirler. Sağlıklarını daha da bozacak ve depresyonu daha da kötüleştirecek bir hareketsizlik kısır döngüsüne kapılırlar. Bu durum aynı zamanda bebekte düşük doğum ağırlığı ve diğer sağlık sorunlarının riskini arttırır. Her modül annenin kişisel sağlığını ele alan bir oturum içerir. • Anne-bebek ilişkisi: Anne-bebek ilişkisi bebeğin duygusal ihtiyaçlarına uygun yanıt verme, sık fiziksel temas, göz kontağı kurma, sözel iletişim ve oyuncaklar, resimler, kitaplar yoluyla çocuk için uyarıcı bir fiziksel ortam sağlan- masını içerir. Benzer şekilde, meme ucunu uygun şekilde verme ve çekme gibi beslenme davranışı (emzirme ve biberon), besleme sırasında olumlu duygulanım, besleyici gıdalar (şeker gibi rahatlatıcı gıdalar yerine) sağlamak da bu etkileşimin bir parçasıdır ve bebek ile küçük çocuğun büyümesine önemli katkıda bulunur. Karşılıklı ilişkinin kalitesi hem anne hem bebeğin ideal sağlığı için önemlidir. Her modül anne-bebek ilişkisini ele alan bir oturum içerir. Giriş ve TSÇ’Ler iÇin bAşvuru kAynAkLArı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 19 • Anne ve bebeğin çevresindeki kişilerle ilişkisi: Araştırmalar anneye sağlanan sosyal ağ veya destek sistemlerinin annenin ruhsal durumu, genel sağlığı ve bebeğine sağladığı bakımın kalitesini belirlemede önemli olduğunu gös- termektedir. Sosyal destek; yakın çevreye karşı toplum olarak ayrılabilir. Yakın çevre desteği ev halkı üyelerinden (eş, kayın valide, kayınpeder) gelirken, toplum desteği komşular veya toplumdaki derneklerden, hatta sağlık çalışanlarından gelir. Evlilik, dini veya kültürel kurumlar, toplum merkezleri gibi sosyal yapılar destek sistemleri olarak işleyebilir. Stresli veya depresyondaki anneler sosyal paylaşım ağlarını devreye sokmak ve sürdürmekte zorlanabilirler. Her modül anne ve bebeğin sosyal desteğini ele alan bir oturum içerir. Sağlıklı Düşünmek oturumları için önerilen zaman çizelgesi Sağlıklı Düşünmek oturumları için önerilen zaman çizelgesi Tablo 1’de gösterilmektedir. Program değiştirilerek oturumlar toplum sağlığı çalışanının rutin ziyaretleriyle birleştirilebilir. Tanıtım oturumu 1 veya 2 ev ziyaretiyle yapılabilir. Oturumların zamanlaması toplum sağlığı çalışanlarının rutin ziyaret şemasına uyacak şekilde değiştirilebilir. Her oturum 45 dakika ile 1 saat arasında sürebilir. MODÜLLER OTURUMLAR İDEAL SIKLIK YAKLAŞIK DÖNEMLER Tanıtım oturumu Açılış oturumu 1 veya 2 ziyarette yapılır Prenatal 14 – 40. haftalar Modül 1 Bebeğe hazırlık Oturum 1.1-1.3 Haftalık Prenatal 14 – 40. haftalar Modül 2 Bebeğin gelişi Oturum 2.1-2.2-7 İki haftada bir Postnatal 3-5. haftalar Modül 3 Erken süt çocukluğu Oturum 3.1- 3.3 Aylık Postnatal 2-4. aylar Modül 4 Orta süt çocukluğu Oturum 4.1- 4.3 Aylık Postnatal 5-7. aylar Modül 5 Geç süt çocukluğu Oturum 5.1- 5.3 Aylık Postnatal 8-10. aylar Tablo 1: “Sağlıklı Düşünmek” oturumlarının zaman çizelgesi Giriş ve TSÇ’Ler iÇin bAşvuru kAynAkLArı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 20 Sağlıklı Düşünmek oturumunun yapısı Tanıtım oturumu sonrasında, her oturum toplum sağlığı çalışanının anne ve aileyle yürüteceği 4 göreve bölünür. GÖREV 1: Önceki oturumdaki ana noktaların gözden geçirilmesi GÖREV 3: Oturum için belirlenmiş alana odaklanarak SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK için 3 adımın yürütülmesi GÖREV 2: Ruhsal Durum Çizelgesinin gözden geçirilmesi GÖREV 4: Oturumlar arasında uygulama çalışmasının açıklanması Sağlıklı Düşünmek gereçleri Başvuru Kitabı Giriş bölümünü okuduğunuz El Kitabı sağlık çalışanının her oturumu yürütmesi için gerekli yönergeleri net olarak ba- samak basamak vermektedir. Böylece, El Kitabı aynı zamanda eğitim rehberi amacıyla kullanılabilir. Programın teorik gerekçesini açıklar, toplum sağlığı çalışanları için kaynak olarak işe yarar, eğitim ve programın denetlenmesi için temel oluşturur. Sağlık Takvimi Annenin kendini gözlemlemesi ve oturumlar arasında etkinlik çalışmalarını yapması gereklidir. Her oturumun resimli ve sözel ana noktalarını içeren takvim, oturumlar arasında programın takip edilmesinde anne ve onu destekleyen aile bireyleri için görsel betimleme yapmakta işe yarar. Aynı zamanda takvimin, annenin kendini ve bebeğinin ilerlemesini program boyunca çizelge ile göstermesine yardım eden izlem araçları vardır. İdeal olan, açılış oturumunda Sağlık Tak- viminin bir kopyasının anneye verilmesidir. Sağlık Takvimi sağlık çalışanı için, oturumu yapılandırılmış olarak yürütmesine izin veren bir yardımcıdır. Başvuru Kitabı eğitim ve denetim için ayrıntılı bir rehber iken, Sağlık Takvimi belirli bir oturum için ana noktaları içerir ve toplum sağlığı çalışanının oturumu yürütmesi için gereken tek araçtır. Oturumların tüm annelere aynı şekilde uygulanması önemlidir. Hem sağlık çalışanlarının hem de annelerin mümkün olduğunca verilen talimatlara uymasının sağlanması da önemlidir. Sağlık Takvimi annenin sadece kendi ilerlemesini çizelge halinde görmesine yardımcı olmayacak, aynı zamanda sağlık çalışanının programın uygun şekilde yürütülmesini sağlamasına yardımcı olacaktır. D SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK UYGULAMASI İÇİN EĞİTİM VE DENETİM GEREKSİNİMLERİ Toplum sağlığı çalışanının eğitimi “Sağlıklı Düşünmek” programıyla bütünleştirilecek şekilde kişiye özel yapılabilir. Aşa- ğıdaki yönergelere eğitim ve denetim programının tasarımı sırasında dikkat edilmelidir. • Eğitim süresi 5 günden kısa olmamalıdır. Hedef süre 10 gündür. • Eğitim ideal olarak 15 katılımcıyı geçmeyecek şekilde küçük gruplarla yapılmalıdır. Giriş ve TSÇ’Ler iÇin bAşvuru kAynAkLArı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 21 • Eğitim ideal olarak çift eğitici ile yürütülmelidir. • Eğitici/denetici ideal olarak “Sağlıklı Düşünmek” eğitimini kendisi almış olmalı ve denetim altında 12 ay boyunca toplumda uygulamış olmalıdır. Ruh sağlığı alanında çalışmış olmak veya BDT uzmanlığı gerekmez. Eğitim şunları içermelidir: • Bu bölümde ana hatları belirtilen temel kavramların tanıtıldığı kısa dersler. • Temel kavramlar üzerine grup tartışmaları. • Rol oynama – bu eğitimin en önemli kısmıdır. Toplum sağlığı çalışanları her oturumla ilişkili görevleri uygulamak için ikili olarak çalışmalıdır. Denetim yönergeleri şunları içerir: • Denetim uygulamanın en önemli kısmı oluşturur. Denetimin en az ayda bir kez yapılması önerilir ve her denetim oturumu yarım gün olmalıdır. • İdeal olarak SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK eğitimini kendileri almış ve denetim altında toplumda 12 ay uygulamış olan eğiticiler/denetleyiciler tarafından yürütülmelidir. • Denetleyiciler, sağlık çalışanları ve denetleyicilerin zor sorunlara özgü çözümler üretmek ve deneyimlerini, gözlem- lerini paylaşmaya olanak sağlamak için beyin fırtınası oturumlarına olanak sağlamalıdır. • Faydalı olduğu yerlerde geleneksel bilgeliğin ve yöreye özgü tabirler kullanılması konusunda teşvik edilmelidir. • Toplum sağlığı çalışanlarının zorlukları paylaşmalarına ve başarıları takdir etmelerine izin verilmelidir. • Sağlıklı Düşünmek programının tasarlandığı şekilde verilmesi önemlidir. Toplum sağlığı çalışanı, denetim sırasında temel ilkeleri ve becerileri yeniden gözden geçirmeye devam eder. Bu, denetleyicilerin toplum sağlığı çalışanlarını günlük “Sağlıklı Düşünmek” uygulamalarından kısa rol yapmalarla çeşitli senaryoları sahnelemelerini istemeleri yoluyla ve ardından toplum sağlığı çalışanının kendi bilgi ve becerileri üzerine düşünmesine olanak sağlayacak şekilde yapılmalıdır. Toplum sağlığı çalışanına yapıcı geri bildirim vermek için denetleyici tarafından basit bir iş listesi kullanılabilir. • Grup tartışmaları ve senaryolarla rol oynamalar için daha fazla zaman ayrılması önemlidir. Dersler, grup tartışmaları ve rol oynamaya kıyasla daha kısa sürmelidir. E SAĞLIKLI DÜŞÜNME’NİN YEREL DURUM VE SİSTEMLERE UYARLANMASI El Kitabının bu baskısı birçok gelişmekte olan ülkelere özgün, düşük gelirli ortamlarda kullanılmak üzere tasarlandı. Kullanılan ilkeler evrenseldir ve yerel duruma uyarlanabilir. Bu, El Kitabının toplum sağlığı çalışanları, anneler ve yerel uzmanlar dahil esas paydaşlarla paylaşılarak ve uyarlama gerektiren yerel ifadeler, çizimler ve etkinliklerle ilgili görüşleri istenerek yapılabilir. Kolaylıkla anlaşılamayan veya yerel kültürde olumsuz ima içeren kelimeler aynı anlama gelen alternatif kelimelerle değiştirilebilir. “Sağlıklı Düşünmek” programının yerel sağlık sistemleriyle birleştirilmesi için uyarlamalar gerekebilir. “Sağlıklı Düşün- mek”, perinatal dönemde toplum sağlığı çalışanları tarafından düzenli ev ziyaretleri içeren tipik toplum merkezli program bağlamında geliştirilmiş ve değerlendirilmiştir. Oturumlar düzenli ev ziyaretleriyle birleştirilecek şekilde tasarlanmıştır. Program etkinliğinin kanıtı, programın 16 ev merkezli oturumla verildiği hâlihazırdaki yapı üzerine kuruludur. Giriş ve TSÇ’Ler iÇin bAşvuru kAynAkLArı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 22 Bu yüzden bu sıklık müdahalenin en uygun dozu olarak değerlendirilmektedir. Müdahalenin, “Sağlıklı Düşünmek” programının denendiğinden farklı diğer sistemlerde de kullanılabileceğinin farkındayız. Kendi ülkelerindeki uygulayıcılar müdahalenin kimi hedeflediğine de karar verebilir. Örneğin, hedef gruplar daha önce depresyon için taranmış anne- leri, yüksek riskli anneleri veya tüm anneleri içerebilir. Bu uygulama zamanlama, sıklık, süre ve toplam oturum sayısı anlamında programa ilave uyarlamalar gerektirebilir. Uyarlamalar eğitim verme formatının grup formatı, veya mobil uygulama, elektronik veya kişisel gelişim platformlarına değiştirilmesini gerektirebilir. Temel ilkelere ve müdahalenin do- zuna bağlı kalındığı sürece buna izin verilebilir. İlerideki baskıların bu tür uyarlamaları kapsaması için, bu değişikliklerin belgelenmesi ve sonuçların raporlanması arzu edilir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK OTURUMLARININ YÜRÜTÜLMESİ TOPLuM SAĞLıĞı ÇALışAnLArı iÇin ADıM ADıM reHber

AÇILIŞ OTURUMU AiLenin kATıLıMının SAĞLAnMASı & SAĞLıkLı DÜşÜnMek PrOGrAMının TAnıTıLMASı AÇıLış OTuruMu ¦ AiLenin kATıLıMının SAĞLAnMASı & SAĞLıkLı DÜşÜnMek PrOGrAMının TAnıTıLMASı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 26 Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı psiko-eğitimin verilmesi ve anne ile ailenin programa katılımının sağlanmasıdır. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK yaklaşımı ve onun içerikleri açıklanacaktır. İleri oturumlar için temel kurallar belirlenecektir. Oturum için gerekli etkinlikler uygulanacak ve uygulama çalışması verilecektir. Bu oturum programı anne ve aileye tanıştıracağı için, düzgün bir şekilde sunulması amacıyla yaklaşık bir saat ayırmak önemlidir. Mümkünse aile bireyleri (özellikle eş, kayınvalide ve kadının annesi) dahil edilmelidir. iyi iletişimin önemi hatırlanmalıdır. GÖREV 1 İlk görüşme Bu önemlidir. Anne ve ailenin katılımının sağlanması için programın çocuğa yararları ile başlamayı faydalı bulabilirsiniz. Toplumun kalkınmasının bir sonraki neslin sağlıklı olmasına bağlı olduğunu söyleyerek başlayabilirsiniz. Eğer çocukları- mız sağlıklı ve zekiyse, yaşamın güçlükleri ile başa çıkabilir, aile ve toplumun en değerli varlığı olurlar. Okula gittiklerinde, daha etkin öğrenebileceklerdir. Çiftçi olurlarsa, daha üretken olabilirler. Sağlıklı bir gelecek için, anne karnında ve yaşa- mın birinci yılında, bebek özel bakım gerektirir. Geleceğin temelleri o zaman atılır. Annenin psikososyal iyilik halinin önemini, bu dönemde bebeğin sağlık ve gelişimi için annenin esas olduğunu, onun fiziksel ve ruhsal sağlığının bebeğin nasıl gelişeceğini belirlediğini, vurgulayarak anlatın. Anne ve bebeğin iyilik halinin sağlanması için tüm ailenin desteği önemlidir. Küçümseyici olmayın. Ailenin muhtemelen çocuk büyütmenin birçok yolunu bildiğini ve bazı yeni fikirler paylaşacağınızı (zorla kabul ettirmek değil) söyleyin. AÇıLış OTuruMu ¦ AiLenin kATıLıMının SAĞLAnMASı & SAĞLıkLı DÜşÜnMek PrOGrAMının TAnıTıLMASı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 27 GÖREV 2 Sağlıklı düşünmenin 3 alanını tanıtın resim A Takip eden yıl içerisinde anne, bebek ve aileyle 15 kere bir araya geleceğinizi anlatın. Anneye Resim A’yı gösterin. Yukarı orta baloncuğa odaklanmasını isteyin. Stresli annelerin çoğu kez kendi sağlıklarını, örneğin; beslenmeleri ve dinlemeleri, göz ardı ettiklerini anlatın. Çoğu kez, kendileri veya çocukları için uygun sağlık bakımını araştıracak enerji veya motivasyona sahip değildirler. Sağlıklarını daha da bozacak ve durumlarını daha da kötüleştirecek bir hareketsizlik döngüsüne kapılırlar. Kişisel sağlığın bozukluğu, bebekte düşük doğum ağırlığı ve diğer sağlık sorunlarının riskini arttırır. Bu nedenle, 15 oturumun 5’i annenin kişisel fiziksel ve psikolojik sağlığına odaklanacaktır. Şimdi yukarı sol baloncuğa odaklanmasını isteyin. Anne ve bebek arasındaki ilişkinin kalitesinin, hem anne hem de be- beğin ideal sağlığı için önemli olduğunu açıklayın. Bu ilişkinin boyutları sadece uygun beslemeyi içermez, aynı zamanda bebeğin duygusal ihtiyaçlarına cevap verme, sık fiziksel etkileşim ve çocuk için uyarıcı fiziksel ortamın sağlanmasını içerir. Bu etkinlikler bebek ve küçük çocuğun büyüme ve iyilik haline önemli katkılar sağlar. On beş oturumun 5’i anne-be- bek ilişkisini ele alacaktır. Şimdi yukarı sağ baloncuğa odaklanmasını isteyin. Anneye sunulan sosyal ağ veya destek sisteminin bebeğine sağla- yabileceği bakımın kalitesini belirlemede önemli olduğunu anlatın. Stresli veya depresyondaki anneler çoğu kez sosyal paylaşım ağlarını devreye sokmak ve korumakta zorlanırlar. Bu desteğin kaybedilmesiyle, hem anne hem de bebek stres ve sağlıklarının bozulma riski altındadırlar. Bu nedenle 15 oturumdan 5’i anne ve ailenin mevcut desteği en iyi şekilde kullanmasına yardımcı olacaktır. Alt orta baloncuğa odaklanarak, araştırmaların bu 3 alanın anne ve bebek sağlığı için önemli olduğunu gösterdiğini söyleyin. Anne ve ailenin görüşlerini ve bu alanları önemli bulup bulmadıklarını sorun. Ailenin bu programın nasıl yardımcı olacağını bilmek isteyip istemediklerini sorun. Tartışma için zaman ayırın. Bu, siz ya da aile istiyorsa oturuma ara vermek için doğru zamandır. AÇıLış OTuruMu ¦ AiLenin kATıLıMının SAĞLAnMASı & SAĞLıkLı DÜşÜnMek PrOGrAMının TAnıTıLMASı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 28 GÖREV 3 Ailenin gündemini sorunlardan, çözüm bulmaya değiştirmek resim A resim b Anneye Resim A’yı gösterin. Bunun; hayatın ağırlığı karşısında ezilen bir anne olduğunu söyleyin. Anneye bazen böyle hissedip hissetmediğini sorun. Şimdi ona resim B’yi gösterin. Ondan sorunların ortadan kaybolmadığına dikkat etmesini isteyin. Fakat resimdeki kadın ayağa kalkarak hayatın sorunlarını dengelemeye çalışıyor. Resimde kutu ile gösterilen bu programın annelerin bunu başarmaya çalışması için tasarlandığını açıklayın. Bu programın hayatın sorunlarını ortadan kaldıramayacağını açıklayın. Program parasal destek veya ilaç sunmaz. Ancak annelere ve ailelere, anne ve bebeğin daha sağlıklı olması için yardımcı olabilir. Hayatın sorunları gitmeyecek ama bir süre sonra daha kolay yönetilebilir görünebilir. Anneye resimlere bakması için zaman verin. Çok yol gösterici olmayın. Aile üyelerine fikirlerini seslendirme fırsatı verin. Bu aşamada karşı çıkmayın. Güler yüzle dinleyin. Şimdi anne ve aileye, “Sağlıklı Düşünmek” programının çözüm üretmelerine nasıl yardımcı olabileceği hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyip istemediklerini sorun. GÖREV 4 Her oturumda kullanılacak Bilişsel Davranışçı Terapisi’nin temel prensiplerinin tanıtılması Her hareketin zihnimizde bir düşünce olarak başladığını açıklayın. Düşünce genellikle duygularımızı, eylemlerimizi ve davranışlarımızı belirler. Ondan sonra davranışların sonuçları vardır. Olanların, özellikle gebelik ve doğumla ilgili streslerin birçok annenin düşünce tarzlarını etkileyebileceğini, böylece hayatın sorunlarıyla başa çıkılmasının zor görünebileceğini açıklayın. Bu sağlıksız düşünce biçimleri özellikle tartışılan 3 alanı, yani kişisel sağlık, anne-bebek etkileşimi ve başkalarıyla olan ilişkiyi etkilemektedir. Bu düşünce biçimlerini değiştirmenin zorlaşması ve ortaya çıkan duyguların ve davranışların bu üç alanda istenmeyen etkilere yol açmaya başlaması durumunda yardım gerekli olabilir. Bu program annelerin sağlıksız düşünce tarzlarını ve davranışlarını olumlu olanlarla değiştirmelerine yardımcı olabilir, böylece bebeği yetiştirmek gibi hayati görevlerle baş etmesi kolaylaşır. Bu 3 adımda yapılır: AÇıLış OTuruMu ¦ AiLenin kATıLıMının SAĞLAnMASı & SAĞLıkLı DÜşÜnMek PrOGrAMının TAnıTıLMASı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 29 Adım 1 Sağlıksız düşünceleri tanımlamayı öğrenmek Anneden bu aşamanın sembolü olan resim A’ya, odaklanmasını isteyin. Sağlıklı düşünmeyi teşvik etmek için yaygın sağlıksız düşünce biçimle- rinin farkında olmanın önemli olduğunu açıklayın. Bilim adamları, bizim gibi binlerce sıradan insanın üzerinde araştırma yaparak, aşağıdaki sağlıksız düşünce biçimlerini tanımlamışlardır. Anneyi sağlıksız düşün- celeri tanımlamak için aşağıdaki sembolü tanımasını ve 1. kutuda yer alan aşağıdaki örnekleri incelemesini sağlayın. Anneye, bu düşünceler ve bunların etkileri hakkında oturumun ilerleyen saatlerinde biraz daha konuşacağımızı anlatın.resim A Kutu 1 SEMBOL SAĞLIKSIZ DÜŞÜNCE BİÇİMİ TİPİK DÜŞÜNCELER İşler kötü giderse kendini suçlama, hep senin hatan Çocuğum hastalanırsa, bu her zaman benim hatamdır, ben iyi bir anne değilim Kendine kredi vermemesi. İşler iyi giderse şans veya bir başkasının işi Çocuklarımın sağlıklı olması sadece şans Geleceğe kötümser bakış. Kötü şeylerin olacağına inanmak veya tahmin etmek Bu yaz çocuklarımın ishal olmasını hiçbir şey durduramaz Zihin okuma Başkalarının seni nasıl gördüğüne dair sağlıksız bakış Diğerleri hakkımda kötü düşünüyorlar Uçlarda düşünmek Eğer mükemmel olmazsa, denemenin bir anlamı yok Eğitimsiz olduğum için, asla yeterli bir anne olmayacağım Kişinin kendi kabiliyetine inanmaması Bu görevi asla başaramam Denemeden önce pes etmek Bunda iyi değilim AÇıLış OTuruMu ¦ AiLenin kATıLıMının SAĞLAnMASı & SAĞLıkLı DÜşÜnMek PrOGrAMının TAnıTıLMASı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 30 Adım 2 Sağlıksız düşünceyi olumlu veya sağlıklı düşünceye dönüştürmenin öğrenilmesi: Anneden resim B’ye odaklanmasını isteyin. Yukarıdaki sağlıksız dü- şünce biçimlerini tanımlamanın, bu şekilde düşündüğümüzde nasıl hissettiğimizi ve hangi eylemleri gerçekleştirdiğimizi incelememizi sağladığını açıklayın. Program, annenin bu düşüncelerin doğrulu- ğunu sorgulamasına yardımcı olacak ve daha yararlı olan alternatif düşünceler önerecektir. Uygulamayla anne sağlıksız düşünceye meydan okumayı ve bunları sağlıklı düşünceye dönüştürmeyi öğre- nir. Anneyi faydasız veya sağlıksız düşünceyi faydalı veya sağlıklı düşünceye dönüştürmeyi öğrenmesi için sembolü tanımasını sağ- layın. Adım 3 Sağlıklı düşünmek ve davranış çalışmaları: Anneden resim C’ye bakmasını isteyin. Programın, annelere sağlıklı düşünmek ve davranmak konusunda yardımcı olması için etkinlikler ve uygulama çalışmaları önerdiğini açıklayın. Programın başarısı için bu etkinliklerin yürütülmesi gereklidir. Anneler, oturumlar arasında ilerlemelerine yardımcı olacak için kendi ihtiyaçlarına göre hazır- lanmış sağlık eğitimi ve diğer araçları alacaktır. Katılımcının sağlıklı düşünmek ve davranmak üzerine çalışmayı öğrenme sembolünü tanımasına yardımcı olun. Şimdi anneye resim D’yi gösterin. Üç aşamayı özetleyin ve kavramı anlayıp anlamadığını sorun. Program boyunca üç alanın her biri için aynı 3 adımın kullanılacağını açıklayın. Anne ve diğer aile bireylerine soruları olup olmadığını sorun. Sonra programa katılmayı kabul edip etmediklerini sorun. Kabul ederlerse bu oturum için geri kalan dört göreve geçin. Katılmayı düşünmek için daha fazla zamana ihtiyaç duymaları durumunda, oturumu burada sonlandırın ve oturumun geri kalan kısmını yapacak başka bir zaman ayarlayın resim b resim C resim D Sağlıklı düşünmenin üç aşaması AÇıLış OTuruMu ¦ AiLenin kATıLıMının SAĞLAnMASı & SAĞLıkLı DÜşÜnMek PrOGrAMının TAnıTıLMASı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 31 Kural 1 Aktif katılım Programın mali destek veya ilaç sunmadığını, fakat annelere ken- dilerine ve bebeklerine yardım etmesine yardımcı olduğunu açıkla- yın. Program sadece diğer aile bireylerinin desteğiyle, annenin aktif katılımıyla başarılı olabilir. Kural 2 Zamanında hazır olmak Anneye aktif katılım için, oturumlara bağlı kalmanın ve kararlaştırı- lan zamanda hazır olmanın önemli olduğunu açıklayın. Kural 3 Uygulama çalışmasını yapmak Oturumlarda öğrendiklerini uygulamanın gerekli bir adım olduğunu açıklayın. Anne verilen görevleri tamamlamak için elinden gelenin en iyisini yapmalıdır. Bunlar, sonunda kendi iyilik halini ve bebe- ğinkini iyileştirmeye yardımcı olacaktır. Aile üyelerinden anneyi uygulama çalışmasını yaparken desteklemelerini isteyin. Kural 4 Kendinizi iyi hissetmiyorsanız veya eğitimle ile ilgili so- run yaşıyorsanız toplum sağlığı çalışanınıza bildirmek. Anneyi herhangi bir kaygısını sizinle paylaşması için teşvik edin. Kendisini iyi hissetmiyorsa ya da programla ilgili sorun yaşıyorsa size bildirmesini söyleyin. GÖREV 6 Sağlık Takvimi ve uygulama çalışmasının tanıtımı Bu görev de önemlidir. Ayrıca, anne ve ailesinin aktif katılımcı olmaları halinde programın en iyi şekilde çalışacağı mesajını daha da güçlendirir. Anne ve aile üyelerine sağlık takvimini gösterin. Öndeki resimlerin ilk oturumda tartışılanların anımsatıcıları olacağını, diğer yandan izlem çizelgelerinin otu- rumlar arasında anne ve aileye uygulama çalışmasındaki ilerlemeyi izlemeye yardımcı olacağını açıklayın. Takvime zarar verilmemesinin veya kaybedilme- sinin önemli olduğunu çünkü yıl sonunda anne ve bebek sağlığının faydalı bir kaydı olacağını açıklayın. GÖREV 5 Programa katılmak için temel kurallar Her kuralın üzerinden geçerek annenin anladığından ve kabul ettiğinden emin olun. AÇıLış OTuruMu ¦ AiLenin kATıLıMının SAĞLAnMASı & SAĞLıkLı DÜşÜnMek PrOGrAMının TAnıTıLMASı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 32 GÖREV 7 Anneye yardımcı olacak bir aile üyesi veya arkadaşın belirlenmesi Anneden, kendisine etkinlikler ve uygulama çalışmasında yardımcı olabilecek aileden bir veya daha fazla kişiyi belirlemesini isteyin. Programın başarısı için oturumlar arasındaki etkinliklerin gerekli olduğunu hatırlatın. GÖREV 8 0 ve 1 numaralı oturumlar arasındaki uygulama çalışmasını açıklayın Amaç: Anneye düşünce ve duygular arasında bağlantı kurmasını ve oturumlar arasındaki ruh halini, Ruhsal Durum Çizelgesinden izlemeyi öğretin. Yönergeler: RUHSAL DURUM ÇİZELGESİ sağlık takviminin bir parçasını oluşturan izlem araçlarından biridir. Duygusal durumu ‘çok iyi‘den, ‘çok kötü‘ye olmak üzere 5 farklı yüz ifadesiyle temsil eden görsel bir ölçekten oluşmaktadır. Sayfa 27’deki Kutu 1’e dönün. Anneyle birlikte sağlıksız düşünce biçimlerinin üzerinden geçin ve bu düşünce biçimlerinden herhangi birine sahip olup olmadığını sorun. Böyle düşünceleri olduğunda nasıl hissettiğini tartışın. Böyle düşünceleri ve duyguları olduğunda genellikle nasıl davrandığını tartışın. Böyle düşüncelere sahip olduğu en son örneği düşünmesini ve RUHSAL DURUM ÇİZELGE- SİN’E görsel ölçek üzerinden nasıl hissettiğini derecelen- dirmesini isteyin. Anneden, her gün bir kez bu egzersiz üzerinden geç- mesini ve ruh halini ve duygularını o günkü kutuya bir işaret koyarak görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Ondan duygularını ve eylemlerini olumsuz yönde etkileyen düşünce türlerini not etmesini ya da hatırlamasını isteyin. Onları sonraki oturumda tartışacağınızı açıklayın. Anne ve aile üyelerine, bu oturumda tartışılan konular hakkında sorularınız olup olmadığını sorun. Anneye ve aileye bir sonraki ziyaretinizde Modül-1-bebeğe hazırlık konusundaki çalışmalara başlayacağınızı anlatın. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık Takviminde ilgili boşluğa işaretleyin. MODÜL 1 bebeĞe HAZırLık – gebelik SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 34 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı OTURUM 1.1 – ANNENİN KİŞİSEL SAĞLIĞI bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı Sağlıklı Düşünmek ilkelerini gözden geçirmek uygulamaktır. Bu oturum önemlidir, çünkü ilk kez, ilk oturumda uygulanmasında anneye yardım edeceksiniz. Bu oturum önemlidir, çünkü ilk kez, ilk oturumda öğrenilen kavramların pratik bir şekilde uygulanmasında anneye yardım edeceksiniz. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi GÖREV 1 Önceki oturumu gözden geçirin İlk oturumdaki ana noktaları kısaca özetleyin. Bunu, Sağlık Takvimi’ndeki resimleri tartışma odağı olarak kullanarak sırayla yapın. Bu tekrar tekrar yapıldığında aile resimleri kavramlarla ilişkilendirmeye başlayacak ve bunlar oturumlar arasında görsel ipuçları olarak görev yapacak, annenin kendi zihinsel imgelerini oluşturmasına yardımcı olacaktır. GÖREV 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Anneyle Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Son hafta, herhangi bir sağlıksız düşünceyi fark edip etmediğini sorun. Yanıt “evet” ise, ilk adımı başarıyla tamamladığı için övgüde bulunun. Ona bu düşüncelerin nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Dikkatle ve anlayışla dinleyin. Şimdi, bunları alternatif düşüncelerle değiştirmeye çalışıp çalışmadığını sorun. Çalışmadıysa, tartışın, kendisini ve diğer aile üyelerini öneriler öne sürmeleri için teşvik edin. Annenin kişisel fiziksel ve psikolojik sağlığının bebek için önemini kısaca tekrar açıklayın. Bu nedenle öncelikle ele almak istediğiniz alan bu olmalıdır. GÖREV 3 Annenin kişisel sağlığı hakkında Sağlıklı Düşünmek ADIM 1 Annenin kişisel sağlığı hakkında sağlıksız düşünceleri tanımlamayı öğrenmek SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 35 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Sağlık Takvimi’nin ilgili bölümünü kullanarak, anneden resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatmasını isteyin. Bu koşulların neler olabileceğini tartışın, örneğin; yoksulluk, cehalet, ev içi sorunlar. resim A İçinde bulunduğum şartlardan ötürü sağlığımı iyileştirmek için yapabileceğim hiçbir şey yok resim b Çaba göstermenin hiçbir anlamı yok resim b Anne & bebek sağlığının bozulma olasılığı daha fazla Şimdi anneden Resim B’ye odaklanmasını isteyin. Bu sorunların kadında bir umutsuzluk ve çaresizlik haline nasıl yol açtığını tartışın. Şimdi Resim C’ye odaklanın. Pes etmenin sonuçlarını tartışın. Resimdeki kadını suçlamayın. Bunun, stres kaynaklarına ve sorunlarına karşı doğal bir insan tepkisi olduğunu söyleyin. Ancak, düşünme biçimleri ve ilgili duyguları erken tanımlamak, eylem ve sonuçların değiştirilebilmesi için önemlidir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 36 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Şimdi anneye böyle düşünceleri olup olmadığını sorun. Bu, anneyle doğum sürecini konuşmak, nasıl ve hangi hizmetlerin sağlanacağını tartışmak için iyi bir zaman olabilir. Toplum sağlığı çalışanı, DSÖ tarafından yayınlanan Güvenli Çocuk Doğum kontrol listesini de kullanabilir. Bu kontrol listesine erişmek için lütfen bu bağlantıyı takip edin: http://www.who.int/patientsafety/implementation/checklists/childbirth/en/ Gerekirse, anneyi sağlıksız düşünceler, eylemler ve sonuçları ile ilgili aşağıda verilen örneklere yönlendirin. Bu örneklere kendi bölgenizdeki kadınlarla çalışma deneyimlerinizi de ekleyebilirsiniz. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Hasta olmak benim kaderimde var Çaresizlik, hüzün Hiçbir anlamı olmadığı için aşı olmayacağım Anne ve bebek için hastalık (tetanos) riskinin daha fazla olması Benim gibi okur yazar olmayan bir kişi sağlık konularından ne anlar? Güvensizlik, düşük benlik saygısı. Sağlık konularında bilgi edinmek için hiç çaba harcanmaması Hem anne hem de aile için sağlığın bozulma riskinin daha fazla olması Bizim gibi zavallı insanlar işe yaramaz olmak için doğarlar Ümitsizlik. Mevcut kaynaklardan en iyi şekilde yararlanma girişiminde bulunulmaması Sağlığın bozulma riskinin daha fazla olması Genel sağlığım veya gebeliğim benim kontrolümde değil Kendi bulgularına veya sağlığının kötü olduğunu gösteren belirtilere dikkat etmemesi Ciddi sağlık sorunları gelişme riskinin daha fazla olması ADIM 2 Sağlıksız düşünceyi sağlıklı düşünceye dönüştürmenin öğrenilmesi SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 37 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Resim D’ye odaklanarak, altyazıyı sesli okuyun. Resim D’nin Resim A’ya göre daha iyi bir alternatif olup olmadığını tartışın. resim D Sağlığım önemlidir. Seçeneklerim sınırla olsa bile, beslenmemi mevcut olanla iyileştirmeye çalışabilirim resim e Bu konuda sağlık çalışanımız bana yardımcı olabilir resim F Küçük değişiklikler sizin ve bebeğinizin daha sağlıklı olmasını sağlayabilir Resim E’ye odaklanarak, anneye ona yardım etmek için orada olduğu- nuzu anlatın. ‘Ya hep ya hiç’ olarak düşünmemenin önemli olduğunu tartışın. Küçük değişikliklerin (bu programda tartışılacaklar gibi) bile tüm ailenin sağlı- ğında büyük farklar yaratabilir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 38 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Şimdi, annenin 1. adımda ifade etmiş olabileceği kişisel sağlıkla ilgili sağlıksız düşünceleri tartışın. Anneden alternatif düşünceler aklına getirmesini isteyin. Anneye, 1. adımda anlatılan örnekler için alternatif düşünceler düşünmesini isteyin. Eğer anne herhangi bir şey düşüne- miyorsa, onu aşağıdaki alternatif düşünceler, duygular/eylemler ve sonuçlar için harekete yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Kendi sağlığımla ilgilenmek, büyük ölçüde, benim kontrolümde Kişinin sağlık için olumlu şeyler yapmaya gayret göstermesi, Örneğin; aşılama Ölümcül olabilecek bir hastalığa karşı korunma Sağlık konularında bilgi sahibi olmak için eğitim almanız gerekli değildir Sağlıklı yaşam ilkeleri hakkında bilgi sahibi olmak ve ilkelere uymak için aktif çaba göstermek, örneğin dengeli beslenme Anne ve bebeğin daha sağlıklı olması Fakir bir insan bile sağlıklı kalmak için çaba gösterebilir Mevcut kaynakları en iyi şekilde kullanmak için gayret göstermek Anne ve bebeğin daha sağlıklı olması Hamilelikteki sorunlara dikkat etmek ve erken yardım almak benim sorumluluğumdadır ve doktor/sağlık çalışanı/hemşirenin bana yardım etmesine yardımcı olacaktır Sorunların erken belirtilerine dikkat etmek ve aktif olarak yardım istemek Gebelikle ilişkili sorunların azalması SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 39 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve davranış uygulamaları Etkinlik 1 Toplum sağlığı çalışanı olarak annenin beslenmesi hakkında muhtemelen eğitim almışsınızdır. Anneye evde kolayca bulunan besinlerden dengeli bir Beslenme Çizelgesi hazırlamak istediğinizi anlatın. Bu alıştırmaya tüm ailenin katılımını sağlayın. Sağlık Takvimindeki Beslenme Çizelgesini kullanın. Beslenme Çizelgesinin bir örneği aşağıda verilmiştir. Sa- dece evde mevcut olan malzemeleri ekleyin. Dengeli bir beslenmenin pahalı veya aşırı beslenme anlamına gelmediğini açıklayın ZAMAN BESİN MADDELERİNİN SEÇİMİ GÜNLÜK İZLEM 1 2 3 4 5 6 7 KAHVALTI KUŞLUK ÖĞLE YEMEĞİ ÇAY ZAMANI AKŞAM YEMEĞİ UYKUDAN ÖNCE Anne ve çocuk sağlığı alanında çalışan çoğu toplum sağlığı çalışanı anne beslenmesi, emzirme, uygun şekilde sütten kesme ve aşılama gibi alanlarda eğitilir. Sağlıklı Düşünmek programını yürüten sağlık çalışanı böyle bir eğitim almamışsa, o zaman eğitim programının bu tür bir eğitimle tamamlanması gerekir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 40 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Etkinlik 2 Sağlık Takvimi’ni kullanarak, doğmamış bebeğin sağlığı için, anne ve aileyi dinlenme ve gevşemenin ve özellikle ağır nesneleri kaldırmak, tarım işi gibi fiziksel çalışmaları azaltmanın önemi hakkında bilgilendirin. Anneye yavaş nefes alma ve gevşemenin diğer yollarını (yürüyüş, kestirme) öğretin. Anne ve aile üyeleriyle, annenin dinlenme ve gevşeme için zaman ayırmasını sağlayacak şekilde günlük işlerini nasıl organize edeceğini tartışın. Sağlık Takvimi’nde bu süreleri not edin. Anne ve aileye, kişisel sağlık için harcanan kısa bir sürenin daha sağlıklı bir anne ve daha sağlıklı bir bebek anlamına geldiğini hatırlatın. ETKİNLİK TÜRLERİ SIKLIK GÜNLÜK İZLEM 1 2 3 4 5 6 7 YAVAŞ NEFES ALMA Günde 2-3 kez, 10-15 dakika. YÜRÜYÜŞ Günde bir kez, 15-20 dakika. UYKU Kesintisiz gece uykusu ve öğleden sonra bir kestirme Yavaş nefes alma Nefes almayı yavaşlatmak için atılan adımlardan herhangi biri Vücudun gergin olması durumunda gevşetmek (vücudu, kol ve bacakları sallayın, omuzları çevirin, başı nazikçe bir taraftan diğer tarafa hareket ettirin) Karından nefes almak (nefes alırken dışarı ve nefes verirken içeri ittirin). Solunum hızını yavaşlatmak (üç saniye içeri ve üç saniye dışarı). SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 41 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı GÖREV 3 Anneye en yakın aile sağlığı merkezi ve ebelik hizmetleri için yol tarifi verin. Aileye nasıl ulaşacaklarını planlama konu- sunda yardımcı olun. Genel eğitiminizi düşünün ve hamileliğin son üç ayında meydana gelebilecek sorunlar hakkında annelere eğitim verin. Bu tür sorunlar için uygun yardımı nasıl arayacağı konusunda onu bilgilendirin. AİLE SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 42 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Görev 4 Oturumlar arasındaki uygulama çalışmalarını açıklayın Anneye oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikler gerçekleştirmek için elinden gelen tüm çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerini anneyi nazik bir şekilde ikna etmeleri ve zorluk çekerse uyması için yardımcı olmaları konusunda bilgilendirin. Uygulama çalışması 1 Açılış oturumuna gelince, annenin Sağlık Takvimindeki çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini sağlıksız bir şekilde etkileyen dü- şünce türlerini not etmesini veya hatırlamasını isteyin. Onları bir sonraki oturumda tartışacağınızı açıklayın. Uygulama çalışması 2 Yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip edin. Anne bunu, her gün kutuya işaret koyarak beslenmesini izlemelidir. Uygulama çalışması 3 Haftanın geri kalanında bu oturumda hazırlanan Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini takip edin. Anne bunu, her gün kutuya işaret koyarak izlemelidir. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık Takvimi’ne işaretleyin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 43 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi OTURUM 1.2 – ANNENİN BEBEKLE İLİŞKİSİ Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı, ilk oturumdaki ilerlemeyi gözden geçirmek ve Sağlıklı Düşünmek yaklaşımını annenin doğmamış bebeğiyle olan ilişkisine uygulamaktır. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi İyi iletişimin önemini hatırlayın. Görev 1 Önceki oturumu gözden geçirin Bir önceki oturumdaki ana noktaları özetleyin. Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Anneyle Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Son hafta, kendi kişisel sağlığıyla ilgili herhangi bir sağlıksız düşünce fark edip etmediğini sorun. Yanıt “evet” ise, ilk adımı başarıyla tamamladığı için övgüde bulunun. Ona bu düşüncelerin nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Dikkatle ve anlayışla dinleyin. Şimdi, bunları alternatif düşüncelerle değiştirmeye çalışıp çalışmadığını sorun. Çalışmadıysa, tartışın ve kendisini ve diğer aile üyelerini öneriler öne sürmeleri için teşvik edin. Görev 3 Annenin bebeğiyle ilişkisi hakkında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK ADIM 1 Annenin bebeğiyle ilişkisi hakkında sağlıksız düşünceleri tanım- lamayı öğrenmek Şimdi, anneye, anne ve çocuk sağlığı için ikinci önemli alanda bu adımları kullanmasına yardım edeceğinizi söyleyin. Anne ve çocuk sağlığı açısında annenin bebekle olan ilişkisinin önemini kısaca açıklayın. Çocuk anne karnındayken ilişkinin gelişmeye başladığını açıklayın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 44 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Şimdi annenin Resim B’ye odaklanmasını isteyin. Bu duyguların kadında nasıl bir suçluluk duygusuna yol açtığını tartışın. Şimdi Resim C’ye odaklanın. Bu duygunun nasıl kendini suçlama duygularına yol açtığını tartışın. Bu duyguların yarattığı stres anne ve bebek için zararlıdır. Birçok annede bu duyguların stres ve sorunlara yanıt olarak gelişebileceğini söyleyin. Buna rağmen, düşünme biçimleri ve ilgili duyguları erkenden tanımlamak, sonuçta ortaya çıkan davranışları değiştirebilmesi açısından önemlidir. Sağlık Takviminin ilgili bölümünü kullanarak, anneden Resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatmasını isteyin. Bazen böyle duyguların olmasının normal olduğunu, ancak bunlar sürekli zihnini meşgul ederse sorun olacağını tartışın. resim A Doğmamış bebeğime karşı herhangi bir olumlu duygu beslemiyorum- kötü bir anne olmalıyım resim b Kendimi çok kötü hissediyorum resim C Doğduktan sonra bebeğe karşı olumlu duygu beslemek daha zor olabilir SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 45 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Şimdi anneye böyle düşünceleri olup olmadığını sorun. Sağlık Takviminde verilen alana bunları not edin. Gerekirse, anneyi aşağıda verilen sağlıksız düşünce, eylem ve sonuçlar örneklerine yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Bebek kendiliğinden büyüyor. Bebek daha doğmadan onunla İlgilenmeme gerek yok Bebeğin prenatal gelişimini önemsememek Bebeğin uygun bir prenatal ortamı olmayabilir Gerilim ve kaygı bebeğime zarar vermez. Stresini azaltmak için çaba göstermemek. Bebeğin sağlığı etkilenir Kendimle ilgili sıkıntıya giremem, sadece bebeği düşünmeliyim Kendine ve doğmamış bebeğine bakmak için hiç çaba harcamamak Hem anne hem bebekte bozulmuş sağlık riski. Bebeğimle bir ilişki hissetmiyorum. O doğduğunda gerçekleşecek. Doğmamış bebeğinizle bir bağ kurmaya çalışmamak Bebek doğduğunda bir bağma kurmada daha çok zorlanma resim D Baştan itibaren olumlu duygunun var olmasına gerek yok. Zamanla gelişmesini de bekleyebilirim ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi sağlıklı düşünmeye dönüştürmenin öğrenilmesi Resim D’ye odaklanarak, alt yazıyı sesli okuyun. Resim D’nin, Resim A’ya göre daha iyi bir alternatif olup olmadığını tartışın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 46 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi resim e Küçük adımlarla ilerlemek, bebeğe karşı olumlu duygular geliştirmeye yardımcı olacaktır. resim F Doğduktan sonra bebekle olumlu bağ kurmak daha kolay Böyle alternatif duygular, suçluluk duygusunu azaltmaya yardımcı olabilir. Bu stresi azaltılarak anne, doğmamış bebeğinin gelişimine yardımcı olur. Oturumun sonraki bölümlerinde annenin doğmamış bebekle olan ilişkisini kurmak için hangi adımları atabileceğini tartışacağınızı söyleyin. Utanıp bu tür duyguları gizlememenin önemli olduğunu tartışın. Ailenin, hamilelikle ilgili tepkilerinin, kadının doğmamış bebeğe karşı nasıl hissettiğini etkileyeceğini anlamalarına yardımcı olun. Şimdi, annenin 1. adımda ifade etmiş olabileceği sağlıksız düşünceleri tartışın. Annenin (ve ailenin) bunlara alternatif düşüncüler düşünmesini isteyin. Bu önerileri not edin. Anneden, 1. adımda anlatılan örnekler için alternatif düşünceler düşünmesini isteyin. Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki alternatif düşünce, duygu/eylem ve sonuçlara yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Benim doğmamış bebeğimin de bakımıma ihtiyacı var Bebeğin ihtiyaçlarına etkin dikkat Sağlıklı bebek doğar Zorluklarıma rağmen, bebeğim için gerginlik ve kaygımı azaltmaya çalışmalıyım Gevşetici etkinliklerle zorluklarla başa çıkmaya ve gerginliği azaltmaya çalışmak Anne ve bebeğin sağlığı üzerinde olumlu etkiler Kendim için değilse bile, bebeğimin iyiliği için sağlığıma göz kulak olmam gerekiyor Sağlığıma göz kulak olma çabaları Sağlıklı anne ve bebek. Denersem, bebeğimle derin bir bağ kurabilirim Bir bağ geliştirmek için etkin çaba sarf etmek Güçlü ve sağlıklı anne- bebek ilişkisi SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 47 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve davranmak üzerine uygulamaları Etkinlik 1 Beslenme Çizelgesini kontrol edin. Annenin çizelgeyi uygularken karşılaşmış olabileceği sorunları tartışın. Eğer anne isterse, çizelgedeki maddeleri değiştirin. Kısmen de olsa, çizelgeyi takip edebilmişse, anne ve aileyi bol bol övün. Etkinlik 2 Dinlenme ve Gevşeme İzlem Çizelgesini kontrol edin. Annenin çizelgeyi uygularken karşılaşmış olabileceği sorunları tartışın. Gerektiğinde değiştirin. Doğmamış bebeği hakkında hissettiklerine yardımcı olabilecek, aşağıdaki gevşetici etkinlikleri, ekleyin veya yerine koyun. ŞARKI SÖYLEMEK VEYA NİNNİ MIRILDANMAK VE BEBEĞİN UYKUYA DALDIĞINI GÖZÜNDE CANLANDIRMAK Her gün 3 veya 4 kez YAVAŞ NEFES ALMA Günde bir kez, örneğin; yatmadan önce Etkinlik 3 Anneleri, gebeliğin son üç ayında meydana gelebilecek sorunlar konusunda eğitin. Bu sorunlar için uygun yardımı nasıl talep edeceği konusunda onu bilgilendirin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 48 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Görev 4 Oturumlar arasındaki uygulama çalışmalarını açıklayın Anneye, oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için elinden gelen çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerini anneyi nazik bir şekilde ikna etmeleri ve zorluk çekerse uyması için yardımcı olmaları konusunda bilgilendirin. Uygulama çalışması 1 Önceki oturumda olduğu gibi, anneden Sağlık Takvimi’nde yer alan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini sağlıksız bir şekilde etkileyen en sık düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlamasını isteyin. Onları bir sonraki oturumda tartışacağınızı açıklayın. Uygulama çalışması 2 Yardımlarınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip edin. Anne beslenmesini, her gün kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 3 Haftanın geri kalanında bu oturumda hazırlanan Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini takip edin. Anne bunu, her gün kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık Takviminde işaretleyin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 49 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi OTURUM 1.3 – ANNENİN ÇEVRESİNDEKİ KİŞİLERLE İLİŞKİSİ Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı, son oturumdan itibaren ilerlemeyi gözden geçirmek ve SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK yaklaşımını anne- nin çevresindeki insanlarla (örneğin yakın ailesi, akrabaları, arkadaşları ve toplum) olan ilişkisine uygulamaktır. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi İyi iletişimin önemini hatırlayın. Görev 1 Önceki oturumun gözden geçirilmesi Bir önceki oturumdaki ana noktaların özetlenmesi Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesinin gözden geçirilmesi Anneyle birlikte Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Geçen hafta bebeğiyle olan ilişkisi hakkında herhangi bir sağlıksız düşüncenin farkına varıp varmadığını sorun. Eğer fark ettiyse, ilk adımı başarıyla tamamladığı için onu övün. Bunları not alın. Ona bu düşüncelerin nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Dikkatle ve anlayışla dinleyin. Şimdi, bunları alternatif düşüncelerle değiştirmeye çalışıp çalışmadığını sorun. Çalışmadıysa, tartışın ve kendini ve diğer aile bireylerini önerilerde bulunmaya teşvik edin. ADIM 1 Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi hakkında sağlıksız düşünceleri tanımlamayı öğrenmek Görev 3 Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi hakkında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK Şimdi, annenin, anne ve çocuk sağlığı için üçüncü önemli alanda, yani annenin çevresindeki kişilerle ilişkisinde, bu adımları kullanmasına yardımcı olacağınızı söyleyin. Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisinin önemini kısaca açıklayın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 50 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Sağlık Takvimi’nin ilgili bölümünü kullanarak, anneden, Resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatmasını isteyin. Bazen böyle duygularının olmasının normal olduğunu, ancak bunlar sürekli zihnini meşgul ederse bir sorun teşkil ettiğini tartışın. resim b İnsanlarla tanışmak umrumda değil resim C Anne ve bebek için sosyal destek eksikliği resim A İnsanlar beni umursamıyor Şimdi anneden Resim B’ye odaklanmasını isteyin. Bu duyguların kadında sosyal olarak geri çekilmesine nasıl yol açabileceğini tartışın. Şimdi Resim C’ye odaklanın. Anne ve çevresindeki önemli insanlar arasındaki kötü duygu döngüsünün nasıl gelişebileceğini tartışın. Bu, aynı zamanda birbirlerinden uzaklaşmalarına yol açabilir. Bu duyguların birçok annede stres ve sorunlara yanıt olarak geli- şebileceğini söyleyin. Anne ve aynı zamanda aile üyeleri ve arka- daşların bu duyguları anlamaları ve anneye anlayışlı davranmaları önemlidir. Bu gibi düşünme biçimlerini ve ilgili duyguları erkenden tanımlaya- rak, faydasız sonuçlar değiştirilebilir. Şimdi, anneye çevresindeki insanlar hakkında böyle düşüncelere sahip olup olmadığını sorun. Aile içi ilişkilere dahil olmamak konusunda çok dikkatli olun. Sosyal desteğin bebeğin gelişimi için önemli olduğunu ve ailedeki herkesin bunun için çalışması gerektiğini vurgulayın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 51 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Anne, özellikle aile önünde, bu duyguları açıklamak istemeyebilir. Onu zorlamayın. Bunun yerine aşağıda verilen sağlık- sız düşünce, eylem ve sonuçları örneklerini tartışın. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Aile içi gerginlikler beni etkileyebilir ancak doğmamış bebeğime zarar vermez Asabiyet. Aile gerilimini azaltmak için çaba göstermemek Annede stres oluşması bebek için zararlı olabilir Bebek bekleyen bir anne evden çıkmamalı Evden çıkmayı bırakır Sosyal destek ve sağlık hizmetlerinin önemli kaynaklarını kaybedebilir Kimse benimle konuşmaktan hoşlanmaz Başkalarından uzak durmaya başlar Sosyal desteğin önemli kaynağını kaybedebilir Değersiz hissettiğim için başkalarıyla tanışmam. Başkalarından uzak durmaya başlar Yalnız kalır resim D Herkes aynı değildir ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi faydalı düşünmeye dönüştürmeyi öğrenmek Resim D’ye odaklanarak, alt yazıyı sesli okuyun. Resim D’nin Resim A’ya göre daha iyi bir alternatif olup olmadığını tartışın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 52 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Böyle alternatif düşünceler, başkalarına karşı sağlıksız duyguların azaltılmasına yardımcı olabilir. Sosyal temas bir veya iki kişiyle sınırlı olsa bile, annenin, duygularını başkalarıyla paylaşmasına ve sosyal ilişkilerini sürdürmesine yardımcı olacaktır. resim F Anne ve bebek için sosyal destek resim e Hoşlandığım birkaç kişiyle vakit geçirmeye çalışacağım Bebeğin gelişimi için bu önemli dönemde diğer aile bireylerinin nasıl daha fazla anlayışa sahip olabileceğini tartışın. Bebeğin fiziksel ve psikolojik gelişiminde onların desteği çok önemlidir. Şimdi annenin 1. adımda ifade etmiş olabileceği çevresindeki insanlarla olan ilişkisi hakkındaki sağlıksız düşüncelerini tartışın. Anneden (ve aileden) alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Bu önerileri not edin. Anneden, 1. adımda anlatılan örnekler için alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki alternatif düşünceler, duygular/eylemler ve sonuçlara yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Bebeğin hatırı ve ailem için gerilimleri azaltma çabası sarf etmeliyim Aile gerilimini azaltma çabaları Anne ve bebekte sağlıklı etkiler Güvenli ve sağlıklı bir ortamda olduğum sürece, hamilelğim sırasında diğer insanları ziyaret edebilirim. Dışarıdaki sosyal etkinliklere aktif katılım Sosyal destek yapıları bozulmadan kalır. Şu an böyle hissedebilirim, ancak beni seven ve benimle konuşmak isteyen insanlar var. Bu insanlara yaklaşmak ve sohbeti başlatmak için çaba göstereceğim İhtiyaç duyduğunuzda yardımcı olabilecek çevrenizdeki insanlarla irtibatta kalın. Herkes eşit doğar, ben neden daha değersiz hissedeyim Başkalarıyla tanışmak konusunda kendinden emin olmak İhtiyaç duyduğunuzda çevrenizde yardımcı olabilecek insanlarla irtibatta kalın SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 53 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Toplum Aile ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve sağlıklı davranış uygulamaları Etkinlik 1 Bu diyagramı kullanarak sosyal destek sistemini değerlendirin ve izleyin. Her bir alanda anneyi destekleyen esas kişi/kişilerin adını yazın. Etkinlik 2 Beslenme Çizelgesini kontrol edin. Demir haplarını aldığını kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Eğer anne isterse çizelgedeki maddeleri değiştirin. Anne programa bağlı kalmışsa, anne ve aileyi bolca övün. Etkinlik 3 Dinlenme ve Gevşeme İzlem Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Gerektiğinde değiştirin. Görev 4 Oturumlar arasındaki uygulama çalışmalarını açıklayın Anneye, oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için elinden gelen çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerini anneyi nazik bir şekilde ikna etmeleri ve zorluk çekerse uyması için yardımcı olmaları konusunda bilgilendirin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 54 MODÜL 1: bebeĞe HAZırLık ¦ OTuruM 1.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Uygulama çalışması 1 Önceki oturumda olduğu gibi, anneden, Sağlık Takviminde yer alan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve hislerini görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini sağlıksız bir şekilde et- kileyen düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlamasını isteyin. Onları bir sonraki oturumda tartışacağınızı açıklayın. Uygulama çalışması 2 Yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip edin. Anne beslenmesini, her gün kutuya bir işaret koyarak izleme- lidir. Uygulama çalışması 3 Haftanın geri kalanında bu oturumda hazırlanan Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini takip edin. Anne bunu, her gün kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 4 Mümkünse, bölgenizde bebek bekleyen veya küçük çocukları olan bir grup kadın oluşturun. Bu grubu ‘Anne ve Bebek Sağlık Grubu’ olarak adlandırın. Haftada bir kez buluşmaya çalışın. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık izlem Takvimine işaretleyin. MODÜL 2 bebeĞin GeLişi – ilk bir ay SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 56 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı OTURUM 2.1 – ANNENİN KİŞİSEL SAĞLIĞI bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı, doğumdan sonra anne ve bebeğin sağlığını değerlendirmek, sorunlarını dinlemek ve doğumdan sonraki ilk ayda SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK programını kişisel sağlığına uygulamasına yardımcı olmaktır. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi iyi iletişimin önemini hatırlayın. Görev 1 Önceki oturumu gözden geçirin Modül 1’in ana noktalarını kısaca özetleyin. Bunu, Sağlık Takvimi’ndeki resimleri tartışma odağı olarak kullanarak sırasıyla yapın. Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Anne ile Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Eğitim modülü 1’de tartışılan 3 alanın herhangi birinde belirli bir sağlıksız düşünce veya duygu fark edip etmediğini sorun. Yanıt “evet” ise, ilk adımı başarıyla tamamladığı için onu övün. Bunları not edin. Ona bu düşüncelerin nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Dikkatle ve anlayışla dinleyin. Şimdi, bunları alternatif düşüncelerle değiştirmeye çalışıp çalışmadığını sorun. Çalışmadıysa, tartışın ve kendisi ile diğer aile bireylerini öneriler getirmeye teşvik edin. Görev 3 Annenin kişisel sağlığı hakkında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK ADIM 1 Annenin kişisel sağlığı hakkında sağlıksız düşünceleri tanımlamayı öğrenmek Yaşamın ilk yılında annenin kişisel fiziksel ve psikolojik sağlığının bebek için önemini kısaca açıklayın. Bebeğin gelişinin stresli olabilecek bir değişim zamanı olduğunu ve bu nedenle annenin sağlığına özel dikkat göstermesi gerektiğini belirtin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 57 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Sağlık Takvimi’nin ilgili bölümünü kullanarak, anneden Resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatmasını isteyin. Bebeğin gelişinden sonra böyle düşüncelerin normal olduğunu; ancak annenin çoğu zaman bunalmış hissetmesi halinde bir sorun haline gelebileceğini söyleyin. Resimdeki kadını tembel veya dağınık olmakla suçlamayın. Annenin bazen bu şekilde hissedip hissetmediğini sorun. Resim B: Bu sorunların kadında umutsuzluk ve çaresizlik durumuna nasıl yol açtığını tartışın. Aşağıdaki eylem ve sonuçların değiştirilebilmesi açısından düşünme biçimlerini ve ilgili duyguları erken tanımlamak önemlidir. Resim C: Böyle bir ruhsal durumun sonuçlarını tartışın. Bebeğin önceliği olmasına rağmen, annenin kendine bakması gerekti- ğini tartışın. Anne sağlıklı değilse, bebeğin sağlığı zarar görür. Şimdi anneye böyle düşünceleri olup olmadığını sorun. Gerekirse, anneyi, aşağıda verilen sağlıksız düşünce, eylem ve sonuçlar örneklerine yönlendirin. Resim A Zaten yapacak çok işim var. Sağlığım umurumda değil Resim B Sağlığınızı önemsememek, örneğin; yeterince dinlenememek veya dengeli beslenememek Resim C Yorgunluk ve halsizlik nedeniyle bebekle ilgilenme güçlüğü SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 58 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Net düşünmek veya bir şey üretmek için fazla yorgunum Vazgeçmek ve denememek Stres giderek artar ve daha da fazla soruna yol açar Sağlığımdan diğer insanlar ya da devlet sorumludur Kendisi için çabalamak yerine başkalarına güvenmek Sağlığın bozulma riski daha fazla Sağlığım benim kontrolümde değil Hastalık bulgu ve belirtilerine dikkat etmemek Ciddi sağlık sorunları gelişme riski daha fazla Anne olmak için yeterince iyi değilim Suçluluk, benlik saygısı düşük. Sağlıklı olmayı hak etmiyorum. Bebeğinizi etkileyebilecek şekilde sağlığınız bozulabilir Resim D Eğer her gün sağlığım için biraz vakit ayırırsam, güçlü kalır ve günlük işlerimi daha rahat yapabilirim ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi sağlıklı düşünmeye dönüştürmenin öğrenilmesi Resim D’deki kadına odaklanarak, alt yazıyı okuyun. Resim D’deki düşüncenin Resim A’daki düşünceye göre daha sağlıklı bir alternatif olup olmadığını tartışın. Resim A’daki annenin Resim D’deki anne gibi düşünmesi halinde karşılaşa- bileceği olası zorlukları tartışın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 59 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Resim E Sağlıklı ve gevşetici etkinliklere de zaman ayıracak şekilde kendini programlamak Resim F Daha iyi bir sağlık ve bebek bakı mı ile diğer yaşamsal ihtiyaçlarla daha kolay başa çıkmak. Anne ve ailenin yardımıyla bu zorlukların nasıl aşılabileceğini tartışın. Annenin önceki oturumlarda tartışılan beslenme ve dinlenme/gevşeme etkinliklerini izlemek için geçen süreyi her gün için hesaplayın. Annenin sağlığı için bu zamanı harcamaya değer olup olmadığını tartışın. “Ya hep ya hiç” diye düşünmemenin önemli olduğunu tartışmak. Küçük değişiklikler (bu programda tartışılanlar gibi) bile tüm ailenin sağlığında büyük farklar yaratabilir. Şimdi, annenin 1. adımda veya verilen örneklerde ifade etmiş olabileceği kişisel sağlık hakkındaki sağlıksız düşünceleri tartışın. Anneden, alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki düşünceler, duygular/eylemler ve sonuçlara yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Her gün biraz yapmak (yapabildiğim kadar) sadece oturmak ve endişelenmekten iyidir. Küçük bir görevi başarıyla yapmaya çalışmak ve bunu geliştirmeye çalışmak Hareketsizlik döngüsü kırıldı Kendi sağlığımı umursamazsam, başkaları veya devlet neden umursasın? Sağlığım için elimden geleni yapmak için aktif çaba göstermek Daha sağlıklı anne ve bebek Hastalığın erken belirtilerine dikkat etmek, erken yardım almak benim sorumluluğumdadır ve doktorların bana yardım etmesine yardımcı olacaktır Sorunların erken belirtilerine dikkat etmek ve aktif olarak yardım istemek Doğum sonrası sağlık sorunu riskinde azalma Bu şartlar altında çocuklarım için elimden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyorum İyi bir anne olmanın parçası kendi sağlığıma iyi bakmaktır Daha sağlıklı bir anne daha sağlıklı çocuklar demektir SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 60 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve sağlıklı davranış uygulamaları Etkinlik 1 Anneye aşağıdaki doğum sonrası egzersizleri yapmasını öğretin. Bununla birlikte tarım veya uzun mesafe yürüyüş gibi düzenli fiziksel iş yapan annelerin kendilerini aşırı yormadıklarından emin olun. Bu tür anneler için bu etkinlikler gerekli olmayabilir. Haftalık izlem çizelgesini hazırlayın ve anneye, bu egzersizlerin tamamlandığı her gün için bir işaret koymasını isteyin. Egzersiz İzlem Çizelgesini Sağlık Takviminde verilen yere ekleyin. EGZERSİZLER GÜNLÜK İZLEM 1 2 3 4 5 6 7 EGZERSİZ 1 Dizler bükülmüş halde sırt üstü uzanın. Yavaş ve derin nefes alın. Bacakları düz uzatıp, ayak parmaklarınızı bükün ve gerin. Ayakları her iki yönde dairesel şekilde döndürün. Dizleri tekrar bükün ve karnınıza çekerek sırtınızı yatağa bastırın, altıya kadar sayana dek bu pozisyonu koruyun, sonra gevşeyin. Her birine başlamadan önce nefes verin EGZERSİZ 2 Bu egzersiz oturarak veya yatarak yapılabilir Nefes verin; genital bölgedeki kaslarınızı gerin. Tıpkı idrar akışını durdurmaya çalıştığınızda kasları germeniz gibi. Altıya kadar sayana dek kasılı halde kalın ve sonra gevşeyin. Başlamadan önce nefes verin, beş kez tekrarlayın EGZERSİZ 3 Sağ diz bükülü, sağ ayak yatakta, sol bacak düz olacak şekilde yatın. Sol bacağınızın topuğunu mümkün olduğunca uzağa, yatağın aşağısına doğru kaydırın ve sonra tüm bacağı yatağın yukarısına doğru kaydırın. Yalnızca bel kaslarınız çalışmalı, diğer bacakla bu hareket tekrarlanmalı ve her bacakla dört kez yapılmalıdır SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 61 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Etkinlik 2 Beslenme Çizelgesini kontrol edin. Annenin bunu uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Eğer anne isterse çizelgedeki maddeleri değiştirin. Anne programa bağlı kalmışsa, anne ve aileyi bolca övün. Etkinlik 3 Dinlenme ve Gevşeme İzlem Çizelgesini kontrol edin. Annenin bunu uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Gerektiğinde değiştirin. Etkinlik 4 Anneye emzirme konusunda öneride bulunun. Görev 4 Oturumlar arasındaki uygulama çalışmasını açıklayın Anneye, oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için elinden gelen çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerini anneyi nazik bir şekilde ikna etmeleri ve zorluk çekerse uyması için yardımcı olmaları konusunda bilgilendirin. Uygulama çalışması 1 Bu oturumda hazırlanan Egzersiz Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 2 Yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip edin. Anne beslenmesini, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 3 Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini takip edin. Aile bireylerini anneye, bu etkinliğe zaman bulması için anneye yardımcı olmaları konusunda teşvik edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 4 Önceki oturumda olduğu gibi, anneden Sağlık Takviminde sağlanan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini çoğu kez sağlıksız bir şekilde etkileyen düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlamasını söyleyin. Onları bir sonraki oturumda tartışa- cağınızı açıklayın. Uygulama çalışması 5 Kurulmuşsa ‘Anne ve Bebek Sağlığı Grubu’na katılmaya devam edin. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık İzlem Takvimine işaretleyin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 62 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi OTURUM 2.2 – ANNENİN BEBEKLE İLİŞKİSİ Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı önceki oturumlardan elde edilen ilerlemeyi gözden geçirmek ve SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK yaklaşımını annenin hayatının ilk ayında bebeğiyle ilişkisine uygulamaktır. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi İyi iletişimin önemini hatırlayın Görev 1 Önceki oturumu gözden geçirin Bir önceki oturumdaki ana noktaları özetleyin. Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Geçen hafta kişisel sağlığı ile ilgili herhangi bir sağlıksız düşünceye sahip olup olmadığını sorun. Yanıt “evet” ise, ilk adımı başarıyla tamamladığı için onu övün. Bunları not alın. Ona bu düşün- celerin nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Dikkatle ve anlayışla dinleyin. Şimdi, bunları alternatif düşüncelerle değiştirmeye çalışıp çalışmadığını sorun. Çalışmadıysa, tartışın ve kendisi ile diğer aile bireylerini öneriler sunmak için teşvik edin. Görev 3 Bebeğinizle ilişkiniz hakkında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK ADIM 1 Bebeğinizle ilişkiniz hakkında sağlıksız düşünceleri tanımlamayı öğrenmek Şimdi, annenin bebeğiyle ilişki kurmak için SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK yaklaşımını kullanmasına yardım edeceğinizi söyle- yin. Bu ilişkinin hem anne hem de çocuk sağlığı açısından önemini kısaca açıklayın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 63 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Sağlık takvimi bölümlerinden ilgili oturum 2.1’i kullanarak, anneden Resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatmasını isteyin. Bu beyan hakkında anne ve ailenin görüşünü tartışın. Resim A Bebek bana karşı hisleri olması için çok küçük. Onun tek ihtiyacı beslenmek ve temizlenmek Resim B Bebekle etkileşime girmek daha zor Resim C Bu, hem sizin hem de bebeğinizin sağlığını etkiler Şimdi anneden Resim B’ye odaklanmasını isteyin. Anneden resimde bebekle bağlanma eksikliğine işaret eden özellikleri göstermesini isteyin. Şimdi Resim C’ye odaklanın. Annenin duygularının bebek üzerindeki etkilerini tartışın. Bazen annenin bebeği hakkında hiç bir olumlu duyguya sahip olama- yabileceğini söyleyin. Bu konuda suçlu hissetmemek önemlidir. Buna rağmen, düşünme biçimleri ve ilgili duyguların erkenden tanımlanması, sonuçların değiştirilebilmesi için önemlidir. Şimdi anneye bebeği hakkında böyle düşünceleri olup olmadığını sorun. Sağlık Takviminde yer alan boşluğa bunları not edin. Eğer gerekirse, anneyi aşağıda verilen sağlıksız düşünceler, eylemler ve sonuçlarına yönlendirin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 64 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Ailem bebeğin cinsiyeti yüzünden mutlu değil Hüzün.Bebek bakımı için düşük motivasyon Anne ve bebeğin sağlığı zarar görebilir. Bazen bu bebeği istemiyor gibi hissediyorum ve bebeğe karşı sevgi yerine nefret hissediyorum Suçluluk. Bu his için utanç duymak ve başkalarıyla paylaşmamak. Kötü duygular büyüyebilir ve hem siz hem bebek için kötü olacak şekilde stresli hissetmenize neden olabilir. Eğer kaderinde varsa bebeğim hastalanır. Çaresizlik. Bebeğe aşı yapılmasının anlamı yok. Kaderle savaşamazsın. Bebek için potansiyel ölümcül hastalık riski daha fazla Kıskanç insanların nazarı yüzünden bebeğimin sağlığı kötüye gidecek Bebeğe bakmaktan daha fazla çabayı nazara karşı koymak için harcamak Bebeğin ihtiyaçlarına eksik dikkat ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi sağlıklı düşünmeye dönüştürmeyi öğrenmek Resim D’deki kadına odaklanarak, alt yazıyı okuyun. Resim D’deki düşüncenin, Resim A’dakine göre daha iyi bir alternatif olup olmadığını tartışın. Annenin bebekle etkileşime girerken bu tür duyguları yaşayıp yaşama- dığını tartışın. Gerekirse bunu bebekle gösterin. Resim D Bebeğim, onunla etkileşime girdiğimde duygularıma tepki verir. Bu benim için çok zevkli bir durum SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 65 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Bu gibi etkinlikler, annenin ruh halini yükseltmeye yardımcı olabilir ve bebeğin psikolojik gelişimine büyük ölçüde yardımcı olur. Oturumun ilerleyen bölümlerinde, annenin bebeğiyle olan ilişkisini kurmak için atabileceği diğer adımları tartışacağınızı söyleyin. Resim E Bebeğin tepkilerine göre duygularını ayarlamak veya tam tersini yapmak Resim F Bu hem sizin hem de bebeğinizin sağlığını olumlu yönde etkiler Sadece anne değil, aynı zamanda baba ve diğer aile bireyleri bebekle olumlu etkileşim kurarak bebeğin gelişimine yardımcı olabilirler. Şimdi, annenin 1. adımda ifade etmiş olabileceği sağlıksız düşünceleri tartışın. Anne (ve aileye) bunlara alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Bu önerileri not edin. Anneden, 1. adımda anlatılan örnekler için alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki alternatif düşünceler, duygular/eylemler ve sonuçları için yön- lendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Bu eski bir düşünme biçimidir. Aile ve toplumumuza bir çok katkıda bulunacak sağlıklı bir kız bebek nasib oldu Bebeğin bakımı için yeterli motivasyon Anne için memnuniyet, iyi bir zihinsel sağlık, bebeğe en iyi bakım. Baştan itibaren olumlu duygunun var olmasına gerek yok, bunun yerine üzerinde çalışabilirim Bebeğe yönelik olumlu duygular geliştirmek için küçük adımlar atmak Bebek doğduğunda olumlu bir ilişki kurma şansı artar. Hastalıklardan aşı korunabilmesi, bebeğimin şansı Ona aşı yaptıracağım Potansiyel olarak ölümcül olabilecek bir hastalığa karşı korunmak Ona mümkün olan en iyi bakımı yaparsam, bebeğimin sağlığı iyi olur. Bebeğe tüm dikkatimi vereceğim. Bu nazara karşı en iyi yol. Bebeğin ihtiyaçlarına tam olarak odaklanmak SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 66 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve sağlıklı davranış uygulamaları Etkinlik 1 Anneye, bebekle olan ilişkisini güçlendirecek aşağıdaki etkinlikleri uygulamayı öğretin. Haftalık bir izlem çizelgesi hazırlayın ve anneye bu etkinliklerin tamamlandığı her güne bir işaret koymasını söyleyin. Bu etkinlikler dinlenme ve gevşeme etkinlikleriyle birleştirilebilir. Bebek Etkileşim İzlem Çizelgesini Sağlık Takviminde verilen yere ekleyin. ETKİNLİK TÜRÜ ÖNERİLEN SIKLIK GÜNLÜK İZLEM 1 2 3 4 5 6 7 EGZERSİZ 1 Günde en az bir kez, yatıştırıcı sesler çıkarırken veya bebeğe sevgi dolu sözler söylerken çok nazik bir masaj (veya farklı bir etkinliği seçin) EGZERSİZ 2 Bebekle her gün 3 ila 4 kez konuşmak veya ona şarkı söylemek, örneğin;beslenme sonrası (veya farklı bir etkinliği seçin). Bebeğinizin çıkardığı sesleri dinleyin ya da yaptığı hareketleri izleyin ve onları taklit edin. EGZERSİZ 3 Bebekle beslendikten sonra her gün 3 veya 4 kez oynamak (etkinliği seçin) Örneğin; ona evinizden nesneler veya renkli, ses çıkaran şeyler göstermek Onları bebeğinizin uzanabileceği ve kavrayabileceği şekilde yakın mesafede tutun. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 67 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Etkinlik 2 Beslenme Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Eğer anne isterse çizel- gedeki maddeleri değiştirin. Anne programa bağlı kalmışsa anne ve aileyi bolca övün. Etkinlik 3 Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Gerektiğinde değiştirin. Etkinlik 4 Anneye emzirmeyi önerin. Görev 4 Oturumlar arasındaki uygulama çalışmasını açıklayın Anneye oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için elinden gelen çabayı göstermesini önerin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerine zorlukları olursa anneyi nazik bir şekilde ikna etmek ve uyması için yardımcı olmak konusunda bilgilendirin. Uygulama çalışması 1 Bu oturumda hazırlanan Bebek-Etkileşim Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için, kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 2 Yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip edin. Anne beslenmesini, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 3 Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini takip edin. Aile bireylerini, bu etkinliğe zaman bulması için anneye yardımcı olmaları konusunda teşvik edin. Bunu, her gün için kutuya önce bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 4 Önceki oturumda olduğu gibi, anneden Sağlık Takviminde sağlanan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini çoğu kez sağlıksız bir şekilde etkileyen düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlamasını söyleyin. Onları bir sonraki oturumda tartışa- cağınızı açıklayın Uygulama çalışması 5 Kurulmuşsa Anne ve Bebek Sağlığı Grubuna katılmaya devam edin. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık İzlem Takvimine işaretleyin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 68 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi OTURUM 2.3 – ANNENİN ÇEVRESİNDEKİ KİŞİLERLE İLİŞKİSİ Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı önceki oturumlardan elde edilen ilerlemeyi gözden geçirmek ve Sağlıklı Düşünmek yaklaşımını annenin çevresindeki insanlarla olan ilişkisine uygulamaktır, örneğin; yakın aile, akrabalar, arkadaşlar ve toplum. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi İyi iletişimin önemini hatırlayın. Görev 1 Önceki oturumu gözden geçirin Bir önceki oturumdaki ana noktaları özetleyin. Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Geçen hafta kişisel sağlığı ile ilgili herhangi bir sağlıksız düşünceye sahip olup olmadığını sorun. Yanıt “evet” ise, ilk adımı başarıyla tamamladığı için onu övün. Bunları not alın. Ona bu düşün- celerin nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Dikkatle ve anlayışla dinleyin. Şimdi, bunları alternatif düşüncelerle değiştirmeye çalışıp çalışmadığını sorun. Çalışmadıysa, tartışın ve kendisi ile diğer aile üyelerini öneriler sunmak için teşvik edin. Görev 3 Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi hakkında Sağlıklı Düşünmek ADIM 1 Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi hakkında sağlıksız düşünceleri tanımlamayı öğrenmek Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisinin önemini, özellikle sosyal desteğe ihtiyacı ve bebek için sosyal etkileşimin fay- daları bağlamında kısaca açıklayın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 69 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Sağlık Takvimi’nin ilgili bölümünü kullanarak, anneden, resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatmasını isteyin. Bazen böyle duyguların olmasının normal olduğunu, ancak bunlar sürekli zihnini meşgul ederse bir sorun olduğunu tartışın. Resim A Çok fazla insanın görmesine izin verirsem yenidoğan bebeğim zarar görebilir Resim B Anne ve bebek sosyal olarak yalnız kalır Resim C Anne sosyal desteği kaybeder ve bebek sosyal etkileşimi kaybeder Şimdi anneden Resim B’ye odaklanmasını isteyin. Bu düşüncelerin kadında sosyal olarak geri çekilmesine nasıl yol açabileceğini tartışın. Şimdi Resim C’ye odaklanın. Sosyal izolasyonun anne ve bebek için neden kötü olduğunu tartışın. Diğer insanlarla tanışmak istememe gibi duyguların birçok annede stres ve sorunlara yanıt olarak gelişebileceğini söyleyin. Annenin, aynı zamanda aile üyeleri ve arkadaşların bu duyguları anlamaları önemlidir. Böyle düşünme biçimlerini ve ilgili duyguları erken belirlemek ve değiş- tirmek, yararsız sonuçları önleyebilir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 70 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Şimdi anneye çevresindeki insanlar hakkında böyle düşüncelere sahip olup olmadığını sorun. Aile içi ilişkilere dahil olmamaya özen gösterin. Sosyal desteğin bebeğin gelişimi için önemli olduğunu ve ailedeki herke- sin bunun için çalışması gerektiğini vurgulayın. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Başkalarıyla sorunlarımı tartışırken kaygı duyuyor ve utanıyorum Sorunları başkalarıyla paylaşmamak Hem size hem de bebeğinize zarar veren artmış stres Sadece bebeğe bakmalıyım-bu babanın işi değil İstemesine rağmen babanın cesaretini kırmak Bebek gelişimine büyük katkı sağlayabilecek babanın ilgisini kaybeder Bir kişi bu dünyaya tek başına gelir ve kendi başına sorunlarla yüzleşmek zorundadır Sorunlarını başkalarıyla paylaşmamak Hem size hem de bebeğinize zarar veren artmış stres Kimse beni anlamadığı için diğer insanlarla tanışmak istemiyorum İnsanlarla tanışmak veya konuşmak için çaba göstermemek İnsanlardan giderek uzaklaşmak ve desteklerini kaybetmek Anne, bu tür duyguları özellikle aile önünde açıklamak istemeyebilir. Onu zorlama. Bunun yerine, aşağıda verilen yararsız düşüncelerin, eylemlerin ve sonuçların örneklerini tartışın. Resim D İnsanların çevrelerinde onları destekleyen kişiler olursa daha mutlu olurlar ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi sağlıklı düşünmeye dönüştürmeyi öğrenmek SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 71 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Resim D’deki kadına odaklanarak alt yazıyı sesli okuyun. Resim D’deki dü- şüncenin Resim A’dakine göre daha iyi bir alternatif olup olmadığını tartışın. Böyle yararlı düşünceler, anneyi çevresindeki insanlardan sosyal destek aramaya teşvik edebilir. Bu bir veya iki kişiyle sınırlı olsa bile, annenin yalnız kalmaktan kaçınmasına yardımcı olacaktır. Resim E Bebek bakımında başkalarından destek almak, yükümü azaltmaya yardımcı olabilir Resim F Daha iyi anne sağlığı, daha iyi bebek bakımı, hayatla daha kolay başa çıkmak Diğer aile bireylerinin, özellikle de babanın, bebeğin gelişiminin bu önemli döneminde nasıl daha fazla destekleyici olması gerekebileceğini tartışın. Onların desteği, bebeğin ideal fiziksel ve psikolojik gelişiminde çok önemlidir. Şimdi annenin çevresindeki insanlarla olan ilişkisi hakkında sahip olabileceği sağlıksız düşüncelerini tartışın. Anneden (ve aileden) alternatif fikirler düşünmesini isteyin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Duygularımı, güvendiğim birkaç kişi ile paylaşabilirim Sorunları insanlarla paylaşmaya çabalamak Hayat sorunlarından gelen stres paylaşarak azalır. Babanın katılımı bebeğin psikolojik gelişimi için iyidir. Bebeğe banyo yaptırmak veya onu uykuya yatırmak gibi bakım sağlama deneyimi yaşaması bebek için iyi olduğundan babayı bebeğe ilgi göstermek için teşvik edin Babanın katılımı bebeğin gelişimine yardımcı olur Bazen, başkalarının yardımıyla başa çıkmak daha kolaydır Sorunlarınıza yardımcı olmak için çevrenize insan toplamaya çaba göstermek Sorunlarla daha iyi başa çıkabilmek Eğer aile üyelerinin bir veya iki güvenilir arkadaşıyla konuşursam iyi hissedebilirim Anlaştığınız bir veya iki kişiyle buluşmak için etkin çaba göstermek Yalnız kalmamak SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 72 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Toplum Aile Anneden alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki örneklere yönlendirin. ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve sağlıklı davranış uygulamaları Etkinlik 1 Bu diyagramı kullanarak sosyal destek sistemini tekrar değerlendirin ve izleyin. En destekleyici olan aile ve toplum bireylerini övün. Etkinlik 2 Beslenme Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Eğer gerekirse çizelgedeki maddeleri değiştirin. Annenin beslenmesiyle ilgilenmek için çaba göstermişlerse anne ve aileye olumlu geri bildirim verin. Etkinlik 3 Dinlenme ve Gevşeme İzlem Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Ge- rektiğinde değiştirin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 73 MODÜL 2: bebeĞin GeLişi ¦ OTuruM 2.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Günde en az bir kez veya daha fazla bebekle oynamak Etkinlik 4 Bebek-Etkileşim Çizelgesini kontrol edin. Bu etkinliklere günde en az bir kez babayı dahil edin. Etkinlik 5 Emzirmeyi önerin. Görev 4 Oturumlar arasındaki uygulama çalışması Anneye, oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için elinden gelen çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerini anneyi nazik bir şekilde ikna etmeleri ve zorluk çekerse uyması için yardımcı olmaları konusunda bilgilendirin. Uygulama çalışması 1 Önceki oturumda olduğu gibi anneden Sağlık Takviminde sağlanan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini çoğu kez sağlıksız bir şekilde etkileyen düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlamasını söyleyin. Onları bir sonraki oturumda tartışa- cağınızı açıklayın. Uygulama çalışması 2 Yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip edin. Anneye beslenmesini, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 3 Bu oturumda hazırlanan Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 4 Bu oturumda hazırlanan Bebek-Etkileşim Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 5 Kurulmuşsa ‘Anne ve Bebek Sağlığı Grubu’na katılmaya devam edin. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık Takvimine işaretleyin.

MODÜL 3 erken SÜT ÇOCukLuĞu – iki-dört ay arası SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 76 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı OTURUM 3.1 – ANNENİN KİŞİSEL SAĞLIĞI Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı erken süt çocukluğu (iki ile dördüncü ay arası) döneminde anne ve bebeğin sağlığını değerlendir- mek, sorunlarını dinlemek ve doğumdan sonraki ilk birkaç ayda SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK programını kişisel sağlığına uygulamasına yardımcı olmaktır. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi İyi iletişimin önemini unutmayın Görev 1 Önceki oturumu gözden geçirin Eğitim Modülü 2’de tartışılan kavramları kısaca özetleyin. Bunu, sırayla, Sağlık Takvimindeki resimleri tartışma odağı olarak kullanarak yapın. Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Anneyle Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Anneye, Eğitim Modülü 2’de tartışılan 3 alanın herhangi birinde sağlıksız bir düşünce fark edip etmediğini sorun. Ona, bu düşünce ve eylemlerin kendisini nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Dikkatle ve anlayışla dinleyin. Şimdi bu düşünceleri alternatif sağlıklı düşüncelerle değiştirip değiştiremediğini sorun. Değiştirmediyse, tartışın ve kendisi ile diğer aile bireylerini öneriler sunmak için teşvik edin. Görev 3 Kişisel sağlık hakkında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK ADIM 1 Annenin kişisel sağlığı hakkında sağlıksız düşüncelerini tanımlamayı öğrenmek Yaşamın ilk yılında bebek için annenin kişisel fiziksel ve psikolojik sağlığının önemini kısaca açıklayın. Erken süt ço- cukluğunun, bebeğin gelişiminde önemli bir dönem olduğunu, ancak anne için bebeğin birçok ihtiyacına göre kendini ayarladığı stresli bir dönem olduğunu belirtin. Bu nedenle bu kritik dönemde kişinin sağlığını ihmal etmemesi önemlidir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 77 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Sağlık Takvimi’nin ilgili bölümünü kullanarak, anneden Resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatmasını isteyin. Küçük bir bebeğe bakarken böyle düşünce ve duyguların normal oldu- ğunu, annenin çoğu zaman kendini bunalmış hissetmesi durumunda bir sorun haline gelebileceğini söyleyin. Resimdeki anneyi tembel veya dağınık olduğu için suçlamayın. Annenin bazen böyle hissedip hissetmediğini sorun. Şimdi anneden Resim B’ye odaklanmasını isteyin. Bu annenin, kendine bakmak konusunda neden suçluluk duyduğunu tartışın. Ancak, kendi sağlığına dikkat etmediği için sağlığı zarar görmekte. Düşünme biçimleri ve ilgili duyguların erken tanımlanması önemlidir, böylece aşağıdaki eylem ve sonuçlar değiştirilebilir. Resim C’ye odaklanın ve böyle bir ruh halinin sonuçlarını tartışın. Aslında anne kendi sağlığını ihmal ettiği için hasta oluyor. Bebek öncelikli olmasına rağmen annenin kendine bakması gerektiğini tartışın. Eğer anne hasta olursa, bebeğin sağlığı zarar görecektir. Resim A Sağlığımla ilgilenecek vaktim yok Resim B Eğer kendime bakmak için zaman ayırırsam bebekten çok kendimi önemsediğimi söyleyeceklerdir Resim C Aslında sağlığınıza dikkat etmezseniz hasta olursunuz SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 78 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Şimdi anneye sağlığı hakkında böyle düşünceleri olup olmadığını sorun. Sağlık Takviminde yer alan boşluğa bunları not edin. Gerekirse, anneyi aşağıdaki sağlıksız düşünceler, eylemler ve sonuçlar örneklerine yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Net düşünmek veya bir şey üretmek için çok yorgunum Yorgunluk. Vazgeçmek ve denememek Stres daha fazla soruna yol açacak şekilde birikir Her şeye çok kaygılanıyorum ve uyku zamanında rahatlayamam Kaygı. Gevşeyememe veya uyuyamama Aşırı kaygı sizde ve bebeğinizde sağlık sorunlarına yol açabilir Çok gerginim, iyi uyuyamayacağım Kaygı. Yatakta kıpırdanmak, dönüp durmak ve kaygı verici düşüncelere sahip olmak Aşırı stres ve gerginlik vücutta ağrı ve sızıya neden olabilir. Vücudumda ağrım ve sızım var Hasta olmalıyım ve bunun için yapabileceğim hiçbir şey yok Stres ve hareketsizlik döngüsü gerçek sağlık sorunlarına yol açar ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi sağlıklı düşünmeye dönüştürmeyi öğrenmek Resim D’deki kadına odaklanarak, alt yazıyı sesli okuyun. Resim D’deki düşüncenin Resim A’dakine göre daha sağlıklı bir alternatif olup olmadığını tartışın. Resim A’daki annenin Resim D’deki anne gibi düşünmesi durumunda olabilecek zorlukları tartışın. Resim D Her gün sağlığıma biraz zaman ayırırsam, bebeğime bakmak için güçlü kalırım SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 79 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Resim E Günü sağlıklı ve rahatlatıcı etkinliklere de zaman ayıracak şekilde programlamak Resim F Daha iyi sağlık ve bebek bakımı veya diğer yaşam ihtiyaçlarıyla daha kolay başa çıkmak Resim B: Anne ve ailenin yardımıyla bu zorlukların nasıl aşılabileceğini tartışın. Annenin önceki oturumlarda tartışılan beslenme ve dinlenme/gevşeme etkinliklerini takip etmesi için gereken günlük gerçek süreyi hesaplayın. Resim C: “Ya hep ya hiç” olarak düşünmemenin önemli olduğunu tartışın. Çok küçük değişiklikler (bu programda tartışılacaklar gibi) bile tüm ailenin sağlığında büyük farklar yaratabilir. Şimdi, annenin 1. adımda veya verilen örneklerde ifade etmiş olabileceği kişisel sağlık hakkındaki sağlıksız düşünceleri tartışın. Anneden alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki alternatif düşünceler, duygular/eylemler ve sonuçlara yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Eğer sağlığıma bakarsam, daha az yorgun hissedeceğim Umut. Sağlığın geliştirilmesi için çaba, örneğin; beslenme Hareketsizlik döngüsünün bozulması sağlığın düzelmesini sağlar Kaygılarım yarına kadar bekleyebilir. Şimdi onlar hakkında hiçbir şey yapamam Azalmış kaygı. Gevşemek için çaba göstermek Gevşeme ve dinlenme, daha sağlıklı olmayı sağlar Uyumasam bile, rahatlayabilirim Azalmış kaygı. Kendi başınıza ya da bebekle gevşeme etkinlikleri yapmak Kaygı ve uykusuzluk döngüsünün kırılması Sızı ve ağrılarım gerginlikten ve dinlememekten kaynaklanıyor Hasta değilim. Bunun bir kısmı stresten olabilir. Gevşeme sızı ve ağrıları azaltmaya yardımcı olacak Anne ve bebek daha sağlıklı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 80 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve sağlıklı davranış uygulamaları Etkinlik 1 Uyku nasıl iyileştirilir Bebek küçük olduğunda yeterli uyku uyumak genellikle zordur. Buna rağmen, anne uyku kalitesini arttırmak için çaba harcamalıdır. Daha iyi uyumak için yardımcı olabilecek bazı öneriler aşağıda verilmiştir. Denediğiniz ve size bir faydası dokunan öneriye işaret koyun. DÜŞÜNCE EĞER CEVAP EVETSE İŞARET KOYUN Uykulu olana dek yatağa gitmeyin Her sabah yaklaşık aynı saatte kalkın (bebek izin verirse) Gün içinde uzun süre kestirmeyin Yatmadan önceki 6 saat içerisinde çay, kahve veya içecek içmeyin Uyku ortamı rahat olsun, örneğin; yatak, yastık, ısı, ışık, ses Her gün egzersiz ve gevşeme için biraz zaman harcayın SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 81 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Şimdi anneye her sabah Uyku İzlem Çizelgesini doldurmasını öğretin. GÜNLÜK İZLEM 1 2 3 4 5 6 7 Düşüncelerim dün gece uykumu kaçırdı Sağlıksız düşünceleri sağlıklı olanlarla değiştirmeye çalıştım İyi uyumak için bazı taktikler denedim Etkinlik 2 Beslenme Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Eğer anne isterse çizel- gedeki maddeleri değiştirin. Anne programa bağlı kalmışsa anne ve aileyi bolca övün. Etkinlik 3 Dinlenme ve Gevşeme İzlem Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Ge- rektiğinde değiştirin. Etkinlik 4 Bebek-Etkileşim Çizelgesini kontrol edin. Gerektiğinde tartışın Görev 4 Oturumlar arasındaki uygulama çalışmasını açıklayın Anneye, oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için gereken çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerini anneyi nazik bir şekilde ikna etmeleri ve zorluk çekerse uyması için yardımcı olmaları konusunda bilgilendirin. Uygulama çalışması 1 Bu oturumda hazırlanan Uyku İzlem Çizelgesini takip edin Uygulama çalışması 2 Sizin yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip edin. Anne beslenmesini, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 3 Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini takip edin. Aile üyelerini, anneye bu etkinlik için zaman bulmasına yardım etmek için teşvik edin. Bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 82 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Uygulama çalışması 4 Bu oturumda hazırlanan Bebek-Etkileşim Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 5 Önceki oturumda olduğu gibi anneden Sağlık Takviminde sağlanan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini çoğu kez sağlıksız bir şekilde etkileyen düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlatmasını söyleyin. Onları bir sonraki oturumda tartışa- cağınızı açıklayın. Uygulama çalışması 6 Kurulmuşsa ‘Anne ve Bebek Sağlığı Grubu’na katılmaya devam edin. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık Takvimine işaretleyin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 83 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi OTURUM 3.2 – ANNENİN BEBEKLE İLİŞKİSİ Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı önceki oturumlardan elde edilen ilerlemeyi gözden geçirmek ve SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK yaklaşı- mını, yaşamın ilk bir kaç ayında annenin bebekle olan ilişkisine uygulamaktır. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi İyi iletişimin önemini unutmayın. Görev 1 Önceki oturumu gözden geçirin Bir önceki oturumda öğrenilen ana noktaları özetleyin. Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Anneyle Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Geçen hafta kişisel sağlığı ile ilgili herhangi bir sağlıksız düşün- ceye sahip olup olmadığını sorun. Yanıt “evet” ise, ilk adımı başarıyla tamamladığı için onu övün. Bunları not edin. Ona bu düşüncelerin nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Dikkatle ve anlayışla dinleyin. Şimdi, bunları alternatif düşüncelerle değiştirmeye çalışıp çalışmadığını sorun. Çalışmadıysa, tartışın ve kendisi ile diğer aile üyelerini öneriler sunmak için teşvik edin. Görev 3 Bebeğinizle ilişkiniz hakkında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK ADIM 1 Bebeğinizle ilişkiniz hakkında sağlıksız düşünceleri tanımlamayı öğrenmek Şimdi anneye bebeğiyle olan ilişkisini kurmak için SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK yaklaşımını kullanmasına yardım edeceğinizi söyleyin. Bu ilişkinin hem anne hem de çocuk sağlığı açısından önemini kısaca açıklayın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 84 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Sağlık Takviminin ilgili bölümünü kullanarak, anneden Resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatma- sını isteyin. Bazen bu duygulara sahip olmanın normal olduğunu, ancak bunlar sürekli zihnini meşgul ederse bir sorun olabileceğini belirtin. Anneye böyle düşünceleri olup olmadığını sorun Şimdi anneden Resim B’ye odaklanmasını isteyin. Öfke ve kırgınlık duygularına neden olabileceğini unutmayın. Şimdi Resim C’ye odaklanın. Annenin duygularının anne-bebek ilişkisi üzerine etkilerini tartışın. Bazen bir annenin bebeğine karşı herhangi bir hissinin olmayabi- leceğini söyleyin. Bu konuda suçlu hissetmemek önemlidir. Ancak, sonuçların değiştirilebilmesi için düşünme biçimlerini ve ilgili duyguları erken belirlemek önemlidir. Resim A Bebek tamamen işten ibaret ve hiç eğlenceli değil Resim B Eğlenceli şeyler yapmak için hiç zamanım yok Resim C Anne-bebek ilişkisi zarar görebilir SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 85 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Resim D Bebeğimle birlikte hoş vakit geçirmeyi deneyebilirim Şimdi anneye bebeği hakkında böyle düşünceleri olup olmadığını sorun. Gerekirse, anneyi aşağıda örnekleri verilen sağlıksız düşünceler, eylemler ve sonuçlara yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Bebek hasta olursa bu benim hatam olacak. Artmış kaygı. Bebek bunu hissedebilir ve huzursuz hale gelebilir, böylece annenin kaygısı daha da artar Anne-bebek ilişkisi zarar görebilir. Bebek konuşulanları anlamadığı için, anlayıncaya kadar onunla konuşmamalıyım Bebekle daha az sözlü iletişim Hem anne hem bebek zevk veren ve sağlıklı bir etkinliği kaçırır Bebeğimiz için pahalı oyuncakları karşılayamayız Oynayamıyor ve bununla ilgili elimden bir şey gelmez Anne ve bebek zevk veren ve sağlıklı bir oyun etkinliğini kaçırır Eğer maruz kalırsa bebek zarar görebilir Aşırı kaygı. Bebeğin herhangi bir zarara uğramaması için bütün gün kundaklanabilir Bebeğin farklı duygular yaşaması için daha az fırsat ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi sağlıklı düşünmeye dönüştürmeyi öğrenmek Resim D’deki kadına odaklanarak, alt yazıyı okuyun. Resim D’deki düşüncenin Resim A’daki düşünceye göre daha iyi bir alternatif olup olmadığını tartışın. Annenin bebekle etkileşimde bulunurken böyle zevk veren hisler yaşayıp yaşamadığını tartışın. Gerekirse bunu bebekle açıklayın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 86 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Bu gibi etkinlikler annenin ruh halini yükseltmeye ve bebeğin psikolojik gelişimine büyük ölçüde yardımcı olur. Oturumun ilerleyen bölümlerinde, annenin bebeğiyle ilişki kurmak için atabi- leceği diğer adımları tartışacağınızı söyleyin. Resim E Bebek için de eğlenceli ve iyi olabilir Resim F Mutlu anne, daha sağlıklı bebek Sadece anne değil, aynı zamanda baba ve diğer aile bireyleri bebeğin gelişimine onunla olumlu etkileşime girerek yardımcı olabilir. Şimdi annenin 1. adımda ifade etmiş olabileceği sağlıksız düşünceleri tartışın. Anne (ve aileden) bunlar için alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Bu önerileri not edin. Anneden 1. adımda anlatılan örnekler için alternatif fikirler düşünmesini isteyin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 87 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki alternatif düşünceler, duygular/eylemler ve sonuçlarına yönlen- dirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Bebeğimi hastalıktan korumak için elimden geleni yapabilirim Bebeğin hastalıklarını mümkün olduğunca erken önlemeyi ve bunlarla başa çıkmayı öğrenmek Sağlıklı bebek ve anne için daha az stres Bebek, neler olup bittiğini onunla konuşmamdan hoşlanıyor. Bebeğin çıkarttığı sesleri dinlediğimde, onları taklit ettiğimde ve sonra onunla tekrar konuştuğumda hoşuna gidiyor Etrafında olan şeyler hakkında bebekle konuşmak Bebek annenin seslerini ve gülümsemelerini taklit etmeyi denemekten hoşlanır. Bu, bebek konuşmaya başladığında daha fazla kelime öğrenmesine yardımcı olur Bebeğin oynamak için pahalı oyuncaklara ihtiyacı yok. Plastik şişeler veya renkli nesneler gibi ilginç şeyleri sever. Bebeğe dokunup oynayacağı ilginç şeyler vermek Hem anne hem de bebek bu nesneleri kullanabilir. Bebeğin beyni gelişir. Bebeğin kollarını ve bacaklarını germek ve bedeninin neler yapabileceğini keşfetmek için fırsatlara ihtiyacı vardır Ortamını güvenli ve konforlu hale getirdikten sonra bebeğe kendisini ve çevresini keşfetmek için izin verilir Farklı hisler yaşar ve daha zeki olur ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve sağlık davranış uygulamaları Etkinlik 1 Oturum 2.1’de olduğu gibi, annenin bebekle olan ilişkisini güçlendirecek erken süt çocukluğu dönemi etkinliklerini yapmasını öğretin. Haftalık bir izlem çizelgesi hazırlayın ve bu etkinliklerin tamamlandığı her güne bir işaret koymasını isteyin. Bu etkinlikler dinlenme ve gevşeme etkinlikleriyle birleştirilebilir. Sağlık Takviminde sağlanan yere Bebek-Etkile- şim İzlem Çizelgesini ekleyin. Etkinlik 2 Beslenme Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Eğer anne isterse çizel- gedeki maddeleri değiştirin. Anne programa bağlı kalmışsa anne ve aileyi bolca övün. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 88 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi ETKİNLİK TÜRÜ ÖNERİLEN SIKLIK GÜNLÜK İZLEM 1 2 3 4 5 6 7 EGZERSİZ 1 Bebekle yaşına uygun oyuncak kullanarak her gün 3 veya 4 kez oynamak, Örneğin; beslenme sonrası EGZERSİZ 2 Bebekleyken onunla konuşmak veya şarkı söylemek EGZERSİZ 3 Günde en az bir kez nazikçe masaj yapmak Etkinlik 3 Dinlenme-Gevşeme ve Uyku İzlem Çizelgelerini kontrol edin. Annenin onları uygularken yaşadığı sorunları tartışın. Gerektiğinde değiştirin. Etkinlik 4 Bebek-Etkileşim Çizelgesini kontrol edin. Gerektiğinde tartışın. Etkinlik 6 Emzirme: Anneye emzirmeyi önerin Görev 4 Oturumlar arasında uygulama çalışmasını açıklayın Anneye, oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için elinden gelen çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerini anneyi nazik bir şekilde ikna etmeleri ve zorluk çekerse uyması için yardımcı olmaları konusunda bilgilendirin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 89 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Uygulama çalışması 1 Bu oturumda hazırlanan Bebek-Etkileşim Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 2 Anneden yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip etmeye çalışmasını isteyin. Anne beslenmesini, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 3 Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini takip edin. Aile bireylerini annenin bu etkinlik için zaman bulmasına yardımcı olmaya teşvik edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 4 Önceki oturumda olduğu gibi anneden Sağlık Takviminde yer alan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini çoğu kez sağlıksız bir şekilde etkileyen düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlamasını söyleyin. Onları bir sonraki oturumda tartışa- cağınızı açıklayın. Uygulama çalışması 5 Kurulmuşsa ‘Anne ve Bebek Sağlık Grubu’na katılmaya devam edin. Eğer ‘Anne ve Bebek Sağlık Grubu’ kurulmamışsa, anneyi diğer bebek bekleyen veya bebek sahibi olan annelerle düzenli olarak buluşmaya teşvik edin. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık Takvimine işaretleyin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 90 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi OTURUM 3.3 – ANNENİN ÇEVRESİNDEKİ KİŞİLERLE İLİŞKİSİ Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı önceki oturumlardan elde edilen ilerlemeyi gözden geçirmek ve SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK yaklaşımını annenin yakın aile, akrabalar ve arkadaşlardan oluşan çevresindeki kişilerle ilişkisine uygulamaktır. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi İyi iletişimin önemini unutmayın. Görev 1 Önceki oturumu gözden geçirin Önceki oturumda öğrenilen ana noktaları özetleyin. Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Anneyle Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Geçen hafta bebeğiyle olan ilişkisi hakkında herhangi bir sağlıksız düşünce fark edip etmediğini sorun. Yanıt “evet” ise ilk adımı başarıyla tamamladığı için onu övün. Ona bu düşüncelerin nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Dikkatle ve anlayışla dinleyin. Şimdi, bunları alternatif düşüncelerle değiştirmeye çalışıp çalışmadığını sorun. Çalışmadıysa, tartışın ve kendisi ile diğer aile bireylerini öneriler sunmak için teşvik edin. Görev 3 Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi hakkında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK ADIM 1 Çevrenizdeki kişilerle iliş kiniz hakkında sağlıksız düşünceleri tanımlamayı öğrenmek Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisinin önemini, özellikle sosyal destek ihtiyacı, bebek için sosyal etkileşimin yararları ve sağlık uzmanlarından uygun bakım talep etme becerisi bağlamında kısaca açıklayın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 91 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Resim A Ailemle veya doktorumla sağlık sorunlarım hakkında konuşmaya cesaret edemiyorum Resim B Sağlık sorunlarımı kimseyle tartışmamak daha iyi Resim C Küçük bir sağlık sorunu çabuk büyüyebilir Sağlık Takvimi’nin ilgili bölümünü kullanarak, anneden Resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatmasını isteyin. Bazı insanlar için sağlık sorunları hakkında telaşlanmamanın nor- mal olduğunu anlatın. Diğerleri, hastaneye gitmekten hoşlanmaya- bilir, ancak bu onları uygun bakımı talep etmelerine engel oluyorsa, sorun haline gelebilir. Şimdi anneden Resim B’ye odaklanmasını isteyin. Bu duyguların kişinin sağlık sorunlarını paylaşmaktan nasıl kaçınacağını anlatın. Şimdi Resim C’ye odaklanın. Sağlığını ihmal etmenin ciddi sorun- lara nasıl yol açabileceğini tartışın. Bunun, her küçük rahatsızlık için hastaneye gitmesi gerektiği anla- mına gelmediğini açıklayın. Tercihen, deneyimli bir aile üyesi veya sağlık çalışanıyla sağlıkla ilgili kaygıları paylaşırken utanmamalı veya korkmamalıdır. Bunun sadece sağlık sorunları değil yaşamla ilgili diğer sorunlar için de geçerli olduğunu söyleyin. Oturumun sonraki bölümlerinde, annenin kendisi ve bebeği için uygun bakımı talep etmesine yar- dımcı olacak bir etkinlik gerçekleştireceğinizi söyleyin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 92 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Şimdi anneye kendi veya bebeğin sağlık sorunlarını başkalarıyla tartışmak hakkında böyle düşünceleri olup olmadığını sorun. Bunları Sağlık Takviminde verilen boşluğa not edin. “Hastalık davranışını” örneğin; herhangi bir ciddi hastalığı olmadan birinin sağlığıyla aşırı kaygılanması veya meşgul olması teşvik etmemek için çok dikkatli olun, Aşağıda örnekleri verilen sağlıksız düşünceleri, eylemleri ve sonuçları tartışın. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ İnsanlar benim sorunlarımı anlamıyor Onlarla sorunları tartışmanın faydası yok Sorunlarınızı paylaşmamak Sorunlarımdan bahsederek çatışma yaratmak istemiyorum Duyguları kendine saklamak Artan stres ve gerginlik hem bebek hem de sizin için kötüdür Her şeyden sorumlu olmak zorundayım Kendinize daha fazla yük bindirmek. Artan stres ve gerginlik hem bebek hem de sizin için kötüdür Resim D Eğer sağlığımdan endişeleniyorsam birisiyle konuşmalıyım, aksi takdirde ciddileşebilir ve herkes için bir sorun haline gelir ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi sağlıklı düşünmeye dönüştürmeyi öğrenmek Resim D’deki kadına odaklanarak, alt yazıyı sesli okuyun. Resim D’deki düşüncenin Resim A’dakine göre daha iyi bir alternatif olup olmadığını tartışın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 93 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Resim E Sağlık sorunumu insanlarla konuşmalıyım. Yararlı tavsiyeler alabilirim. Resim F Hastalık zamanında tedavi edilir ve anne (veya bebek) sağlıklı kalır Resim E: Böyle alternatif düşünceler, anneyi çevresindeki insanlardan uygun yardım aramaya teşvik edebilir. Resim F: Anne ve bebek için bu önemli dönemde diğer aile bireylerinin nasıl destekleyici ve anlayışlı olabileceğini tartışın. Şimdi annenin 1. adımda ifade etmiş olabileceği çevresindeki insanlarla ilişkisi hakkındaki sağlıksız düşüncelerini tartışın. Anneden (ve aileden) alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Anneden 1. adımda anlatılan örnekler için alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki alternatif düşünceler, duygular/eylemler ve sonuçlarına yönlen- dirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Belki de anlaşılmak için yeterince çaba sarf etmiyorum Beni rahatsız eden şeyleri açıklamaveyaha fazla çalışmalıyım Herkes anlamazken, bazıları anlar ve beni destekler Sorunlarımı TSÇ gibi düzenli olarak gördüğüm, güvendiğim biriyle tartışacağım ve tavsiyelerini isteyeceğim Güvenilir birisiyle konuşmak Sorunlar çözülmemiş olsa bile konuşmak stres ve gerginliği azaltacaktır Başkalarını çözmeye çalışmak yerine sorunlarım hakkında konuşursam dünyanın sonu gelmeyecektir Güvenilir birisiyle konuşmak Azalmış stres ve gerilim SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 94 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Etkinlik 1 Anneyi bulguları tam olarak doktora anlatmanın önemi hakkında eğitin. Annenin doktoru ziyarete giden hasta bir insanı, doktor rolünün sağlık çalışanı tarafından oynandığı bir rol yapma egzersizi yapın. Sağlık çalışanı, anneye bulguları anlatmayı ve sonra tedavi hakkında sorular sormasını öğretir. Anne provalarda iyi olduğunu hissene dek tekrarlar. Anne- den oturumlar arasında en az bir kez aileden biriyle rol yapma egzersizini tekrarlamasını isteyin. Etkinlik 2 Beslenme Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Eğer anne isterse çizel- gedeki maddeleri değiştirin. Anne programa bağlı kalmışsa onu ve aileyi bolca övün. Etkinlik 3 Dinlenme, Gevşeme ve Uyku İzlem Çizelgelerini kontrol edin. Annenin bunları uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Gerekirse değiştirin. Etkinlik 4 Bebek-Etkileşim Çizelgesini kontrol edin. Bu etkinliklere babayı günden en az bir kez dahil edin. Etkinlik 5 Emzirme: Eğitim kitapçığı sayfa xx’a bakın. Anneye emzirmeyi önerin. Görev 4 Oturumlar arasında uygulama çalışmasını açıklayın Anneye oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için elinden gelen çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerini anneyi nazik bir şekilde ikna etmeleri ve zorluk çekerse uyması için yardımcı olmaları konusunda bilgilendirin. Uygulama çalışması 1 Önceki oturumda olduğu gibi anneden Sağlık Takviminde yer alan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini çoğu kez sağlıksız bir şekilde etkileyen düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlamasını söyleyin. Onları bir sonraki oturumda tartışa- cağınızı açıklayın. ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve sağlıklı davranış uygulamaları SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 95 MODÜL 3: erken SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 3.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Uygulama çalışması 2 Yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip edin. Anne beslenmesini, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 3 Bu oturumda hazırlanan Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 4 Bu oturumda hazırlanan Bebek-Etkileşim Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 5 Kurulmuşsa ‘Anne ve Bebek Sağlığı Grubu’na katılmaya devam edin. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık İzlem Takvimine işaretleyin.

MODÜL 4 OrTA SÜT ÇOCukLuĞu – beş-yedi ay arası SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 98 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı OTURUM 4.1 – ANNENİN KİŞİSEL SAĞLIĞI Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı orta süt çocukluğu döneminde (beş ile yedinci aylar arası) anne ve bebeğin sağlığını değerlen- dirmek, sorunlarını dinlemek ve bebeğin emekleme aşamasında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK programını kişisel sağlığına uygulamasına yardımcı olmaktır. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi İyi iletişimin önemini unutmayın. Görev 1 Önceki oturumu gözden geçirin Eğitim Modülü 3’de tartışılan kavramları kısaca özetleyin. Bunu sırayla Sağlık Takvimindeki resimleri tartışma odağı olarak kullanarak yapın. Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Anneyle Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Anneye, Eğitim Modülü 2’de tartışılan 3 alanın herhangi birinde sağlıksız bir düşünce fark edip etmediğini sorun. Ona bu düşüncelerin kendisini nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Bu düşünceleri alternatif sağlıklı düşüncelerle değiştirip değiştiremeyeceğini sorgulayın. Bu adımları uygulamasındaki başarısından ötürü onu övün. Dikkatle ve anlayışla dinleyin. Daha sonraki tartışmalar için düşüncelerini not edin. Görev 3 Annenin kişisel sağlığı hakkında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK ADIM 1 Annenin kişisel sağlığı hakkında sağlıksız düşünceleri tanımlamayı öğrenmek Yaşamın ilk yılında bebek için annenin kişisel fiziksel ve psikolojik sağlığının önemini kısaca açıklayın. Orta süt ço- cukluğunun, bebeğin gelişiminde önemli bir dönem olduğunu, ancak anne için bebeğin birçok ihtiyacına göre kendini ayarladığı stresli bir dönem olduğunu belirtin. Bu nedenle bu kritik dönemde kişinin sağlığını ihmal etmemek önemlidir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 99 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Sağlık Takviminin ilgili bölümünü kullanarak, anneden Resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatma- sını isteyin. • Böyle düşüncelerin ve duyguların birçok kültürde sık görüldüğünü, ancak annenin çoğu zaman böyle düşüncelerle sıkıntı yaşaması halinde bunun bir sorun olabileceğini belirtin. • Güçlü kültürel inançlara itiraz etmeyin • Annenin bazen böyle hissedip hissetmediğini sorun Şimdi anneden resim B’ye odaklanmasını isteyin. Böyle duyguların tüm ailede nasıl kaygıya neden olabileceğini tartışın. Sağlık sorunla- rına dikkat çekmek yerine batıl düşüncelerle aşırı derecede meşgul olabilirler. Resim C’ye odaklanın ve böyle bir ruhsal durumun sonuçlarını tartı- şın. Tıp etiğiyle uyuşmayan bazı uygulayıcılar anne ve aileyi istismar edebilir. Dolayısıyla, sağlık bakımına harcanabilecek kaynaklar kötüye kullanılabilir. Resim A Bana (veya bebeğime) nazar değdi Resim B Bu nazar bozulursa kendimi daha iyi hissedeceğim Resim C Artmış stres ve gerginlik ve kaynakların israfı SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 100 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Şimdi anneye kendi sağlığı ile ilgili böyle düşünceleri olup olmadığını sorun. Bunları etkinlik takviminde verilen alana not edin. Gerekirse, aşağıda örnekleri verilen olumsuz düşünceler, eylemler ve sonuçlara yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Hasta olmak benim kaderimde var Doktoru görmeyeceğim, zaman kaybı Hastalığın ciddi olma riski daha fazla Benim gibi okur yazar olmayan bir kişi sağlık konularında ne bilir? Sağlık konularını öğrenmek için hiç çaba harcanmaz Sağlığın bozulma riski daha fazla Bizim gibi fakir insanlar sağlıksız olmak için doğarlar Mevcut kaynaklardan en iyi şekilde yararlanma girişiminde bulunulmaz Sağlığın bozulma riski daha fazla Benim sağlığım önemli değil. Önemli olan benim ailemin sağlığı Tüm dikkati ailenin sağlığına göstermek Hasta olmak, bunun sonucunda da aile sana bakmak zorunda kalır Resim D Sağlığımın daha iyi olması için bir çok şey yapabilirim ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi sağlıklı düşünmeye dönüştürmeyi öğrenmek Resim D’deki kadına odaklanarak, alt yazıyı sesli okuyun. Resim D’deki düşüncenin Resim A’dakine göre daha sağlıklı bir alternatif olup olmadı- ğını tartışın. Resim A’daki annenin Resim D’deki anne gibi düşünmesi halinde olası zorlukları tartışın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 101 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Resim E Çağdaş yöntemlere yönelin-sadece geleneksel yardıma güvenmeyin Resim F Çağdaş yöntemlerin faydaları kanıtlanmıştır Şimdi annenin adım 1’de veya verilen örneklerde ifade etmiş olabileceği kendi sağlığıyla ilgili olumsuz düşünceleri tartışın. Anneden alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki alternatif düşünceler, duygular/eylemler ve sonuçlarına yönlen- dirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Sağlığımla ilgilenmek büyük ölçüde benim kontrolümde Kişinin sağlığı için olumlu şeyler yapmak örneğin; beslenme, egzersiz, uygun sağlık bakımı Ölümcül olabilecek bir hastalığa karşı korunmak Sağlık konularını öğrenmek için eğitim almanız gerekli değildir Sağlık ilkelerini örneğin; hijyen öğrenmek ve ona göre yaşaması için aktif çaba harcamak Anne ve bebek daha sağlıklı Fakir bir kişi bile sağlıklı kalmak için çaba gösterebilir Mevcut kaynakları en iyi şekilde kullanmak için gayret göstermek Anne ve bebek daha sağlıklı Sağlığım iyi olursa, aileme daha iyi bakabilirim Kendi sağlığıma bakmak için biraz zaman harcamak Sağlıklı kalmak ve aileye daha iyi bakım sağlayabilmek Resim E: Anne ve bebeyi yaygın olarak etkileyen hastalıkların ne- deni hakkında aileyi eğitin. Güçlü kültürel inançlara itiraz etmeyin. Açıkça zararlı kültürel uygula- maların olduğu nadir durumlarda, bununla uygun bir yöntemle başa çıkmak için sağlık yetkilileriyle görüşün. “Ya hep ya hiç” olarak düşünmemenin önemli olduğunu tartışın. Çağdaş ve geleneksel bakım yan yana var olabilir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 102 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve sağlıklı davranış uygulamaları Etkinlik 1 Bebeğin sağlığı konusundaki yaygın kültürel inançları anne ve aileyle tartışın. Sık görülen rahatsızlıklar, özellikle de çocuklarda görülen ishal hakkında tıbbi açıklamalar yapın. Anneyi ishal için ORS kullanımı hakkında eğitin. Etkinlik 2 Beslenme Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Eğer anne isterse çizel- gedeki maddeleri değiştirin. Anne programa bağlı kalmışsa, anne ve aileyi bolca övün. Etkinlik 3 Dinlenme ve Gevşeme İzlem Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Gere- kirse değiştirin. Etkinlik 4 Bebek-Etkileşim Çizelgesini kontrol edin. Gerektiğinde tartışın. Etkinlik 5 Anneye emzirme ve uygun şekilde sütten kesme hakkında tavsiyede bulunun. Görev 4 Oturumlar arasındaki uygulama çalışmasını açıklayın Anneye, oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için elinden gelen çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerine annenin zorlukları olursa onu nazik bir şekilde ikna etmek ve uyması için yardımcı olmak konusunda bilgilendirin. Uygulama çalışması 1 Bu oturumda hazırlanan Uyku İzlem Çizelgesini takip edin. Uygulama çalışması 2 Yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip edin. Anne beslenmesini, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 103 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Uygulama çalışması 3 Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini takip edin. Aile üyelerini, anneye bu etkinliğe zaman bulmalarını sağlamak için teşvik edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 4 Bu oturumda hazırlanan Bebek-Etkileşim Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 5 Önceki oturumda olduğu gibi anneden Sağlık Takviminde yer alan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini çoğu kez sağlıksız bir şekilde etkileyen düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlamasını söyleyin. Onları bir sonraki oturumda tartışa- cağınızı açıklayın. Uygulama çalışması 6 Kurulmuşsa ‘Anne ve Bebek Sağlık Grubu’na katılmaya devam edin. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık Takvimine işaretleyin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 104 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi OTURUM 4.2 – ANNENİN BEBEKLE İLİŞKİSİ Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı önceki oturumlardan elde edilen ilerlemeyi gözden geçirmek ve SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK yaklaşımını orta süt çocukluğu döneminde annenin bebekle ilişkisine uygulamaktır. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi Görev 1 Önceki oturumu gözden geçirin Önceki oturumda öğrenilen ana noktaları özetleyin. Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Geçen hafta kişisel sağlığı ile ilgili herhangi bir olumsuz düşünceye sahip olup olmadığını sorun. Yanıt “evet” ise, ilk adımı başarıyla tamamladığı için onu övün. Ona bu düşüncelerin nasıl hisset- tirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Dikkatle ve anlayışla dinleyin Şimdi, bunları alternatif düşüncelerle değiştirmeye çalışıp çalışmadığını sorun. Çalışmadıysa tartışın ve kendisi ile diğer aile bireylerini öneriler sunmak için teşvik edin. Görev 3 Bebeğinizle ilişkiniz hakkında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK ADIM 1 Annenin bebeğiyle ilişkisi hakkında sağlıksız düşünceleri tanımlamayı öğrenmek Şimdi annenin bebeğiyle olan ilişkisini kurmak için SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK yaklaşımını kullanmasına yardım edeceğinizi söyleyin. Bu ilişkinin hem anne hem de çocuk sağlığı açısından önemini kısaca açıklayın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 105 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Sağlık Takviminin ilgili bölümünü kullanarak, anneden Resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatma- sını isteyin. Bazen bu duygulara sahip olmanın normal olduğunu, ancak bunlar sürekli zihnini meşgul ederse bir sorun olabileceğini belirtin. Şimdi anneye böyle düşünceleri olup olmadığını sorun. Resim B. Böyle düşüncelerin düşük öz güven ve değersizlik hislerine nasıl yol açacağını tartışın. Hatta hasta olduğu için bebeğe karşı öfke ve dargınlık hissedebilir. Bu duygular nedeniyle, anne çocuğun sağlığı için olumlu harekete geçmeye çalışmayı bırakabilir. Resim C. Böyle düşünce ve duyguların sonuçlarını tartışın. De- ğersizlik duygusu çaresizliğe, bu da daha çok hastalığa yol açar, böylece bir döngü oluşur. Kadının hatası olduğunu ima etmeyin. Bu gibi düşünceler, günlük stres ve yaşam zorluklarına bir tepki olabilir. Ancak, eylem ve sonuçların değiştirilebilmesi için, düşünme biçimle- rini ve ilgili duyguları erken tanımlamak önemlidir. Resim A Bebeğ im sürekli hasta çünkü ben iyi bir anne değilim Resim B Ne yaparsam başarısız olacak çünkü ben beceriksizim Resim C Anne ve çocuk hastalık-çaresizlik döngüsüne yakalanır SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 106 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Şimdi anneye, bebeği hakkında böyle düşünceleri olup olmadığını sorun. Eğer gerekliyse, anneyi aşağıda örnekleri verilen sağlıksız düşünceler, eylemler ve sonuçlara yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Kız bebeklerin, erkeklerden daha az ilgi ve bakıma ihtiyacı vardır Erkeklerle karşılaştırıldığında kızlara daha az ilgi Kızlar erkeklerden daha sağlıksız Bebeğim hastalanacak. Bu bizim kaderimizde var Bebeğime aşı yaptırmamın bir anlamı yok, kaderle savaşamam Ölümcül olabilecek hastalığa yakalanma riskinin artması Aşırı kucağa almak ve bebekle oynamak onu şımartacaktır Bebekle oynamamak Bebeğin beyni büyümeyecek, bu da bebek büyüdükçe öğrenmesini ve ilişki kurmasını güçleştirecektir Gerginliğim ve kaygım bebeğime zarar vermez Stresimi azaltmak için çaba göstermemek Bebeğin sağlığı etkilenir Resim D Bebekler hastalanır, ancak bebeğimin sağlığını korumak için yapabileceklerim var ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi sağlıklı düşünmeye dönüştürmeyi öğrenmek Resim D’deki kadına odaklanarak, alt yazıyı sesli okuyun. Resim D’deki düşüncenin Resim A’dakine göre daha iyi bir alternatif olup olmadığını tartışın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 107 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Şimdi annenin 1. adımda ifade etmiş olabileceği olumsuz düşünceleri tartışın. Anne (ve aileden) bunlara alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Anneden, 1. adımda anlatılan örnekler için alternatif fikirler düşünmesini isteyin Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki alternatif düşünceler, duygular/eylemler ve sonuçlara yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Kızların da, parlak ve zeki kadınlar olmaları için erkekler kadar ilgiye ihtiyaçları vardır Erkekler ve kızlara eşit derecede ilgi Hem erkekler hem de kızlar sağlıklı Bebeğimin hastalıklardan korunabilmesi, onun şansıdır Ona aşı yaptıracağım Ölümcül olabilecek bir hastalığa karşı korunma Bebekle etkileşime girmek onu daha akıllı yapar Anne ve aile bireyleri bebeği kucağa alır ve onunla oynar Psikolojik gelişim iyileşir Zorluklarımıza rağmen, bebeğim için, gerginlik ve endişemi azaltmaya çalışmalıyım Zorluklarla başa çıkmaya çalışmak ve gevşetici etkinliklerle gerginliği azaltmak Anne ve bebeğin sağlığı üzerinde olumlu etkiler Resim E Koruyucu önlemler almak bebeğimin hastalanma riskini azaltacaktır Resim F Hastalık-çaresizlik döngüsü kırılır Olumlu bir tavır takınarak, anne bebeği için elinden gelen her şeyi yapıyor olacak. Bu davranış hastalık-çaresizlik döngüsünü kırmaya yardımcı olacaktır. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 108 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve sağlıklı davranış uygulamaları Etkinlik 1 Bebek-Etkileşim Çizelgesini kontrol edin. Etkinlikleri çocuğun gelişim seviyesine göre değiştirin. Etkinlik 2 Dinlenme ve Gevşeme İzlem Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Gere- kirse değiştirin. Etkinlik 3 Beslenme Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Anne isterse çizelgedeki maddeleri değiştirin. Anne programa bağlı kalmışsa anne ve aileyi bolca övün. Etkinlik 4 Emzirme ve uygun şekilde sütten kesme hakkında tavsiyede bulunun. Görev 4 Oturumlar arasındaki uygulama çalışmasını açıklayın Anneye, oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için elinden gelen çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerini anneyi nazik bir şekilde ikna etmeleri ve zorluk çekerse uyması için yardımcı olmaları konusunda bilgilendirin. Uygulama çalışması 1 Bu oturumda hazırlanan Bebek-Etkileşim Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 2 Bu oturumda hazırlanan Egzersiz Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 3 Anneden, yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip etmeye devam etmesini isteyin. Anne beslenmesini, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 109 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Uygulama çalışması 4 Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini takip edin. Aile bireylerini, anneye bu etkinlik için zaman bulmalarını sağlamaya teşvik edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 5 Önceki oturumda olduğu gibi anneden Sağlık Takviminde yer alan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini çoğu kez olumsuz bir şekilde etkileyen düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlamasını söyleyin. Onları bir sonraki oturumda tartışa- cağınızı açıklayın. Uygulama çalışması 6 Kurulmuşsa, ‘Anne ve Bebek Sağlık Grubu’na katılmaya devam edin. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık İzlem Takvimine işaretleyin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 110 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi OTURUM 4.3 – ANNENİN ÇEVRESİNDEKİ KİŞİLERLE İLİŞKİSİ Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı son oturumdan itibaren elde edilen ilerlemeyi gözden geçirmek ve SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK yaklaşı- mını annenin örneğin; yakın aile, akrabalar ve arkadaşlar gibi çevresindeki insanlarla ilişkisine uygulamaktır Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi Görev 1 Önceki oturumu gözden geçirin Önceki oturumda öğrenilen ana noktaları özetleyin. Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Anneyle Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Geçen hafta bebeğiyle ilişkisi hakkında herhangi bir olumsuz düşünce fark edip etmediğini sorun. Yanıt “evet” ise, ilk adımı başarıyla tamamladığı için onu övün. Bunları not alın. Ona bu düşüncelerin nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Dikkatle ve anlayışla dinleyin. Şimdi, bunları alternatif düşüncelerle değiştirmeye çalışıp çalışmadığını sorun. Çalışmadıysa tartışın ve kendisi ile diğer aile bireylerini öneriler sunmaya teşvik edin. Görev 3 Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi hakkında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK ADIM 1 Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi hakkında sağlıksız düşünceleri tanımayı öğrenmek Talimatlar: Annenin çevresindeki insanlarla olan ilişkisinin önemini özellikle sosyal destek ihtiyacı, bebek için sosyal etkileşimin yararları ve sağlık profesyonellerinden uygun bakım talep etme becerisi bağlamında kısaca açıklayın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 111 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Sağlık Takviminin ilgili bölümünü kullanarak, anneden Resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatma- sını isteyin. Eğer kadın aşırı stresliyse evden çıkmak için kendine güvenini kaybedebileceğini anlatın. Resim B. Böyle düşünceler kadının evden çıkmamasına yol açabilir. Kadının evden kendi başına ayrılması gerektiği durumlar olabilir mi tartışın. Örneğin; bebeği ağır hastadır ve başka kimse müsait değildir. Resim C. Bu gibi temel işlevler için tamamen başkalarına güvenme- nin olası sonuçlarını tartışın. Resim A Eğer soka ğa çıkarsam insanlar hakkımda dedikodu yapar Resim B Ne olursa olsun evden çıkmayacağım Resim C Başkalarına güvenmenin ciddi sonuçları olabilir SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 112 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Şimdi anneye, önlemli işlevler için evden çıkma hakkında böyle düşünceleri olup olmadığını sorun. Aşağıda örnekleri verilen olumsuz düşünce, duygu ve sonuçları tartışın. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Hiç kimseye güvenemezsin Ev dışından kimseyle iletişimim olmayacak Aşı uygulayan kişi gibi sağlık çalışanlarıyla bile karşılaşma konusunda isteksizlik Başka insanlarla karşılaşmak istemiyorum İnsanlarla tanışmak veya konuşmak için çaba göstermemek İnsanlardan giderek uzaklaşmak ve desteklerini kaybetmek İnsanlar her zaman seni hayal kırıklığına uğratır İnsanlardan kaçınmak Destek kaybetmek ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi sağlıklı düşünmeye dönüştürmeyi öğrenmek Resim D’deki kadına odaklanarak, alt yazıyı sesli okuyun. Resim D’deki düşüncenin Resim A’dakine göre daha iyi bir alternatif olup olmadığını tartışın. Resim D Kaygılı olsam bile dışarı çıkmak iyi gelir SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 113 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Şimdi annenin 1. adımda ifade etmiş olabileceği çevresindeki insanlarla olan ilişkisi hakkındaki olumsuz düşüncelerini tartışın. Anneden (ve aileden) alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Anneden 1. adımda anlatılan örneklere alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki alternatif düşünceler, duygular/eylemler ve sonuçlarına yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ İnsanlar hakkında onları değerlendirene dek karar vermemeliyim İnsanlarla tanışacağım ancak onlara körü körüne güvenmek konusunda temkinli davranacağım Aşı yapan kişiyle ne yaptığı hakkında konuşmak ve daha sonra karar vermek Bir veya iki aile üyesinin güvenilir arkadaşlarıyla konuşursam iyi hissedebilirim Anlaştığınız bir veya iki kişiyle aktif olarak görüşmeye çalışmak Yalnız kalmamak Neredeyse her insanın içinde bir iyilik vardır Çok fazla beklentim olmadan hoşlandığım insanlarla konuşmalıyım Sosyal desteği sürdürür Resim E Sağlık merkezinde bebeğe aşı yaptıracağım Resim F Her zaman başkalarına güvenmek zorunda kalmamak Böyle alternatif düşünceler annenin sağlık merkezi gibi dış kaynaklar- dan uygun yardımı aramasını teşvik eder. Resim F: Kendine güvenen ve iyi bilgilendirilmiş bir anne kendi çocukla- rını da güvenli yetiştirecektir. Bir anne sadece tüm ailenin desteğine sahip olursa kendinden emin olur. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 114 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Etkinlik 1 Anneleri bu yaş grubu çocuklarda sık görülen sağlık sorunları ve yönetimi hakkında eğitin. Anneye yakın devlete bağlı sağlık merkezleri ve hastanelerin listesini verin. Etkinlik 2 Beslenme Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Anne isterse çizelgedeki maddeleri değiştirin. Anne programa bağlı kalmışsa onu ve aileyi bolca övün. Etkinlik 3 Dinlenme ve Gevşeme İzlem Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Gere- kirse değiştirin. Etkinlik 4 Bebek-Etkileşim Çizelgesini kontrol edin. Bu etkinliklere babayı en az günde bir kez dahil edin. Etkinlik 5 Anneye emzirmeyi tavsiye edin. Görev 4 Oturumlar arasındaki uygulama çalışması Anneye, oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için elinden gelen çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerini anneyi nazik bir şekilde ikna etmeleri ve zorluk çekerse uyması için yardımcı olmaları konusunda bilgilendirin. Uygulama çalışması 1 Önceki oturumda olduğu gibi anneden Sağlık Takviminde yer alan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini çoğu kez olumsuz bir şekilde etkileyen düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlamasını söyleyin. Onları bir sonraki oturumda tartışa- cağınızı açıklayın. ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve sağlıklı davranış uygulamaları SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 115 MODÜL 4: OrTA SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 4.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Uygulama çalışması 2 Yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip edin. Anne beslenmesini, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 3 Bu oturumda hazırlanan Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 4 Bu oturumda hazırlanan Bebek-Etkileşim Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 5 Kurulmuşsa, ‘ Anne ve Bebek Sağlık Grubu’na katılmaya devam edin. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık İzlem Takvimine işaretleyin.

EĞİTİM MODÜLÜ 5 GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu – sekiz-on ay arası SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 118 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı OTURUM 5.1 – ANNENİN KİŞİSEL SAĞLIĞI Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı geç süt çocukluğu (sekiz ile onuncu aylar arası) döneminde anne ve bebeğin sağlığını değerlen- dirmek, sorunlarını dinlemek ve SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK programını kişisel sağlığına uygulamasına yardımcı olmaktır. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi Görev 1 Önceki oturumu gözden geçirin Modül 4’de tartışılan kavramları kısaca özetleyin. Bunu sırayla, Sağlık Takvimindeki resimleri tartışma odağı olarak kullanarak yapın. Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Anneyle Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Anneye Modül 4’de tartışılan 3 alanın herhangi birinde sağlıksız bir özel düşünce veya örüntü fark edip etmediğini sorun. Ona bu düşüncelerin nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Bu düşünceleri alternatif sağlıklı düşüncelerle değiştirip değiştiremeyeceğini sorgulayın. Bu adımların uygulanmasında başarısından ötürü onu övün. Dikkatle ve anlayışla dinleyin. Daha sonraki tartışmalar için düşüncelerini not edin. Görev 3 Annenin kişisel sağlığı hakkında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK ADIM 1 Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi hakkında sağlıksız düşünceleri tanımlamayı öğrenmek Yaşamın ilk yılında bebek için annenin kişisel fiziksel ve psikolojik sağlığının önemini kısaca açıklayın. Geç süt çocuk- luğu döneminin bebeğin gelişiminde önemli bir dönem olduğunu ancak anne için oyun çocuğunun birçok ihtiyacına göre kendini ayarladığı stresli bir dönem olduğunu belirtin. Bu nedenle bu kritik dönemde kişinin sağlığını ihmal etmemek önemlidir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 119 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Sağlık Takviminin ilgili bölümünü kullanarak, anneden Resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatmasını isteyin. Günlük yaşam streslerinin, bazı insanlarda talihsizliklerinden kendileri- nin sorumlu olduklarına inanmalarını sağlayabileceğini söyleyin. Böyle düşüncelerle o kadar meşgul olabilirler ki hasta hissetmeye başlarlar. Annenin bazen böyle hissedip hissetmediğini sorun. Resim B. Böyle düşüncelerin bir kişinin çabalamak ve iyileşmeye çalış- mak yerine nasıl hastalığa teslim olmasına yol açacağını tartışın. Resim C. Böyle düşüncelerin ve duyguların nasıl uzun sürebileceğini tartışın. Ne kadar uzun devam ederse, döngüden çıkmak o kadar zor olur. Resim A Hastalığım yaptıklarımın bir cezası olmalı Resim B İyileşmeyi hak etmiyorum Resim C Hastalık-umutsuzluk döngüsüne kapılır SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 120 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Şimdi anneye kendi sağlığı ile ilgili böyle düşünceleri olup olmadığını sorun. Gerekirse anneyi aşağıda örnekleri verilen sağlıksız düşünceler, eylemler ve sonuçlarına yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Hayatımda birçok yanlış var Kimse bunun hakkında hiçbir şey yapamaz, bu yüzden denemenin anlamı yok Stres ve kaygıda artış Hep yorgunum. Bu ciddi bir hastalığım olduğu anlamına gelmeli. Damla ve enjeksiyon gibi pahalı tedavileri göze alamam, bu yüzden umut yok Üşengeçlik ve sağlığın daha fazla ihmal edilmesi Sadece daha fazla paramız olsaydı, hiçbirimizin sağlık sorunları olmazdı. Mevcut kaynaklardan en iyi şekilde yararlanma konusunda herhangi bir girişimde bulunulmaması Sağlığın bozulma riski daha fazla Çok fazla sorunum var, sağlığımla ilgilenmek önceliklerim arasında alt sırada Zamanım olur olmaz sağlığıma dikkat edeceğim Sağlık ihmal edilir Resim D Daha sağlıklı olmak için birkaç şey yapabilirim ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi sağlıklı düşünmeye dönüştürmeyi öğrenmek Resim D’deki kadına odaklanarak, alt yazıyı sesli okuyun. Resim D’deki düşüncenin Resim A’dakine göre daha sağlıklı bir alternatif olup olmadığını tartışın. Resim A’daki annenin Resim D’deki anne gibi düşünmesi halinde karşılaşa- cağı olası zorlukları tartışın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 121 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Şimdi annenin, 1. adımda veya verilen örneklerde ifade etmiş olabileceği kişisel sağlıkla ilgili olumsuz düşünceleri tartışın. Anneden alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki alternatif düşünceler, duygular/eylemler ve sonuçlara yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Hayatımda iyi olana ve yapabileceğim şeylere odaklanabilirim Hayatımda olumlu değişiklikler yapmaya çalışabilirim Azalmış depresyon ve stress Yorgunluk çoğunlukla aşırı iş, kötü beslenme ve egzersiz eksikliği nedeniyle oluşur. Basit etkinlikler kendimi daha enerjik hissetmeme yardımcı olabilir Beslenme, dinlenme ve egzersize dikkat Fakir bir kişi bile sağlıklı kalmak için çaba gösterebilir Mevcut kaynakları en iyi şekilde kullanmak için gayret göstermek Anne ve bebek daha sağlıklı Eğer kişi sağlıklı değilse, küçük sorunlar bile büyük görünür Sağlığımla ilgilenmek her gün sadece biraz zamanımı alır Sağlıklı bir kişi sorunları daha iyi çözebilir Resim E Sağlık görevlisinden bana tavsiye vermesini isteyebilirim Resim F Daha bilgili olunca sağlığım hakkında daha iyi kararlar alabilirim Resim E: Eğer anne, hastalık ve sağlığın kişinin kaderi tarafından önceden belirlendiğini söylüyorsa, bu resim yardımıyla buna nazik bir şekilde itiraz edin. Resim F: Bilgili bir anne, annesinin ve çocuğunun sağlığı için önemli kararlar alabilir. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 122 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Etkinlik 1 Anne ve bebeği etkileyen yaygın görülen hastalıkların nedeni ve yönetimi konusunda aileyi eğitin. Eğitim rehberine bakın. Rastlanabilecek tıbbi kötü uygulayıcılar konusunda eğitim verin, örneğin; güçsüzlük için damar içi infüzyon ve enjeksiyon, tekrar kullanılan şırıngalara bağlı hepatit riski. Eğitim rehberine bakın. Etkinlik 2 Beslenme çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Eğer anne isterse çizelge- deki maddeleri değiştirin. Anne programa bağlı kalmışsa anne ve aileyi bolca övün. Etkinlik 3 Dinlenme ve Gevşeme İzlem Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Eğer gerekirse değiştirin. Etkinlik 4 Bebek-Etkileşim Çizelgesini kontrol edin. Gerektiği gibi tartışın. Etkinlik 5 Anneye emzirme ve uygun şekilde sütten kesme konusunda eğitim verin. Görev 4 Oturumlar arasındaki uygulama çalışmasını açıklayın Anneye oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için elinden gelen çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerini anneyi nazik bir şekilde ikna etmek ve zorluk çekerse uyması için yardımcı olmaları konusunda bilgilendirin. Uygulama çalışması 1 Bu oturumda hazırlanan Uyku İzlem Çizelgesini takip edin. Uygulama çalışması 2 Yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip edin. Anne beslenmesini, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve sağlıklı davranış çalışmaları SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 123 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.1 – Annenin kişiSeL SAĞLıĞı Uygulama çalışması 3 Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini takip edin. Aile bireylerini, anneye bu etkinlik için zaman bulmalarını sağlamaya teşvik edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 4 Bu oturumda hazırlanan Bebek-Etkileşim Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 5 Önceki oturumda olduğu gibi anneden Sağlık Takviminde yer alan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini çoğu kez olumsuz bir şekilde etkileyen düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlamasını söyleyin. Onları bir sonraki oturumda tartışa- cağınızı açıklayın. Uygulama çalışması 6 Kurulmuşsa, ‘Anne ve Bebek Sağlık Grubu’na katılmaya devam edin. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık İzlem Takvimine işaretleyin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 124 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi OTURUM 5.2 – ANNENİN BEBEKLE İLİŞKİSİ Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı önceki oturumlardan elde edilen ilerlemeyi gözden geçirmek ve SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK yaklaşımını annenin geç süt çocukluğu döneminde bebekle olan ilişkisine uygulamaktır. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi Görev 1 Önceki oturumu gözden geçirin Önceki oturumda öğrenilen ana noktaları gözden geçirin. Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Anneyle Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Ona geçen hafta kendi kişisel sağlığı ile ilgili herhangi bir olumsuz düşünce fark edip etmediğini sorun. Yanıt “evet” ise, ilk adımı başarıyla tamamladığı için onu övün. Ona bu düşüncelerin nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Dikkatle ve anlayışla dinleyin. Şimdi, bunları alternatif düşüncelerle değiştirmeye çalışıp çalışmadığını sorun. Çalışmadıysa, tartışın ve kendisi ile diğer aile bireylerini öneriler sunmaya teşvik edin. Görev 3 Annenin bebeğiyle ilişkisi hakkında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK ADIM 1 Annenin bebeğiyle ilişkisi hakkında sağlıksız düşünceleri tanımlamayı öğrenmek Şimdi annenin bebeğiyle ilişki kurmak için SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK yaklaşımını kullanmasına yardım edeceğinizi söyle- yin. Bu ilişkinin hem anne hem de çocuk sağlığı açısından önemini kısaca açıklayın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 125 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Sağlık Takviminin ilgili bölümünü kullanarak, anneden Resim A’daki kadına odaklanmasını ve alt yazıyı sesli okumasını isteyin. Anne ve diğer aile bireylerinden bu düşünceler üzerine yorum yapmalarını isteyin. Resim B. Birçok küçük çocuğu olan bu annenin onların tüm taleplerini karşılamakta nasıl zorlanabileceğini tartışın. Anne ve aileden yorumlarını isteyin. Annenin neden bunu zor bulduğunu sorun. Resim C. Yukarıdakilerin hem anne hem çocuk üzerindeki olası sağlık sonuçlarını tartışın. Anneden hem fiziksel hem psikolojik sağlık açısından düşünmesini isteyin. Resim A Hiçbir şey elimde değil. Çaresizim Resim B Tüm çocuklarıma bakamam- bu çok fazla emek gerektirir Resim C Annenin sağlığı etkilenir, çocukların ihtiyaçları ihmal edilir SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 126 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Şimdi anneye böyle kaygıları olup olmadığını sorun. Gerekirse, anneyi aşağıda örnekleri verilen olumsuz düşünceler, eylemler ve sonuçlara yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Fiziksel sağlığım önemli değil, önemli olan çocuklarımın sağlığı Annenin sağlığı kötüyse bakım verme gücü riske girer Çocuğun hem fiziksel hem psikolojik sağlığı etkilenir Çocukların yeteneği ve zekası doğuştan belirlenir. Benim kontrolümde değil Bazı şeyleri iyileştirmek için elimden bir şey gelmez Bu rekabet çağında, bir çocuk kendi potansiyelini tam olarak gerçekleştirmek için fırsatları kaybedebilir. Hiçbir çocuğuma iyi bir anne olamadım Her sorun için kendini suçlamak Çocuklara bakmanın boşa çabaymış gibi hissettirmesi Gerilimim ve kaygım bebeğime zarar vermez Stresini azaltmak için çaba göstermemek Bebeğin sağlığı etkilenir Resim D Ebeveynler olarak dünyaya getirdiğimiz her çocuktan biz sorumluyuz ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi sağlıklı düşünmeye dönüştürmeyi öğrenmek Resim D’deki kadına odaklanarak, alt yazıyı sesli okuyun. Resim D’deki düşüncenin Resim A’dakine göre daha iyi bir alternatif olup olmadığını tartışın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 127 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Şimdi annenin 1. adımda ifade etmiş olabileceği sağlıksız düşünceleri tartışın. Anneden (ve aileden) bu konularda alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Adım 1’de açıklanan örnekler için alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki alternatif düşünceler, duygular/eylemler ve sonuçlarına yönlen- dirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Eğer sağlıklı olursam, çocuklarıma tüm dikkatimi verebilirim Etkileşim, yeterli uyaran ve bakım için daha fazla zaman ve enerji Daha zeki ve sağlıklı çocuk Çocuğun yetenek ve zekasının yaklaşık yarısı kendi çevresi tarafından belirlenir Çevresini iyileştirmenin yolarını ve kaynaklarını bulmalıyız Böyle çocukların potansiyellerini tam olarak anlamaları daha olasıdır Şu an böyle hissediyorum. Çoğu zaman çocuğuma iyi bakarım. Bir sorun varsa gerçekçi düşünmek Daha iyi sorun çözme ve daha etkili, sonuç veren çocuk bakımı Zorluklarıma rağmen, bebeğim için gerginliğimi ve kaygımı azaltmaya çalışmalıyım. Zorluklara başa çıkabilmek ve gerilimi azaltmak için gevşetici etkinlikler Anne ve bebek sağlığı üzerine olumlu etkiler Resim E Doğumlar arasına zaman koymak, her çocuğa çok hızlı geliştikleri yaşamın ilk yıllarında tüm dikkat ve kaynakları sağlayabilmemizi garantiye alır Resim F Zeki ve sağlıklı çocukların daha iyi bir gelecekleri olması muhtemel Resim E: Annenin her bir çocuk için daha fazla zaman ve enerjiye sahip olması durumunda bir çocuğun sahip olabileceği avantajları tartışın. Resim F: Aileden yorum yapmalarını isteyin. Kendi görüşlerinizde ısrar etmeyin ve dayatmayın. Anlayışlı bir şekilde dinleyin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 128 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Etkinlik 1 Bebek-Etkileşim Çizelgesini kontrol edin. Etkinlikleri çocuğun gelişim düzeyine göre değiştirin. Etkinlik 2 Dinlenme ve Gevşeme İzlem Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Gere- kirse değiştirin. Etkinlik 3 Beslenme Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Eğer anne isterse çizel- gedeki maddeleri değiştirin. Anne programa bağlı kalmışsa onu ve aileyi bolca övün. Etkinlik 4 Emzirme ve uygun şekilde sütten kesme konusunda tavsiyede bulunun. Görev 4 Oturumlar arasındaki uygulama çalışmasını açıklayın Anneye, oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için elinden gelen çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerini anneyi nazik bir şekilde ikna etmeleri ve zorluk çekerse uyması için yardımcı olmaları konusunda bilgilendirin. Uygulama çalışması 1 Bu oturumda hazırlanan Bebek-Etkileşim Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 2 Bu oturumda hazırlanan Egzersiz Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 3 Anneden, yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip etmeye çalışmasını isteyin. Anne beslenmesini, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve sağlıklı davranış uygulamaları SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 129 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.2 – Annenin bebekLe iLişkiSi Uygulama çalışması 4 Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini takip edin. Aile bireylerini, anneye bu etkinlik için zaman bulmasını sağlamaya teşvik edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 5 Önceki oturumda olduğu gibi anneden Sağlık Takviminde yer alan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini çoğu kez olumsuz bir şekilde etkileyen düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlamasını söyleyin. Onları bir sonraki oturumda tartışa- cağınızı açıklayın. Uygulama çalışması 6 Kurulmuşsa, ‘Anne ve Bebek Sağlığı Grubu’na katılmaya devam edin. Anneye bir sonraki oturum için bir randevu verin ve Sağlık İzlem Takvimine işaretleyin. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 130 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi OTURUM 5.3 – ANNENİN ÇEVRESİNDEKİ KİŞİLERLE İLİŞKİSİ Bu oturumun öğrenim hedefleri Bu oturumun amacı önceki oturumlardan elde edilen ilerlemeyi gözden geçirmek ve SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK yaklaşımını annenin çevresindeki kişilerle ilişkisine uygulamaktır, ör yakın aile, akrabalar ve arkadaşlar. Kullanılacak araç: Sağlık Takvimi Görev 1 Önceki oturumu gözden geçirin Önceki oturumda öğrenilen ana noktaları özetleyin. Görev 2 Ruhsal Durum Çizelgesini gözden geçirin Anneyle Ruhsal Durum Çizelgesinin üzerinden geçin. Geçen hafta bebeğiyle ilişkisi ile ilgili herhangi bir olumsuz düşünce fark edip etmediğini sorun. Yanıt “evet” ise, ilk adımı başarıyla tamamladığı için onu övün. Ona bu düşüncelerin nasıl hissettirdiğini ve harekete geçirdiğini sorun. Dikkatle ve anlayışlı bir şekilde dinleyin. Şimdi bunları alternatif düşüncelerle değiştirmeye çalışıp çalışmadığını sorun. Çalışmadıysa tartışın ve kendisi ile diğer aile bireylerini öneriler sunmaya teşvik edin. Görev 3 Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi hakkında SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK ADIM 1 Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisi hakkında sağlıksız dü- şünceleri tanımlamayı öğrenmek Annenin çevresindeki kişilerle ilişkisinin önemini sosyal destek ihtiyacı, bebek için sosyal etkileşimin yararları ve sağlık uzmanlarından uygun bakım talep etme becerisi bağlamında kısaca açıklayın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 131 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Sağlık Takviminin ilgili bölümünü kullanarak, anneden Resim A’daki kadına odaklanmasını ve düşüncelerin yer aldığı alt yazıyı anlatma- sını isteyin. Bu kadının öyle düşünmesinin nedeni ne olabilir diye tartışın. Resim B. İletişim bozulabilir. Bu durumu kötüleştirir. Resim C. Böyle bir durumun çocuk üzerine etkilerini tartışın. Resim A Ailem/eşim beni anlamıyor Resim B Onlarla konuşmaya çalışırsam daha fazla sorun çıkacaktır Resim C Anne ve aile/eş takım olarak görev yapmaz, bu da bebeğin gelişimi için iyi olmaz SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 132 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Şimdi anneye böyle kaygıları olup olmadığını sorun. Çatışmanın bir parçası olmayın. Tartışmanın odağını, aile içi çatışmanın çocuk gelişimi üzerine etkisine yoğunlaştırın. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Aile üyeleri bebeği şımartır Bebekle oynamalarını önlemeye çalışacağım Bebek sosyal etkileşim için fırsatları kaybeder İnsanlar benim sorunlarımı anlamıyor Onlarla sorunları tartışmanın bir faydası yok Sorunlarınızı paylaşmama Konuşmak sorunlarımı çözmeyecek Kendime saklayacağım Stres artar. Bu hem anne hem çocuğun sağlığını etkiler Hiç arkadaşım yok Yapayalnızım Yalnızlık ve destek eksikliği Resim D Farklılıklarımız olsa da, hepimizin önceliği olan çocuklarımızın iyiliği için konuşmalıyız. ADIM 2 Sağlıksız düşünmeyi sağlıklı düşünmeye dönüştürmeyi öğrenmek Resim D’deki kadına odaklanarak, alt yazıyı sesli okuyun. Resim D’deki düşüncenin Resim A’dakine göre daha iyi bir alternatif olup olmadığını tartışın. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 133 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Annenin 1. adımda ifade etmiş olabileceği kaygıları tartışın. Anneden (ve aileden) çözümler düşünmesini isteyin. Anneden 1. adımda verilen örnekler için alternatif fikirler düşünmesini isteyin. Eğer anne herhangi birini düşünemezse, onu aşağıdaki alternatif düşünceler, duygular/eylemler ve sonuçlara yönlendirin. DÜŞÜNCE DUYGU/EYLEM SONUÇ Güvenli ve sevgi dolu dikkat bebek için iyidir Bebek diğer aile üyeleriyle oynarken, kendime biraz zaman ayırabilirim Anne ve bebek ikisi de ailelerin dahil olmasından kazançlı çıkar Belki de anlaşılmak için yeterince çaba sarf etmiyorum Beni rahatsız eden şeyleri açıklamak için daha fazla çaba sarf etmeliyim Herkes anlamayabilir, ama bazıları anlayacak ve destekleyecektir Sorunlarımı başkalarıyla paylaşabilirim Sorunlarım hakkında güvendiğim biriyle konuşacağım Stres azalır Grubumdaki kadınlarla arkadaş olmaya çalışabilirim Sorunlarımla yalnız değilim Başkalarının desteği birçok soruna yardımcı olabilir Resim E Çocuklarımızın iyiliği için farklılıklarımızı görmezden gelebiliriz Resim F Aile bir takım olarak çalışır, bu bebeğin gelişimi için iyidir Böyle alternatif düşünceler, çocuklarının iyiliği için farklılıkları unutmak konusunda aile bireylerini teşvik edebilir. Resim F: Anne ve bebeğin ikisi de bu destekten fayda görebilir. Bazen/ istemeden aile üyeleri (örneğin eşler ve kayınpeder/kayınvalide), kadının onurunu veya ihtiyaçlarını görmezden gelebilirler, buna dikkat etmek ve tartışmak önemlidir. TSÇ bu fırsatı uygun olduğunda, bebek bakımında babanın da rolünü vurgulamak ve çocuğun her iki ebeveynden de uyaran almasından nasıl faydalanacağını açıklamak için kullanmalıdır. SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 134 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Etkinlik 1 Anneleri bu yaştaki çocuklarda yaygın görülen sağlık sorunları ve yönetimi hakkında eğitin. Anneye, yakında bulunan devlete bağlık sağlık merkezleri ve hastanelerin listesini verin. Etkinlik 2 Beslenme çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Eğer anne isterse çizelge- deki maddeleri değiştirin. Anne programa bağlı kalmışsa onu ve aileyi bolca övün. Etkinlik 3 Dinlenme ve Gevşeme İzlem Çizelgesini kontrol edin. Annenin uygularken yaşamış olabileceği sorunları tartışın. Gere- kirse değiştirin. Etkinlik 4 Bebek-Etkileşim Çizelgesini kontrol edin. Babayı günde en az bir kez bu etkinliklere dahil edin. Etkinlik 5 Anneye emzirmeyi önerin. Görev 4 Bu oturumun uygulama çalışmasını açıklayın Anneye oturumlar arasında aşağıdaki etkinlikleri gerçekleştirmek için elinden gelen çabayı göstermesini tavsiye edin. Aileyi bu etkinliklerde anneye destek vermeleri için teşvik edin ve belirlenen aile bireylerini anneyi nazik bir şekilde ikna etmeleri ve zorluk çekerse uyması için yardımcı olmaları konusunda bilgilendirin. Uygulama çalışması 1 Önceki oturumda olduğu gibi anneden Sağlık Takviminde yer alan çizelgeye bir işaret koyarak haftanın her günü için genel düşünce ve duygularını görsel ölçekte derecelendirmesini isteyin. Duygularını ve eylemlerini çoğu kez olumsuz bir şekilde etkileyen düşünce biçimlerini not etmesini veya hatırlamasını söyleyin. Onları bir sonraki oturumda tartışa- cağınızı açıklayın. Uygulama çalışması 2 Yardımınızla hazırladığı Beslenme Çizelgesini takip edin. Anne beslenmesini, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. ADIM 3 Sağlıklı düşünmek ve sağlıklı davranış uygulamaları SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK PERİNATAL DEPRESYONUN PSİKOSOSYAL YÖNETİMİ TOPLUM SAĞLIĞI ÇALIŞANLARINA YÖNELİK BASIM 135 eĞiTiM MODÜLÜ 5: GeÇ SÜT ÇOCukLuĞu ¦ OTuruM 5.3 – Annenin ÇevreSinDeki kişiLerLe iLişkiSi Uygulama çalışması 3 Bu oturumda hazırlanan Dinlenme ve Gevşeme Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 4 Bu oturumda hazırlanan Bebek-Etkileşim Çizelgesini haftanın geri kalanında takip edin. Anne bunu, her gün için kutuya bir işaret koyarak izlemelidir. Uygulama çalışması 5 Kurulmuşsa ‘Anne ve Bebek Sağlık Grubu’na katılmaya devam edin. Programın son oturumu olduğunu açıklayın. Buna rağmen, toplum sağlığı çalışanı olarak görevinizin bir parçası şeklinde aileyi rutin olarak görmeye ve annenin sağlıklı düşünmesini ve davranmasını sağlamaya devam edeceksiniz. Aile Sağlık Takvimini saklamalı ve zaman zaman başvurmalıdır. S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I S A Ğ L IK L I D Ü Ş Ü N M E N İN Ü Ç A D IM I 13 7 Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I R es im A İç in de b ul un du ğu m ş ar tla rd an ö tü rü sa ğl ığ ım ı i yi le şt irm ek iç in y ap ab ile ce ği m hi çb ir şe y yo k R es im D K oş ul la r ne o lu rs a ol su n sa ğl ığ ım /b es le nm em iç in bi r şe yl er y ap ab ili rim R es im B Ç ab a sa rf e tm en in h iç bi r an la m ı y ok R es im E M ev cu t o la nı g öz ö nü nd e bu lu nd ur ar ak sa ğl ık ç al ış an ım a be sl en m em le il gi li da nı şa bi lir im R es im C A nn e ve be be k sa ğl ığ ın ın b oz ul m a ol as ılı ğı da ha fa zl a R es im F K üç ük d eğ iş ik lik le r si zi n ve b eb eğ in iz in da ha s ağ lık lı ol m as ın ı s ağ la ya bi lir Ot ur um 1 .1 B EB EĞ E HA ZI RL IK k iş is el S ağ lığ ın ız 13 9 Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un Z A M A N B E S İN M A D D E L E R İN İN S E Ç İM İ G Ü N L Ü K İ Z L E M K ah va ltı Ku şl uk Ö ğl e ye m eğ i Ç ay z am an ı A kş am y em eğ i U yk ud an ö nc e 7 6 5 4 3 2 1 Be sl en m e Çi ze lg es i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I R es im A D oğ m am ış b eb eğ im d uy gu la rı m ı b ilm iy or R es im D O na k ar şı o lu m lu d uy gu la rı m o lu rs a, do ğm am ış b eb eğ im in g el iş im i i çi n iy i o lu r R es im B B eb ek d oğ an a ka da r on a ka rş ı b ir şe y hi ss et m ek z or un da d eğ ili m R es im E O lu m lu d uy gu la r ge liş tir m ek v e te şv ik et m ek iç in ç ab a gö st er ilm iş R es im C D oğ du kt an s on ra b eb eğ e ka rş ı o lu m lu du yg ul ar b es le m ek d ah a zo r ol ab ili r R es im F D oğ du kt an s on ra b eb ek le s ev gi b ağ ı ku rm ak d ah a ko la y Ot ur um 1 .2 B EB EĞ E HA ZI RL IK b eb ek le il iş ki ni z ha kk ın da s ağ lık lı dü şü nm ek 14 1 Z A M A N B E S İN M A D D E L E R İN İN S E Ç İM İ G Ü N L Ü K İ Z L E M K ah va ltı Ku şl uk Ö ğl e ye m eğ i Ç ay z am an ı A kş am y em eğ i U yk ud an ö nc e 7 6 5 4 3 2 1 Be sl en m e Çi ze lg es i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un E T K İN L İK T Ü R Ü S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M Ya va ş ne fe s al m a G ün de 2 -3 k ez 10 -1 5 da ki ka Y ür üy üş G ün de b ir ke z, 15 -2 0 da ki ka U yk u K es in tis iz g ec e uy ku su v e öğ le de n so nr a bi r k es tir m e 1 2 3 4 5 6 7 D in le nm e ve G ev şe m e H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 14 3 R es im A İn sa nl ar b en i u m ur sa m ıy or R es im D H er ke s ay nı d eğ ild ir R es im B İn sa nl ar la ta nı şm ak la u ğr aş am am R es im E H oş la nd ığ ım b irk aç k iş iy le k on uş m ay a ça lış ac ağ ım R es im C A nn e ve b eb ek iç in s os ya l d es te k ek si kl iğ i R es im F A nn e ve b eb ek iç in s os ya l d es te k Ot ur um 1 .3 B EB EĞ E HA ZI RL IK Ç ev re ni zd ek i k iş ile r h ak kı nd a sa ğl ık lı dü şü nm ek S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I Z A M A N B E S İN M A D D E L E R İN İN S E Ç İM İ G Ü N L Ü K İ Z L E M K ah va ltı Ku şl uk Ö ğl e ye m eğ i Ç ay z am an ı A kş am y em eğ i U yk ud an ö nc e 7 6 5 4 3 2 1 Be sl en m e Çi ze lg es i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un E T K İN L İK T Ü R Ü S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M Ya va ş ne fe s al m a G ün de 2 -3 k ez 10 -1 5 da ki ka Y ür üy üş G ün de b ir ke z, 15 -2 0 da ki ka U yk u K es in tis iz g ec e uy ku su v e öğ le de n so nr a bi r k es tir m e 1 2 3 4 5 6 7 D in le nm e ve G ev şe m e H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 14 5 Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I R es im A Z at en y ap ac ak ç ok iş im v ar . S ağ lığ ım ile u ğr aş am am R es im D E ğe r he r gü n sa ğl ığ ım iç in b ira z va ki t ay ır ır sa m , s ağ lık lı ve g üç lü k al ır v e gü nl ük iş le rim i d ah a ra ha t y ap ab ili rim R es im B S ağ lığ ın ız ı ö ne m se m em ek , ö rn eğ in ; ye te rin ce d in le ne m em ek v ey a de ng el i be sl en em em ek R es im E G ün ü sa ğl ık lı ve r ah at la tıc ı e tk in lik le re d e za m an a yı ra ca k şe ki ld e pr og ra m la m ak R es im C Y or gu nl uk v e ha ls iz lik n ed en iy le b eb ek ba kı m ın da z or lu k R es im F D ah a sa ğl ık lı ol m ak v e be be k ba kı m ı y a da d iğ er y aş am sa l i ht iy aç la rla d ah a ko la y ba şa ç ık ab ilm ek Ot ur um 2 .1 B EB EĞ İN G EL İŞ İ A nn en in k iş is el s ağ lığ ı h ak kı nd a Sa ğl ık lı D üş ün m ek 14 7 Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un Z A M A N B E S İN M A D D E L E R İN İN S E Ç İM İ G Ü N L Ü K İ Z L E M K ah va ltı Ku şl uk Ö ğl e ye m eğ i Ç ay z am an ı A kş am y em eğ i U yk ud an ö nc e 7 6 5 4 3 2 1 Be sl en m e Çi ze lg es i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I E G Z E R S İZ S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M E gz er si z 1 E gz er si z 2 E gz er si z 3 1 2 3 4 5 6 7 Eg ze rs iz Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 14 9 R es im A B an a ka rş ı h is le ri ol m as ı i çi n da ha ç ok kü çü k. O nu n te k ih tiy ac ı b es le nm ek R es im D B eb eğ im , o nu nl a et ki le şi m e gi rd iğ im de du yg ul ar ım a ya nı t v er ir. B u be ni m iç in ç ok ze vk li bi r du ru m R es im B B eb ek le b ağ la nm ak iç in y et er in ce ç ab a gö st er m em ek R es im E B eb eğ in te pk ile rin e gö re d uy gu la rı nı ay ar la m ak v ey a ta m te rs i R es im C B u he m s iz in h em b eb eğ in iz in s ağ lığ ın ı et ki le r R es im F B u he m s iz in h em b eb eğ in iz in s ağ lığ ın ı ol um lu y ön de e tk ile r Ot ur um 2 .2 B EB EĞ İN G EL İŞ İ b eb ek le il iş ki ni z ha kk ın da s ağ lık lı dü şü nm ek S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I E T K İN L İK T Ü R Ü Ö N E R İL E N S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M G ün de e n az b ir ke z m as aj v ey a fa rk lı bi r et ki nl ik s eç in B eb ek le h er g ün 3 -4 ke z ko nu şm ak v ey a on a şa rk ı s öy le m ek ör . b es le nm e so nr as ı (v ey a fa rk lı bi r e tk in lik s eç in ) B eb ek le h er g ün 3- 4 ke z oy na m ak 1 2 3 4 5 6 7 Ço cu kl a ili şk i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un E G Z E R S İZ S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M E gz er si z 1 E gz er si z 2 E gz er si z 3 1 2 3 4 5 6 7 Eg ze rs iz Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 15 1 Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un Z A M A N B E S İN M A D D E L E R İN İN S E Ç İM İ G Ü N L Ü K İ Z L E M K ah va ltı Ku şl uk Ö ğl e ye m eğ i Ç ay z am an ı A kş am y em eğ i U yk ud an ö nc e 7 6 5 4 3 2 1 Be sl en m e Çi ze lg es i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I R es im A Ç ok fa zl a in sa nı n gö rm es in e iz in v er irs em ye ni do ğa n be be ği m z ar ar g ör eb ili r R es im D İn sa nl ar ın ç ev re le rin de o nl ar ı d es te kl ey en ki şi le r ol ur sa d ah a sa ğl ık lı ve m ut lu o lu rla r R es im B A nn e ve b eb ek s os ya l o la ra k ya ln ız k al ır R es im E B eb ek b ak ım ın da b aş ka la rı nd an d es te k al m ak , y ük ün ü az al tm ay a ya rd ım cı o la bi lir R es im C B u he m s iz in h em b eb eğ in iz in s ağ lığ ın ı et ki le r R es im F D ah a iy i a nn e sa ğl ığ ı, da ha iy i b eb ek ba kı m ı, ha ya tla d ah a ko la y ba şa ç ık m ak Ot ur um 2 .3 B EB EĞ İN G EL İŞ İ Ç ev re ni zd ek i k iş ile rle il iş ki ni z ha kk ın da s ağ lık lı dü şü nm ek 15 3 E T K İN L İK T Ü R Ü Ö N E R İL E N S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M G ün de e n az b ir ke z m as aj v ey a fa rk lı bi r et ki nl ik s eç in B eb ek le h er g ün 3 -4 ke z ko nu şm ak v ey a on a şa rk ı s öy le m ek , ör . b es le nm e so nr as ı (v ey a fa rk lı bi r e tk in lik s eç in ) B eb ek le h er g ün 3 -4 ke z oy na m ak ör . b es le nm e so nr as ı (e tk in lik s eç in ) 1 2 3 4 5 6 7 Ço cu kl a ili şk i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un E G Z E R S İZ S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M E gz er si z 1 E gz er si z 2 E gz er si z 3 1 2 3 4 5 6 7 Eg ze rs iz Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un Z A M A N B E S İN M A D D E L E R İN İN S E Ç İM İ G Ü N L Ü K İ Z L E M K ah va ltı Ku şl uk Ö ğl e ye m eğ i Ç ay z am an ı A kş am y em eğ i U yk ud an ö nc e 7 6 5 4 3 2 1 Be sl en m e Çi ze lg es i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 15 5 R es im A S ağ lığ ım la il gi le ne m ey ec ek k ad ar ç ok yo rg un um R es im D Y or gu nl uk v e ha ls iz lik n ed en iy le b eb ek ba kı m ın da z or la nm a R es im B A ci z bi r in sa nı m R es im E G ün ü sa ğl ık lı ve r ah at la tıc ı e tk in lik le re d e za m an a yı ra ca k şe ki ld e pr og ra m la m ak R es im C A sl ın da s ağ lığ ın ız a di kk at e tm ez se ni z ha st a ol ur su nu z R es im F D ah a sa ğl ık lı ol m ak v e be be k ba kı m ı y a da d iğ er y aş am ih tiy aç la rı yl a da ha k ol ay ba şa ç ık m ak Ot ur um 3 .1 E RK EN S ÜT Ç OC UK LU ĞU k iş is el s ağ lığ ın ız h ak kı nd a sa ğl ık lı dü şü nm ek S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I E T K İN L İK T Ü R Ü Ö N E R İL E N S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M G ün de e n az b ir ke z m as aj v ey a fa rk lı bi r et ki nl ik s eç in B eb ek le g ün de 3 - 4 ke z ko nu şm ak v ey a on a şa rk ı s öy le m ek ör . b es le nm e so nr as ı (v ey a fa rk lı bi r e tk in lik s eç in ) B eb ek le g ün de 3- 4 k ez o yn am ak ör . b es le nm e so nr as ı (e tk in lik s eç in ) B ab an ın ç oc uk la oy na m as ı 1 2 3 4 5 6 7 E G Z E R S İZ S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M E gz er si z 1 E gz er si z 2 E gz er si z 3 1 2 3 4 5 6 7 Eg ze rs iz Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un Ço cu kl a ili şk i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 15 7 Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un R U H S A L D U R U M G Ü N L Ü K İ Z L E M D üş ün ce le rim d ün g ec e uy ku m u ka çı rd ı Fa yd as ız d üş ün ce le ri sa ğl ık lı dü şü nc el er le de ği şt irm ey e ça lış tım İy i u yu m ak iç in b az ı t ak tik le r d en ed im 1 2 3 4 5 6 7 U yk u İz le m Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I R es im A B eb ek ta m am en iş te n ib ar et v e hi ç eğ le nc el i d eğ il R es im D B eb eğ im le b irl ik te h oş v ak it ge çi rm ey i de ne ye bi lir im R es im B E ğl en m ek iç in h iç v ak tim y ok R es im E B eb ek iç in d e eğ le nc el i v e iy i o la bi lir R es im C B u be ni k öt ü hi ss et tir iy or R es im F D ah a m ut lu a nn e, d ah a sa ğl ık lı be be k Ot ur um 3 .2 E RK EN S ÜT Ç OC UK LU ĞU b eb ek le il iş ki ni z ha kk ın da s ağ lık lı dü şü nm ek 15 9 E T K İN L İK T Ü R Ü Ö N E R İL E N S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M G ün de e n az b ir ke z m as aj v ey a fa rk lı bi r et ki nl ik s eç in B eb ek le h er g ün 3 -4 ke z ko nu şm ak v ey a on a şa rk ı s öy le m ek ör . b es le nm e so nr as ı (v ey a fa rk lı bi r e tk in lik s eç in ) B eb ek le g ün de 3- 4 k ez o yn am ak ör . b es le nm e so nr as ı (e tk in lik s eç in ) 1 2 3 4 5 6 7 Ço cu kl a ili şk i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un E G Z E R S İZ S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M E gz er si z 1 E gz er si z 2 E gz er si z 3 1 2 3 4 5 6 7 Eg ze rs iz Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un R U H S A L D U R U M G Ü N L Ü K İ Z L E M D üş ün ce le rim d ün g ec e uy ku m u ka çı rd ı Fa yd as ız d üş ün ce le ri sa ğl ık lı dü şü nc el er le de ği şt irm ey e ça lış tım İy i u yu m ak iç in b az ı t ak tik le r d en ed im 1 2 3 4 5 6 7 U yk u İz le m Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 16 1 R es im A A ile m le v ey a do kt or um la s ağ lık so ru nl ar ım h ak kı nd a ko nu şm ay a ce sa re t ed em iy or um R es im D E ğe r sa ğl ığ ım da n en di şe le ni yo rs am bi ris iy le k on uş m al ıy ım , a ks i t ak di rd e ci dd ile şe bi lir v e he rk es iç in b ir so ru n ha lin e ge lir R es im B S ağ lık s or un la rı m ı k im se yl e ta rt ış m am ak da ha iy i R es im E S ağ lık s or un um u in sa nl ar la k on uş m al ıy ım . Y ar ar lı ta vs iy el er a la bi lir im . R es im C K üç ük b ir sa ğl ık s or un u ça bu k bü yü ye bi lir R es im F H as ta lık z am an ın da te da vi e di lir v e an ne sa ğl ık lı ka lır Ot ur um 3 .3 E RK EN S ÜT Ç OC UK LU ĞU Ç ev re ni zd ek i k iş ile r h ak kı nd a sa ğl ık lı dü şü nm ek S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I Z A M A N B E S İN M A D D E L E R İN İN S E Ç İM İ G Ü N L Ü K İ Z L E M K ah va ltı Ku şl uk Ö ğl e ye m eğ i Ç ay z am an ı A kş am y em eğ i U yk ud an ö nc e 7 6 5 4 3 2 1 Be sl en m e Çi ze lg es i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un E T K İN L İK T Ü R Ü Ö N E R İL E N S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M G ün de e n az b ir ke z m as aj v ey a fa rk lı bi r et ki nl ik s eç in B eb ek le h er g ün 3 -4 ke z ko nu şm ak v ey a on a şa rk ı s öy le m ek ör . b es le nm e so nr as ı (v ey a fa rk lı bi r e tk in lik s eç in ) B eb ek le h er g ün 3 -4 ke z oy na m ak ör . b es le nm e so nr as ı (e tk in lik s eç in ) 1 2 3 4 5 6 7 Ço cu kl a ili şk i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 16 3 Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un R U H S A L D U R U M G Ü N L Ü K İ Z L E M D üş ün ce le rim d ün g ec e uy ku m u ka çı rd ı Fa yd as ız d üş ün ce le ri sa ğl ık lı dü şü nc el er le de ği şt irm ey e ça lış tım İy i u yu m ak iç in b az ı t ak tik le r d en ed im 1 2 3 4 5 6 7 U yk u İz le m Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I R es im A B an a bü yü y ap tık la rı iç in k en di m i i yi hi ss et m iy or um R es im D S ağ lığ ım ın iy i o lm as ı i çi n bi r ço k şe y ya pa bi lir im R es im B B u bü yü b oz ul ur sa k en di m i d ah a iy i hi ss ed ec eğ im R es im E D ua yl a bi rli kt e ol um lu y ön de h ar ek et e ge çm ek R es im C A rt m ış s tr es v e ge rg in lik v e ka yn ak la rı n is ra fı R es im F E n iy i s on uç iç in m od er n ve g el en ek se l ba kı m y ön te m le ri bi rli kt e yü rü tü le bi lir Ot ur um 4 .1 O RT A SÜ T ÇO CU KL UĞ U k iş is el s ağ lığ ın ız h ak kı nd a sa ğl ık lı dü şü nm ek 16 5 Z A M A N B E S İN M A D D E L E R İN İN S E Ç İM İ G Ü N L Ü K İ Z L E M K ah va ltı Ku şl uk Ö ğl e ye m eğ i Ç ay z am an ı A kş am y em eğ i U yk ud an ö nc e 7 6 5 4 3 2 1 Be sl en m e Çi ze lg es i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un E T K İN L İK T Ü R Ü Ö N E R İL E N S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M G ün de e n az b ir ke z m as aj v ey a fa rk lı bi r et ki nl ik s eç ili r B eb ek le g ün de 3 - 4 ke z ko nu şm ak ve ya o na ş ar kı sö yl em ek e. g. ö r. be sl en m e so nr as ı (v ey a fa rk lı bi r e tk in lik se çi lir ) B eb ek le g ün de 3- 4 k ez o yn am ak ör . b es le nm e so nr as ı (e tk in lik s eç in ) 1 2 3 4 5 6 7 Ço cu kl a ili şk i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 16 7 R es im A B eb eğ im s ür ek li is ha l ç ün kü b en iy i b ir an ne d eğ ili m R es im D B eb ek le s ık is ha l o lu rla r an ca k be be ği m i is ha ld en k or um ak iç in y ap ab ile ce kl er im v ar R es im B N e ya pa rs am y ap ay ım iş e ya ra m ıy or ç ün kü be n be ce rik si zi m R es im E K or uy uc u ön le m le r al m ak b eb eğ im in is ha l ol m a ris ki ni a za lta ca kt ır R es im C A nn e ve ç oc uk h as ta lık -ç ar es iz lik dö ng üs ün e ya ka la nı r R es im F H as ta lık -ç ar es iz lik d ön gü sü k ır ılı r Ot ur um 4 .2 O RT A SÜ T ÇO CU KL UĞ U b eb eğ in iz le il iş ki ni z ha kk ın da s ağ lık lı dü şü nm ek S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I Z A M A N B E S İN M A D D E L E R İN İN S E Ç İM İ G Ü N L Ü K İ Z L E M K ah va ltı Ku şl uk Ö ğl e ye m eğ i Ç ay z am an ı A kş am y em eğ i U yk ud an ö nc e 7 6 5 4 3 2 1 Be sl en m e Çi ze lg es i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un E T K İN L İK T Ü R Ü Ö N E R İL E N S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M G ün de e n az b ir ke z m as aj v ey a fa rk lı bi r et ki nl ik s eç in B eb ek le g ün de 3 - 4 ke z ko nu şm ak v ey a on a şa rk ı s öy le m ek ör . b es le nm e so nr as ı (v ey a fa rk lı bi r e tk in lik s eç in ) B eb ek le h er g ün 3 -4 ke z oy na m ak ör . b es le nm e so nr as ı (e tk in lik s eç in ) 1 2 3 4 5 6 7 Ço cu kl a ili şk i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 16 9 Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I R es im A E ğe r so ka ğa ç ık ar sa m in sa nl ar a hl ak sı z ol du ğu m u dü şü ne ce k R es im D K en di b aş ım a so ka ğa ç ık m ak b en i a hl ak sı z bi r in sa n ya pm az R es im B N e ol ur sa o ls un e vd en d ış ar ı çı km ay ac ağ ım R es im E E vd en ç ık m ak z or un da o ld uğ um z am an la r va r, ör . b eb eğ e aş ı y ap tır m ak iç in v e ai le m bu na a nl ay ış g ös te rir R es im C S ağ lık b ak ım ın da ( ör ne ği n; e , he r za m an or ad a ol am ay ab ili r) b aş ka la rı na g üv en m ek R es im F S ağ lık b ak ım ın da h er z am an b aş ka la rı na gü ve nm ek z or un da k al m am ak Ot ur um 4 .3 O RT A SÜ TÇ OC UK LU ĞU Ç ev re ni zd ek i k iş ile r h ak kı nd a sa ğl ık lı dü şü nm ek 17 1 Z A M A N B E S İN M A D D E L E R İN İN S E Ç İM İ G Ü N L Ü K İ Z L E M K ah va ltı Ku şl uk Ö ğl e ye m eğ i Ç ay z am an ı A kş am y em eğ i U yk ud an ö nc e 7 6 5 4 3 2 1 Be sl en m e Çi ze lg es i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un E T K İN L İK T Ü R Ü Ö N E R İL E N S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M G ün de e n az b ir ke z m as aj , ö r. be sl en m e so nr as ı ( ve ya fa rk lı bi r et kin lik s eç in ) B eb ek le g ün de 3 - 4 ke z ko nu şm ak v ey a on a şa rk ı s öy le m ek ör . b es le nm e so nr as ı (v ey a fa rk lı bi r e tk in lik s eç in ) B eb ek le g ün de 3- 4 k ez o yn am ak ör . b es le nm e so nr as ı (e tk in lik s eç in ) 1 2 3 4 5 6 7 Ço cu kl a ili şk i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 17 3 R es im A H as ta lığ ım y ap tık la rı m ın b ir ce za sı o lm al ı R es im D D ah a sa ğl ık lı ol m ak iç in b irç ok ş ey ya pa bi lir im R es im B H iç bi r za m an iy ile şm ey ec eğ im R es im E D ua yl a bi rli kt e ol um lu y ön de h ar ek et e ge çm ek R es im C H as ta lık -u m ut su zl uk d ön gü sü ne k ap ılı r R es im F E n iy i s on uç iç in m od er n ve g el en ek se l ba kı m y ön te m le ri bi rli kt e yü rü tü le bi lir Ot ur um 5 .1 G EÇ S ÜT Ç OC UK LU ĞU k iş is el s ağ lığ ın ız la il gi li sa ğl ık lı dü şü nm ek S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I Z A M A N B E S İN M A D D E L E R İN İN S E Ç İM İ G Ü N L Ü K İ Z L E M K ah va ltı Ku şl uk Ö ğl e ye m eğ i Ç ay z am an ı A kş am y em eğ i U yk ud an ö nc e 7 6 5 4 3 2 1 Be sl en m e Çi ze lg es i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un E T K İN L İK T Ü R Ü Ö N E R İL E N S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M G ün de e n az b ir ke z m as aj , y a da fa rk lı bi r e tk in lik s eç in B eb ek le g ün de 3 - 4 ke z ko nu şm ak v ey a on a şa rk ı s öy le m ek ör . b es le nm e so nr as ı (v ey a fa rk lı bi r e tk in lik s eç in ) B eb ek le g ün de 3- 4 k ez o yn am ak ör . b es le nm e so nr as ı (e tk in lik s eç in ) 1 2 3 4 5 6 7 Ço cu kl a ili şk i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 17 5 Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I R es im A B en im g ör ev im m üm kü n ol du ğu nc a ço k ço cu k sa hi bi o lm ak . O nl ar a ne o la ca ğı A lla h’ ın ta kd iri ne k al m ış R es im D E be ve yn le r ol ar ak d ün ya ya g et ird iğ im iz h er ço cu kt an b iz s or um lu yu z. B u da A lla h’ ın ta kd iri R es im B Ç oc uk la rı n he ps in e ba km ak z or R es im E D oğ um la r ar as ın a za m an k oy ar ak , t üm di kk at i ç oc uğ um uz a ve re bi lir iz R es im C A nn en in s ağ lığ ı k öt ü et ki le ni r, ço cu kl ar ın ih tiy aç la rı ih m al e di lir R es im F Z ek i v e sa ğl ık lı ço cu kl ar ın d ah a iy i b ir ge le ce kl er i o la ca kt ır Ot ur um 5 .2 G EÇ S ÜT Ç OC UK LU ĞU b eb ek le il iş ki ni z ha kk ın da s ağ lık lı dü şü nm ek 17 7 Z A M A N B E S İN M A D D E L E R İN İN S E Ç İM İ G Ü N L Ü K İ Z L E M K ah va ltı Ku şl uk Ö ğl e ye m eğ i Ç ay z am an ı A kş am y em eğ i U yk ud an ö nc e 7 6 5 4 3 2 1 Be sl en m e Çi ze lg es i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un E T K İN L İK T Ü R Ü Ö N E R İL E N S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M G ün de e n az b ir ke z m as aj v ey a fa rk lı bi r et ki nl ik s eç in B eb eğ e gü nd e 3- 4 ke z ko nu şm ak v ey a on a şa rk ı s öy le m ek ör . b es le nm e so nr as ı (v ey a fa rk lı bi r e tk in lik s eç in ) B eb ek le g ün de 3- 4 k ez o yn am ak ör . b es le nm e so nr as ı (e tk in lik s eç in ) 1 2 3 4 5 6 7 Ço cu kl a ili şk i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 17 9 R es im A A ile m /e şi m b en i a nl am ıy or R es im D F ar kl ılı kl ar ım ız o ls a da , h ep im iz in ön ce liğ i o la n ço cu kl ar ım ız ın iy ili ği iç in ko nu şm al ıy ız R es im B O nl ar la k on uş m ay a ça lış ır sa m d ah a fa zl a so ru n çı ka r R es im E Ç oc uk la rı m ız ın iy ili ği iç in fa rk lıl ık la rı m ız ı gö rm ez de n ge le bi lir iz R es im C A nn e ve a ile /e ş ta kı m o la ra k iş le v gö rm üy or b u da b eb eğ in g el iş im i i çi n iy i de ği l R es im F A ile b ir ta kı m o la ra k ça lış ır, b u be be ği n ge liş im i i çi n iy id ir Ot ur um 5 .3 G EÇ S ÜT Ç OC UK LU ĞU Ç ev re ni zd ek i k iş ile r h ak kı nd a sa ğl ık lı dü şü nm ek S A Ğ L IK T A K V IM I S A Ğ LI K LI D Ü Ş Ü N M E K E L K IT A B I Z A M A N B E S İN M A D D E L E R İN İN S E Ç İM İ G Ü N L Ü K İ Z L E M K ah va ltı Ku şl uk Ö ğl e ye m eğ i Ç ay z am an ı A kş am y em eğ i U yk ud an ö nc e 7 6 5 4 3 2 1 Be sl en m e Çi ze lg es i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un 18 1 Ç ok iy i İy i N e iy i n e kö tü K öt ü Ç ok k öt ü R uh sa l D ur um Ç iz el ge si H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un E T K İN L İK T Ü R Ü Ö N E R İL E N S IK L IK G Ü N L Ü K İ Z L E M G ün de e n az b ir ke z m as aj v ey a fa rk lı bi r et ki nl ik s eç in B eb ek le g ün de 3 - 4 ke z ko nu şm ak v ey a on a şa rk ı s öy le m ek ör . b es le nm e so nr as ı (v ey a fa rk lı bi r e tk in lik s eç in ) B eb ek le g ün de 3- 4 k ez o yn am ak ör . b es le nm e so nr as ı (e tk in lik s eç in ) 1 2 3 4 5 6 7 Ço cu kl a ili şk i H er g ün iç in b ir k ut uy a iş ar et k oy un Hafif psikolojik müdahale serisi – 1 SAĞLIKLI DÜŞÜNMEK Perinatal depresyonun psikososyal yönetimi için el kitabı

Pensare Positivo Un manuale per la gestione psicosociale della depressione perinatale

Pensare Positivo Un manuale per la gestione psicosociale della depressione perinatale Primo volume della serie OMS: INTERVENTI PSICOLOGICI A BASSA INTENSITÀ Pubblicato dall’Organizzazione Mondiale della Sanità nel 2015 con il titolo: Thinking Healthy - A manual for psychosocial management of perinatal depression © Organizzazione Mondiale della Sanità 2015 L’Organizzazione Mondiale della Sanità ha concesso i diritti di traduzione e di pubblicazione per un’edizione del manuale in Italiano alla Direzione Welfare di Regione Lombardia, che è l’unica responsabile della qualità e della fedeltà della versione italiana. In caso di incongruenze tra la ver- sione inglese e quella italiana, la versione inglese originale sarà considerata la versione vincolante e autentica. Pensare Positivo - Un manuale per la gestione psicosociale della depressione perinatale. © Direzione Welfare di Regione Lombardia, 2019 Note sulla versione italiana di “Pensare Positivo - Un manuale per la gestione psicosociale della depressione perinatale” Pensare Positivo è stato tradotto e adattato all’interno del progetto “Misure afferenti alla prevenzione, alla diagnosi, cura e assistenza della sindrome depressiva post-partum”, finanziato dal Ministero della Salute ed assegnato da Regione Lombardia all’Azienda Socio Sanitaria Territoriale di Lecco come Ente attuatore (Responsabile Scientifico del progetto Dott. Antonio Lora). La versione italiana è a cura di Luisa Scuratti (Associazione A.R.P. Milano), con il contributo di Chiara Baldari Zambini, Francesca Bergamo, Maria Vittoria Buffa, Marta Restelli (Associazione A.R.P. Mila- no). La revisione critica della prima stesura italiana è stata fatta da Lorenza Magliano (Università della Campania “Luigi Vanvitelli”). Traduzione: Riccardo Mazzeo. Illustrazioni: Karin Valcanover Editore della versione italiana: Direzione Welfare di Regione Lombardia PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 5 INDICE Prefazione .................................................................................................................................................................................................... 7 Ringraziamenti .......................................................................................................................................................................................... 8 Prefazione alla edizione italiana .................................................................................................................................................... 9 Introduzione e letture di base per gli operatori sanitari di comunità ................................................................... 10 La conduzione delle sedute di “Pensare positivo” ............................................................................................................ 21 Seduta di apertura: Coinvolgere la famiglia e introdurre “Pensare positivo” ................................................. 23 Modulo 1. Prepararsi all’arrivo del bambino - la gravidanza ........................................................... 31 Seduta 1.1: La salute della madre ................................................................................................................................................... 32 Seduta 1.2: La relazione della madre con il bambino ........................................................................................................... 41 Seduta 1.3: La relazione della madre con le persone che la circondano ................................................................... 47 Modulo 2. L’arrivo del bambino - il primo mese ............................................................................................. 53 Seduta 2.1: La salute della madre ................................................................................................................................................... 54 Seduta 2.2: La relazione della madre con il bambino ........................................................................................................... 60 Seduta 2.3: La relazione della madre con le persone che la circondano ................................................................... 66 Modulo 3. Dal secondo al quarto mese ................................................................................................................... 73 Seduta 3.1: La salute della madre ................................................................................................................................................... 74 Seduta 3.2: La relazione della madre con il bambino ........................................................................................................... 81 Seduta 3.3: La relazione della madre con le persone che la circondano ................................................................... 88 Modulo 4. Dal quinto al sesto mese ............................................................................................................................ 95 Seduta 4.1: La salute della madre ................................................................................................................................................... 96 Seduta 4.2: La relazione della madre con il bambino ........................................................................................................... 102 Seduta 4.3: La relazione della madre con le persone che la circondano ................................................................... 108 Modulo 5. Dall’ottavo al decimo mese ..................................................................................................................... 115 Seduta 5.1: La salute della madre ................................................................................................................................................... 116 Seduta 5.2: La relazione della madre con il bambino ........................................................................................................... 122 Seduta 5.3: La relazione della madre con le persone che la circondano ................................................................... 128

PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 7 PREFAZIONE L’Organizzazione Mondiale della Sanità ha varato il Mental Health Gap Action Programme (mhGAP) nel 2008 e ha pubblicato la prima versione della Guida del mhGAP-Intervention nel 2010. La Guida contiene indicazioni per la valutazione e la gestione dei disturbi mentali, neurologici e da abuso di sostanze da parte di Operatori Sanitari, quali medici di base, altro personale sanitario ed infermieri. Congiuntamente, sono stati messi a punto manuali di formazione relativi agli interventi descritti nella Guida. L’OMS ha successivamente ampliato il programma mhGAP sviluppando una serie di manuali per la condu- zione di “interventi psicologici a bassa intensità” che di fatto sono trattamenti psicologici di provata efficacia (“evidence-based”) modificati. Pensare Positivo è il primo manuale di questa serie. L’espressione “a bassa intensità” sta a significare che l’intervento può essere applicato da operatori che non hanno un livello di specializzazione professionale elevato come quello richiesto per l’uso del trattamento psicologico evidence-based. Di conseguenza, alcuni aspetti dell’intervento originale sono stati modificati per renderli applicabili in contesti che non dispongono di un numero elevato di operatori ad alta specializ- zazione. Questi adattamenti possono portare a cure nell’area della salute mentale più accessibili e capaci di raggiungere un numero maggiore di persone. Fra gli esempi di interventi psicologici a bassa intensità – per i quali sono in aumento le prove di efficacia - vi sono trattamenti psicologici brevi, di base e somministrati da personale para-sanitario, manuali di auto-aiuto e programmi di auto-aiuto per la salute mentale on line. Le donne di tutto il mondo hanno diritto allo stesso stato di salute e a vedere soddisfatti i loro bisogni sa- nitari che si presentano quando diventano madri. Gli Obiettivi di Sviluppo del Millennio fissati dalle Nazioni Unite hanno sottolineato l’importanza della salute materna e infantile. L’agenda di sviluppo del 2015 e la Commissione delle Nazioni Unite sulla Condizione della Donne del 2014 hanno posto un forte accento sull’uguaglianza di genere e sull’empowerment delle donne, una direzione strategica fortemente sostenuta dall’OMS. Circa il 20% delle madri nei Paesi a basso e medio reddito soffrono di un disturbo mentale dopo aver partorito. Questa percentuale è quasi doppia rispetto a quanto rilevato in contesti ad alto reddito. Il Piano Globale per la Salute Mentale 2013-2020 dell’OMS, sostenuto dalla Assemblea Mondiale della Salute nel 2013, raccomanda una salute mentale completa, integrata e ricettiva, interventi sociali, implementazione di strategie di promozione e prevenzione, e si rifà alla salute mentale congiunta di madre e bambino come esempio. Questo manuale è finalizzato alla formazione di Operatori Sanitari perché possano sostenere le madri con depressione utilizzando le tecniche cognitivo-comportamentali evidence-based raccomandate dal mhGAP. Il manuale, sviluppato in Pakistan, è stato successivamente utilizzato in molti altri Paesi. L’OMS, in colla- borazione con il professor Rahman e un gruppo internazionale di esperti, ha recentemente prodotto una versione del manuale per una diffusione in tutti i Paesi. Spero che userete questo manuale, dopo averlo necessariamente adattato al contesto di riferimento, e che condividerete con noi le vostre osservazioni così da poterne tenere conto in future revisioni. Dr. Shekhar Saxena Direttore Dipartimento di Salute Mentale e Abuso di Sostanze Organizzazione Mondiale della Sanità, Ginevra PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 8 RINGRAZIAMENTI Atif Rahman (Università di Liverpool & Alder Hey Children’s Hospital, UK; Human Development Research Foundation, Pakistan) è l’autore del Thinking Healthy Manual originale. Ha preparato la prima bozza dell’at- tuale versione pilota dell’OMS per un uso globale. Questa è stata successivamente adattata dal Segretariato dell’OMS, esaminata da revisori internazionali e quindi ulteriormente rivista a cura del Segretariato. M. Taghi Yasamy (OMS) ha coordinato il progetto nell’OMS. Mark van Ommeren (OMS) ha fornito consigli per l’adattamento. REVISORI INTERNAZIONALI Theresa S. Betancourt (Harvard University, USA), Neerja Chowdhary (International MedicalCorps, India), Jane Fisher (MonashUniversity, Australia), Theddeus Iheanacho (Yale University, USA), Revathi Krishna (San- gath, India), Anisha Lazarus (Sangath, India), Bhava Poudyal (Comitato Internazionale della Croce Rossa, Sri Lanka), Fahmida Tofail (International Centre for Diarrhoeal Disease Research, Bangladesh) e William Yule (Institute of Psychiatry, Psychology and Neuroscience, UK). SEGRETARIATO DELL’OMS M. Taghi Yassamy, Nazneen Anwar, Anna Cross, Devora Kestel, Nalini Lazarus, Sebastiana Nkomo, Mark van Ommeren, Pooja Pradeep, Shekhar Saxena, Chiara Servili, Yuta Seyota, Sarah Watts. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 9 PREFAZIONE ALL’EDIZIONE ITALIANA La depressione perinatale, che colpisce le donne negli ultimi mesi di gravidanza e nel puerperio, è un di- sturbo frequente: ne è affetta una donna su nove. In Lombardia, con circa 80.000 parti all’anno, si stima che circa 9.000 donne soffrano di depressione perinatale e che ancora oggi solo una parte di esse possa accedere a un trattamento. Per migliorare il sistema di cure rivolte alle donne, anche nell’area della salute mentale, Regione Lombardia ha attivato da circa tre anni un intervento capillare per implementare su tutto il territorio lombardo lo screening e il trattamento della depressione perinatale. Accanto a questa azione regionale, il Ministero della Salute e Regione Lombardia nel quadro del programma “Misure afferenti alla prevenzione, alla diagnosi, cura e assistenza della sindrome depressiva post-partum” hanno attivato un progetto sperimentale, avente come Ente attuatore la ASST di Lecco e come Responsabile Scientifico il Dott. Antonio Lora. Una delle azioni di questo progetto riguarda la formazione degli operatori del Dipartimento Materno Infantile nell’attività di home visiting rivolta alle donne con depressione perinatale. Tra le azioni di sostegno alle don- ne con depressione perinatale, il supporto psicosociale attuato a domicilio da ostetriche ed infermiere dei Consultori ha dimostrato la sua efficacia, a condizione però che venga attuato da personale che ha ricevuto una formazione specifica in salute mentale. Il Dipartimento Salute Mentale e Abuso di Sostanze dell’Organizzazione Mondiale della Sanità ha prodotto nel 2015 Thinking Healthy: A Manual for Psychosocial Management of Perinatal Depression, un manuale specificatamente rivolto al personale non appartenente ai servizi di salute mentale, ma all’area materno infantile. Il manuale è finalizzato alla formazione nel supporto psicosociale al domicilio della donna con de- pressione perinatale secondo un modello psicoeducativo. Il manuale è stato tradotto e adattato al contesto italiano all’interno del programma “Misure afferenti alla pre- venzione, alla diagnosi, cura e assistenza della sindrome depressiva post-partum” e viene attualmente usato per la formazione di ostetriche e infermiere della rete consultoriale di sette ASST lombarde. Con questo progetto Regione Lombardia intende offrire una percorso di cura alle donne in gravidanza e puerperio che tenga conto non solo della loro salute fisica, ma anche di quella mentale, favorendo una risposta integrata tra servizi e mediata proprio dalle persone (ostetriche e infermiere dei consultori) che possono essere più vicine alla donne in un periodo così importante per la loro vita. Avv. Giulio Gallera Assessore al Welfare PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 10 INTRODUZIONE E LETTURE DI BASE PER GLI OPERATORI SANITARI DI COMUNITÀ CHE COS’È “PENSARE POSITIVO” Il manuale “Pensare Positivo” è un supplemento alla Guida mhGAP Intervention Guide (mhGAP-IG) dell’Organizzazione Mondiale della Sanità. La Guida, sviluppata per un suo utilizzo in servizi sanitari non specialistici, comprende indicazioni su interventi evidence-based per l’identificazione e la gestione di condizioni di salute mentale prioritarie, quali la depres- sione nel periodo perinatale. La mhGAP-IG illustra dettagliatamente che cosa fare, mentre le indicazioni su come farlo sono contenute in manuali per l’uso della mhGAP-IG sviluppati ad hoc. Il manuale “Pensare Positivo” illustra come met- tere in pratica le linee guida del mhGAP-IG per la gestione della depressione perinatale. Le linee guida mhGAP-IG per la gestione della depressione perinatale includono le seguenti indicazioni: • Gli interventi psicosociali dovrebbero rappresentare la prima linea della gestione della depressione durante la gravi- danza e l’allattamento. In queste donne andrebbe evitato il più possibile la somministrazione di farmaci antidepressivi. “Pensare Positivo” è un intervento psicosociale evidence-based specifico per la depressione nel periodo perinatale. • Sviluppare i principi generali del prendersi cura delle persone. L’approccio “Pensare Positivo” fornisce istruzioni per una comunicazione empatica, chiara e sensibile con le donne e i loro familiari, mettendo in moto e fornendo un so- stegno sociale. • Attivare un percorso psicoeducativo. L’approccio “Pensare Positivo” fornisce elementi psicoeducativi in maniera da evitare un’eccessiva medicalizzazione. Invece di usare termini come disturbo depressivo o malattia, per evitare di stigmatizzare la donna, si scelgono parole di uso comune come stress o carico. • Utilizzare alcuni strumenti della Terapia Cognitivo-Comportamentale (TCC). L’approccio “Pensare Positivo” usa im- magini e attività strutturate per fornire una forma semplificata di intervento psicologico basata sui principi della TCC. • Introdurre, se possibile, trattamenti aggiuntivi quali attività fisica strutturata, tecniche di rilassamento e di problem-sol- ving. L’approccio “Pensare Positivo” integra queste attività nella routine quotidiana della madre. • Riattivare le reti sociali. L’approccio “Pensare Positivo” enfatizza l’importanza del sostegno sociale durante tutto l’in- tervento. • Prestare attenzione al benessere complessivo. L’approccio “Pensare Positivo” è attento alla salute fisica e psicologica della madre e inoltre pone l’accento sull’importanza della relazione madre-bambino in questo periodo. A CHI SI RIVOLGE QUESTO MANUALE Il manuale “Pensare Positivo” è ideato per essere integrato con i programmi sanitari del settore materno-infantile nell’ambi- to delle cure primarie. È rivolto agli Operatori Sanitari. Non sono necessarie conoscenze precedenti o esperienze nell’am- bito dei servizi di salute mentale. Il manuale contiene istruzioni riguardo a come gli Operatori Sanitari possono integrare le linee guida mhGAP per gestire la depressione perinatale nel loro lavoro di routine. A B PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 11 INTRODUZIONE E LETTURE DI BASE PER GLI OPERATORI SANITARI DI COMUNITÀ INFORMAZIONI DI BASE PER GLI OPERATORI SANITARI Che cos’è la depressione perinatale? La ricerca ha mostrato che gli stress della vita quotidiana, specialmente in gravidanza e in concomitanza con il parto, possono influenzare il modo di pensare ed il comportamento di molte madri a tal punto che, far fronte ai molteplici compiti riguardanti il prendersi cura del bambino, diventa difficile. Questi problemi relativi al modo di pensare, di comportarsi e di affrontare le difficoltà portano talvolta a fare diagnosi di depressione perinatale. In queste condizioni, la donna si sente giù di morale, triste, perde interesse e piacere nel fare le cose, si sente senza energia tanto da dover diminuire le attività quotidiane. Si fa diagnosi di depressione quando una donna presenta questi sintomi per la maggior parte del tempo, e per almeno due settimane. Molte madri con depressione manifestano anche sintomi d’ansia e sintomi somatici non riconduci- bili a condizioni mediche specifiche. Inoltre, per la presenza di sintomi depressivi, possono avere difficoltà a svolgere il loro lavoro, le faccende domestiche o mantenere rapporti sociali. Nei Paesi ad alto reddito una donna su dieci (10%) sviluppa la depressione perinatale, mentre nei Paesi in via di sviluppo ne soffre una donna su cinque (20%). Perché è importante gestire la depressione perinatale? Uno stato depressivo che si manifesta durante la gravidanza o l’allattamento richiede una particolare attenzione. Questo perché, oltre alla sofferenza causata alla donna, la depressione ha anche un impatto sulla salute e sullo sviluppo del bam- bino. Per esempio, gli studi hanno dimostrato che i bambini di madri con depressione hanno maggiori probabilità di avere difficoltà alimentari e più alti tassi di problemi gastrointestinali. Gli interventi psicosociali possono fare una grande differenza. La ricerca ha dimostrato che, con un aiuto e un supporto appropriati, la maggior parte delle madri può superare la depressione. Gli Operatori Sanitari possono aiutare le madri con depressione a modificare i loro schemi negativi di pensiero e di comportamento, ottenendo un miglioramento nell’umore e nelle loro capacità di organizzarsi nella vita quotidiana, prevenendo anche problemi futuri nei loro bambini. L’approccio “Pensare Positivo” alla gestione psicosociale della depressione perinatale Questo manuale fornisce semplici istruzioni su come integrare la gestione della depressione perinatale nel lavoro routina- rio di un Operatore Sanitario. L’approccio “Pensare Positivo” è basato su alcuni principi generali da seguire per integrare e usare l’intervento in modo appropriato. I principi qui di seguito elencati sono i principi generali che vanno enfatizzati durante la formazione e la supervisione: • Staccatevi da un modello strettamente medico di cura: molti Operatori Sanitari sono abituati a occuparsi di condizioni somatiche e sono soliti avere quindi un approccio sanitario, come quando viene effettuata una procedura sanitaria (per esempio, somministrare una vaccinazione o prescrivere dei farmaci). In “Pensare Positivo”, la depressione peri- natale viene trattata con un intervento psicosociale. Questa modalità quindi richiede un approccio differente da quello seguito nella maggior parte dei centri di cura materno-infantili, infatti è basata sul parlare con la madre invece di som- ministrare pillole o praticare iniezioni. È pertanto cruciale che sia l’Operatore Sanitario sia la famiglia si allontanino da un modello di cura puramente medico. • Siate operatori di comunità: è preferibile “seguire” la madre in situazioni sociali o nella propria casa invece che in una struttura sanitaria. Gli Operatori Sanitari, in molti contesti, visitano di routine le madri a domicilio, durante la gravidan- za e dopo il parto, e sono in genere considerati con fiducia e stimati dalla madre e dalla sua famiglia. Sono quindi le persone più adatte per condurre questo tipo di intervento. • Focalizzatevi sul benessere della madre e del bambino, anziché sulla depressione: molte donne e le loro famiglie non C PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 12 INTRODUZIONE E LETTURE DI BASE PER GLI OPERATORI SANITARI DI COMUNITÀ vedono la depressione come un problema che richiede un intervento. Altre sentono la depressione come condizione stigmatizzante. È quindi meglio evitare termini medici come “depressione” o “malattia/disturbo” nei colloqui con le madri e i loro familiari. Le donne e le loro famiglie accettano più facilmente termini comuni come “stress”, o “carico”. Un’altra parola che probabilmente tutti capiscono è “benessere materno”. • Lo sviluppo ottimale del bambino può essere il perno per agganciare le famiglie. In una famiglia si possono vedere molte cose diversamente, ma in genere la salute del bambino è un obiettivo su cui tutti sono d’accordo. Con questo presupposto, gli sforzi per migliorare la salute fisica e psicologica del caregiver primario, la madre, possono essere fatti senza troppe resistenze o pregiudizi. È per questo motivo che la struttura dei moduli e delle sedute di “Pensare Positivo” segue le fasi dello sviluppo del bambino. • Motivate e rafforzate le madri. Le donne non sono destinatarie passive dell’intervento, ma devono invece essere di- namicamente coinvolte nelle attività di promozione della salute suggerite dal programma, per poi metterle in pratica quotidianamente. L’approccio “Pensare Positivo”, così strutturato e pieno di immagini, è facile da seguire anche per le madri con un basso livello di istruzione. Gli esercizi aiuteranno le madri e le loro famiglie a stabilire obiettivi pratici che potranno essere monitorati in maniera supportiva per incoraggiare le persone a raggiungerli. • Incoraggiate la partecipazione della famiglia: è importante non focalizzarsi soltanto sulla madre ma includere tutti i familiari. Le attività di promozione della salute non devono essere messe in pratica dalla madre da sola, ma devono coinvolgere tutta la famiglia. • Lavorate in un modo integrato e olistico. Quest’approccio facilita gli interventi che vengono svolti abitualmente e può integrarsi nel lavoro che già si fa, senza che diventi un impegno ulteriore per l’Operatore Sanitario. Il programma “Pensare Positivo” permette di completare i contenuti di educazione alla salute, che fanno parte della formazione già acquisita dalla maggior parte degli Operatori Sanitari. In questo modo, gli operatori potranno valorizzare le loro cono- scenze, applicandole all’interno della struttura di “Pensare Positivo”. L’approccio “Pensare Positivo” può rappresen- tare per gli Operatori Sanitari uno strumento utile nell’esperienza quotidiana con le mamme, per portare cambiamenti sia nelle loro modalità comunicative che nei loro comportamenti. Laddove necessario, il manuale “Pensare Positivo” contiene riferimenti ai messaggi chiave della salute materno-infantile, così da poter erogare tale tipo di cure insieme a questo intervento psicosociale. Nota. La maggior parte degli Operatori Sanitari che lavora nell’area materno-infantile è formata in ambiti come la nutrizio- ne materna, l’allattamento, lo svezzamento, le vaccinazioni ecc. Se l’Operatore Sanitario che usa “Pensare Positivo” non ha ricevuto ancora questo tipo di formazione, deve acquisire queste conoscenze di base come parte aggiuntiva di questo training. Prerequisito chiave di “Pensare Positivo”: empatia e buone abilità di comunicazione “Empatia” significa ascoltare con attenzione e rispetto, mostrando comprensione per i sentimenti e le esperienze della persona che ci sta parlando. Un atteggiamento empatico aiuta la madre a sentirsi a proprio agio con l’Operatore Sanitario, a fidarsi di lui/lei e a confidarsi. Se una madre sente che l’Operatore Sanitario tiene a lei, ascolterà le sue parole e metterà in pratica quanto le suggerisce. È ben documentato che quando una donna con depressione si sente ascoltata in modo empatico riesce meglio a percepire e affrontare le sue difficoltà. Solo se una madre e i suoi familiari avranno fiducia nell’O- peratore Sanitario, allora riusciranno a coinvolgersi, a parlare dei loro problemi e a lavorare insieme per cercare di risolverli. ! PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 13 INTRODUZIONE E LETTURE DI BASE PER GLI OPERATORI SANITARI DI COMUNITÀ Suggerimenti all’Operatore Sanitario per sviluppare buone abilità di comunicazione 1. Scegliere il momento della giornata più appropriato per la visita domiciliare, consultandosi con la madre e i suoi fa- miliari. 2. Iniziare ogni visita con una formula di saluto, informandosi della salute della madre e degli altri familiari (ad esempio, si può iniziare dicendo: “Salve a tutti”, “Signora come sta?”, “Come state?”). Mostrarsi sinceramente interessati, dimostrando così che si tiene davvero alla salute della madre. 3. Sottolineare alla madre e ai suoi familiari che tutto quello che verrà detto resterà confidenziale e che la madre ha diritto alla privacy. 4. In molte situazioni, è spesso impossibile vedere la madre da sola o in un luogo riservato. Accogliere e salutare altri familiari se presenti, anche se la loro partecipazione non era stata prevista, coinvolgendoli nella discussione se vo- gliono. Spiegare con chiarezza ai familiari che la visita è per il bene della madre e del bambino. Solo quando i familiari avranno fiducia nell’Operatore Sanitario, lo appoggeranno. 5. Fare attenzione all’utilizzo degli spazi, ad esempio la disposizione delle sedie, e all’approccio relazionale. Sedersi allo stesso livello della madre e parlare sempre con un tono calmo e cordiale. 6. Evidenziare che la madre è la maggior esperta della salute e dello sviluppo del suo bambino. Dopotutto, è lei che l’ha messo al mondo e che passa la maggior parte del tempo con lui. Congratularsi sempre per gli sforzi, anche per le minime cose che fa per il bambino. 7. Cominciare ogni visita facendo riferimento all’incontro precedente. Ricordare alla madre gli argomenti di cui si era parlato e le attività che si era suggerito di fare. Cercare di capire se la madre ricorda quanto discusso e se è riuscita a svolgere gli esercizi proposti. In caso affermativo, complimentarsi con lei. Se non è avvenuto, chiederle i motivi per i quali non è riuscita sostenendola, senza far commenti giudicanti o critici. Ascoltare la madre con attenzione: è la parte più importante dell’incontro. È solo attraverso un ascolto attento e paziente che è possibile cogliere le vere cause dei problemi e condurre una visita domiciliare veramente utile. 8. Incoraggiare la madre e i suoi familiari a parlare apertamente di ciò che pensano e sentono, formulando domande aperte come, per esempio: “Come state?”, “ Com’è andata dal nostro ultimo incontro?”. 9. Dopo aver ascoltato la madre, riassumere quanto si è compreso dei suoi problemi. In tal modo, la donna sentirà che l’Operatore Sanitario l’ha davvero ascoltata e ha cercato di conoscere le sue difficoltà. Inoltre, così facendo, la donna avrà la possibilità di correggere l’operatore se non ha capito bene un problema da lei posto. 10. Se accettato culturalmente, guardare negli occhi la madre e i suoi familiari durante la conversazione. Guardare negli occhi, mentre si ascolta o si parla, trasmette autenticità e sincerità. Anche l’uso di segnali non verbali come cenni di assenso con la testa, o intercalari come “Bene” o “Ottimo”, rendono più efficace la comunicazione1. 11. A volte un Operatore Sanitario può sentirsi frustrato, se non ci sono cambiamenti. Alcune madri e famiglie possono trovare molto difficile parlare di questioni emotivamente complesse. È importante manifestare un atteggiamento po- sitivo, anche quando i cambiamenti sono lenti. Questa modalità aiuterà l’Operatore Sanitario a crederci nonostante le difficoltà. 12. Ricordare di ascoltare sempre, prima di offrire consigli. 13. Chiedere alla madre o alla famiglia se hanno domande da fare. 1. Si suggerisce di modulare lo sguardo in funzione dell’atteggiamento della mamma e delle circostanze in cui ci si trova ad operare. Quando si nota che crea disagio, si consiglia di non soffermare lo sguardo in maniera prolungata. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 14 INTRODUZIONE E LETTURE DI BASE PER GLI OPERATORI SANITARI DI COMUNITÀ L’elemento chiave di “Pensare Positivo”: la Terapia Cognitivo-Comportamentale (TCC) “Pensare Positivo” usa strategie (piani e attività) della TCC per cercare di produrre cambiamenti nei sintomi e nel fun- zionamento delle madri. La formazione nell’approccio Pensare Positivo non trasforma gli Operatori Sanitari in terapeuti cognitivo-comportamentali, ma consente loro di applicare queste strategie nel lavoro quotidiano con donne in gravidanza e nel puerperio. Sarà richiesto all’operatore solo la conoscenza di base della TCC fornita in questa sezione. Che cos’è la TCC? Le Cognizioni si riferiscono ai nostri pensieri e i Comportamenti alle nostre azioni. La Terapia Cognitivo-Comportamentale (TCC) è una forma di psicoterapia evidence-based (è derivata dalla ricerca scien- tifica) e strutturata (“passo dopo passo”) che si propone di modificare il ciclo di pensieri (cognizioni) negativi, che produ- cono emozioni disfunzionali e conseguenti azioni inadeguate. La ricerca ha mostrato che la TCC è molto efficace nell’interrompere questo circolo in persone che hanno problemi come depressione, scarsa fiducia, mancanza di assertività, difficoltà nel risolvere i problemi quotidiani e mancanza di sostegno da parte degli altri. Questo ciclo viene interrotto in tre modi: • Cambiando il modo di pensare – i pensieri, le convinzioni, le idee, gli atteggiamenti, le credenze, le rappresentazioni mentali e i modi di orientare l’attenzione – in meglio. Questo è l’aspetto cognitivo della TCC. • Aiutando la madre a fare un collegamento fra i pensieri e le emozioni negative che - quando sono così intense - pos- sono portare a comportamenti disfunzionali. • Per riuscirvi, si aiuta la madre ad affrontare le sfide e le opportunità di crescere il proprio bambino con mente consa- pevole e con serenità e- quindi- intraprendere azioni che probabilmente saranno efficaci. Questo è l’aspetto compor- tamentale della TCC. Una tecnica TCC, molto potente per modificare gli stili di pensiero disfunzionali, è l’uso di immagini. La madre viene in- coraggiata a rievocare emotivamente una rappresentazione della sua vita che contiene cognizioni negative e conseguenti comportamenti inefficaci. Poi la madre sarà incoraggiata a trasformare la rappresentazione immaginata, pensando in una maniera più funzionale. L’uso di immagini come stimolo esterno e dell’ immaginazione personale possono essere impie- gati anche con persone con poca padronanza del linguaggio. “Pensare Positivo” usa disegni attentamente selezionati per aiutare madri e familiari a riconoscersi in queste immagini. “Pensare Positivo” è inoltre centrato sull’affrontare in modo pratico problemi psicosociali e di salute, che una madre co- munemente incontra nel periodo perinatale. L’approccio prevede quindi lo sviluppo di compiti pratici per rendere più rapidi i progressi. Questi compiti, che devono essere sviluppati con la partecipazione attiva della madre, rafforzano e estendono nella vita vera i risultati del lavoro svolto durante ogni seduta. Figura 1: Il ciclo di cognizioni (pensieri) negative che hanno come risultato azioni inadeguate. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 15 INTRODUZIONE E LETTURE DI BASE PER GLI OPERATORI SANITARI DI COMUNITÀ Come vengono usati i principi della TCC in “Pensare Positivo”? I tre step di “Pensare Positivo” “Pensare Positivo” suddivide questi principi della TCC in tre semplici step che sono utilizzati in ogni seduta e ripetuti in tutto il programma. STEP 1 Imparare a riconoscere un pensiero negativo2. Per promuovere un pensiero positivo, è importante riconoscere gli stili più comuni di pensiero negativo che gradualmente possono svilupparsi a partire da problemi stressanti o esperienze di vita. Usando immagini appropriate sotto il profilo della ricerca e della cultura di riferimento, le madri sono informate sull’e- sistenza di questi stili di pensiero disfunzionali e imparano a riconoscerli. Nota. Alcuni dei pensieri negativi illustrati nel manuale si riferiscono sia a stili di pensiero personali sia a pratiche tradizio- nali e attitudini culturali che potrebbero ostacolare il benessere di madre e figlio. Nella nostra esperienza, le tecniche di TCC possono essere utili a modificare sia gli stili di pensiero personali che tali attitudini. STEP 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo. Identificare gli stili di pensiero negativi consente alle madri di sperimentare come si sentono e come si comportano quando pensano in quella maniera. Inoltre, usando immagini culturalmente adeguate, l’intervento aiuta le madri a mettere in discussione l’appropriatezza di tali pensieri e suggerisce pensieri alternativi più funzionali. STEP 3 Esercitarsi nel pensare e nell’agire in modo positivo. L’intervento suggerisce attività per aiutare le madri a esercitarsi in pensieri utili e mettere in pratica azioni efficaci. Perché l’approccio funzioni, è fondamentale che la madre continui con regolarità a svolgere le attività proposte. Nel corso dell’intervento, le madri ricevono informazioni sanitarie e degli strumen- ti di monitoraggio, predisposti opportunamente per i loro bisogni individuali per aiutarle a fare progressi fra una seduta e l’altra. Il monitoraggio delle attività svolte tra le sedute viene effettuato dalle madri stesse, ed è favorito dall’utilizzo di un Calendario della Salute. Flessibilità nell’uso dei tre step Imparare a identificare i pensieri negativi e a sostituirli con quelli positivi – cioè gli step 1 e 2 del modello descritto sopra - possono talvolta essere difficili da mettere in pratica sia per un Operatore Sanitario sia per una madre. Se dovesse succedere, non è necessario insistere troppo. Gli step 1 e 2 possono essere semplificati in questo modo: L’Operatore Sanitario può invitare la madre e i suoi familiari a osservare le caratteristiche dei personaggi nei due set di fi- gure proposte, facendo notare le differenze nei modi di pensare e nei comportamenti che ne derivano. Può quindi fermarsi, senza approfondire ulteriormente. In questo modo, l’Operatore Sanitario si limita a “piantare i semi” di modi alternativi di pensare e di comportarsi. Di seguito, passerà rapidamente allo step 3, vale a dire come mettere in pratica comportamenti o azioni appropriate. Incoraggiare la madre a svolgere attività e esercizi (Fare Positivo) in un modo strutturato, come descritto nello step 3. Alcune tecniche che funzionano molto bene nella depressione sono ad esempio: ottenere la collaborazione dei familiari 2. Nota: per usare un termine meno tecnico, in questo manuale e conseguentemente nelle sedute chiameremo un pensiero disfunzionale “pensiero ne- gativo” e un pensiero funzionale “pensiero positivo”. ! PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 16 INTRODUZIONE E LETTURE DI BASE PER GLI OPERATORI SANITARI DI COMUNITÀ nell’aiutare la madre nelle attività proposte, aiutare la madre a superare i problemi che incontra nello svolgere queste attività, incoraggiarla per i piccoli passi che riesce a fare. Nel loro insieme, tali tecniche vengono a volte indicate come Attivazione Comportamentale. L’Attivazione Comportamentale, quindi, si basa non tanto su sforzi per modificare un pensiero negativo (step 1 e 2), quan- to sul fare in modo che la madre metta in pratica comportamenti più funzionali (step 3). In altre parole, “Pensare Positivo” va inteso come un approccio flessibile che può essere dedicato alla singola madre e allargato alla famiglia. Adattare le strategie di “Pensare Positivo” ai bisogni individuali delle madri e delle famiglie “Pensare Positivo” usa diverse strategie evidence-based (vedi Sezione A), risultate utili nella depressione. Con l’espe- rienza, l’Operatore Sanitario riuscirà a identificare le strategie più efficaci per la singola madre, o quelle di cui lei ha mag- giormente bisogno. Per esempio, per alcune madri la cosa più importante è riattivare la rete sociale, mentre per altre è essenziale prendersi cura della propria salute. Alcune famiglie hanno bisogno di maggiore attenzione in termini psicoedu- cativi, per esempio, può essere necessario dedicare un po’ di tempo in ogni seduta per rilevare l’importanza che eventuali difficoltà psicosociali materne possono avere sulla salute di madre e bambino. L’Operatore Sanitario in altri termini deve adattare “Pensare Positivo” ai bisogni individuali della madre e della famiglia. Nel manuale sono indicati diversi esercizi da compiere fra una seduta e la successiva (attività pratiche). Non tutti gli esercizi devono essere rigorosamente svolti da ogni madre. Infatti, se una madre ne riesce a fare solo uno o due vanno apprezzati i suoi sforzi, incoraggiandola a impegnarsi con costanza negli esercizi proposti. L’Operatore Sanitario deve aiutare la madre e la sua famiglia con suggerimenti utili a superare i problemi e gli ostacoli pratici incontrati nel fare gli esercizi presentati. I familiari, e in particolare il partner3, hanno un ruolo fondamentale nel supportare la madre. L’incoraggiamento e il soste- gno della famiglia sono importantissimi perché una madre riesca ad assumere un atteggiamento mentale più positivo. Dunque l’Operatore Sanitario dovrebbe sostenere i familiari, e in modo particolare il partner, ad aiutare praticamente la madre, evitando di criticarla o di colpevolizzarla. La struttura modulare di “Pensare Positivo” Le tre aree “Pensare Positivo” comprende una seduta introduttiva, seguita da cinque moduli che coprono il periodo dal secondo - ter- zo trimestre di gravidanza fino al compimento del primo anno di vita del bambino. I contenuti delle sedute e degli esercizi per la madre sono adattati all’età e allo stadio di sviluppo del bambino, oltre che ai bisogni della madre in ciascuna fase. Ogni modulo è suddiviso in tre sedute e ciascuna seduta prende in esame una delle tre aree rilevanti per la salute della ma- dre e del bambino durante la gravidanza e dopo la nascita: il benessere personale della madre, la relazione madre-bam- bino, la relazione con altre persone significative e l’utilizzo del loro sostegno. In ogni seduta si propongono i tre step di “Pensare Positivo” per aiutare la madre ad imparare a gestirsi in ciascuna delle tre aree. • Il benessere della madre. Le madri che hanno la depressione o sono sotto stress spesso trascurano la propria sa- lute, ad esempio, la dieta e il riposo. Spesso, non hanno l’energia o la motivazione per chiedere una cura appropriata per se stesse o per i loro bambini. Restano intrappolate in un ciclo di inattività, che compromette ulteriormente la loro salute e peggiora la depressione. Tutto ciò aumenta anche il rischio che il bambino nasca sottopeso o abbia altri problemi di salute. Ogni modulo include una seduta dedicata alla salute della madre. • La relazione madre-bambino. La relazione madre-bambino implica capacità di rispondere in modo appropriato ai bisogni emotivi del neonato, costante interazione fisica, contatto visivo, comunicazione verbale adeguata e creazione di un ambiente fisico stimolante per il bambino con giocattoli e libri con illustrazioni. I comportamenti utili per saper alimentare un bambino (al seno o con il biberon), le affettuosità durante l’allattamento e la somministrazione di alimenti 3. Il termine “husband” che compare nel manuale è stato tradotto con il termine “partner” o “altro genitore” per rendere conto delle differenti composizioni delle famiglie che esistono oggigiorno. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 17 INTRODUZIONE E LETTURE DI BASE PER GLI OPERATORI SANITARI DI COMUNITÀ nutrienti ( cioè il contrario di “consolare” con il cibo, come ad esempio far mangiare i dolci), sono a loro volta elementi essenziali di questa interazione e contribuiscono in maniera significativa alla crescita del neonato e poi del bambino. La qualità della relazione madre-bambino è importante per la buona salute di entrambi. Ogni modulo contiene una seduta dedicata alla relazione madre-bambino. • Il rapporto con le persone vicine alla madre e al bambino. Gli studi evidenziano che la rete sociale o il sistema di supporto disponibile per la madre ne influenzano l’umore, la salute generale e la qualità delle cure che è capace di for- nire al suo bambino. Il sostegno sociale può includere sia le relazioni intime – il partner, i parenti e gli amici stretti - che quelle più allargate nella comunità - vicini di casa, associazioni del territorio ed anche Operatori Sanitari. Rientrano tra le fonti di supporto sociale, oltre alla vita in coppia, anche le istituzioni culturali e religiose ed altri contesti comunitari di aggregazione. Le madri sotto stress o con depressione spesso hanno difficoltà a ingaggiarsi nelle situazioni di rete sociale e a mantenerle. Ogni modulo contiene una seduta dedicata al sostegno sociale di madre e bambino. Il programma da proporre per le sedute di “Pensare Positivo” Nella Tabella 1 viene mostrato un possibile programma delle sedute di “Pensare Positivo”, ma la struttura può essere modificata in modo da inserirla all’interno della programmazione dell’attività domiciliare di routine degli Operatori Sanitari. Solo la seduta introduttiva, può essere presentata nell’arco di una o due visite a casa. Ogni seduta richiede necessariamente dai 45 ai 60 minuti, quindi la scelta del momento in cui svolgerla deve essere pro- grammata integrandola con il programma delle attività domiciliari effettuate di routine dall’Operatore. MODULI SEDUTE FREQUENZA IDEALE PERIODO APPROSSIMATIVO Seduta introduttiva Seduta d’apertura 1 o 2 visite Dalla 14° alla 40° settimana di gravidanza Modulo 1 Sedute 1.1-1.3 Settimanale Prepararsi all’arrivo del bambino, dalla 14° alla 40° settimana di gravidanza Modulo 2 Sedute 2.1-2.3 Quindicinale L’arrivo del bambino, dalla 3° alla 5° settimana di vita del bambino Modulo 3 Sedute 3.1-3.3 Mensile Dal 2° al 4° mese di vita del bambino Modulo 4 Sedute 4.1-4.3 Mensile Dal 5° al 7° mese di vita del bambino Modulo 5 Sedute 5.1-5.3 Mensile Dall’8° al 10° mese di vita del bambino Tabella 1. Programma delle sedute di “Pensare Positivo” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 18 INTRODUZIONE E LETTURE DI BASE PER GLI OPERATORI SANITARI DI COMUNITÀ Struttura di una seduta di “Pensare Positivo” Dopo la seduta introduttiva, ogni seduta successiva si divide in quattro parti che l’Operatore Sanitario conduce con la madre e i suoi familiari. Gli strumenti di “Pensare Positivo” Manuale di Riferimento Il manuale di riferimento, di cui questo è il capitolo introduttivo, fornisce chiare istruzioni “passo dopo passo” all’Operatore Sanitario su come condurre ciascuna seduta. Quindi, il manuale di riferimento funge anche da Manuale di Formazione. Spiega i principi teorici del programma, serve come riferimento per gli Operatori Sanitari e getta le basi per il programma di formazione e la supervisione. Calendario della Salute È essenziale che la madre si auto-monitori e svolga gli esercizi fra una seduta e la successiva. Il Calendario, che include per ogni seduta le figure e i messaggi chiave (che vanno commentati a voce), serve da suggerimento visivo per la madre e per i familiari che la aiutano a seguire il programma fra una seduta e l’altra. Il Calendario inoltre ha schede di monitoraggio che facilitano la madre a registrare i propri progressi e quelli del suo bambino durante il programma proposto. L’ideale sarebbe che ad ogni madre venisse consegnata una copia del Calendario della Salute nella seduta di apertura. Il Calendario della Salute aiuta inoltre l’Operatore Sanitario a condurre l’incontro in un modo strutturato. Mentre il Manuale di Riferimento è una guida dettagliata per la formazione e la supervisione, il Calendario della Salute contiene i messaggi chiave delle specifiche sedute ed è l’unico strumento di cui l’Operatore Sanitario ha bisogno per condurre le visite domici- liari. È importante che le sedute siano condotte nello stesso modo con tutte le madri. È altresì importante assicurarsi che sia gli Operatori Sanitari, sia le madri, aderiscano il più possibile alle istruzioni fornite. Il Calendario della Salute non solo assisterà la madre nel registrare i propri progressi, ma servirà anche all’Operatore Sanitario per verificare che il programma venga applicato correttamente. LA FORMAZIONE E LA SUPERVISIONE NECESSARIE PER USARE “PENSARE POSITIVO” La formazione degli Operatori Sanitari va adattata, tenendo conto del programma individuale di cura nel quale “Pensare Positivo” deve essere inserito. Nello sviluppo del programma di formazione e supervisione vanno considerate le seguenti indicazioni: • La durata minima della formazione non dovrebbe essere inferiore a 5 giorni, ma la durata ottimale è di 10 giorni. PARTE 1: Rivedere i messaggi chiave della seduta precedente. PARTE 2: Rivedere la Tabella dell’Umore. PARTE 3: Eseguire i tre step di “Pensare Positivo”, focalizzandosi sull’area oggetto della seduta. PARTE 4: Spiegare gli esercizi da svolgere fra una seduta e la successiva. D PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 19 INTRODUZIONE E LETTURE DI BASE PER GLI OPERATORI SANITARI DI COMUNITÀ • La formazione teoricamente dovrebbe essere effettuata in piccoli gruppi con non più di 15 partecipanti. • La formazione preferibilmente dovrebbe essere condotta da una coppia di formatori. • Il formatore/supervisore idealmente dovrebbe essere stato a sua volta formato in “Pensare Positivo” e averlo messo in pratica per un anno sotto supervisione. Non è necessaria una formazione specifica di base in salute mentale o una competenza in TCC. La formazione dovrebbe comprendere: • Brevi lezioni che introducano i concetti chiave delineati in questo capitolo. • Discussioni di gruppo sui concetti chiave. • Sedute di role-playing – questa è la componente più importante della formazione. Gli Operatori Sanitari dovrebbero lavorare a coppie per esercitarsi nel condurre le parti di ciascuna seduta. Le indicazioni per la supervisione includono: • La supervisione è l’aspetto più importante dell’implementazione. Si raccomanda di condurre almeno una supervisione di mezza giornata al mese. • I formatori/supervisori devono a loro volta essere stati formati in “Pensare Positivo” e aver usato l’approccio per un anno sotto supervisione. • I formatori/supervisori dovrebbero utilizzare il brainstorming durante le sedute di supervisione per aiutare gli Operatori Sanitari a trovare delle soluzioni funzionali a problemi complicati e per condividere esperienze e osservazioni. • Non vanno esclusi i modi di dire legati alla saggezza popolare, se funzionali. • Favorire negli Operatori Sanitari la condivisione delle difficoltà e il riconoscimento dei successi. • È importante proporre “Pensare Positivo” nel modo in cui è stato concepito, e che gli Operatori Sanitari continuino a rivedere i principi e le abilità chiave durante la supervisione. Questi aspetti saranno esaminati nel corso di brevi role-playing, in cui i supervisori chiederanno agli Operatori Sanitari di mettere in scena situazioni tipiche nell’uso di “Pensare Positivo”. Alle simulate seguirà una discussione che aiuti gli Operatori Sanitari a riflettere sulle loro cono- scenze e abilità. Il supervisore userà una semplice check-list per dare un feedback costruttivo agli Operatori Sanitari. • Va sottolineato che nelle supervisioni la maggior parte del tempo va dedicato alle discussioni di gruppo e alle simulate, mentre le lezioni frontali devono occupare un tempo minore. ADATTARE “PENSARE POSITIVO” AL CONTESTO LOCALE E AL SISTEMA DI CURA L’edizione inglese di questa versione del manuale è stata concepita per un uso nei contesti abituali a basso reddito di molti Paesi in via di sviluppo. I principi impiegati sono universali e adattabili ai diverse situazioni locali. L’adattamento va fatto, condividendo il manuale con gli stakeholder4 chiave, quali Operatori Sanitari, le madri e gli esperti del settore, chiedendo loro opinioni e suggerimenti in merito al linguaggio usato nel manuale, alle figure e agli esercizi e su come adattarli al meglio nel contesto locale. Le parole non di uso comune o quelle che hanno un significato negativo5 nella cultura locale, 4. I diversi attori coinvolti. 5. In linea con quanto suggerito, nell’edizione italiana si è sostituito il termine “disfunzionale” con “negativo” e il termine “funzionale” con “positivo”. E PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 20 INTRODUZIONE E LETTURE DI BASE PER GLI OPERATORI SANITARI DI COMUNITÀ vanno sostituite con altre dallo stesso significato ma di più facile comprensione. In alcuni contesti, sono necessari ulteriori adattamenti per integrare “Pensare Positivo” nell’organizzazione dei sistemi di cura locali. “Pensare Positivo” è stato sviluppato e valutato nell’ambito di programmi di medicina di comunità, basati an- che su visite domiciliari degli Operatori Sanitari nel periodo perinatale. Le sedute sono state concepite per essere integrate in queste visite a domicilio di routine. L’efficacia del programma si riferisce a quando l’approccio è utilizzato conducendo 16 sedute durante altrettante visite domiciliari. Dunque, questo formato è da considerarsi la “dose” ottimale dell’interven- to. Di fatto, l’intervento potrebbe essere usato in sistemi sanitari diversi da quello in cui “Pensare Positivo” è stato testato. Decidere il target di intervento sarà una scelta di chi si interesserà dell’implementazione. Ad esempio, il gruppo trattato con questo approccio può includere madri risultate positive allo screening per la depressione, madri ad alto rischio di svilupparla o tutte le donne in attesa di un figlio. Ciò potrebbe richiedere ulteriori adattamenti nel programma in termini di tempi, frequenza, durata e numero complessivo di sedute. È possibile anche modificare il formato della somministrazione o un uso per via elettronica, con smartphone e piattaforme di autoaiuto, purché si aderisca fedelmente ai principi chiave e all’intensità dell’intervento. È consigliabile documentare i cambiamenti che si sono resi necessari nel processo di adat- tamento e i risultati ottenuti, così che successive edizioni del manuale possano includerli. LA CONDUZIONE DELLE SEDUTE DI “PENSARE POSITIVO” UNA GUIDA PASSO DOPO PASSO PER GLI OPERATORI SANITARI

SEDUTA DI APERTURA COINVOLGERE LA FAMIGLIA E PRESENTARE “PENSARE POSITIVO” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 24 SEDUTA DI APERTURA: COINVOLGERE LA FAMIGLIA E PRESENTARE “PENSARE POSITIVO” Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è offrire un percorso di psicoeducazione e coinvolgere la madre e la famiglia nel programma proposto. In questa seduta sono spiegati l’approccio “Pensare Positivo” e le sue componenti e sono stabilite le regole di base per le sedute successive. Vengono presentati gli esercizi previsti nella seduta e assegnate le attività pratiche da svolgere. Poiché in questa seduta si introduce il programma alla madre e alla famiglia, è importante avere a disposizione un’ora per riuscirvi in modo appropriato. Se possibile, coinvolgere i familiari (specialmente il partner, i parenti più stretti e la madre della donna). Ricordare l’importanza di una buona comunicazione. PARTE 1 La spiegazione iniziale Questo momento è molto importante. Può essere utile coinvolgere la madre e la famiglia, iniziando a parlare dei benefici che il programma può avere per il bambino. Cominciare dicendo che il progresso di ogni società dipende dalla buona sa- lute delle sue generazioni future. Se i nostri figli sono sani e svegli, possono affrontare le sfide della vita e diventare risorse per la famiglia e la comunità. Quando andranno a scuola, saranno in grado di apprendere meglio. Per un futuro sano e positivo, un bambino ha bisogno di cure particolari sia durante lo sviluppo intrauterino che nel suo primo anno di vita. È qui che vengono gettate le fondamenta del suo futuro. Introdurre l’importanza del benessere psicosociale materno, evidenziando che la madre è la figura-chiave per la salute e lo sviluppo del bambino nel periodo perinatale: la sua salute fisica e mentale influenzerà il modo in cui si svilupperà il bambino. È essenziale il supporto dell’intera famiglia per garantire benessere alla madre e al bambino. Bisogna essere accoglienti. Dire che la famiglia probabilmente sa già come crescere bene un bambino e che vi piacerebbe CONDIVIDERE (non imporre) alcune nuove idee. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 25 SEDUTA DI APERTURA: COINVOLGERE LA FAMIGLIA E PRESENTARE “PENSARE POSITIVO” PARTE 2 Introdurre le 3 aree di “Pensare Positivo” Iniziate a spiegare che dopo questo colloquio, incontrerete la madre, il bambino e la famiglia per altre 15 volte, in tutto. Mostrate la Figura A alla madre e chiedetele di concentrarsi sull’immagine. Spiegate che le madri, quando sono stressate, spesso non si curano della propria salute, ad esempio della dieta e del riposo. Spesso non hanno l’energia o la motivazio- ne per chiedere le cure sanitarie necessarie per loro stesse o i loro bambini. Restano “intrappolate” in un ciclo di passività che causa ulteriori danni alla loro salute fisica e psichica, peggiorando la situazione. Uno stato precario di salute materna aumenta il rischio che il bambino nasca sottopeso e abbia altri problemi di sviluppo. Quindi, cinque dei 15 incontri saranno dedicati alla salute fisica e psicologica della madre. Ora chiedete alla madre di concentrarsi sull’immagine B. Spiegatele che la qualità della relazione fra madre e figlio è importante per una salute ottimale sia della madre che del bambino. Gli aspetti di questa relazione non riguardano solo un’alimentazione equilibrata, ma includono anche saper rispondere ai bisogni emotivi del bambino: interagire spesso fisicamente con lui/lei e creare un ambiente attento e ricettivo. Queste attività contribuiscono in maniera rilevante alla crescita e al benessere del neonato e poi del bambino. Cinque delle 15 sedute saranno quindi dedicate alla relazione madre-bambino. Ora chiedete alla madre di osservare l’immagine C. Spiegatele che la rete sociale o il sistema di supporto disponibile sono importanti nel determinare la qualità delle cure che la madre sarà capace di fornire al suo bambino. Spesso le madri stressate o con depressione trovano difficile coinvolgersi in rapporti sociali e coltivarli ma, privandosi di questo supporto, sia la madre che il bambino sono molto più a rischio di stress e di problemi di salute. Per questo motivo, cinque delle 15 sedute aiuteranno la madre e la famiglia a ottimizzare il sostegno disponibile. Focalizzandovi sull’immagine D, dite che la ricerca ha dimostrato l’importanza delle 3 aree appena descritte per la salute della madre e del bambino. Chiedete alla madre e ai familiari che cosa ne pensino e se anche per loro queste aree siano importanti. Chiedete ai presenti se vogliono fare domande sul programma e lasciate loro tempo per discuterne. Figura A Figura B Figura C Figura D PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 26 SEDUTA DI APERTURA: COINVOLGERE LA FAMIGLIA E PRESENTARE “PENSARE POSITIVO” PARTE 3 Cambiare il focus della famiglia dai problemi alle soluzioni Figura A Figura B Mostrate alla madre la Figura A. Dite che la donna dell’immagine è una madre stressata, oppressa dai problemi della vita quotidiana, rappresentati dal sacco disegnato. Chiedetele cautamente, se talvolta si sente così. Ora mostratele la Figura B. Proponetele di prestare attenzione al fatto che i problemi (il sacco) non sono del tutto spariti, ma che la donna nella figura sta in piedi, cercando di bilanciare le difficoltà della vita quotidiana. Spiegate che questo programma, che corrisponde alla valigia disegnata nella figura B, è stato ideato per aiutare le madri a raggiungere questo obiettivo. Precisate che questo programma non può far sparire i problemi della vita quotidiana. Non dà un sostegno economico e neppure medicine. Tuttavia, può aiutare le madri a stare meglio e le famiglie ad adoperarsi per sostenere sia la madre che il bambino. I problemi della vita quotidiana non verranno cancellati ma, seguendo il percorso psioeducativo proposto, saranno nel tempo più gestibili. Lasciate che la madre osservi con calma le immagini, senza intervenire direttamente. Di seguito date ai familiari l’oppor- tunità di esprimere le loro opinioni. In questo momento importante limitatevi ad ascoltare con comprensione i commenti espressi, senza obiettare. Adesso chiedete alla madre e alla famiglia se hanno domande in merito al programma “Pensare Positivo”, cioè come questo percorso può aiutarli a trovare delle soluzioni alternative. PARTE 4 Introdurre i principi base della Terapia Cognitivo-Comportamentale che verranno usati in ciascuna seduta Incominciate a spiegare che ogni azione comincia con un pensiero nella nostra mente. Il pensiero abitualmente determina i nostri sentimenti, azioni e comportamenti. I comportamenti a loro volta hanno delle conseguenze per noi stessi e per le interazioni con l’ambiente in cui viviamo. Spiegate che gli stress della vita quotidiana, specialmente durante la gravidanza e alla nascita del bambino, possono influenzare gli stili di pensiero di molte madri, tanto da rendere difficile affrontare i problemi della nuova realtà familiare e sociale. Questi stili di pensiero “negativi” influenzano, in particolare, le 3 aree presentate cioè la salute personale della madre, l’interazione madre-bambino e la relazione della madre con le persone che la circondano. Può essere necessario un aiuto quando diventa complicato modificare questi stili di pensiero, infatti i sentimenti e i comportamenti che ne con- seguono possono avere effetti negativi in queste tre aree. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 27 SEDUTA DI APERTURA: COINVOLGERE LA FAMIGLIA E PRESENTARE “PENSARE POSITIVO” Questo programma può aiutare le madri nel cercare di modificare gli stili di pensiero negativi, trasformandoli in positivi, e i comportamenti negativi in efficaci affinché risulti più facile affrontare per le madri i compiti della vita quotidiana, compren- sibilmente affaticanti, e specialmente quelli relativi alla crescita del bambino. Il lavoro proposto viene suddiviso in 3 step. Step 1 Imparare a identificare i pensieri negativi Chiedete alla madre di focalizzarsi sulla Figura A, il simbolo di que- sto step. Spiegate che, per promuovere un pensiero positivo, è im- portante conoscere alcuni stili comuni di pensiero negativo. Studi condotti su migliaia di persone come noi, hanno messo in luce i seguenti tipi di pensiero negativo riportati di seguito. Fate familiariz- zare la madre con questo simbolo che identifica i pensieri negativi e poi presentate gli esempi, riportati nella Tabella 1. Dite alla madre che si parlerà più diffusamente di questi pensieri e dei loro effetti in un secondo momento della seduta. SIMBOLO STILE DI PENSIERO NEGATIVO PENSIERI TIPICI Incolparsi se le cose vanno male. È sempre un mio sbaglio. Se mio figlio sta male, dipende solo da me, perchè non sono una buona madre. Non riconoscersi i propri meriti. Se le cose vanno bene, dipende dalla fortuna o dall’intervento di qualcun altro. È solo fortuna se i miei figli stanno bene. Avere una visione cupa del futuro. Credere che succederanno cose molto brutte. Nulla potrà impedire che nei prossimi mesi i miei figli stiano male6. Interpretare i pensieri altrui. Sensazione negativa di come gli altri ti vedono. Gli altri pensano male di me. Pensare in termini estremi. Se le cose non possono essere perfette, è inutile tentare. Poiché sono inesperta7, non sarò mai una buona madre. Non credere nella propria capacità di imparare. Non riuscirò mai a portare a termine qualsiasi compito. Rinunciare ancora prima di provare. Non lo so fare. 6. testo originale inglese “Nothing can stop my children from diarrhoea this summer” 7. testo originale inglese “ uneducated” Figura A PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 28 SEDUTA DI APERTURA: COINVOLGERE LA FAMIGLIA E PRESENTARE “PENSARE POSITIVO” Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pen- siero positivo Chiedete alla madre di focalizzarsi sulla Figura B. Spiegate che riconoscere gli stili di pensiero negativi della Tabella 1 ci consen- te di esaminare come ci sentiamo e quali azioni possiamo com- piere, quando pensiamo in quel modo. Il programma aiuterà la madre a mettere in discussione l’appropriatezza di questi pen- sieri e suggerirà pensieri alternativi più funzionali. Con la pratica, la madre potrà imparare a contrastare un pensiero negativo e a sostituirlo con un pensiero positivo. Fate familiarizzare la madre con il simbolo che in tutte le successive sedute indicherà come imparare a sostituire un pensiero negativo con uno positivo. Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Chiedete alla madre di guardare la Figura C. Spiegate che il pro- gramma suggerisce attività ed esercizi che possono aiutare le madri a mettere in pratica pensieri e comportamenti positivi. Per la buona riuscita del programma è essenziale svolgere queste attività. Le madri riceveranno materiali relativi all’educazione alla salute, adattati ai loro bisogni individuali, per agevolarne i pro- gressi fra una seduta e l’altra. È importante sostenere la madre a familiarizzare con il simbolo che descriverà sempre come impa- rare a esercitarsi nei pensieri e nei comportamenti positivi. Adesso mostrate alla madre la Figura D. Riassumete i 3 step e chiedetele se ha capito il concetto presentato, cioè i progressivi passaggi per trasformare i pensieri negativi in positivi. Ricordate ancora che gli stessi 3 step verranno usati per ciascuna delle 3 aree in tutti i moduli del programma. Chiedete quindi alla madre e ai familiari se hanno domande da fare e se sono d’accordo a partecipare al programma proposto. Lasciate loro del tempo per confrontarsi. Se accettano, procedete con le successive quattro parti, di se- guito descritte in questa stessa seduta. Qualora manifestasse- ro il bisogno di più tempo per decidere se partecipare o meno, concludete l’incontro con cordialità. Informate che, se ci sarà una risposta positiva, stabilirete con loro un altro appuntamento per presentare la parte conclusiva della seduta, ancora da svol- gere. Figura B Figura C Figura D PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 29 SEDUTA DI APERTURA: COINVOLGERE LA FAMIGLIA E PRESENTARE “PENSARE POSITIVO” PARTE 5 Regole di base per prendere parte al programma Presentate ciascuna regola, assicurandovi che la madre ne capisca il signficato e sia d’accordo. Regola 1 Partecipazione attiva Spiegate che il programma non offre supporto economico o farmaci, ma sostiene le madri ad aiutare se stesse e a prendersi cura dei propri bam- bini. Può avere successo solo se le madri partecipano attivamente con il sostegno di altri familiari. Regola 2 Essere puntuali Spiegate alla madre che, per condividere attivamente il percorso, è molto importante prendersi l’impegno di partecipare alle sedute ed essere pun- tuali nell’orario concordato. Regola 3 Fare le attività pratiche Spiegate che un passo essenziale delle sedute è esercitarsi su ciò che si è imparato. La madre dovrebbe cercare, durante l’intervallo tra una sedu- ta e l’altra, di svolgere gli esercizi assegnati. Esercitandosi, contribuirà a migliorare il suo benessere e quello del bambino. Chiedete ai familiari, se presenti, di sostenere la madre nello svolgimento delle attività pratiche che verranno programmate. Regola 4 La madre deve informare il suo Operatore Sanitario se non sta bene o ha incontrato difficoltà con il programma Incoraggiate la madre a parlarvi delle sue preoccupazioni. Raccomandatele di avvisarvi se non sta bene o ha problemi con il programma proposto. PARTE 6 Introdurre il Calendario della Salute e le attività pratiche Anche questo compito è importante. Oltretutto rafforza il messaggio che il programma funzionerà al meglio se la madre e la sua famiglia vi partecipe- ranno attivamente. Mostrate il Calendario della Salute alla madre e ai familiari. Spiegate che le immagini serviranno da promemoria di quanto discusso nella seduta ini- ziale, mentre le schede di monitoraggio aiuteranno la madre e la famiglia a rendersi conto dei progressi raggiunti grazie alle attività pratiche svolte fra una seduta e l’altra. Spiegate che è importante conservare con cura il Calendario poiché, alla fine del percorso, sarà la testimonianza dei miglio- ramenti della salute psico-fisica della madre e del bambino. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 30 SEDUTA DI APERTURA: COINVOLGERE LA FAMIGLIA E PRESENTARE “PENSARE POSITIVO” PARTE 7 Identificare un membro della famiglia o un amico che aiuti la madre Proponete alla madre di individuare una o due persone della famiglia che possano assisterla nelle attività pratiche. Ricordate anche a loro che le attività pratiche fra una seduta e l’altra sono essenziali per il successo del programma. PARTE 8 Spiegare le attività pratiche da svolgere fra la seduta 0 e la seduta 1 Obiettivo: insegnare alla madre a collegare pensieri e sentimenti e a monitorare il proprio umore sulla Scheda dell’U- more fra una seduta e l’altra. Istruzioni: la TABELLA DELL’UMORE è uno degli strumenti di monitoraggio contenuti nel Calendario della Salute. Consiste in una scala visuale degli stati emotivi che rappresenta 5 diverse espressioni facciali che vanno da “molto bene” a “molto male”. Tornate alla Tabella 1 a p. 27. Esaminate gli stili di pensiero negativi con la madre e chiedetele se ne riconosce qualcuno come proprio. Domandate con prudenza come si sente quando ha simili pensieri. Inoltre approfondite i sentimenti ed i comportamenti che ne derivano. Proponete di pensare ad un esempio recente in cui ha avuto tali pensieri e di valutare, utilizzando la scala visuale della Tabella dell’Umore, come si è sentita emotivamente. Chiedete alla madre di eseguire questo esercizio una volta al giorno e di valutare il suo umore e i suoi sentimenti sulla scala visuale, mettendo una croce nella casella della risposta più appropriata corrispondente a quel giorno. Aggiungete che è importante prendere nota o ricordare i tipi di pensieri che influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni. Spiegate che questo sarà un compito fondamentale e se ne discuterà a cominciare dalla prossima seduta. Chiedete alla madre e ai familiari se hanno domande su quanto discusso nella seduta. Anticipate loro che, nel corso della vostra prossima visita, incomincerete a lavorare sul Modulo 1 – Prepararsi all’arrivo del bambino. Fissate con la madre una data per l’incontro successivo e indicatela nell’apposito spazio nel Calendario della Salute. MODULO 1 PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 32 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Seduta 1.1 – La salute della madre Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è rivedere i principi di “Pensare Positivo” e applicare questo approccio alla salute della madre. Questo incontro è importante perché, per la prima volta, assisterete la madre nell’applicazione pratica dei concetti appresi nella seduta precedente. Strumento necessario: il Calendario della Salute PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete brevemente i messaggi chiave della seduta iniziale. Fatelo in modo sequenziale, usando le figure del Calendario della Salute come focus per la discussione. Quando questo processo verrà ripetuto più volte, la famiglia comincerà ad associare le figure ai concetti e le figure faranno da suggeri- menti visivi fra una seduta e l’altra, aiutando la madre a organizzare proprie immagini mentali su quanto sarà discusso. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore Esaminate la Tabella dell’Umore con la madre. Domandatele se ha notato qualche particolare pensiero negativo nel corso dell’ultima settimana. In caso affermativo, cioè se è riuscita a compiere con successo il primo passo, congratulatevi con lei. Approfondite con cautela come questi pensieri l’hanno fatta sentire e agire. Ascoltate con attenzione e comprensione. Ora domandate se ha cercato di sostituire questi pensieri con altri. Se non è successo discutetene con la madre, incorag- giandola, ed invitate gli altri familiari a dare suggerimenti utili. Ancora una volta, spiegate brevemente l’importanza della salute fisica e psicologica della madre per il benesere del bam- bino, perciò sarà questa la prima area da cui iniziare. PARTE 3 “Pensare Positivo” per la salute della madre Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi riguardanti la salute della madre PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 33 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leg- gete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appro- priata della Tabella dell’Umore del Calendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Discutete quali potrebbero esserne le cause, per esempio problemi economici, difficoltà di lavoro, que- stioni familiari. Ora chiedete alla madre di focalizzarsi sulla Figura B. Discutete come questi problemi hanno portato a uno stato di disperazione e impotenza nella donna. Ora focalizzatevi sulla Figura C. Discutete le conseguenze di un at- teggiamento rinunciatario. Non colpevolizzare la donna della figura. Dite che la sua è una ri- sposta umanamente comprensibile di fronte a stress e a problemi, che non riesce a condividere in famiglia. In ogni caso, è importante identificare il più presto possibile gli stili di pensiero e i sentimenti che vi sono collegati, così da poter modificare le azioni e le loro conseguenze. Figura A “Quando mi sento così male, non c’è niente che posso fare per stare meglio.” Figura B “È troppo per me: non ha senso sforzarsi.” Figura C Maggiori probabilità di malessere per la madre, e il figlio, se non è supportata. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 34 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Ora chiedete alla madre se ha avuto simili pensieri. Se necessario, suggerite alla madre esempi di pensieri, azioni e conseguenze negative riportati di seguito. Potreste ag- giungere a questi altri esempi a partire dalla vostra esperienza con altre donne in gravidanza. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA È destino che stia male. Impotenza, tristezza. Non seguirò i controlli sanitari che mi sono stati raccomandati, tanto è tutto inutile. Maggiore rischio di malattie sia per la madre che per il bambino. Cosa ne può capire una persona come me in materia di salute? Scarsa fiducia in un cambiamento favorevole, bassa autostima. Nessun tentativo di essere informata sulle questioni relative alla salute. Maggiore rischio di avere una salute scadente sia per la madre che per i figli. Le persone senza valore e senza nessuna capacità, come me, non servono a nulla. Disperazione. Nessun tentativo per ottenere il massimo da ogni risorsa disponibile. Maggiore rischio di trascurare in maniera seria la propria salute. Non sono capace di gestire la mia salute in generale ed in particolare la mia gravidanza. Non prestare attenzione a propri sintomi o segnali di salute precaria. Maggiore rischio di sviluppare gravi problemi di salute dopo il parto. Questo è un buon momento per discutere con la madre della nascita del bambino, come affrontare il parto e quali aiuti e servizi dovrebbero essere forniti. L’operatore sanitario può anche usare la Safe Child Birth Checklist pubblicata dall’OMS. Per accedere a questa checklist andate al link http://www.who.int/patientsafety/implementation/checklists/childbirth/en/ Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 35 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Focalizzandovi sulla Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se la Figura D sia un’alternativa migliore alla Figura A. Focalizzandovi sulla Figura E, dite alla madre che vi incontrate pro- prio per aiutarla. Discutete l’importanza di non pensare in termini di “tutto o niente”. Persino piccoli cambiamenti (come quelli proposti in questo pro- gramma) possono fare una grande differenza per la salute dell’in- tera famiglia. Figura D “La mia salute conta! Anche se le mie possibilità sono limitate, posso cercare di migliorare la mia alimentazione con quello che ho a disposizione.” Figura E “Il mio operatore sanitario mi può aiutare quando mi sento così.” Figura F Piccoli cambiamenti possono aiutare i genitori e il bambino a stare meglio in salute. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 36 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Adesso esaminate i pensieri negativi sulla propria salute che la madre può aver descritto nello step 1. Chiedete alla madre di ipotizzare pensieri alternativi. Invitate la madre a formulare pensieri alternativi per gli esempi descritti nello step 1. Se la madre non riesce a farsene venire in mente nessuno, suggerite i pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative, di seguito riportati. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Se mi curo, in larga misura, posso tener d’occhio la mia salute. Compiere uno sforzo per fare cose positive per la propria salute, per esempio rispettare i controlli sanitari. Protezione da malattie potenzialmente serie. Non è necessario avere studiato molto per informarsi su questioni che riguardano la salute. Attivarsi per conoscere e seguire principi salutari, per esempio una dieta bilanciata. Una salute meno cagionevole per la madre e per il bambino. Anche se alle volte penso di non valere molto, posso impegnarmi a stare in salute. Sforzarsi per usare al meglio le risorse disponibili. Una salute migliore per la madre e per il bambino. È una mia responsabilità prestare attenzione ai problemi in gravidanza, e ricevere sostegno il prima possibile. Questo permetterà all’operatore sanitario di aiutarmi. Prestare attenzione ai primi segnali di un problema psico-fisico e cercare attivamente aiuto. Minor rischio di problemi legati alla gravidanza. Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 In qualità di operatore sanitario probabilmente sarete stati formati sull’alimentazione in gravidanza. Dite alla madre che vi piacerebbe preparare una tabella con una dieta bilanciata che contenga cibi facilmente reperibili in casa. Coinvolgete PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 37 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.1 - LA SALUTE DELLA MADRE l’intera famiglia in questo esercizio. Usate la Tabella della Dieta fornita dal Calendario della Salute. Di seguito ne presen- tiamo un esempio. Includete solo alimenti di abituale uso in casa. Spiegate che una dieta bilanciata non significa una dieta costosa o complicata. PASTO SCELTA DEGLI ALIMENTI MONITORAGGIO QUOTIDIANO 1 2 3 4 5 6 7 PRIMA COLAZIONE PRIMA DI PRANZO PRANZO MERENDA CENA PRIMA DI ANDARE A LETTO La maggior parte degli Operatori Sanitari del materno-infantile è ben formata in aree come l’alimentazione materna in gra- vidanza e nel puerperio, l’allattamento, lo svezzamento, le vaccinazioni. Se l’operatore sanitario che usa “Pensare Positivo” non ha ricevuto questa formazione, bisogna integrare con queste conoscenze. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 38 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Attività 2 Usando la Tabella del Riposo e Rilassamento fornita nel Calendario della Salute, sensibilizzate la madre e la famiglia sull’importanza del riposo e del rilassamento per la salute del nascituro. In particolare la riduzione del lavoro fisico, ad esempio evitare il sollevamento di oggetti pesanti. Insegnate alla madre a respirare lentamente e altri modi per rilassarsi (passeggiare, fare un sonnellino). Discutete con la madre e i familiari come organizzare la sua routine quotidiana, in modo da lasciare alla madre il tempo per riposarsi e rilassarsi. Segnate questi periodi nel Calendario della Salute. Ricordate alla madre e alla famiglia che un po’ di tempo dedicato ogni giorno al proprio benessere personale significa una migliore salute per la madre e per il bambino. TIPO DI ATTIVITÀ FREQUENZA MONITORAGGIO QUOTIDIANO 1 2 3 4 5 6 7 Respirare lentamente Almeno 2-3 volte al giorno per 5/10 minuti Camminare Almeno una volta al giorno per 15/20 minuti Dormire Cercare di favorire il sonno durante la notte e fare un breve pisolino al pomeriggio Respiro lento Per respirare lentamente: 1) Rilassare il corpo se è teso (muoversi dondolando il corpo e il bacino, sciogliere le spalle, ruotare lentamente il capo da un lato all’altro). 2) Respirare gonfiando la pancia (spingendolo in fuori quando si inspira e in dentro quando si espira). 3) Rallentare la modalità di respiro (tre secondi in dentro e tre secondi in fuori). PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 39 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.1 - LA SALUTE DELLA MADRE PARTE 3 Dare informazioni e istruzioni sui centri sanitari o sui consultori e servizi ostetrici più vicini. Aiutare la famiglia a program- mare come arrivarci. Usando tutta la vostra formazione sensibilizzate le madri sui problemi che possono verificarsi nell’ultimo trimestre di gra- vidanza. Trasmettete chiare informazioni su come cercare l’aiuto appropriato per tali problemi. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 40 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.1 - LA SALUTE DELLA MADRE PARTE 4 Spiegare le attività pratiche da svolgere fra una seduta e l’altra Invitate la madre a fare del suo meglio per compiere le attività - di seguito proposte - fra una seduta e l’altra. Incentivate i familiari a sostenerla e invitate il familiare di riferimento a incoraggiarla gentilmente e ad aiutarla in caso di difficoltà. Attività pratiche 1 Come nella seduta di apertura, chiedere alla madre di valutare in modo complessivo i suoi pensieri e sentimenti sulla scala visuale, per ciascun giorno della settimana, mettendo una croce sulla tabella presente nel Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordare i tipi di pensieri che più spesso influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni. Spiegate che è importante e ne discuterete nella prossima seduta. Attività pratiche 2 Seguire la Tabella della Dieta che ha preparato con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorare la sua dieta facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 3 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento preparata in questa seduta per il resto della settimana. Dovrebbe moni- torarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Fissate con la madre una data per la seduta successiva e segnatela sul Calendario della Salute. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 41 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Seduta 1.2 - La relazione della madre con il bambino Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è rivedere i progressi compiuti dalla prima seduta e applicare l’approccio “Pensare Positivo” alla relazione della madre con il bambino che dovrà nascere. Strumento necessario: il Calendario della Salute Ricordate l’importanza di una buona comunicazione. PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete i messaggi chiave della seduta precedente. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore Esaminate la Tabella dell’Umore con la madre. Chiedete se ha notato qualche particolare pensiero negativo riguardo la sua salute sia fisica che psichica nell’ultima settimana. In caso affermativo, congratulatevi con lei per essere riuscita a fare il primo passo. Chiedetele quindi come questi pensieri la facciano sentire e agire. Ascoltate con attenzione e con comprensione. Ora chiedete se ha cercato di sostituire questi pensieri con altri. Qualora non lo avesse fatto, discutetene con lei, incor- raggiandola, ed invitate gli altri familiari a dare suggerimenti facilitanti. Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi relativi alla relazione della madre con il bambino PARTE 3 “Pensare Positivo” nella relazione della madre con il suo bambino Dite che adesso aiuterete la madre a usare questi passi nella seconda area importante per la salute della madre e del bambino. Spiegate brevemente l’importanza della relazione della madre con il bambino per la salute di entrambi. Spiegate che la relazione comincia a svilupparsi mentre il bambino è ancora nel grembo materno. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 42 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leg- gete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appro- priata della Tabella dell’Umore del Calendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Discutete con lei se talvolta le capita d’aver pensieri simili, ma se diventano una preoccupazione o un pensiero persistente, allora sono un problema. Ora chiedetele di focalizzarsi sulla Figura B. Fate presente come questi sentimenti le abbiano fatto nascere un senso di colpa. Adesso focalizzatevi sulla Figura C. Spiegate come questo pensiero può attivare un senso di auto-accusa. Lo stress causato da questi sentimenti è dannoso per la madre e per il bambino in arrivo. Dite che simili sentimenti possono svilupparsi in molte madri come risposta a stress e difficoltà, che non prevedevano. Comunque, è importante identificare al più presto gli stili di pensiero e i sentimenti collegati così da poter modificare i comportamenti conseguenti. Figura A “In questo momento non provo nessun sentimento positivo per il mio bambino che deve nascere, non sono una buona madre”. Figura B “Sto così male con me stessa, quando ho queste sensazioni”. Figura C Potrebbe essere ancora più difficile avere sentimenti positivi dopo la nascita del bambino. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 43 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Ora chiedete alla madre se ha avuto simili pensieri. Prendete nota nello spazio messo a disposizione dal Calendario della Salute. Se necessario, fornite alla madre esempi di pensieri, azioni e conseguenze negative che trovate di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Il bambino cresce spontaneamente, è inutile che me ne occupi fino a quando non sarà nato. Non interessarsi dello sviluppo prenatale del bambino. Il bambino potrebbe non avere condizioni adeguate di sviluppo prenatale. La mia tensione e la mia ansia non faranno male al bambino. Non fare nessuno sforzo per ridurre il proprio stress. Effetti sfavorevoli per la salute del bambino. Non voglio perdere tempo per pensare a me stessa, figuriamoci al bambino. Non impegnarsi nel monitorare la cura di sè e sottovalutare la salute del bambino che deve nascere. Rischio di una salute più vulnerabile sia per la madre sia per il bambino (ad es: nascita pretermine). Non sento di avere alcun rapporto affettivo con il mio bambino. Succederà quando sarà nato. Non domandarsi come poter sviluppare un legame con il bambino che nascerà. Maggiori difficoltà nello sviluppo di un legame affettivo quando il bambino sarà nato. Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Focalizzandovi sulla Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se la Figura D sia un’alternativa migliore della Figura A. Figura D “Non è detto che un sentimento positivo debba esistere fin da subito, ma voglio offrire ai sentimenti che proverò la possibilità di svilupparsi al meglio.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 44 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Pensieri alternativi di questo tipo possono aiutare a ri- durre il senso di colpa. Diminuendo il proprio stress, la madre può favorire lo sviluppo del bambino che deve nascere. Dite che più avanti, in questa seduta, discuterete quali altri passaggi la madre può fare per costruire la sua relazione con il bambino che deve nascere. Spiegate che è importante non vergognarsi di questi sentimenti e non nasconderli. Aiutate i familiari a com- prendere come le reazioni alla gravidanza influenze- ranno il modo in cui la donna si sentirà nei confronti del bambino che deve nascere. Chiedete alla madre (e alla famiglia) di ipotizzare pensieri alternativi in proposito. Prendete nota di questi suggerimenti. Se alla madre non ne viene in mente nessuno, suggeritele pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative di seguito riportati. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Il mio bambino, non ancora nato, ha bisogno delle mie cure. Prestare costante attenzione ai segnali e bisogni del bambino. Favorisce il benessere del nascituro. Nonostante le mie difficoltà, devo cercare di ridurre le mie tensioni e la mia ansia per il bambino. Cercare di individuare le difficoltà e ridurre la tensione con attività rilassanti. Effetti positivi sulla salute psico-fisica della madre e del bambino. Non solo per me stessa, io devo occuparmi della mia salute per il bene del bambino. Impegnarsi nel prendersi cura della propria salute. Una salute migliore per la madre e per il bambino. Se credo nelle mie capacità, posso creare un legame profondo con il mio bambino. Compiere uno sforzo significativo per sviluppare un legame. Una relazione affettivamente forte e sana fra madre e bambino. Figura E “Fare un piccolo passo alla volta mi aiuterà a potenziare sentimenti positivi nei confronti del mio bambino.” Figura F “Posso cominciare fin da ora ad immaginare come sviluppare un legame positivo con il bambino, quando sarà nato.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 45 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Controllate la Tabella della Dieta. Discutete i problemi che la madre può avere incontrato nel seguirla. Modificate le voci della tabella se la madre lo desidera. Congratularsi con la madre e i familiari se è riuscita a seguirla, anche solo in parte. Attività 2 Controllate la Tabella di Monitoraggio del Riposo e del Rilassamento con la madre. Discutete i problemi che può avere incontrato nel seguirla. Modificatela, se necessario, valutando se sostituire le attività di rilassamento proposte di seguito o di aggiungerne di nuove: la finalità è facilitare la madre nell’immaginare sentimenti verso il bambino non ancora nato. TIPO DI ATTIVITÀ FREQUENZA MONITORAGGIO QUOTIDIANO 1 2 3 4 5 6 7 Cantare o canticchiare una ninnananna e immaginare il bambino che si addormenta Qualche volta durante il giorno Respirare lentamente Esercizio da eseguire una volta al giorno, per esempio prima di andare a letto PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 46 MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Attività 3 Sensibilizzate le madri sugli eventuali problemi che possono presentarsi nell’ultimo trimestre di gravidanza. Insegnate loro come cercare aiuto per questi problemi. PARTE 4 Spiegare le attività pratiche da svolgere fra una seduta e l’altra Invitare la madre a fare del suo meglio per eseguire le attività proposte di seguito, fra una seduta e l’altra. Incentivate i familiari a sostenerla e- in particolare - invitate il familiare di riferimento a incoraggiarla gentilmente e ad aiutarla in caso di difficoltà. Attività pratiche 1 Come nella seduta precedente, domandate alla mamma di valutare in modo complessivo i suoi pensieri e sentimenti sulla scala visuale, per ciascun giorno della settimana, mettendo una croce sulla Tabella dell’Umore presente nel Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordare i tipi di pensieri che più spesso influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni. Spiegate che ne discuterete nella prossima seduta. Attività pratiche 2 Seguire la Tabella della Dieta che ha preparato con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorare la sua dieta facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 3 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento, presentata in questa seduta, per il resto della settimana. Dovrebbe mo- nitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Fissate con la madre una data per la seduta successiva e segnatela sul Calendario della Salute. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 47 Seduta 1.3 - Il rapporto della madre con le persone che la circondano Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è verificare i progressi compiuti dalla seduta precedente e applicare l’approccio “Pensare Po- sitivo” alla relazione della madre con le persone che la circondano. Strumento necessario: il Calendario della Salute Ricordate l’importanza di una buona comunicazione. PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete i messaggi chiave della seduta precedente. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore Esaminate la Tabella dell’Umore con la madre. Chiedetele se ha notato nell’ultima settimana qualche particolare pensiero negativo riguardo alla possibile relazione con il bambino. Se è successo, cioè è riuscita a fare il primo passo, complimen- tatevi con lei. Fatevi descrivere come questi pensieri l’hanno fatta sentire e comportare. Ascoltate con attenzione e con comprensione. Ora chiedetele se ha cercato di sostituire questi pensieri negativi con altri. Se non è successo, discutete cautamente con lei e incoraggiatela, incentivando gli altri familiari a dare suggerimenti facilitanti. Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi relativi alla relazione della madre con le persone che la circondano PARTE 3 “Pensare Positivo” per il rapporto della madre con le persone che la circondano Dite che adesso aiuterete la madre a muovere questi passi nella terza area importante per la salute della madre e del figlio, cioè il rapporto della madre con le persone che la circondano. MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 48 Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leg- gete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appro- priata della Tabella dell’Umore del Calendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Spiegate che può succedere di avere simili sentimenti, qualche volta, ma che è un problema quando di- ventano una preoccupazione o un pensiero fisso. Ora chiedete alla madre di focalizzarsi sulla Figura B. Spiegate come questi sentimenti possono portare a un ritiro sociale da parte della donna. Ora focalizzatevi sulla Figura C. Spiegate come possa svilupparsi una sequenza di sentimenti negativi fra la madre e le persone signi- ficative che le stanno intorno. Questa situazione potrebbe portare a un allontanamento da entrambe le parti. Chiarire che sentimenti simili possono svilupparsi in molte madri come risposta agli stress prolungati e a problemi domestici e socia- li, che intereferiscono nella sua vita quotidiana. È importante per la madre comprendere questi sentimenti, ma anche per i familiari e gli amici, per poter essere comprensivi con la madre. Identificando, per tempo, questi stili di pensiero e i sentimenti colle- gati, è possibile cambiare le conseguenze negative. Ora chiedete alla madre se ha avuto pensieri del genere riguardo alle persone che la circondano. Prestate molta attenzione a non farvi coinvolgere in dinamiche familiari. Sottolineate che il sostegno sociale è importante per lo sviluppo del bambino e che ciascun membro della famiglia dovrebbe tenerlo presente. MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Figura A “Alle persone non importa nulla di me.” Figura B “Non mi importa di vedere gente.” Figura C Mancanza di supporto nelle relazioni sociali per la madre e il bambino. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 49 Può darsi che la madre non voglia rivelare simili sentimenti specialmente in presenza di familiari. Non forzatela. Discutete invece gli esempi di pensieri, azioni e conseguenze negative forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Le tensioni familiari possono influenzarmi, ma credo che non danneggeranno il mio bambino che deve ancora nascere. Irritabilità. Essere in balia di contrasti familiari, ma non riuscire a ridurle. Stress psico-fisico nella madre che potrebbe avere effetti sfavorevoli per il bambino ancora prima della nascita. Una madre in attesa non dovrebbe uscire di casa. Rimanere sempre in casa. Perdere fonti importanti di sostegno sociale e di assistenza per la salute. A nessuno piace parlare con me. Iniziare a evitare gli altri. Non aver più fonti significative di sostegno sociale. Non incontro altre persone perché mi sento inferiore a loro. Sottrarsi ad interazioni sociali con gli altri. Isolarsi. Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Focalizzandovi sulla donna della Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se la Figura D sia un’alternativa migliore della Figura A. MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Figura D “Le persone non sono tutte uguali nei loro comportamenti.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 50 Pensieri alternativi di questo tipo possono aiutare a ridurre i sentimenti negativi verso gli altri. Quand’ anche il contatto sociale si limitasse a una o due persone, aiuterà la madre a condividere i suoi sentimenti con gli altri e a mantenere delle relazioni sociali. Spiegate come potrebbe essere necessario che altri familiari siano più disponibili del solito in questo periodo così impor- tante per lo sviluppo del bambino. Il loro supporto è cruciale per aiutare la madre a facilitare lo sviluppo fisico e psicologi- co del nascituro. Ora discutete i pensieri negativi della madre riguardo al rapporto con le persone che la circondano che può aver descritto nello step 1. Chiedete alla madre (e ai familiari) di ipotizzare pensieri alternativi, e prendete nota di questi suggerimenti. Se alla madre non ne viene in mente nessuno, fornitele i seguenti pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Per amore del mio bambino, la mia famiglia e io dovremo fare uno sforzo per ridurre le tensioni. Impegnarsi per tentare di ridurre le tensioni familiari. Effetti positivi per la madre e il bambino. Dato che vivo in un ambiente che mi fa stare bene, posso avere voglia di fare visita ad altre persone durante la gravidanza. Partecipare in modo attivo ad esperienze sociali fuori di casa. Le relazioni sociali della madre sono mantenute con regolarità. Può darsi che mi senta apatica in questo momento, ma ci sono persone a cui piaccio che vogliono parlare con me. Impegnarsi per avvicinare persone del genere e incominciare a chiaccherare. Restare in contatto con le persone che la circondano e che possono essere utili in momenti di bisogno. Nasciamo tutti uguali, dunque perché dovrei sentirmi inferiore? Cercare fiduciosamente di incontrare altre persone. Mantenere un contatto con le persone che la circondano e che possono essere utili in situazioni di necessità. MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Figura F Possibilità di reciproco supporto sociale per la madre e il bambino. Figura E “Cercherò di parlare con alcune persone che mi piacciono.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 51 Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Valutate e monitorate il sistema di supporto sociale usando il diagramma disegnato. Scrivete il nome della persona o delle persone più importanti che danno sostegno alla madre in ciascun ambito. Attività 2 Controllate la Tabella della Dieta. Verificate che abbia assunto gli integratori a base di ferro. Discutete i problemi che la madre può avere avuto in proposito. Modificate le voci della tabella se la madre lo desidera. Congratulatevi con la madre e i familiari se vi hanno aderito. Attività 3 Controllate la Tabella di Monitoraggio del Riposo e del Rilassamento con la madre. Discutete i problemi che può avere avuto nel seguirla. Se necessario, modificatela. MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 52 PARTE 4 Spiegare le attività pratiche da svolgere fra una seduta e l’altra Invitate la madre a fare del suo meglio per eseguire le seguenti attività fra una seduta e l’altra. Incentivate i familiari a so- stenerla e invitate il familiare di riferimento a incoraggiarla gentilmente e ad aiutarla in caso di difficoltà. Attività pratiche 1 Come nella seduta precedente, chiedete alla mamma di valutare in modo complessivo i suoi pensieri e sentimenti sulla scala visuale per ciascun giorno della settimana, mettendo una croce sulla Tabella dell’Umore presente nel Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordare i tipi di pensieri che, più spesso, influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni. Spiegate che ne discuterete nella prossima seduta. Attività pratiche 2 Seguire la Tabella della Dieta che ha preparato con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorare la sua dieta facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 3 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento preparata in questa seduta per il resto della settimana. Dovrebbe moni- torarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 4 Se è possibile, proponete di avviare o di prendere parte a un gruppo di donne in attesa o con un neonato e cercare di parteciparvi ogni settimana. Concordate con la madre una data per la seduta successiva e segnatela sul Calendario di Monitoraggio della Salute. MODULO 1: PREPARARSI ALL’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 1.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO MODULO 2 L’ARRIVO DEL BAMBINO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 54 MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Seduta 2.1 – La salute della madre Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è valutare la salute della madre e del bambino dopo la nascita, ascoltare i suoi problemi e aiu- tarla ad applicare il programma “Pensare Positivo” alla sua salute nel primo mese dopo la nascita del bambino. Strumento necessario: il Calendario della Salute Ricordate l’importanza di una buona comunicazione. PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete brevemente i messaggi chiave del Modulo 1. Fatelo in modo sequenziale, usando le figure del Calendario della Salute come focus per la discussione. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore Esaminate la Tabella dell’Umore con la madre. Chiedete se abbia notato particolari pensieri o sentimenti negativi in cia- scuna delle tre aree discusse nel Modulo 1. In caso affermativo, congratulatevi con lei per aver compiuto il primo passo con successo. Prendetene nota. Chiedetele in che modo questi pensieri l’abbiano fatta sentire e agire. Ascoltate con attenzione e con comprensione. Ora chiedete se ha cercato di sostituire questi pensieri negativi con altri pensieri. Se così non fosse, discutetene con lei, incoraggiandola, e invitate gli altri familiari a dare suggerimenti utili. PARTE 3 “Pensare Positivo” per la salute della madre Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi riguardanti la salute della madre Spiegate brevemente l’importanza della salute fisica e psicologica della madre per il bambino nel suo primo anno di vita. Sottolineate che l’arrivo del bambino è un momento di cambiamento che può risultare stressante e quindi la madre ha bisogno di prestare maggiore attenzione alla propria salute. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 55 Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leg- gete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appro- priata della Tabella dell’Umore del Calendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Dite che pensieri simili sono normali dopo la nascita del bambino, ma che possono diventare un problema se la madre ne è sopraffat- ta per la maggior parte del tempo. Non usate termini che possono sembrare colpevolizzare la madre della figura A, ad esempio essere pigra o disorganizzata. Chiedete gli eventuali commenti della madre, accennando alla possibilità che talvolta può essersi sentita così. Discutete come questi problemi possono aver portato a uno stato di abbattimento e impotenza nella donna. È importante identificare al più presto gli stili di pensiero e i senti- menti relativi affinché le azioni e le conseguenze che ne derivano possano essere modificate. Discutete le conseguenze di un simile stato d’animo. Spiegate che, anche se l’esigenze del bambino sono prioritarie, la madre deve pensare anche a se stessa perché, se non sta bene, ne risentirà la salute ed il benessere emotivo del bambino. Ora chiedete alla madre se ha avuto pensieri del genere. Se necessario, fornite alla madre gli esempi di pensieri, azioni e conseguenze negative descritti di seguito. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Figura A “Ho già troppo da fare dalla mattina alla sera, non posso preoccuparmi anche della mia salute.” Figura B “Non riesco ad occuparmi della mia salute, come ad esempio riposare o seguire una dieta bilanciata.” Figura C Difficoltà nel prendersi cura del bambino per stanchezza e debolezza. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 56 PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Sono troppo stanca per pensare con chiarezza o per impegnarmi in qualsiasi altra attività. Rinunciare né tentare nulla. Si crea uno stato di stress che può causare affaticamento fisico, che rende difficile occuparsi dei problemi della propria salute psico-fisica. Della mia salute penso che siano responsabili gli altri, come ad esempio gli operatori sanitari8, non io. Delegare e fare conto sugli altri piuttosto che impegnarsi personalmente. Maggiori probabilità di non sapere monitorare eventuali problemi di salute. Non sono capace di prendermi cura della mia salute. Non prestare attenzione ai propri sintomi o ai segnali che indicano problemi di salute. Maggiore rischio di sviluppare seri problemi di salute psico-fisica. Non sono abbastanza brava per essere una buona madre. Senso di colpa, bassa autostima. Sentire che non si è sufficientemente capaci di rimanere in buona salute. I problemi psichici o fisici della madre possono causare effetti non favorevoli al benessere del bambino. Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Focalizzandovi sulla donna della Figura D, leggete la didascalia. Discutete se il pensiero della Figura D sia un’alternativa migliore di quello della Figura A. Discutete le possibili difficoltà che la madre della Fi- gura A potrebbe avere nel pensare come quella della Figura D. 8. Nel testo inglese “government” MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Figura D “Se passo anche solo un po’ di tempo ogni giorno ad occuparmi di me stessa, recupererò delle energie per poi occuparmi del bambino e delle faccende quotidiane.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 57 Con l’aiuto della madre e della famiglia, discutete come potrebbero essere superate queste difficoltà. Calcolate, insieme alla madre, quanto tempo le è ne- cessario ogni giorno per eseguire le attività di dieta e rilassamento discusse nelle sedute precedenti. Evi- denziate l’importanza di concedersi del tempo per il proprio benessere. Spiegate che è importante non pensare in termini di “tutto o niente”. Persino piccoli cambiamenti (come quelli discussi nel programma) possono fare una grande differenza per la salute dell’intera famiglia. Ora approfondite i pensieri negativi riguardo alla salute della madre che quest’ultima può aver descritto nello step 1 o negli esempi forniti. Chiedete alla madre di ipotizzare pensieri alternativi. Se alla madre non ne viene in mente alcuno, fornitele i pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative di seguito elencati PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Fare anche solo qualcosa di limitato ogni giorno (quando posso), è meglio che stare seduta a preoccuparmi. Cercare di eseguire un compito semplice e definito - ma con suc- cesso - e utilizzarlo frequentemente. La rottura del ciclo di apatia. Se non mi preoccupo io della mia salute, perché dovrebbe importare ad altri? Sforzarsi attivamente di fare quello che è possibile per la propria salute. Una salute psico-fisica migliore per la madre e il bambino. È una mia responsabilità stare attenta ai primi segnali di problemi di salute e riceve- re aiuto il prima possibile. Questo faciliterà il lavoro dei medici nell’aiutarmi. Restare attenti ai primi segnali di un problema di salute e chiedere attivamente aiuto. Diminuzione del rischio di problemi di salute nel post partum. A seconda delle circostanze, cerco di fare del mio meglio per i miei figli. Prestare attenzione al proprio benessere e alla propria salute fisica fa parte delle responsabilità di essere una buona madre. Una madre meno preoccupata e che sta bene fisicamente favorisce lo sviluppo psico- fisico dei figli. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Figura E “Organizzarsi in modo tale da poter avere un po’ di tempo da dedicare ad attività rilassanti e che fanno stare bene.” Figura F “Se sto bene, mi è più facile prendermi cura del bambino e svolgere le altre incombenze della vita quotidiana.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 58 Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Presentate la Tabella del Rilassamento, attaverso l’esercizio fisico, visualizzata nel Calendario della Salute nello spazio apposito. Insegnate alla madre a eseguire gli esercizi indicati durante il post partum proposti di seguito. In ogni caso, assicuratevi che le madri, abituate a fare lavori fisicamente faticosi, non si sforzino troppo. Proponete un monitoraggio settimanale della tabella e raccomandate alla madre di mettere una croce ogni volta che questi esercizi vengono eseguiti. ESERCIZI MONITORAGGIO QUOTIDIANO 1 2 3 4 5 6 7 Esercizio 1 Sdraiatevi sul letto di schiena con le ginocchia pie- gate. Respirate lentamente, stendete le gambe, pie- gate e allungate le dita dei piedi. Fate ruotare i piedi in entrambe le direzioni. Ora piegate nuovamente le ginocchia e tirate in dentro la pancia così da preme- re la schiena contro il letto. Mantenete questa posi- zione contando fino a sei e poi rilassatevi. Espirate prima di ripetere l’esercizio. Esercizio 2 Questo esercizio può essere fatto stando sedute o da sdraiate. Espirate; contraete i muscoli pelvici. Si tratta di un movimento simile alla contrazione dei muscoli pelvici (come quando si cerca di trattenere le urine). Mantenete la contrazione contando fino a 6, poi rilassatevi. Espirate prima di ogni esercizio e ripetetelo 5 volte. Esercizio 3 Sdraiatevi e tenete il ginocchio destro piegato e il piede destro sul letto, mantenendo diritta la gamba sinistra. Fate scivolare il tallone della vostra gam- ba sinistra sul letto, allungandovi il più possibile, e poi fate scivolare tutta la gamba sul letto. In questo esercizio devono lavorare solo i muscoli della par- te centrale del corpo. Ripetete l’esercizio con l’altra gamba ed eseguitelo 4 volte con ciascuna gamba. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.1 - LA SALUTE DELLA MADRE PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 59 Attività 2 Controllate la Tabella della Dieta. Discutete i problemi che la madre può aver incontrato nel seguirla. Modificate le voci della tabella se la madre lo desidera. Apprezzare gli sforzi fatti. Attività 3 Sperimentate concretamente con la madre la Tabella del Rilassamento, appena proposta. Discutete i problemi che la madre può aver incontrato nel seguirla. Modificate le voci della tabella se necessario. Attività 4 Condividere una buona prassi durante l’allattamento al seno. PARTE 4 Spiegare le attività pratiche da svolgere fra una seduta e l’altra Invitate la madre a fare del suo meglio per fare le seguenti attività fra una seduta e l’altra. Incoraggiate i familiari a sostenere la madre in queste attività, invitando il familiare di riferimento a aiutarla in caso di dif- ficoltà. Attività pratiche 1 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento attraverso l’esercizio fisico, preparata in questa seduta, per il resto della settimana. La madre dovrebbe monitorare l’andamento facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Incoraggiate i familiari ad aiutare la madre a trovare il tempo per questa attività. Attività pratiche 2 Seguire la Tabella della Dieta che ha preparato con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorare la sua dieta facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 3 Come nelle sedute precedenti, chiedete alla mamma di valutare per ciascun giorno della settimana i suoi pensieri e senti- menti quotidiani sulla scala visuale, facendo una croce sulla Tabella dell’Umore presente nel suo Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordare i tipi di pensiero che influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni con maggiore frequenza. Spiegate che ne discuterete nella prossima seduta. Attività pratiche 4 Continuare a frequentare il gruppo della salute di madri e bambini, se è stato creato. Concordate con la madre una data per la prossima seduta e segnatela sul Calendario della Salute. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.1 - LA SALUTE DELLA MADRE PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 60 Seduta 2.2 – La relazione della madre con il bambino Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è rivedere i progressi fatti nelle sedute precedenti e applicare l’approccio “Pensare Positivo” alla relazione della madre con il bambino nel suo primo mese di vita. Strumento necessario: il Calendario della Salute Ricordate l’importanza di una buona comunicazione. PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete i messaggi chiave della seduta precedente. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore Riesaminate la Tabella dell’Umore con la madre. Chiedetele se ha notato qualche particolare pensiero negativo riguardo alla sua salute sia fisica che psichica nel corso dell’ultima settimana. In caso affermativo, congratulatevi con lei per aver completato con successo il primo passo. Prendetene nota. Proponete di raccontarvi come questi pensieri l’hanno fatta sentire e agire. Ascoltate con attenzione e con comprensione. Ora chiedetele se ha cercato di sostituire i pensieri negativi con pensieri alternativi. Se non è successo, discutete e inco- raggiate lei e i familiari a dare suggerimenti. PARTE 3 “Pensare Positivo” nella relazione con il bambino Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi riguardo alla relazione con il bambino Spiegate che adesso aiuterete la madre a usare l’approccio “Pensare Positivo” per favorire una buona relazione con il bambino. Spiegate brevemente l’importanza di tale rapporto per la salute psico-fisica sia della madre sia del bambino. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 61 Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leg- gete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appro- priata della Tabella dell’Umore del Calendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Chiedete alla madre e ai familiari cosa pensano riguardo a questa affermazione. Ora chiedete alla madre di focalizzarsi sulla Figura B. Chiedete alla madre di indicare le caratteristiche della Figura che segnalano una mancanza di legame affettivo con il bambino. Ora focalizzatevi sulla Figura C. Discutete gli effetti dei sentimenti della madre sul bambino. Precisate che talvolta una madre può non avere sempre sentimenti positivi riguardo al suo bambino. È importante non sentirsi in colpa per questo, ma è invece importante identificare al più presto gli stili di pensiero e i sentimenti relativi, affinché le conseguenze possano essere cambiate. Adesso chiedete alla madre se ha avuto pensieri simili riguardo al bambino. Prendetene nota nello spazio apposito del Calendario della Salute. Se necessario, suggerite alla madre gli esempi di pensieri, azioni e conseguenze negative forniti di seguito. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Figura A “Il bambino è troppo piccolo per provare sentimenti nei miei confronti. Tutto ciò che gli serve è essere nutrito e pulito.” Figura B “È faticoso interagire quotidianamente con il bambino.” Figura C “Questa situazione si riflette negativamente sulla mia salute e su quella del bambino.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 62 PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA I miei familiari avevano aspettative diverse riguardo al sesso del bambino. Tristezza. Minore motivazione a prendersi cura del bambino. Può risentirne la salute psico- fisica sia della madre sia del bambino. Talvolta ho sentimenti contrastanti nei confronti del bambino e sento che la sua presenza mi suscita più fastidio che amore. Senso di colpa. Vergogna per questi sentimenti, tanto da non poterne parlare con altri. I sentimenti negativi possono essere così forti da far sentire la madre stressata, con conseguenze sfavorevoli sia per lei sia per il bambino. Se è destino, il mio bambino si ammalerà comunque. Impotenza. Non ha senso far vaccinare il bambino. Non si può contrastare il destino. Maggiore rischio di malattia potenzialmente negativa per il bambino. Nel mio modo di pensare le reazioni degli altri, come l’invidia e il malocchio, hanno effetti negativi sul mio bambino. Preoccupazione irrazionale. Mi faccio condizionare dai comportamenti e dalle reazioni degli altri e non sto attenta a come prendermi cura del bambino. Scarsa attenzione ai bisogni del bambino. Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Focalizzandovi sulla donna della Figura D, leggete la didascalia. Focalizzandovi sulla donna della Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se il pensiero della Figura D sia un’alternativa migliore di quello della Figura A. Chiedete se la madre abbia fatto esperienza di simili sentimenti in- teragendo con il bambino e datene una dimostrazione con il bam- bino, se necessario. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Figura D “Il mio bambino risponde ai miei sentimenti quando interagisco con lui. È una bella sensazione per me.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 63 Simili attività possono aiutare a migliorare l’umore della madre ed essere di grande importanza per lo sviluppo psicologico del bam- bino. Anticipare che - in un secondo momento della seduta - discuterete quali altri passi la madre può compiere per far crescere il suo rap- porto con il bambino. Accennate al fatto che non solo la madre, ma anche il partner e gli altri familiari possono essere utili allo sviluppo del bambino, intera- gendo positivamente con lui. Chiedete alla madre (e ai familiari) di ipotizzare pensieri alternativi. Prendete nota di questi suggerimenti. Chiedete alla madre di immaginare pensieri alternativi per gli esempi descritti nello step 1. Se alla madre non ne viene in mente nessuno, aiutatela con i pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative, di seguito elencati. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Inizio a pensare diversamente. Ho avuto la fortuna di avere un bambino sano che starà bene in famiglia e si inserirà adeguatamente anche nella società. Buona motivazione per prendersi cura del bambino. Soddisfazione, buona salute mentale per la madre e cure migliori per il bambino. Non è necessario che i sentimenti positivi esistano fin dall’inizio, posso occuparmene. Muovere piccoli passi per sviluppare sentimenti positivi nei confronti del bambino. Maggiori probabilità di un rapporto positivo col bambino dopo la nascita. Per quanto riguarda la salute fisica del mio bambino, per fortuna lo posso proteggere dalle malattie con controlli sanitari periodici e con le vaccinazioni. Lo farò controllare periodicamente dai sanitari e seguirò le indicazioni suggerite per le vaccinazioni. Protezione attiva rispetto a malattie potenzialmente serie. La salute del mio bambino sarà buona se presto le cure e le attenzioni adeguate. Darò al bambino l’ attenzione più completa. Questo è il modo migliore per contrastare situazioni che potrebbero farlo stare male. Piena attenzione ai bisogni psicofisici del bambino. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Figura E “Sintonizzare le reciproche reazioni tra mamma e bambino”. Figura F “Per stare bene insieme è importante farsi aiutare, questo atteggiamento influenza positivamente la mia salute e quella del bambino.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 64 Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Presentate la Tabella di Monitoraggio dell’Interazione con il Bambino stampata nello spazio previsto nel Calendario della Salute. Sostenete concretamente e date suggerimenti alla madre come svolgere le attività descritte di seguito per raf- forzare la sua relazione con il bambino. Valutate la fattibilità degli esercizi proposti nella tabella di monitoraggio e racco- mandate alla madre di fare una croce ogni giorno in cui queste attività vengono eseguite. Queste attività possono essere combinate con quelle relative al Riposo e al Rilassamento. TIPO DI ATTIVITÀ FREQUENZA SUGGERITA MONITORAGGIO QUOTIDIANO 1 2 3 4 5 6 7 Esercizio 1 Massaggiare delicatamente il bambino, almeno una volta al giorno, producendo suoni / gorgheggi o dicendogli parole amorevoli (si può scegliere anche un’al- tra attività). Esercizio 2 Parlare o cantare al bambino durante il giorno (si può scegliere anche un’altra attività). Ascoltare i suoni e osservare i gesti del bambino, e provare a rifarli. Esercizio 3 Giocare con il bambino durante il gior- no, per esempio mostrandogli oggetti che si trovano in casa o cose colorate o che emettono un suono (si può sce- gliere anche un’altra attività di gioco). Il bambino deve essere abbastanza vici- no a questi oggetti da poter allungare la mano e prenderli. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 65 Attività 2 Controllate la Tabella della Dieta. Discutete i problemi che la madre può avere incontrato nel seguirla. Modificate alcune voci se la madre lo desidera. Congratulatevi con la madre e i familiari se vi ha aderito. Attività 3 Controllate la Tabella di Monitoraggio del Riposo e del Rilassamento ed eventualmente aggiornatela. Discutete i problemi che la madre può aver incontrato nel seguirla. Se necessario, modificatela. Attività 4 Condividere una buona prassi durante l’allattamento al seno. PARTE 4 Spiegare le attività pratiche da svolgere fra una seduta e l’altra Invitate la madre a fare del suo meglio per fare le seguenti attività fra una seduta e l’altra. Incentivate i familiari a sostenerla e invitate il familiare di rifermento a incoraggiarla gentilmente e ad aiutarla in caso di difficoltà. Attività pratiche 1 Seguire la Tabella dell’Interazione con il Bambino preparata in questa seduta con le sue attività preferite per il resto della settimana. La madre dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle ogni giorno. Attività pratiche 2 Continuare ad attenersi alla Tabella della Dieta che ha preparato con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorare la sua dieta facendo una croce in una delle caselle ogni giorno. Attività pratiche 3 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento. Incoraggiate i familiari ad aiutare la madre a trovare il tempo per questa attività. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle ogni giorno. Attività pratiche 4 Come per le sedute precedenti, chiedete alla mamma di valutare i suoi pensieri e i sentimenti sulla scala visuale ogni giorno della settimana, facendo una croce sulla tabella fornita con il Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordarsi i tipi di pensiero che influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni con maggiore frequenza. Spiegate che se ne discuterà nella prossima seduta. Attività pratiche 5 Continuare a frequentare il Gruppo di Madri e Bambini, se è stato formato. Concordate con la madre una data per la prossima seduta e segnatela sul Calendario della Salute. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 66 Seduta 2.3 – Il rapporto della madre con le persone che la circondano Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è esaminare i progressi compiuti dall’ultima seduta e applicare l’approccio “Pensare Positivo” al rapporto della madre con le persone che la circondano. Strumento necessario: il Calendario della Salute Ricordate l’importanza di una buona comunicazione con la madre. PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete i messaggi chiave della seduta precedente. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore Riesaminate la Tabella dell’Umore con la madre. Chiedetele se ha notato qualche particolare pensiero negativo riguardo al suo rapporto con il bambino nel corso dell’ultima settimana. In caso affermativo, congratulatevi con lei per aver com- pletato con successo il primo passo. Prendetene nota. Chiedetele come questi pensieri l’abbiano fatta sentire e agire. Ascoltate con attenzione e con comprensione. Ora chiedetele se ha cercato di sostituire i pensieri negativi con pensieri alternativi. Se non è successo, discutete e inco- raggiate lei e i familiari a dare suggerimenti. PARTE 3 “Pensare Positivo” nella relazione con il bambino Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi riguardo al rapporto della madre con le persone che la circondano. Spiegate brevemente l’importanza del rapporto della madre con le persone che la circondano, specialmente in relazione al bisogno di supporto sociale e ai benefici dell’interazione sociale per il bambino. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 67 Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leggete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appropriata della Tabella dell’Umore del Calendario del- la Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Ditele che è normale avere simili preoccupazioni, qualche volta, ma che è un problema se diventano una preoccupazione. Ora chiedete alla madre di focalizzarsi sulla Figura B. Spiega- te come simili pensieri possano portare a un ritiro sociale della donna. Ora focalizzatevi sulla Figura C. Spiegate come l’isolamento so- ciale sia dannoso per la madre e per il bambino. Precisare che il sentimento di non voler incontrare altre persone si può sviluppare in molte madri come risposta a stress e a pro- blemi d’interazione sociale. È importante per la madre, e anche per i familiari e gli amici, comprendere questi sentimenti. L’identificazione e la modificazione precoci di simili stili di pen- siero e dei sentimenti connessi può evitare conseguenze dan- nose. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Figura A “Il mio bambino può ammalarsi se ci sono troppe persone che gli girano intorno.” Figura B “Madre e bambino diventano socialmente isolati perchè la mamma non riesce a stare bene con gli altri.” Figura C “La madre perde il supporto sociale e il bambino perde la possibilità di interazione sociale.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 68 Ora chiedete alla madre se ha avuto pensieri del genere riguardo alle persone che la circondano. Prestate attenzione a non lasciarvi coinvolgere in dinamiche familiari. Sottolineate che il supporto sociale è importante per lo sviluppo del bambino e che ciascuno nella famiglia dovrebbe cercare di favorirlo. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Mi sento ansiosa e a disagio se devo discutere i miei problemi con altre persone. Non condividere i problemi con altri. Aumento negativo dello stress emotivo sia per la madre sia per il bambino. Solo io dovrei occuparmi del bambino. Non è una competenza paterna Scoraggiare il partner anche quando vorrebbe rendersi utile. Al bambino manca il coinvolgimento dell’altro genitore che potrebbe essere di grande aiuto per il suo sviluppo. Ciascuno viene al mondo da solo e deve affrontare i problemi da solo. Evitare di parlare dei propri problemi con gli altri. Aumento dello stress psicologico negativo sia per la madre sia per il bambino. Non ho voglia di incontrare altre persone perché nessuno mi capisce. Non fare alcuno sforzo per incontrare altre persone e parlare con loro. Allontanarsi gradualmente dagli altri e perdere il loro supporto. Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Può darsi che la madre non voglia mostrare simili sentimenti, specialmente di fronte ai familiari. Non forzatela. Discutete in- vece gli esempi di pensieri, azioni e conseguenze alternative, forniti di seguito. Focalizzandovi sulla donna della Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se il pensiero della Figura D potrebbe essere un’alternativa migliore di quello della Figura A. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Figura D “Chiunque può essere più felice se ha persone intorno che lo sostengono”. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 69 Pensieri positivi di questo tipo possono incoraggiare una madre a cercare supporto sociale dalle persone che la circondano. Anche se dovesse trattarsi solo di una o due persone, questo aiuterà la madre a evitare l’isolamento. Parlate di come altri familiari, e in particolare il partner, dovrebbero dare il massimo aiuto possibile in questo periodo importante dello sviluppo del bambino. Il loro supporto è cruciale per uno sviluppo psico-fisico otti- male del bambino. Discutere i pensieri negativi che la madre potrebbe avere riguardo alla relazione con coloro che la circondano. Chiedete alla madre (e ai familiari) di ipotizzare pensieri alternativi. Chiedete alla madre di immaginare pensieri alternativi. Se alla madre non ne viene in mente nessuno, suggeritele gli esempi seguenti. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Posso condividere i miei sentimenti solo con le poche persone di cui mi fido. Fare uno sforzo per condividere i problemi con le persone. Riduzione dello stress rispetto ai problemi della vita quotidiana grazie alla condivisione. Il coinvolgimento di entrambi i genitori è importante per lo sviluppo psicologico del bambino. Incoraggiare il partner a occuparsi del bambino, come fargli il bagnetto o metterlo a dormire, perché è un’esperienza che fa bene al bambino. Il coinvolgimento dell’altro genitore favorisce lo sviluppo psico affettivo del bambino. Talvolta è più facile affrontare la vita con l’aiuto degli altri. Saper chiedere, affinché le persone vicine diano un aiuto, quando emergono problemi personali. Maggiore capacità di affrontare fiduciosamente i problemi. Potrei sentirmi bene se parlassi a uno o due amici di famiglia di cui mi fido. Cercare attivamente di incontrare una o due persone con cui si va d’accordo. Non essere isolati. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Figura E “Nella cura del bambino l’aiuto di altre persone può ridurre il mio carico.” Figura F “L’aiuto di qualcuno in famiglia favorisce il mio benessere, la possibilità di gestire al meglio la cura del bambino e di affrontare le altre esigenze di vita quotidiana.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 70 Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Valutare di nuovo e monitorare la rete sociale, usando questo diagramma. Manifestate apprezzamento per i familiari e le altre persone che sono state di maggior sostegno. Attività 2 Controllate la Tabella della Dieta. Discutete i problemi che la madre potrebbe avere avuto nel seguirla. Cambiate delle voci nella tabella se necessario. Date un feedback positivo alla madre e ai familiari se hanno compiuto sforzi per occuparsi dell’alimentazione della madre. Attività 3 Controllate la Tabella di Monitoraggio del Riposo e del Rilassamento. Discutete i problemi che la madre potrebbe aver incontrato nel seguirla. Modificatela se necessario. 1 2 3 4 5 6 7 Coinvolgere il padre nella cura del bambino MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 71 Attività 4 Controllate la Tabella dell’Interazione con il Bambino. Suggerite di includere l’altro genitore in queste attività almeno una volta al giorno. Attività 5 Condividere con la madre una buona prassi durante l’allattamento al seno. PARTE 4 Spiegare le attività pratiche da svolgere fra una seduta e l’altra Incoraggiate la madre a fare del suo meglio per eseguire le seguenti attività pratiche fra una seduta e l’altra. Suggerite ai familiari come sostenerla nello svolgimento di queste attività e invitate il familiare di riferimento ad aiutare la madre se incontra delle difficoltà. Attività pratiche 1 Come nella seduta precedente, chiedete alla mamma di valutare i suoi pensieri e sentimenti sulla scala visuale ogni giorno della settimana, facendo una croce sulla tabella dell’Umore inclusa nel Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordare i tipi di pensiero che influenzano negativamente più spesso i suoi sentimenti e le sue azioni. Spiegate che se ne discuterà nella prossima seduta. Attività pratiche 2 Seguire la Tabella della Dieta che ha preparato con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorare la dieta facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 3 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento proposta nel Calendario della Salute, tenendo conto di eventuali cambia- menti.La mamma dovrebbe monitorarla giornalmente per il resto della settimana, mettendo una croce in una delle caselle. Attività pratiche 4 Seguire la Tabella dell’Interazione con il Bambino per il resto della settimana e, se possibile, includere il padre. La mamma dovrebbe monitorarla giornalmente mettendo una croce in una delle caselle. Attività pratiche 5 Favorire la partecipazione al Gruppo di Madri e Bambini, se è stato formato. Concordate con la madre una data per la prossima seduta e segnatela sul Calendario della Salute. MODULO 2: L’ARRIVO DEL BAMBINO | SEDUTA 2.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO

MODULO 3 DAL SECONDO AL QUARTO MESE PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 74 Seduta 3.1 – La salute della madre Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è valutare, nel periodo dal secondo al quarto mese, la salute psico-fisica della madre e ascol- tare i suoi problemi aiutandola ad applicare il programma “Pensare Positivo” alla propria salute e del bambino, nei primi mesi dopo la sua nascita. Strumento necessario: il Calendario della Salute Non dimenticate l’importanza di una buona comunicazione. PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete brevemente i concetti discussi nel Modulo 2 del manuale. Fatelo in modo sequenziale, utilizzando le figure del Calendario della Salute come focus per la discussione. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore Esaminate la Tabella dell’Umore con la madre. Domandate alla madre se ha notato qualche pensiero particolarmente negativo in ciascuna delle aree discusse nel Modu- lo 2. Chiedetele come questi pensieri l’hanno fatta sentire e agire. Ascoltate con attenzione e con comprensione. Ora chiedetele se è stata in grado di sostituire questi pensieri negativi con altri. In caso contrario, parlatene insieme, inco- raggiandola, e invitate gli altri familiari a dare suggerimenti facilitanti. PARTE 3 “Pensare Positivo” nella salute della madre Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi riguardanti la salute della madre. Spiegate brevemente l’importanza della salute fisica e psicologica della madre per il bambino nel suo primo anno di vita. Dite che i primi mesi dopo la nascita sono un periodo importante nello sviluppo del bambino, ma può essere un periodo stressante per la madre in quanto deve adattarsi alle numerose richieste del bambino. È quindi importante non trascurare la propria salute in questo significativo periodo. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.1 - LA SALUTE DELLA MADRE PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 75 Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leg- gete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appro- priata dellaTabella dell’Umore del Calendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Spiegate che pensieri di questo tipo sono comprensibili e comuni quando ci si occupa di un bambino piccolo, ma possono diventare un problema se la madre ne è sopraffatta per la maggior parte del tempo. Chiedete se talvolta è così che si sente la madre. Ora chiedete alla madre di focalizzarsi sulla Figura B. Spiegate come questa madre si senta in colpa per prendersi cura di se stes- sa. Tuttavia il suo benessere psico-fisico ne può risentire se non gli viene prestata attenzione. È importante identificare al più presto gli stili di pensiero non funzio- nali e i sentimenti relativi affinché le azioni e le conseguenze che ne derivano possano essere modificate. Focalizzatevi sulla Figura C e discutete le conseguenze di un simile atteggiamento passivo. Non bisogna trascurare i primi segnali di malessere psico - fisico, altrimenti c’è il rischio di peggiorare il pro- prio stato salute. Spiegate che, anche se il bambino viene prima di tutto, la madre deve prendersi anche cura di se stessa. Se la madre sta male, la salute del bambino potrebbe risentirne. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Figura A “Non ho proprio tempo per prendermi cura della mia salute, poichè mi occupo sempre del mio bambino.” Figura B “Se ritaglio più tempo per me, la gente potrebbe credere che penso più a me stessa che al mio bambino.” Figura C “Un malessere trascurato peggiora, se non ci si prende cura della propria salute.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 76 Ora chiedete alla madre se ha avuto pensieri del genere riguardo all’occuparsi del proprio benessere psico-fisico. Pren- detene nota nello spazio previsto sul Calendario della Salute. Se necessario, suggerite alla madre gli esempi di pensieri, azioni e conseguenze negative forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Sono troppo stanca per pensare con lucidità o fare qualcosa di produttivo. Spossatezza. Rinunciare a qualunque iniziativa personale, neanche provare a fare qualcosa. Aumento dello stress che causa maggiori problemi e cattivo umore. Sono così preoccupata che non riesco a rilassarmi neppure quando vado a letto. Ansia. Evidente difficoltà a rilassarsi e dormire. Un’ansia eccessiva può portare a problemi di salute psico-fisica sia per la madre sia per il bambino. Sono così tesa che non riuscirò a dormire bene. Continua inquietudine. Agitarsi e rigirarsi nel letto in preda a pensieri e preoccupazioni. Stress e tensione eccessivi possono causare anche dolori fisici persistenti. Ho dolori in tutto il corpo. Apprensione. "Sono proprio sofferente e non c’è niente che possa fare per migliorare la situazione". Un ciclo di stress e svogliatezza porta anche a veri e propri problemi di salute sia fisica che psichica. Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Focalizzandovi sulla donna della Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se il pensiero della Figura D po- trebbe essere un’alternativa migliore a quello della Figura A. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Figura D “Se ogni giorno dedico del tempo - anche minimo - al mio benessere, sarò abbastanza in forze per prendermi cura del mio bambino.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 77 Rispetto alla Figura B, parlate di come quelle difficoltà po- trebbero essere superate. Quantificate insieme alla madre quanto tempo le occorra ogni giorno per seguire le attività di dieta e di riposo/rilassa- mento discusse in precedenza. Rispetto alla Figura C, spiegate quanto sia importante evitare di pensare in termini di “tutto o niente”. Perfino piccoli cambiamenti (come quelli discussi nel pro- gramma) possono fare una grande differenza per la salute dell’intera famiglia. Ora parlate dei pensieri negativi che la madre potrebbe avere riguardo alla salute. Chiedete alla madre di ipotizzare pen- sieri alternativi. Se non gliene viene in mente nessuno, suggeritele i pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative, di seguito pro- posti. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Se faccio attenzione alla mia salute, cogliendo le occasioni di benessere che mi capitano, mi sentirò meno stanca. Speranza. Sforzi per migliorare la salute, per esempio attraverso l’alimentazione. Interruzione del ciclo di inattività e di apatia e miglioramento della salute psico-fisica. Quando non riesco a bloccare le mie preoccupazioni, posso tollerare di aspettare fino a domani per risolverle. In questo momento non posso farci niente. Riduzione dell’ansia. Tentativi di ridurre i pensieri disturbanti con esercizi e attività rilassanti. Il rilassamento e il riposo fanno migliorare la salute psico-fisica. Anche se non riesco a dormire, posso comunque trovare un modo per rilassarmi. Diminuzione dell’ansia. Attività rilassanti da sola o con il bambino. Interruzione del ciclo di ansia e insonnia. Il mio stato di malessere fisico dipende dalla tensione e dalla mancanza di riposo. Non sono malata. Parte di questa sensazione fisica può dipendere dallo stress. Il rilassamento mi aiuterà a ridurre la sofferenza e la tensione. Una condizione psico-fisica migliore per la madre e il bambino. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Figura E “Potrei organizzarmi in modo da avere anche il tempo per fare attività rilassanti o che mi fanno stare bene emotivamente.” Figura F “Una salute ed un umore migliori sostengono la capacità di occuparsi della cura del bambino e degli altri impegni della vita quotidiana.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 78 Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Come migliorare il sonno Spesso è difficile dormire a sufficienza con un bambino piccolo. Nondimeno, la madre potrebbe occuparsi di come mi- gliorare la qualità del suo sonno. Di seguito vengono forniti alcuni suggerimenti per dormire bene. Fate una croce su quelli che avete provato e che sono stati d’aiuto. PENSIERO Fate una CROCE se la risposta è SÌ Non vado a letto finché non ho sonno. Mi alzo tutte le mattine alla stessa ora, esigenze del bambino permettendo. Cerco di evitare sonnellini prolungati durante la giornata. Non bevo tè, caffè o bibite eccitanti nelle sei ore prima di andare a letto. Mi occupo di rendere confortevole la stanza in cui dormo: per esempio materasso, guanciale, temperatura, luce, rumore. Ogni giorno dedico un po’ di tempo all’esercizio fisico e al rilassamento. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.1 - LA SALUTE DELLA MADRE PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 79 Ora insegnate alla madre come compilare ogni mattina la seguente Tabella di Monitoraggio del Sonno. MONITORAGGIO QUOTIDIANO 1 2 3 4 5 6 7 Mi è successo di avere pensieri che hanno disturbato il mio sonno. Ho cercato di sostituire i pensieri negativi con altri positivi. Ho provato a fare qualcosa di concreto per cercare di dormire meglio. Attività 2 Controllate la Tabella della Dieta. Discutete i problemi che la madre potrebbe avere avuto nel seguirla. Cambiate eventuali indicazioni nella tabella, quando necessario. Congratulatevi con la madre e i familiari se ha seguito la dieta. Attività 3 Controllate la Tabella del Riposo e del Rilassamento. Discutete i problemi che la madre potrebbe aver incontrato nel se- guirla. Modificatela se necessario. Attività 4 Controllate la Tabella dell’Interazione con il Bambino. Discutetene se necessario. PARTE 4 Spiegare le attività pratiche fra una seduta e l’altra Interessate la madre a svolgere le seguenti attività fra una seduta e l’altra. Incentivate i familiari a sostenerla e invitate il familiare di riferimento a incoraggiarla gentilmente e ad aiutarla in caso di difficoltà. Attività pratiche 1 Seguire la Tabella di Monitoraggio del Sonno presentata in questa seduta. Attività pratiche 2 Seguire la Tabella della Dieta che ha preparato con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorare la dieta facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 3 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento. Incoraggiate i familiari ad aiutare la madre a trovare il tempo per fare questa attività. Dovrebbe monitorarla mettendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.1 - LA SALUTE DELLA MADRE PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 80 Attività pratiche 4 Seguire la Tabella dell’Interazione con il Bambino. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 5 Come nelle sessioni precedenti, chiedete alla mamma di valutare i suoi pensieri e sentimenti quotidiani nella scala visuale, facendo una croce sulla tabella dell’Umore presente nel suo Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricor- dare i tipi di pensiero che influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni con maggiore frequenza. Spiegate che ne discuterete nella prossima seduta. Attività pratiche 6 Continuare a frequentare il Gruppo della Salute di Madri e Bambini, se è stato formato. Concordate con la madre una data per la prossima seduta e segnatela sul Calendario della Salute. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.1 - LA SALUTE DELLA MADRE PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 81 Seduta 3.2 – La relazione della madre con il bambino Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è valutare i progressi dalle ultime sedute e applicare il programma “Pensare Positivo” alla re- lazione della madre con il suo bambino nei primi mesi di vita. Strumento necessario: il Calendario della Salute Non dimenticate l’importanza di una buona comunicazione. PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete i punti principali trattati nella seduta precedente. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore. Chiedete alla madre se ha notato qualche pensiero particolarmente negativo riguardo alla sua salute sia fisica che psichica nell’ultima settimana. In caso affermativo, congratulatevi con lei per aver completato con successo il primo passo. Pren- detene nota. Chiedetele come questi pensieri l’hanno fatta sentire e agire. Ascoltate con attenzione e con comprensione. Ora chiedetele se sia stata capace di sostituire questi pensieri negativi con altri. In caso contrario, discutete e incoraggiate lei e gli altri familiari a offrire suggerimenti. PARTE 3 “Pensare Positivo” nella relazione della madre con il suo bambino Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi riguardanti la relazione della madre con il suo bambino. Ditele che la aiuterete a usare l’approccio “Pensare Positivo” per costruire la sua relazione con il bambino. Spiegate bre- vemente l’importanza della qualità della relazione per il benessere sia della madre che del bambino. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 82 Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leg- gete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appro- priata della Tabella dell’Umore del Calendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Spiegate che pensieri simili sono normali, talvolta, ma se diventano una preoccupazione, sono un problema. Chiedetele se ha avuto pensieri del genere. Ora chiedete alla madre di focalizzarsi sulla Figura B. Fate notare che questi pensieri portano sentimenti di rabbia e risentimento. Ora focalizzatevi sulla Figura C. Discutete gli effetti dei sentimenti della madre sulla relazione madre-bambino. Dite che talvolta una madre può non provare alcun sentimento ini- ziale per il suo bambino, sottolineando che non ci si deve sentire in colpa per questo atteggiamento. Tuttavia, è importante identificare tempestivamente gli stili di pensiero e l’evoluzione dei sentimenti che vi sono connessi, così da poterne modificare le conseguenze. Ora chiedete alla madre se ha provato pensieri del genere nei confronti del suo bambino. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Figura A “Un bambino significa solo impegno e nessuno svago.” Figura B “Non ho mai tempo per fare qualcosa di piacevole insieme.” Figura C “La relazione madre-bambino può risentirne.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 83 Se necessario, suggerite alla madre gli esempi di pensieri, azioni e conseguenze negative forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Se il bambino manifesta dei malesseri, sarà colpa mia. Aumento dell’ansia. Tale situazione può faciltare l’irritabilità del bambino, aggravando l’iniziale ansia materna. La relazione madre-bambino può risentirne, creando insicurezze reciproche. Poiché il bambino non è ancora capace di capire le parole, non ha senso interagire parlandogli, finché non inizia a parlare lui Limitate comunicazioni verbali con il bambino. Sia la madreche il bambino si perdono un’attività di scambio piacevole e vantaggiosa per ambedue. Non possiamo permetterci di comprare giocattoli costosi per il nostro bambino. Se non si può giocare insieme senza giocattoli, non so fare in altro modo. Sia la madre che il bambino si perdono un’attività di gioco reciproca, piacevole ed efficace per lo sviluppo del bambino. Il bambino potrebbe ammalarsi se non lo copro abbastanza. Ansia eccessiva. Il bambino potrebbe essere vestito in maniera esagerata nel timore che prenda un malanno serio. Minori opportunità per il bambino di sviluppare adeguate sensazioni corporee. Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Focalizzandovi sulla donna della Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se il pensiero della Figura D po- trebbe essere un’alternativa migliore a quello della Figura A. Spiegate come la madre abbia sperimentato sentimenti pia- cevoli interagendo con il bambino. Utilizzate eventuali esempi osservati tra madre e bambino, se necessario. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Figura D “Posso provare a godermi la compagnia del mio bambino.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 84 Attività condivise possono migliorare l’umore della madre e risultare di grande importanza per lo sviluppo psicologico del bambino. Anticipate che più avanti, nel corso della seduta, discuterete di altre attività che una madre può proporre per costruire una relazione em- patica con il suo bambino. Non solo la madre, ma anche l’altro genitore e gli altri familiari pos- sono vantaggiosamente sostenere lo sviluppo del bambino intera- gendo positivamente con lui. Ora discutete dei pensieri negativi che la madre potrebbe avere raccontato a seguito degli esempi forniti nello step 1. Chiedete alla madre (e alla famiglia) di ipotizzare pensieri alternativi. Prendete nota di questi suggerimenti. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Figura E “Stare insieme può essere piacevole per la madre e un’esperienza divertente anche per il bambino!” Figura F “Più è allegra la madre, più è soddisfatto il bambino.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 85 Se non gliene viene in mente alcuno, suggeritele i seguenti pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative, forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Posso fare del mio meglio per proteggere il mio bambino dai disturbi fisici. Imparare a prevenire e ad affrontare - ai primi segnali - le malattie. Più salute fisica per il bambino e meno stress per la madre. Al bambino piace quando gli parlo, quando ascolto i suoi vocalizzi e quando provo a riproporglieli. Parlare al bambino e incuriosirlo alle diverse situazioni intorno a lui. Il bambino si diverte ai sorrisi che fa la mamma ed a ripetere i suoni proposti. Questo lo aiuta a capire e poi ad utilizzare più vocaboli, quando inizierà a parlare. Il bambino non ha bisogno di giocattoli costosi per giocare. È interessato a oggetti colorati e rumorosi. Al bambino vengono dati oggetti da manipolare e con i quali giocare spontaneamente senza pericolo. Sia la madre che il bambino possono utilizzare oggetti di uso comune. Il cervello del bambino si svilupperà in maniera adeguata. Il bambino ha bisogno di far esperienza nel movimento delle braccia e delle gambe per sperimentare cosa può fare il suo corpo. Dopo essersi assicurati che l’ambiente sia sicuro e confortevole, il bambino può esplorare se stesso e lo spazio che lo circonda. Sperimenta sensazioni diverse e accresce le sue competenze. Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Nel periodo tra il secondo e quarto mese proponete alla madre attività che consolidino la sua relazione con il bambino. Il bambino sta crescendo, quindi proponete una nuova Tabella dell’Interazione con il Bambino, sempre con monitoraggio settimanale e spiegate alla madre che deve fare una croce ogni giorno in cui queste attività vengono effettuate. Queste attività possono essere alternate con quelle di riposo e rilassamento. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 86 TIPO DI ATTIVITÀ FREQUENZA SUGGERITA MONITORAGGIO QUOTIDIANO 1 2 3 4 5 6 7 Esercizio 1 Giocare con il bambino, usando materiali appropriati alla sua età. Esercizio 2 Parlare o cantare al bambino durante la giornata. Esercizio 3 Massaggiare delicatamente il bambino o scegliere un’altra attività piacevole durante la giornata. Attività 2 Controllate la Tabella della Dieta. Discutete i problemi che la madre potrebbe avere avuto nel seguirla. Cambiate delle voci nella tabella se necessario. Congratulatevi con la madre e i familiari, se ha seguito la dieta. Attività 3 Controllate l Tabella del Riposo e del Rilassamento e quella del Sonno. Discutete i problemi che la madre potrebbe aver incontrato nel seguirle. Modificatele se necessario. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 87 Attività 4 Controllate la Tabella dell’Interazione con il Bambino. Discutetene se necessario. Attività 5 Condividere una buona prassi sull’allattamento al seno. PARTE 4 Spiegare le attività pratiche fra una seduta e l’altra Invitare la madre a fare del suo meglio per eseguire le attività, di seguito elencate, fra una seduta e l’altra. Incentivate i familiari a sostenerla e - in particolare - il familiare di riferimento a incoraggiarla e aiutarla in caso di difficoltà. Attività pratiche 1 Seguire la Tabella dell’Interazione con il Bambino, eventualmente modificata in questa seduta per il resto della settimana. La madre dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 2 Continuare a seguire la Tabella della Dieta aggiornata con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorare la dieta facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 3 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento. Incoraggiate i familiari ad aiutare la madre a trovare il tempo per questa attività. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 4 Come nelle sedute precedenti, valutare i suoi pensieri e sentimenti quotidiani sulla scala visuale della settimana facendo una croce sulla tabella dell’Umore del suo Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordare i tipi di pensiero che influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni con maggiore frequenza. Spiegate che ne discuterete nella prossima seduta. Attività pratiche 5 Continuare a frequentare il Gruppo della Salute di Madri e Bambini, se è stato formato. Se non è stato organizzato, inco- raggiate la donna a incontrarsi regolarmente con altre madri in attesa o con bambini piccoli. Concordate con la madre una data per la prossima seduta e segnatela sul Calendario di Monitoraggio della Salute. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 88 Seduta 3.3 – Il rapporto della madre con le persone che la circondano Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è valutare i progressi dall’ultima seduta e applicare il programma “Pensare Positivo” al rapporto della madre con le persone che la circondano, ovvero i familiari più stretti, i parenti e gli amici. Strumento necessario: il Calendario della Salute Non dimenticate l’importanza di una buona comunicazione con la madre PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete i punti principali trattati nella seduta precedente. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore. Riesaminate la Tabella dell’Umore insieme alla madre. Chiedetele se ha notato qualche pensiero particolarmente negativo sul bambino nell’ultima settimana. In caso affermativo, cioè se ha completato con successo il primo passo, congratulatevi con lei. Prendetene nota, approfondendo come questi pensieri l’hanno fatta sentire e agire. Ascoltate con attenzione e con comprensione. Ora chiedetele se è stata in grado di sostituire questi pensieri negativi con altri. In caso contrario, discutetene con lei, incoraggiandola, invitando gli altri familiari a dare suggerimenti semplici e realizzabili. PARTE 3 “Pensare Positivo” nel rapporto della madre con le persone che la circondano Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi che riguardano il rapporto della madre con le persone che la circondano. Spiegate brevemente l’importanza del rapporto tra la madre e le persone che la circondano, soprattutto in termini di biso- gno di supporto sociale, dei benefici dell’interazione sociale per il bambino e della possibilità di sapere a chi rivolgersi per avere un aiuto professionale adeguato. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 89 Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leg- gete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appro- priata della Tabella dell’Umore del Calendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Spiegate che può succedere che alcune persone non diano impor- tanza ai propri problemi di salute, ma che questo può diventare una complicazione se impedisce loro di chiedere un aiuto per la propria salute, quando necessario. Ora chiedete alla madre di focalizzarsi sulla Figura B. Discutete come simili sentimenti possano indurre a evitare di parlare dei pro- pri problemi di salute. Ora focalizzatevi sulla Figura C. Discutete come trascurare la pro- pria salute psico-fisica possa generare problemi seri. Spiegate che non significa dover andare in ospedale per ogni mini- mo problema di salute ma che, piuttosto, non ci si dovrebbe sentire a disagio o vergognarsi a condividere preoccupazioni di salute con un familiare che ha esperienza o con un operatore sanitario. Precisare che questo non vale soltanto per i problemi di salute fi- sica, ma anche per i problemi emotivi e le difficoltà della vita quo- tidiana. Anticipate che, in un secondo momento della seduta, si farà un esercizio che aiuterà le madri a conoscere come cercare un’assi- stenza appropriata per sé e per il bambino. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Figura A “Non me la sento di parlare dei miei problemi di salute con i miei familiari o con il medico.” Figura B “Preferisco non parlare del mio malessere con nessuno.” Figura C “Una situazione di malessere, se prolungata e sottovalutata, può diventare un problema serio.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 90 Ora chiedete alla madre se ha avuto pensieri del genere riguardo al fatto di discutere dei problemi di salute suoi o del bambino con altre persone. Prendetene nota nello spazio predisposto sul Calendario della Salute. State molto attenti a non incoraggiare un “comportamento da malati”, cioè un comportamento che possa portare a pre- occuparsi eccessivamente per la propria salute in assenza di chiari sintomi di malattia. Discutete esempi di pensieri, azioni e conseguenze negative forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Le persone non capiscono i miei problemi. Non serve tentare di discutere i problemi con gli altri. Non condividere i propri problemi. Non voglio creare tensioni parlando dei miei problemi. Tenere i propri sentimenti per sé. Aumento di stress e tensione con conseguenze sfavorevoli per madre e bambino. Devo essere responsabile di qualunque cosa. Caricarsi di doveri e incombenze eccessivi. Aumento di stress e tensione con conseguenze psicologiche negative per madre e bambino. Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Focalizzandovi sulla donna della Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se il pensiero della Figura D po- trebbe essere un’alternativa migliore a quello della Figura A. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Figura D “Se sono preoccupata per la mia salute occorre parlarne con qualcuno, altrimenti la situazione potrebbe diventare seria ed essere un problema per tutti in famiglia.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 91 Pensieri alternativi di questo tipo possono incoraggiare la madre a cercare di ricevere aiuto dalle persone che la cir- condano. Discutete come sia necessario che altri familiari siano di so- stegno e manifestino comprensione in questo periodo così importante per la madre e il bambino. Chiedete alla madre (e ai familiari) di ipotizzare pensieri alternativi per gli esempi descritti nello step 1. Se non gliene viene in mente nessuno, suggeritele i pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative, forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Forse non mi sforzo abbastanza per essere compresa. Dovrei impegnarmi di più per spiegare le cose che mi assillano. Anche se non tutti capiranno, alcuni lo faranno e mi daranno sostegno. Discuterò i miei problemi con qualcuno di cui mi fido e chiederò consiglio, magari all’Operatore Sanitario che vedo regolarmente. Incominciare a parlare dei propri problemi con una o più persone fidate. Anche se i problemi non venissero risolti, parlarne ridurrà lo stress e la tensione. Non sarà la fine del mondo se parlo dei miei problemi invece di cercare di risolvere sempre quelli degli altri. Parlare dei problemi con una o più persone fidate. Riduzione progressiva dello stress e della tensione. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Figura E “È utile discutere dei miei problemi di salute con altre persone: possono darmi qualche buon consiglio.” Figura F “Se una malattia fisica o un malessere psichico vengono curati in tempo, la madre e il bambino stanno di nuovo bene.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 92 Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Sottolineare alla madre l’importanza di spiegare con precisione i sintomi al personale sanitario / medico. Fare una simulata insieme alla madre, facendole interpretare una persona che non si sente bene e va dal medico, impersonato dall’Opera- tore Sanitario. Aiutare la madre a descrivere i propri sintomi e poi come fare domande sul trattamento. Ripetete l’esercizio finché la madre non riesce a farlo bene. Invitatela a ripetere la simulata con un familiare almeno una volta prima della seduta successiva. Attività 2 Controllate la Tabella della Dieta. Discutete i problemi che la madre potrebbe aver avuto nel seguirla. Cambiate delle indi- cazioni nella tabella se necessario. Congratulatevi con la madre se l’ha seguita. Attività 3 Controllate la Tabella del Riposo e del Rilassamento e quella del Sonno. Discutete i problemi che la madre potrebbe aver incontrato nel seguirle. Modificatele se necessario. Attività 4 Controllate la Tabella dell’Interazione con il Bambino. Coinvolgete l’altro genitore in queste attività, da ripetere almeno una volta al giorno. Attività 5 Condividere una buona prassi durante l’allattamento al seno. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 93 PARTE 4 Spiegare le attività pratiche tra una seduta e l’altra Invitare la madre a fare del suo meglio per eseguire le attività proposte di seguito fra una seduta e l’altra. Incentivate i familiari a sostenerla e proponete al familiare di riferimento di incoraggiarla e aiutarla in caso di difficoltà. Attività pratiche 1 Come nelle sedute precedenti, valutare i suoi pensieri e sentimenti quotidiani sulla scala visuale della settimana, facendo una croce sulla tabella dell’Umore del suo Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordare i tipi di pensiero che influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni con maggiore frequenza. Spiegate che ne discuterete nella prossima seduta. Attività pratiche 2 Continuare a seguire la Tabella della Dieta che ha preparato con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorare la dieta facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 3 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento. Incoraggiate i familiari ad aiutare la madre a trovare il tempo per questa attività. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 4 Seguire la Tabella dell’Interazione con il Bambino, per il resto della settimana. La madre dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 5 Continuare a frequentare il Gruppo della Salute di Madri e Bambini, se è stato formato. Concordate con la madre una data per la prossima seduta e segnatela sul Calendario di Monitoraggio della Salute. MODULO 3: DAL SECONDO AL QUARTO MESE | SEDUTA 3.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO

MODULO 4 DAL QUINTO AL SETTIMO MESE PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 96 Seduta 4.1 – La salute della madre Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è valutare la salute della madre e del bambino nel periodo tra il quinto ed il settimo mese dalla nascita, ascoltare i problemi della madre e aiutarla ad applicare il programma “Pensare Positivo” alla sua salute nel perio- do in cui il bambino incomincia a gattonare e a muoversi in autonomia. Strumento necessario: il Calendario della Salute Non dimenticate l’importanza di una buona comunicazione con la madre PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete brevemente i concetti discussi nel Modulo 3. Fatelo in modo sequenziale, utilizzando le figure del Calendario della Salute come focus per la discussione. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore Esaminate la Tabella dell’Umore con la madre. Chiedetele se ha notato qualche particolare pensiero o modello di comportamento negativo in ciascuna delle 3 aree discusse nel Modulo 2. Chiedetele come questi pensieri l’hanno fatta sentire e comportarsi. Chiedetele se sia riuscita a sostituire questi pensieri negativi con altri alternativi. Complimentatevi con lei per l’eventuale successo nel compiere questi passi. Ascoltate con attenzione e con grande comprensione. Prendete nota dei suoi pensieri per discuterne in un secondo mo- mento. PARTE 3 “Pensare Positivo” nella salute della madre Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi riguardanti la salute della madre. Spiegate brevemente l’importanza della salute fisica e psicologica della madre per il bambino nel suo primo anno di vita. Sottolineare che questa fase dell’infanzia è un periodo importante nello sviluppo del bambino, ma può essere un momento stressante per la madre in quanto deve adattarsi alle numerose richieste provenienti dal bambino. È quindi importante non trascurare la propria salute in questo periodo cruciale. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.1 - LA SALUTE DELLA MADRE PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 97 Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leg- gete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appro- priata della Tabella dell’Umore del Calendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Spiegate che pensieri e stati d’animo simili sono normali in molte culture, ma possono diventare un problema se la madre ne è tor- mentata per la maggior parte del tempo. Non criticate credenze culturali delle quali la madre è fortemente convinta. Chiedete con cautela alla madre se, talvolta, è così che si sente. Ora chiedete alla madre di focalizzarsi sulla Figura B. Spiegate come questi comportamenti possono causare ansia in tutta la fa- miglia. Invece di concentrarsi sul benessere psico-fisico della ma- dre, può darsi che i familiari siano preoccupati soprattutto dei suoi comportamenti. 9 Focalizzatevi sulla Figura C e discutete le conseguenze di un simile atteggiamento. Esiste il rischio che qualche sedicente esperto nei problemi di salute possa approfittarsi della madre e della famiglia. In questo caso le risorse economiche della famiglia potrebbero es- sere sprecate, invece di essere investite in interventi efficaci per la salute. 9. Nella versione italiana si è sottolineata l’importanza dei problemi della sfera ossessiva, stante la differente incidenza di tali problemi nella popolazione italiana rispetto a quelli evidenziati nella versione originale. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Figura A “Io e il mio bambino non stiamo bene perché qualcuno ci vuole male.” Figura B “Per tenere a bada pensieri disturbanti devo continuamente ripetere delle azioni.” 9 Figura C “Affidarsi a persone professionalmente incompetenti causa ulteriori stress, tensione e spreco di risorse economiche della famiglia” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 98 Ora chiedete alla madre se ha avuto pensieri del genere riguardo alla sua salute. Prendetene nota nello spazio indicato nel Calendario della Salute. Se necessario, suggerite alla madre gli esempi di pensieri, azioni e conseguenze negative forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA È destino che io sia ammalata. Non mi rivolgerò al medico, sarebbe solo una perdita di tempo. Aumenta il rischio che una malattia transitoria diventi seria. Cosa posso mai capire io di questioni di salute? Nessuno sforzo per imparare qualcosa sulle questioni riguardanti la salute. Maggiore rischio di cattiva salute psico-fisica. Le persone sfortunate come noi non possono che stare male. Nessun tentativo per usare al massimo ogni risorsa disponibile. Prospettiva rinunciataria e quindi maggior rischio di problemi di salute psico-fisica. Il mio benessere non è importante. Ciò che conta è far stare bene la mia famiglia. Dedicare tutta l’attenzione solo al benessere degli altri familiari. Ammalarsi, con il risultato che i familiari dovranno prendersi cura della madre. Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Focalizzandovi sulla donna della Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se il pensiero della Figura D po- trebbe essere un’alternativa migliore a quello della Figura A. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Figura D “Posso fare diverse cose per migliorare la mia salute.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 99 Trasmettete informazioni alla famiglia sulle malattie più co- muni che possono accadere a una madre e al bambino. Non commentate in modo critico credenze popolari forte- mente radicate. In qualche caso raro in cui si tratta di pratiche culturali chiaramente dannose, discutetene con le autorità sanitarie per trovare come gestirle nel modo più appropriato. Parlate dei pensieri negativi riguardo la salute che la madre potrebbe aver raccontato a seguito degli esempi forniti nello step 1. Chiedete alla madre di ipotizzare pensieri alternativi. Se non gliene viene in mente alcuno, suggeritele i pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative, forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Occuparmi della mia salute, in larga misura, è sotto il mio controllo. Fare uno sforzo per fare azioni efficaci per la propria salute, per esempio alimentazione, esercizio fisico, cure appropriate. Protezione da una malattia potenzialmente che può, se non curata, aggravarsi. Non è necessario avere una laurea in medicina per imparare come stare attenti alla propria salute. Un impegno attivo per imparare e seguire principi per una buona salute, come l’igiene. Una salute psico-fisica migliore sia per la madre che per il bambino. Anche una persona con difficoltà economiche può impegnarsi per stare in buona salute. Fare uno sforzo per mettere a frutto le risorse disponibili. Una salute psico-fisica migliore sia per la madre che per il bambino. Se sto bene in salute, sarò più capace di occuparmi della mia famiglia. Trascorrere una parte, anche breve del proprio tempo occupandosi della propria salute. Stare bene ed essere più capace di prendersi cura della famiglia. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Figura E “Cercare cure efficaci. Non affidarsi a rimedi popolari o alternativi.” Figura F “Le cure mediche danno benefici documentati.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 100 Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Discutete le credenze popolari comunemente condivise sulla salute del bambino con la madre e la famiglia. Fornite spie- gazioni mediche per le indisposizioni più frequenti, specialmente i disturbi gastro intestinali e/o la febbre nei bambini. Informate le madri come affrontare i disturbi comuni nel neonato come diarrea o coliche gassose. Attività 2 Controllate la Tabella della Dieta. Discutete i problemi che la madre potrebbe avere avuto nel seguirla. Cambiate delle indicazioni nella tabella se necessario. Congratulatevi con la madre e i familiari se vi hanno aderito. Attività 3 Controllate la Tabella di Monitoraggio del Riposo e del Rilassamento Discutete i problemi che la madre potrebbe aver incontrato nel seguirla. Modificatela se necessario. Attività 4 Controllate la Tabella dell’Interazione con il Bambino. Ascoltate e discutete con lei le esperienze acquisite. Attività 5 Date suggerimenti alla madre sull’allattamento e sullo svezzamento. PARTE 4 Spiegare le attività pratiche tra una seduta e l’altra Invitate la madre a fare del suo meglio per eseguire le seguenti attività pratiche fra una seduta e l’altra. Suggerite ai familiari come sostenere la madre nell’esecuzione di queste attività e invitate i familiare di riferimento a incoraggiarla e ad aiutarla se ha difficoltà. Attività pratiche 1 Seguire la Tabella di Monitoraggio del Sonno. Attività pratiche 2 Seguire la Tabella della Dieta che la madre ha preparato, modificandola eventualmente con il vostro aiuto. Dovrebbe mo- nitorare la dieta facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.1 - LA SALUTE DELLA MADRE PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 101 Attività pratiche 3 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento. Incoraggiate i familiari ad aiutare la madre a trovare il tempo per questa attività. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 4 Seguire la Tabella dell’Interazione con il Bambino per il resto della settimana. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 5 Come nella seduta precedente, chiedete alla mamma di valutare in modo complessivo i suoi pensieri e sentimenti sulla scala visuale per ogni giorno della settimana, facendo una croce sulla Tabella dell’Umore presente nel suo Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordare i tipi di pensiero che, con maggiore frequenza, influenzano negativa- mente i suoi sentimenti e le sue azioni. Spiegate che ne discuterete nella prossima seduta. Attività pratiche 6 Continuare a frequentare il Gruppo della Salute di Madri e Bambini, se è stato formato. Concordate con la madre una data per la prossima seduta e segnatela sul Calendario della Salute. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.1 - LA SALUTE DELLA MADRE PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 102 Seduta 4.2 – La relazione della madre con il suo bambino Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è verificare i progressi compiuti dalla seduta precedente e applicare l’approccio “Pensare Po- sitivo” alla relazione della madre con il bambino nel periodo tra il quinto ed il settimo mese dalla nascita. Strumento necessario: il Calendario della Salute PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete brevemente i punti principali trattati nella seduta precedente. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore Esaminate la Tabella dell’Umore con la madre. Chiedetele se ha notato qualche pensiero o modello di comportamento particolarmente negativo riguardo alla sua salute sia fisica che psichica nell’ultima settimana. Se lo ha fatto, congratulatevi con lei per aver compiuto il primo passo. Chie- detele come questi pensieri l’abbiano fatta sentire e agire. Ascoltate con attenzione e con comprensione. Prendete nota dei suoi pensieri per discuterne in un secondo momento. Ora chiedetele se ha cercato di sostituire questi pensieri negativi con altri. Se non è successo, discutete e incoraggiate lei e gli altri familiari a dare suggerimenti. PARTE 3 “Pensare Positivo” nella relazione della madre con il bambino Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi riguardanti la relazione della madre con il suo bambino. Dite che adesso aiuterete la madre a usare l’approccio “Pensare Positivo” per costruire una relazione con il suo bambino. Spiegate brevemente l’importanza di sostenere una relazione empatica per il benessere psico-fisico sia della madre che del bambino. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 103 Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leg- gete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appro- priata della Tabella dell’Umore del Calendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Spiegate che pensieri e sentimenti simili possono talvolta essere presenti, ma se diventano una preoccupazione o un pensiero fisso possono trasformarsi in un problema. Chiedetele con gentilezza se ha avuto pensieri simili. Spiegate come questi pensieri possano indurre sentimenti di bassa autostima e di inefficacia. Può accadere anche di provare rabbia e risentimento nei confronti del bambino perché non sta bene di frequente. Questi sentimenti possono portare la madre a non cercare di atti- varsi in azioni positive per la salute psico-fisica del bambino. Discutete le conseguenze di simili pensieri e sentimenti. Sentimenti di inutilità che inducono impotenza e che portano ancor più males- sere, mantenendo questo circolo vizioso. Chiarite alla madre che non è colpa sua. Pensieri del genere posso- no essere una reazione allo stress quotidiano e alle attuali difficoltà della vita. In ogni caso, è importante identificare gli stili di pensiero che si at- tivano e i sentimenti collegati, per poter modificare le azioni e le conseguenze. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Figura A “Il mio bambino sta sempre male, perché non sono una buona madre.” Figura B “Qualunque cosa io faccia, non serve e andrà male perché sono inutile.” Figura C “Madre e figlio imprigionati in un ciclo ripetitivo tra malattia e impotenza.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 104 Ora, chiedete alla madre se ha avuto simili pensieri riguardo al bambino. Se necessario, suggerite alla madre gli esempi di pensieri, azioni e conseguenze negative, forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA È il nostro destino. Il mio bambino sarà sempre ammalato. Non ha senso seguire i controlli sanitari e far vaccinare mio figlio, non posso combattere col destino. Maggior rischio per il bambino di contrarre malattie infettive. Prendere in braccio il bambino troppo spesso e giocare con lui significherebbe solo viziarlo. Non giocare con il bambino per consolarlo. Il cervello del bambino non si svilupperà psicologicamente, determinando evidenti difficoltà cognitive ad apprendere e a stabilire relazioni. La mia tensione e la mia ansia non hanno effetti negativi sul mio bambino. Non fare alcuno sforzo per ridurre lo stress. Ripercussioni anche sullo sviluppo del bambino dal punto di vista emotivo. Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Focalizzandovi sulla donna della Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se il pensiero della Figura D po- trebbe essere un’alternativa migliore a quello della Figura A. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Figura D “I bambini ogni tanto si ammalano, ma riesco a fare qualcosa per proteggere mio figlio.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 105 Facendo qualcosa di positivo da subito, la madre farà tutto il possibile per le esigenze del bambino. L’esperienza di essere attiva come madre l’aiuterà a inter- rompere il ciclo malattia-impotenza. Proponete alla madre di immaginare pensieri alternativi per gli esempi descritti nello step 1. Se non gliene viene in mente nessuno, suggeritele i pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative, forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Il destino vuole che il mio bambino possa essere protetto dalle malattie. Lo farò vaccinare e seguirò i controlli sanitari che mi proporranno. Protezione da una malattia potenzialmente evitabile. Interagire con il bambino- anche quando ammalato - lo rende più intelligente. La madre e i familiari giocano con il bambino. Favorisce lo sviluppo psicologico. Nonostante le mie attuali difficoltà, devo cercare di ridurre la tensione e l’ansia per la salute del bambino. Cercare di gestire le difficoltà quotidiane e ridurre la tensione con attività rilassanti. Effetti positivi sulla salute psico fisica della madre e del bambino. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Figura E “Intervenire ai primi sintomi, ridurrà le probabilità che il mio bambino si ammali.” Figura F “Interruzione del ciclo malattia-impotenza nella relazione madre-bambino.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 106 Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Controllate la Tabella dell’Interazione con il Bambino. Modificate, se necessario, le attività a seconda del livello di sviluppo del bambino. Attività 2 Controllate la Tabella di Monitoraggio del Riposo e del Rilassamento. Discutete i problemi che la madre può avere incon- trato nel seguirla. Modificatela se necessario. Attività 3 Controllate la Tabella della Dieta. Discutete i problemi che la madre può avere incontrato nel seguirla. Modificate alcune indicazioni se la madre lo desidera. Congratulatevi con lei e con i familiari per i risultati raggiunti. Attività 4 Condividere una buona prassi sull’allattamento al seno e sullo svezzamento. PARTE 4 Spiegare le attività pratiche tra una seduta e l’altra Invitare la madre a fare del suo meglio per eseguire le attività proposte fra una seduta e l’altra. Suggerite ai familiari come sostenere la madre nell’esecuzione di queste attività e coinvolgete il familiare di riferimento a incoraggiarla nell’eseguirle e ad aiutarla se ha difficoltà. Attività pratiche 1 Seguire la Tabella dell’Interazione con il Bambino, per il resto della settimana. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 2 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 107 Attività pratiche 3 Chiedere alla mamma di seguire la Tabella della Dieta che ha preparato con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorare la dieta facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 4 Come nelle sedute precedenti, chiedere alla madre di valutare in modo complessivo i suoi pensieri e sentimenti sulla scala visuale dell’Umore, ogni giorno della settimana, facendo una croce sulla tabella presente nel suo Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordare i tipi di pensiero che più spesso influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni. Spiegate che ne discuterete nella prossima seduta. Attività pratiche 5 Continuare a frequentare il Gruppo di Madri e Bambini, se è stato formato. Concordate con la madre una data per la prossima seduta e segnatela sul Calendario della Salute. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 108 Seduta 4.3 – Il rapporto della madre con le persone che la circondano Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è verificare i progressi compiuti dalla seduta precedente e applicare l’approccio “Pensare Po- sitivo” al rapporto della madre con le persone che la circondano. Strumento necessario: il Calendario della Salute PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete brevemente i punti principali trattati nella seduta precedente. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore Esaminate la Tabella dell’Umore con la madre. Chiedetele se ha notato qualche pensiero particolarmente negativo riguardo la sua relazione con il bambino nell’ultima settimana. In caso affermativo, congratulatevi per il suo successo nel compiere il primo passo e annotatelo. Chiedetele come questi pensieri l’hanno fatta sentire e agire. Ascoltate con attenzione e con comprensione. Ora chiedetele se ha cercato di sostituire questi pensieri negativi con altri. Se non è successo, discutetene con lei, inco- raggiandola, e invitate gli altri familiari a dare suggerimenti utili. PARTE 3 “Pensare Positivo” nel rapporto della madre con le persone che la circondano Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi relativi al rapporto della madre con le persone che la circondano. Spiegate brevemente l’importanza del rapporto tra la madre e le persone che la circondano, soprattutto in termini di biso- gno di supporto sociale, dei benefici dell’interazione sociale per il bambino e della possibilità di sapere a chi rivolgersi per avere un aiuto professionale adeguato in caso di necessità. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 109 Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leggete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usan- do la sezione appropriata della Tabella dell’Umore del Ca- lendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Spiegate che, se una donna è molto stressata, può sentirsi insicura ad uscire di casa anche in caso di necessità. Simili pensieri di insicurezza e sfiducia verso il mondo ester- no possono indurre una donna a isolarsi in casa. Discutete le situazioni in cui una donna può avere bisogno di uscire di casa, pur essendo da sola, per esempio se il bam- bino si ammala e non c’è nessun altro disponibile a aiutarla in una situazione di bisogno. Discutete le possibili conseguenze di fare affidamento intera- mente su altre persone. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Figura A “Se esco di casa la gente si metterà a spettegolare.” Figura B “Non mi muoverò da casa mia per nessuna ragione.” Figura C “Delegare del tutto agli altri la gestione delle difficoltà con il bambino può avere conseguenze negative per entrambi.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 110 Ora, chiedete alla madre se ha avuto simili pensieri in merito alla possibilità d’uscire di casa, anche rispetto ad attività necessarie nella sua routine quotidiana. Discutete gli esempi di pensieri, azioni e conseguenze negative, forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Non ci si può fidare di nessuno. Non avrò nessun contatto con gli altri fuori di casa. Resistenza a incontrare perfino Operatori Sanitari per seguire i controlli sanitari ed effettuare le vaccinazioni. Non mi sento di incontrare altre persone. Non fare alcuno sforzo per incontrare o parlare con altre persone. Graduale isolamento e perdita del supporto sociale. Le persone ti deludono sempre. Evitare la gente. Perdita del supporto. Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Focalizzandovi sulla donna della Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se il pensiero della Figura D po- trebbe essere un’alternativa migliore a quello della Figura A. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Figura D “Mi farà bene uscire di casa, anche se mi sento ansiosa.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 111 Pensieri alternativi di questo tipo incoraggeranno la madre a cercare l’aiuto necessario da fonti esterne, come il pediatra di libera scelta o il suo consultorio di zona. Una madre più serena e bene informata trasmetterà fiducia ai suoi figli. Una madre, anche grazie all’aiuto della sua famiglia, può di- ventare più sicura di sè. Proporre alla madre (e ai familiari) di ipotizzare pensieri alternativi. Chiedete alla madre di immaginare pensieri alternativi per gli esempi descritti nello step1. Se non gliene viene in mente alcuno, suggeritele i pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative, forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Non devo giudicare gli altri prima di capire che tipo di persone siano. Incontrerò persone ma sarò attenta a non fidarmi di loro incondizionatamente. Parlare con l’Operatore Sanitario che si occupa dei controlli sanitari e delle vaccinazioni e poi decidere con consapevolezza. Potrebbe farmi bene parlare con uno o due amici fidati. Cercare attivamente di incontrare una o due persone con cui si va d’accordo. Non essere isolata e diffidente. C’è qualcosa di buono in ogni persona. Dovrei parlare con le persone che mi piacciono senza aspettarmi troppo da loro. Conservare un adeguato supporto sociale. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Figura E “Andrò in consultorio per i controlli sanitari periodici e le vaccinazioni del mio bambino” Figura F “Non bisogna dipendere sempre dagli altri, è possibile uscire di casa e fare delle cose con il mio bambino.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 112 Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Dare informazioni alle madri in merito ai più comuni problemi di salute dei bambini nei primi mesi di vita e su come affron- tarli. Fornite un elenco dei centri sanitari e degli ospedali più vicini alla zona di residenza. Attività 2 Controllate la Tabella della Dieta. Discutete i problemi che la madre può avere incontrato nel seguirla. Modificate alcune indicazioni se la madre lo desidera. Congratulatevi con la madre e la famiglia per i risultati raggiunti. Attività 3 Controllate la Tabella di Monitoraggio del Riposo e del Rilassamento. Discutete i problemi che la madre può avere incon- trato nel seguirla. Modificatela se necessario. Attività 4 Controllate la Tabella dell’Interazione con il Bambino. Includete il partner in questa attività, coinvolgendolo almeno una volta al giorno. Attività 5 Condividere una buona prassi sull’allattamento al seno e sullo svezzamento. PARTE 4 Attività pratiche fra una seduta e l’altra Invitate la madre a fare del suo meglio per svolgere le attività proposte fra una seduta e l’altra. Proponete ai familiari di sostenere la madre nello svolgere queste attività e invitate il familiare- individuato come facilitatore- a incoraggiarla e ad aiutarla nel compierle se ha difficoltà. Attività pratiche 1 Come nelle sedute precedenti, chiedete alla madre di valutare i suoi pensieri e sentimenti ogni giorno della settimana sulla scala visuale dell’Umore, facendo una croce sulla tabella presente nel suo Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordare i tipi di pensiero che più spesso influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni. Spiegate che ne discuterete nella prossima seduta. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 113 Attività pratiche 2 Seguire la Tabella della Dieta che la madre ha aggiornato con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 3 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento preparata in questa seduta per il resto della settimana. Dovrebbe moni- torarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 4 Seguire la Tabella dell’Interazione con il Bambino preparata in questa seduta per il resto della settimana. Dovrebbe moni- torarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 5 Continuare a frequentare il Gruppo della Salute di Madri e Bambini, se è stato formato. Concordate con la madre una data per la prossima seduta e segnatela sul Calendario della Salute. MODULO 4: DAL QUINTO AL SETTIMO MESE | SEDUTA 4.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO

MODULO 5 DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 116 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Seduta 5.1 – La salute della madre Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è valutare la salute della madre, e del bambino tra l’ottavo ed il decimo mese, ascoltare i suoi problemi e aiutarla ad applicare il programma “Pensare Positivo” alla sua salute. Strumento necessario: il Calendario della Salute PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete brevemente i concetti discussi nel Modulo 4. Fatelo in modo sequenziale, utilizzando le Figure del Calendario della Salute come focus di discussione. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore Esaminate la Tabella dell’Umore con la madre. Chiedetele se ha notato qualche particolare pensiero o modello di comportamento negativo in ciascuna delle 3 aree di- scusse nel Modulo 4. Chiedetele come questi pensieri l’abbiano fatta sentire e agire. Chiedetele se sia stata capace di sostituire questi pensieri negativi con altri. Congratulatevi con lei per aver fatto questi passaggi. Ascoltate con attenzione e con comprensione. Prendete nota dei suoi pensieri per discuterne in un secondo momento. PARTE 3 “Pensare Positivo” nella salute della madre Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi riguardanti la salute della madre. Spiegate brevemente l’importanza della salute fisica e psicologica della madre per il bambino nel suo primo anno di vita. Evidenziate che il periodo dall’ottavo al decimo mese è importante nello sviluppo del bambino, ma può essere un’espe- rienza, a volte, stressante per la madre in quanto deve adattarsi alle numerose richieste del bambino che sta diventando più autonomo sia fisicamente sia psicologicamente. È quindi fondamentale non trascurare la propria salute psico-fisica in questo periodo cruciale per il sostegno ad una interazione madre - bambino fiduciosa. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 117 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leg- gete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appro- priata della Tabella dell’Umore del Calendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Spiegate che stress continuativi nella vita quotidiana possono far pensare ad alcune persone di essere responsabili delle loro sventu- re. Possono essere talmente preoccupate da questo tipo di pensieri da cominciare a sentirsi malate fisicamente. Chiedete se è così che si sente talvolta la madre. Spiegate come questi sentimenti possano portare una persona ad arrendersi alla propria situazione invece di cercare di uscirne. Accennate come tali pensieri e sentimenti possano durare a lungo e, se la situazione di sofferenza prosegue, diventa più difficile inter- romperne la ripetitività. Figura A ”Tutto quello che mi succede, compreso il mio stare male, è come una punizione per le mie azioni.” Figura B “Non merito di guarire e di stare di nuovo bene.” Figura C “Sentirsi intrappolata in una sequenza ripetitiva tra malattia e disperazione.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 118 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Ora chiedete alla madre se ha mai avuto pensieri del genere riguardo alla sua salute. Se necessario, suggerite alla madre gli esempi di pensieri, azioni e conseguenze negative, forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Ci sono molte cose che ho sbagliato nella mia vita. Nessuno altro può farci niente quindi non vale neppure la pena di cercare di rimediare. Aumentano lo stress e l’ansia. Sono sempre stanca. Succede perché sto male. Non ho tempo per curarmi. Mancanza di iniziativa e incapacità ad investire nella cura della propria salute psico-affettiva. Se solo la mia famiglia avesse più denaro, nessuno di noi avrebbe problemi di salute. Nessun tentativo di usare al meglio ogni risorsa e proposta disponibili. Maggiore rischio di problemi di salute psicofisici. Ho troppi problemi per occuparmi della mia salute, non è la cosa più importante in questo momento. Minimizzare i segnali di malessere. Starò più attenta alla mia salute appena avrò un po’ di tempo. Salute psico fisica trascurata Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Focalizzandovi sulla donna della Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se il pensiero della Figura D potrebbe essere un’alternativa migliore a quello della Figura A. Ipotizzate le possibili difficoltà che la madre della Figura A potrebbe avere nel pensare come la madre della Figura D. Figura D “Posso fare diverse cose per migliorare la mia salute.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 119 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Se la madre è convinta che le malattie fisiche e la salute psi- chica siano predeterminate dal destino di ciascuno di noi, cercate con delicatezza di mettere in discussione questa convinzione con l’aiuto della figura E. Una madre informata ed aggiornata può prendere decisioni importanti per la salute sua e del suo bambino. Ora parlate dei pensieri negativi che la madre potrebbe avere raccontato a seguito degli esempi forniti nello step 1. Chiedete alla madre di ipotizzare pensieri alternativi. Se non gliene viene in mente alcuno, suggeritele i seguenti pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative, forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Posso concentrarmi su ciò che va bene nella mia vita e su come posso attuarlo. Posso cercare di fare qualche cosa che diventi un cambiamento positivo per la mia vita. Riduzione della depressione e dello stress. La stanchezza è causata, nella maggior parte dei casi, dal carico di lavoro, da una dieta squilibrata e dalla mancanza di esercizio fisico. Programmazione di attività facili da ripetere per aiutarmi a essere più in forze. Attenzione alla dieta, al riposo e all’esercizio fisico. Anche una persona con pochi mezzi può impegnarsi per stare in salute. Fare uno sforzo per trovare ed utilizzare al meglio possibile le risorse disponibili. Una salute migliore sia per la madre sia per il bambino. Quando si sta male, anche i problemi piccoli sembrano grandi. Iniziale consapevolezza che basta poco tempo ogni giorno per occuparsi della propria salute. Una persona in salute è più capace di risolvere i problemi che le si presentano. Figura E “Posso chiedere un consiglio all’Operatore Sanitario che ho come riferimento.” Figura F “Più sono informata, più sarò capace di prendere le decisioni migliori per il mio benessere psico-fisico.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 120 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Spiegare alla famiglia le cause più comuni che possono far ammalare madre e bambino e su come affrontarle, rivolgendosi a esperti seri e preparati.10 Attività 2 Controllate la Tabella della Dieta. Discutete i problemi che la madre potrebbe avere avuto nel seguirla. Cambiate delle indicazioni nella tabella, se necessario. Complimentatevi con la madre e i familiari se è riuscita a seguirla, anche in parte. Attività 3 Controllate la Tabella di Monitoraggio del Riposo e del Rilassamento. Ascoltate i problemi che la madre potrebbe aver incontrato nel seguirla. Modificatela se necessario. Attività 4 Controllate la Tabella dell’Interazione con il Bambino. Discutetene se necessario, utilizzando eventuali esempi proposti dalla madre. Attività 5 Condividere una buona prassi sull’allattamento al seno e sullo svezzamento. PARTE 4 Spiegare gli esercizi fra una seduta e l’altra Invitate la madre a fare del suo meglio per fare le attività di seguito riportate, fra una seduta e l’altra. Sugggerite ai familiari, ed in particolare il familiare di riferimento, come sostenerla e ad aiutarla in caso di difficoltà. Attività pratiche 1 Seguire la Tabella di Monitoraggio del Sonno. 10. Modificato rispetto al manuale inglese PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 121 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.1 - LA SALUTE DELLA MADRE Attività pratiche 2 Seguire la Tabella della Dieta che ha preparato con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorare la dieta facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 3 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento. Incoraggiate i familiari ad aiutare la madre a trovare il tempo per questa attività. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 4 Seguire la Tabella dell’Interazione con il Bambino per il resto della settimana. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Coinvolgendo anche il padre. Attività pratiche 5 Come nelle sedute precedenti, chiedete alla mamma di valutare i suoi pensieri e sentimenti ogni giorno della settimana sulla scala visuale dell’Umore, facendo una croce sulla tabella presente nel suo Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordare i tipi di pensiero che influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni con maggiore frequenza. Spiegate che ne discuterete nella prossima seduta. Attività pratiche 6 Continuare a frequentare il Gruppo della Salute di Madri e Bambini se è stato formato. Concordate con la madre una data per la prossima seduta e segnatela sul Calendario della Salute. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 122 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Seduta 5.2 – La relazione della madre con il suo bambino Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è verificare i progressi compiuti dalla seduta precedente e applicare l’approccio “Pensare Po- sitivo” alla relazione della madre con il suo bambino nei mesi che vanno dall’ottavo al decimo. Strumento necessario: il Calendario della Salute PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete brevemente i punti principali trattati nella seduta precedente. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore Esaminate la Tabella dell’Umore con la madre. Chiedetele se ha notato qualche pensiero o modello di comportamento particolarmente negativo riguardo alla sua salute sia fisica che psichica nell’ultima settimana. In caso affermativo, congratulatevi con lei per il suo successo nel compiere il primo passo. Chiedetele come questi pensieri l’hanno fatta sentire e comportare. Ascoltate con attenzione e con com- prensione. Ora chiedetele se ha cercato di sostituire questi pensieri negativi con altri. Se non è successo, discutete e incoraggiate lei e gli altri familiari a dare suggerimenti. PARTE 3 “Pensare Positivo” nella relazione della madre con il bambino Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi riguardanti la relazione della madre con il suo bambino. Spiegate che adesso aiuterete la madre a usare l’approccio “Pensare Positivo” per costruire una relazione accogliente e stabile con il suo bambino. Spiegate brevemente l’importanza di questa relazione per il benessere psico-fisico sia della madre che del bambino. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 123 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leg- gete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appro- priata della Tabella dell’Umore del Calendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Chiedete a lei e ai familiari di commentare questi pensieri. Spiegate come questa madre con molti figli piccoli possa trovare difficile rispondere alle continue richieste che riceve. Proponete alla madre e ai familiari di commentare questa situazio- ne. Proponete di immaginare come la madre dell’illustrazione potrebbe sentirsi appesantita da questa situazione. Descrivete le possibili conseguenze sulla salute della madre e dei bambini. Aiutate la madre a pensare alle conseguenze per il loro sviluppo sia fisico che psicologico. Figura C “La salute della madre ne risente, gli abituali bisogni dei bambini vengono trascurati”. Figura B “Non ce la faccio a badare ai miei figli, è troppo pesante.” Figura A “Non riesco a tenere niente sotto controllo, mi sento impotente” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 124 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Chiedete alla madre se ha avuto pensieri del genere. Se necessario, suggerite alla madre gli esempi di pensieri, azioni e conseguenze negative, forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA La mia salute fisica non ha importanza, ciò che conta è la salute del bambino. Quando la salute della madre è carente, la capacità di fornire cure viene compromessa Ne risente la qualità della salute, sia fisica sia psicologica, dei bambini. Le abilità e l’intelligenza dei bambini sono predeterminate, non dipendono da me. Non posso far nulla per migliorare le cose. Un bambino, a quest’età così cruciale per lo sviluppo delle sue potenzialità, può perdere l’opportunità di far crescere le sue competenze. Non sono mai stata una buona madre per nessuno dei miei bambini. Incolparsi per la presenza di qualsiasi difficoltà nei bambini. Occuparsi dei bambini non è gratificante. La mia tensione e la mia ansia non influenzeranno il bambino. Non fare alcuno sforzo per ridurre lo stress. Effetti negativi sulla salute emotiva del bambino. Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Focalizzandovi sulla donna della Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se il pensiero della Figura D po- trebbe essere un’alternativa migliore a quello della Figura A. Figura D “Come genitori, siamo responsabili di ogni figlio che mettiamo al mondo.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 125 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Discutete dei vantaggi relazionali che un bambino potrebbe avere se la madre avesse tempo ed energia da dedicargli. Invitate ai familiari a esprimere i loro commenti. Non metteteli in discussione e non imponete il vostro punto di vista. Ascol- tate con comprensione.11 Proponete alla madre di pensare a pensieri alternativi per gli esempi descritti nello step 1. Se non gliene viene in mente alcuno, suggeritele i seguenti pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative, forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Se sto bene fisicamente, potrò dare più attenzione ai miei figli. Più tempo ed energia per interagire, stimolare e occuparsi del bambino. Un bambino più competente e più sano. Circa la metà delle capacità e dell’intelligenza di ogni bambino sono legate all’ambiente in cui cresce Bisognerebbe trovare modi e risorse per migliorare il suo ambiente. I bambini avranno maggiori opportunità di realizzare appieno il loro potenziale innato. In questo momento mi sento in difficoltà nel far fronte agli impegni familiari. Tuttavia, nella maggior parte del tempo, mi prendo cura dei miei figli. Pensare in modo realistico quando c’è un problema. Una migliore capacità di problem-solving, una cura del bambino più gratificante ed efficace. Nonostante le mie difficoltà, devo cercare di ridurre la tensione e l’ansia per il benessere del bambino. Provare a gestire le difficoltà e diminuire la tensione con attività rilassanti. Effetti positivi sulla salute sia della madre sia del bambino. 11. Trad.eng. Intelligent Figura E “Se passa un po’ di tempo fra la nascita di un figlio e l’altro, si riesce a dare a ogni bambino tutto quello di cui ha bisogno nei primi anni di vita, quando il suo sviluppo è più veloce.” Figura F “Figli competenti11 e sani hanno più probabilità di un futuro migliore” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 126 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Controllate la Tabella dell’Interazione con il Bambino. Modificate le attività secondo il livello di sviluppo del bambino. Attività 2 Controllate la Tabella di Monitoraggio del Riposo e del Rilassamento. Discutete i problemi che la madre può avere incon- trato nel seguirla. Modificatela se necessario. Attività 3 Controllate la Tabella della Dieta. Discutete i problemi che la madre può avere incontrato nel seguirla. Modificate alcune indicazioni se la madre lo desidera. Congratulatevi con la madre se è riuscita a seguirla. Attività 4 Condividere una buona prassi sull’allattamento al seno e nello svezzamento. PARTE 4 Spiegare gli esercizi fra una seduta e l’altra Invitate la madre a fare del suo meglio per fare le attività - di seguito proposte- fra una seduta e l’altra. Incentivate i familiari a sostenerla e invitate il familiare di riferimento a incoraggiarla gentilmente e ad aiutarla in caso di difficoltà. Attività pratiche 1 Seguire la Tabella dell’Interazione con il Bambino, per il resto della settimana. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 2 Seguire la Tabella del Riposo del Rilassamento, per il resto della settimana. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 3 Continuare a seguire la Tabella della Dieta che ha preparato con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorare la dieta facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 127 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.2 - LA RELAZIONE DELLA MADRE CON IL BAMBINO Attività pratiche 4 Seguire la Tabella del Sonno. Incoraggiate i familiari ad aiutare la madre a trovare il tempo per questa attività. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 5 Come nelle sessioni precedenti, valutare i suoi pensieri e sentimenti quotidiani sulla scala graficamente illustrate facendo una croce sulla tabella dell’Umore, presente nel suo Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordare i tipi di pensiero che influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni con maggiore frequenza. Spiegate che ne discuterete nella prossima seduta. Attività pratiche 6 Continuare a frequentare il Gruppo della Salute di Madri e Bambini, se è stato formato. Concordate con la madre una data per la prossima seduta e segnatela sul Calendario della Salute. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 128 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Seduta 5.3 – La relazione della madre con le persone che la circondano Obiettivi di apprendimento di questa seduta Lo scopo di questa seduta è verificare i progressi compiuti dalla seduta precedente e applicare l’approccio “Pensare Po- sitivo” alla relazione della madre con le persone che la circondano. Strumento necessario: il Calendario della Salute PARTE 1 Rivedere la seduta precedente Riassumete brevemente i punti principali trattati nella seduta precedente. PARTE 2 Rivedere la Tabella dell’Umore Esaminate la Tabella dell’Umore con la madre. Chiedetele se ha notato qualche pensiero o modello di comportamento particolarmente negativo riguardo alla sua salute sia fisica che psichica nell’ultima settimana. Se è successo, congratulatevi con lei per i risultati raggiunti. Chiedetele come questi pensieri l’hanno fatta sentire e comportare. Ascoltate con attenzione e con comprensione. Ora chiedetele se ha cercato di sostituire questi pensieri negativi con altri. Se non è successo, discutete e incoraggiate lei e gli altri familiari a dare suggerimenti. PARTE 3 “Pensare Positivo” nel rapporto della madre con le persone che la circondano Step 1 Imparare a identificare pensieri negativi relativi al rapporto della madre con le persone che la circondano. Cercare di individuare i pensieri negativi che riguardano il rapporto della madre con le persone attorno. Spiegate brevemente l’importanza del rapporto tra la madre e le persone che la circondano, soprattutto in termini di biso- gno di supporto sociale, dei benefici dell’interazione sociale per il bambino e della possibilità di sapere a chi rivolgersi per avere un aiuto professionale adeguato. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 129 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Proponete alla madre di focalizzarsi sulla donna della Figura A, leg- gete la didascalia della Figura e chiedete alla madre se la didascalia corrisponde ad un suo modo di pensare. Usando la sezione appro- priata della Tabella dell’Umore del Calendario della Salute, valutate l’umore e i pensieri associati. Domandate quali ragioni potrebbero indurre una donna a pensare in questo modo. La comunicazione può interrompersi. La situazione relazionale po- trebbe peggiorare. Discutete gli effetti di una simile situazione emotiva sul bambino. Figura A “La mia famiglia / il mio partner non mi capisce.” Figura B “Se provassi a parlare con il mio partner nascerebbero ulteriori problemi.” Figura C “La madre e la famiglia / il partner non funzionano come una squadra affiatata e questa condizione può avere effetti negativi sullo sviluppo del bambino.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 130 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Ora, chiedete alla madre se ha avuto simili pensieri. Non lasciatevi coinvolgere nelle dinamiche familiari. Restate focalizzati sugli effetti negativi che una situazione conflittuale in famiglia può avere sullo sviluppo psicoaffettivo del bambino. Utilizzate gli esempi forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA I miei familiari viziano il bambino. Cercherò di evitare che giochino con lui. Il bambino perde opportunità di interazione sociale. Le persone non capiscono i miei problemi. Non ha senso discutere i problemi con chi in famiglia non collabora o non ascolta. Mancata possibilità di avere un parere partecipe circa i propri problemi. Parlarne non risolverà i miei problemi. Me ne starò per conto mio. Lo stress aumenta, con ricadute sulla salute sia della madre sia del bambino. Non ho amici. Sono completamente sola. Isolamento e mancanza di supporto. Step 2 Imparare a sostituire un pensiero negativo con un pensiero positivo Concentrandovi sulla donna della Figura D, leggete ad alta voce la didascalia. Discutete se il pensiero della Figura D sia un’alternativa preferibile a quello della Figura A. Figura D “il benessere dei nostri bambini viene prima di tutto e, nonostante in famiglia abbiamo modi diversi di pensare, occorre comunicare.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 131 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Pensieri alternativi di questo tipo possono incoraggiare i fa- miliari a dimenticare i contrasti per il bene dei loro bambini. Il gioco di squadra fa bene sia alla madre che al bambino. Bisogna tener presente che talvolta senza rendersene conto i familiari (partner e parenti stretti) non riconoscono i bisogni e le esigenze della donna. L’Operatore Sanitario può far leva sull’importanza del gioco di squadra per sottolineare il ruolo di entrambi i genitori nella cura del bambino e di come il bambino risenta positivamente dell’impegno di entrambi nei suoi confronti. Invitate la madre (e i familiari) a pensare a delle soluzioni. Sostenete la madre nell’ ipotizzare pensieri alternativi per gli esempi descritti nello step 1. Se non gliene viene in mente nessuno, suggeritele i seguenti pensieri, sentimenti/azioni e conseguenze alternative, forniti di seguito. PENSIERO SENTIMENTO/AZIONE CONSEGUENZA Attenzioni e affetto fanno bene al bambino. Quando il bambino gioca con altri familiari, posso avere un po’ di tempo per me. Sia alla madre sia al bambino giova il coinvolgimento della famiglia. Forse non mi impegno abbastanza per sentirmi compresa. Dovrei provare con più assertività a spiegare le cose che mi infastidiscono. Anche se non tutti capiranno, alcuni lo faranno e mi daranno sostegno. Posso condividere i miei problemi con altre persone. Parlerò a una persona di cui mi fido dei miei problemi. Diminuzione dello stress. Posso cercare di fare amicizia con alcune donne che conosco. Non sono sola con i miei problemi. Il supporto degli altri può aiutarmi per molti problemi. Figura E “Si può cercare di arrivare a un accordo, per il bene dei nostri bambini.” Figura F “La famiglia funziona come una squadra affiatata e questo è un bene per lo sviluppo del bambino.” PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 132 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Step 3 Esercitarsi in pensieri e comportamenti positivi Attività 1 Spiegare alle madri i problemi di salute più comuni dei bambini di questa fascia di età e come affrontarli. Fornite un elenco dei centri di salute e degli ospedali più vicini. Attività 2 Controllate la Tabella della Dieta. Discutete i problemi che la madre può avere incontrato nel seguirla. Modificate alcune indicazioni se la madre lo desidera. Attività 3 Controllate la Tabella di Monitoraggio del Riposo e del Rilassamento. Discutete i problemi che la madre può avere incon- trato nel seguirla. Modificatela se necessario. Attività 4 Controllate la Tabella dell’Interazione con il Bambino. Includetevi il partner almeno una volta al giorno. Attività 5 Condividere una buona prassi durante l’allattamento al seno e nello svezzamento. PARTE 4 Spiegare gli esercizi fra una seduta e l’altra Esortate la madre a fare del suo meglio per eseguire le attività proposte fra una seduta e l’altra. Suggerite ai familiari come sostenerla e invitate il familiare di riferimento a incoraggiarla gentilmente e ad aiutarla in caso di difficoltà. Attività pratiche 1 Come nelle sedute precedenti, chiedete alla mamma di valutare i suoi pensieri e sentimenti quotidiani sulla scala visuale, facendo una croce sulla tabella dell’Umore del suo Calendario della Salute. Chiedetele di prendere nota o ricordare i tipi di pensiero che influenzano negativamente i suoi sentimenti e le sue azioni con maggiore frequenza. Attività pratiche 2 Seguire la Tabella della Dieta che la madre ha preparato con il vostro aiuto. Dovrebbe monitorarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. PENSARE POSITIVO UN MANUALE PER LA GESTIONE PSICOSOCIALE DELLA DEPRESSIONE PERINATALE 133 MODULO 5: DALL’OTTAVO AL DECIMO MESE | SEDUTA 5.3 - IL RAPPORTO DELLA MADRE CON LE PERSONE CHE LA CIRCONDANO Attività pratiche 3 Seguire la Tabella del Riposo e del Rilassamento e quella del Sonno. Dovrebbe monitorarle facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 4 Seguire la Tabella dell’Interazione con il Bambino preparata in questa seduta per il resto della settimana. Dovrebbe moni- torarla facendo una croce in una delle caselle, ogni giorno. Attività pratiche 5 Continuare a frequentare il Gruppo della Salute di Madri e Bambini se è stato formato. Spiegate che questa è l’ultima seduta prevista del programma. Ma che comunque potreste continuare a vedere la fami- glia regolarmente come parte delle competenze del vostro ruolo nel consultorio e sarete disponibili ad accompagnare la madre ad attivarsi a pensare e agire in modo positivo. La famiglia dovrebbe conservare il Calendario della Salute e farvi riferimento periodicamente. C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O F ig ur a A F ig ur a B F ig ur a C F ig ur a D 13 5 F ig ur a A F ig ur a B C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O I T R E P A S S I D I “ P E N S A R E P O S IT IV O ” 13 7 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O F ig ur a A “Q ua nd o m i s en to c os ì m al e, “Q ua nd o m i s en to c os ì m al e, no n c’ è ni en te c he p os so fa re p er s ta re m eg lio .” no n c’ è ni en te c he p os so fa re p er s ta re m eg lio .” Se du ta 1 .1 P RE PA RA RS I A LL ’A RR IV O DE L BA M BI NO Se du ta 1 .1 P RE PA RA RS I A LL ’A RR IV O DE L BA M BI NO “P en sa re P os iti vo ” pe r l a tu a sa lu te F ig ur a B “È t ro p p o p er m e: “È t ro p p o p er m e: no n ha s en so s fo rz ar si .” no n ha s en so s fo rz ar si .” F ig ur a C M ag gi or i p ro b ab ili tà d i m al es se re p er la m ad re , M ag gi or i p ro b ab ili tà d i m al es se re p er la m ad re , e il fig lio , s e no n è su p p or ta ta . e il fig lio , s e no n è su p p or ta ta . F ig ur a D “L a m ia s al ut e co nt a! A nc he s e le m ie p os si b ili tà “L a m ia s al ut e co nt a! A nc he s e le m ie p os si b ili tà so no li m ita te , p os so c er ca re d i m ig lio ra re la m ia so no li m ita te , p os so c er ca re d i m ig lio ra re la m ia al im en ta zi on e co n q ue llo c he h o a d is p os iz io ne .” al im en ta zi on e co n q ue llo c he h o a d is p os iz io ne .” F ig ur a E “I l m io o p er at or e sa ni ta rio m i p uò a iu ta re “I l m io o p er at or e sa ni ta rio m i p uò a iu ta re q ua nd o m i s en to c os ì.” q ua nd o m i s en to c os ì.” F ig ur a F P ic co li ca m b ia m en ti p os so no a iu ta re i ge ni to ri P ic co li ca m b ia m en ti p os so no a iu ta re i ge ni to ri e il b am b in o a st ar e m eg lio in s al ut e. e il b am b in o a st ar e m eg lio in s al ut e. 13 9 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o 14 1 F ig ur a A “I n q ue st o m om en to n on p ro vo n es su n “I n q ue st o m om en to n on p ro vo n es su n se nt im en to p os iti vo p er il m io b am b in o ch e d ev e se nt im en to p os iti vo p er il m io b am b in o ch e d ev e na sc er e, n on s on o un a b uo na m ad re ”. na sc er e, n on s on o un a b uo na m ad re ”. Se du ta 1 .2 P RE PA RA RS I A LL ’A RR IV O DE L BA M BI NO Se du ta 1 .2 P RE PA RA RS I A LL ’A RR IV O DE L BA M BI NO “P en sa re P os iti vo ” pe r l a tu a re la zi on e co n il ba m bi no F ig ur a B “S to c os ì m al e co n m e st es sa , “S to c os ì m al e co n m e st es sa , q ua nd o ho q ue st e se ns az io ni ” q ua nd o ho q ue st e se ns az io ni ”. F ig ur a C P ot re b b e es se re a nc or a p iù d iffi ci le a ve re P ot re b b e es se re a nc or a p iù d iffi ci le a ve re se nt im en ti p os iti vi d op o la n as ci ta d el b am b in o. se nt im en ti p os iti vi d op o la n as ci ta d el b am b in o. F ig ur a D “N on è d et to c he u n se nt im en to p os iti vo “N on è d et to c he u n se nt im en to p os iti vo d eb b a es is te re fi n d a su b ito , m a vo gl io o ffr ire a i d eb b a es is te re fi n d a su b ito , m a vo gl io o ffr ire a i se nt im en ti ch e p ro ve rò la p os si b ili tà se nt im en ti ch e p ro ve rò la p os si b ili tà d i s vi lu p p ar si a l m eg lio .” d i s vi lu p p ar si a l m eg lio .” F ig ur a E “F ar e un p ic co lo p as so a lla v ol ta m i a iu te rà “F ar e un p ic co lo p as so a lla v ol ta m i a iu te rà a p ot en zi ar e se nt im en ti p os iti vi a p ot en zi ar e se nt im en ti p os iti vi ne i c on fr on ti d el m io b am b in o. ” ne i c on fr on ti d el m io b am b in o. ” F ig ur a F “P os so c om in ci ar e fin d a or a ad im m ag in ar e “P os so c om in ci ar e fin d a or a ad im m ag in ar e co m e sv ilu p p ar e un le ga m e p os iti vo co m e sv ilu p p ar e un le ga m e p os iti vo co n il b am b in o, q ua nd o sa rà n at o. ” co n il b am b in o, q ua nd o sa rà n at o. ” C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te 14 3 Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. TI PO D I A TT IV IT À FR EQ UE NZ A M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 R es p ir ar e le nt am en te R es p ir ar e le nt am en te A lm en o 2- 3 vo lte a l g io rn o p er 5 /1 0 m in ut i C am m in ar e C am m in ar e A lm en o un a vo lta a l g io rn o p er 1 5/ 20 m in ut i D o rm ir e D o rm ir e C er ca re d i fa vo rir e il so nn o d ur an te la n ot te e fa re u n b re ve p is ol in o al p om er ig gi o Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O F ig ur a A “A lle p er so ne n on im p or ta n ul la d i m e. ” “A lle p er so ne n on im p or ta n ul la d i m e. ” Se du ta 1 .3 P RE PA RA RS I A LL ’A RR IV O DE L BA M BI NO Se du ta 1 .3 P RE PA RA RS I A LL ’A RR IV O DE L BA M BI NO “P en sa re P os iti vo ” pe r i l t uo ra pp or to c on le p er so ne c he ti c irc on da no Fig ur a B “N on m i i m p or ta d i v ed er e ge nt e. ” “N on m i i m p or ta d i v ed er e ge nt e. ” F ig ur a C M an ca nz a d i s up p or to n el le r el az io ni s oc ia li M an ca nz a d i s up p or to n el le r el az io ni s oc ia li p er la m ad re e il b am b in o. p er la m ad re e il b am b in o. F ig ur a D “L e p er so ne n on s on o tu tt e ug ua li “L e p er so ne n on s on o tu tt e ug ua li ne i l or o co m p or ta m en ti. ” ne i l or o co m p or ta m en ti. ” F ig ur a E “C er ch er ò d i p ar la re c on a lc un e p er so ne “C er ch er ò d i p ar la re c on a lc un e p er so ne ch e m i p ia cc io no .” ch e m i p ia cc io no .” F ig ur a F P os si b ili tà d i r ec ip ro co s up p or to s oc ia le P os si b ili tà d i r ec ip ro co s up p or to s oc ia le p er la m ad re e il b am b in o. p er la m ad re e il b am b in o. 14 5 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. TI PO D I A TT IV IT À FR EQ UE NZ A M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 R es p ir ar e le nt am en te R es p ir ar e le nt am en te A lm en o 2- 3 vo lte a l g io rn o p er 5 /1 0 m in ut i C am m in ar e C am m in ar e A lm en o un a vo lta a l g io rn o p er 1 5/ 20 m in ut i D o rm ir e D o rm ir e C er ca re d i fa vo rir e il so nn o d ur an te la n ot te e fa re u n b re ve p is ol in o al p om er ig gi o Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o 14 7 F ig ur a A “H o gi à tr op p o d a fa re d al la m at tin a “H o gi à tr op p o d a fa re d al la m at tin a al la s er a, n on p os so p re oc cu p ar m i a nc he d el la al la s er a, n on p os so p re oc cu p ar m i a nc he d el la m ia s al ut e. ” m ia s al ut e. ” Se du ta 2 .1 – L ’A RR IV O DE L BA M BI NO Se du ta 2 .1 – L ’A RR IV O DE L BA M BI NO “P en sa re P os iti vo ” pe r l a tu a sa lu te F ig ur a B “N on r ie sc o ad o cc up ar m i d el la m ia s al ut e, “N on r ie sc o ad o cc up ar m i d el la m ia s al ut e, co m e ad e se m p io r ip os ar e o se gu ire u na d ie ta co m e ad e se m p io r ip os ar e o se gu ire u na d ie ta b ila nc ia ta .” b ila nc ia ta .” F ig ur a C D iffi co ltà n el p re nd er si c ur a d el b am b in o p er D iffi co ltà n el p re nd er si c ur a d el b am b in o p er st an ch ez za e d eb ol ez za . st an ch ez za e d eb ol ez za . F ig ur a D “S e p as so a nc he s ol o un p o’ d i t em p o og ni “S e p as so a nc he s ol o un p o’ d i t em p o og ni gi or no a d o cc up ar m i d i m e st es sa , r ec up er er ò gi or no a d o cc up ar m i d i m e st es sa , r ec up er er ò d el le e ne rg ie p er p oi o cc up ar m i d el b am b in o e d el le e ne rg ie p er p oi o cc up ar m i d el b am b in o e d el le fa cc en d e q uo tid ia ne .” d el le fa cc en d e q uo tid ia ne .” F ig ur a E “O rg an iz za rs i i n m od o ta le d a p ot er a ve re u n p o’ “O rg an iz za rs i i n m od o ta le d a p ot er a ve re u n p o’ d i t em p o d a d ed ic ar e ad a tt iv ità r ila ss an ti e ch e d i t em p o d a d ed ic ar e ad a tt iv ità r ila ss an ti e ch e fa nn o st ar e b en e. ” fa nn o st ar e b en e. ” F ig ur a F “S e st o b en e, m i è p iù fa ci le p re nd er m i c ur a “S e st o b en e, m i è p iù fa ci le p re nd er m i c ur a d el b am b in o e sv ol ge re le a ltr e in co m b en ze d el b am b in o e sv ol ge re le a ltr e in co m b en ze d el la v ita q uo tid ia na .” d el la v ita q uo tid ia na .” C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te 14 9 Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ES ER CI ZI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 Sd ra ia te vi s ul l et to d i sc hi en a co n le g in oc ch ia pi eg at e. R es pi ra te le nt am en te , s te nd et e le g am be , pi eg at e e al lu ng at e le d ita d ei p ie di . F at e ru ot ar e i pi ed i i n en tra m be le d ire zi on i. Or a pi eg at e nu ov a- m en te le g in oc ch ia e ti ra te in d en tro la p an ci a co sì da p re m er e la s ch ie na c on tro i l le tto . M an te ne te qu es ta p os iz io ne c on ta nd o fin o a se i e p oi ri la ss a- te vi . E sp ira te p rim a di ri pe te re l’ es er ci zi o. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 Qu es to e se rc iz io p uò e ss er e fa tto s ta nd o se du te o da s dr ai at e. E sp ira te ; c on tra et e i m us co li pe lv ic i. Si tra tta d i u n m ov im en to s im ile a lla c on tra zi on e de i m us co li pe lv ic i ( co m e qu an do s i c er ca d i t ra tte ne re le u rin e) . M an te ne te la c on tra zi on e co nt an do fi no a 6, p oi ri la ss at ev i. Es pi ra te p rim a di o gn i e se rc iz io e rip et et el o 5 vo lte . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 Sd ra ia te vi e te ne te il g in oc ch io d es tro p ie ga to e il pi ed e de st ro s ul le tto , m an te ne nd o di rit ta la g am ba si ni st ra . F at e sc iv ol ar e il ta llo ne d el la v os tra g am ba si ni st ra s ul le tto , a llu ng an do vi il p iù p os si bi le , e p oi fa te s ci vo la re t ut ta l a ga m ba s ul l et to . In q ue st o es er ci zi o de vo no la vo ra re s ol o i m us co li de lla p ar te ce nt ra le d el c or po . R ip et et e l’e se rc iz io c on l’ al tra ga m ba e d es eg ui te lo 4 v ol te c on c ia sc un a ga m ba . Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O F ig ur a A “I l b am b in o è tr op p o p ic co lo p er p ro va re “I l b am b in o è tr op p o p ic co lo p er p ro va re se nt im en ti ne i m ie i c on fr on ti. T ut to c iò c he g li se nt im en ti ne i m ie i c on fr on ti. T ut to c iò c he g li se rv e è es se re n ut rit o e p ul ito .” se rv e è es se re n ut rit o e p ul ito .” Se du ta 2 .2 – L ’A RR IV O DE L BA M BI NO Se du ta 2 .2 – L ’A RR IV O DE L BA M BI NO “P en sa re P os iti vo ” pe r l a tu a re la zi on e co n il ba m bi no F ig ur a B “È fa tic os o in te ra gi re q uo tid ia na m en te “È fa tic os o in te ra gi re q uo tid ia na m en te co n il b am b in o. ” co n il b am b in o. ” F ig ur a C “Q ue st a si tu az io ne s i r ifl et te n eg at iv am en te s ul la “Q ue st a si tu az io ne s i r ifl et te n eg at iv am en te s ul la m ia s al ut e e su q ue lla d el b am b in o. ” m ia s al ut e e su q ue lla d el b am b in o. ” F ig ur a D “I l m io b am b in o ris p on d e ai m ie i s en tim en ti “I l m io b am b in o ris p on d e ai m ie i s en tim en ti q ua nd o in te ra gi sc o co n lu i. È u na b el la q ua nd o in te ra gi sc o co n lu i. È u na b el la se ns az io ne p er m e. ” se ns az io ne p er m e. ” F ig ur a E “S in to ni zz ar e le r ec ip ro ch e re az io ni “S in to ni zz ar e le r ec ip ro ch e re az io ni tr a m am m a e b am b in o” . tr a m am m a e b am b in o” . F ig ur a F “P er s ta re b en e in si em e è im p or ta nt e fa rs i a iu ta re , “P er s ta re b en e in si em e è im p or ta nt e fa rs i a iu ta re , q ue st o at te gg ia m en to in flu en za p os iti va m en te la q ue st o at te gg ia m en to in flu en za p os iti va m en te la m ia s al ut e e q ue lla d el b am b in o. ” m ia s al ut e e q ue lla d el b am b in o. ” 15 1 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ES ER CI ZI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 Sd ra ia te vi s ul l et to d i sc hi en a co n le g in oc ch ia pi eg at e. R es pi ra te le nt am en te , s te nd et e le g am be , pi eg at e e al lu ng at e le d ita d ei p ie di . F at e ru ot ar e i pi ed i i n en tra m be le d ire zi on i. Or a pi eg at e nu ov a- m en te le g in oc ch ia e ti ra te in d en tro la p an ci a co sì da p re m er e la s ch ie na c on tro i l le tto . M an te ne te qu es ta p os iz io ne c on ta nd o fin o a se i e p oi ri la ss a- te vi . E sp ira te p rim a di ri pe te re l’ es er ci zi o. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 Qu es to e se rc iz io p uò e ss er e fa tto s ta nd o se du te o da s dr ai at e. E sp ira te ; c on tra et e i m us co li pe lv ic i. Si tra tta d i u n m ov im en to s im ile a lla c on tra zi on e de i m us co li pe lv ic i ( co m e qu an do s i c er ca d i t ra tte ne re le u rin e) . M an te ne te la c on tra zi on e co nt an do fi no a 6, p oi ri la ss at ev i. Es pi ra te p rim a di o gn i e se rc iz io e rip et et el o 5 vo lte . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 Sd ra ia te vi e te ne te il g in oc ch io d es tro p ie ga to e il pi ed e de st ro s ul le tto , m an te ne nd o di rit ta la g am ba si ni st ra . F at e sc iv ol ar e il ta llo ne d el la v os tra g am ba si ni st ra s ul le tto , a llu ng an do vi il p iù p os si bi le , e p oi fa te s ci vo la re t ut ta l a ga m ba s ul l et to . In q ue st o es er ci zi o de vo no la vo ra re s ol o i m us co li de lla p ar te ce nt ra le d el c or po . R ip et et e l’e se rc iz io c on l’ al tra ga m ba e d es eg ui te lo 4 v ol te c on c ia sc un a ga m ba . 15 3 Re la zi on e co n il ba m bi no . Re la zi on e co n il ba m bi no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. TI PO D I A TT IV IT À FR EQ UE NZ A SU GG ER IT A M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 M as sa gg ia re d el ic at am en te il b am b in o, a lm en o un a vo lta al g io rn o, p ro d uc en d o su on i / go rg he gg i o d ic en d og li p ar ol e am or ev ol i ( si p uò s ce gl ie re an ch e un ’a ltr a at tiv ità ). E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 P ar la re o c an ta re a l b am b in o d ur an te il g io rn o (s i p uò sc eg lie re a nc he u n’ al tr a at tiv ità ). A sc ol ta re i su on i e os se rv ar e i g es ti d el b am b in o, e p ro va re a r ifa rli . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 G io ca re c on il b am b in o d ur an te il g io rn o, p er e se m p io m os tr an d og li og ge tt i c he si t ro va no in c as a o co se co lo ra te o c he e m et to no u n su on o (s i p uò s ce gl ie re a nc he un ’a ltr a at tiv ità d i g io co ). Il b am b in o d ev e es se re ab b as ta nz a vi ci no a q ue st i og ge tt i d a p ot er a llu ng ar e la m an o e p re nd er li. C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O F ig ur a A “I l m io b am b in o p uò a m m al ar si s e ci s on o tr op p e “I l m io b am b in o p uò a m m al ar si s e ci s on o tr op p e p er so ne c he g li gi ra no in to rn o. ” p er so ne c he g li gi ra no in to rn o. ” Se du ta 2 .3 – L ’A RR IV O DE L BA M BI NO Se du ta 2 .3 – L ’A RR IV O DE L BA M BI NO “P en sa re P os iti vo ” pe r i l t uo ra pp or to c on le p er so ne c he ti c irc on da no Fig ur a B “M ad re e b am b in o d iv en ta no s oc ia lm en te is ol at i “M ad re e b am b in o d iv en ta no s oc ia lm en te is ol at i p er ch è la m am m a no n rie sc e a st ar e b en e p er ch è la m am m a no n rie sc e a st ar e b en e co n gl i a ltr i.” co n gl i a ltr i.” F ig ur a C “L a m ad re p er d e il su p p or to s oc ia le e il b am b in o “L a m ad re p er d e il su p p or to s oc ia le e il b am b in o p er d e la p os si b ili tà d i i nt er az io ne s oc ia le .” p er d e la p os si b ili tà d i i nt er az io ne s oc ia le .” F ig ur a D “C hi un q ue p uò e ss er e p iù fe lic e se h a p er so ne “C hi un q ue p uò e ss er e p iù fe lic e se h a p er so ne in to rn o ch e lo s os te ng on o” . in to rn o ch e lo s os te ng on o” . F ig ur a E “N el la c ur a d el b am b in o l’a iu to d i a ltr e p er so ne “N el la c ur a d el b am b in o l’a iu to d i a ltr e p er so ne p uò r id ur re il m io c ar ic o. ” p uò r id ur re il m io c ar ic o. ” F ig ur a F “L ’a iu to d i q ua lc un o in fa m ig lia fa vo ris ce il m io “L ’a iu to d i q ua lc un o in fa m ig lia fa vo ris ce il m io b en es se re , l a p os si b ili tà d i g es tir e al m eg lio la b en es se re , l a p os si b ili tà d i g es tir e al m eg lio la cu ra d el b am b in o e d i a ffr on ta re le a ltr e es ig en ze cu ra d el b am b in o e d i a ffr on ta re le a ltr e es ig en ze d i v ita q uo tid ia na .” d i v ita q uo tid ia na .” 15 5 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ES ER CI ZI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 Sd ra ia te vi s ul l et to d i sc hi en a co n le g in oc ch ia pi eg at e. R es pi ra te le nt am en te , s te nd et e le g am be , pi eg at e e al lu ng at e le d ita d ei p ie di . F at e ru ot ar e i pi ed i i n en tra m be le d ire zi on i. Or a pi eg at e nu ov a- m en te le g in oc ch ia e ti ra te in d en tro la p an ci a co sì da p re m er e la s ch ie na c on tro i l le tto . M an te ne te qu es ta p os iz io ne c on ta nd o fin o a se i e p oi ri la ss a- te vi . E sp ira te p rim a di ri pe te re l’ es er ci zi o. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 Qu es to e se rc iz io p uò e ss er e fa tto s ta nd o se du te o da s dr ai at e. E sp ira te ; c on tra et e i m us co li pe lv ic i. Si tra tta d i u n m ov im en to s im ile a lla c on tra zi on e de i m us co li pe lv ic i ( co m e qu an do s i c er ca d i t ra tte ne re le u rin e) . M an te ne te la c on tra zi on e co nt an do fi no a 6, p oi ri la ss at ev i. Es pi ra te p rim a di o gn i e se rc iz io e rip et et el o 5 vo lte . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 Sd ra ia te vi e te ne te il g in oc ch io d es tro p ie ga to e il pi ed e de st ro s ul le tto , m an te ne nd o di rit ta la g am ba si ni st ra . F at e sc iv ol ar e il ta llo ne d el la v os tra g am ba si ni st ra s ul le tto , a llu ng an do vi il p iù p os si bi le , e p oi fa te s ci vo la re t ut ta l a ga m ba s ul l et to . In q ue st o es er ci zi o de vo no la vo ra re s ol o i m us co li de lla p ar te ce nt ra le d el c or po . R ip et et e l’e se rc iz io c on l’ al tra ga m ba e d es eg ui te lo 4 v ol te c on c ia sc un a ga m ba . 15 7 Re la zi on e co n il ba m bi no . Re la zi on e co n il ba m bi no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. TI PO D I A TT IV IT À FR EQ UE NZ A SU GG ER IT A M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 M as sa gg ia re d el ic at am en te il b am b in o, a lm en o un a vo lta al g io rn o, p ro d uc en d o su on i / go rg he gg i o d ic en d og li p ar ol e am or ev ol i ( si p uò s ce gl ie re an ch e un ’a ltr a at tiv ità ). E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 P ar la re o c an ta re a l b am b in o d ur an te il g io rn o (s i p uò sc eg lie re a nc he u n’ al tr a at tiv ità ). A sc ol ta re i su on i e os se rv ar e i g es ti d el b am b in o, e p ro va re a r ifa rli . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 G io ca re c on il b am b in o d ur an te il g io rn o, p er e se m p io m os tr an d og li og ge tt i c he si t ro va no in c as a o co se co lo ra te o c he e m et to no u n su on o (s i p uò s ce gl ie re a nc he un ’a ltr a at tiv ità d i g io co ). Il b am b in o d ev e es se re ab b as ta nz a vi ci no a q ue st i og ge tt i d a p ot er a llu ng ar e la m an o e p re nd er li. C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O F ig ur a A “N on h o p ro p rio t em p o p er p re nd er m i c ur a “N on h o p ro p rio t em p o p er p re nd er m i c ur a d el la m ia s al ut e, p oi ch è m i o cc up o se m p re d el la m ia s al ut e, p oi ch è m i o cc up o se m p re d el m io b am b in o. ” d el m io b am b in o. ” Se du ta 3 .1 – P ER IO DO D AL S EC ON DO A L QU AR TO M ES E Se du ta 3 .1 – P ER IO DO D AL S EC ON DO A L QU AR TO M ES E “P en sa re P os iti vo ” pe r l a tu a sa lu te F ig ur a B “S e rit ag lio p iù t em p o p er m e, “S e rit ag lio p iù t em p o p er m e, la g en te p ot re b b e cr ed er e ch e p en so p iù la g en te p ot re b b e cr ed er e ch e p en so p iù a m e st es sa c he a l m io b am b in o. ” a m e st es sa c he a l m io b am b in o. ” F ig ur a C “U n m al es se re t ra sc ur at o p eg gi or a, “U n m al es se re t ra sc ur at o p eg gi or a, se n on c i s i p re nd e cu ra d el la p ro p ria s al ut e. ” se n on c i s i p re nd e cu ra d el la p ro p ria s al ut e. ” F ig ur a D “S e og ni g io rn o d ed ic o d el t em p o - an ch e “S e og ni g io rn o d ed ic o d el t em p o - an ch e m in im o - al m io b en es se re , s ar ò ab b as ta nz a in m in im o - al m io b en es se re , s ar ò ab b as ta nz a in fo rz e p er p re nd er m i c ur a d el m io b am b in o. ” fo rz e p er p re nd er m i c ur a d el m io b am b in o. ” F ig ur a E “P ot re i o rg an iz za rm i i n m od o d a av er e an ch e il “P ot re i o rg an iz za rm i i n m od o d a av er e an ch e il te m p o p er fa re a tt iv ità r ila ss an ti o ch e m i f an no te m p o p er fa re a tt iv ità r ila ss an ti o ch e m i f an no st ar e b en e em ot iv am en te .” st ar e b en e em ot iv am en te .” F ig ur a F “U na s al ut e ed u n um or e m ig lio ri so st en go no la “U na s al ut e ed u n um or e m ig lio ri so st en go no la ca p ac ità d i o cc up ar si d el la c ur a d el b am b in o e ca p ac ità d i o cc up ar si d el la c ur a d el b am b in o e d eg li al tr i i m p eg ni d el la v ita q uo tid ia na .” d eg li al tr i i m p eg ni d el la v ita q uo tid ia na .” 15 9 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ES ER CI ZI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 Sd ra ia te vi s ul l et to d i sc hi en a co n le g in oc ch ia pi eg at e. R es pi ra te le nt am en te , s te nd et e le g am be , pi eg at e e al lu ng at e le d ita d ei p ie di . F at e ru ot ar e i pi ed i i n en tra m be le d ire zi on i. Or a pi eg at e nu ov a- m en te le g in oc ch ia e ti ra te in d en tro la p an ci a co sì da p re m er e la s ch ie na c on tro i l le tto . M an te ne te qu es ta p os iz io ne c on ta nd o fin o a se i e p oi ri la ss a- te vi . E sp ira te p rim a di ri pe te re l’ es er ci zi o. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 Qu es to e se rc iz io p uò e ss er e fa tto s ta nd o se du te o da s dr ai at e. E sp ira te ; c on tra et e i m us co li pe lv ic i. Si tra tta d i u n m ov im en to s im ile a lla c on tra zi on e de i m us co li pe lv ic i ( co m e qu an do s i c er ca d i t ra tte ne re le u rin e) . M an te ne te la c on tra zi on e co nt an do fi no a 6, p oi ri la ss at ev i. Es pi ra te p rim a di o gn i e se rc iz io e rip et et el o 5 vo lte . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 Sd ra ia te vi e te ne te il g in oc ch io d es tro p ie ga to e il pi ed e de st ro s ul le tto , m an te ne nd o di rit ta la g am ba si ni st ra . F at e sc iv ol ar e il ta llo ne d el la v os tra g am ba si ni st ra s ul le tto , a llu ng an do vi il p iù p os si bi le , e p oi fa te s ci vo la re t ut ta l a ga m ba s ul l et to . In q ue st o es er ci zi o de vo no la vo ra re s ol o i m us co li de lla p ar te ce nt ra le d el c or po . R ip et et e l’e se rc iz io c on l’ al tra ga m ba e d es eg ui te lo 4 v ol te c on c ia sc un a ga m ba . 16 1 Re la zi on e co n il ba m bi no . Re la zi on e co n il ba m bi no . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. TI PO D I A TT IV IT À FR EQ UE NZ A SU GG ER IT A M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 M as sa gg ia re d el ic at am en te il b am b in o, a lm en o un a vo lta a l g io rn o, p ro d uc en d o su on i / g or gh eg gi o d ic en d og li p ar ol e am or ev ol i ( si p uò sc eg lie re a nc he u n’ al tr a at tiv ità ). E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 P ar la re o c an ta re a l b am b in o d ur an te il gi or no (s i p uò s ce gl ie re a nc he un ’a ltr a at tiv ità ). A sc ol ta re i su on i e os se rv ar e i g es ti d el b am b in o, e p ro va re a r ifa rli . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 G io ca re c on il b am b in o d ur an te il gi or no , p er e se m p io m os tr an d og li og ge tt i c he s i t ro va no in c as a o co se co lo ra te o c he e m et to no u n su on o (s i p uò s ce gl ie re a nc he u n’ al tr a at tiv ità d i g io co ). Il b am b in o d ev e es se re ab b as ta nz a vi ci no a q ue st i o gg et ti d a p ot er a llu ng ar e la m an o e p re nd er li. C oi nv ol ge re il p ad re ne lla c ur a d el b am b in o Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ST AT O D’ AN IM O M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 M i è s uc ce ss o d i a ve re p en si er i c he h an no d is tu rb at o il m io s on no ie ri no tt e. H o ce rc at o d i s os tit ui re i p en si er i n eg at iv i c on a ltr i p os iti vi . H o ce rc at o d i u sa re q ua lc he c on si gl io c he a ve vo r ic ev ut o p er c er ca re d i d or m ire m eg lio . C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O F ig ur a A “U n b am b in o si gn ifi ca s ol o im p eg no “U n b am b in o si gn ifi ca s ol o im p eg no e ne ss un o sv ag o. ” e ne ss un o sv ag o. ” Se du ta 3 .2 – P ER IO DO D AL S EC ON DO A L QU AR TO M ES E Se du ta 3 .2 – P ER IO DO D AL S EC ON DO A L QU AR TO M ES E “P en sa re P os iti vo ” pe r l a tu a re la zi on e co n il ba m bi no F ig ur a B “N on h o m ai t em p o p er fa re “N on h o m ai t em p o p er fa re q ua lc os a d i p ia ce vo le in si em e. ” q ua lc os a d i p ia ce vo le in si em e. ” F ig ur a C “L a re la zi on e m ad re -b am b in o p uò r is en tir ne .” “L a re la zi on e m ad re -b am b in o p uò r is en tir ne .” F ig ur a D “P os so p ro va re a g od er m i “P os so p ro va re a g od er m i la c om p ag ni a d el m io b am b in o. ” la c om p ag ni a d el m io b am b in o. ” F ig ur a E “S ta re in si em e p uò e ss er e p ia ce vo le p er la m ad re “S ta re in si em e p uò e ss er e p ia ce vo le p er la m ad re e un ’e sp er ie nz a d iv er te nt e an ch e p er il b am b in o! ” e un ’e sp er ie nz a d iv er te nt e an ch e p er il b am b in o! ” F ig ur a F “P iù è a lle gr a la m ad re , p iù è s od d is fa tt o “P iù è a lle gr a la m ad re , p iù è s od d is fa tt o il b am b in o. ” il b am b in o. ” 16 3 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ES ER CI ZI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 Sd ra ia te vi s ul l et to d i sc hi en a co n le g in oc ch ia pi eg at e. R es pi ra te le nt am en te , s te nd et e le g am be , pi eg at e e al lu ng at e le d ita d ei p ie di . F at e ru ot ar e i pi ed i i n en tra m be le d ire zi on i. Or a pi eg at e nu ov a- m en te le g in oc ch ia e ti ra te in d en tro la p an ci a co sì da p re m er e la s ch ie na c on tro i l le tto . M an te ne te qu es ta p os iz io ne c on ta nd o fin o a se i e p oi ri la ss a- te vi . E sp ira te p rim a di ri pe te re l’ es er ci zi o. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 Qu es to e se rc iz io p uò e ss er e fa tto s ta nd o se du te o da s dr ai at e. E sp ira te ; c on tra et e i m us co li pe lv ic i. Si tra tta d i u n m ov im en to s im ile a lla c on tra zi on e de i m us co li pe lv ic i ( co m e qu an do s i c er ca d i t ra tte ne re le u rin e) . M an te ne te la c on tra zi on e co nt an do fi no a 6, p oi ri la ss at ev i. Es pi ra te p rim a di o gn i e se rc iz io e rip et et el o 5 vo lte . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 Sd ra ia te vi e te ne te il g in oc ch io d es tro p ie ga to e il pi ed e de st ro s ul le tto , m an te ne nd o di rit ta la g am ba si ni st ra . F at e sc iv ol ar e il ta llo ne d el la v os tra g am ba si ni st ra s ul le tto , a llu ng an do vi il p iù p os si bi le , e p oi fa te s ci vo la re t ut ta l a ga m ba s ul l et to . In q ue st o es er ci zi o de vo no la vo ra re s ol o i m us co li de lla p ar te ce nt ra le d el c or po . R ip et et e l’e se rc iz io c on l’ al tra ga m ba e d es eg ui te lo 4 v ol te c on c ia sc un a ga m ba . 16 5 Re la zi on e co n il ba m bi no . Re la zi on e co n il ba m bi no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. TI PO D I A TT IV IT À FR EQ UE NZ A SU GG ER IT A M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 G io ca re c on il b am b in o, us an d o m at er ia li ap p ro p ria ti al la s ua e tà . I l b am b in o d ev e es se re a b b as ta nz a vi ci no ag li og ge tt i p ro p os ti d a p ot er al lu ng ar e la m an o e p re nd er li. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 P ar la re o c an ta re a l b am b in o d ur an te la g io rn at a. E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 M as sa gg ia re d el ic at am en te il b am b in o o sc eg lie re u n’ al tr a at tiv ità p ia ce vo le d ur an te la gi or na ta . C oi nv ol ge re il p ad re ne lla c ur a d el b am b in o Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ST AT O D’ AN IM O M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 M i è s uc ce ss o d i a ve re p en si er i c he h an no d is tu rb at o il m io s on no ie ri no tt e. H o ce rc at o d i s os tit ui re i p en si er i n eg at iv i c on a ltr i p os iti vi . H o ce rc at o d i u sa re q ua lc he c on si gl io c he a ve vo r ic ev ut o p er c er ca re d i d or m ire m eg lio . C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O F ig ur a A “N on m e la s en to d i p ar la re d ei m ie i p ro b le m i “N on m e la s en to d i p ar la re d ei m ie i p ro b le m i d i s al ut e co n i m ie i f am ili ar i o c on il m ed ic o. ” d i s al ut e co n i m ie i f am ili ar i o c on il m ed ic o. ” Se du ta 3 .3 – P ER IO DO D AL S EC ON DO A L QU AR TO M ES E Se du ta 3 .3 – P ER IO DO D AL S EC ON DO A L QU AR TO M ES E “P en sa re P os iti vo ” pe r i l t uo ra pp or to c on le p er so ne c he ti c irc on da no Fig ur a B “P re fe ris co n on p ar la re d el m io m al es se re “P re fe ris co n on p ar la re d el m io m al es se re co n ne ss un o. ” co n ne ss un o. ” F ig ur a C “U na s itu az io ne d i m al es se re , s e p ro lu ng at a e “U na s itu az io ne d i m al es se re , s e p ro lu ng at a e so tt ov al ut at a, p uò d iv en ta re u n p ro b le m a se rio .” so tt ov al ut at a, p uò d iv en ta re u n p ro b le m a se rio .” F ig ur a D “S e so no p re oc cu p at a p er la m ia s al ut e oc co rr e “S e so no p re oc cu p at a p er la m ia s al ut e oc co rr e p ar la rn e co n q ua lc un o, a ltr im en ti la s itu az io ne p ar la rn e co n q ua lc un o, a ltr im en ti la s itu az io ne p ot re b b e d iv en ta re s er ia e d e ss er e un p ro b le m a p ot re b b e d iv en ta re s er ia e d e ss er e un p ro b le m a p er t ut ti in fa m ig lia .” p er t ut ti in fa m ig lia .” F ig ur a E “È u til e d is cu te re d ei m ie i p ro b le m i d i s al ut e “È u til e d is cu te re d ei m ie i p ro b le m i d i s al ut e co n al tr e p er so ne : p os so no d ar m i q ua lc he b uo n co n al tr e p er so ne : p os so no d ar m i q ua lc he b uo n co ns ig lio .” co ns ig lio .” F ig ur a F “S e un a m al at tia fi si ca o u n m al es se re p si ch ic o “S e un a m al at tia fi si ca o u n m al es se re p si ch ic o ve ng on o cu ra ti in t em p o, la m ad re e il b am b in o ve ng on o cu ra ti in t em p o, la m ad re e il b am b in o st an no d i n uo vo b en e. ” st an no d i n uo vo b en e. ” 16 7 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ES ER CI ZI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 Sd ra ia te vi s ul l et to d i sc hi en a co n le g in oc ch ia pi eg at e. R es pi ra te le nt am en te , s te nd et e le g am be , pi eg at e e al lu ng at e le d ita d ei p ie di . F at e ru ot ar e i pi ed i i n en tra m be le d ire zi on i. Or a pi eg at e nu ov a- m en te le g in oc ch ia e ti ra te in d en tro la p an ci a co sì da p re m er e la s ch ie na c on tro i l le tto . M an te ne te qu es ta p os iz io ne c on ta nd o fin o a se i e p oi ri la ss a- te vi . E sp ira te p rim a di ri pe te re l’ es er ci zi o. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 Qu es to e se rc iz io p uò e ss er e fa tto s ta nd o se du te o da s dr ai at e. E sp ira te ; c on tra et e i m us co li pe lv ic i. Si tra tta d i u n m ov im en to s im ile a lla c on tra zi on e de i m us co li pe lv ic i ( co m e qu an do s i c er ca d i t ra tte ne re le u rin e) . M an te ne te la c on tra zi on e co nt an do fi no a 6, p oi ri la ss at ev i. Es pi ra te p rim a di o gn i e se rc iz io e rip et et el o 5 vo lte . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 Sd ra ia te vi e te ne te il g in oc ch io d es tro p ie ga to e il pi ed e de st ro s ul le tto , m an te ne nd o di rit ta la g am ba si ni st ra . F at e sc iv ol ar e il ta llo ne d el la v os tra g am ba si ni st ra s ul le tto , a llu ng an do vi il p iù p os si bi le , e p oi fa te s ci vo la re t ut ta l a ga m ba s ul l et to . In q ue st o es er ci zi o de vo no la vo ra re s ol o i m us co li de lla p ar te ce nt ra le d el c or po . R ip et et e l’e se rc iz io c on l’ al tra ga m ba e d es eg ui te lo 4 v ol te c on c ia sc un a ga m ba . 16 9 Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ST AT O D’ AN IM O M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 M i è s uc ce ss o d i a ve re p en si er i c he h an no d is tu rb at o il m io s on no ie ri no tt e. H o ce rc at o d i s os tit ui re i p en si er i n eg at iv i c on a ltr i p os iti vi . H o ce rc at o d i u sa re q ua lc he c on si gl io c he a ve vo r ic ev ut o p er c er ca re d i d or m ire m eg lio . Re la zi on e co n il ba m bi no . Re la zi on e co n il ba m bi no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. TI PO D I A TT IV IT À FR EQ UE NZ A SU GG ER IT A M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 G io ca re c on il b am b in o, us an d o m at er ia li ap p ro p ria ti al la s ua e tà . I l b am b in o d ev e es se re a b b as ta nz a vi ci no ag li og ge tt i p ro p os ti d a p ot er al lu ng ar e la m an o e p re nd er li. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 P ar la re o c an ta re a l b am b in o d ur an te la g io rn at a. E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 M as sa gg ia re d el ic at am en te il b am b in o o sc eg lie re u n’ al tr a at tiv ità p ia ce vo le d ur an te la gi or na ta . C oi nv ol ge re il p ad re ne lla c ur a d el b am b in o C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O F ig ur a A “I o e il m io b am b in o no n st ia m o b en e “I o e il m io b am b in o no n st ia m o b en e p er ch é q ua lc un o ci v uo le m al e. ” p er ch é q ua lc un o ci v uo le m al e. ” Se du ta 4 .1 D AL Q UI NT O AL S ET TI M O M ES E Se du ta 4 .1 D AL Q UI NT O AL S ET TI M O M ES E “P en sa re P os iti vo ” pe r l a tu a sa lu te F ig ur a B “P er t en er e a b ad a p en si er i d is tu rb an ti d ev o “P er t en er e a b ad a p en si er i d is tu rb an ti d ev o co nt in ua m en te r ip et er e d el le a zi on i.” co nt in ua m en te r ip et er e d el le a zi on i.” F ig ur a C “A ffi d ar si a p er so ne p ro fe ss io na lm en te “A ffi d ar si a p er so ne p ro fe ss io na lm en te in co m p et en ti ca us a ul te rio ri st re ss , t en si on e e in co m p et en ti ca us a ul te rio ri st re ss , t en si on e e sp re co d i r is or se e co no m ic he d el la fa m ig lia ” sp re co d i r is or se e co no m ic he d el la fa m ig lia ” F ig ur a D “P os so fa re d iv er se c os e “P os so fa re d iv er se c os e p er m ig lio ra re la m ia s al ut e. ” p er m ig lio ra re la m ia s al ut e. ” F ig ur a E “C er ca re c ur e ef fic ac i. N on a ffi d ar si “C er ca re c ur e ef fic ac i. N on a ffi d ar si a rim ed i p op ol ar i o a lte rn at iv i.” a rim ed i p op ol ar i o a lte rn at iv i.” F ig ur a F “L e cu re m ed ic he “L e cu re m ed ic he d an no b en efi ci d oc um en ta ti. ” d an no b en efi ci d oc um en ta ti. ” 17 1 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ES ER CI ZI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 Sd ra ia te vi s ul l et to d i sc hi en a co n le g in oc ch ia pi eg at e. R es pi ra te le nt am en te , s te nd et e le g am be , pi eg at e e al lu ng at e le d ita d ei p ie di . F at e ru ot ar e i pi ed i i n en tra m be le d ire zi on i. Or a pi eg at e nu ov a- m en te le g in oc ch ia e ti ra te in d en tro la p an ci a co sì da p re m er e la s ch ie na c on tro i l le tto . M an te ne te qu es ta p os iz io ne c on ta nd o fin o a se i e p oi ri la ss a- te vi . E sp ira te p rim a di ri pe te re l’ es er ci zi o. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 Qu es to e se rc iz io p uò e ss er e fa tto s ta nd o se du te o da s dr ai at e. E sp ira te ; c on tra et e i m us co li pe lv ic i. Si tra tta d i u n m ov im en to s im ile a lla c on tra zi on e de i m us co li pe lv ic i ( co m e qu an do s i c er ca d i t ra tte ne re le u rin e) . M an te ne te la c on tra zi on e co nt an do fi no a 6, p oi ri la ss at ev i. Es pi ra te p rim a di o gn i e se rc iz io e rip et et el o 5 vo lte . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 Sd ra ia te vi e te ne te il g in oc ch io d es tro p ie ga to e il pi ed e de st ro s ul le tto , m an te ne nd o di rit ta la g am ba si ni st ra . F at e sc iv ol ar e il ta llo ne d el la v os tra g am ba si ni st ra s ul le tto , a llu ng an do vi il p iù p os si bi le , e p oi fa te s ci vo la re t ut ta l a ga m ba s ul l et to . In q ue st o es er ci zi o de vo no la vo ra re s ol o i m us co li de lla p ar te ce nt ra le d el c or po . R ip et et e l’e se rc iz io c on l’ al tra ga m ba e d es eg ui te lo 4 v ol te c on c ia sc un a ga m ba . 17 3 Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ST AT O D’ AN IM O M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 M i è s uc ce ss o d i a ve re p en si er i c he h an no d is tu rb at o il m io s on no ie ri no tt e. H o ce rc at o d i s os tit ui re i p en si er i n eg at iv i c on a ltr i p os iti vi . H o ce rc at o d i u sa re q ua lc he c on si gl io c he a ve vo r ic ev ut o p er c er ca re d i d or m ire m eg lio . Re la zi on e co n il ba m bi no . Re la zi on e co n il ba m bi no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. TI PO D I A TT IV IT À FR EQ UE NZ A SU GG ER IT A M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 G io ca re c on il b am b in o, us an d o m at er ia li ap p ro p ria ti al la s ua e tà . I l b am b in o d ev e es se re a b b as ta nz a vi ci no ag li og ge tt i p ro p os ti d a p ot er al lu ng ar e la m an o e p re nd er li. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 P ar la re o c an ta re a l b am b in o d ur an te la g io rn at a. E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 M as sa gg ia re d el ic at am en te il b am b in o o sc eg lie re u n’ al tr a at tiv ità p ia ce vo le d ur an te la gi or na ta . C oi nv ol ge re il p ad re ne lla c ur a d el b am b in o C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O F ig ur a A “I l m io b am b in o st a se m p re m al e, “I l m io b am b in o st a se m p re m al e, p er ch é no n so no u na b uo na m ad re .” p er ch é no n so no u na b uo na m ad re .” Se du ta 4 .2 D AL Q UI NT O AL S ET TI M O M ES E Se du ta 4 .2 D AL Q UI NT O AL S ET TI M O M ES E “P en sa re P os iti vo ” pe r l a tu a re la zi on e co n il ba m bi no F ig ur a B “Q ua lu nq ue c os a io fa cc ia , n on s er ve “Q ua lu nq ue c os a io fa cc ia , n on s er ve e an d rà m al e p er ch é so no in ut ile .” e an d rà m al e p er ch é so no in ut ile .” F ig ur a C “M ad re e fi gl io im p rig io na ti in u n ci cl o rip et iti vo “M ad re e fi gl io im p rig io na ti in u n ci cl o rip et iti vo tr a m al at tia e im p ot en za .” tr a m al at tia e im p ot en za .” F ig ur a D “I b am b in i o gn i t an to s i a m m al an o, m a rie sc o “I b am b in i o gn i t an to s i a m m al an o, m a rie sc o a fa re q ua lc os a p er p ro te gg er e m io fi gl io .” a fa re q ua lc os a p er p ro te gg er e m io fi gl io .” F ig ur a E “I nt er ve ni re a i p rim i s in to m i, rid ur rà le p ro b ab ili tà “I nt er ve ni re a i p rim i s in to m i, rid ur rà le p ro b ab ili tà ch e il m io b am b in o si a m m al i.” ch e il m io b am b in o si a m m al i.” F ig ur a F “I nt er ru zi on e d el c ic lo m al at tia -i m p ot en za “I nt er ru zi on e d el c ic lo m al at tia -i m p ot en za ne lla r el az io ne m ad re -b am b in o. ” ne lla r el az io ne m ad re -b am b in o. ” 17 5 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ES ER CI ZI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 Sd ra ia te vi s ul l et to d i sc hi en a co n le g in oc ch ia pi eg at e. R es pi ra te le nt am en te , s te nd et e le g am be , pi eg at e e al lu ng at e le d ita d ei p ie di . F at e ru ot ar e i pi ed i i n en tra m be le d ire zi on i. Or a pi eg at e nu ov a- m en te le g in oc ch ia e ti ra te in d en tro la p an ci a co sì da p re m er e la s ch ie na c on tro i l le tto . M an te ne te qu es ta p os iz io ne c on ta nd o fin o a se i e p oi ri la ss a- te vi . E sp ira te p rim a di ri pe te re l’ es er ci zi o. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 Qu es to e se rc iz io p uò e ss er e fa tto s ta nd o se du te o da s dr ai at e. E sp ira te ; c on tra et e i m us co li pe lv ic i. Si tra tta d i u n m ov im en to s im ile a lla c on tra zi on e de i m us co li pe lv ic i ( co m e qu an do s i c er ca d i t ra tte ne re le u rin e) . M an te ne te la c on tra zi on e co nt an do fi no a 6, p oi ri la ss at ev i. Es pi ra te p rim a di o gn i e se rc iz io e rip et et el o 5 vo lte . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 Sd ra ia te vi e te ne te il g in oc ch io d es tro p ie ga to e il pi ed e de st ro s ul le tto , m an te ne nd o di rit ta la g am ba si ni st ra . F at e sc iv ol ar e il ta llo ne d el la v os tra g am ba si ni st ra s ul le tto , a llu ng an do vi il p iù p os si bi le , e p oi fa te s ci vo la re t ut ta l a ga m ba s ul l et to . In q ue st o es er ci zi o de vo no la vo ra re s ol o i m us co li de lla p ar te ce nt ra le d el c or po . R ip et et e l’e se rc iz io c on l’ al tra ga m ba e d es eg ui te lo 4 v ol te c on c ia sc un a ga m ba . 17 7 Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ST AT O D’ AN IM O M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 M i è s uc ce ss o d i a ve re p en si er i c he h an no d is tu rb at o il m io s on no ie ri no tt e. H o ce rc at o d i s os tit ui re i p en si er i n eg at iv i c on a ltr i p os iti vi . H o ce rc at o d i u sa re q ua lc he c on si gl io c he a ve vo r ic ev ut o p er c er ca re d i d or m ire m eg lio . Re la zi on e co n il ba m bi no . Re la zi on e co n il ba m bi no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. TI PO D I A TT IV IT À FR EQ UE NZ A SU GG ER IT A M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 G io ca re c on il b am b in o, us an d o m at er ia li ap p ro p ria ti al la s ua e tà . I l b am b in o d ev e es se re a b b as ta nz a vi ci no ag li og ge tt i p ro p os ti d a p ot er al lu ng ar e la m an o e p re nd er li. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 P ar la re o c an ta re a l b am b in o d ur an te la g io rn at a. E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 M as sa gg ia re d el ic at am en te il b am b in o o sc eg lie re u n’ al tr a at tiv ità p ia ce vo le d ur an te la gi or na ta . C oi nv ol ge re il p ad re ne lla c ur a d el b am b in o C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Se du ta 4 .3 D AL Q UI NT O AL S ET TI M O M ES E Se du ta 4 .3 D AL Q UI NT O AL S ET TI M O M ES E “P en sa re P os iti vo ” pe r i l t uo ra pp or to c on le p er so ne c he ti c irc on da no F ig ur a A “S e es co d i c as a la g en te “S e es co d i c as a la g en te si m et te rà a s p et te go la re .” si m et te rà a s p et te go la re .” F ig ur a B “N on m i m uo ve rò d a ca sa m ia “N on m i m uo ve rò d a ca sa m ia p er n es su na r ag io ne .” p er n es su na r ag io ne .” F ig ur a C “D el eg ar e d el t ut to a gl i a ltr i l a ge st io ne “D el eg ar e d el t ut to a gl i a ltr i l a ge st io ne d el le d iffi co ltà c on il b am b in o p uò a ve re d el le d iffi co ltà c on il b am b in o p uò a ve re co ns eg ue nz e ne ga tiv e p er e nt ra m b i.” co ns eg ue nz e ne ga tiv e p er e nt ra m b i.” F ig ur a D “M i f ar à b en e us ci re d i c as a, “M i f ar à b en e us ci re d i c as a, an ch e se m i s en to a ns io sa .” an ch e se m i s en to a ns io sa .” F ig ur a E “A nd rò in c on su lto rio p er i co nt ro lli s an ita ri “A nd rò in c on su lto rio p er i co nt ro lli s an ita ri p er io d ic i e le v ac ci na zi on i d el m io b am b in o” p er io d ic i e le v ac ci na zi on i d el m io b am b in o” F ig ur a F “N on b is og na d ip en d er e se m p re d ag li al tr i, “N on b is og na d ip en d er e se m p re d ag li al tr i, è p os si b ile u sc ire d i c as a è p os si b ile u sc ire d i c as a e fa re d el le c os e co n il m io b am b in o. ” e fa re d el le c os e co n il m io b am b in o. ” 17 9 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ES ER CI ZI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 Sd ra ia te vi s ul l et to d i sc hi en a co n le g in oc ch ia pi eg at e. R es pi ra te le nt am en te , s te nd et e le g am be , pi eg at e e al lu ng at e le d ita d ei p ie di . F at e ru ot ar e i pi ed i i n en tra m be le d ire zi on i. Or a pi eg at e nu ov a- m en te le g in oc ch ia e ti ra te in d en tro la p an ci a co sì da p re m er e la s ch ie na c on tro i l le tto . M an te ne te qu es ta p os iz io ne c on ta nd o fin o a se i e p oi ri la ss a- te vi . E sp ira te p rim a di ri pe te re l’ es er ci zi o. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 Qu es to e se rc iz io p uò e ss er e fa tto s ta nd o se du te o da s dr ai at e. E sp ira te ; c on tra et e i m us co li pe lv ic i. Si tra tta d i u n m ov im en to s im ile a lla c on tra zi on e de i m us co li pe lv ic i ( co m e qu an do s i c er ca d i t ra tte ne re le u rin e) . M an te ne te la c on tra zi on e co nt an do fi no a 6, p oi ri la ss at ev i. Es pi ra te p rim a di o gn i e se rc iz io e rip et et el o 5 vo lte . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 Sd ra ia te vi e te ne te il g in oc ch io d es tro p ie ga to e il pi ed e de st ro s ul le tto , m an te ne nd o di rit ta la g am ba si ni st ra . F at e sc iv ol ar e il ta llo ne d el la v os tra g am ba si ni st ra s ul le tto , a llu ng an do vi il p iù p os si bi le , e p oi fa te s ci vo la re t ut ta l a ga m ba s ul l et to . In q ue st o es er ci zi o de vo no la vo ra re s ol o i m us co li de lla p ar te ce nt ra le d el c or po . R ip et et e l’e se rc iz io c on l’ al tra ga m ba e d es eg ui te lo 4 v ol te c on c ia sc un a ga m ba . 18 1 Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ST AT O D’ AN IM O M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 M i è s uc ce ss o d i a ve re p en si er i c he h an no d is tu rb at o il m io s on no ie ri no tt e. H o ce rc at o d i s os tit ui re i p en si er i n eg at iv i c on a ltr i p os iti vi . H o ce rc at o d i u sa re q ua lc he c on si gl io c he a ve vo r ic ev ut o p er c er ca re d i d or m ire m eg lio . Re la zi on e co n il ba m bi no . Re la zi on e co n il ba m bi no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. TI PO D I A TT IV IT À FR EQ UE NZ A SU GG ER IT A M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 G io ca re c on il b am b in o, us an d o m at er ia li ap p ro p ria ti al la s ua e tà . I l b am b in o d ev e es se re a b b as ta nz a vi ci no ag li og ge tt i p ro p os ti d a p ot er al lu ng ar e la m an o e p re nd er li. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 P ar la re o c an ta re a l b am b in o d ur an te la g io rn at a. E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 M as sa gg ia re d el ic at am en te il b am b in o o sc eg lie re u n’ al tr a at tiv ità p ia ce vo le d ur an te la gi or na ta . C oi nv ol ge re il p ad re ne lla c ur a d el b am b in o C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Se du ta 5 .1 D AL L’ OT TA VO A L DE CI M O M ES E Se du ta 5 .1 D AL L’ OT TA VO A L DE CI M O M ES E “P en sa re P os iti vo ” pe r l a tu a sa lu te F ig ur a A ”T ut to q ue llo c he m i s uc ce d e, c om p re so il m io s ta re ”T ut to q ue llo c he m i s uc ce d e, c om p re so il m io s ta re m al e, è c om e un a p un iz io ne p er le m ie a zi on i.” m al e, è c om e un a p un iz io ne p er le m ie a zi on i.” F ig ur a B “N on m er ito d i g ua rir e e d i s ta re d i n uo vo b en e. ” “N on m er ito d i g ua rir e e d i s ta re d i n uo vo b en e. ” F ig ur a C “S en tir si in tr ap p ol at a in u na s eq ue nz a rip et iti va “S en tir si in tr ap p ol at a in u na s eq ue nz a rip et iti va tr a m al at tia e d is p er az io ne .” tr a m al at tia e d is p er az io ne .” F ig ur a D “P os so fa re d iv er se c os e “P os so fa re d iv er se c os e p er m ig lio ra re la m ia s al ut e. ” p er m ig lio ra re la m ia s al ut e. ” F ig ur a E “P os so c hi ed er e un c on si gl io a ll’ O p er at or e “P os so c hi ed er e un c on si gl io a ll’ O p er at or e S an ita rio c he h o co m e rif er im en to .” S an ita rio c he h o co m e rif er im en to .” F ig ur a F “P iù s on o in fo rm at a, p iù s ar ò ca p ac e d i p re nd er e le “P iù s on o in fo rm at a, p iù s ar ò ca p ac e d i p re nd er e le d ec is io ni m ig lio ri p er il m io b en es se re p si co -fi si co .” d ec is io ni m ig lio ri p er il m io b en es se re p si co -fi si co .” 18 3 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ES ER CI ZI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 Sd ra ia te vi s ul l et to d i sc hi en a co n le g in oc ch ia pi eg at e. R es pi ra te le nt am en te , s te nd et e le g am be , pi eg at e e al lu ng at e le d ita d ei p ie di . F at e ru ot ar e i pi ed i i n en tra m be le d ire zi on i. Or a pi eg at e nu ov a- m en te le g in oc ch ia e ti ra te in d en tro la p an ci a co sì da p re m er e la s ch ie na c on tro i l le tto . M an te ne te qu es ta p os iz io ne c on ta nd o fin o a se i e p oi ri la ss a- te vi . E sp ira te p rim a di ri pe te re l’ es er ci zi o. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 Qu es to e se rc iz io p uò e ss er e fa tto s ta nd o se du te o da s dr ai at e. E sp ira te ; c on tra et e i m us co li pe lv ic i. Si tra tta d i u n m ov im en to s im ile a lla c on tra zi on e de i m us co li pe lv ic i ( co m e qu an do s i c er ca d i t ra tte ne re le u rin e) . M an te ne te la c on tra zi on e co nt an do fi no a 6, p oi ri la ss at ev i. Es pi ra te p rim a di o gn i e se rc iz io e rip et et el o 5 vo lte . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 Sd ra ia te vi e te ne te il g in oc ch io d es tro p ie ga to e il pi ed e de st ro s ul le tto , m an te ne nd o di rit ta la g am ba si ni st ra . F at e sc iv ol ar e il ta llo ne d el la v os tra g am ba si ni st ra s ul le tto , a llu ng an do vi il p iù p os si bi le , e p oi fa te s ci vo la re t ut ta l a ga m ba s ul l et to . In q ue st o es er ci zi o de vo no la vo ra re s ol o i m us co li de lla p ar te ce nt ra le d el c or po . R ip et et e l’e se rc iz io c on l’ al tra ga m ba e d es eg ui te lo 4 v ol te c on c ia sc un a ga m ba . 18 5 Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ST AT O D’ AN IM O M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 M i è s uc ce ss o d i a ve re p en si er i c he h an no d is tu rb at o il m io s on no ie ri no tt e. H o ce rc at o d i s os tit ui re i p en si er i n eg at iv i c on a ltr i p os iti vi . H o ce rc at o d i u sa re q ua lc he c on si gl io c he a ve vo r ic ev ut o p er c er ca re d i d or m ire m eg lio . Re la zi on e co n il ba m bi no . Re la zi on e co n il ba m bi no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. TI PO D I A TT IV IT À FR EQ UE NZ A SU GG ER IT A M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 G io ca re c on il b am b in o, us an d o m at er ia li ap p ro p ria ti al la s ua e tà . I l b am b in o d ev e es se re a b b as ta nz a vi ci no ag li og ge tt i p ro p os ti d a p ot er al lu ng ar e la m an o e p re nd er li. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 P ar la re o c an ta re a l b am b in o d ur an te la g io rn at a. E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 M as sa gg ia re d el ic at am en te il b am b in o o sc eg lie re u n’ al tr a at tiv ità p ia ce vo le d ur an te la gi or na ta . C oi nv ol ge re il p ad re ne lla c ur a d el b am b in o C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Se du ta 5 .2 D AL L’ OT TA VO A L DE CI M O M ES E Se du ta 5 .2 D AL L’ OT TA VO A L DE CI M O M ES E “P en sa re P os iti vo ” pe r l a tu a re la zi on e co n il ba m bi no F ig ur a A “N on r ie sc o a te ne re n ie nt e so tt o co nt ro llo , “N on r ie sc o a te ne re n ie nt e so tt o co nt ro llo , m i s en to im p ot en te ” m i s en to im p ot en te ” F ig ur a B “N on c e la fa cc io a b ad ar e ai m ie i fi gl i, “N on c e la fa cc io a b ad ar e ai m ie i fi gl i, è tr op p o p es an te .” è tr op p o p es an te .” F ig ur a C “L a sa lu te d el la m ad re n e ris en te , g li ab itu al i “L a sa lu te d el la m ad re n e ris en te , g li ab itu al i b is og ni d ei b am b in i v en go no t ra sc ur at i” . b is og ni d ei b am b in i v en go no t ra sc ur at i” . F ig ur a D “C om e ge ni to ri, s ia m o re sp on sa b ili “C om e ge ni to ri, s ia m o re sp on sa b ili d i o gn i fi gl io c he m et tia m o al m on d o. ” d i o gn i fi gl io c he m et tia m o al m on d o. ” F ig ur a E “S e p as sa u n p o’ d i t em p o fr a la n as ci ta d i u n fig lio “S e p as sa u n p o’ d i t em p o fr a la n as ci ta d i u n fig lio e l’a ltr o, s i r ie sc e a d ar e a og ni b am b in o e l’a ltr o, s i r ie sc e a d ar e a og ni b am b in o tu tt o q ue llo d i c ui h a b is og no n ei p rim i a nn i d i v ita , tu tt o q ue llo d i c ui h a b is og no n ei p rim i a nn i d i v ita , q ua nd o il su o sv ilu p p o è p iù v el oc e. ” q ua nd o il su o sv ilu p p o è p iù v el oc e. ” F ig ur a F “F ig li co m p et en ti “F ig li co m p et en ti1 111 e s an i e s an i ha nn o p iù p ro b ab ili tà d i u n fu tu ro m ig lio re ” ha nn o p iù p ro b ab ili tà d i u n fu tu ro m ig lio re ” 18 7 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ES ER CI ZI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 Sd ra ia te vi s ul l et to d i sc hi en a co n le g in oc ch ia pi eg at e. R es pi ra te le nt am en te , s te nd et e le g am be , pi eg at e e al lu ng at e le d ita d ei p ie di . F at e ru ot ar e i pi ed i i n en tra m be le d ire zi on i. Or a pi eg at e nu ov a- m en te le g in oc ch ia e ti ra te in d en tro la p an ci a co sì da p re m er e la s ch ie na c on tro i l le tto . M an te ne te qu es ta p os iz io ne c on ta nd o fin o a se i e p oi ri la ss a- te vi . E sp ira te p rim a di ri pe te re l’ es er ci zi o. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 Qu es to e se rc iz io p uò e ss er e fa tto s ta nd o se du te o da s dr ai at e. E sp ira te ; c on tra et e i m us co li pe lv ic i. Si tra tta d i u n m ov im en to s im ile a lla c on tra zi on e de i m us co li pe lv ic i ( co m e qu an do s i c er ca d i t ra tte ne re le u rin e) . M an te ne te la c on tra zi on e co nt an do fi no a 6, p oi ri la ss at ev i. Es pi ra te p rim a di o gn i e se rc iz io e rip et et el o 5 vo lte . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 Sd ra ia te vi e te ne te il g in oc ch io d es tro p ie ga to e il pi ed e de st ro s ul le tto , m an te ne nd o di rit ta la g am ba si ni st ra . F at e sc iv ol ar e il ta llo ne d el la v os tra g am ba si ni st ra s ul le tto , a llu ng an do vi il p iù p os si bi le , e p oi fa te s ci vo la re t ut ta l a ga m ba s ul l et to . In q ue st o es er ci zi o de vo no la vo ra re s ol o i m us co li de lla p ar te ce nt ra le d el c or po . R ip et et e l’e se rc iz io c on l’ al tra ga m ba e d es eg ui te lo 4 v ol te c on c ia sc un a ga m ba . 18 9 Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ST AT O D’ AN IM O M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 M i è s uc ce ss o d i a ve re p en si er i c he h an no d is tu rb at o il m io s on no ie ri no tt e. H o ce rc at o d i s os tit ui re i p en si er i n eg at iv i c on a ltr i p os iti vi . H o ce rc at o d i u sa re q ua lc he c on si gl io c he a ve vo r ic ev ut o p er c er ca re d i d or m ire m eg lio . Re la zi on e co n il ba m bi no . Re la zi on e co n il ba m bi no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. TI PO D I A TT IV IT À FR EQ UE NZ A SU GG ER IT A M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 G io ca re c on il b am b in o, us an d o m at er ia li ap p ro p ria ti al la s ua e tà . I l b am b in o d ev e es se re a b b as ta nz a vi ci no ag li og ge tt i p ro p os ti d a p ot er al lu ng ar e la m an o e p re nd er li. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 P ar la re o c an ta re a l b am b in o d ur an te la g io rn at a. E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 M as sa gg ia re d el ic at am en te il b am b in o o sc eg lie re u n’ al tr a at tiv ità p ia ce vo le d ur an te la gi or na ta . C oi nv ol ge re il p ad re ne lla c ur a d el b am b in o C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O F ig ur a A “L a m ia fa m ig lia / il m io p ar tn er “L a m ia fa m ig lia / il m io p ar tn er no n m i c ap is ce .” no n m i c ap is ce .” Se du ta 5 .3 D AL L’ OT TA VO A L DE CI M O M ES E Se du ta 5 .3 D AL L’ OT TA VO A L DE CI M O M ES E “P en sa re P os iti vo ” pe r i l t uo ra pp or to c on le p er so ne c he ti c irc on da no Fig ur a B “S e p ro va ss i a p ar la re c on il m io p ar tn er “S e p ro va ss i a p ar la re c on il m io p ar tn er na sc er eb b er o ul te rio ri p ro b le m i.” na sc er eb b er o ul te rio ri p ro b le m i.” F ig ur a C “L a m ad re e la fa m ig lia / il p ar tn er n on fu nz io na no “L a m ad re e la fa m ig lia / il p ar tn er n on fu nz io na no co m e un a sq ua d ra a ffi at at a e q ue st a co nd iz io ne p uò co m e un a sq ua d ra a ffi at at a e q ue st a co nd iz io ne p uò av er e ef fe tt i n eg at iv i s ul lo s vi lu p p o d el b am b in o. ” av er e ef fe tt i n eg at iv i s ul lo s vi lu p p o d el b am b in o. ” F ig ur a D “i l b en es se re d ei n os tr i b am b in i v ie ne p rim a “i l b en es se re d ei n os tr i b am b in i v ie ne p rim a d i t ut to e , n on os ta nt e in fa m ig lia a b b ia m o m od i d i t ut to e , n on os ta nt e in fa m ig lia a b b ia m o m od i d iv er si d i p en sa re , o cc or re c om un ic ar e. ” d iv er si d i p en sa re , o cc or re c om un ic ar e. ” F ig ur a E “S i p uò c er ca re d i a rr iv ar e a un a cc or d o, “S i p uò c er ca re d i a rr iv ar e a un a cc or d o, p er il b en e d ei n os tr i b am b in i.” p er il b en e d ei n os tr i b am b in i.” F ig ur a F “L a fa m ig lia fu nz io na c om e un a sq ua d ra a ffi at at a “L a fa m ig lia fu nz io na c om e un a sq ua d ra a ffi at at a e q ue st o è un b en e p er lo s vi lu p p o d el b am b in o. ” e q ue st o è un b en e p er lo s vi lu p p o d el b am b in o. ” 19 1 Ta be lla d el l’U m or e. Ta be lla d el l’U m or e. F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. 11 22 33 44 55 66 77 M ol to b uo no B uo no C os ì e c os ì C at tiv o P es si m o No te C A LE N D A R IO D E LL A S A LU T E P E N S A R E P O S IT IV O Ta be lla d el la D ie ta . Ta be lla d el la D ie ta . F ai u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. PA ST O SC EL TA D EG LI A LI M EN TI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 P ri m a co la zi o ne P ri m a co la zi o ne P ri m a d i p ra nz o P ri m a d i p ra nz o P ra nz o P ra nz o M er en d a M er en d a C en a C en a P rim a di a nd ar e a le tt o P rim a di a nd ar e a le tt o Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Ta be lla d el R ila ss am en to e d el R ip os o. Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ES ER CI ZI M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 Sd ra ia te vi s ul l et to d i sc hi en a co n le g in oc ch ia pi eg at e. R es pi ra te le nt am en te , s te nd et e le g am be , pi eg at e e al lu ng at e le d ita d ei p ie di . F at e ru ot ar e i pi ed i i n en tra m be le d ire zi on i. Or a pi eg at e nu ov a- m en te le g in oc ch ia e ti ra te in d en tro la p an ci a co sì da p re m er e la s ch ie na c on tro i l le tto . M an te ne te qu es ta p os iz io ne c on ta nd o fin o a se i e p oi ri la ss a- te vi . E sp ira te p rim a di ri pe te re l’ es er ci zi o. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 Qu es to e se rc iz io p uò e ss er e fa tto s ta nd o se du te o da s dr ai at e. E sp ira te ; c on tra et e i m us co li pe lv ic i. Si tra tta d i u n m ov im en to s im ile a lla c on tra zi on e de i m us co li pe lv ic i ( co m e qu an do s i c er ca d i t ra tte ne re le u rin e) . M an te ne te la c on tra zi on e co nt an do fi no a 6, p oi ri la ss at ev i. Es pi ra te p rim a di o gn i e se rc iz io e rip et et el o 5 vo lte . E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 Sd ra ia te vi e te ne te il g in oc ch io d es tro p ie ga to e il pi ed e de st ro s ul le tto , m an te ne nd o di rit ta la g am ba si ni st ra . F at e sc iv ol ar e il ta llo ne d el la v os tra g am ba si ni st ra s ul le tto , a llu ng an do vi il p iù p os si bi le , e p oi fa te s ci vo la re t ut ta l a ga m ba s ul l et to . In q ue st o es er ci zi o de vo no la vo ra re s ol o i m us co li de lla p ar te ce nt ra le d el c or po . R ip et et e l’e se rc iz io c on l’ al tra ga m ba e d es eg ui te lo 4 v ol te c on c ia sc un a ga m ba . 19 3 Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Ta be lla d i M on ito ra gg io d el S on no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. ST AT O D’ AN IM O M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 M i è s uc ce ss o d i a ve re p en si er i c he h an no d is tu rb at o il m io s on no ie ri no tt e. H o ce rc at o d i s os tit ui re i p en si er i n eg at iv i c on a ltr i p os iti vi . H o ce rc at o d i u sa re q ua lc he c on si gl io c he a ve vo r ic ev ut o p er c er ca re d i d or m ire m eg lio . Re la zi on e co n il ba m bi no . Re la zi on e co n il ba m bi no . Fa i u na c ro ce in u na d el le c as el le , o gn i g io rn o. TI PO D I A TT IV IT À FR EQ UE NZ A SU GG ER IT A M ON IT OR AG GI O QU OT ID IA NO 11 22 33 44 55 66 77 E se rc iz io 1 E se rc iz io 1 G io ca re c on il b am b in o, us an d o m at er ia li ap p ro p ria ti al la s ua e tà . I l b am b in o d ev e es se re a b b as ta nz a vi ci no ag li og ge tt i p ro p os ti d a p ot er al lu ng ar e la m an o e p re nd er li. E se rc iz io 2 E se rc iz io 2 P ar la re o c an ta re a l b am b in o d ur an te la g io rn at a. E se rc iz io 3 E se rc iz io 3 M as sa gg ia re d el ic at am en te il b am b in o o sc eg lie re u n’ al tr a at tiv ità p ia ce vo le d ur an te la gi or na ta . C oi nv ol ge re il p ad re ne lla c ur a d el b am b in o Stampato presso le Grafiche Cola S.r.l. di Lecco www.grafichecola.it Finito di stampare nel mese di aprile 2019

www.regione.lombardia.it

Thinking Healthy A Manual for Psychological Management of Perinatal Depression সসু্বাস্থ্যময় চিন্তাধারা মাতৃত্বকালীন চিষন্নতায় মনসামাজিক পচরির্ যার মযানয়ুাল সসু্বাস্থ্যময় চিন্তাধারা মাতৃত্বকালীন চিষন্নতায় মনসামাজিক পচরির্ যার মযানয়ুাল Published by the World Health Organization in 2015 under the title [Thinking Healthy - A Manual for Psychological Management of Perinatal Depression] © World Health Organization 2015 The World Health Organization has granted translation and publication rights for an edition in Bengali to Action Against Hunger, which is solely responsible for the quality and faithfulness of the Bengali translation. In the event of any inconsistency between the English and the Bengali edition, the original English edition shall be the binding and authentic edition. সুস্বাস্থ্যময় চিন্তাধারা - মাতৃত্বকালীন চিষন্নতায় মনসামাচিক পচরির্যার মযানুয়াল © Action Against Hunger 2020 চিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থ্া এই ডকুমমন্টচট িাংলা ভাষায় অনুিাদ ও প্রকাশনার িন্য একশন এমেইন্সট হাঙ্গার-কক অচধকার অপযন কমরমে , িাংলায় র্ার মান ও র্থাথযতার িন্য ককিল এই প্রচতষ্ঠানই দায়ী। ইংমরচি ও িাংলা সংস্করমের মমধয ককান ধরমনর অসঙ্গচত থাকমল মূল ইংমরচি সংস্করেই হমি িাধযতামূলক ও প্রামান্য সংস্করে। my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 2 my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv gvZ…Z¡Kvjxb welYœZvq g‡bvmvgvwRK cwiPh©vi g¨vbyqvj g„ y`-gvÎvi gb¯ÍvwË¡K B›Uvi‡fbkb wmwiR - 1 my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 3 †jLKt Acknowledgements Atif Rahman (University of Liverpool & Alder Hey Children’s Hospital, UK; Human Development Research Foundation,Pakistan) is the author of the original Thinking Healthy Manual. He prepared the first draft of the current WHO generic field-trial version for global use, which was adapted by WHO secretariat, circulated to international reviewers and again edited by the secretariat. M.Taghi Yasamy (WHO) coordinated the project in WHO. Mark van Ommeren (WHO) provided advice on this adaptation. INTERNATIONAL REVIEWERS Theresa S Betancourt (Harvard University, USA), Neerja Chowdhary (International Medical Corps, India), Jane Fisher (Monash University, Australia) , Theddeus Iheanacho (Yale University, USA), Revathi Krishna (Sangath, India), Anisha Lazarus (Sangath, India), Bhava Poudyal (International Committee of the Red Cross, Sri Lanka), Fahmida Tofail (International Centre for Diarrhoeal Disease Research, Bangladesh) and William Yule (Institute of Psychiatry, Psychology and Neuroscience, UK). WHO SECRETARIAT M.Taghi Yasamy, Nazneen Anwar, Anna Cross (intern), Devora Kestel, Nalini Lazarus (intern), Sebastiana Nkomo, Mark van Ommeren, Pooja Pradeep (intern), Shekhar Saxena, Chiara Servili, Yuta Seyota, Sarah Watts (intern). Abyev`K: A¨vKkb G‡Mb&÷ nv½vi g~j ch©v‡jvPbvKvix- A¨vKkb G‡Mb&÷ nv½v‡ii c‡ÿ: wgZv ivwb ivq †PŠayix, bvCgv RvbœvZ, ZvR‡Kiv b~i, †hvev‡qi †gvwgb, †gvt mv‡jK Avn‡g`, gy³v Rvnvb evby| Ab¨vb¨ ch©v‡jvPbvKvix t †Rmvb Aviv (ivRkvnx wek¦we`¨vjq), Zvnwgbv nK (Iqvb ÷c µvBwmm †m›Uvi, XvKv †gwW‡Kj K‡jR), gvB y`j Bmjvg (XvKv Avn&mvwbqv wgkb), jvqjv Av³vi (¯§vBwjs wPj‡Wªb †¯úkvj ¯‹zj), byRnvZ-B-ingvb (Gg.wdj M‡elK, XvKv wek¦we`¨vjq), †gvt Igi dviæK (Gg.wdj M‡elK, XvKv wek¦we`¨vjq), gvnvRvexb Aviv kvšÍv (g‡bi Lei), kviwgb bvnvi (wKWwR ¯‹zj evsjv‡`k), BkivZ Rvnvb wjRv (†fv‡Rk¦i Dckx wWwMª K‡jR), dv‡Zgv kvnwib (B‡bv‡fkbm di †cÖvfvvwU © GKkb)| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 4 my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv gvZ…Z¡Kvjxb welYœZvq g‡bvmvgvwRK cwiPh©vi g¨vbyqvj WweøDGBPI †R‡bwiK wdì-Uªvqvj fvm©b 1.0, 2015 g„`y-gvÎvi gb ͯvwË¡K B›Uvi‡fbkb wmwiR - 1 my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 5 m~wPcÎ KwgDwbwU ¯^v ’¯¨Kg©xi Rb¨ f~wgKv Ges cUf~wg..............................................................................7 my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv †mkb cwiPvjbv ........................................................................................17 D‡Øvabx †mkb: cwievi‡K m¤ú„³ Kiv Ges my¯^v ’¯¨gq wPšÍvavivi cwiwPwZ .........................................19 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ - Mf©aviY †mkb 1.1: gv‡qi wbR ¯^v ’¯¨ .................................................................................................28 †mkb 1.2: wkïi mv‡_ gv‡qi m¤úK© .......................................................................................37 †mkb 1.3: gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK©................................................................43 gwWDj 2: wkïi AvMgb - cª_g gvm †mkb 2.1: gv‡qi wbR ¯^v ’¯¨ .................................................................................................50 †mkb 2.2: wkïi mv‡_ gv‡qi m¤úK© .......................................................................................55 †mkb 2.3: gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK©................................................................62 gwWDj 3: beRvZ‡Ki cÖv_wgK ch ©vq - wØZxq †_‡K PZz_© gvm †mkb 3.1: gv‡qi wbR ¯^v ’¯¨ .................................................................................................69 †mkb 3.2: wkïi mv‡_ gv‡qi m¤úK© .......................................................................................76 †mkb 3.3: gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK©................................................................84 gwWDj 4: beRvZ‡Ki ga¨ ch©vq - cÂg †_‡K mßg gvm †mkb 4.1: gv‡qi wbR ¯^v ’¯¨ .................................................................................................92 †mkb 4.2: wkïi mv‡_ gv‡qi m¤úK© ......................................................................................98 †mkb 4.3: gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK©..............................................................104 gwWDj 5: beRvZ‡Ki ‡kl ch©vq - Aóg †_‡K `kg gvm †mkb 5.1: gv‡qi wbR ¯^v ’¯¨ ................................................................................................111 †mkb 5.2: wkïi mv‡_ gv‡qi m¤úK© .....................................................................................118 †mkb 5.3: gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK©..............................................................124 my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 6 Òmy¯^v¯’¨gq wPšÍvavivÓ welqwU wK my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj, wek¦ ¯v^ ’¯¨ ms¯’vi GgGBPM¨vc B›Uvi‡fbkb MvBW (GgGBPM¨vc-AvBwR) Gi cwic~iK wn‡m‡e KvR K‡i| GgGBPM¨vc-AvBwR ˆZwi Kiv n‡q‡Q A-we‡klvwqZ ¯v^ ’¯¨‡mev e¨e¯’vq e¨env‡ii Rb¨| G‡Z wKQzmsL¨K AMÖvwaKvi cÖvß gvbwmK ¯v^ ’¯¨ Ae¯’v wbY©q I e¨e¯’vcbvq cÖgvYwfwËK cÖwZKv‡ii Rb¨ wb‡ ©`kbv AšÍf©y³ Kiv n‡q‡Q| Gig‡a¨ GKwU AMÖvwaKvi cÖvß gvbwmK ¯v^ ’¯¨ Ae¯’v nj gvZ„Z¡Kvjxb welbœZv| GgGBPM¨vc-AvBwR wel`fv‡e eY©bv Ki‡Q- Kx Ki‡Z n‡e wKš‘ wKfv‡e Zv Ki‡Z n‡e †m eY©bvq Av‡mwb| GgGBPM¨vc-AvBwR wKfv‡e e¨envi Kiv n‡e Zvi Dci wfwË K‡i cÖwkÿY DcKiY ˆZwi Kiv n‡q‡Q| my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqv‡ji D‡Ïk¨ n‡”Q- gvZ„Z¡Kvjxb welbœZv e¨e¯’vcbvq GgGBPM¨vc-AvBwR cÖgvYwfwËK wb‡ ©`kbvmg~n wKfv‡e cÖ‡qvM Ki‡Z n‡e Zvi wel` eY©bv Kiv| gvZ…Z¡Kvjxb welYœZv cwiPh ©vq GgGBPM¨vc-AvBwR wb‡ ©`wkKvq wb‡¤œi welq¸‡jv AšÍf©y³ Av‡Q: Mf©ve¯’v I ¯Íb¨`vbKvjxb welbœZv e¨e¯’vcbvq cÖ_g c`‡ÿc nIqv DwPr g‡bvmvgwRK cÖwZKvi / mnvqZv| GB gvbyl¸‡jvi †ÿ‡Î welYœZv bvkK Jla †meb hZUzKz m¤¢e cwinvi Ki‡Z n‡e- gvZ…Z¡Kvjxb welbœZvi Rb¨ ˆZwi my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv GKwU cÖgvYwfwËK g‡bvmvgvwRK cÖwZKvi e¨e¯’v| †mevi mvaviY bxwZ¸‡jv AšÍ©fy³KiY- my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv bvix Ges Zvi cwiev‡ii mv‡_ mnggx©, mnR Ges ms‡e`bkxj †hvMv‡hv‡Mi/ AvPi‡Yi wel‡q wb‡ ©`kbv †`q Ges mvgvwRK mn‡hvwMZv mPj I mieivn K‡i| mvB‡Kv-GWz‡Kkb cÖ`vb- my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv Ggbfv‡e mvB‡Kv-GWz‡Kkb cÖ`vb K‡i hv cÖ‡qvR‡bi AwZwi³ wPwKrmv cwinvi K‡i| mvgvwRK Acev` Gov‡bvi Rb¨ welYœZv ev Amy¯’Zvi cwie‡Z© y`twðšÍv I K¬vwšÍKi jvMvi gZ mvaviY †evaMg¨ kã e¨envi Kiv| m¤¢e n‡j KMwbwUf we‡nwfqvi †_ivwc (wmwewU) cÖ`vb- my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv wmwewUi m~‡Îi Dci wfwË K‡i GKwU mnR †_ivwc cÖ`v‡bi Rb¨ Qwe I KvVv‡gve× Kg©Kv‡Ði e¨envi K‡i| KvVv‡gvMZ kvixwiK e¨vqvg, wkw_jvqb Ges hw` m¤¢e nq mgm¨v mgvav‡bi gZ mshy³K…Z wPwKrmvmg~n cÖ`vb Kiv- my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv gv‡qi cÖvZ¨wnK Kg©m~wPi g‡a¨ GBme Kg©KvЇK AšÍf©y³ K‡i| mvgvwRK †hvMv‡hvM cybivq Pvjy Kiv- my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv mgMÖ As‡k mvgvwRK mn‡hvwMZvi ¸iæ‡Z¡i Dci †Rvi †`q| mvwe©K fv‡jv _vKvi/Kj¨v‡Yi Dci g‡bv‡hvM †`Iqv- my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv gv‡qi kvixwiK ïay bq, gvbwmK ¯v^ ’¯¨ wel‡qI †mev †`qvi mv‡_ mv‡_ GB mg‡q gv I wkïi m¤ú‡K©i ¸iæ‡Z¡i DciI †Rvi †`q| we my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj Kvi Rb¨ my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj cÖv_wgK h‡Zœi/†mevi mv‡_ gv I wkï ¯^v¯’¨ †mev †cÖvMÖv‡gi mgš^‡qi Rb¨ mvRv‡bv n‡q‡Q| mvgvwRK ¯v^¯’¨ Kg©xiv Gi jÿ¨| G‡Z gvbwmK ¯v^ ’¯¨ †mev`v‡bi Rb¨ c~‡e©i Ávb ev AwfÁZvi cÖ‡qvRb †bB| mvgvwRK ¯v^ ’¯¨Kg©xiv wKfv‡e Zv‡`i wbqwgZ Kv‡R gvZ…Z¡Kvjxb welYœZvi e¨e¯’vcbvq GgGBPM¨vc-Gi w`Kwb‡ ©`kbv¸‡jv Kv‡R jvMv‡Z / AšÍf©y³ Ki‡Z cv‡i Zvi wb‡ ©`kbv¸‡jv GB g¨vbyqv‡j Av‡Q| G my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 7 wm KwgDwbwU ¯v^¯’¨ Kg©x‡`i Rb¨cUf~wgi Z_¨ gvZ…Z¡Kvjxb welYœZv wK? M‡elYvq †`Lv †M‡Q †h, cÖwZw`‡bi gvbwmK Pvc¸‡jv we‡kl K‡i Mf©Kvjxb I cÖmeKvjxb mg‡q, eû gv‡qi wPšÍv Kivi aib I AvPiY‡K cÖfvweZ K‡i, Zvi d‡j wkïi h‡Zœi A‡bK Kv‡Ri mv‡_ wb‡R‡K Lvc LvIqv‡bv KwVb n‡q c‡o| wPšÍv, AvPiY Ges Lvc LvIqv‡bvi GB mgm¨v¸‡jv‡K †Kvb †Kvb mgq gvZ…Z¡Kvjxb welbœZv wn‡m‡e wPwýZ Kiv nq| GiKg cwiw¯’wZ‡Z bvixiv welbœZv †eva K‡ib, AvMÖn I Avb›` nvwi‡q †d‡jb Ges y`e©j n‡q c‡ob, d‡j KvR-Kg© K‡g hvq| welbœZv Av‡Q Zv †evSvi Rb¨, †Kvb bvixi gv‡S Kgc‡ÿ y`B mßvn a‡i †ewkifvM mgq GB DcmM©¸‡jv _vK‡Z n‡e| A‡bK gv welbœZvi mv‡_ mv‡_ D‡Ø‡M fz‡M _v‡Kb Ges ¯v^ ’¯¨ cixÿvq aiv c‡owbGgb kvixwiK Dcm‡M© fz‡M _v‡Kb| Zviv welbœZviKvi‡Y mvaviY KvRKg© Ki‡Z, M„n ’¯vjx I mvgvwRK Kg©Kv‡Ð Amyweav †eva K‡ib| DbœZ †`‡k cÖwZ 10 R‡b 1 Rb bvixi gv‡S gvZ…Z¡Kvjxb welbœZv †`Lv hvq, †hLv‡b Dbœqbkxj †`‡k cÖwZ 5 R‡b 1 Rb bvix gvZ…Z¡Kvjxb welYœZvq fz‡M _v‡Kb| gvZ…Z¡Kvjxb welYœZv wPwKrmv/mvgjv‡bv †Kb ¸iæZ¡c~Y©? Mf©Kvjxb Ges ¯Íb¨`v‡bi mgq G ai‡bi Ae ’¯v ZvrÿwYK g‡bv‡hvM `vwe K‡i| KviY gv‡qi †h evowZ †fvMvwšÍ n‡”Q, Zv beRvZK wkïi ¯^v¯’¨ Ges †e‡o IVvi DciI cÖfve †dj‡Z cv‡i|D`vniY ¯^iƒc, M‡elYvq †`Lv †M‡Q †h, welYœZvq †fvMv gv‡q‡`i beRvZK wkïiv †ewkifvMB Acywói wkKvi nq Ges Wvqwiqvq AvµvšÍ nevi cÖeYZv †ewk _v‡K| g‡bvmvgvwRK cÖwZKvi GKwU PgrKvi cwieZ©b Avb‡Z cv‡i| M‡elYvq †`Lv †M‡Q- mwVK mvnvh¨ Ges mn‡hvwMZvq †ewkifvM gv‡qiv Zv‡`i welYœZv KvwU‡q DV‡Z cv‡ib| KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x welYœZvq †fvMv gv‡q‡`i‡K Zv‡`i A‡hŠw³K wPšÍv Ges AvPi‡Yi aib cwieZ©‡b mn‡hvwMZv Ki‡Z cv‡i, hv Zv‡`i gvbwmK Ae¯’v Ges Zvi wµqvKjv‡c Dbœqb NUv‡Z Ges Zv‡`i beRvZK wkï‡`i cieZ©x mgm¨v¸‡jv †_‡K myiÿv w`‡Z cv‡i| gvZ…Z¡Kvjxb welYœZvi g‡bvmvgvwRK e¨e¯’vcbvq my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv c×wZ GB g¨vbyqvj KwgDwbwU ¯v^¯’¨ Kg©x‡`i Kv‡Ri g‡a¨ wKfv‡e gvZ…Z¡Kvjxb welYœZvi e¨e¯’vcbv mgš^q Ki‡Z n‡e †m e¨vcv‡i mnR wb‡ ©`kbvw`‡q‡Q| my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv c×wZ wKQz mvaviY bxwZi Dci wfwË K‡i ˆZwi, hv mdjfv‡e mgš^qKiY I cÖwZKv‡ii Rb¨ Aek¨B AbymiY Ki‡Z n‡e| GBbxwZ¸‡jv cÖwkÿY I mycviwfk‡bi gva¨‡g GB bxwZ¸‡jvi Ici ¸iæZ¡v‡ivc Ki‡Z n‡e| mvaviY wPwKrmv †mev KvVv‡gvi evB‡i hvIqv: A‡bK ¯v^¯’¨ Kg©x bvbvb Ae¯’v wb‡q KvR K‡i Ges Zviv GKwU wPwKrmvg~jK c×wZ AbymiY K‡i, †hLv‡b Zviv GKwU mywbw ©`ó Kvh©cÖYvjx m¤úbœ K‡i (†hgb, wUKv cÖ`vb ev Jl‡ai e¨e¯’vcÎ cÖ`vb)| my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv‡Z gvZ…Z¡Kvjxb welbœZv g‡bvmvgvwRK cÖwZKv‡ii gva¨‡g wPwKrmv Kiv nq| GwU †ewkifvM cÖv_wgK †mev †K‡› ª`i Af¨ ͯZv †_‡K GKwU wfbœ c×wZ, hv gv‡K Jla ev Bb‡RKkb †`qvi cwie‡Z© Zvi mv‡_ K‡_vcK_‡bi Dci wbf©i K‡i| GwU ZvB AZ¨šÍ ¸iæZ¡c~Y© †h, ¯^v¯’¨ Kg©x Ges cwievi `yÕRb‡KB cÖK…Z wPwKrmv †mev KvVv‡gvi evB‡i †h‡Z n‡e| KwgDwbwU wfwËK nIqv- gv‡K ¯v^ ’¯¨ †K‡›`ªi e`‡j Zvi KwgDwbwU‡Z ev Zvi evmvq wPwKrmv †`qv fv‡jv| KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨ Kg©xiv Mf©Kvjxb Ges mšÍvb Rb¥`v‡bi ci wbqwgZ gv‡qi mv‡_ evmvq †`L‡Z hvb Ges cÖvqB gv Ges cwiev‡ii Kv‡Q wek¦ ͯ I m¤§vbcÖvß nb| ZvB Zviv GB ai‡bi cÖwZKvi cÖ`v‡bi Rb¨ me‡P‡q Dc‡hvMx gvbyl | my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 8 gvZ…Z¡Kvjxb welYœZvi cwie‡Z© gv I wkïi Kj¨v‡Yi w`‡K bRi †`qv: A‡bK bvix I Zv‡`i cwievi welbœZv‡K Ggb mgm¨v wn‡m‡e †`‡L bv, hvi cÖwZKvi cÖ‡qvRb| †KD †KD GwU‡K Acev` g‡b K‡ib| ZvB gv Ges cwiev‡ii mv‡_ K_v ejvi mgq wPwKrmvg~jK kã, †hgb, ÔwelYœZvÕ ev ÔAmy¯’Zv/wWmAW©viÕ cwinvi Kiv cÖ‡qvRb/fv‡jv| gv Ges Zv‡`i cwievi cÖvZ¨wnK kã †hgb gvbwmK Pvc Ges †evSv Gi mv‡_ fvjfv‡e †gjv‡Z cv‡i| GQvovI, Ôgv‡qi Kj¨vYÕ me©Rbxbfv‡e eyS‡Z cvivi m¤¢vebv i‡q‡Q| †h cwievi¸‡jv‡K m¤ú„³ Kiv n‡”Q, Zv‡`i Kv‡Q beRvZK wkïi m‡e©vrK…ó Kj¨vY g~j Av‡jvP¨ welq n‡Z cv‡i: cwiev‡ii m`m¨iv A‡bK wel‡q Am¤§Z/wfbœ gZ n‡Z cv‡i, wKš‘ beRvZK wkïi ¯v^ ’¯¨ mvaviYZ GKwU mvaviY welq| GB wel‡qi g‡a¨, cÖv_wgK †mevcÖ`vbKvix, gv‡qi kvixwiK I gvbwmK ¯v^‡¯’¨ i DbœwZ Rb¨ cÖ‡Póv †Kvb cÖKvi cÖwZ‡iva ev Acev` QvovB ¸iæZ¡ †c‡Z cv‡i| GB Kvi‡Y ¯v^ ’¯¨gq wPšÍvavivi gwWDj Ges †mkb¸‡jvi KvVv‡gv beRvZK wkïi weKv‡ki ¯Í‡ii Dci wfwË K‡i Kiv| gv‡q‡`i ÿgZvqb Ges mwµqKiY: gv‡qiv Aek¨B c‡ivÿ civgk© MÖnYKvix n‡j Pj‡e bv, eis †cÖvMÖvg wb‡`©wkZ ¯v^ ’¯¨-Dbœqb Kg©KvÐ Abykxj‡b mwµqfv‡e AskMÖnY Ki‡Z n‡e| KvVv‡gve× Ges Qwe m¤^wjZ my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv c×wZ AbymiY Kiv LyeB mnR, GgbwK AwkwÿZ gv‡qivI Zv e¨envi Ki‡Z cv‡i| e¨envwiK Kvh©µg gv I cwievi‡K mywbw`©ó jÿ¨ AR©‡b mvnvh¨ Ki‡e Ges ch©‡e¶Y Kiv n‡e, hv‡Z gv I cwievi GB jÿ¨ AR©‡b DrmvwnZ nq| cvwievwiK AskMÖnY‡K DrmvwnZKiY: ïaygvÎ gv‡qi Dci g‡bv‡hvM †K› ª`xf‚Z bv K‡i eis cwiev‡ii mKj m`m¨‡`i‡KI AšÍf©y³ Kiv ¸iæZ¡c~Y©| ¯v^‡¯’¨ vbœqb Kvh©µg m¤ú~Y© cwiev‡ii mv‡_ m¤ú„³ Ges wb‡R PP©v Kiv m¤¢e bq| mgwš^Z I mve©Rbxb c×wZ‡Z KvR Kiv: †ewkifvM wmGBPWweøD/KwgDwbwU ¯v^¯’¨ Kg©x‡`i cÖPzi Kv‡Ri Pvc _v‡K| GB cÖwZKvi e¨e¯’v Zv‡`i we`¨gvb Kv‡Ri g‡a¨ AšÍf©y³ Ki‡Z n‡e, hv‡Z GwU Zv‡`i AwZwi³ Pvc g‡b bv nq eis cÖwZw`‡bi KvR e‡jB g‡b nq| my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv †cÖvMÖvg Ggbfv‡e cwiKíbv Kiv n‡q‡Q †h, GwU KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kgx©‡`i wbqwgZ cÖwkÿ‡Yi AšÍM©Z ¯v^ ’¯¨ wkÿv welqe¯‘i mv‡_ mgwš^Z Kiv †h‡Z cv‡i| G‡Z Zviv Zv‡`i we`¨gvb `¶Zv I Áv‡bi wfwˇZ wb‡R‡`i ˆZwi Ki‡e, wKš‘ Zv cÖ`vb Ki‡e my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv web¨v‡m| my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv c×wZ ¯v^ ’¯¨Kg©x‡`i‡K GKwU Kvh©Kix ÔAvPiY cwieZ©‡bi†hvMv‡hv‡Mi gva¨gÕ cÖ`vb Ki‡e, hv Zv‡`i ˆ`bw›`b Kv‡Ri mnvqK n‡e| my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj, gvZ…Z¡ I wkï ¯v^ ’¯¨ g~jevZ©vmg~‡ni mv‡_ mgwš^Z Ki‡Z n‡e, hv‡Z K‡i cÖ‡qvRb Abyhvqx wbqwgZ †mev I my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv `yÕ‡UvB GKB mg‡q cÖ`vb Kiv †h‡Z cv‡i| we.`ªt gvZ…Z¡ I wkï ¯^v‡¯’¨ i †ÿ‡Î KvR K‡i, Ggb AwaKvsk KwgDwbwU ¯v^¯’¨ Kg©x gvZ…cywó, ey‡Ki `ya LvIqv‡bv/¯Íb¨`vb, h_vmg‡q ey‡Ki `y‡ai cvkvcvwk Ab¨ Lvevi ïiæ Kiv, wUKv cÖ`vb BZ¨vw` wel‡q cÖwkÿYcÖvß| hw` my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv Kg©m~wP cÖ`vbKvix ¯v^¯’¨ Kg©x‡`i G ai‡bi cÖwkÿY bv _v‡K, Zvn‡j GB cÖwkÿ‡Yi mv‡_ H ai‡bi cÖwkÿYI m¤ú„³ Kiv cÖ‡qvRb|  ! my¯^v ’¯¨gq wPšÍvavivi cÖavb c~e©-Acwinvh© welq mngwg©Zv Ges fvj †hvMv‡hvM `ÿZv mngwg©Zv A_© g‡bv‡hvM mnKv‡i †kvbv, kÖ×vkxj nIqv I e¨w³i Abyf‚wZ Ges AwfÁZv‡K ey‡S‡Q e‡j †`Lv‡bv| G‡Z KwgDwbwU ¯v^¯’¨Kg©xi Dcw¯’wZ gv‡K ¯w^¯Íc~Y© Abyfe Ki‡Z mvnvh¨ K‡i, hv‡Z †m Zv‡`i Dci wek¦vm Ges wbf©i Ki‡Z cv‡i| GKevi hLb gv Rvb‡Q †h, KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x Zv‡K hZœ K‡i, wZwb Zv‡`i K_v ïb‡eb Ges Zv‡`i Dci KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x‡`i K_vi cÖfve _vK‡e| GKRb welbœ gv‡qi K_v hLb Gfv‡e †kvbv nq, ZLb †m Dcjwä K‡i †h Zvi Abyf‚wZ¸‡jv †KD eyS‡Z cvi‡Q Ges Zvi Amyweav¸‡jv †gvKvwejv Ki‡Z mvnvh¨ Kiv n‡”Q| ïaygvÎ gv I cwievi hw` KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kgx©‡K wek¦vm K‡i, Zvn‡j Zviv Zv‡`i(KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kgx©) mv‡_ m¤ú„³ n‡e Ges Zv‡`i mgm¨vi K_v Zv‡`i‡K (KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kgx©) ej‡e Ges mgvavb †LuvRvi Rb¨ Zv‡`i (KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kgx©) mv‡_ KvR Ki‡e| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 9 fv‡jv †hvMv‡hv‡Mi civgk© 1. KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x‡`i Zv‡`i evwo cwi`k©‡bi Rb¨ w`‡bi Dchy³ mgq wPšÍv Kiv DwPr| GwU gv I cwiev‡ii mv‡_ Av‡jvPbv K‡i Kiv DwPr| 2. KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©xiv me cwi`k©b ïiæ Ki‡eb mvaviY ï‡f”Qv evZ©v w`‡q| gv I cwiev‡ii Ab¨ m`m¨‡`i mvaviY ¯v^ ’¯¨ wel‡q Zv‡`i†LuvR †bqv DwPr| Zv‡`i mwZ¨Kvifv‡eB AvMÖnx nIqv DwPr| GwU gv‡K †`Lv‡e †h KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x Zvi hZœ wb‡”Q| 3. KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©xi gv/cwievi‡K †evSv‡bv DwPr †h Av‡jvPbv¸‡jv †Mvcb _vK‡e Ges gv‡qi †MvcbxqZvi AwaKvi Av‡Q| 4. A‡bK RvqMvq, GwU cÖvqB Am¤¢e nq †h gv‡K Zvi wb‡Ri gZ ev †Mvcbfv‡e †`Lv| KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©xi Ab¨‡`i Dcw¯’wZ‡K m¤§vb Kiv (GgbwK mywbw ©`ó mvÿv‡Z Zv‡`i Dcw ’¯wZ cÖZ¨vwkZ bv n‡jI) Ges Zv‡`i‡K ï‡f”Qv Rvbv‡bv DwPr| hw` Zviv AskMÖnY Ki‡Z Pvq Z‡e Zv‡`i‡K Av‡jvPbvq AskMÖnY Kiv‡bv| cwiev‡ii m`m¨‡`i Rvbv‡bv DwPr †h, KwgDwbwU¯v^ ’¯¨Kg©xi mvÿvr gv I Zv‡`i wkï Df‡qi Rb¨ DcKvix| Zviv ZLbB GUv Rvb‡e, hLb KwgDwbwU¯v^¯’¨Kg©x Kvh©Kixfv‡e Zv‡`i mv‡_ †hvMv‡hvM Ki‡e| Zviv KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x‡K Av‡iv †ewk my‡hvM w`‡e hLb Zviv Zv‡K wek¦vm Ki‡Z ïiæ Ki‡e| 5. KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x‡K emvi aib wb‡q mZK© nIqv DwPZ| Zv‡`i memgq gv‡qi w`‡K emv DwPr| Zv‡`i memgq big Ges eÜzZ¡c~Y© ¯‡^i K_v ejv DwPr| 6. KwgDwbwU¯v^ ’¯¨Kg©x‡K †Rvi †`qv DwPr †h, gv Zvi mšÍv‡bi ¯v^ ’¯¨ Ges weKv‡ki Rb¨ me‡P‡q ¸iæZ¡c~Y© AwfÁ e¨w³- m‡e©vcwi, †m Ggb GKRb, †h wkïi Rb¥`vb K‡i‡Qb Ges wkïi mv‡_ me‡P‡q †ewk mgq KvUvq| gv‡qi cÖ‡Póvi, GgbwK †QvU KvR, hv wZwb wkïi Rb¨ K‡ib Zvi Rb¨ KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x e¨vcKfv‡e cÖksmv Kiv DwPr| 7. KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©xi †kl mvÿv‡Zi welq wb‡q ZvicÖwZwU mvÿvr ïiæ Kiv DwPr| Zv‡`i c~e©eZ©x †mk‡b hv Av‡jvPbv n‡qwQj Ges †hme KvRK‡g©i civgk© †`qv n‡qwQj †m m¤ú‡K© gv‡K ¯§iY Kwi‡q †`qv DwPr| Zv‡`i †R‡b †bqv DwPr gv‡qiv H mvÿv‡Zi Av‡jvPbv †_‡K g‡b Ki‡Z cv‡i wKbv Ges H mvÿv‡Z †hme KvRK‡g©i civgk© †`qv n‡qwQj Zv m¤úv`b Ki‡Z †c‡iwQj wKbv| hw` †c‡i _v‡K Zvn‡j Zv‡K (gv‡K) Zv‡`i Awfb›`b Rvbv‡bv DwPr| hw` bv †c‡i _v‡K Zvn‡j Zv‡`i (KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x) A-wePvwiK I A-mgv‡jvPbvg~jK Ges mnvqK AvPi‡Yi gva¨‡g Zvi KviY wRÁvmv Kiv DwPZ| Zvici Zv‡`i (mgvR ¯v^ ’¯¨Kg©x) Zvi (gv‡qi) K_v hZœmnKv‡i †kvbv DwPr| gv‡qi K_v †kvbv Av‡jvPbvi me‡P‡q ¸iæZ¡c~Y© Ask| GUv ïaygvÎ m¤¢e hZœ Ges ˆah¨© mnKv‡i †kvbvi gva¨‡g, hv‡Z Zviv (KwgDwbwU ¯v^¯’¨ Kg©x) mgm¨vmg~‡ni g~j KviY Rvb‡Z cv‡i Ges GKwU Kvh©Kix mvÿvr Ki‡Z cv‡i| 8. KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©xi Db¥y³ cÖkœ K‡i (I‡cb Gb‡WW cÖkœ/ïaygvÎ nu¨v ev bv cÖkœ bq) gv Ges Zvi cwievi‡K Zviv wK wPšÍv Ges Abyfe Ki‡Q Zv wb‡q †LvjvLywjfv‡e K_v ejvi Rb¨ Drmvn †`qv DwPZ| D`vniY: Avcwb †Kgb Abyfe K‡ib? Avgv‡`i †klev‡ii mvÿv‡Zi ci †_‡K Avcwb †Kgb Abyfe Ki‡Qb? 9. gv‡qi K_v †kvbvi ci, Zviv (KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x) Zvi (gv‡qi) mgm¨v m¤ú‡K© hv eyS‡Z †c‡i‡Q Zvi mvims‡ÿc Kiv DwPr| Gfv‡e, bvix Rvb‡e †h KwgDwbwU ¯^v¯’¨ Kg©x Zvi mgm¨v ï‡b‡Q Ges †evSvi †Póv K‡i‡Q| Zvi (gv‡qi) †mB my‡hvM _vK‡e KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x‡K fzj ïa‡i †`qvi Rb¨ hw` †m (KwgDwbwU ¯^v¯’¨ Kg©x) Zvi (gv‡qi) mgm¨v wVKfv‡e eyS‡Z bv cv‡i| 10. †hLv‡b mvs¯‹…wZKfv‡e MÖnY‡hvM¨, KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©xi gv Ges cwiev‡ii m`m¨‡`i mv‡_ K_v ejvi mgq †Pv‡L †PvL †i‡L K_v DwPr| A‡b¨i K_v ‡kvbv Ges KviI gZvgZ †`qvi mgq †Pv‡L †PvL †i‡L K_v ejv, mZ¨evw`Zv Ges AvšÍwiKZv †evSvq| Dciš‘ A-evPwbK Bw½Z †hgb gv_v bvov‡bv ev evPwbKfv‡e ejv ÒfvjÓ ev Òfvj n‡q‡QÓ G¸‡jvI †hvMv‡hvM‡K Kvh©Kix K‡i| 11. wKQz gv Ges cwievi ms‡e`bkxj welq wb‡q K_v ejv‡K Lye KwVb Abyfe K‡i| hw` gv Ges cwievi †Kvb cwieZ©b †`Lv‡Z bv cv‡i gv‡S gv‡SKwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x nZvk n‡Z cv‡i| GgbwK hw` djvdj ZvrÿwYK bvI nq BwZevPK g‡bvfve _vKv ¸iæZ¡c~Y©| BwZevPK _vKv KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x‡K GB ai‡bi Amyweav¸‡jv m‡Ë¡I †Póv Pvwj‡q †h‡Z mvnvh¨ K‡i| 12. g‡b ivL‡eb; memgq Dc‡`k †`evi Av‡M ïb‡Z n‡e| 13. me©‡kl KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©xi gv ev cwiev‡ii Kv‡Q Rvb‡Z PvIqv DwPZ Zv‡`i †Kvb cÖkœ Av‡Q wKbv| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 10 my¯^v¯’¨gq wPšÍvavivi cÖavb Dcv`vb - KMwbwUf we‡nwfqvi †_ivwc (wmwewU) my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv gv‡qi jÿYmg~n Ges KvR Kivi ÿgZvi g‡a¨ cwieZ©b Avbvi Rb¨ wmwewUi ‡KŠkj (cwiKíbv Ges Kg©KvÛ) e¨envi K‡i| cÖwkÿY KwgDwbwU ¯^v ’¯¨Kg©x‡`i‡K wmwewU †_ivwc÷ evwb‡q †`‡e bv- GwU ïaygvÎ Zv‡`i AbygwZ †`q gvZ…Z¡Kvjxb mg‡q bvix‡`i mv‡_ Zv‡`i cÖvZ¨wnK Kv‡R GB †KŠkjmg~n cÖ‡qvM Kivi| GwU PP©v Kivi Rb¨ KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x‡`i cÖ‡qvRb wmwewU m¤ú‡K© Lye †gŠwjK aviYv hv GB †mKk‡b eY©bv Kiv n‡q‡Q| wmwewU wK? KMwbkb ej‡Z wPšÍv Ges AvPiY ej‡Z KvR‡K †evSvq| KMwbwUf we‡nwfqvi †_ivwc (wmwewU) GKwU cÖgvYwfwËK (‰eÁvwbK M‡elYv †_‡K AvMZ) Ges KvVv‡gve× (av‡c av‡c) K_vi gva¨‡g †_ivwc, hvi jÿ¨ nj A¯^v¯’¨Ki wPšÍvaviv (KMwbkb) hv mnvqnxb Av‡e‡Mi w`‡K wb‡q hvq Ges hvi djvd‡j AcÖZ¨vwkZ Kg© (AvPiY) m¤úvw`Z nq, Zvi Pµ cwieZ©b Kiv| A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv (KMwbkb) Qwe 1: Amvnvh¨Kvix KMwbk‡bi (wPšÍv) Pµ AcÖZ¨vwkZ AvPiY NUvq AcÖZ¨vwkZ Kg© (AvPiY) M‡elYvq †`Lv †M‡Q †h, hv‡`i wewfbœ ai‡bi mgm¨v †hgb- welbœZv, wb¤œ-AvZ¥wek¦vm, A¨vmviwUf‡b‡mi Afve, ˆ`bw›`b mgm¨vi mgvavb Ki‡Z Amyweav, Ab¨‡`i mnvqZvi Afve GB me †ÿ‡Î GB Pµ fv½vi Rb¨ wmwewU Lye Kvh©Kix| PµwU fv½vi wZbwU Dcvq: fvj _vKvi Rb¨ wPšÍvi ai‡bi cwieZ©b- gv‡qi wPšÍv, wek¦vm, aviYv, g‡bvfve, Abygvb, gvbwmK Kíbv Ges Zvi g‡bv‡hvM cwiPvjbvi cš’v| GwU wmwewUi KMwbwUf `„wó‡KvY| A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvaviv Ges Av‡eM hv Lye k³kvjx Ges DcKvix bq Ggb AvPi‡Yi w`‡K wb‡q hvq Zvi mv‡_ †hvMm~Î ¯’vcb Ki‡Z gv‡K mvnvh¨ Kiv| Dc‡ii¸‡jv AR©‡bi gva¨‡g, gv‡K mšÍvb fvjfv‡e Ges kvšÍ g‡b eo K‡i Zzj‡Z mgm¨v I myweav¸‡jv Luy‡R †c‡Z Ges Zvici Kvh©Kix n‡Z cv‡i Ggb c`‡ÿc MÖn‡Y mvnvh¨ Kiv| GwU wmwewUi AvPiYMZ `„wó‡KvY| A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvavivi aib cwieZ©‡bi GKwU kw³kvjx †KŠkj n‡”Q Kíbv/B‡gRvwi| gv‡K ev ͯe Rxeb †_‡K A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv Ges avivevwnKZvq AKvh©Ki AvPi‡Yi GKwU NUbv Kíbv Ki‡Z DrmvwnZ Kiv nq| Zvici Zv‡K Av‡iv mnvqK c×wZ‡Z wPšÍvi gva¨‡g H KíbvwU cwieZ©b Ki‡Z DrmvwnZ Kiv nq| Gfv‡e hv‡`i evPwbK/†gŠwLK fvlvq †Rvi Kg Zv‡`i †ÿ‡Î Qwe I Kíbv e¨envi Kiv †h‡Z cv‡i| my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv gv‡q‡`i Ges cwievi¸‡jv‡K Kíbv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ GB Qwe¸‡jvi Awf‡hvwRZ wPθ‡jv‡K mZK©fv‡e e¨envi K‡i| my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv ¯v^ ’¯¨ Ges g‡bv‰eÁvwbK mgm¨v hv gv‡qiv gvZ…Z¡Kvjxb mg‡q gy‡LvgywL nq Zvi cwi®‹vi KvVv‡gv Ges ev ͯweKfv‡e mvgjv‡bvi Dcvq cÖ`vb K‡i| Zviv Zv‡`i AMÖMwZ ª`æZ Kivi Rb¨ g ~j¨evb PP©vi cÖKí MÖnY K‡i| GB `vwqZ¡mg~n hv gv‡q‡`i mwµq AskMÖn‡Y hZ †ewk m¤¢e ˆZwi Kiv n‡q‡Q- †mk‡bi g‡a¨ †hme KvR Kiv nq, Zvi djvdj cªmvwiZ Ges eû¸Y †e‡o hvq| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 11 my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv‡Z wmwewUi bxwZmg~n wKfv‡e e¨eüZ nq? my¯^v¯’¨gq wPšÍvavivi wZbwU avc my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv wmwewUi bxwZmg~n‡K wZbwU mnR av‡c †f‡½ †d‡j| cÖwZwU †mk‡b wZbavc c×wZ e¨eüZ n‡q‡Q hv m¤ú~Y© †cÖvMÖvg Ry‡o cybive„wË n‡q‡Q| avc 1 A¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv mbv³ Ki‡Z †kLv: BwZevPK wPšÍv‡K evov‡bvi Rb¨, mvaviY A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvavivi aib hv ax‡i ax‡i Rxe‡bi mgm¨vmg~n ev AwfÁZvi dj¯^iƒc ˆZwi nq †m m¤ú‡K© m‡PZb nIqv Riæwi| M‡elYvj× Ges mvs¯‹…wZKfv‡e Dchy³ wPÎ mveavbZvi mv‡_ e¨envi K‡i, gv‡q‡`i‡K GB iK‡gi A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvavivi aib m¤ú‡K© AeMZ Kiv Ges G¸‡jv‡K mbv³ Ki‡Z †kLv‡bv nq| wet`ªt: g¨vbyqv‡j ewY©Z wKQz A¯v^¯’¨Ki wPšÍvaviv, e¨w³MZ wPšÍvi ai‡bi cwie‡Z© wPivqZ PP©v Ges g‡bvfve hv gv‡qi Ges beRvZK wkïi Kj¨v‡Yi Rb¨ evav wn‡m‡e KvR K‡i †m¸‡jvi cÖwZ mwbœ‡ewkZ nq| Avgv‡`i AwfÁZv nj wmwewUi †KŠkjmg~n e¨w³MZ wPšÍvi aib cwieZ©b mn G ai‡bi g‡bvfve e`jv‡ZI mvnvh¨ K‡i| avc 2 A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv mvnvh¨Kvix wPšÍvi mv‡_ cÖwZ ’¯vcb Ki‡Z †kLv: H ai‡bi A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv mbv³KiY, Zviv †Kgb †eva Ki‡Q, hLb Gai‡bi wPšÍv Av‡m ZLb Zviv wK c`‡ÿc †bb Zv cixÿv Ki‡Zgv‡q‡`i‡K mÿg K‡i| Avevi, mvs¯‹…wZKfv‡e Dchy³ Qwe e¨envi K‡i, cÖwZKvi gv‡K H wPšÍvi wbf©yjZvi wel‡q cÖkœ Ki‡Z Ges Av‡iv †ewk mnvqK Ggb weKí wPšÍvi mycvwik Ki‡Z mvnvh¨ K‡i| avc 3 my¯^v¯’¨ gq wPšÍv Ges K‡g©i PP©v: cÖwZKvi gv‡q‡`i‡K mnvqK wPšÍv Ges Av‡iv mvnvh¨Kvix AvPiY PP©v Kivi wb‡`©kbv †`q| cÖK‡íi mdjZvi Rb¨ GB Kg©m~wP¸‡jv Pvwj‡q hvIqv Riæwi| gv‡qiv `yBwU †mk‡bi gv‡S DbœwZi Rb¨ Zvi Pvwn`vi mv‡_ mwbœ‡ewkZ ¯v^ ’¯¨ wkÿv Ges Ab¨vb¨ Dcv`vb MÖnY K‡i| GKwU ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/†nj_ K¨v‡jÛvi e¨envi K‡i gv‡K GB ai‡bi Kg©m~wP `yBwU †mk‡bi g‡a¨ gwbUi Ki‡Z mvnvh¨ K‡i| wZbwU av‡c i e¨env‡i bgbxqZv A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvaviv mbv³ Ki‡Z Ges mnvqK wPšÍvi mvnv‡h¨ G¸‡jv cwieZ©b Ki‡Z †kLv- Dc‡ii g‡W‡ji avc 1 Ges 2 mgvR ¯^v¯’¨ Kg©x Ges gv Df‡qi Rb¨B KLbI KLbI Abykxjb Kiv KwVb n‡Z cv‡i| GB ai‡bi cwiw¯’wZ‡Z KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x Ges gv‡K Lye †RvivRywii cÖ‡qvRb †bB| avc 1 Ges 2 wb¤œwjwLZfv‡e mnR Kiv †h‡Z cv‡i: KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x Qwei Pwiθ‡jvi w`‡K gv‡q‡`i Ges cwiev‡ii `„wó AvKl©Y Ki‡Z cv‡i, y`B †mU Qwei g‡a¨ wPšÍvi aib Ges mvgÄm¨c~Y© AvPi‡Yi cv_©K¨ †`Lv‡Z cv‡i Ges Gfv‡e GwU‡K †Q‡o w`‡Z cv‡i| Gfv‡e KwgDwbwU ¯v^¯’¨ Kg©x ïaygvÎ weKí wPšÍv Ges AvPi‡Yi ÒexR ecb K‡iÓ Ges Lye `ªæZ avc-3 G †hgb: cÖZ¨vwkZAvPiYevK‡g©i PP©v‡Z P‡j hvq| gv‡q‡`i‡K avc-3 Gi eY©bv Abyhvqx MVbg~jKfv‡e/KvVv‡gve×fv‡e KvR-Kg©¸‡jv Ges KvR Abykxjb (¯^v¯’¨ Kifv‡e) Pvwj‡q wb‡Z DrmvwnZ Kiv; gv‡K GB KvRKg©¸‡jv‡Z mnvqZv Kivi Rb¨ cwievi †_‡K mnvqZvi ZvwjKv Kiv; wZwb GB KvRKg©¸‡jv Pvwj‡q wb‡Z †h mgm¨vi gy‡LvgywL nb Zv mgvavb Ki‡Z mvnvh¨ Kiv; Ges gv †hmKj †QvU †QvU c`‡ÿc wb‡q‡Q Zvi Rb¨ Drmvn cÖ`vb Ges welbœZv mvgjv‡bvi Rb¨ G¸‡jv Lye k³kvjx c×wZ| GK‡Î, GB c×wZ¸‡jv‡K KLbI KLbIwe‡nwfqvivj Gw±‡fkb (AvPiY mwµqKiY)e‡j| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 12 AvPiY mwµqKiY A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvaviv (avc 1 Ges 2) cwieZ©‡bi †Póvi Dci Kg Ges gv‡qi Av‡iv mnvqK AvPiY Abykxjb Kivi Rb¨ (avc 3) †ewk wbf©i K‡i| Gfv‡e my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv GKwU bgbxq c×wZ cÖ`vb K‡i, hv e¨w³ gv Ges cwiev‡ii Rb¨ e¨w³ mywbw`©ófv‡e ˆZwi| gv‡q‡`i Ges cwievi¸‡jvi Avjv`v/wbR¯^ cÖ‡qvRb¸‡jvi mv‡_ my¯^v¯’¨gq wPšÍvavivi †KŠkj hy³ Kiv: my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv wKQz msL¨K Ab¨ cÖgvY/DcvË wfwËK †KŠkj/Kg©cš’v e¨envi K‡i (†mKkb G †`Lyb) hv welbœZv e¨e¯’vcbvq mnvqZv K‡i| AwfÁZv Kv‡R jvwM‡q KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x Kg©cš’vi cwiKíbv Ki‡Z mÿg n‡eb hv GKKfv‡e gv‡qi Rb¨ m‡e©v”P DcKvi/ myweavw` wb‡q Avm‡e, ev H¸‡jv hv me‡P‡q †ewk cÖ‡qvRb| D`vniY¯i^ƒc, †Kvb †Kvb gv‡qi g‡a¨ mvgvwRK †hvMv‡hvM¸‡jv cybivq mwµq KivUv me‡P‡q g~j¨evb n‡Z cv‡i, †h mgq Ab¨‡`i gv‡S Zv‡`i wbR ¯v^‡¯’¨ i w`‡K g‡bv‡hvM †`qvUv me‡P‡q cÖ‡qvRbxq n‡Z cv‡i| †Kvb †Kvb cwievi g‡bvwkÿYmn evowZ g‡bv‡hvM `vwe K‡i- D`vniY wn‡m‡e cÖ‡Z¨K †mk‡b gv Ges beRvZ‡Ki ¯v^‡¯’¨ i Dci gvZ…Z¡Kvjxb g‡bvmvgvwRK mg~n wec‡`i ¸iæZ¡ wb‡q evievi ej‡Z wKQz mgq †`qvi cÖ‡qvRb n‡Z cv‡i|KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©xi DwPZ gv I cwiev‡ii we‡kl Pvwn`v¸‡jv my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvavivi Dc‡hvMx Kiv| cÖ‡Z¨K †mk‡bi g‡a¨ wKQz msL¨K Kg©Kv‡Ði (Abykxj‡bi KvR) civgk© †`qv n‡e| cÖ‡Z¨K gv‡qiB mg ͯ Kg©Kvиwj KwVbfv‡e Ki‡ZB n‡e Ggb bq| hw` Ggb nq, GKwU ev `ywU Kg©KvÐ AbymiY Kiv n‡”Q, gv‡K Zvi cÖ‡Póvi Rb¨ †ewk K‡i cÖksmv Kiv Ges Ab¨ Kg©Kvи‡jvi Rb¨ †Póv Ki‡Z Drmvn cÖ`vb Kiv DwPr| gv Ges cwievi‡K civgk© w`‡q KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©xi mvnvh¨ Kiv DwPr, hv Zv‡`i‡K mgm¨v Ges mxgve×Zv¸‡jv KvwU‡q DV‡Z mnvqZv Ki‡e Hme Kg©KvÐ Pvwj‡q †bIqvi gva¨‡g| gv‡K mvnvh¨ Kivq cwiev‡ii m`m¨‡`i, we‡klfv‡e ¯v^gxi GKwU RwUj f‚wgKv Av‡Q| cwievi †_‡K †`qv Drmvn Ges mn‡hvwMZv gv‡qi Zzjbvg~jK fvj gvbwmK Ae¯’v AR©‡bi Rb¨ ¸iæZ¡c~Y©| KwgDwbwU ¯^v ’¯¨Kg©xi DwPr n‡e cwievi‡K Drmvn †`qv, we‡klfv‡e ¯^vgx‡K, gv‡K ev ͯweK mn‡hvwMZv †`qv Ges Zvi mgv‡jvPbv ev †`vlv‡ivc Kiv cwinvi Kiv| my¯^v¯’¨gq wPšÍvavivi we‡klvwqZ/gwWDj wfwËK KvVv‡gv wZbwU Ask my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv‡Z GKwU cwiwPwZg~jK †mkb Av‡Q, cvuPwU gwWDj Øviv AbymiY Kiv nq hv Mf©ve¯’vi wØZxq ev Z„Zxq Pvi gvm n‡Z beRvZ‡Ki Rxe‡bi cÖ_g eQi - GB ce©Kvj Ry‡o| cÖ‡Z¨K Ae¯’vq gv‡qi Rb¨ †mkb¸‡jv Ges Kg©Kv‡Ði DcKiY¸‡jv, beRvZ‡Ki eqm I weKv‡ki Ae¯’v Ges gv‡qi cÖ‡qvRb¸‡jv Abyhvqx ˆZwiKiv n‡e| cÖ‡Z¨K gwWD‡j wZbwU K‡i †mkb Av‡Q, cÖ‡Z¨KwU †mkb Mf©Kvjxb mg‡q Ges mšÍvb R‡b¥i cieZ©xKv‡j gv Ges beRvZ‡Ki ¯v^‡¯’¨ i mv‡_ m¤úwK©Z Ab¨Zg wZbwU Ask/w`K wb‡q KvR K‡i - gv‡qi wbR g½j, gv-beRvZK m¤úK© Ges ¸iæZ¡c~Y© Ab¨‡`i mv‡_ m¤úK© Ges Ab¨‡`i KvQ †_‡K mn‡hvwMZv| cÖ‡Z¨K †mk‡b gv‡K GB wZbwU As‡ki c Ö‡Z¨KwUi mv‡_ †evSvcov ˆZwi‡Z mvnvh¨ Ki‡Z my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvi wZbwU avc‡K GKwÎZ K‡i| gv‡qi wbR g½j: †hme gv‡qiv welYœ ev gvbwmK Pv‡ci g‡a¨ Av‡Q Zviv cÖvqB Zv‡`i wbR ¯v^‡¯’¨ i cÖwZ Ae‡njv K‡ib, D`vniY - Zv‡`i mylg Lv`¨ Ges wekÖvg| KL‡bv KL‡bv Zv‡`i wb‡R‡`i Rb¨ ev Zv‡`i mšÍvb‡`i Rb¨ mwVK ¯v^ ’¯¨‡mev Luy‡R wb‡Z Zv‡`i kw³-mvg_© ev †cÖiYv _v‡K bv| Zviv wb®‹…qZvi GKwU P‡µ AvU‡K hvq hv Zv‡`i ¯^v‡¯’¨ i Av‡iv ÿwZ K‡i Ges welYœZv‡K Av‡iv Lviv‡ci w`‡K wb‡q hvq| GUv Kg IR‡bi wkïi Rb¥ Ges Zvi(beRvZ‡Ki) g‡a¨ Ab¨ ¯^v¯’¨ mgm¨v¸‡jvi SuywKI evwo‡q †`q| cÖ‡Z¨K gwWD‡j gv‡qi wbR ¯^v¯’¨ wfwËK GKwU †mkb Av‡Q| gv-beRvZK m¤úK©: gv-beRvZK m¤ú‡K©i g‡a¨ AšÍf©y³ Av‡Q beRvZ‡Ki Av‡eMxq cÖ‡qvRb¸‡jvi cÖwZ mwVK cÖwZwµqv †`Lv‡bv, ZvrÿwYK kvixwiK fve Av`vb-cÖ`vb, `„wóMZ †hvMv‡hvM ¯’vcb, kãMZ †hvMv‡hvM Ges wkïi Rb¨ †Ljbv, Qwe Ges eB‡qi ga¨ w`‡q DÏxcbvc~Y© e¯‘wbf©i cwi‡ek ˆZwi Kiv| GKBfv‡e, LvIqv‡bvi mg‡q AvPiY ( ͯb Ges †evZj DfqB), †hgb: mwVKfv‡e ¯Í‡bi †euvUv ¸‡R †`qv Ges †ei K‡i †bqv, LvIqv‡bvi mg‡q BwZevPK cÖfve Ges cywó`vqK Lvev‡ii e‡›`ve¯ÍI (wgwói g‡Zv †jvfbxq Lvevi wec‡ÿ _vKv) GB fve Av`vb-cÖ`v‡bi GKwU †cÖwÿZ Ges GUv beRvZK Ges †QvU wkï †e‡o IVvq ¸iæZ¡c~Y© Ae`vb iv‡L| gv Ges beRvZK Df‡qiB m‡e©vËg ¯v^‡¯’¨ i Rb¨ GB cvi¯úwiK m¤ú‡K©i gvb ¸iæZ¡c~Y©| cÖwZwU gwWD‡j gv I wkïi m¤ú©K wb‡q K_v ejvi Rb¨ GKwU K‡i †mkb i‡q‡Q| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 13 gv Ges beRvZ‡Ki Pvicv‡ki gvby‡li mv‡_ m¤úK©: M‡elYvq †`Lv †M‡Q †h, gv‡qi Kv‡Q we`¨gvb mvgvwRK †hvMv‡hvM ev mnvqZv e¨e¯’v Zvi gb-‡gRv‡Ri Ae¯’v, mvaviY ¯v^ ’¯¨MZ w`K Ges †h gv‡bi hZœ †m Zvi beRvZK‡K w`‡Z mÿg Zv wbiƒc‡Yi Rb¨ ¸iæZ¡c~Y©| mvgvwRK mnvqZv Nwbô gnj ebvg †MvÎMZ fv‡M wef³ n‡Z cv‡i| Nwbô mnvqZv Av‡m cÖZ¨ÿ cvwievwiK m`m¨‡`i KvQ †_‡K (¯^vgx, k¦ïoevoxi ‡jvKRb), hLb mvgvwRK mnvqZv cÖwZ‡ekx ev mvgvwRK msMVb ev GgbwK ¯v^ ’¯¨Kg©x‡`i KvQ †_‡K Avm‡Z cv‡i| we‡q-kv`x, ag©xq ev mvs¯‹…wZK cÖwZôvb¸‡jv Ges mvgvwRK wgjb‡K› ª`¸‡jvi gZ mvgvwRK A½¸‡jv mnvqZv e¨e¯’v wn‡m‡e KvR Ki‡Z cv‡i| gvbwmK Pv‡c _vKv ev welYœZvq _vKv gv‡qiv cÖvqB mvgvwRK †hvMv‡hv‡M hy³ n‡Z Ges Zv Pvwj‡q wb‡Z mgm¨vq c‡ob| gv I beRvZ‡Ki Rb¨ mvgvwRK mn‡hvwMZv wb‡q cÖ‡Z¨K gwWD‡j GKwU K‡i †mkb we`¨gvb| my¯^v¯’¨gq wPšÍvavivi †mkb¸‡jvi GKwU cÖ¯ÍvweZ mgqm~wP †Uwej 1 G my¯^v¯’¨ gq wPšÍvavivi †mkb¸‡jvi GKwU cÖ Í¯vweZ mgqm~wP †`Lv‡bv nj| †mkb¸‡jv‡K mgvR ¯v^ ’¯¨Kg©x‡`i wbqwgZ mvÿv‡Zi Askfz³ Ki‡Z cvivi Rb¨ KvVv‡gvwUi g‡a¨ cwieZ©b Avbv hv‡e| GK ev `yÕevi evox‡Z mvÿv‡Zi mgq a‡i cwiwPwZg~jK †mkbwU Pvjv‡bv †h‡Z cv‡i| KwgDwbwU ¯v^¯’¨ Kg©x‡`i wbqwgZ mvÿv‡Zi mgqZvwjKvi mv‡_ gvwb‡q †bqvi Rb¨ †mkb¸‡jvi mgq e`jv‡bv †h‡Z cv‡i| cÖ‡Z¨KwU †mkb m¤úbœ Kivi mgq n‡e 45 wgwbU †_‡K GK NÈvi g‡a¨| gwWDj ‡mkb Av`k© cybive„wËi nvi m¤¢ve¨ mgqmxgv/e¨vwß cwiwPwZg~jK †mkb D‡Øvabx †mkb cÖ_g ev wØZxq mvÿv‡Z cÖ`vb Kiv cÖme c~e©eZ©x 14-40 mßvn gwWDj 1 wkïi Rb¨ cÖ ‘¯wZ †mkb 1.1- 1.3 cÖwZ mßv‡n cÖme c~e©eZ©x 14-40 mßvn gwWDj 2 wkïi AvMgb †mkb 2.1- 2.2-7 cÖwZ y`B mßvn ci cÖme cieZ©x Z…Zxq †_‡K cÂg mßvn gwWDj 3 beRvZ‡Ki cÖv_wgK ch©vq †mkb 3.1- 3.3 cÖwZ gv‡m cÖme cieZ©x wØZxq †_‡K PZz_© gvm gwWDj 4 beRvZ‡Ki ga¨ ch©vq †mkb 4.1- 4.3 cÖwZ gv‡m cÖme cieZ©x cÂg †_‡K mßg gvm gwWDj 5 beRvZ‡Ki †kl ch©vq †mkb 5.1- 5.3 cÖwZ gv‡m cÖme cieZ©x Aóg †_‡K `kg gvm †Uwej 1: my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvavivi mgqm~wP my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 14 GKwU my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv †mk‡bi KvVv‡gv cwiwPwZg~jK †mk‡bi ci, cÖ‡Z¨KwU †mkb PviwU Kv‡R wef³ hv gv Ges cwiev‡ii mv‡_ m¤úbœ Kivi Rb¨ KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x‡K ejv n‡q‡Q| my¯^v¯’¨gq wPšÍvavivi DcKiY Z_¨wb‡`©kK g¨vby‡qj Z_¨wb‡ ©`kK g¨vbyqvjwU hv cwiwPwZg~jK Aa¨vq, wKfv‡e cÖ‡Z¨KwU †mkb Ki‡Z n‡e Zvi m¤ú‡K© ¯v^ ’¯¨Kg©x‡K av‡c av‡c mnR wb‡ ©`kbvmg~n cÖ`vb K‡i| Gfv‡eB, Z_¨ wb‡`©kK g¨vbyqvjwU I cÖwkÿY g¨vbyqv‡ji D‡Ïk¨ c~iY K‡i| GUv †cÖvMÖv‡gi ZË¡xq hyw³mn mgvavb-e¨vL¨v, KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©xi Rb¨ Z_¨ wb‡ ©`kbv †`qv Ges Zv‡`i cÖwkÿY Ges ZË¡veavbg~jK ‡cÖvMÖv‡gi wfwË ˆZwi K‡i| †nj_ K¨v‡jÐvi/ ¯^v¯’¨ cwÄKv GUv Acwinvh© †h gv Zvi wb‡Ri ‡`Lfvj Ki‡eb Ges †mkb¸‡jvi gv‡S Abykxj‡bi KvR Pvwj‡q hv‡eb| K¨v‡jÛvi, cÖ‡Z¨K †mk‡bi mwPÎ I evPwbK g~j evZ©v m¤^wjZ, †mkb¸‡jvi ga¨ w`‡q †cÖvMÖvgwU Abymi‡Y gv Ges g~j mvnvh¨Kvix cvwievwiK m`m¨‡`i Rb¨ „`k¨MZ Bw½Zgq GKwU welq cwi‡ekb K‡i| Dc‡ivš‘, K¨v‡jÛv‡i ch©‡eÿY Dcv`vb Av‡Q hv †cÖvMÖv‡gi me©Î Ry‡o gv‡K wb‡Ri DbœwZi wPÎ Ges Zvi beRvZ‡Ki DbœwZI †`L‡Z mvnvh¨ K‡i| GUv m‡e©v”P fvj nq hw` D‡Øvabx †mk‡b gv‡hi mv‡_ K‡i †nj_ K¨v‡jÛv‡ii GKwU cÖwZwjwc w`‡q †`qv hvq| ¯v^ ’¯¨Kg©xi Rb¨ †nj_ K¨v‡jÛviI GKwU KvR-mnvqK, KvVv‡gve×fv‡e †mkb¸‡jv cwiPvjbv Ki‡Z Zv‡K Aby‡gv`b K‡i| Z_¨wb‡ ©`wkKv hLb cÖwkÿY Ges mycviwfk‡bi Rb¨ we¯ÍvwiZ MvBW, †nj_ K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKv GKwU wbw` ©ó †mk‡bi Rb¨ g~j evZ©vmg~n aviY K‡i Ges GwU GKgvÎ DcKiY hv KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x‡`i GKwU †mkb cÖ`vb Kivi Rb¨ cÖ‡qvRb| GwU ¸iæZ¡c~Y© †h me gv‡q‡`i †ÿ‡ÎB †mkb GKBfv‡e cÖ`vb Kiv nq| GwUI wbwðZ Kiv ¸iæZ¡c~Y© †h ¯v^ ’¯¨ Kg©x Ges gv Df‡qB hZUv m¤¢e cÖ`Ë wb‡ ©`kbvejx AbymiY Ki‡Qb| †nj_ K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKv †Kej gv‡KB Zvi DbœwZ †evSvi Rb¨ mvnvh¨ Ki‡e bv eis ¯^v ’¯¨Kg©x‡KI †cÖvMÖvg h_vh_fv‡e cwiPvjbv Kiv n‡”Q Zv wbwðZ Ki‡Z mnvqZv Ki‡e| my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv Abykxj‡b cÖÖwkÿY Ges mycviwfkb m¤úwK©Z kZ©mg~n KwgDwbwU ¯^v ’¯¨Kg©x‡`i cÖwkÿY Avjv`v †cÖvMÖvg Abyhvqx m~Îe× n‡Z cv‡i ‡hLv‡b my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv mgwš^Z n‡Z n‡e| hLb cÖwkÿY I mycviwfkb †cÖvMÖv‡gi cwiKíbv Kiv n‡e ZLb wb‡¤œi bxwZgvjv AbymiY Kiv DwPr n‡e| cÖwkÿ‡Yi me©wb¤œ e¨vwß cvuPw`‡bi †P‡q Kg nIqv DwPr n‡e bv| Kvw•ÿZ e¨vwß 10 w`b| cÖwkÿY †QvU †QvU `‡j fvjfv‡e Pvwj‡q †bqvi Rb¨ AskMÖnYKvix 15 R‡bi †ewk nIqv DwPr bq| KvR 1: c~e©eZ©x †mkb ‡_‡K g~j evZ©vmg~n ch©v‡jvPbv KvR 2: gyW PvU© ch©v‡jvPbv KvR 3: †mk‡bi Rb¨ g‡bvbxZ wel‡qi Dci †K›`ª K‡i my¯^v¯’¨gq wPšÍvavivi wZbwU avc cwiPvjbv KvR 4: †mkb¸‡jvi g‡a¨ Abykxj‡bi KvR e¨vL¨v Kiv wW my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 15 cÖwkÿY fv‡jvfv‡e Pvwj‡q †bqvi Rb¨ `yBRb cÖwkÿK _vKv DwPr| cÖwkÿK/mycvfvBRvi wb‡R fv‡jvfv‡e my¯^v¯’¨ gq wPšÍvavi cÖwkÿY MÖnY Kiv DwPZ Ges mycviwfk‡bi AvIZvq GUv KwgDwbwU‡Z 12 gvm Abykxjb Ki‡Z n‡e| c~‡e© gvbwmK ¯^v¯’¨ m¤ú„³Zv ev wmwewU‡Z `ÿZv Avek¨K bq| cÖwkÿ‡Y AšÍf©y³ _vKv DwPr: GB Aa¨v‡q †ewi‡q Avmv g~j aviYvi m¤ú‡K© cwiwPwZg~jK mswÿß e³e¨| g~j aviYv¸‡jvi Dci `jMZ Av‡jvPbv| f‚wgKv cvjb- GUv cÖwkÿ‡Yi me‡P‡q ¸iæZ¡c~Y© Ask| cÖ‡Z¨K †mk‡bi mv‡_ mshy³ KvR¸‡jv cÖ`v‡bi Abykxj‡b KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x‡`i †Rvoe× n‡q KvR Kiv DwPr| mycviwfk‡bi Rb¨ wb‡ ©`wkKv m¤úv`‡bi GKwU me‡P‡q ¸iæZ¡c~Y© w`K n‡”Q mycviwfkb| civgk© †`qv hv‡”Q †h, gv‡m AšÍZ GKevi mycviwfkb cwiPvwjZ n‡Z n‡e Ges cÖwZwU mycviwfkb †mkb A‡a©K w`b a‡i nIqv DwPr| cÖwkÿK ev mycvifvBRvi hviv wb‡Riv my¯^v¯’¨ gq wPšÍvavivi Dci fvjfv‡e cÖwkÿY MÖnY K‡i‡Qb Ges KwgDwbwU‡Z mycviwfk‡bi g‡a¨ GUv 12 gv‡mi gZ Abykxjb K‡i‡Qb, Zv‡`i Øviv GB †mevwU †`qv DwPr n‡e| AwfÁZv Ges ch©‡eÿYmg~n wewbgq I KwVb mgm¨v¸‡jvi †ÿ‡Î †jvKR-mgvavb ˆZwi‡Z ¯^v¯’¨ Kg©x Ges mycvifvBRvi‡`i mÿg Ki‡Z mycvifvBRvi gv_v-LvUv‡bv/‡eªb ÷wg©s †mk‡bi cwiPvjbv Kiv DwPZ| †hLv‡b fvj n‡e †mLv‡b cÖPwjZ Ávb Ges †`kxq-cÖev‡`i e¨envi‡K DrmvwnZ Kiv| mgm¨¸‡jv ej‡Z Ges mdjZv¸‡jv wP‡b wb‡Z KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x‡`i my‡hvM †`qv| GwU ¸iæZ¡c~Y© †h my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv cÖ`v‡bi Rb¨ †hfv‡e mvRv‡bv n‡qwQj Zv GKB iKgfv‡e cÖ`vb Kiv Ges mycviwfk‡bi mgq KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x g~j bxwZ¸‡jv Ges `ÿZvi RvqMvwUi ms‡kvab Pvwj‡q wb‡eb| GwU mswÿß f~wgKv cvj‡bi gva¨‡g msMwVZ n‡e hv mycvifvBRviiv KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x‡K my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv Zv‡`i cÖvZ¨wnK Rxe‡b PP©vi †ÿ‡Î wewfbœ `„k¨cU Awfbq Ki‡Z Ges Gi Abymv‡i KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x‡`i Zv‡`i Ávb Ges `ÿZvi c ÖwZdjb¸‡jv Av‡jvPbv Ki‡Z Drmvn w`‡eb| mgvR ¯v^ ’¯¨Kg©x‡`i cÖwZ MVbg~jK cÖwZwµqv Rvbv‡bvi Rb¨ mycvifvBRvi‡`i Øviv GKwU mvaviY †PKwj÷ e¨envi Kiv †h‡Z cv‡i| GwU †bvU Kiv ¸iæZ¡c~Y© †h `jxq Av‡jvPbv Ges f‚wgKv cvj‡bi †ÿ‡Î GKwU eo mgq †`qv DwPr| `jxq Av‡jvPbv Ges f‚wgKv cvj‡bi Zzjbvq fvlY/ wkÿv cÖ`v‡bi e³…Zv Kg mgq †bqv DwPr| ¯’vbxq ch©v‡q Ges e¨e¯’vq my¯^v¯’¨gq wPšÍvavivi Awf‡hvRb A‡bK Dbœqbkxj †`‡ki ˆewkó¨m~PK wb¤œ-Av‡qi cwi‡e‡k/e¨e¯’v/KvVv‡gv‡Z e¨env‡ii Rb¨ g¨vbyqv‡ji GB ms¯‹iYwU mvRv‡bv n‡q‡Q| g~jbxwZ¸‡jv mve©Rbxbfv‡e cÖhy³ Ges ¯’vbxq †ÿ‡Î Dc‡hvMx K‡i †bqv †h‡Z cv‡i| g¨vbyqvjwU cÖK…Z ÷¨vK‡nvìvi, G‡Z KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©xiv, gv‡qiv Ges ¯’vbxq AwfÁiv AšÍf©y³, Zv‡`i mv‡_ K_v ejvi gva¨‡g GUv Kiv †h‡Z cv‡i| Ges †jvKR-cÖev` cÖKvk m¤^‡Ü Zv‡`i gZv`wk©K wek¦vm, e¨vL¨v ev D`vniY Ges wµqvKjvc¸‡jv Dc‡hvMx K‡i †bqvi `vwe iv‡L| e³e¨/Dw³ hv mn‡R †evSv hvq bv ev ¯’vbxq ms¯‹…wZ‡Z †bwZevPK A_© enb K‡i, Zv GKB A‡_©i weKí kã Øviv cÖwZ ’¯vwcZ n‡Z cv‡i| ¯’vbxq †mev e¨e¯’v ev KvVv‡gv‡Z my¯^v‡¯’¨ i wPšÍvavivi mshy³KiY G †ÿ‡Î Dc‡hvMx K‡i †bqv cÖ‡qvRb n‡Z cv‡i| gvZ…Z¡Kvjxb mg‡q KwgDwbwU ¯v^¯’¨ Kg©xi Øviv wbqwgZ evox‡Z wM‡q mvÿvr m¤^wjZ ˆewkó¨c~Y© KwgDwbwU wfwËK †cÖvMÖv‡gi †ÿ‡Î my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvavivi Dbœqb Kiv Ges g~j¨vqb Kiv n‡qwQj| G ai‡bi wbqwgZ evox cwi`k©‡bi mv‡_ mgš^‡qi Rb¨ †mkb¸‡jv‡K mvRv‡bv/ cwiKíbv Kiv n‡qwQj| †cÖvMÖv‡gi Kvh©KvwiZvi jÿYwU eZ©gvb KvVv‡gvwUi DciI wbf©i K‡iwQ‡jv, hv †cÖvMÖvgwU‡K 16wU M„n-wfwËK †mk‡bi ga¨ w`‡q cÖ`vb K‡i| AZGe, Avgiv GUv‡K cÖwZKv‡ii m‡e©vrK…ó ÕgvÎvÕ n‡e e‡jB we‡ePbv Kwi| Avgiv Dcjwä Kwi †h, my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv cwiwÿZ n‡qwQj Ggb GKwU †_‡K wfbœ GKwU e¨e¯’v ev KvVv‡gv‡Z GB cÖwZKvi-e¨e¯’v e¨envi Kiv †h‡Z cv‡i| cÖwZKvi-e¨e¯’v cÖ`v‡bi Rb¨ Kv‡`i‡K wba©viY Ki‡eb wfbœ wfbœ †`‡ki ev ͯevqbKvixiv Zvi wm×všÍ I wb‡Z cv‡ib|D`vniY¯i^ƒc- wba©vwiZ `j¸‡jv‡Z _vK‡Z cvi‡eb Ggb gv‡qiv hviv c~‡e© welbœZvi Rb¨ AvewiZ n‡qwQj, D”P SuywK‡Z _vKv gv‡q‡`i we‡kl `j¸‡jv ev me gv‡qiv| GUv mgq wba©viY, cybivq msMVb, e¨vwß Ges †mkb¸‡jvi †gvU msL¨v Abyhv‡q Av‡iv Aw_K Dc‡hvMx K‡i †bqvi cÖ‡qvRb B my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 16 †`Lv w`‡Z cv‡i| Awf‡hvRb/ Dc‡hvMx K‡i †bqv `jMZ †mev-cÖ`vb ixwZi cwieZ©b, A_ev †gvevBj I B‡jKUªwbK ¯v^‡¯’¨ i gva¨‡g †mev cÖ`vb ev ¯^-mnvqZv cøvUd©g¸‡jvI we‡ePbvq MÖnY Ki‡Z cv‡ib| g~jbxwZ/m~θ‡jvi cÖwZ hZ ~`i m¤¢e wek¦ ͯZv Ges cÖwZKv‡ii gvÎv h‡_vch³ AbymiY Kiv Aby‡gv`bxq/ Aby‡gv`b‡hvM¨/ AbygwZ‡hvM¨| GUv Kvw•ÿZ n‡e †h, GB cwieZ©b¸‡jv bw_hy³ Kivi Ges djvdj¸‡jvi cÖwZ‡e`b cÖ`vb Kiv hv‡Z cieZ©x ms¯‹iY¸‡jv GB ai‡bi Awf‡hvRb¸‡jv AšÍf©y³ Ki‡Z cv‡i| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 17 my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv †mkb¸‡jv cwiPvjbv mgvR ¯^v¯’¨Kg©x‡`i Rb¨ GKwU av‡c av‡c wb‡`©kbv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 18 my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 19 D‡Øvabx †mkb cwievi‡K m¤ú„³ Kiv Ges m y¯^v¯’gq wPšÍvavivi cwiwPwZ my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 20 GB †mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q mvB‡KvGWz‡Kkb cÖ`vb Kiv Ges GB †cÖvMÖv‡g gv I cwiev‡ii m`m¨‡`i RwoZ Kiv| my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv Ges GUvi Dcv`vb¸‡jv e¨vL¨v Kiv n‡e| cieZ©x †mk‡bi Rb¨ g~jm~θ‡jv cÖwZôv Kiv n‡e| †mk‡bi Rb¨ Kvw•ÿZ Kg©KvÐ Kiv n‡e Ges Abykxj‡bi KvR †`qv n‡e| †h‡nZz gv Ges cwiev‡ii Kv‡Q GB †mkbwU †cÖvMÖv‡gi Dc¯’vcb Ki‡e, ZvB cwic~Y©fv‡e †cŠu‡Q †`qvi Rb¨ cÖvq N›UvLv‡b‡Ki gZ mgq wba©viY Kiv Riæwi| hw` m¤¢e nq cwiev‡ii m`m¨‡`i hy³ Kiæb (we‡klfv‡e ¯^vgx Ges k¦vïwo Ges gwnjvwUi gv‡K)| fvj †hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ g‡b ivL‡eb| KvR 1 cÖ_g Dc ’¯vcbv GwU ¸iæZ¡c~Y©| wkïi Rb¨ GB †cÖvMÖv‡gi myweavw` w`‡q ïiæ Kivi gva¨‡g Avcwb gv Ges cwievi‡K hy³ Kivi DcKvwiZv Luy‡R †c‡Z cv‡ib| GUv e‡j ïiæ Kiæb †h, cieZ©x cÖR‡b¥i my¯^v‡¯’¨ i Dci †h †Kvb mgv‡Ri DbœwZ wbf©i K‡i| hw` Avgv‡`i mšÍv‡biv my¯v^‡¯’¨ i AwaKvix Ges eyw×gvb nq Zviv Rxe‡bi cÖwZK~jZv mvgjv‡Z cvi‡e Ges mgvR I cwiev‡ii m¤ú` n‡e| hLb Zviv we`¨vj‡q hv‡e Zviv A‡bK †ewk Kvh©Kixfv‡e wkÿv MÖnY Ki‡Z cvi‡e| hw` Zviv K…lK nq, Zviv AwaK Drcv`bkxj n‡Z cvi‡e| ¯v^ ’¯¨Ki fwel¨‡Zi Rb¨ hLb Zviv gv‡qi M‡f© _v‡K Ges R‡b¥i cÖ_g eQ‡iwkïi we‡kl h‡Zœi cÖ‡qvRb nq| GUvB ‡mB mgq hLb fwel¨‡Zi wfwË myß Ae¯’vq _v‡K| gvZ…Z¡Kvjxb g‡bvmvgvwRK my¯’Zvi ¸iæZ¡ Dc¯’vcb Kiæb, G mg‡q wkïi my¯^v¯’¨ Ges †e‡o DVvi wcQ‡b gv-B cÖavb PvweKvwV- Gi Dci †Rvi †`qvi gva¨‡g wkïi DbœwZ wKfv‡e n‡e Zv Zvi gv‡qi kvixwiK I gvbwmK ¯v^ ’¯¨ wba©viY K‡i| gv Ges beRvZK wkïi Kj¨vY wbwð‡Z cy‡iv cwiev‡ii mn‡hvwMZv ¸iæZ¡c~Y©| KiæYv Ki‡Qb- Ggb Ki‡eb bv| ejyb †h mšÍv‡bi jvjb cvj‡b cwievi m¤¢eZ A‡bK fvj fvj cš’v Rv‡bb, Ges Avcwb wKQz wKQz bZzb aviYv wewbgq Ki‡Z Pvb (wb‡ ©`k Ki‡Z bq)| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 21 KvR 2 wZb ai‡bi ¯^v ’¯¨gq wPšÍvi Dc¯’vcb Qwe G wel`fv‡e ejyb, cieZx© eQi Avcwb gv-wkï-cwiev‡ii mv‡_ 15 evi †`Lv ev mvÿvr Ki‡eb| gv‡K Qwe G †`Lvb| Zv‡K ejyb, Dc‡ii w`‡K gv‡Si †MvjKwUi w`‡K ZvKv‡Z| e¨vL¨v Kiæb †h gvbwmK Pvc Av‡Q Ggb gv‡qiv KL‡bv KL‡bv Zv‡`i wbR ¯v^ ’¯¨i cÖwZ Ae‡njv K‡ib, †hgb Zv‡`i mylg Lv`¨ Ges wekÖvg| KL‡bv KL‡bv Zv‡`i wb‡Ri Rb¨ Ges mšÍv‡bi Rb¨ mwVK ¯v^ ’¯¨ †mev Luy‡R wb‡Z Zv‡`i kw³ I †cÖiYv _v‡K bv| AKg©Y¨Zvi GKwU Pµ Zv‡`i‡K †c‡q e‡m, hv Zv‡`i ¯v^‡¯’¨ i Av‡iv AebwZ NUvq Ges cwiw ’¯wZ Lvivc K‡i †d‡j| wb‡Ri iæMœ ev Lvivc ¯v^ ’¯¨ beRvZ‡Ki Kg IR‡bi Rb¥ Ges Ab¨vb¨ ¯v^ ’¯¨ mgm¨vi SuywK evwo‡q ‡Zv‡j| ZvB gv‡qi wbR kvixwiK I gvbwmK ¯v^‡¯’¨ i Dci c‡biwUi g‡a¨ cvuPwU mvÿv‡Z Av‡jvKcvZ Kiv n‡e ev `„wó †`qv n‡e| GLb Zv‡K Dc‡ii w`‡K ev‡qi †Mvj‡Ki w`‡K g‡bvwb‡ek Ki‡Z ejyb| eY©bv Kiæb, gv Ges beRvZ‡Ki Kvw•ÿZ my¯^v‡¯’¨ i Rb¨ gv Ges wkïi ga¨Kvi m¤ú‡K©i aib ¸iæZ¡c~Y©| GB m¤ú‡K©i †ÿÎwU‡Z mwVKfv‡e LvIqv‡bvB AšÍf©y³ bq, cvkvcvwk beRvZ‡Ki Av‡eMxq Pvwn`vq mvov †`Iqv, ZvrÿwYK kvixwiK fvewewbgq Ges DÏxcbvg~jK (kvixwiK) e¯‘MZ cwi‡ek ˆZwiI AšÍf©y³| Gme Kg©KvÐ beRvZ‡Ki I †QvU wkïi †e‡o IVv/e„w× I Kj¨v‡Y ¸iæZ¡c~Y© Ae`vb iv‡L| 15wUi g‡a¨ 5wU †mk‡b gv-beRvZK m¤úK© wb‡q KvR Kiv n‡e| GLb Zv‡K Wvb w`‡K Dc‡ii †Mvj‡Ki w`‡K ZvKv‡Z ejyb| mwe¯Ív‡i ejyb †h, gv Zvi beRvZK‡K †Kgb ai‡bi hZœ w`‡Z mÿg n‡eb Zv wba©vi‡Yi Rb¨ gv‡qi Kv‡Q mnRjf¨ mvgvwRK †hvMv‡hvM ev mvnvh¨ e¨e¯’v ¸iæZ¡c~Y©| gvbwmK Pvc m¤^wjZ ev welbœ gv‡qiv KLbI KLbI mvgvwRK †hvMv‡hvM envj ivLv Ges RwoZ nIqvq Amyweav Lyu‡R cvb| GB mnvqZv nviv‡bvi gva¨‡g, gv Ges wkï Df‡qB gvbwmK Pvc Ges iæMœ ¯v^‡¯’¨ i †e‡o hvIqv SuywKi g‡a¨ _v‡K| ZvB 15wUi g‡a¨ 5wU †mkb gv Ges cwiev‡ii mevB‡K mnRjf¨ mnvqZv Av‡iv †ewk †c‡Z mvnvh¨ Ki‡e| wb‡Pi w`‡Ki gv‡Si †Mvj‡Ki w`‡K ZvKv‡bv, ejyb †h, M‡elYvq †`Lv †M‡Q gv Ges wkïi ¯v^‡¯’¨ i Rb¨ GB wZbwU w`K ¸iæZ¡c~Y© n‡e| gv Ges cwievi‡K Zv‡`i „`wófw½ wR‡Ám Kiæb Ges GB wZbwU w`K ¸iæZ¡c~Y© †m wel‡q Zv‡`i gZvgZ wbb| hw` cwievi Rvb‡Z Pvq GB †cÖvMÖvg wKfv‡e mvnvh¨ Ki‡Z cv‡i Zv eY©bv Kiæb| Av‡jvPbvi Rb¨ mgq w`b| hw` Avcwb ev cwievi †mk‡bi mgvwß Uvb‡Z Pvb Z‡e GwUB n‡e †mkb †kl Kivi DËg mgq| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 22 KvR 3 cwiev‡ii Av‡jvPbvi welq mgm¨v n‡Z mgvavb †LuvRvi w`‡K mwi‡q †bqv| Qwe G Qwe we gv‡K Qwe G †`Lvb| ejyb, gvbwmK Pv‡c _vKv GB GKRb gv, Rxe‡bi mgm¨vi fv‡i AebZ| gv‡K wR‡Ám Kiæb GB iKg wZwb KLbI Abyfe K‡ib wKbv| GLb Zv‡K Qwe we †`Lvb| Zv‡K †Lqvj Ki‡Z ejyb †h mgm¨v wKš‘ GLbI P‡j hvqwb| wKš‘ Qwei bvixwU wb‡Ri cv‡q `vuwo‡q Rxe‡bi mgm¨v¸‡jvi mv‡_ fvimvg¨ iÿvi †Póv Ki‡Qb| e¨vL¨v K‡i ejyb GB †cÖvMÖvg, Qwei ev·wU †`wL‡q, gv‡K GUv AR©‡bi †Póvq mvnvh¨ Kievi g‡Zv K‡i mvRv‡bv n‡q‡Q| eY©bv Kiæb †h, GB †cÖvMÖvg Rxe‡bi mgm¨v¸‡jv DavI K‡i w`‡e bv| GwU Jla ev Avw_©K mvnvh¨ cÖ`vb Ki‡e bv| hvB †nvK, GUv gv Ges cwievi‡K wb‡R‡`i‡K gv Ges wkïi AwaKZi fv‡jv ¯v^ ’¯¨ AR©‡b mnvqZv Ki‡Z cv‡i| Rxe‡bi mgm¨v¸‡jv †Kv_vI P‡j hv‡e bv wKš‘ GKUv mgq ci Zv Av‡iv mvgjv‡bvi g‡Zv g‡b n‡Z cv‡i| gv‡K Qwe¸‡jvi w`‡K ZvKv‡Z mgq w`b| AwaK wb‡ ©`kbvagx© n‡eb bv| cwiev‡ii m`m¨‡`i‡K Zv‡`i gZvgZ ejevi my‡hvM w`b| GB av‡c P¨v‡jÄ Ki‡eb bv| mnvbyf~wZi mv‡_ ïbyb| hw` gv Ges cwiev‡i wKfv‡e my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv †cÖvMÖvg mgvavb cvIqvq Zv‡`i mvnvh¨ Ki‡Z cv‡i wel‡q Av‡iv †ewk wKQz Rvb‡Z Pvq, Zv Zv‡`i‡K ejyb| KvR 4 KMwbwUf we‡nwfqvi †_ivcx Gi g~jm~Î, hv cÖ‡Z¨K †mk‡b e¨eüZ n‡e Zvi Dc ’¯vcb| eY©bv Kiæb †h, cÖ‡Z¨KwU KvR Avgv‡`i g‡bi wPšÍvi g‡Zv K‡i ïiæ nq| mvaviYfv‡e wPšÍv Avgv‡`i Abyf‚wZ, KvR Ges AvPiY‡K wba©viY K‡i| ZLb AvPi‡Yi djvdj/cwiYwZ _v‡K| e¨vL¨v Kiæb †h, we‡klfv‡e Mf©Kvjxb I cÖmeKvjxb mg‡q cÖvZ¨wnK Rxe‡bi gvbwmK Pvc eû gv‡qi wPšÍvi aib‡K cÖfvweZ Ki‡Z cv‡i, GRb¨ Rxe‡bi mgm¨v¸‡jvi mv‡_ Lvc LvIqv‡bvi KvRwU KwVb g‡b n‡Z cv‡i| GBme A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv¸‡jv we‡klfv‡e Av‡jvwPZ wZbwU w`K‡K cÖfvweZ K‡i, †m¸‡jv n‡jv- wbR ¯v^ ’¯¨, gv-wkïi fvewewbgq Ges A‡b¨i mv‡_ m¤úK©| hLb Gme wPšÍvi aib cwieZ©b KwVb n‡q c‡o Ges djvdj¯i^ƒc wZbwU w`‡K AbvKvw•ÿZ cÖfve covq Abyf‚wZ I AvPiY ïiæ nq, ZLb mnvqZv cÖ‡qvRb n‡Z cv‡i| gv‡qi Gme A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvi aib cwieZ©b Ges BwZevPK AvPiY Ki‡Z GB †cÖvMÖvg mnvqZv Ki‡Z cv‡i †hb Rxe‡bi KvRK‡g©i mv‡_ LvcLvIqv‡Z cv‡i, we‡klfv‡e wkï‡K eo K‡i ‡Zvjv mnRZi Ki‡e| GwU wZbwU av‡c Kiv n‡e: my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 23 avc 1 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv gv‡K GB av‡ci cÖZxK, Qwe G- Gi w`‡K ZvKv‡Z ejyb| ¯v^ ’¯¨gq wPšÍv‡K DrmvwnZ Kivi Rb¨ e¨vL¨v Kiæb †h, mvavib A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvi aib m¤ú‡K© m‡PZb nIqvUv ¸iæZ¡c~Y©| Avgv‡`i gZ K‡qK nvRvi mvaviY gvby‡li Dci M‡elYv Pvjv‡bvi gva¨‡g, weÁvbxiv wb‡¤œi A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvi aib¸‡jv wbw ©`ó Ki‡Z †c‡i‡Qb| A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Kiv wkLevi Rb¨ gv‡K wb‡¤œi cÖZxK¸‡jvi mv‡_ cwiwPZ K‡i Zzjyb Ges e· 1 Gi D`vniY¸‡jv ejyb| gv‡K ejyb †h, Gme wPšÍv Ges Zv‡`i cÖfve wb‡q GB †mk‡bi †k‡l Avgiv Av‡iv wKQz K_v ej‡ev| cÖZxK A¯^v¯’¨Ki wPšÍvi aib mvaviY wPšÍvmg~n ‡KvbwKQz fzj n‡j wb‡R‡K †`vlv‡ivc Kiv, GUv memgq ‡ZvgviB ÎæwU/‡`vl| hw` Avgvi mšÍvb Amy‡L c‡o, GUv memgqB Avgvi ÎæwU, Avwg GKRb fvj gv bB wb‡R‡K K…wZZ¡ bv †`qv| hw` †KvbwKQz fvjfv‡e P‡j, GUv †mŠfvM¨ ev Ab¨ †KD Ki‡Q| Avgvi mšÍvb my¯’, GUv ïaygvÎB Avgvi fvM¨| fwel¨r wb‡h wbivb›` „`wófw½| ev‡R wKQz NU‡Z hv‡”Q Zv wek¦vm ev Abygvb Kiv| GB MÖx‡®§ Avgvi mšÍvb‡K Wvqwiqv nIqv †_‡K †KvbwKQyB AvUKv‡Z cvi‡e bv| g‡b g‡b a‡i †bqv| wKfv‡e Ab¨iv Avcbv‡K †`‡L Zv wb‡q A¯^v¯’¨ Ki `„wófw½| Ab¨iv Avgv‡K wb‡q Lvivcfv‡e wPšÍv K‡i| Pigfv‡e wPšÍv Kiv| hw` †KvbwKQz cwic~Y© bv n‡Z cv‡i, Zvn‡j †Póv Kivi wKQz †bB| Avwg †hiKg AwkwÿZ, KLbB Avwg GKRb mÿg gv n‡Z cvi‡ev bv| wb‡Ri mÿgZvq wek¦vm bv Kiv Avwg GB KvR Ki‡Z cvwi bv| †Póvi c~‡e© ev` †`qv Avwg GUv‡Z fv‡jv bB| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 24 avc 2 BwZevPK ev ¯^v ’¯¨Ki wPšÍv Øviv A¯v^¯’¨Ki wPšÍv cÖwZ ’¯vcb Ki‡Z †kLv: gv‡K Qwe we- Gi w`‡K ZvKv‡Z ejyb| eY©bv Kiæb †h, hLb Avgiv GB c‡_ ev GBfv‡e wPšÍv Kwi ZLb wPwýZ mg ͯ A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvi aib wKiKg Abyf‚wZ Ges Avgiv wK KvR Kwi Zv wePvi Ki‡Z Avgv‡`i Aÿg K‡i| GB †cÖvMÖvg gv‡K Gai‡bi wPšÍvi h_v_©Zv wb‡q cÖkœ Ki‡Z Ges Av‡iv †hme DcKvix weKí wPšÍv Av‡Q Zv wb‡q civgk© w`‡e| Abykxjb Qwe we w`‡q gv A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvi wecix‡Z Ae¯’vb wb‡Z Ges ¯^v¯’¨ Ki wPšÍvi cÖwZ ’¯vcb Kiv wkL‡Z cv‡i| DcKvix ev ¯^v¯’¨ Kvix wPšÍv w`‡q AcKvix ev A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvi RvqMv cwieZ©b wkLevi Rb¨ gv‡K cÖZxK¸‡jvi mv‡_ cwiwPZ K‡i Zzjyb| Qwe wm avc 3 ¯^v ’¯¨gq wPšÍv I Kv‡Ri Abykxjb gv‡K Qwe wm Gi w`‡K ZvKv‡Z ejyb| eY©bv Kiæb, gv‡K ¯^v¯’¨ Ki welq wPšÍv Ges Kv‡Ri Abykxjb Ki‡Z mvnvh¨ Kievi Rb¨ GB †cÖvMÖvg wKQz Kg©KvÐ Ges Abykxj‡bi KvR Kievi civgk© †`‡e| GB †cÖvMÖv‡gi mdjZvi Rb¨ Gme Kg©KvÐ Pvwj‡q hvIqv Avek¨K| gv‡qiv ¯^v¯’¨ wkÿv MÖnY Ki‡eb Ges †mkb¸‡jvi g‡a¨ Zv‡`i DbœwZi Rb¨ Ab¨vb¨ DcKiY¸‡jv Zv‡`i e¨w³MZ Avjv`v cÖ‡qvRb¸‡jvi mv‡_ GKÎ K‡i wb‡eb| ¯v^ ’¯¨Ki wPšÍv Ges AvPi‡Yi Abykxjb †kLvi Rb¨ AskMÖnYKvix‡K cÖZxK¸‡jvi mv‡_ cwiwPZ n‡Z mnvqZv Kiæb| GLb gv‡K Qwe wW †`Lvb| wZbwU avc ms‡ÿ‡c ejyb Ges aviYvwU wZwb eyS‡Z †c‡i‡Qb wKbv Rvb‡Z Pvb| mwe¯Ív‡i ejyb †cÖvMÖvg Ry‡o wZbwU As‡ki cÖwZwU‡Z GB GKB wZbwU avc e¨envi Kiv n‡e| gv Ges cwiev‡ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K Zv‡`i †Kvb cÖkœ Av‡Q wKbv wR‡Ám Kiæb| Zvici Rvb‡Z Pvb Zviv H †cÖvMÖv‡g AskMÖn‡Yi Rb¨ GKgZ wKbv| hw` Zviv GKgZ nb, †mk‡bi Rb¨ Aewkó PviwU Kv‡Ri w`‡K GwM‡q hvb| hw` Zv‡`i AskMÖnY Kiv wb‡q wPšÍv Ki‡Z Av‡iv mgq cÖ‡qvRb nq, GLv‡bB †mk‡bi mgvwß Uvbyb Ges Aewkó †mkb¸‡jv Kievi Rb¨ Ab¨ GKwU mgq wba©viY Kiæb| Qwe wW my¯^v ’¯¨gq wPšÍvavivi wZbwU avc my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 25 KvR 5 †cÖvMÖv‡g AskMÖn‡bi Rb¨ wbqgmg~n cÖwZwU wbqg co–b hv‡Z wbwðZ Kiæb gv eyS‡Z †c‡i‡Qb Ges GKgZ n‡q‡Qb| wbqg-1 Kvh©Ki AskMÖnY e¨vL¨v Kiæb †h, GB †cÖvMÖvg Avw_©K mnvqZv ev JlacÎ †`q bv, wKš‘ Zv‡`i‡K Ges Zv‡`i beRvZK‡`i‡K mvnvh¨ Kievi Rb¨ gv‡K mnvqZv w`‡q _v‡K| GUv ‡KejgvÎ mdj n‡Z cv‡i hw` gv cwiev‡ii Ab¨ me m`m¨‡`i mnvqZv wb‡q mwµqfv‡e AskMÖnY K‡ib| wbqg-2 mgqgZ _vKv gv‡K e¨vL¨v K‡i ejyb, mwµqfv‡e AskMÖnY Kivi Rb¨ †mk‡b A½xKvi Kiv Ges m¤§Z mg‡q Zv‡K cvIqv hvq GgbZi Kiv LyeB ¸iæZ¡c~Y©| wbqg-3 Abykxj‡bi KvR Kiv mwe¯Ív‡i ejyb, †mk‡b hv †kLvb nj Zvi PP©v Kiv GKwU Acwinvh© avc| cÖ`Ë KvR¸‡jv m¤úbœ Kivi Rb¨ gv‡K hZUv m¤¢e †Póv Kiv DwPr| G¸‡jv Ae‡k‡l Zvi Ges Zvi wkïi fvj _vKvi DbœwZ‡Z mnvqZv Ki‡e| Abykxj‡bi KvR¸‡jv Kivi Rb¨ cwiev‡ii m`m¨‡`i‡K gv‡K mnvqZv Ki‡Z ejyb| wbqg 4 hw` Avcbvi Amy ’¯Zv ev cÖwkÿY wb‡q †Kvb mgm¨v‡eva _v‡K Zv Avcbvi KwgDwbwU ¯^v ’¯¨ Kg©x‡K (wmGBPWweøD) ejv ‡h‡Kvb welqvw` Avcbvi bR‡i Avbvi Rb¨ gv‡K DrmvwnZ Kiæb| Zv‡K ejyb, hw` wZwb Amy¯’ nb ev GB †cÖvMÖvg wb‡q †Kvb Amyweav‡eva _v‡K Zv Avcbv‡K Rvbv‡bvi Rb¨| KvR 6 ¯^v ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_ K¨v‡jÛvi Ges Abykxjb Kg© Dc ’¯vcb GB KvRwUI ¸iæZ¡c~Y©| GUvI †Rvov‡jv evZ©v w`‡e, hw` gv Ges Zvi cwievi mwµq AskMÖnYKvix nb Zvn‡j GB †cÖvMÖvg fvjfv‡e KvR Ki‡e| gv Ges cwiev‡ii m`m¨‡`i‡K ‡nj_ K¨v‡jÛvi †`Lvb| we¯ÍvwiZ fv‡e ejyb, mvg‡b _vKv Qwe¸‡jv cÖ_g †mk‡b Kx Av‡jvwPZ n‡qwQj Zv g‡b Kwi‡q †`qvi KvR Ki‡e, hLb gwbUwis PvU© †mkb¸‡jvi ga¨eZx© mg‡q gv Ges cwievi‡K Abykxj‡bi DbœwZ ch©‡eÿ‡b mvnvh¨ Ki‡e| e¨vL¨v K‡i ejyb, K¨v‡jÛviwU nvwi‡q ev bó bv K‡i ‡djv ¸iæZ¡c~Y©, †h‡nZz eQ‡ii †kl w`KUvq GwU gv Ges wkïi ¯^v‡¯’¨ i GKwU DcKvix †iKW©/bw_ n‡q DV‡e| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 26 KvR 7 gv‡K mvnvh¨ Kievi Rb¨ GKRb cvwievwiK m`m¨ ev eÜz ev evÜex wbw`©ó Kiv gv‡K ejyb cwiev‡ii GKRb ev AwaK e¨w³‡K wbw ©`ó Ki‡Z †h ev hviv Zv‡K Abykxj‡bi KvR ev Ab¨vb¨ Kg©Kv‡Ð mnvqZv Ki‡Z cv‡i| Zv‡`i‡K ¯§iY Kwi‡q w`b †h, †cÖvMÖv‡g mdjZvi Rb¨ †mkb¸‡jvi ga¨Kvi Kg©Kvи‡jv Kiv AZ¨vek¨K| KvR 8 †mkb 0 Ges †mkb 1 Gi g‡a¨ Abykxjb Kg© e¨vL¨v Kiv D‡Ïk¨: gv‡K wPšÍvmg~n Ges Abyf‚wZmg~‡ni g‡a¨ †hvMm~Î ˆZwi Kiv Ges †mkb¸‡jvi gv‡S gyWPv‡U© Zvi †gRvR ev gvbwmK Ae¯’v ch©‡eÿY Ki‡Z †kLvb| wb‡`©kbvmg~n: gyWPvU© nj ¯v^ ’¯¨ ch©‡eÿY Kv‡Ri GKwU Ab¨Zg Ask hv ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/‡nj_ K¨v‡jÛv‡ii Ask| GUv‡Z _v‡K GKwU Av‡eMxq Ae¯’vi „`k¨MZ gvcKvwV hv ÒLye fvjÓ n‡Z ÒLye LvivcÓ mxgvi g‡a¨ cvuPwU wfbœ wfbœ †gŠwLKAwfe¨w³‡Z cÖKvwkZ| 23 bs c„ôvi e· 1 G wd‡i Avmyb| A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvi aib¸‡jv wb‡q gv‡qi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb Ges G iKg wPšÍvi aib Zvi Av‡Q wKbv wR‡Ám Kiæb| hLb Zvi GgbZi wPšÍv nq ZLb Zvi Abyf~wZ †Kgb nq Zv Av‡jvPbv Kiæb| hLb Zvi GB ai‡bi wPšÍv Ges Abyf~wZ¸‡jv nq ZLb wZwb mPivPi wK KvR K‡ib Zv Av‡jvPbvq Avbyb| Zv‡K ejyb, GKwU mv¤úªwZK D`vni‡Yi K_v wPšÍv Ki‡Z ev fve‡Z hLb Zvi GiKg wPšÍv¸‡jv wQj| Ges wKiKg Abyf‚wZ wQj Zv gyW Pv‡U©i `„k¨MZ †¯‹‡j g~j¨vqb wPwýZ Kiv| cÖwZw`b GKevi K‡i GB Abykxj‡bi ga¨ w`‡q gv‡K †h‡Z ejyb Ges cÖwZw`‡bi Rb¨ „`k¨MZ †¯‹‡ji ev‡· GKwU wPý †`qvi gva¨‡g Zvi gvbwmK Ae¯’v Ges Abyf‚wZ¸‡jvi g~j¨vqb wPwýZ Ki‡Z ejyb| †h ai‡bi wPšÍv¸‡jv Zvi Abyf‚wZ Ges Kv‡Ri Dci †bwZevPK cÖfve †d‡j Zv Zv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb| e¨vL¨v K‡i ejyb, Avcwb cieZ©x †mk‡b G¸‡jv‡K wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb| GB †mk‡b Av‡jvwPZ †Kvb welq wb‡q gv Ges cwiev‡ii m`m¨‡`i hw` †Kvb cÖkœ †_‡K _v‡K Zv wR‡Ám Kiæb| gv Ges cwievi‡K e‡j ivLyb †h, Avcbvi cieZ©x mvÿv‡Z Avcwb gwWDj 1 - wkïi Rb¨ cÖ ‘¯wZ wb‡q KvR Kiv ïiæ Ki‡eb| cieZ©x †mk‡bi Rb¨ gv‡K GKwU ZvwiL w`b Ges Zv ¯^v ’¯¨ cwÄKv/‡nj_ K¨v‡jÛv‡ii wba©vwiZ RvqMvq wPwýZ Z‡i ivL~b ev wj‡L ivLyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 27 gwWDj 1 wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 28 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mKkb 1.1 - gv‡qi wbR¯^v¯’¨ †mkb 1.1- gv‡qi wbR ¯^v¯’¨ GB †mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q my¯v^¯’¨ gq wPšÍvavivi g~j bxwZ¸‡jv cybivq †`Lv Ges Zv gv‡qi wbR ¯v^‡¯’¨ cÖ‡qvM Kiv| GB †mkbwU ¸iæZ¡c~Y© KviY cÖ_gev‡ii gZ Avcwb cÖ_g †mk‡b †kLv aviYvmg~‡ni e¨envwiK cÖ‡qv‡Mi gva¨‡g GKRb gv‡K mvnvh¨ Ki‡eb| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv cÖ_g †mkb †_‡K g~j evZ©v/Z_¨mg~‡ni mvivsk ms‡ÿ‡c ejv| GwU avivevwnKfv‡e Ki‡eb, Av‡jvPbvq welqe ‘¯ wn‡m‡e ¯^v¯’¨ cwÄKvi Qwe¸‡jv e¨envi Ki‡eb| hLb GwU evi evi Kiv n‡e, cwieviwU Qwe¸‡jvi mv‡_ Zv‡`i aviYv¸‡jv †gjv‡Z ïiæ Ki‡e Ges †mkb¸‡jvi g‡a¨ G¸‡jv „`k¨gq Bw½Z wn‡m‡e KvR Ki‡e, gv‡K Zvi wbR gvbwmK-`„k¨vejx ˆZwi‡Z mvnvh¨ Kiv hv Av‡jvPbv Kiv †h‡Z cv‡i| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wZwb †Kvb mywbw ©`ó A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv ‡Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| hw` n¨vu nq, cÖ_g avc mdjZvi mv‡_ †kl Kievi Rb¨ Zvi cÖksmv Kiæb| Zv‡K ejyb- Gme wPšÍv¸‡jv Zvi gv‡S †Kgb Abyf‚wZ ˆZwi K‡i Ges wZwb Gi †cÖwÿ‡Z Kx K‡ib| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| GLb Zv‡K wR‡Ám Kiæb wZwb weKí wPšÍvmg~n Øviv Gme miv‡bvi †Póv K‡iwQ‡jb wKbv| hw` bv e‡j, Av‡jvPbv Kiæb, Zv‡K Ges Zvi cwiev†ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K civgk©mn Avmvi Rb¨ Drmvn w`b| cybivq, wkïi Rb¨ gv‡qi wbR kvixwiK Ges gvbwmK ¯^v‡¯’¨ i ¸iæZ¡ ms‡ÿ‡c eY©bv Kiæb GB Kvi‡Y †h, GB w`KUvB Avcwb mevi cÖ_‡g wPwýZ Ki‡Z/ †Rvi w`‡Z Pvb| KvR 3 gv‡qi wbR¯^v ’¯¨ wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 gv‡qi wbR ¯^v ’¯¨ m¤úwK©Z A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 29 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ ‘¯wZ| ‡mKkb 1.1 - gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ Qwe G Avgvi Ae ’¯vi Kvi‡Y Avgvi ¯^v‡ ’¯¨i DbœwZi Rb¨ Avgvi wKQzB Kivi †bB Qwe we ‡Póv Kievi †Kvb KviY †bB Qwe wm gv Ges wkïi Amy¯’Zvi AwaKZi m¤¢vebv ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó Ask e¨envi Kiæb, Qwe G- Gi gwnjvwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| GBme Ae¯’v¸‡jv wK wK n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb, †hgb, `wi ª`Zv, wbiÿiZv, M„n ’¯vjxi mgm¨v/M„n-weev`| GLb gv‡K Qwe we-Gi w`‡K ZvKv‡Z ejyb| GB mgm¨v¸‡jv wKfv‡e GKRb gwnjvi g‡a¨ AvkvnxbZv I Amnvq‡Z¡i GKwU Ae¯’v ˆZwi Ki‡Z Z¡ivwš^Z K‡i Zv eY©bv Kiæb| GLb Qwe wm- †Z Av‡jvKcvZ Kiæb| nvj †Q‡o †`qvi cwiYwZ¸‡jv Av‡jvPbv Kiæb| QwewUi gv‡K †`vlv‡ivc Ki‡eb bv| ejyb †h y`twðšÍv Ges mgm¨vq GwU GKwU AwZ mvaviY gvbexq cÖwZwµqv| ‡hfv‡eB †nvK, wPšÍvi aib Ges Zvi mv‡_ m¤úwK©Z Abyf‚wZ cÖv_wgK ch©v‡q/ ïiæi w`‡K wPwýZ Ki‡Z cviv ¸iæZ¡c~Y©, hv‡Z Kg©KvÐ Ges cwiYwZmg~n cwiewZ©Z n‡Z cv‡i| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 30 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ ‘¯wZ| ‡mKkb 1.1 - gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ GLb gv‡K wR‡Ám Kiæb Zvi Ggb ‡Kvb wPšÍv Av‡Q wKsev wQj wKbv| mšÍvb Rb¥`vb-cÖwµqv Ges †Kvb †Kvb †mev wKfv‡e †`qv †h‡Z cv‡i Zv wb‡q gv‡qi mv‡_ Av‡jvPbv Kivi GwU GKwU Dchy³ mgq n‡Z cv‡i| KwgDwbwU ¯v^ ’¯¨Kg©x/ wmGBPWweøD, wek¦ ¯^v¯’¨ ms¯’v/ WweøDGBPI KZ…©K cÖKvwkZ wbivc` mšÍvb Rb¥`v‡bi †PKwj÷I e¨envi Ki‡Z cv‡ib| GB †PKwj÷ e¨env‡ii Rb¨ `qv K‡i wb‡¤œi wjsKwU AbymiY Kiæb:http://www.who.int/patientsafety/implementation/checklists/childbirth/en/ cÖ‡qvR‡b, wb‡Pi †`qv A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvmg~n, Kvh©Kjvc mg~n Ges Gi cwiYwZmg~‡ni D`vniY¸‡jv gv‡K e‡j e‡j w`‡Z n‡e| AvcwbAvcbvi wbR GjvKvi bvix‡`i mv‡_ Kv‡Ri wbR¯^ AwfÁZv †_‡K Avcwb GB ai‡bi D`vniY †hvM Ki‡Z cv‡ib| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwibwZ/djvdj Amy¯’ nIqvUvB Avgvi fvM¨ Amnvq, welbœZv GLv‡b Ggb †Kvb RvqMv †bB †h Avwg wUKv cve| gv Ges wkï y`R‡biB AwaKZi Amy¯’Zv nIqvi (abyósKvi) Su~wK| Avgvi gZ GKRb AwkwÿZ gvbyl ¯v^ ’¯¨ wel‡q Kx Rvb‡Z cv‡i y`e©j AvZ¥-wek¦vm, AvZ¥- m¤§vb| ¯v^¯’¨ welqK welqvw` Rvbvi/‡kLvi Rb¨ †Kvb †Póv K‡i bv| gv Ges wkï y`R‡biB y`e©j ¯v^‡ ’¯¨i Su~wK| Avgiv Mixe mvaviY gvbyl R‡b¥wQ Kv‡iv mvnvh¨ bv cvIqvi Rb¨ AvkvnxbZv| ‡h m¤ú`/myweav Av‡Q Zvi m‡eŸ©v”P e¨env‡ii Rb¨ †Kvb cÖ‡Póv _v‡K bv| y`e©j ¯v^‡¯’¨ i Su~wK| mvaviY ¯^v¯’¨ mgm¨v Ges Mf©aviY Avwg wbqš¿Y Ki‡Z cvwi bv wb‡Ri y`e©j ¯v^‡¯’¨ i DcmM© ev jÿY¸‡jvi w`‡K g‡bv‡hvM bv †`qv| ¸iæZi ¯v^¯’¨ mgm¨v/ Amy¯’Zv †e‡o hvIqvi SuywK| avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 31 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ ‘¯wZ| ‡mKkb 1.1 - gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ Qwe wW Avgi ¯^v ’¯¨ welq- hw`I Avgvi mxwgZ my‡hvM _v‡K, hv mn‡R cvIqv hvq Zv w`‡q Avwg Avgvi Lv‡`¨i DbœwZz Ki‡Z cvwi Qwe B Avgvi ¯^v ’¯¨Kg©x Avgv‡K G wel‡q mnvqZv Ki‡Z cv‡i Qwe Gd †QvU †QvU cwieZ©b¸‡jv Avcbv‡K Ges wkï‡K my¯^v‡ ’¯¨i w`‡K wb‡q hvq Qwe wW Gi Dci Av‡jvKcvZ Kiæb| evK¨eÜwU co–b| hw` Qwe wW, Qwe G-Gi mwVK weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| Qwe B- Gi Dci Av‡jvKcvZ Kiæb| gvÕ‡K ejyb- Avcwb †mLv‡b Av‡Qb Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨| Õmg ͯ Zv bvn‡j wKQyB bvÕ G¸‡jv wb‡q wPšÍv bv KivUvB ¸iæZ¡c~Y© Zv Av‡jvPbv Kiæb| GgbwK ‡QvU †QvU cwieZ©b (GiKg ¸‡jv GB †cÖvMÖv‡g Av‡jvPbv Kiv †h‡Z cv‡i) †MvUv cwiev‡ii ¯^v‡¯’¨ eo cwieZ©b Avb‡Z cv‡i| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 32 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mKkb 1.1 - gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ avc 1 G gv Zvi wb‡Ri ¯^v¯’¨ wb‡q †hme A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv-fvebv eY©bv K‡i‡Qb Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K ejyb| avc 1 G †hme weKí wPšÍvi D`vniY/bgybv Av‡Q Zv wb‡q gv‡K fve‡Z ejyb| hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj eo cwim‡i wb‡Ri ¯v^‡ ’¯¨i hZœ †bqv Avgvi wbqš¿Yvaxb wb‡Ri ¯v^‡¯’¨ i Rb¨ mwVK wKQz Kivi wcQ‡b ZvwM`/cÖ‡Póv ˆZwiKiv †hgb, wUKv †bqv| ¯’vqx gvivZ¥K †ivM-evjvB‡qi weiæ‡× myiÿv| ¯v^¯’¨ MZ welqvw` Rvbv-‡kLvi Rb¨ wkwÿZ nevi cÖ‡qvRb †bB| ¯v^¯’¨ MZ g~jbxwZmg~n Rvbv-‡kLv I cvj‡bi cÖ‡Póv mwµq Kiv| †hgb: mylg Lv`¨ gv Ges wkïi Zzjbvg~jK fv‡jv ¯^v¯’¨| my¯’ _vKvi Rb¨ GKRb Mixe gvbylI †Póv Ki‡Z cv‡i| mnR cÖvc¨ myweav ev m¤ú` mg~‡ni m‡eŸ©v”P e¨env‡ii cÖ‡Póv Kiv| gv I wkïi AwaKZi fvj ¯v^¯’¨ | Avgvi `vwqZ¡ n‡”Q Mf©Kvjxb mgm¨v¸‡jv †LuvRv Ges cÖv_wgK ch©v‡q mvnvh¨ cvIqv Ges GUvwPwKrmK/¯^v¯’¨Kg©x/ †mweKv‡K mnvqZv Ki‡e Avgv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨| mgm¨vi cÖv_wgK DcmM© Luy‡R †ei Kiv Ges mwµqfv‡e mvnv‡h¨i †LvuR Kiv| Mf©ve ’¯vq mgm¨v¸‡jvi SzuwK Kgv‡e| gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ ‘¯wZ| ‡mKkb 1.1 - gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 33 avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 wmGBPWweøD wn‡m‡e Avcbvi gv‡qi cywó m¤ú‡K© ‡kLvi K_v| gv‡K ejyb Avcwb evoxi g‡a¨ mPivPi cvIqv Lv`¨ ª`e¨ †_‡K GKwU mylg Lv`¨ ZvwjKv cÖ ‘¯Z Ki‡Z Pvb| m¤ú~Y© cwievi‡K GB Kv‡R wbhy³ Kiæb| †nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKv‡Z cÖ`Ë Lv`¨ ZvwjKvwU e¨envi Kiæb| Lv`¨ ZvwjKvi GKwU D`vniY wb‡¤œ †`qv nj| ïaygvÎ †mBme Dcv`vb †hvM Kiæb hv evox‡Z mPivPi cvIqv hvq| mylg Lv`¨ gv‡bB `vgx ev †ewk †ewk LvIqv bq Zv e¨vL¨v Kiæb| mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii c~‡e© `ycy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq ‡ewkifvM wmGBPWweøD (KwgDwbwU ¯^v ’¨¯ Kgx©) gv Ges wkï ¯^v¯’¨ wb‡q KvR K‡i Zviv gv‡qi cywó, ¯Íb¨`vb/ ey‡Ki `ya LvIqvb, mwVKfv‡e `ya Qvovb Ges UxKv `vb BZ¨vw` wel‡q cÖwkÿYcÖvß| hw` †Kvb ¯^v¯’¨ Kg©x my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv †cÖvMÖvg KvR Ki‡Qb whwb H cÖwkÿY cvbwb Zvn‡j GB cÖwkÿY †cÖvMÖv‡gi mv‡_ H cÖwkÿY m¤ú„³ Kiv Riæwi| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 34 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mKkb 1.1 - gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ Kg©KvÐ 2 ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKv e¨envi K‡i, gv Ges cwievi‡K wekÖvg Ges wkw_jvqb Gi DcKvwiZv Ges kvixwiK cwikÖg we‡kl K‡i fvix wRwbmcÎ †Zvjv Ges K…wlKvR Kiv M‡f©i wkïi my¯^v‡¯’¨ i Rb¨ DcKvix Zv †kLvb| gv‡K ax‡i ax‡i k¦vm †bqv Ges Ab¨vb¨ wkw_j Kivi c×wZ¸‡jv (nvuUv, Aí mgq Nygvb) †kLvb| gv Ges cwiev‡ii m`m¨‡`i mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb wKfv‡e cÖwZw`‡bi UzwKUvwK KvR¸‡jv‡K Ggbfv‡e †MvQv‡Z cv‡i †hb gv GKUz wekÖvg Ges Avivg Kivi my‡hvM cvq| GB mgq¸‡jv ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKv‡Z wjwce× Kiæb| gv Ges cwievi‡K g‡b Kwi‡q w`b wb‡Ri ¯v^‡¯’¨ Rb¨ cÖwZw`‡bi Aí mgq e¨q Kivi A_© gv Ges wkïi my¯^v ’¯¨| Aib KZ evi/ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 ax‡i ax‡i wbk¦vm †bqv cÖwZw`b 10-15 wgwb‡Ui Rb¨ 2-3 evi nvuUv w`‡b 1 evi 15-20 wgwbU Nyg mviv iv‡Zi Ny yg Ges we‡K‡j nvjKv Nyg ax‡i ax‡i k¦vm †bqv ax‡i ax‡i k¦vm †bqvi †h †Kvb avc kixi‡K wk_xj Kiæb hw` GwU DwØMœ _v‡K (kixi Ges †h †Kvb A½‡K SuvKvb, Kva `y‡Uv‡K Nyivb, ax‡i ax‡i gv_v GKw`K †_‡K Av‡iKw`‡K bvovb)| cvK¯’jx/ †c‡Ui wfZi †_‡K k¦vm MÖnY (k¦vm †bqvi mgq †Rvi K‡i †ei K‡i †`qv Ges k¦vm Z¨v‡Mi mgq †Rvi K‡i wfZ‡i †bqv)| k¦vm †bqvi MwZUv axi Kiæb (wZb †m‡KÛ a‡i k¦vm MÖnY Ges wZb †m‡KÛ K‡i k¦vm Z¨vM Kiv)| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 35 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.1 - gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ KvR 3 wbKUeZ©x cÖm~wZ †mev †K›`ª Ges avÎx‡mevi wb‡ ©`kbv w`b| cwievi cwiKíbv‡K mvnvh¨ Kiæb wKfv‡e G‡`i‡K Lyu‰R cv‡e| Avcbvi mvaviY cÖwkÿ‡Y gv‡K cvVvb Ges Mf©ve¯’vi †kl wZbgv‡m Kx Kx mgm¨v n‡Z cv‡i Zv †kLvb| Zv‡K wb‡ ©`kbv w`b GB ai‡bi mgm¨vq wKfv‡e mwVK mvnv‡h¨i †LuvR Ki‡e| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 36 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.1 - gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ KvR 4 2wU †mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©Kvиwj ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡eŸvP© †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvbxZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| PP©vi KvR 1 cÖ_g †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©bxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U©`vM w`‡q cwigvc Ki‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ði Dci cÖvqkB A¯v^ ’¯¨Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb| cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR 2 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Qb Zv AbymiY Kiv| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 3 mßv‡ni evwK w`b¸‡jv‡Z wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKv AbymiY Kiv hv GB †mk‡b ˆZwi Kiv n‡q‡Q| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKv‡Z `vM w`‡q ivLyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 37 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.2 - gv‡qi mv‡_ wkïi m¤úK© †mkb 1.2 - wkïi mv‡_ gv‡qi m¤úK© GB ‡mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q cÖ_g †mk‡bi AMÖMwZ cybivq †`Lv Ges gv‡qi mv‡_ Zvi M‡f©i mšÍv‡bi m¤ú‡K©i Dci my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv c`‡ÿ‡ci cÖ‡qvM| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fvj ‡hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ g‡b ivL‡Z n‡e| KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv cÖ_g †mkb †_‡K g~j evZ©v/Z_¨mg~‡ni mvivsk ms‡ÿ‡c ejv| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gv‡qi mv‡_ gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wb‡Ri ¯v^ ’¯¨ wb‡q wZwb †Kvb mywbw`©ó A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv †Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| hw` n u¨v nq, cÖ_g avc mdjZvi mv‡_ †kl Kievi Rb¨ Zvi cÖksmv Kiæb| Zv‡K ejyb- Gme wPšÍv¸‡jv Zvi gv‡S †Kgb Abyf‚wZ ˆZwi K‡i Ges wZwb Gi †cÖwÿ‡Z Kx K‡ib| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| GLb Zv‡K wR‡Ám Kiæb wZwb weKí wPšÍvmg~n Øviv Gme miv‡bvi †Póv K‡iwQ‡jb wKbv| hw` bv e‡j, Av‡jvPbv Kiæb, Zv‡K Ges Zvi cwiev†ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K civgk©mn Avmvi Rb¨ Drmvn w`b| KvR 3 gv‡qi mv‡_ Zvi wkïi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 gv‡qi mv‡_ Zvi wkïi m¤úK© wb‡q A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv ejyb †h, Avcwb GLb gv Ges wkïi ¯^v‡¯’¨ i Rb¨ wØZxq ¸iæZ¡c~Y© w`‡Ki GB me avcmg~n e¨envi Ki‡Z gv‡K mvnvh¨ Ki‡eb| gv Ges wkï Df‡qi my¯^v‡¯’¨i Rb¨ wkïi mv‡_ gv‡qi m¤ú‡K©i ¸iæZ¡ wb‡q ms‡ÿ‡c Av‡jvPbv Kiæb| wkï hLb M‡f© _v‡K ZLb †_‡KB m¤úK©wU weKwkZ n‡Z ïiæ nq Zv eY©bv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 38 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.2 - gv‡qi mv‡_ wkïi m¤úK© Qwe G Avgvi M‡f©i wkïi cÖwZ Avgvi †Kvb BwZevPK Av‡eM †bB - Avwg Aek¨B GKRb Lvivc gv| Qwe we Avwg Avgvi wb‡R‡K wb‡q Lye Lvivc †eva Kwi| Qwe wm wkïwU Rb¥v‡bvi ci Zvi cÖwZ BwZevPK Abyf‚wZ ivLvUv A‡bK KwVb n‡Z cv‡i| ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó Ask e¨envi Kiæb, Qwe G- Gi gwnjvwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| Zvi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb gv‡S gv‡S GB ai‡bi wPšÍv _vKv ¯v^fvweK wKš‘ GwU mgm¨v n‡Z cv‡i hw` GwU mve©ÿwYK wPšÍvweóZvqcwiYZ nq| GLb gv‡K Qwe-we Gi w`‡K ZvKv‡Z ejyb| GB mgm¨v¸‡jv wKfv‡e GKRb gwnjvi g‡a¨ Aciva‡ev‡ai Rb¥ †`q Zv eY©bv Kiæb| GLb Qwe wm- †Z Av‡jvKcvZ Kiæb| Av‡jvPbv Kiæb GBme wPšÍv¸‡jv wKfv‡e wb‡R‡K †`vlv‡ivc Kivi Abyf‚wZi w`‡K wb‡q hvq| GB ai‡bi Abyf‚wZi d‡j †h me gvbwmK Pvc ˆZwi nq Zv gv Ges wkïi Rb¨ ÿwZKi| gvbwmK Pvc Ges mgm¨vi cÖwZwµqvq GB mg ͯ Abyf‚wZ A‡bK gv‡qi g‡a¨ ˆZwi n‡Z cv‡i| hvB †nvK, wPšÍvi aib Ges Zvi mv‡_ m¤úwK©Z Abyf‚wZ cÖv_wgK ch©v‡q/ ïiæi w`‡K wPwýZ Ki‡Z cviv ¸iæZ¡c~Y©, hv‡ZdjZ AvPiY¸‡jv cwiewZ©Z n‡Z cv‡i| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 39 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.2 - gv‡qi mv‡_ wkïi m¤úK© GLb gv‡K wRÁvmv Kiæb Zvi †mB ai‡bi wPšÍv Av‡Q wKbv| ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKv‡Z †h RvqMv Av‡Q †mLv‡b wj‡L ivL‡Z ejyb| cÖ‡qvRb‡ev‡a, gv‡K wb‡¤œi A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv, Kg©KvÐ Ges djvd‡ji D`vniYmg~n cÖ`vb Kiæb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj wkï Ggwb Gg&wb eo n‡”Q| Zvi R‡b¥i ci ch©šÍ Zvi hZœ †bqvi Avgvi cÖ‡qvRb †bB| wkï R‡b¥i c~‡e©i e„w×/‡e‡o IVvq hZœevb bv nIqv| wkïi m‡e©vËg Rb¥-c~e©eZ©x cwi‡ek _v‡K bv| Avgvi `ytwðšÍv Ges D‡ØM Avgvi wkïi ÿwZ Ki‡e bv| wb‡Ri Pvc Kgv‡bvi ‡Póv K‡i bv| wkï-¯v^ ’¯¨ AvµvšÍ n‡e| Avwg wb‡Ri wel‡q wei³ n‡Z cvwi bv| wkï‡K wb‡q Avgv‡KB fve‡Z `vI| wb‡Ri Ges M‡f©i wkïi Rb¨ hZœ †bqvi ‡Póv K‡i bv| gv Ges wkï Df‡qiB iæMœ ¯v^‡¯’¨ i SuywK| Avwg Avgvi wkïi mv‡_ †Kvb Uvb Abyfe Kwi bv| hLb Rb¥v‡e ZLb GUv NU‡e| M‡f©i wkïi mv‡_ eÜb ˆZwii †Póv bv Kiv| wkïi R‡b¥i ci Zvi mv‡_ eÜb ˆZwi‡Z AwaK mgm¨v nIqv| avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j my¯^v¯’¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW GUv Riæwi bv †h ïiæ †_‡KB BwZevPK Av‡eM _vK‡Z n‡e ei Avwg GB ai‡bi Av‡eM‡K ˆZwi n‡Z my‡hvM w`‡Z cvwi Qwe wW Gi w`‡K bRi w`b, K¨vckb/ evK¨eÜwU co –b| hw` Qwe wW, Qwe G-Gi mwVK weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 40 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.2 - gv‡qi mv‡_ wkïi m¤úK© Qwe B †QvU †QvU c`‡ÿc MÖnY wkïi cÖwZ BwZevPK Abyf~wZ ‰Zwi‡Z mnvqZv K‡i Qwe Gd R‡b¥i ci wkïi mv‡_ BwZevPK eÜb ˆZix Kiv mnR GB ai‡bi weKí wPšÍvmg~n Aciva‡ev‡ai Abyf‚wZ Kgv‡Z mvnvh¨ K‡i| Zvi wb‡Ri GB gvbwmK Pvc Kgv‡bvi gva¨‡g gv Zvi M‡f©i wkïi weKv‡k mnvqZv K‡i| ‡mk‡bi cieZ©x mg‡q gv‡K ejyb, gv Zvi M‡f©i wkïi mv‡_ m¤úK© M‡o Zzj‡Z Av‡iv wK wK c`‡ÿc MÖnY Ki‡Z cv‡i Zv Avcwb Av‡jvPbv Ki‡eb| jw¾Z bv nIqv Ges GB ai‡bi Abyf‚wZmg~n bv jyKv‡bv †h ¸iæZ¡c~Y© Zv wb‡q Av‡jvPbv Kiæb| Mf©ve¯’vi cÖwZ cwiev‡ii cÖwZwµqv, gv Zvi M‡f©i wkïi cÖwZ Abyf‚wZi aib‡K cÖfvweZ K‡i Zv cwievi‡K eyS‡Z mvnv&h¨ Kiæb| avc 1 G gv Zvi wb‡Ri ¯^v¯’¨ wb‡q †hme A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv-fvebv eY©bv K‡i‡Qb Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K (Ges cwievi‡K) ejyb| GB civgk©¸‡jv wj‡L ivLyb| avc 1 G †hme weKí wPšÍvi D`vniY/bgybv Av‡Q, Giæc weKí wPšÍv Ki‡Z gv‡K ejyb| hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj Avgvi M‡f©i wkïiI Avgvi h‡Zœi cÖ‡qvRb Av‡Q| wkïi cÖ‡qvR‡bi cÖwZ g‡bv‡hvM mwµq n‡e| ¯v^ ’¯¨evb wkïi Rb¥| Avgvi A‡bK mgm¨v _vKvi c‡iI, Avgv‡K Avgvi wkïi Rb¨ `ytwðšÍv I D‡ØM Kgv‡bvi †Póv Ki‡Z n‡e| mgm¨v¸‡jv ey‡S AvPiY Kivi †Póv Ki‡e Ges wkw_jvq‡bi gva¨‡g `ytwðšÍv Kgv‡bvi †Póv Ki‡e| gv Ges wkïi ¯v^‡¯’¨ i Dci fv‡jv cÖfve co‡e| wb‡Ri Rb¨ bv n‡jI, Avgvi wkïi Kvi‡YI Avgv‡K Avgvi ¯^v‡¯’¨ i hZœ wb‡Z n‡e| wbR ¯^v‡¯’¨ i hZœ †bqvi †Póv Kiv| my¯’ gv Iwkï| hw` Avwg †Póv Kwi, Avwg Avgvi wkïi mv‡_ GKwU Mfxi m¤úK© ˆZwi Ki‡Z cvie| eÜb ˆZwi‡Z mwµqfv‡e †Póv Kiv| gv-beRvZ‡Ki g‡a¨ †Rviv‡jv Ges ¯v^ ’¯¨Ki m¤úK©| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 41 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.2 - gv‡qi mv‡_ wkïi m¤úK© avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv hw` ZvwjKvwU AbymiY Ki‡Z cv‡i ev AvswkK AbymiY Ki‡Z cv‡i Z‡e gv Ges cwievi‡K †ewk †ewk cÖksmv Kiæb| KvR 2 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| wb‡¤œi wkw_jvqb KvR¸‡jv †hvM ev weKí wn‡m‡e w`b hv gv‡K Zvi M‡f©i wkï m¤ú‡K© Abyf‚wZ‡Z mvnvh¨ Ki‡e| Nygcvovwb MvbMvIqv ev ¸Y¸Y Kiv Ges wkïi Nywg‡q cov Kíbv Kiv cÖwZw`b 3-4 evi ax‡i ax‡i k¦vm †bqv w`‡b 1 evi ‡hgb Nygv‡Z hvevi Av‡M KvR 3 gv‡K †kLvb Mf©ve¯’vi †kl wZb gv‡m Zvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i| GB ai‡bi mgm¨vq wKfv‡e mwVK mvnvh¨ PvB‡Z cv‡i Zv wb‡ ©`kbv w`b| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 42 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.2 - gv‡qi mv‡_ wkïi m¤úK© KvR 4 2wU ‡mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©Kvи‡jv ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡e©v”P †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq, Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw ©`ó/ g‡bvbxZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| PP©vi KvR 1 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©Yxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U©`vM w`‡q cwigvc Ki‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ði Dci cÖvqkB A¯^v¯’¨ Ki cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb| cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR 2 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Qb Zv AbymiY Kiv| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 3 mßv‡ni evwK w`b¸‡jv‡Z wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKv AbymiY Kiv hv GB †mk‡b ˆZwi Kiv n‡q‡Q| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKv‡Z `vM w`‡q ivLyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 43 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.3 - gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© †mkb 1.3 - gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© GB ‡mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q ‡kl †mk‡bi AMÖMwZ cybivq †`Lv Ges gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li †hgb, Zvi wb‡Ri cwievi, AvZ¥xq-¯R^b, eÜz-evÜe Ges mgv‡Ri m¤ú‡K©i Dci my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv c×wZi cÖ‡qvM| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fvj ‡hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ g‡b ivL‡Z n‡e| KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv †kl †mkb †_‡K g~j evZ©v/Z_¨mg~‡ni mvivsk ms‡ÿ‡c ejv| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gv‡qi mv‡_ gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wkïi mv‡_ m¤úK© wb‡q wZwb †Kvb mywbw`©ó A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv ‡Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| hw` n¨ uv nq, cÖ_g avc mdjZvi mv‡_ †kl Kievi Rb¨ Zvi cÖksmv Kiæb| Zv‡K ejyb- Gme wPšÍv¸‡jv Zvi gv‡S †Kgb Abyf‚wZ ˆZwi K‡i Ges wZwb Gi †cÖwÿ‡Z Kx K‡ib| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| GLb Zv‡K wR‡Ám Kiæb wZwb weKí wPšÍvmg~n Øviv Gme miv‡bvi †Póv K‡iwQ‡jb wKbv| hw` bv e‡j, Av‡jvPbv Kiæb, Zv‡K Ges Zvi cwiev†ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K civgk©mn Avmvi Rb¨ Drmvn w`b| avc 1 gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© wb‡q A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv KvR 3 gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv ejyb †h Avcwb GLb gv Ges wkïi ¯v^‡¯’¨ i Rb¨ Z…Zxq ¸iæZ¡c~Y© w`‡Ki GB me avcmg~n e¨envi Ki‡Z gv‡K mvnvh¨ Ki‡eb †hgb, gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK©| gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤ú‡K©i ¸iæZ¡ wb‡q ms‡ÿ‡c Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 44 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.2 - gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© Qwe G gvbyl Avgv‡K ¸iæZ¡ †`q bv Qwe we Avwg Ab¨‡`i wei³ Ki‡Z PvB bv Qwe wm gv Ges wkïi Rb¨ mvgvwRK mn‡hvwMZvi Afve ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó Ask e¨envi Kiæb, Qwe G- Gi gwnjvwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| Zvi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb gv‡S gv‡S GB ai‡bi wPšÍv _vKv ¯v^fvweK wKš‘GwU mgm¨v n‡Z cv‡i hw` GwU mve©ÿwYK wPšÍvweóZvq cwiYZ nq| GLb gv‡K Qwe-we Gi w`‡K ZvKv‡Z ejyb| GB Abyf~wZ¸‡jv wKfv‡e GKRb gwnjvi g‡a¨ mvgvwRK wew”QbœZv wb‡q Av‡m Zv eY©bv Kiæb| GLb Qwe wm- †Z Av‡jvKcvZ Kiæb| gv Ges Zvi Av‡kcv‡ki ¸iæZ¡c~Y© gvby‡li g‡a¨ wKfv‡e ev‡R Abyf‚wZi GKwU Pµ ˆZwi nq Zv Av‡jvPbv Kiæb| GwU Zv‡`i Dfq‡KB G‡K Ac‡ii cÖwZ `~iZ¡ evwo‡q w`‡Z cv‡i| ejyb †h, gvbwmK Pvc Ges mgm¨vi cÖwZwµqvq GB mg ͯ Abyf‚wZ A‡bK gv‡qi g‡a¨ ˆZwi n‡Z cv‡i| gv, cwievi I eÜy-ev܇ei Rb¨ GB Abyf‚wZwU eyS‡Z cviv Ges gv‡qi cÖwZ mnvbyf‚wZkxj nIqv ¸iæZ¡c~Y©| cÖv_wgK ch©v‡q GB wPšÍvi aib Ges Zr m¤úwK©Z Abyf~wZ¸‡jv kbv³ Kivi gva¨‡g Amn‡hvwMZv cÖm~Z djvdj¸‡jv cwiewZ©Z n‡Z cv‡i| GLb gv‡K wRÁvmv Kiæb Zvi Av‡kcv‡ki gvbyl wb‡q GB ai‡bi wPšÍv Av‡Q wKbv| cvwievwiK ivRbxwZ‡Z RwoZ bv nIqvi cÖwZ Lye mveavb n‡eb| wkïi weKv‡k mvgvwRK mn‡hvwMZvi ¸iæ‡Z¡i Dci †Rvi w`b Ges cwiev‡ii mevB‡K Gi Rb¨ KvR Kiv DwPZ| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 45 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.3 - gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© we‡kl K‡i cwiev‡ii mvg‡b, gv Zvi GB ai‡bi Abyf‚wZ¸‡jv cÖKvk Ki‡Z PvB‡eb bv| Zv‡K †Rvi Ki‡eb bv| Zvi cwie‡Z©, wb‡¤œi A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv, Kg© Ges Zvi cwiYwZi D`vniY¸‡jv Av‡jvPbv Kiæb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj cwievi wb‡q y`twðšÍv Avgvi Dci cÖfve †dj‡e wKš‘ Avgvi M‡f©i wkïi †Kvb ÿwZ Ki‡e bv| cÖej weiw³| cwievi wb‡q y`twðšÍv Kgv‡bvi †Póv K‡i bv| gv‡qi g‡a¨ gvbwmK Pvc, hv wkïi Rb¨ ÿwZKi n‡Z cv‡i| GKRb Mf©eZx gv‡qi N‡ii evB‡i hvIqv DwPZ n‡e bv| N‡ii evB‡i hvIqv eÜ K‡i †`Iqv| ¸iæZ¡c~Y© mvgvwRK mn‡hvwMZv Ges ¯v^ ’¯¨‡mevi myweav nviv‡Z cv‡i| †KD Avgvi mv‡_ K_v ej‡Z cQ›` K‡i bv Ab¨ gvbylRb‡K Gwo‡q Pj‡Z ïiæ K‡i| ¸iæZ¡c~Y© mvgvwRK mn‡hvwMZvi my‡hvM nviv‡Z n‡Z cv‡i| Avwg nxbgb¨Zvq †fvMvi Kvi‡Y Ab¨ gvby‡li mv‡_ mvÿvr Kwi bv Ab¨ gvbyl Gwo‡q P‡j| GKN‡i n‡q hvIqv avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j mnvqZvg~jK wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW mevB GKiKg bv Qwe wW Gi w`‡K bRi w`b, K¨vckb/ evK¨eÜwU co – b| hw` Qwe wW, Qwe G-Gi mwVK weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 46 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.3 - gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© Qwe B Avwg hv‡`i‡K cQ›` Kwi Zv‡`i mv‡_ K_v ejvi †Póv Kie Qwe Gd gv Ges wkïi Rb¨ mvgvwRK mn‡hvwMZv GB ai‡bi weKí wPšÍvmg~n Ab¨ gvby‡li cÖwZ A¯^v¯’¨ Ki Abyf‚wZ Kgv‡Z mvnvh¨ Ki‡Z cv‡i| GgbwK hw` mvgvwRK †hvMv‡hvM 1-2 Rb gvby‡li g‡a¨ mxgve× nq Zvn‡jI GwU gv‡K Ab¨ gvby‡li mv‡_ Abyf‚wZ¸‡jv fvMvfvwM K‡i wb‡Z Ges mvgvwRK m¤úK© eRvq ivL‡Z mvnvh¨ Ki‡e| wkïi weKv‡ki Rb¨ GB ¸iæZ¡c~Y© mg‡q cwiev‡ii Ab¨ m`m¨‡`i evowZ-Dcjw× wKfv‡e cÖ‡qvRb n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| beRvZ‡Ki kvixwiK Ges gvbwmK weKv‡ki Rb¨ Zv‡`i mvnvh¨ AZ¨šÍ ¸iæZ¡c~Y©| avc 1 G gv Zvi Pvicv‡ki gvbylR‡bi mv‡_ m¤úK© m¤^‡Ü A¯v^ ’¯¨Ki wPšÍv-fvebv eY©bv K‡i‡Qb Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K (Ges cwievi‡K) ejyb| GB civgk©¸‡jv wj‡L ivLyb| avc 1 G †hme weKí wPšÍvi D`vniY/bgybv Av‡Q Zv wb‡q gv‡K fve‡Z ejyb| hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z bv cv‡ib, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj Avgvi wkïi Rb¨, Avgvi cwievi Ges Avgv‡K `ytwðšÍv Kgv‡bvi †Póv Ki‡Z n‡e| cvwievwiK `ytwðšÍv Kgv‡bvi †Póv Kiv| gv Ges wkïi Dci my¯^v¯’¨ MZ cÖfve co‡e| hZÿY Avwg GKwU wbivc` Ges ¯v^ ’¯¨Ki cwi‡e‡k _vK‡ev, Mf©Kvjxb mg‡q Ab¨ gvbyl‡`i mv‡_ Avwg †`Lv Ki‡Z cvi‡ev| evwoi evB‡i mvgvwRK Kg©KvÐ mwµq AskMÖnYKiv| mvgvwRK mn‡hvwMZvi KvVv‡gv AUuzU _vK‡e| Avwg GLb Ggb wPšÍv Ki‡Z cvwi, wKš‘ wKQz gvbyl Av‡Q hviv Avgv‡K cQ›` K‡i Ges K_v ej‡Z Pvq| Gai‡bi gvbyl Kv‡Q hvIqv Ges K_‡cvK_b ïiæ Kivi †Póv Kie| Avcbvi Av‡kcv‡ki gvby‡li ms¯ú‡k© _vKv AUzU _vK‡e hviv cÖ‡qvR‡bi mgq mnvqZvKi‡e| mevB Rb¥MZfv‡e mgvb, Avwg †Kb nxbgb¨Zvq fzM‡ev| A‡b¨i mv‡_ †gjv‡gkvq AvZ¥wek¦vm Abyfe Ki‡e| Avcbvi Av‡kcv‡ki gvby‡li ms¯ú‡k© _vKv AUzU _vK‡e hviv cÖ‡qvR‡bi mgq mnvqZv Ki‡e| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 47 gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.3 - gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 GB WvqvMÖvgwU e¨envi K‡i mvgvwRK mnvqZv e¨e¯’v/wm‡÷g ‡K wbY©q Ges ch©‡eÿY Kiæb| cÖwZwU †ÿ‡Î ‡h cÖavb e¨w³/e¨w³iv gv‡K mvnvh¨ K‡i Zvi/Zv‡`i bvg wjLyb| cwievi †MvÎ/mgvR/KwgDwbwU KvR 2 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| †m Zvi Avqib †Ue‡jU †L‡q‡Q wKbv Zv †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv hw` ZvwjKvwU AbymiY Ki‡Z m‡Pó _v‡K Z‡e gv Ges cwievi‡K †ewk K‡i cÖksmv Kiæb| KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| KvR 4 2wU †mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 48 wb¤œwjwLZ Kg©KvÛ¸wj †mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡e©v”P †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K DrmvwnZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvwbZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| gwWDj 1: wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ| ‡mkb 1.3 - gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© PP©vi KvR 1 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©Yxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U©`vM w`‡q cwigvc Ki‡‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ði Dci cÖvqkB A¯^v¯’¨ Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb| cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR 2 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q †m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Qb Zv AbymiY Kiv| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 3 mßv‡ni evwK w`b¸‡jv‡Z wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKv Abymib Kiv hv GB †mk‡b ˆZwi Kiv n‡q‡Q| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 4 hw` m¤¢e nq, Avcbvi GjvKv †_‡K hviv Mf©eZx ev hv‡`i †QvU mšÍvb Av‡Q Zv‡`i ga¨ †_‡K `j MVb Kiæb| GB `jwU‡K Ôgv Ges wkïi my¯^v¯’¨ `jÕ wn‡m‡e AvL¨vwqZ Kiæb| cÖwZ mßv‡n GKevi wgwjZ nevi †Póv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 49 gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges †nj_&gwbUwis K¨v‡jÛvi/ ¯^v¯’¨ ch©‡eÿY cwÄKv‡Z `vM w`‡q ivLyb| gwWDj 2 wkïi AvMgb my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 50 †mkb 2.1 - gv‡qi wbR ¯^v¯’¨ GB †mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q R‡b¥i ci gv Ges wkïi ¯v^‡¯’¨ i Ae¯’v wbY©q, Zvi mgm¨v¸‡jv †kvbv Ges R‡b¥i ci cÖ_g gv‡m my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv †cÖvMÖvg cÖ‡qvM Ki‡Z Zv‡K mvnvh¨ Kiv| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fv‡jv †hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ g‡b ivL‡Z n‡e| KvR 1 c~‡e©i †mkb cyYivq †`Lv gwWDj 1 †_‡K g~j evZ©v/Z_¨mg~‡ni mvivsk ms‡ÿ‡c ejv| GwU avivevwnKfv‡e Ki‡eb, Av‡jvPbvq welqe ‘¯ wn‡m‡e ¯^v¯’¨ cwÄKvi Qwe¸‡jv e¨envi Ki‡eb| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wZwb cÖwkÿY gwWDj 1 G Av‡jvwPZ wZbwU fv‡Mi †h †KvbwU‡Z †Kvb mywbw ©`ó A¯^v¯’¨Ki wPšÍv ev Av‡eM ‡Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| hw` n¨vu nq, cÖ_g avc mdjZvi mv‡_ †kl Kievi Rb¨ Zvi cÖksmv Kiæb| G¸‡jv wj‡L ivLyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb- Gme wPšÍv Zvi gv‡S †Kgb Abyf‚wZ ˆZwi K‡i Ges wZwb Gi †cÖwÿ‡Z Kx K‡ib| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| GLb Zv‡K wR‡Ám Kiæb wZwb weKí wPšÍvmg~n Øviv Gme miv‡bvi †Póv K‡iwQ‡jb wKbv| hw` bv e‡j, Av‡jvPbv Kiæb, Zv‡K Ges Zvi cwiev†ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K civgk©mn Avmvi Rb¨ Drmvn w`b| KvR3 gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ m¤úwK©Z A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 51 wkïi cÖ_g eQ‡i gv‡qi wbR kvixwiK Ges gvbwmK my¯^v¯’¨ KZUv ¸iæZ¡c~Y© Zv ms‡ÿ‡c Av‡jvPbv Kiæb| Av‡jvPbv Kiæb wkïi AvMgb GKwU cwieZ©‡bi mgq hv KLbI gvbwmK Pvc n‡Z cv‡i Ges GB Kvi‡Y gv‡K Zvi wb‡Ri ¯^v‡¯’¨ i Dci we‡klfv‡e g‡bv‡hvM †`qv cÖ‡qvRb| Qwe G Avgvi B‡Zvg‡a¨ A‡bK wKQz Ki‡Z n‡e, ¯^v ’¯¨ wb‡q fvevi mgq †bB Qwe we wb‡Ri ¯^v‡ ’¯¨i hZœ bv †bqv, D`vniY: wekÖvg MÖnY ev mylg Lv`¨ MÖnY Qwe wm K¬vwšÍ Ges y`e©jZvi Rb¨ wkïi hZœ wb‡Z Amyweav nq ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ †nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó Ask e¨envi Kiæb, Qwe G-Gi gwnjvwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| Zvi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb wkïi R‡b¥i ci GB ai‡bi wPšÍv _vKv ¯v^fvweK, wKš‘ GwU mgm¨v n‡Z cv‡i hw` gv †ewkifvM mgq G‡Z Av”Qbœ n‡q _v‡K| Qwei gwnjvwU‡K Ajm ev A‡MvQv‡jv _vKvi Rb¨ †`vlv‡ivc Ki‡eb bv| Zv‡K wRÁvmv Kiæb Gfv‡e gv‡S gv‡S Abyfe K‡i wKbv| Qwe we: GB mgm¨v¸‡jv wKfv‡e GKRb gwnjvi g‡a¨ ‰bivk¨ I Amnvq‡Z¡i Ae¯’v ˆZwi K‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| wPšÍvi aib Ges Zvi mv‡_ m¤úwK©Z Abyf‚wZ cÖv_wgK ch©v‡q/ ïiæi w`‡K wPwýZ Ki‡Z cviv ¸iæZ¡c~Y©, hv‡Z Kg©KvÐ Ges cwiYwZmg~n cwiewZ©Z n‡Z cv‡i| Qwe wm: GB ai‡bi gvbwmK Ae¯’vq wK wKcwiYwZ n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| Av‡jvPbv Kiæb hw`I wkï ¸iæZ¡ †ewk Zvic‡iI gv‡K Zvi wb‡Ri hZœ wb‡Z n‡e| gv hw` ¯^v¯’¨ evb bv nb, wkï Amy¯’ n‡e| GLb gv‡K wR‡Ám Kiæb Zvi Ggb ‡Kvb wPšÍv Av‡Q wKsev wQj wKbv| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 52 cÖ‡qvR‡b, wb‡Pi †`qv A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvmg~n, Kvh©Kjvc mg~n Ges Gi cwiYwZmg~‡ni D`vniY¸‡jv gv‡K e‡j e‡j w`‡Z n‡e| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj fvjfv‡e wPšÍv ev Kvh©ÿg wKQz Ki‡Z Avwg Lye K¬všÍ ev` ‡`qv Ges †Póv bv Kiv gvbwmK Pvc e„w× cv‡e, GgbwK Av‡iv mgm¨vi w`‡K wb‡q hv‡e Ab¨ gvbyl/‡jvK ev miKvi Avgvi ¯v^‡¯’¨ i Rb¨ `vqx| wb‡Ri cÖ‡Póv bv Pvwj‡q A‡b¨i Dci wbf©i Kiv fMœ/Lvivc ¯^v‡¯’¨ i AwaK m¤¢vebv Avgvi ¯^v‡¯’¨ i Dci Avgvi wbqš¿Y bvB wb‡Ri Lvivc ¯^v‡¯’¨ i DcmM© ev jÿYmg~‡ni cÖwZ g‡bv‡hvM bv †`qv gvivZ¥K ¯^v¯’¨- mgm¨v ˆZwi nIqvi SuywK Avwg gv nIqvi Rb¨ h‡_ó fvj bB †`vl, wb¤œ AvZ¥-gh©v`v, Avwg ¯v^ ’¯¨evb n‡Z PvB‡Z cvwi bv Avcbvi ¯^v¯’¨ Lvivc _vK‡Z cv‡i, hv Avcbvi wkïi Rb¨ GKB cwiYwZi n‡Z cv‡i| avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW Gi gwnjvwUi Dci Av‡jvKcvZ K‡i, evK¨eÜwU co–b| hw` Qwe wW-Gi wPšÍv, Qwe G-Gi wPšÍvi †P‡q †ewk my¯^v¯’¨ gq nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| Qwe wW hw` Avwg cÖwZw`b Avgvi ¯^v‡ ’¯¨i Rb¨ Aí wKQz mgq †`B Zvn‡j Avwg my¯’ Ges mg_© _vKe Ges Avgvi cÖwZw`‡bi KvRKg© Ki‡Z cvie Qwe G-G gv‡qi Kx Kx m¤¢ve¨ mgm¨v¸‡jvq Qwe wW- Gi gv‡qi gZ wPšÍv Ki‡Z cv‡i ZvAv‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 53 Qwe B wb‡R‡K Ggbfv‡e ¸wQ‡q †bqv hv‡Z ¯^v ’¯¨Ki ev Avivg`vqK KvRK‡g©i Rb¨ wKQzUv mgq _v‡K Qwe Gd my¯^v ’¯¨ Ges wkïi hZœ I Rxe‡bi Ab¨vb¨ Pvwn`vi mv‡_ mn‡R gvwb‡q †bqv gv Ges cwiev‡ii mvnvh¨ wb‡q, Av‡jvPbv Kiæb wKfv‡e GB mgm¨v¸‡jv mvgjv‡eb| MZ †mk‡b Av‡jvPbv Kiv Lv`¨ ZvwjKv Ges Avivg/ wkw_jvqb Abykxjb¸‡jv Abykxjb Ki‡Z gv‡qi cÖwZw`b KZ mgq jv‡M Zv MYbv Kiæb| hw` GB mgqUzKz e¨q Kiv gv‡qi ¯^v‡¯’¨ i Rb¨ DcKvix nq Zv Av‡jvPbv Kiæb| Ômg ͯ Zv bvn‡j wKQyB bvÕ G¸‡jv wb‡q wPšÍv bv KivUvB ¸iæZ¡c~Y© Zv Av‡jvPbv Kiæb| GgbwK ‡QvU †QvU cwieZ©b (GiKg ¸‡jv GB †cÖvMÖv‡g Av‡jvPbv Kiv †h‡Z cv‡i) †MvUv cwiev‡ii ¯^v‡¯’¨ eo cwieZ©b Avb‡Z cv‡i| avc 1 G gv Zvi wb‡Ri ¯^v¯’¨ wb‡q †hme A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv-fvebv eY©bv K‡i‡Qb Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K ejyb| hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj ïay e‡m _vKv Ges y`twðšÍv Kivi †P‡q cÖwZw`b Aí wKQz Kiv A‡bK fv‡jv|(Avwg hZUzKz cvwi) ‡QvU GKwU KvR mdjfv‡e Kiv Ges Zv Pvwj‡q ‡h‡Z †Póv Kiv| wbw®ŒqZvi Pµ fvO‡e hw` Avwg wb‡R wb‡Ri ¯^v†¯’¨i hZœ bv †bB, Ab¨ gvbyl ev miKvi †Kb Zv‡Z DwØMœ n‡e| wbR ¯^v‡¯’¨ i Rb¨ hv Avwg Ki‡Z cvwi Zv AR©‡bi Rb¨ mwµq †Póv Kiv gv Ges wkïi my¯^v¯’¨ Avgvi `vwqZ¡ n‡”Q- mvnvh¨ cvevi Rb¨, Lvivc ¯^v‡¯’¨ i cÖv_wgK jÿY¸‡jv Luy‡R †ei Kiv Ges GUv Avgv‡K mvnvh¨ Ki‡Z GKRb Wv³vi‡K mnvqZv Ki‡e| mgm¨vi cÖv_wgK jÿY¸‡jv Lyu‡R †ei Ki‡e Ges mwµqfv‡e mvnvh¨ Kvgbv Ki‡e cÖme cieZx© ¯^v¯’¨ mgm¨v ¸‡jvi SuywK Kgv‡e| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 54 G cwiw¯’wZ‡Z Avwg Avgvi mšÍv‡bi Rb¨ Avgvi m‡e©Ÿ”P Kivi †Póv Kie| Avgvi wb‡Ri ¯^v‡¯’i hZœ †bqv, GKRb fvj gv nIqvi Ask GKRb ¯v^ ’¯¨eZx gv gv‡b ¯v^ ’¯evb mšÍvb avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 gv‡K ‡Wwjfvwii c‡ii e¨vqvg¸‡jv †kLvb| hvB †nvK, GUv wbwðZ Kiæb †h, †hme gv‡qiv wbqwgZ K…wlKvR ev j¤^v `~i‡Z¡ nvuUvi gZ kvixwiK cwikÖg K‡i Zv‡`i Dci †Rvi Ki‡eb bv| GB KvR¸‡jv H gv‡qi Rb¨ Riæwi bvI n‡Z cv‡i| mvßvwnK gwbUwis PvU© ˆZwi Kiæb Ges gv‡K wb‡ ©`kbv w`b cÖwZw`b †h e¨vqvg¸‡jv m¤úbœ Ki‡Qb Zvi wecix‡Z GKwU wPý w`‡Z| e¨vqvg gwbUwis PvU© ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii wbw ©`ó RvqMvq mshy³ Kiæb| e¨vqvg cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 e¨vqvg 1 nvuUz fvR K‡i wPr n‡q ‡kvb| ax‡i ax‡i Mfxifv‡e k¦vm wbb| cv †mvRv Ges fvR Kiæb Ges A½ywj cÖmvwiZ Kiæb| cv‡qi cvZv‡K y`Õw`‡K ‡Mvj K‡i †Nvivb| Avevi nvuUz fuvR Kiæb Ges Zj‡cU‡K wb‡P †_‡K †Vjv w`b hv‡Z K‡i wcV Lv‡Ui wecix‡Z Pvc †`q, G Ae¯’vq Qq †Mvbv ch©šÍ _vKzb, Zvici wkw_j nb cÖwZwU ïiæi Av‡M wbtk¦vm Qvo–b| e¨vqvg 2 GUv ï‡q ev e‡m Kiv hvq| wbtk¦vm Qvo–b| Avcbvi wkï †h †ckx¸‡jvi gva¨‡g n‡q‡Q †m¸‡jvc‡K †U‡b aiæb| GwU Ggb †h hLb Avcwb cÖmv‡ei MwZ Kgv‡bvi Rb¨ †ckxi ms‡KvPb Ki‡Qb| Qq †Mvbv ch©šÍ †ckxi ms‡KvPb a‡i ivLyb Ges wkw_j Kiæb| ïiæ Kivi c~‡e© wbtk¦vm Qvo–b, cuvP evi cybive„wË Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 55 e¨vqvg 3 Avcbvi Wvb nvuUz fvuR K‡i ï‡q co–b Ges Wvb cv‡qi cvZv weQvbvi Dci ivLyb, ivg cv †mvRv ivLyb| evg cv‡qi †Mvuovwj weQvbvi mv‡_ jvwM‡q hZUv m¤¢e †U‡b Avbyb Ges m¤ú~Y© cv †U‡b weQvbvi Dci Zzjyb| ïaygvÎ Avcbvi †Kvg‡ii †ckx¸‡jv‡K Aek¨B KvR Kivb, GUv Ab¨ Av‡iKUv cv‡qi gva¨‡g cybive„wË Kivb, cÖwZ cv‡qi †ÿ‡Î Pvi evi K‡i Kiæb| KvR 2 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv hw` ZvwjKvwU AbymiY Ki‡Z m‡Pó _v‡K Z‡e gv Ges cwievi‡K †ewk K‡i cÖksmv Kiæb| KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| KvR gv‡K ey‡Ki `ya LvIqv‡bvi Rb¨ civgk© w`b| KvR 4 2wU ‡mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©Kvи‡jv ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡eŸvP© †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvwbZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| PP©vi KvR 1 GB †mk‡b ˆZwi Kiv e¨vqv‡gi PvU© mßv‡ni Ab¨ w`b¸‡jv‡Z AbymiY Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 2 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Qb Zv AbymiY Kiv| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi PvU© AbymiY Ki‡Z n‡e| cwiev‡ii m`m¨‡`i gv‡K GB KvR¸‡jv PP©v Kivi Rb¨ mgq †ei Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb DrmvwnZ Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 4 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©bxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U© `vM w`‡q cwigvc Ki‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 56 hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ði Dci cÖvqkB A¯^v¯’¨ Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb| cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR 5 hw` gv Ges wkï ¯v^ ’¯¨ `j / †nj_ MÖæc MVb Kiv n‡q _v‡K Zvn‡j †mB `‡j AskMÖnY Kiv Pvwj‡q hvb| gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKv‡Z `vM w`‡q ivLyb| †mkb 2.2 - wkïi mv‡_ gv‡qi m¤úK© GB ‡mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q c~e©eZx© †mk‡bi AMÖMwZ cybivq †`Lv Ges Rxe‡bi cÖ_g gv‡m gv‡qi mv‡_ Zvi mšÍv‡bi m¤ú‡K©i Dci my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv c×wZi cÖ‡qvM| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fvj ‡hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ g‡b ivL‡Z n‡e| KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv cÖ_g †mkb †_‡K g~j evZ©v/Z_¨mg~‡ni mvivsk ms‡ÿ‡c ejv| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gv‡qi mv‡_ gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wb‡Ri ¯^v¯’¨ wb‡q wZwb †Kvb mywbw`©ó A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv ‡Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| hw` n¨vu nq, cÖ_g avc mdjZvi mv‡_ †kl Kievi Rb¨ Zvi cÖksmv Kiæb| G¸‡jv wj‡L ivLyb| gv‡K ejyb- Gme wPšÍv¸‡jv Zvi gv‡S †Kgb Abyf‚wZ ˆZix K‡i Ges wZwb Gi †cÖwÿ‡Z Kx K‡ib| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| GLb Zv‡K wR‡Ám Kiæb wZwb weKí wPšÍvmg~n Øviv Gme miv‡bvi †Póv K‡iwQ‡jb wKbv| hw` bv e‡j, Av‡jvPbv Kiæb, Zv‡K Ges Zvi cwiev†ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K civgk©mn Avmvi Rb¨ Drmvn w`b| KvR 3 Avcbvi mv‡_ Avcbvi wkïi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 Avcbvi mv‡_ Avcbvi wkïi m¤úK© wb‡q A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 57 gv‡K ejyb Avcwb GLb gv‡qi mv‡_ Zvi mšÍv‡bi m¤úK© ˆZwi Ki‡Z my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv c`‡ÿc e¨envi Ki‡Z mvnvh¨ Ki‡eb| gv Ges wkï Df‡qi my¯^v‡¯’¨i Rb¨ wkïi mv‡_ gv‡qi m¤ú‡K©i ¸iæZ¡ wb‡q ms‡ÿ‡c Av‡jvPbv Kiæb| Qwe G wkï Avgvi cÖwZ Abyf‚wZ †eva Kivi Rb¨ LyeB †QvU| Ii GLb ïay Lvevi I cwi®‹vi Kiv `iKvi Qwe we wkïi mv‡_ eÜb ˆZwii Rb¨ h‡_ó †Póv Ki‡e bv Qwe wm GwU Avcbvi Ges wkïi Df‡qi ¯^v‡¯’¨i Dci cÖfve ‡dj‡e ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó Ask 2.1 e¨envi Kiæb, Qwe G-Gi gwnjvwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| GB e³e¨ m¤ú‡K© gv Ges cwiev‡ii gZvgZ Av‡jvPbv Kiæb| GLb gv‡K Qwe-we Gi w`‡K ZvKv‡Z ejyb| gv‡qi mv‡_ mšÍv‡bi e܇bi Afve wb‡`©k Ki‡Q, Qwei Ggb ‰ewk󨸇jv Ly‡uR †ei Ki‡Z gv‡K ejyb| GLb Qwe wm- †Z Av‡jvKcvZ Kiæb| beRvZ‡Ki Dci gv‡qi Abyf~wZi cÖfve wb‡q Av‡jvPbv Kiæb| gv‡K ejyb KLbI KLbI Ggb n‡Z cv‡i †h gv‡qi Zvi wkïi cÖwZ BwZevPK Abyf‚wZ _v‡K bv| GwU wb‡q Aciva‡iv‡a bv †fvMvUvB ¸iæZ¡c~Y©| hvB †nvK, wPšÍvi aib Ges Zvi mv‡_ m¤úwK©Z Abyf‚wZ¸‡jv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 58 cÖv_wgK ch©v‡q/ ïiæi w`‡K wPwýZ Ki‡Z cviv ¸iæZ¡c~Y©, hv‡Z cwiYwZmg~n cwiewZ©Z n‡Z cv‡i| GLb gv‡K wRÁvmv Kiæb Zvi wkk y m¤ú‡K© Zvi GB ai‡bi wPšÍv Av‡Q wKbv| ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKv‡Z †h RvqMv Av‡Q †mLv‡b wj‡L ivL‡Z ejyb| cÖ‡qvRb‡ev‡a, gv‡K wb‡¤œi A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv, Kg©KvÐ Ges djvd‡ji D`vniYmg~n cÖ`vb Kiæb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj Avgvi wkïi wj½ wb‡q Avgvi cwievi Lywk bq| `ytL‡eva| wkïi hZœ wb‡Z Kg DÏxcbv Abyfe K‡i gv‡qi Ges wkïi ¯^v¯’¨ †fvMvwšÍ‡Z co‡Z cv‡i ‡Kvb †Kvb mgq Avwg Abyfe Kwi Avwg GB wkïwU‡K PvB bv Ges wkïwUi cÖwZ fv‡jvevmv Abyf‡ei †P‡q eis N„Yv Abyfe Kwi| Aciva‡eva| GB Abyf‚wZi Rb¨ jw&¾Z nIqv Ges GwU A‡b¨i mv‡_ bv ejv| ev‡R Abyf‚wZ¸‡jv evo‡Z cv‡i Ges gvbwmK Pv‡ci Abyf‚wZ ˆZwi Ki‡e hv Avcbvi Ges wkïi Df‡qi Rb¨B Lvivc fv‡M¨ _vK‡j, Avgvi wkï Amy¯’ n‡e Amnvq‡eva| wkïi UxKv cvevi my‡hvM †bB| Avcwb/Zzwg fv‡M¨i mv‡_ jovB Ki‡Z cvi‡e bv| wkïi ¯’vqx gvivZ¥K Amy¯’Zvi eo SuywK Cl©v civqY gvby‡li „`wó civi Kvi‡Y/ bRi jvMvi Kvi‡Y Avgvi wkïi ¯^v ’¯¨ Lviv‡ci w`‡K hv‡”Q wkïi hZœ †bqvi †P‡q bRi jvMv †div‡bvi wcQ‡b AwaK †Póv Kiv ev †Rvi †`qv| wkïi cÖ‡qvR‡bi cÖwZ c~Y© g‡bv‡hvM K‡g hv‡e avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW Avwg hLb Avgvi wkïi mv‡_ wKQz Kwi I Zv‡Z cÖwZwµqv K‡i| GwU Avgvi Rb¨ Avb›``vqK my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 59 Qwe wW Gi w`‡K bRi w`b, K¨vckb/ evK¨eÜwU co–b| hw` Qwe wW, Qwe G- Gi mwVK weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv‡qi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb wkïi mv‡_ †hvMv‡hv‡Mi mgq wZwb G ai‡bi Abyf‚wZ Abyfe K‡ib wKbv| cÖ‡qvR‡b wkï‡K wb‡q ‡`wL‡q w`b| Qwe B Avcbvi Abyf‚wZi †cÖwÿ‡Z wkïi cÖwZwµqv¸‡jv cwiewZ©Z nq Ges Zv wecixZfv‡e AvcbviI Qwe Gd GwU BwZevPKfv‡e Avcbvi Ges wkïi ¯^v‡ ’¯¨ cÖfve †d‡j GB ai‡bi Kg©KvÐ gv‡qi gvbwmK Ae¯’v fvj Ki‡Z mvnvh¨ Ki‡Z cv‡i Ges wkïi gvbwmK weKv‡ki eo mnvqZv Ki‡Z cv‡i| gv‡K ejyb, ‡mk‡bi cieZ©x mg‡q gv Zvi M‡f©i wkïi mv‡_ m¤úK© M‡o Zzj‡Z Av‡iv wK wK c`‡ÿc MÖnY Ki‡Z cv‡i Zv Avcwb Av‡jvPbv Ki‡eb| ïay gv bq, evev Ges cwiev‡i Ab¨iv wkïi mv‡_ BwZevPKfv‡e fve wewbgq K‡i Zvi weKv‡k BwZevPi cÖfve ivL‡Z cv‡i| avc 1 G gv Zvi wb‡Ri ¯^v¯’¨ wb‡q †hme A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv-fvebv eY©bv K‡i‡Qb Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K (Ges cwievi‡K) ejyb| GB civgk©¸‡jv wj‡L ivLyb| avc 1 G †hme weKí wPšÍvi D`vniY/bgybv Av‡Q Zv wb‡q gv‡K fve‡Z ejyb| hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj Gme cyi‡bv a¨vbaviYv| my ’¯ Kb¨v wkï †c‡q Avwg ab¨, †m cwievi Ges mgv‡Ri cÖwZ A‡bK †ewk Ae`vb ivL‡e| Kb¨v wkïi h‡Zœ fvj †cÖiYv| gv‡qi Rb¨ Z…wß Ges fv‡jv gvbwmK ¯v^ ’¯¨, wkïi Rb¨ me‡P‡q fvj hZœ my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 60 cÖ_g †_‡KB BwZevPK Abyf‚wZ _vK‡e, GgbUvi cÖ‡qvRb †bB| eis Avwg GUvi Dci KvR Ki‡Z cvwi| wkïi cÖwZ BwZevPK Abyf‚wZ ˆZwii Rb¨ †QvU ‡QvU c`‡ÿc †bqv hLb wkï Rb¥v‡e, BwZevPK m¤ú‡K©i eo m¤¢vebv ev m y‡hvM| GwU Avgvi wkïi ‡mŠfvM¨ †h wUKv ‡bqvi gva¨‡g †m AmyL †_‡K myiwÿZ n‡Z cvi‡e Avwg Zv‡K wUKv w`e| m¤¢ve¨ gvivZ¥K AmyL †_‡K myiÿv Avwg hw` hZ fvjm¤¢e hZœ wb‡Z cvwi Avgvi wkïi ¯v^ ’¯¨ fvj n‡q DV‡e| wkïi cÖwZ Avwg Avgvi c~Y© g‡bv‡hvM w`e| bRi jvMv †VKv‡bvi GUvB me‡P‡q fvj cš’v| wkïi cÖ‡qvR‡bi Dci c~Y© `„wó avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 gv‡K wb‡¤œi KvR¸‡jv hv Zvi mv‡_ Zvi wkïi m¤úK©‡K my „`p Ki‡e Zv m¤úbœ Ki‡Z †kLvb| GKwU mvßvwnK gwbUwis PvU© cÖ ‘¯Z Kiæb Ges gv‡K wb‡ ©`kbv w`b cÖwZw`b †h KvR¸‡jv m¤úv`b n‡q‡Q Zvi cwie‡Z© GKwU K‡i wPý w`‡Z| GB mg ͯ KvR¸‡jv wekÖvg Ges wkw_jvqb Kv‡Ri mv‡_ m¤ú„³ Kiv †h‡Z cv‡i| †nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi wbw`©ó RvqMv‡Z wkï-fve wewbgq PvU© m¤ú„³ Kiæb| Kv‡Ri aib KZ evi/ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 Abykxjb 1 Lye g„`yfv‡e gvwjk Kiæb| Avivg `vqK kã ‰Zwi K‡i ev wkï‡K Mvb †M‡q AšÍZc‡ÿ w`‡b GKevi GwU Ki‡Z n‡e (ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb) my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 61 KvR 2 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv hw` ZvwjKvwU AbymiY Ki‡Z m‡Pó _v‡K Z‡e gv Ges cwievi‡K †ewk K‡i cÖksmv Kiæb| KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi Kx Kx mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| KvR 4 gv‡K ey‡Ki `ya LvIqv‡bvi Rb¨ civgk© w`b| KvR 4 2wU ‡mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©KvÛ¸wj ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡eŸvP© †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvwbZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| PP©vi KvR 1 GB †mk‡b ˆZwi Kiv wkï-fve wewbgq Pv‡U©i mv‡_ Avcbvi wcÖq KvR¸‡jv mßv‡ni Ab¨ w`b¸‡jv‡Z AbymiY Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 2 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Q Zv gv‡K ejyb Zvi AbymiY Pvwj‡q †h‡Z †Póv Ki‡Z ejyb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 3 Abykxjb 2 cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi K_v ejyb ev Mvb †kvbvb| D`vniY ¯i^ƒc, LvIqv‡bvi ci (ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb) wkï †hme kã ev A½fw½ ˆZwi K‡i Zv ch©‡eÿY Kiæb Ges AbyKiY Kiæb| Abykxjb 3 cÖwZw`b LvIqv‡bvi ci (KvR †e‡Q wbb) wZb ev Pvievi wkïi mv‡_ †Ljv Kiæb| D`vniY ¯i^ƒc Zv‡K Avcbvi evmvi iwOb ev kã ˆZwi nq Ggb wRwbmcÎ †`Lvb| Ggb Kv‡Q G¸‡jv aiæb hv‡Z Avcbvi wkï G¸‡jv ai‡Z cv‡i Ges AvK‡o ai‡Z cv‡i| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 62 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi PvU© AbymiY Ki‡Z n‡e| cwiev‡ii m`m¨‡`i gv‡K GB KvR¸‡jv PP©v Kivi Rb¨ mgq †ei Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb DrmvwnZ Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 4 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©Yxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U©`vM w`‡q cwigvc Ki‡‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ði Dci cÖvqkB A¯^v¯’¨ Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb| cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR5 hw` gv Ges wkï ¯v^ ’¯¨ `j / †nj_ MÖæc MVb Kiv n‡q _v‡K Zvn‡j †mB `‡j AskMÖnY Kiv Pvwj‡q hvb| gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKv‡Z `vM w`‡q ivLyb| †mkb 2.3 - gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© GB ‡mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q ‡kl †mk‡bi AMÖMwZ cybivq †`Lv Ges gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li †hgb, Zvi wb‡Ri cwievi, AvZ¥xq-¯R^b, eÜz-evÜe Ges mgv‡Ri m¤ú‡K©i Dci my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv c×wZi cÖ‡qvM| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fvj ‡hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ g‡b ivL‡Z n‡e| KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv ‡kl †mkb †_‡K g~j evZ©v/Z_¨mg~‡ni mvivsk ms‡ÿ‡c ejv| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gv‡qi mv‡_ gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wkïi mv‡_ m¤úK© wb‡q wZwb †Kvb mywbw ©`ó A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv ‡Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| hw` n¨vu nq, cÖ_g avc mdjZvi mv‡_ †kl Kievi Rb¨ Zvi cÖksmv Kiæb| Zv‡K ejyb- Gme wPšÍv¸‡jv Zvi gv‡S †Kgb Abyf‚wZ ˆZwi K‡i Ges wZwb Gi †cÖwÿ‡Z Kx K‡ib| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| GLb Zv‡K wR‡Ám Kiæb wZwb weKí wPšÍvmg~n Øviv Gme miv‡bvi †Póv K‡iwQ‡jb wKbv| hw` bv e‡j, Av‡jvPbv Kiæb, Zv‡K Ges Zvi cwiev†ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K civgk©mn Avmvi Rb¨ Drmvn w`b| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 63 KvR 3 gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© wb‡q A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤ú‡K©i ¸iæZ¡ wb‡q ms‡ÿ‡c Av‡jvPbv Kiæb, we‡klfv‡e gv‡qi mvgvwRK mnvqZvi cÖ‡qvR‡b Ges wkïi Rb¨ mvgvwRK †hvMv‡hv‡Mi myweavi ‡ÿ‡Î| Qwe G Avgvi m`¨RvZ wkïi ÿwZ n‡Z cv‡i hw` Avwg Ab¨‡`i‡K Zv‡K †`L‡Z †`B Qwe we gv I wkï mvgvwRKfv‡e wew”Qbœ Qwe wm GwU Avcbvi Ges wkïi ¯^v‡¯’¨i Dci cÖfve †d‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 64 ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó AskwU e¨envi Kiæb, Qwe G- Gi gwnjvwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| Zvi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb gv‡S gv‡S GB ai‡bi wPšÍv _vKv ¯v^fvweK, wKš‘ GwU mgm¨v n‡Z cv‡i hw` gv †ewkifvM mgq G‡Z Av”Qbœ n‡q _v‡K| GLb gv‡K Qwe-we Gi w`‡K ZvKv‡Z ejyb| GB mgm¨v¸‡jv wKfv‡e GKRb gwnjvi g‡a¨ mvgvwRK wew”QbœZv wb‡q Av‡m Zv eY©bv Kiæb| GLb Qwe wm- †Z Av‡jvKcvZ Kiæb| gv Ges wkïi Rb¨ mvgvwRK wew”QbœZv wKfv‡e ÿwZKi Zv Av‡jvPbv Kiæb| gvbwmK Pvc Ges mgm¨vi cÖwZwµqvq Ab¨ gvby‡li mv‡_ bv †gkvi gZ gvbwmKZv A‡bK gv‡qi g‡a¨ ˆZwi n‡Z cv‡i| gv, cwievi I eÜy- ev܇ei Rb¨ GB Abyf‚wZwU eyS‡Z cviv Ges gv‡qi cÖwZ mnvbyf‚wZkxj nIqv ¸iæZ¡c~Y©| cÖv_wgK ch©v‡q GB wPšÍvi aib Ges Zr m¤úwK©Z Abyf~wZ¸‡jv kbv³ Kivi gva¨‡g Amn‡hvwMZv cÖm~Z djvdj¸‡jv cÖwZ‡iva Kiv †h‡Z cv‡i| GLb gv‡K wRÁvmv Kiæb Zvi Av‡kcv‡ki gvbyl wb‡q GB ai‡bi wPšÍv Av‡Q wKbv| cvwievwiK ivRbxwZ‡Z RwoZ bv nIqvi cÖwZ Lye mveavb n‡eb| wkïi weKv‡k mvgvwRK mn‡hvwMZvi ¸iæ‡Z¡i Dci ‡Rvi w`b Ges cwiev‡ii mevB‡K Gi Rb¨ KvR Kiv DwPZ| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj Avwg DwØMœ nB Ges A‡b¨i mv‡_ Avgvi mgm¨v¸‡jv Av‡jvPbv Ki‡Z j¾v‡eva Kwi A‡b¨i mv‡_ mgm¨v¸‡jv wb‡q K_v bv ejv gvbwmK Pvc evo‡e, hv Avcbvi Ges wkïi Df‡qi Rb¨B Lvivc GKgvÎ Avgv‡KB wkïi †`Lv‡kvbv Kiv DwPr- GUv evevi KvR bq evev‡K wbiærmvwnZ Kiv, Ggb wK hw` wZwb PvbI wkï evevi AskMÖnY cvq bv hv Zvi †e‡o IVvi †cQ‡b eo mvnvh¨ Ki‡Z cv‡i GKRb gvbyl c„w_ex‡Z GKv Av‡m Ges wb‡R‡KB mgm¨vi gy‡LvgywL n‡Z nq A‡b¨i mv‡_ mgm¨v¸‡jv wb‡q K_v bv ejv gvbwmK Pvc evo‡e, hv Avcbvi Ges wkïi Df‡qi Rb¨B Lvivc Avwg Ab¨ gvby‡li mv‡_ †gjv‡gkvq fv‡jv‡eva Kwi bv KviY †KD Avgv‡K eyS‡Z cv‡i bv gvby‡li mv‡_ †gkvq ev K_v ejvi †Póv bv Kiv µgvš^‡q gvby‡li KvQ †_‡K ~`‡i P‡j hvIqv Ges Zv‡`i mnvqZv/ mvnvh¨ evov‡bv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 65 avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j ¯^v¯’¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW gvby‡liv mywL _v‡K hw` Zviv Ab¨ mvnvh¨Kvix gvby‡li mv‡_ _v‡K we‡kl K‡i cwiev‡ii mvg‡b, gv Zvi GB ai‡bi Abyf‚wZ¸‡jv cÖKvk Ki‡Z PvB‡eb bv| Zv‡K †Rvi Ki‡eb bv| Zvi cwie‡Z©, wb‡¤œi A¯^v¯’¨ Ki wP¯Ív, Kg© Ges Zvi cwiYwZi D`vniY¸‡jv Av‡jvPbv Kiæb| Qwe wW Gi w`‡K bRi w`b, K¨vckb/ evK¨eÜwU co–b| hw` Qwe wW, Qwe G-Gi mwVK weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| Qwe B wkïi h‡Zœ A‡b¨i mn‡hvwMZv Avcbvi Kv‡Ri Pvc Kgv‡Z mvnvh¨ Ki‡e Qwe Gd my¯^v ’¯¨ Ges wkïi hZœ I Rxe‡bi Ab¨vb¨ Pvwn`vi mv‡_ mn‡R gvwb‡q †bqv GB ai‡bi mvnvh¨Kvix wPšÍvmg~n gv‡K Zvi Pvicv‡ki gvby‡li †_‡K mvgvwRK mnvqZv LyuR‡Z DrmvwnZ Ki‡Z cv‡i| GgbwK hw` mvgvwRK †hvMv‡hvM 1-2 Rb gvby‡li g‡a¨ mxgve× nq Zvn‡jI GwU gv‡K mvgvwRK wew”QbœZv Gov‡Z mvnvh¨ Ki‡Z cv‡i| wkïi weKv‡ki Rb¨ GB ¸iæZ¡c~Y© mg‡q cwiev‡ii Ab¨ m`m¨‡`i we‡kl K‡i evevi evowZ-mn‡hvwMZv wKfv‡e cÖ‡qvRb n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| beRvZ‡Ki kvixwiK Ges gvbwmK weKv‡ki Rb¨ Zv‡`i mvnvh¨ AZ¨šÍ ¸iæZ¡c~Y©| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 66 gv‡qi Zvi Pvicv‡ki gvbylR‡bi mv‡_ m¤úK© m¤^‡Ü †hme A¯^v¯’¨Ki wPšÍv-fvebv Av‡Q Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K (Ges cwievi‡K) ejyb| hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡PiweKí wPšÍv, D`vniYmg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj Avwg Avgvi Abyf‚wZ¸‡jv wKQz gvby‡li mv‡_ wewbgq Ki‡Z cvwi hv‡`i Avwg wek¦vm Kwi gvby‡li mv‡_ mgm¨v¸‡jv wb‡q K_v ejvi †Póv Kiv K_v ejvi gva¨‡g/ wewbg‡qi gva¨‡g Rxebhvc‡bi mgm¨v¸‡jvi Pvc Kg‡e| evevi AskMÖnY wkïi gvbwmK weKv‡ki Rb¨ fv‡jv wkïi cÖwZ g‡bv‡hvM †`qvi Rb¨ evev‡K Drmvn cÖ`vb Kiv KviY evev wkï‡K hZœ Ki‡Q †hgb wkï‡K †Mvmj Kiv‡bv ev Nygv‡bvi Rb¨ wkï‡K cÖ ‘¯Z Kiv BZ¨vw` AwfÁZv wkïi Rb¨ fvj| evevi AskMÖnY wkïi weKv‡k mvnvh¨ K‡i| ‡Kvb †Kvb mgq A‡b¨i mvnv‡h¨i mv‡_ Lvc LvIqv‡bv mnRZi nq Avcbvi mgm¨v¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Kievi Rb¨ Avcbvi Pvicv‡k †Kvb gvbyl‡K †c‡Z †Póv Kiv mgm¨vi mv‡_ fv‡jvfv‡e Lvc LvIqv‡bv Avwg fv‡jv †eva Ki‡ev hw` Avwg GKRb ev `yÕRb cwiev‡ii m`m¨‡`i wek¦ ͯ eÜzi mv‡_ K_v ewj GKRb ev `yÕRb gvby‡li mv‡_ GwM‡q wM‡q mvÿv‡Zi mwµq †Póv Ki‡e GKN‡i n‡e bv avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 GB WvqvMÖvgwU e¨envi K‡i mvgvwRK mnvqZv e¨e¯’v/wm‡÷g ‡K cybivq wbY©q Ges ch©‡eÿY Kiæb| cwievi Ges mgv‡Ri m`m¨‡`i cÖksmv Kiæb ‡h me‡P‡q †ewk mvnvh¨ K‡i| cwievi my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 67 †MvÎ/mgvR/KwgDwbwU KvR 2 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv Ges cwievi‡K BwZevPK cÖwZwµqv †`Lvb hw` Zviv gv‡qi cywói wel‡q †`Lv‡kvbv Kivi Rb¨ †Póv K‡i| KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| wkïi mv‡_ w`‡b AšÍZ 1evi ev Zvi †ewk †Ljv Kiv KvR 4 wkï-fve wewbgq PvU© †PK Kiæb| evev‡K w`‡b AšÍZ GKevi GB mg ͯ KvR¸‡jvi mv‡_ m¤ú„³ Kiæb| KvR 4 gv‡K ey‡K `ya/ ¯Íb¨`vb Kivi Rb¨ Dc‡`k w`b| Abykxjb 4 2wU ‡mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©KvÛ¸wj ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡eŸvP© †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvwbZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 68 PP©vi KvR 1 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©bxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U©`vM w`‡q cwigvc Ki‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ði Dci cÖvqkB A¯^v¯’¨ Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb| cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR 2 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwiK‡i‡Qb Zv AbymiY Kiv| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 3 mßv‡ni evwK w`b¸‡jv‡Z wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKv Abymib Kiv hv GB †mk‡b ˆZwi Kiv n‡q‡Q| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 4 mßv‡ni evwK w`b¸‡jv‡Z wkï-fve wewbgq PvU©/ ZvwjKv AbymiY Kiv| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 5 Õgv Ges wkïi my¯^v¯’¨ `jÕ ˆZwi n‡j wgwjZ nevi †Póv Kiæb| gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges ‡nj_&gwbUwis K¨v‡jÛvi/ ¯^v¯’¨ ch©‡eÿY cwÄKv‡Z `vM w`‡q ivLyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 69 gwWDj 3 beRvZ‡Ki cÖv_wgK ch©vq my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 70 †mkb 3.1 - gv‡qi wbR ¯^v¯’¨ GB ‡mk‡bi wkÿYxq jÿ¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q beRvZ‡Ki cÖv_wgK ch©v‡q (wØZxq †_‡K PZz_© gvm) gv Ges wkïi ¯^v‡¯’¨ i Ae¯’v wbY©q, Zvi mgm¨v¸‡jv †kvbv Ges R‡b¥i ci cÖ_g wKQz gv‡m my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv †cÖvMÖvg wbR ¯v^‡¯’¨ cÖ‡qvM Ki‡Z mvnvh¨ Kiv| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fv‡jv †hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ fz‡j hv‡eb bv| KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv gwWDj 2 G Av‡jvwPZ aviYv¸‡jvi mvivsk wek`fv‡e ejv| GwU avivevwnKfv‡e Ki‡eb, Av‡jvPbvq welqe ‘¯ wn‡m‡e ¯^v¯’¨ cwÄKvi Qwe¸‡jv e¨envi Ki‡eb| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wZwb cÖwkÿY gwWDj 1 G Av‡jvwPZ wZbwU fv‡Mi †h †KvbwU‡Z †Kvb mywbw`©ó A¯^v¯’¨Ki wPšÍv ev Av‡eM ‡Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| hw` n¨vu nq, cÖ_g avc mdjZvi mv‡_ †kl Kievi Rb¨ Zvi cÖksmv Kiæb| G¸‡jv wj‡L ivLyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb- Gme wPšÍv Zvi gv‡S †Kgb Abyf‚wZ ˆZwi K‡i Ges wZwb Gi †cÖwÿ‡Z Kx K‡ib| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| GLb Zv‡K wR‡Ám Kiæb wZwb weKí wPšÍvmg~n Øviv Gme miv‡bvi †Póv‡Z mÿg wKbv| hw` e‡jb bv, Av‡jvPbv Kiæb, Zv‡K Ges Zvi cwiev†ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K civgk©mn Avmvi Rb¨ Drmvn w`b| KvR 3 gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ m¤úwK©Z A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv wkïi cÖ_g eQ‡i gv‡qi e¨w³MZ kvixwiK Ges gvbwmK my¯^v ’¯¨ KZUv ¸iæZ¡c~Y© Zv ms‡ÿ‡c Av‡jvPbv Kiæb| Av‡jvPbv Kiæb beRvZ‡Ki cÖv_wgK ch©vq beRvZ‡Ki weKv‡ki Rb¨ ¸iæZ¡c~Y© mgq wKš‘ Zv gv‡qi Rb¨ gvbwmK Pv‡ci mgq KviY gv GB mg‡q wkïi wewfbœ Pvwn`vi mv‡_ Lvc LvIqvq| ZvB GwU Lye ¸iæZ¡c~Y© GB Riæwi mg‡q Kv‡iv e¨w³MZ ¯v^‡¯’¨ i cÖwZ Ae‡njv bv Kiv| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 71 Qwe G wb‡Ri ¯^v‡ ’¯¨i cÖwZ hZœ †bqvi mgq Avgvi †bB| Qwe we hw` Avwg wbR ¯^v‡ ’¯¨i †`Lv‡kvbvq mgq e¨q Kwi Zvn‡j gvbyl ej‡e wkïi †P‡q Avwg wb‡Ri hZœ †ewk Kwi| Qwe wm Avcbvi ¯^v‡¯’¨i hZœ bv †bIqvq Avcwb Amy¯’ n‡q hv‡eb ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó AskwU e¨envi Kiæb, Qwe G- Gi gwnjvwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| Zvi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb hLb †QvU wkïi †`Lv‡kvbv Kiv nq ZLb GB ai‡bi wPšÍv _vKv ¯v^fvweK wKš‘ GwU mgm¨v n‡Z cv‡i hw` gv †ewkifvM mgq G‡Z Av”Qbœ n‡q _v‡K| Qwei gwnjvwU‡K Ajm ev A‡MvQv‡jv _vKvi Rb¨ †`vlv‡ivc Ki‡eb bv| Zv‡K wRÁvmv Kiæb Gfv‡e gv‡S gv‡S Abyfe K‡i wKbv| GLb gv‡K wRÁvmv Kiæb Qwe we Gi w`‡K Av‡jvKcvZ Ki‡Z| Av‡jvPbv Kiæb gv wKfv‡e wb‡Ri †`Lv‡kvbv Kivi Rb¨ Aciva‡eva Ki‡Z cv‡i| hvB †nvK, ¯^v‡¯’¨ i cÖwZ g‡bv‡hvM bv †`Iqv †_‡K ¯v^‡¯’¨ i AebwZ NU‡Q| wPšÍvi aib Ges Zvi mv‡_ m¤úwK©Z Abyf‚wZ cÖv_wgK ch©v‡q/ ïiæi w`‡K wPwýZ Ki‡Z cviv ¸iæZ¡c~Y©, hv‡Z Kg©KvÐ Ges cwiYwZmg~n cwiewZ©Z n‡Z cv‡i| Qwe wmGi w`‡K ZvKvb Ges GB ai‡bi gvbwmK Ae¯’vq Kx Kx cwiYwZ n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| wb‡Ri ¯v^‡¯’¨ i cÖwZ Ae‡njv †_‡K gv mwZ¨Kvi A‡_© Amy¯’ n‡q hv‡”Q| Av‡jvPbv Kiæb hw`I wkï ¸iæZ¡ †ewk Zvic‡iI gv‡K Zvi wb‡Ri hZœ wb‡Z n‡e| gv hw` Amy¯’ n‡q c‡o, wkïi ¯v^ ’¯¨ ûgwKi gy‡L co‡e| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 72 GLb gv‡K wR‡Ám Kiæb Zvi ¯^v¯’¨ wb‡q Ggb ‡Kvb wPšÍv Av‡Q wKsev wQj wKbv|‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKv‡Z †h RvqMv Av‡Q †mLv‡b wj‡L ivLyb| cÖ‡qvR‡b, wb‡Pi †`qv A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvmg~n, Kvh©Kjvc mg~n Ges Gi cwiYwZmg~‡ni D`vniY¸‡jv gv‡K e‡j w`‡Z n‡e|. wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj mnRfv‡e wPšÍv Ki‡Z ev MVbg~jK †KvbwKQz Ki‡Z Avwg Lye K¬všÍ| RoZv, ev` †`qv Ges †Póv bv Kiv ‡e‡o hvIqv gvbwmK Pvc A‡bK mgm¨vi w`‡K wb‡q hv‡e ‡KvbwKQz wb‡q Avwg Lye wPwšÍZ Ges ï‡q Avwg Avivg Ki‡Z cvwi bv| D‡ØM. Avivg Ki‡Z ev Nygv‡Z bv cviv AwaK DwØMœZv Avcbvi I wkïi g‡a¨ ¯v^ ’¯¨ mgm¨v wb‡q Avm‡Z cv‡o Avwg A‡bK `ywðšÍvMÖ ’¯, Avwg fv‡jvfv‡e Nygv‡Z cvwi bv| D‡ØM, weQvbvq Gcvk-Icvk Kiv Ges `ywðšÍv Pvwj‡q hvIqv AwaK Pvc Ges `ywðšÍv kix‡i hš¿Yv Ges e¨v_vi KviY n‡e| Avgvi kix‡i hš¿Yv I e¨v_v Av‡Q Avwg Aek¨B Amy¯’ n‡ev Ges Avgvi GUv wb‡q wKQzB Kivi †bB gvbwmK Pvc I wbw®ŒqZvi Pµ cÖK…Z ¯v^ ’¯¨ mgm¨v¸‡jvi w`‡K wb‡q hv‡e| avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW hw` Avwg cÖwZw`b wb‡Ri ¯^v‡¯’¨i Rb¨ Aí wKQz mgq †`B, Avwg wkïi hZœ †bqvi Rb¨ h‡_ó kw³kvjx/ my¯’ _vK‡ev| Qwe wW Gi gwnjvi w`‡K bRi w`b, K¨vckb/ evK¨eÜwU co–b| hw` Qwe wW Gi wPšÍv, Qwe G-Gi wPšÍvi my¯’ weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| Qwe G Gi gv‡qi Qwe wW Gi gv‡qi gZ wPšÍv Ki‡Z Kx Kx m¤¢ve¨ mgm¨v n‡Z cv‡i Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 73 Qwe B wb‡R‡K Ggbfv‡e ¸wQ‡q †bqv hv‡Z ¯^v ’¯¨Ki ev Avivg`vqK KvRK‡g©i Rb¨ wKQzUv mgq _v‡K Qwe Gd my¯^v ’¯¨ Ges wkïi hZœ I Rxe‡bi Ab¨vb¨ Pvwn`vi mv‡_ mn‡R gvwb‡q †bqv Qwe we: gv Ges cwiev‡ii mvnvh¨ wb‡q, Av‡jvPbv Kiæb wKfv‡e GB mgm¨v¸‡jv mvgjv‡eb| MZ †mk‡b Av‡jvPbv Kiv Lv`¨ ZvwjKv Ges Avivg/ wkw_jvqb Abykxjb Ki‡Z gv‡qi cÖwZw`b KZ mgq jv‡M Zv MYbv Kiæb| Qwe wm: Ômg ͯ Zv bvn‡j wKQyB bvÕ G¸‡jv wb‡q wPšÍv bv KivUvB ¸iæZ¡c~Y© Zv Av‡jvPbv Kiæb| GgbwK ‡QvU †QvU cwieZ©b (G¸‡jv GB †cÖvMÖv‡g Av‡jvPbv Kiv †h‡Z cv‡i) †MvUv cwiev‡ii ¯^v‡¯’¨ eo cwieZ©b †_‡K D‡V Avmv hvq| avc 1 ev †hme D`vniY †`qv n‡q‡Q Zv‡Z gv Zvi wb‡Ri ¯^v¯’¨ wb‡q †hme A¯v^ ’¯¨Ki wPšÍv-fvebv eY©bv K‡i‡Qb Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K ejyb| hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj hw` Avwg Avgvi ¯^v‡¯’¨ i hZœ †bB, Avwg Kg K¬vwšÍ Abyfe Ki‡ev Avkv| ¯^v‡¯’¨ i DbœwZi †Póv| D`vniY: cywó wbw®ŒqZvi Pµ †f‡½ DbœZ ¯v^‡¯’¨ i w`‡K wb‡q hv‡e| Avgvi `ytwðšÍv/fvebv¸‡jv AvMvgxKv‡ji Rb¨ †Zvjv _vKzK| GLb G¸‡jv wb‡q Avwg †h †KvbwKQz Ki‡Z cvwi bv| D‡ØM Kgvq| Avivg Kivi †Póv| wkw_jvqb Ges wekÖvg DbœZ ¯v^‡¯’¨ i w`‡K wb‡q hv‡e| Avwg hw` bvI NygvB Avwg Avivg Ki‡Z cvwi| D‡ØM K‡g hvIqv| wb‡R wb‡R ev wkïi mv‡_ ¯”^Q›`gq Kg©KvÐ Kiv| D‡ØM I Awb ª`vi Pµ †f‡½ co‡e wekÖv‡gi KgwZ I `ytwðšÍv †_‡K Avgvi hš¿Yv I e¨v_v Avwg Amy ’¯ bB| G‡`i †KvbI †KvbIUv gvbwmK Pvc n‡Z cv‡i| hš¿Yv I e¨v_v Kgv‡Z wk_xjvqb mvnvh¨ Ki‡e| gv I wkïi fv‡jv ¯^v¯’¨ | my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 74 avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 wKfv‡e Ny‡gi DbœwZ Ki‡e GUv cÖvqB KwVb n‡q c‡o †h wkï hLb Lye †QvU _v‡K ZLb ch©vß Nyg m¤¢e nq bv| hvB‡nvK, gv‡qi Ny‡gi DbœwZi Rb¨ cÖ‡Póv Kiv DwPr| wKQz Dc‡`k hv fvj Ny‡gi Rb¨ mvnvh¨Kvix n‡Z cv‡i Zv wb‡¤œ †`qv nj| Avcwb hLb GKwU †Póv Ki‡eb Ges KvR Ki‡e Zvi wecix‡Z GKwU wUK wPý w`b| wPšÍv DËi hw` n¨v nq Zvn‡j wUK wPý w`b Z›`ªvjy bv nIqv ch©šÍ weQvbvq hv‡eb bv| cÖwZw`b mKv‡j GKB mg‡q Nyg †_‡K DVzb (wkïi AbygwZ mv‡c‡ÿ) w`‡bi †ejvq j¤^v mgq Nygv‡eb bv| Nygv‡bvi Qq N›Uv c~e© †_‡K Pv, Kwd ev †Kvgj cvbxq cvb Ki‡eb bv Ny‡gi cwi‡ek Avivg`vqK ‰Zwi Kiæb †hgb, g¨v‡Uªm, evwjk, ZvcgvÎv, Av‡jv, kã| cÖwZw`b wKQz mgq e¨vqvg Ges wkw_jvqb PP©v K‡i KvUvb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 75 GLb gv‡K †kLvb cÖwZw`b mKv‡j Ny‡gi gwbUwis PvU© c~iY Ki‡Z| cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 Avgvi wPšÍv¸‡jv Kvj iv‡Z Avgvi Ny‡gi mgm¨v K‡i‡Q Avwg ¯^v ’¯¨gq wPšÍv w`‡q A¯v^ ’¯¨Ki wPšÍvi cwieZ©b Ki‡Z †Póv K‡iwQ| Avwg fvj Nygv‡bvi Rb¨ wKQz wUcm †Póv K‡iwQ| KvR 2 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv hw` ZvwjKvwU AbymiY Ki‡Z m‡Pó _v‡K Z‡e gv Ges cwievi‡K †ewk K‡i cÖksmv Kiæb| KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| KvR 4 wkï fve-wewbgq PvU© †PK Kiæb| cÖ‡qvR‡b Av‡jvPbv Kiæb| KvR 4 2wU ‡mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©Kvиwj ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡eŸvP© †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvwbZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| PP©v KvR 1 GB †mk‡b ˆZwi Kiv Ny‡gi gwbUwis PvU© AbymiY Kiæb| PP©vi KvR 2 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Qb Zv AbymiY Kiv| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi PvU© AbymiYKi‡Z n‡e| cwiev‡ii m`m¨‡`I GB KvR¸‡jv PP©v Kivi Rb¨ gv‡K mgq †ei Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ DrmvwnZ Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 76 PP©vi KvR 4 GB †mk‡b ˆZwi Kiv wkï-fve wewbgq PvU© mßv‡ni Ab¨ w`b¸‡jv‡Z AbymiY Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 5 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©bxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U©`vM w`‡q cwigvc Ki‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ði Dci cÖvqkB A¯^v¯’¨ Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb| cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K eywS‡q ejyb| PP©vi KvR6 hw` gv Ges wkï ¯v^ ’¯¨ `j / †nj_ MÖæc MVb Kiv n‡q _v‡K Zvn‡j †mB `‡j AskMÖnY Kiv Pvwj‡q hvb| gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKv‡Z `vM w`‡q ivLyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 77 †mkb 3.2 - wkïi mv‡_ gv‡qi m¤úK© GB ‡mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q c~e©eZx© †mk‡bi AMÖMwZ cybivq †`Lv Ges Rxe‡bi cÖ_g gv‡m gv‡qi mv‡_ Zvi mšÍv‡bi m¤ú‡K©i Dci my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv c×wZi cÖ‡qvM| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fv‡jv †hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ fz‡j hv‡eb bv| KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv c~e©eZ©x †mk‡bi g~j wkÿYxq welqmg~n ms‡ÿ‡c ejv| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gv‡qi mv‡_ gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wb‡Ri ¯^v¯’¨ wb‡q wZwb †Kvb mywbw`©ó A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv †Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| hw` n¨vu nq, cÖ_g avc mdjZvi mv‡_ †kl Kievi Rb¨ Zvi cÖksmv Kiæb| G¸‡jv wj‡L ivLyb| gv‡K ejyb- Gme wPšÍv¸‡jv Zvi gv‡S †Kgb Abyf‚wZ ˆZwi K‡i Ges wZwb Gi cwi†cÖwÿ‡Z Kx K‡ib| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| GLb Zv‡K wR‡Ám Kiæb wZwb weKí wPšÍvmg~n Øviv Gme miv‡bvi †Póv K‡iwQ‡jb wKbv| hw` bv e‡j, Av‡jvPbv Kiæb, Zv‡K Ges Zvi cwiev†ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K civgk©mn Avmvi Rb¨ Drmvn w`b| KvR 3 Avcbvi mv‡_ Avcbvi wkïi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 Avcbvi mv‡_ Avcbvi wkïi m¤úK© wb‡q A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv gv‡K ejyb Avcwb GLb gv‡qi mv‡_ Zvi mšÍv‡bi m¤úK© ˆZwi Ki‡Z my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv c×wZ e¨envi Ki‡Z mvnvh¨ Ki‡eb| gv Ges wkï Df‡qi my¯^v‡¯’¨i Rb¨ wkïi mv‡_ gv‡qi m¤ú‡K©i ¸iæZ¡ wb‡q ms‡ÿ‡c e¨vL¨v Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 78 Qwe G wkïi Rb¨ me KvR Ges †Kvb gRv †bB Qwe we Avgvi Avb›` Kivi †Kvb mgqB †bB Qwe wm gv-beRvZ‡Ki m¤úK© wewNœZ n‡Z cv‡i ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii msMwZc~Y©Ask e¨envi Kiæb, Qwe G- Gi gwnjvwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| Zvi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb gv‡S gv‡S GB ai‡bi wPšÍv _vKv ¯^vfvweK wKš‘ GwU mgm¨v n‡Z cv‡i hw` gv †ewkifvM mgq G‡Z Av”Qbœ n‡q _v‡K| gv‡K wRÁvmv Kiæb Zvi GB ai‡bi wPšÍv wQj wKbv| GLb gv‡K Qwe-we Gi w`‡K ZvKv‡Z ejyb| g‡b ivL‡eb †h G¸‡jvi d‡j ivM Ges weiw³Ki Abyf‚wZ¸‡jv Avm‡Z cv‡i| GLb Qwe wm- †Z Av‡jvKcvZ Kiæb| gv-beRvZ‡Ki m¤ú‡K©i Dci gv‡qi Abyf~wZi cÖfve wb‡q Av‡jvPbv Kiæb| gv‡K ejyb KLbI KLbI Ggb n‡Z cv‡i †h gv‡qi Zvi wkïi cÖwZ †Kvb Abyf‚wZi NvUwZ n‡Z cv‡i| GwU wb‡q Aciva‡iv‡a bv †fvMvUvB ¸iæZ¡c~Y©| hvB †nvK, wPšÍvi aib Ges Zvi mv‡_ m¤úwK©Z Abyf‚wZ cÖv_wgK ch©v‡q/ ïiæi w`‡K wPwýZ Ki‡Z cviv ¸iæZ¡c~Y©, hv‡Z Kg©KvÐ Ges cwiYwZmg ~n cwiewZ©Z n‡Z cv‡i| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 79 GLb gv‡K wRÁvmv Kiæb Zvi wkï m¤ú‡K© †mB ai‡bi wPšÍv Av‡Q wKbv| cÖ‡qvRb‡ev‡a, gv‡K wb‡¤œi A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv, Kg©KvÛ Ges djvd‡ji D`vniYmg~n cÖ`vb Kiæb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj hw` wkï Amy¯’ nq GUv Avgvi †`vl n‡e DwØMœZv †e‡o hvIqv, wkï GUv †Ui †c‡Z cv‡i Ges wei³ Ki‡Z cv‡i, GgbwK gv‡qi DwØMœZv †e‡o hvIqv gv-beRvZ‡Ki m¤ú‡K©i weNœ NU‡Z cv‡i wkï †hgb fvlv eyS‡Z cv‡i bv, Zvi eyS‡Z bv cviv ch©šÍ Avgvi wkïi mv‡_ K_v ejv DwPr bv wkïi mv‡_ fvlvMZ †hvMv‡hvM Kg nIqv gv Ges wkï Df‡qB Avb›``vqK Ges ¯v^ ’¯¨Ki Kvh ©Kjvc †_‡K ewÂZ nq Avgv‡`i wkï‡K Awfbe/D”P gv‡bi †Ljbv †`Iqvi mvg©_¨ Ki‡Z cvwi bv| GUv w`‡q †Ljv hvq bv Ges GUv wb‡q Avwg wKQz Ki‡Z cvwi bv gv Ges wkï Avb›``vqK Ges ¯v^¯’¨ Ki KvRKg© †_‡K ewÂZ nq evB‡i wb‡q †M‡j wkïi ÿwZ n‡Z cv‡i AwZ D‡ØM| †Kvb ÿwZ nevi Avk¼vq wkï‡K mvivw`b Kvc‡o †cwP‡q ivLv n‡Z cv‡i wkïi Rb¨ wfbœ Abyf‚wZi AwfÁZv cvIqvi my‡hvM Kg avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW Avwg Avgvi wkïi m½ Dc‡fvM Ki‡Z †Póv Ki‡Z cvwi Qwe wW Gi w`‡K bRi w`b, K¨vckb/ evK¨eÜwU co–b| hw` Qwe wW, Qwe G-Gi AwaKZi mwVK weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv‡qi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb wkïi mv‡_ †hvMv‡hv‡Mi mgq wZwb G ai‡bi Avb›``vqK Abyf‚wZ Abyfe K‡ib wKbv| cÖ‡qvR‡b wkï‡K wb‡q ‡`wL‡q w`b| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 80 Qwe B GwU Avb‡›`i Ges wkïi Rb¨I fvj n‡Z cv‡i Qwe Gd mywL gv, my¯^v¯’¨evb wkï GB ai‡bi Kg©KvÐ gv‡qi gvbwmK Ae¯’v fvj Ki‡Z mvnvh¨ Ki‡Z cv‡i Ges wkïi gvbwmK ¯^v¯’¨ weKv‡ki eo mnvqZv Ki‡Z cv‡i| ‡mk‡bi cieZ©x mg‡q gv‡K ejyb, gv Zvi M‡f©i wkïi mv‡_ m¤úK© M‡o Zzj‡Z Av‡iv wK wK c`‡ÿc MÖnY Ki‡Z cv‡i Zv Avcwb Av‡jvPbv Ki‡eb| ïay gv bq, evev Ges cwiev‡i Ab¨iv wkïi mv‡_ BwZevPKfv‡e fve wewbgq K‡i Zvi weKv‡k BwZevPK cÖfve ivL‡Z cv‡i| avc 1 G gv Zvi wb‡Ri ¯^v¯’¨ wb‡q †hme A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv-fvebv eY©bv K‡i‡Qb Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K (Ges cwievi‡K) ejyb| GB civgk©¸‡jv wj‡L ivLyb| avc 1 G †hme weKí wPšÍvi D`vniY/bgybv Av‡Q Zv wb‡q gv‡K fve‡Z ejyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 81 hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj Amy¯’Zv †_‡K Avwg Avgvi wkï‡K iÿviRb¨ m‡e©v”P †Póv Ki‡Z cvwi hZ ª`æZ m¤¢e wkïi Amy¯’Zvq e¨e¯’v MÖnb Ges wKfv‡e cÖwZ‡iva Kiv hvq Zv †kLv my¯^v¯’¨ gq wkï Ges gv‡qi Rb¨ Kg gvbwmK Pvc wK NU‡Q Zv wb‡q hLb Avwg wkïi mv‡_ K_v ewj, †m GUv cQ›` K‡i| hLb Avwg wkïi AvIqvR ïb‡Z cvB Ges Avwg GKB AvIqvR AbyKiY Kwi,ZLb Zvi mv‡_ cyYivq K_v ewj| wkïi Pvicv‡k hv hv NU‡Q Zv wb‡q Zvi mv‡_ K_v ejv AvIqvR¸‡jv gv‡qi AbyKiY Kivi †Póv wkï Dc‡fvM K‡i| hLb †m K_v ejv ïiæ K‡i, GUv wkï‡K A‡bK kã wkL‡Z mvnvh¨ K‡i ‡Ljevi Rb¨ wkïi D”Pgv‡bi/Awfbe †Ljbvi cÖ‡qvRb †bB| †m cøvwóK †evZj ev isP‡O e¯‘i gZ wPËvKl©K wRwbm cQ›` K‡i aievi Ges †Ljevi Rb¨ wkï‡K wPËvKl©K/ `„wóAvKl©K wRwbm †`qv Gme e¯‘ gv Ges wkï Df‡qB e¨envi Ki†Z cv‡i| wkïi gw¯Í‡®‹i e„w× fvj n‡e| nvZ cv ‡QvovQzwo Kievi Rb¨ Ges kixi wb‡q wK Ki‡Z cviv hvq Zv eyS‡Z cvivi Rb¨ wkïi my‡hv‡Mi cÖ‡qvRb cwi‡ek wbivc` I Avivg`vqK Kivi ci Pvicv‡ki RvqMv Ges wkï‡K Avwe®‹v‡ii my‡hvM K‡i †`qv wfbœ Abyf‚wZi AwfÁZv jvf Ges AwaK eyw×`xß nIqv avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 ‡mkb 2.1 Gi gZ gv‡K wb‡¤œi KvR¸‡jv hv Zvi mv‡_ Zvi wkïi cÖv_wgK beRvZK ch©v‡qi m¤úK©‡K my`„p Ki‡e Zv m¤úbœ Ki‡Z †kLvb| GKwU mvßvwnK gwbUwis PvU© cÖ ‘¯Z Kiæb Ges gv‡K wb‡ ©`kbv w`b cÖwZw`b †h KvR¸‡jv m¤úv`b n‡q‡Q Zvi cwie‡Z© GKwU K‡i wPý w`‡Z| GB mg ͯ KvR¸‡jv wekÖvg Ges wkw_jvqb Kv‡Ri mv‡_ m¤ú„³ Kiv †h‡Z cv‡i| †nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi wbw`©ó RvqMv‡Z wkï- fve wewbgq PvU© m¤ú„³ Kiæb| KvR 2 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi Kx Kx mgm¨v n‡Z wQj Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv hw` ZvwjKvwU AbymiY Ki‡Z m‡Pó _v‡K Z‡e gv Ges cwievi‡K cÖPzi cwigv‡Y cÖksmv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 82 KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvqb Ges Ny‡gi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| KvR 4 wkï fve-wewbmq PvU© †PK Kiæb| cÖ‡qvR‡b Av‡jvPbv Kiæb| KvR 6 ¯Íb¨`vb/ ey‡Ki y`a LvIqv‡bv: gv‡K ey‡Ki y`a LvIqv‡bvi Rb¨ civgk© w`b| KvR 4 2wU ‡mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©KvÛ¸wj ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡eŸvP© †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvwbZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| Kv‡Ri aib civgk©µ‡g KZ evi/ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 Abykxjb 1 cÖwZw`b wZb ev Pvievi eqm Dc‡hvMx wRwbm w`‡q †Ljv Kiv, †hgb LvIqv‡bvi ci| Abykxjb 2 hLb Zv‡K mgq ‡`qv n‡”Q wkïi mv‡_ K_v ejv ev Mvb MvIqv Abykxjb 3 w`‡b AšÍZ GKevi Avivg`vqK gvwjk Kiv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 83 PP©vi KvR 1 GB †mk‡b ˆZwi Kiv wkï-fve wewbgq PvU© mßv‡ni Ab¨ w`b¸‡jv‡Z AbymiY Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 2 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Q Zv gv‡K ejyb Zvi AbymiY Pvwj‡q †h‡Z †Póv Ki‡Z ejyb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi PvU© AbymiY Ki‡Z n‡e| cwiev‡ii m`m¨‡`i gv‡K GB KvR¸‡jv PP©v Kivi Rb¨ mgq †ei Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb DrmvwnZ Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 4 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©bxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯^v¯’¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U©`vM w`‡q cwigvc Ki‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ûi Dci cÖvqkB A¯^v¯’¨ Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb|cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR 5 hw` gv Ges wkï ¯v^ ’¯¨ `j / †nj_ MÖæc MVb Kiv n‡q _v‡K Zvn‡j †mB `‡j AskMÖnY Kiv Pvwj‡q hvb| hw` gv Ges wkï ¯v^ ’¯¨ `j / †nj_ MÖæc MVb Kiv bv n‡q _v‡K Zvn‡j gv‡K Drmvn w`b Ab¨ Mf©eZx gv ev beRvZ‡Ki gv‡q‡`i mv‡_ wbqwgZ fv‡e †`Lv Ki‡Z| gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKvi mywbw ©`ó RvqMv‡Z `vM w`‡q ivLyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 84 †mkb 3.3 - gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© GB ‡mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q ‡kl †mk‡bi AMÖMwZ cyYivq †`Lv Ges gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li †hgb, Zvi wb‡Ri cwievi, AvZ¥xq-¯R^b, eÜz-evÜe Ges mgv‡Ri m¤ú‡K©i Dci my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv c×wZi cÖ‡qvM| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fvj ‡hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ fz‡j hv‡eb bv KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv ‡kl †mkb †_‡K ‡kLv n‡q‡Q Ggb g~j evZ©v/Z_¨mg~‡ni mvivsk ms‡ÿ‡c ejv| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gv‡qi mv‡_ gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wkïi mv‡_ m¤úK© wb‡q wZwb †Kvb mywbw ©`ó A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv ‡Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| hw` n¨vu nq, cÖ_g avc mdjZvi mv‡_ †kl Kievi Rb¨ Zvi cÖksmv Kiæb| Zv‡K ejyb- Gme wPšÍv¸‡jv Zvi gv‡S †Kgb Abyf‚wZ ˆZwi K‡i Ges wZwb Gi cwi‡cÖwÿ‡Z Kx K‡ib| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q Zvi K_v¸‡jv ïbyb| GLb Zv‡K wR‡Ám Kiæb wZwb weKí wPšÍvmg~n Øviv Gme †gvKv‡ejv Kivi †Póv K‡iwQ‡jb wKbv| hw` bv e‡j, Av‡jvPbv Kiæb, Zv‡K Ges Zvi cwiev†ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K civgk©mn Avmvi Rb¨ Drmvn w`b| KvR 3 gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© wb‡q A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤ú‡K©i ¸iæZ¡ wb‡q ms‡ÿ‡c Av‡jvPbv Kiæb, we‡klfv‡e gv‡qi mvgvwRK mnvqZvi cÖ‡qvR‡b, wkïi Rb¨ mvgvwRK †hvMv‡hv‡Mi myweavi ‡ÿ‡Î Ges ¯^v¯’¨ †mev`vbKvix‡`i wbKU †_‡K Zvi cÖ‡qvRbxq †mev MÖn‡Yi ÿgZvi Rb¨| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 85 Qwe G Avgvi cwievi ev Wv³v‡ii mv‡_ Avgvi kvixwiK mgm¨v wb‡q K_v ejvi gZ AvZ¥wek¦vm Avgvi †bB Qwe we Kv‡iv mv‡_ Avgvi mgm¨v wb‡q Av‡jvPbv bv KivB fvj Qwe wm Aí Amy ’¯Zv gvivZ¥K iƒc wb‡Z cv‡i ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó wefvM e¨envi Kiæb, Qwe G- Gi gwnjvwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| Zvi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb wKQz gvby‡li Rb¨ Zv‡`i ¯^v¯’¨ mgm¨v wb‡q AwZwi³ DwØMœ bv nIqvUv ^¯vfvweK| Ab¨iv nvmcvZv‡j †h‡Z AcQ›` Ki‡Z cv‡i wKš‘ GwU mgm¨v n‡Z cv‡i hw`GwU Zv‡`i mwVK ¯^v¯’¨ mnvqZv LyuR‡Z evavMÖ ’¯ K‡i| GLb gv‡K Qwe-we Gi w`‡K ZvKv‡Z ejyb| GB Abyf‚wZ¸‡jv wKfv‡e GKRb gwnjvi g‡a¨ ¯v^ ’¯¨ mgm¨v wb‡q Av‡jvPbv Gwo‡q ‡h‡Z cwiPvwjZ K‡i Zv eY©bv Kiæb| GLb Qwe wm- †Z Av‡jvKcvZ Kiæb| Av‡jvPbv Kiæb Kv‡iv ¯^v‡¯’¨ i cÖwZ Ae‡njv wKfv‡e gvivZ¥K mgm¨vi w`‡K wb‡q †h‡Z cv‡i| eY©bv Kiæb Zvi A_© GB bq †h †h cÖwZUv †QvU LvU AmyL/e¨vwa‡Z KvD‡K Aek¨B nvmcvZv‡j †h‡Z n‡e| eis Kv‡iv ¯v^ ’¯¨ D‡ØM wb‡q AwfÁ cwiev‡ii m`m¨ ev ¯^v¯’¨ Kgx©i mv‡_ Av‡jvPbv Ki‡Z jw¾Z ev fxZ Abyfe Kiv DwPZ bq| ejyb †h GwU ïay ¯^v¯’¨ mgm¨v‡ZB bq, Ab¨ Rxe‡bi mgm¨v‡ZI cÖ‡qvM Kiv hvq| Zv‡`i‡K ejyb †mk‡bi cieZ©x‡ZI Avcwb GKwU KvR Ki‡eb hv gv‡q‡`i Ges Zv‡`i wkï‡`i Rb¨ mwVK †mev/mnvqZv Lyu‡R ‡c‡Z mvnvh¨ Ki‡e| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 86 GLb gv‡K wRÁvmv Kiæb Zvi wb‡Ri Ges Zvi wkïi ¯^v¯’¨ mgm¨v wb‡q Ab¨‡`i mv‡_ Av‡jvPbv Kivi wel‡q Zvi Ggb wPšÍv Av‡Q wKbv| †m¸‡jv †nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKv‡Z †h RvqMv Av‡Q †mLv‡b wj‡L ivLyb| ÒAmy¯’ZvcÖm~Z AvPiYÓ ‡hgb: †Kvb ai‡bi gvivZ¥K Amy ’¯Zv bv _vKvi c‡iI wb‡Ri ¯^v¯’¨ wb‡q AwZwi³ DwØMœ nIqv ev c~‡e©B a‡i †bqv‡K DrmvwnZ bv Kivi wel‡q mZK© †nvb| wb‡Pi †`qv A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvmg~n, Kvh©Kjvc mg~n Ges Gi cwiYwZmg~‡ni D`vniY¸‡jv gvi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj gvbylRb Avgvi mgm¨v¸‡jv eyS‡Z cv‡i bv Zv‡`i mv‡_ mgm¨v¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv K‡i †Kvb jvf †bB| Avcbvi mgm¨v¸‡jv Ab¨‡`i‡K bv ejv Avwg Avgvi mgm¨v¸‡jv wb‡q K_v ejvi gva¨‡g we‡iva ˆZix Ki‡Z PvB bv wb‡Ri Abyf‚wZ¸‡jv wb‡Ri g‡a¨B ivLv gvbwmK Pvc Ges `ywðšÍv †e‡o hvIqv hv Avcbvi Ges wkïi Rb¨ ÿwZKi mewKQzi Rb¨ Avgv‡KB `vwqZ¡ wb‡Z n‡e wb‡Ri Dci evowZ †evSv ev fvi †bqv gvbwmK Pvc Ges `ywðšÍv †e‡o hvIqv hv Avcbvi Ges wkïi Rb¨ ÿwZKi avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW Avwg Avgvi ¯^v¯’¨ wb‡q `ywðšÍvq _vK‡j Avgv‡K Aek¨B Kv‡iv mv‡_ K_v ej‡Z n‡e, Ab¨_vq GwU gvivZ¥K n‡Z cv‡i Ges mevi Rb¨ mgm¨v n‡q `vovu‡Z cvwi Qwe wW Gi w`‡K bRi w`b, K¨vckb/ evK¨eÜwU co–b| hw` Qwe wW, Qwe G-Gi mwVK weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 87 Qwe B Avwg Aek¨B Ab¨‡`i mv‡_ Avgvi mgm¨v wb‡q Av‡jvPbv Ki‡Z cvwi Ges fvj Dc‡`kI †c‡Z cvwi Qwe Gd h_v mg‡q Amy‡Li wPwKrmv Kiv †M‡Q Ges gv (ev wkï) my ’¯ Av‡Q wPšÍv B: GB ai‡bi weKí wPšÍvmg~n gv‡K Zvi Pvicv‡ki gvby‡li †_‡K mwVK mnvqZv LyuR‡Z DrmvwnZ Ki‡Z cv‡i| Qwe Gd: gv Ges wkïi GB ¸iæZ¡c~Y© mg‡q cwiev‡ii Ab¨ m`m¨‡`i mnvqK Ges eyS`vi nIqv wKfv‡e cÖ‡qvRb n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| avc 1 G gv Zvi Pvicv‡ki gvbyl‡K wb‡q †hme A¯v^ ’¯¨Ki wPšÍv-fvebv eY©bv K‡i‡Qb Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K (Ges cwievi‡K) ejyb| GB civgk©¸‡jv wj‡L ivLyb| avc 1 G †hme weKí wPšÍvi D`vniY/bgybv Av‡Q Zv wb‡q gv‡K fve‡Z ejyb| hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj m¤¢eZ Avgv‡K eyS‡Z cvivi gZ Avwg h‡_ó †Póv Kwi bv hv Avgv‡K DwØMœ K‡i Zv e¨vL¨v Ki‡Z Avgvi cÖejfv‡e †Póv Kiv DwPZ| mevB bv eyS‡jI bv †KD †KD Avgv‡K eyS‡e Ges mvnvh¨ Ki‡e hv‡K Avwg wek¦vm Kwi Zvi mv‡_ Avwg Avgvi mgm¨v¸‡jv Av‡jvPbv Kie Ges Zv‡`i civgk© PvB‡ev ‡hgb wkï ¯^v¯’¨ Kg©x (wmGBPWweøD) hv‡`i‡K Avwg wbqwgZ †`L‡Z cvB | wek¦¯ Í Kv‡iv mv‡_ mgm¨v¸‡jv wb‡q K_v ejv GgbwK hw` mgm¨vi mgvavb bvI nq, gvbwmK Pvc Ges `ywðšÍv Kgv‡bvi Rb¨ K_v ejv A‡b¨i Rb¨ mgvav‡bi †Póv Kivi cwie‡Z© hw` Avwg Avgvi mgm¨v¸‡jv wb‡q K_v ewj Zvn‡j c„w_ex ev RMr †f‡½ co‡e bv| wek¦¯ Í Kv‡iv mv‡_ mgm¨v¸‡jv wb‡q K_v ejv gvbwmK Pvc Ges `ywðšÍv K‡g hvIqv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 88 avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 Wv³v‡ii Kv‡Q DcmM©¸‡jv AweKj eY©bv Kivi ¸iæZ¡ gv‡K †kLvb| †ivj-‡cø Abykxjb Kivb †hLv‡b gv Wv³v‡ii Kv‡Q †M‡Q Ggb GKRb Amy¯’ gvby‡li Pwi‡Î Awfbq Ki‡e Ges Wv³v‡ii Pwi‡Î Awfbq Ki‡e ¯^v¯’¨ Kg©x| ¯^v ’¯¨ Kg©x gv‡K †kLv‡e Zvi DcmM©¸‡jv e¨vL¨v Ki‡Z Ges Zvici wPwKrmv wb‡q cÖkœ Ki‡Z| gv fvjfv‡e bv Ki‡Z cviv ch©šÍ cybive„wË Kiæb| Zv‡K ejyb ‡mk‡bi ga¨eZ©x mg‡q AšÍZc‡ÿ GKevi Zvi cwiev‡ii m`m¨‡`i mv‡_ †ivj-‡cø Abykxjb Ki‡Z| KvR 2 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv hw` ZvwjKvwU AbymiY Ki‡Z m‡Pó _v‡K Z‡e gv Ges cwievi‡K †ewk K‡i cÖksmv Kiæb| KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| KvR 4 wkï fve-wewbgq PvU© †PK Kiæb| w`‡b AšÍZ GKevi evev‡K GB mg ͯ Kvh©µ‡g m¤ú„³ Kiæb| KvR 4 ¯Íb¨`vb/ ey‡Ki y`a LvIqv‡bv: cÖwkÿY g¨vby‡qj c„ôv ÑÑÑ ‡Z †`Lyb| gv‡K ey‡Ki y`a LvIqv‡bvi Rb¨ civgk© w`b| KvR 4 2wU ‡mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©Kvиwj ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡eŸvP© †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvwbZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| PP©vi KvR 1 my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 89 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©bxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U©`vM w`‡q cwigvc Ki‡‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ði Dci cÖvqkB A¯v^ ’¯¨Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb| cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR 2 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Qb Zv AbymiY Kiv| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 3 cieZ©x mßvn¸‡jvi Rb¨ GB †mk‡b ˆZwi Kiv wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi PvU© AbymiY Ki‡Z n‡e| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 4 GB †mk‡b ˆZwi Kiv wkï-fve wewbgq PvU© mßv‡ni Ab¨ w`b¸‡jv‡Z AbymiY Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 5 hw` gv Ges wkï ¯v^ ’¯¨ `j / †nj_ MÖæc MVb Kiv n‡q _v‡K Zvn‡j †mB `‡j AskMÖnY Kiv Pvwj‡q hvb| gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKvi mywbw ©`ó RvqMv‡Z `vM w`‡q ivLyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 90 my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 91 gwWDj 4 beRvZ‡Ki ga¨ ch©vq my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 92 †mkb 4.1 - gv‡qi wbR ¯^v¯’¨ GB †mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q beRvZ‡Ki ga¨ ch©v‡q (cÂg †_‡K mßg gvm) gv Ges wkïi ¯v^‡¯’¨ i Ae¯’v wbY©q, Zvi mgm¨v¸‡jv †kvbv Ges Zvi beRvZ‡Ki nvgv¸wo ev ey‡K nvuUv ch©v‡q Zvi wb‡Ri ¯^v‡¯’¨ i †ÿ‡Î my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv †cÖvMÖvg cÖ‡qvM Ki‡Z Zv‡K mvnvh¨ Kiv| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fv‡jv †hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ fz‡j hv‡eb bv| KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv cÖwkÿY gwWDj 3 G Av‡jvwPZ aviYv¸‡jvi mvivsk ms‡ÿ‡c ejv| GwU avivevwnKfv‡e Ki‡eb, Av‡jvPbvq welqe ‘¯ wn‡m‡e ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi Qwe¸‡jv e¨envi Ki‡eb| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wZwb cÖwkÿY gwWDj 3 G Av‡jvwPZ wZbwU fv‡Mi †h †KvbwU‡Z †Kvb mywbw ©`ó ‡bwZevPK wPšÍv ev aiY ‡Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| Zv‡K wRÁvmv Kiæb GB ai‡bi wPšÍv Zv‡K wK Abyf‚wZ Ges KvR Ki‡Z cÖfvweZ K‡i‡Q| wZwb GB wPšÍv¸‡jv weKí ¯v^¯’¨gq wPšÍv w`‡q cwieZ©b Ki‡Z mÿg wKbv AbymÜvb Kiæb|GB avc¸‡jv mdjfv‡e cÖwZ ’¯vcb Kivi Rb¨ Zv‡K cÖksmv Kiæb| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| Zvi wPšÍv¸‡jv cieZ©x †mk‡bi Rb¨ wj‡L ivLyb| KvR3 gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ m¤úwK©Z A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv wkïi cÖ_g eQ‡i gv‡qi e¨w³MZ kvixwiK Ges gvbwmK my¯^v ’¯¨ KZUv ¸iæZ¡c~Y© Zv ms‡ÿ‡c Av‡jvPbv Kiæb| Av‡jvPbv Kiæb beRvZ‡Ki ga¨ ch©vq beRvZ‡Ki weKv‡ki Rb¨ ¸iæZ¡c~Y© mgq wKš‘ gv‡qi Rb¨ gvbwmK Pv‡ci mgq KviY gv GB mg‡q wkïi wewfbœ Pvwn`vi mv‡_ Lvc LvIqvq| ZvB GwU Lye ¸iæZ¡c~Y© GB ¸iæZi mg‡q Kv‡iv e¨w³MZ ¯^v‡¯’¨ i cÖwZ Ae‡njv bv Kiv| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 93 Qwe G †jv‡Ki e`bR‡ii Kvi‡Y Avwg ev Avgvi wkï Amy¯’ AvwQ Qwe we GB hv y`‡Uvbvi cÖfve fvO‡Z cvi‡jB Avwg fvj Abyfe Kie Qwe wm gvbwmK Pvc Ges y`twðšÍv evo‡Q Ges m¤ú‡`i AcPq n‡”Q ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó AskwU e¨envi Kiæb, Qwe G- Gi gwnjvwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| ejyb †h,A‡bK mgv‡RB GB ai‡bi wPšÍv Ges Abyf‚wZ _v‡K wKš‘ GwU mgm¨v n‡Z cv‡i hw` gv †ewkifvM mgq G‡Z Av”Qbœ n‡q _v‡K| `„pfv‡e cÖwZwôZ mvgvwRK wek¦vm‡K P¨v‡jÄ Ki‡eb bv| Zv‡K wRÁvmv Kiæb Gfv‡e gv‡S gv‡S Abyfe K‡i wKbv| GLb gv‡K ejyb Qwe we Gi w`‡K Av‡jvKcvZ Ki‡Z| Av‡jvPbv Kiæb GB ai‡bi Abyf‚wZ wKfv‡e m¤ú~Y© cwiev‡ii y`wðšÍv evov‡Z cv‡i| ¯v^‡¯’¨ i wel‡q bRi †`qvi cwie‡Z© Zviv Kzms¯‹viv”Qbœ wPšÍvq AwZwi³fv‡e Av”Qbœ n‡q _vK‡e| Qwe wmGi w`‡K ZvKvb Ges GB ai‡bi gvbwmK Ae¯’vq Kx Kx cwiYwZ n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| GLv‡b SuywK Av‡Q †h wKQz AhvwPZ wPwKrmK gv Ges cwievi‡K †kvlY Ki‡Z cv‡i|Gfv‡e ¯^v¯’¨ ‡mevq e¨q Kiv †h‡Z cv‡i Ggb m¤ú`¸wji Ace¨envi n‡Z cv‡i| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 94 GLb gv‡K wR‡Ám Kiæb Zvi ¯^v¯’¨ wb‡q Ggb ‡Kvb wPšÍv Av‡Q wKsev wQj wKbv|Kg©m~wP K¨v‡jÛv‡ii †h RvqMv Av‡Q †mLv‡b wj‡L ivLyb| cÖ‡qvR‡b, wb‡Pi †`qv A¯^v¯’¨ Ki wPšÍvmg~n, Kvh©Kjvc mg~n Ges Gi cwiYwZmg~‡ni D`vniY¸‡jv gv‡K e‡j e‡j w`‡Z n‡e| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj Amy ’¯ nIqvUvB Avgvi fvM¨ Avwg Wv³vi †`Lv‡ev bv, GUv mg‡qi AcPq Amy¯’Zv ¸iæZi nIqvi AwaKZi SuywK Avgvi gZ GKRb AwkwÿZ gvbyl ¯v^ ’¯¨ wel‡q Kx Rvb‡Z cv‡i ¯v^¯’¨ m¤úwK©Z welqvw` Rvbevi †Póv bv Kiv y`e©j ¯v^‡¯’¨ i AwaKZi Su~wK| Avgiv Mixe mvaviY gvbyl R‡b¥wQ Kv‡iv mvnvh¨ bv cvIqvi Rb¨ AvkvnxbZv| ‡h m¤ú`/myweav Av‡Q Zvi m‡eŸ©v”P e¨env‡ii Rb¨ †Kvb cÖ‡Póv _v‡K bv| y`e©j ¯v^‡¯’¨ i AwaKZi Su~wK| Avgvi wbR ¯v^¯’¨ †Kvb welq bq, Avgvi cwiev‡ii Ab¨‡`i ¯v^‡¯’¨ i welqwUB ¸iæZ¡c~Y© cwiev‡ii Ab¨ mevi ¯v^‡ ’¯¨i w`‡K c~Y© g‡bv‡hvM †`qv Amy‡L cov, dj¯i^ƒc cwievi‡K ‡Zvgvii †`Lv‡kvbv/ hZœ wb‡Z n‡e| avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW Avgvi ¯^v¯’¨ fvj ivLvi Rb¨ Avwg A‡bK wKQz&B Ki‡Z cvwi Qwe wW Gi gwnjvi w`‡K bRi w`b, K¨vckb/ evK¨eÜwU co–b| hw` Qwe wW Gi wPšÍv, Qwe G-Gi wPšÍvi my¯’ weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| Qwe G Gi gv‡qi Qwe wW Gi gv‡qi gZ wPšÍv Ki‡Z Kx Kx m¤¢ve¨ mgm¨v n‡Z cv‡i Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 95 Qwe B ïaygvÎ wPivPwiZ mvnv‡h¨i Dci wbf©i bv K‡i AvaywbK mnvqZv †LuvRv Qwe Gd AvaywbK wPwKrmvi myweav cÖgvwYZ n‡q‡Q Qwe B: gv Ges wkï‡K Amy ’¯ Ki‡Z cv‡i Ggb mvaviY †ivM¸wji KviY m¤ú‡K© cwievi‡K †kLvb| mvaviYfv‡e cÖwZwôZ mvgvwRK wek¦vm‡K P¨v‡jÄ Ki‡eb bv| weij †ÿ‡Î ‡hLv‡b ¯úóZ ÿwZKi mvgvwRK PP©v Av‡Q, GwU †gvKvwejv Kivi Dchy³ c×wZ Luy‡R †c‡Z ¯^v¯’¨ KZ©…c‡ÿi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb| Õmg ͯ Zv bvn‡j wKQyB bvÕ G¸‡jv wb‡q wPšÍv bv KivUvB ¸iæZ¡c~Y© Zv Av‡jvPbv Kiæb| Ava ywbK Ges wPivPwiZ †mev `y‡UvB cvkvcvwk Pj‡Z cv‡i| avc 1 ev †hme D`vniY †`qv n‡q‡Q Zv‡Z gv Zvi wb‡Ri ¯^v¯’¨ wb‡q †hme A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv-fvebv eY©bv K‡i‡Qb Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K ejyb| hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj eo cwim‡i wb‡Ri ¯^v‡¯’¨ i hZœ †bqv Avgvi wbqš¿Yvaxb wb‡Ri ¯^v‡¯’¨ i Rb¨ mwVK wKQz Kivi wcQ‡b ZvwM`/cÖ‡Póv ˆZix nq †hgb, mylg Lv`¨, e¨vqvg, mwVK ¯^v ’¯¨ †mev| m¤¢ve¨ gvivZ¥K †ivM-evjvB‡qi weiæ‡× myiÿv| ¯^v ’¯¨MZ welqvw` Rvbv-‡kLvi Rb¨ wkwÿZ nevi cÖ‡qvRb †bB| ¯^v ’¯¨MZ g~j bxwZmg~n Rvbv-‡kLv I cvj‡bi Rb¨ mwµq Ö‡Póv K‡i| †hgb: cwi”QbœZv gv Ges wkïi Zzjbvg~jK fv‡jv ¯^v ’¯¨| my ’¯ _vKvi Rb¨ GKRb Mixe gvbylI †Póv Ki‡Z cv‡i| mnR cÖvc¨ myweav ev m¤ú` mg~‡ni m‡eŸ©v”P e¨env‡ii ‡Póv K‡i| gv I wkïi AwaKZi fvj ¯^v ’¯¨| hw` Avgvi ¯^v ’¯¨ fv‡jv _v‡K, cwiev‡ii hZœ †bIqvq Avwg Av‡iv fvjfv‡e mÿg ne| wbR ¯^v‡ ’¯¨i hZœ †bIqvq Lye Aí mgq n‡jI nq my¯^v¯’¨ AUzU _vKv Ges cwievi‡K Av‡iv fv‡jv hZœ w`‡Z mÿg nIqv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 96 avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 gv Ges cwiev‡ii mv‡_ wkïi ¯^v¯’¨ wb‡q mvaviYfv‡e we`¨gvb cÖPwjZ mvgvwRK wek¦vmmg~n Av‡jvPbv Kiæb| mvaviY †iv‡Mi wPwKrmvg~jK e¨vL¨v cÖ`vb Kiæb we‡kl K‡i wkï‡`i Wvqwiqv| gv‡K Wvqwiqvi Rb¨ IAviGm/ Lvevi m¨vjvBb w`‡Z cÖwkÿY w`b| KvR 2 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv hw` ZvwjKvwU AbymiY Ki‡Z m‡Pó _v‡K Z‡e gv Ges cwievi‡K †ewk K‡i cÖksmv Kiæb| KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| KvR 4 wkï fve-wewbgq PvU© †PK Kiæb| cÖ‡qvR‡b Av‡jvPbv Kiæb| KvR 5 gv‡K ey‡Ki `ya LvIqv‡bv/ ͯb¨`v‡bi wel‡q civgk© w`b| KvR 4 2wU ‡mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©Kvиwj ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡eŸvP© †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvwbZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| PP©v KvR 1 GB †mk‡b ˆZwi Kiv Ny‡gi gwbUwis PvU© Abymib Kiæb| PP©vi KvR 2 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Qb Zv AbymiY Kiv| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 97 PP©vi KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi PvU© Abymib Ki‡Z n‡e| cwiev‡ii m`m¨‡`i gv‡K GB KvR¸‡jv PP©v Kivi Rb¨ mgq †ei Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb DrmvwnZ Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 4 GB †mk‡b ˆZwi Kiv wkï- fve wewbgq PvU© mßv‡ni Ab¨ w`b¸‡jv‡Z AbymiY Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 5 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©bxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯^v¯’¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U©`vM w`‡q cwigvc Ki‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ði Dci cÖvqkB A¯^v¯’¨Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb|cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR 6 hw` gv Ges wkï ¯v^ ’¯¨ `j / †nj_ MÖæc MVb Kiv n‡q _v‡K Zvn‡j †mB `‡j AskMÖnY Kiv Pvwj‡q hvb| gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges †nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKv‡Z `vM w`‡q ivLyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 98 †mkb 4.2 - wkïi mv‡_ gv‡qi m¤úK© GB †mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q c~e©eZx© †mk‡bi AMÖMwZ cybivq †`Lv Ges beRvZ‡Ki ga¨ ch©v‡q gv‡qi mv‡_ Zvi mšÍv‡bi m¤ú‡K©i Dci my¯^v¯’¨ gq wPšÍvaviv c×wZi cÖ‡qvM| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fv‡jv †hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ fz‡j hv‡eb bv| KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv c~e©eZ©x †mk‡bi g~j wkÿYxq welqmg~n ms‡ÿ‡c ejv| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gv‡qi mv‡_ gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wb‡Ri ¯v^ ’¯¨ wb‡q wZwb †Kvb mywbw`©ó A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv ‡Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| hw` n¨vu nq, cÖ_g avc mdjZvi mv‡_ †kl Kievi Rb¨ Zvi cÖksmv Kiæb| G¸‡jv wj‡L ivLyb| gv‡K ejyb- Gme wPšÍv¸‡jv Zvi gv‡S †Kgb Abyf‚wZ ˆZwi K‡i Ges wZwb Gi †cÖwÿ‡Z Kx K‡ib| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| GLb Zv‡K wR‡Ám Kiæb wZwb weKí wPšÍvmg~n Øviv Gme miv‡bvi †Póv K‡iwQ‡jb wKbv| hw` bv e‡j, Av‡jvPbv Kiæb, Zv‡K Ges Zvi cwiev‡ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K civgk©mn Avmvi Rb¨ Drmvn w`b| KvR 3 Avcbvi mv‡_ Avcbvi wkïi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 Avcbvi mv‡_ Avcbvi wkïi m¤úK© wb‡q A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv gv‡K ejyb Avcwb GLb gv‡qi mv‡_ Zvi mšÍv‡bi m¤úK© ˆZwi Ki‡Z my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv c×wZ e¨envi Ki‡Z mvnvh¨ Ki‡eb| gv Ges wkï Df‡qi my¯^v‡¯’¨i Rb¨ wkïi mv‡_ gv‡qi m¤ú‡K©i ¸iæZ¡ wb‡q ms‡ÿ‡c Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 99 Qwe G Avgvi wkï memgq Wv‡qwiqv‡Z †fv‡M KviY Avwg fvj gv bB Qwe we Avwg hvB Kwi bv †Kb wedj n‡e KviY Avwg Ac`v_© Qwe wm gv Ges wkï Amy¯’Zv-Amnvq‡Z¡i P‡µ Ave× n‡q †M‡Q ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó AskwU e¨envi Kiæb, Qwe G- Gi gwnjvwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| Zvi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb gv‡S gv‡S GB ai‡bi wPšÍv _vKv ¯^vfvweK wKš‘ GwU mgm¨v n‡Z cv‡i hw` gv †ewkifvM mgq G‡Z Av”Qbœ n‡q _v‡K| gv‡K wRÁvmv Kiæb Zvi GB ai‡bi wPšÍv Av‡Q wKbv| Qwe we| Av‡jvPbv Kiæb GB ai‡bi wPšÍv¸‡jv wKfv‡e wb¤œ- AvZ¥m¤§vb‡eva Ges AKg©Y¨Zv ˆZwi Ki‡Z cv‡i| †KD Amy¯’ nevi Rb¨ wkïi cÖwZ ivM I weiw³I Abyfe Ki‡Z cv‡i| GB ai‡bi wPšÍvi Kvi‡Y, gv wkïi ¯^v‡¯’¨ i Rb¨ BwZevPK c`‡ÿc †bqvi †Póv eÜ K‡i w`‡Z cv‡i| Qwe wm| GB ai‡bi wPšÍv Ges Abyf‚wZi cwiYwZ¸‡jv Av‡jvPbv Kiæb| AKg©Y¨Zvi Abyf‚wZ Amnvq‡Z¡i w`‡K cwiPvwjZ K‡i hv Av‡iv Amy¯’Zvi w`‡K wb‡q †h‡Z cv‡i, Gfv‡e PµwU wPi¯’vqx nq| GwU bvixwUi †`vl Ggb †Kvb Bw½Z Ki‡eb bv| GB ai‡bi wPšÍv ˆ`bw›`b gvbwmK Pvc Ges Rxeb mgm¨vi cÖwZwµqvq n‡Z cv‡i| hvB †nvK, wPšÍvi aib Ges Zvi mv‡_ m¤úwK©Z Abyf‚wZ cÖv_wgK ch©v‡q/ ïiæi w`‡K wPwýZ Ki‡Z cviv ¸iæZ¡c~Y©, hv‡Z Kg©KvÐ Ges cwiYwZmg~n cwiewZ©Z n‡Z cv‡i| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 100 GLb gv‡K wRÁvmv Kiæb Zvi wkï m¤ú‡K© †mB ai‡bi wPšÍv Av‡Q wKbv| cÖ‡qvRb‡ev‡a, gv‡K wb‡¤œi †bwZevPK wPšÍv, Kg©KvÐ Ges djvd‡ji D`vniYmg~n cÖ`vb Kiæb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj †Q‡jwkïi Zzjbvq †g‡q wkïi Kg g‡bv‡hvM Ges h‡Zœi cÖ‡qvRb †Q‡j wkïi Zzjbvq †g‡q wkïi cÖwZ Kg g‡bv‡hvM †Q‡j wkïi Zzjbvq †g‡q wkï Kg ¯v^¯’¨ evb Avgvi wkï Amy¯’ n‡e| GUv Avgv‡`i fv‡M¨ Av‡Q| Avgvi wkï‡K wUKv †`Iqvi †Kvb KviY †bB, y`f©v‡M¨i mv‡_ jovB Ki‡Z cvi‡ev bv| wkïi m¤¢ve¨gvivZ¥K Amy¯’Zvi AwaKZi SuywK AwZwi³ †Kv‡j †bIqv Ges wkïi mv‡_ †Ljvayjv Kiv, wkïi ¯f^ve bó K‡i †`q| wkïi mv‡_ †Ljvayjv bv Kiv wkïi gw¯Í®‹ ¯v^fvweKfv‡e weKwkZ n‡e bv, hv †e‡o IVvi mv‡_ mv‡_ †KvbwKQz †kLv Ges m¤úK© ˆZwii KvRwU‡K KwVb K‡i †dj‡e| Avgvi y`wðšÍv I D‡ØM Avgvi wkïi ÿwZ Ki‡e bv| wb‡Ri gvbwmK Pvc Kgv‡bvi †Póv bv Kiv wkïi ¯v^¯’¨ AvµvšÍ n‡e avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW wkïiv Amy¯’ n‡Z cv‡i wKš‘ Avwg Avgvi wkï‡K iÿv Kivi Rb¨ c`‡ÿc wb‡Z cvwi Qwe wW Gi w`‡K bRi w`b, K¨vckb/ evK¨eÜwU co–b| hw` Qwe wW, Qwe G-Gi mwVK weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 101 Qwe B cÖwZiÿvg~jK c`‡ÿcmg~n Avgvi wkïi Amy¯’ nevi cÖeYZv Kgv‡e Qwe Gd Amy¯’Zv-Amnvq‡Z¡i Pµ fvO‡jv BwZevPK c`‡ÿc wb‡q gv wkïi Rb¨ hv hv Ki‡Z cv‡i meKi‡e| GB Kvh©µg Amy¯’Zv-Amnvq‡Z¡i Pµ fvO‡Z mvnvh¨ Ki‡e| avc 1 G gv Zvi wb‡Ri ¯^v¯’¨ wb‡q †hme ‡bwZevPK wPšÍv-fvebv eY©bv K‡i‡Qb Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K (Ges cwievi‡K) ejyb| avc 1 G †hme weKí wPšÍvi D`vniY/bgybv Av‡Q Zv wb‡q gv‡K fve‡Z ejyb| hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj Av‡jvwKZ Ges eyw×`xß bvix n‡q IVvi Rb¨ cyÎwkïi mgvb cwigvY g‡bv‡hvM Kb¨vwkïi cÖ‡qvRb cyÎ Ges Kb¨v wkïi cÖwZ mgvb g‡bv‡hvM cyÎ I Kb¨v wkï Df‡qB my¯v^ ’¯¨gq GUv Avgvi wkïi †mŠfvM¨ †h, †m AmyL †_‡K myiÿv †c‡Z cv‡i Avwg Zv‡K wUKv †`Iqv‡ev m¤¢ve¨ gvivZ¥K AmyL †_‡K myiÿv wkïi mv‡_ fv‡ei Av`vb-cÖ`vb Zv‡K Av‡iv †ewk eyw×`xß Ki‡e gv Ges cwiev‡ii m`m¨iv wkï‡K †Kv‡j ‡bq Ges †Ljv K‡i gvbwmK weKv‡ki DbœwZ n‡e Avgvi Amyweav _vKv m‡Ë¡I, Avgvi wkïi Rb¨ Avgv‡K `ywðšÍv I D‡ØM Kgvevi †Póv Ki‡Z n‡e Amyweav¸‡jv mvgjv‡bvi †Póv Kiv Ges wkw_jvq‡bi gva¨‡g y`wðšÍv Kgv‡bv gv Ges wkïi ¯v^‡¯’¨ i Dci BwZevPK cÖfve my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 102 avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 wkï fve-wewbgq PvU© †PK Kiæb| wkïi weKv‡ki gvÎv Abyhvqx KvRKg©¸‡jv mgš^q Kiæb| KvR 2 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| KvR 3 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv hw` ZvwjKvwU AbymiY Ki‡Z m‡Pó _v‡K Z‡e gv Ges cwievi‡K †ewk K‡i cÖksmv Kiæb| KvR 4 gv‡K ey‡Ki `ya LvIqv‡bv/ ͯb¨`v‡bi wel‡q civgk© w`b| KvR 4 2wU ‡mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©Kvи‡jv ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡eŸvP© †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvwbZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| PP©vi KvR 1 GB †mk‡b ˆZwi Kiv wkï-fve wewbgq PvU© mßv‡ni Ab¨ w`b¸‡jv‡Z AbymiY Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 2 GB †mk‡b ˆZwi Kiv e¨vqv‡gi PvU© mßv‡ni Ab¨ w`b¸‡jv‡Z AbymiY Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 3 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Q Zv gv‡K ejyb Zvi AbymiY Pvwj‡q †h‡Z †Póv Ki‡Z ejyb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 103 PP©vi KvR 4 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi PvU© AbymiY Ki‡Z n‡e| cwiev‡ii m`m¨‡`i gv‡K GB KvR¸‡jv PP©v Kivi Rb¨ mgq †ei Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb DrmvwnZ Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 5 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©bxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U© `vM w`‡q cwigvc Ki‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ði Dci cÖvqkB A¯^v¯’¨Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb| cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR 6 hw` gv Ges wkï ¯v^ ’¯¨ `j / †nj_ MÖæc MVb Kiv n‡q _v‡K Zvn‡j †mB `‡j AskMÖnY Kiv Pvwj‡q hvb| gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKvi mywbw ©`ó RvqMv‡Z `vM w`‡q ivLyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 104 †mkb 4.3 - gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© GB †mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q ‡kl †mk‡bi AMÖMwZ cybivq †`Lv Ges gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li †hgb, Zvi wb‡Ri cwievi, AvZ¥xq-¯R^b, eÜz-evÜe Ges mgv‡Ri m¤ú‡K©i Dci my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv c×wZi cÖ‡qvM| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fvj ‡hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ fz‡j hv‡eb bv KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv ‡kl †mkb †_‡K ‡kLv n‡q‡Q Ggb g~j evZ©v/Z_¨mg~‡ni mvivsk ms‡ÿ‡c ejv| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gv‡qi mv‡_ gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wkïi mv‡_ m¤úK© wb‡q wZwb †Kvb mywbw ©`ó A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv ‡Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| hw` n¨vu nq, cÖ_g avc mdjZvi mv‡_ †kl Kievi Rb¨ Zvi cÖksmv Kiæb| G¸‡jv wj‡L ivLyb| Zv‡K ejyb- Gme wPšÍv¸‡jv Zvi gv‡S †Kgb Abyf‚wZ ˆZwi K‡i Ges wZwb Gi †cÖwÿ‡Z Kx K‡ib| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| GLb Zv‡K wR‡Ám Kiæb wZwb weKí wPšÍvmg~n Øviv Gme miv‡bvi †Póv K‡iwQ‡jb wKbv| hw` bv e‡j, Av‡jvPbv Kiæb, Zv‡K Ges Zvi cwiev†ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K civgk©mn Avmvi Rb¨ Drmvn w`b| KvR 3 gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© wb‡q A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv wb‡ ©`kbv: gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤ú‡K©i ¸iæZ¡ wb‡q ms‡ÿ‡c Av‡jvPbv Kiæb, we‡klfv‡e gv‡qi mvgvwRK mnvqZvi cÖ‡qvR‡b, wkïi Rb¨ mvgvwRK †hvMv‡hv‡Mi myweavi ‡ÿ‡Î Ges ¯^v¯’¨ †mev`vbKvix‡`i wbKU †_‡K Zvi cÖ‡qvRbxq †mev MÖn‡Yi ÿgZvi Rb¨| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 105 Qwe G hw` Avwg N‡ii evB‡i hvB gvbyl ev‡R Mí Ki‡e Qwe we hvB †nvK bv †Kb Avwg evmv †_‡K †ei n‡Z cvi‡ev bv Qwe wm Ab¨‡`i Dci wbf©ikxjZv gvivZ¥K cwiYwZ wb‡q Avm‡e ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó AskwU e¨envi Kiæb, Qwe G- Gi bvixwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| Av‡jvPbv Kiæb hw` GKRb bvix Lye †ewk DwØMœ _v‡K, Zvn‡j wZwb Zvi evmv †_‡K †ei nevi gZ AvZ¥-wek¦vm nvwi‡q †dj‡Z cv‡ib| Qwe we| GB wPšÍv¸‡jv bvixwU‡K N‡ii g‡a¨ ew›` n‡Z cÖ‡ivwPZ Ki‡e| Av‡jvPbv Kiæb Ggb cwiw ’¯wZ n‡Z cv‡i hLb bvixwUi wb‡RiB evmv †_‡K †ei nevi cÖ‡qvRb n‡Z cv‡i| †hgb: Zvi wkï gvivZ¥K Amy¯’ Ges Av‡kcv‡k †KD †bB| Qwe wm| GB ai‡bi cÖ‡qvRbxq wµqvKjv‡ci Rb¨ Ab¨‡`i Dci mvwe©K wbf©ikxjZvi m¤¢ve¨ cwiYwZ Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 106 GLb gv‡K wRÁvmv Kiæb wKQy cÖ‡qvRbxq wµqvKjv‡ci Rb¨ evB‡i hvevi wel‡q Zvi GB ai‡bi wPšÍv Av‡Q wKbv| wb‡Pi †`qv ‡bwZevPK wPšÍvmg~n, Kvh©Kjvc mg~n Ges Gi cwiYwZmg~‡ni D`vniY¸‡jv gvi mv‡_ Av‡jvPbv Kiæb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj Avwg KvD‡K wek¦vm Ki‡Z cvwi bv evoxi evB‡i Kv‡iv mv‡_ Avgvi †Kvb †hvMv‡hvM _vK‡e bv wUKv`vbKvix, GgbwK ¯^v ’¯¨Kgx©i mv‡_ †`Lv Ki‡Z Awb”Qv Avwg Ab¨ gvby‡li mv‡_ †`Lv Ki‡Z PvB bv| gvby‡li mv‡_ †`Lv Kiv ev K_v ejvi Rb¨ †Póv bv Kiv µ‡g µ‡g gvby‡li KvQ †_‡K ~`‡i m‡i hvIqv Ges Zv‡`i mnvqZv nviv‡bv gvbylRb memgq Avgv‡K wbivk Ki‡e gvbylRb Gwo‡q Pjv mnvqZv nviv‡bv avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW Avwg DwØMœ _vK‡jI SuywK †bqv Avgvi Rb¨ wVK Av‡Q Qwe wW Gi w`‡K bRi w`b, K¨vckb/ evK¨eÜwU co–b| hw` Qwe wW, Qwe G-Gi mwVK weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 107 Qwe B Avwg ¯^v¯’¨ †K›`ª †_‡K wkï‡K wUKv †bIqv‡ev Qwe Gd memgq Ab¨‡`i Dci wbf©i bv Kiv GB ai‡bi weKí wPšÍvmg~n gv‡K mvnv‡h¨i evB‡ii Drm †_‡K mwVK mnvqZv LyuR‡Z DrmvwnZ Ki‡Z cv‡i, †hgb ¯v^ ’¯¨ †K›`ª| Qwe Gd: GKRb AvZ¥-wek¦vmx Ges mwVK Z_¨ cÖvß gv Zvi mšÍv‡bi gv‡S AvZ¥-wek¦v‡mi Rb¥ †`b| GKRb gv ZLbB AvZ¥-wek¦vmx nb hLb wZwb cy‡iv cwiev‡ii mnvqZv cvb| avc 1 G gv Zvi Pvicv‡ki gvbyl‡K wb‡q †hme wbR¯^ ‡bwZevPK wPšÍv-fvebv eY©bv K‡i‡Qb Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K (Ges cwievi‡K) ejyb| GB civgk©¸‡jv wj‡L ivLyb| avc 1 G †hme weKí wPšÍvi D`vniY/bgybv Av‡Q Zv wb‡q gv‡K fve‡Z ejyb| hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj ‡h ch©šÍ Zv‡`i‡K wePvi K‡i †`Levi my‡hvM Avgvi _vK‡e, †m ch©šÍ gvbylRb m¤ú‡K© Avgvi gbw¯’i K‡i †djv DwPZ n‡e bv| Avwg gvbylR‡bi mv‡_ wgk‡ev wKš‘ Zv‡`i‡K AÜfv‡e wek¦vm K‡i †djvi m¤ú‡K© mZK© _vK‡ev wUKv`vbKvixi mv‡_ †m wK K‡i Zv wb‡q K_v ejv Ges Zvici gbw¯’i Kiv hw` Avwg GKRb ev `yÕRb wbR cwiev‡ii m`‡m¨i wek¦ ͯ eÜz ev evÜex‡`i mv‡_ K_v ewj, Zvn‡j Avwg fvj‡eva Ki‡ev GKRb ev `yÕRb gvby‡li m½ †c‡Z mwµq †Póv Kiv GKN‡i/wew”Qbœ bv nIqv cÖvq mevi g‡a¨B wKQz bv wKQz fvj _v‡K A‡bK †ewk cÖZ¨vkv bv K‡i, Avgvi DwPr n‡e cQ‡›` gvby‡li mv‡_ K_v ejv mvgvwRK mnvqZv iÿv Kiv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 108 avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 GB eq‡m wkïi mvaviY ¯^v¯’¨ mgm¨v¸‡jv Ges †m¸‡jvi e¨e¯’vcbv/cÖwZKvi m¤ú‡K© gv‡K †kLvb| wbKUeZ©x miKvwi ¯v^ ’¯¨ †K›`ª Ges nvmcvZvj¸‡jvi GKwU ZvwjKv Zv‡K cÖ`vb Kiæb| KvR 2 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv hw` ZvwjKvwU AbymiY Ki‡Z m‡Pó _v‡K Z‡e gv Ges cwievi‡K †ewk K‡i cÖksmv Kiæb| KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| KvR 4 wkï fve-wewbgq PvU© †PK Kiæb| w`‡b AšÍZ GKevi evev‡K GB mg ͯ Kvh©µ‡g m¤ú„³ Kiæb| 2wU ‡mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©KvÛ¸wj ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡eŸv”P †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvwbZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| PP©vi KvR 1 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©bxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U© `vM w`‡q cwigvc Ki‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ði Dci cÖvqkB A¯v^ ’¯¨Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb| cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR 2 my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 109 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Qb Zv AbymiY Kiv| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 3 cieZ©x mßvn¸‡jvi Rb¨ GB †mk‡b ˆZwi Kiv wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi PvU© AbymiY Ki‡Z n‡e| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 4 GB †mk‡b ˆZwi Kiv wkï-fve wewbgq PvU© mßv‡ni Ab¨ w`b¸‡jv‡Z AbymiY Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 5 hw` gv Ges wkï ¯v^ ’¯¨ `j / †nj_ MÖæc MVb Kiv n‡q _v‡K Zvn‡j †mB `‡j AskMÖnY Kiv Pvwj‡q hvb| gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKvi mywbw ©`ó RvqMv‡Z `vM w`‡q ivLyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 110 cÖwkÿY gwWDj 5 beRvZ‡Ki ‡kl ch©vq my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 111 †mkb 5.1 - gv‡qi wbR ¯^v¯’¨ GB †mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q beRvZ‡Ki ‡kl ch©v‡q (Aóg †_‡K `kg gvm) gv Ges wkïi ¯v^‡¯’¨ i Ae¯’v wbY©q, Zvi mgm¨v¸‡jv †kvbv Ges Zvi wb‡Ri ¯^v‡¯’¨ i †ÿ‡Î my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv †cÖvMÖvg cÖ‡qvM Ki‡Z Zv‡K mvnvh¨ Kiv| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fv‡jv †hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ fz‡j hv‡eb bv| KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv cÖwkÿY gwWDj 4 G Av‡jvwPZ aviYv¸‡jvi mvivsk ms‡ÿ‡c ejv| GwU avivevwnKfv‡e Ki‡eb, Av‡jvPbvq welqe ‘¯ wn‡m‡e ¯^v¯’¨ cwÄKvi Qwe¸‡jv e¨envi Ki‡eb| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wZwb cÖwkÿY gwWDj 4 G Av‡jvwPZ wZbwU fv‡Mi †h †KvbwU‡Z †Kvb mywbw ©`ó ‡bwZevPK wPšÍv ev aiY ‡Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| Zv‡K wRÁvmv Kiæb GB ai‡bi wPšÍv Zv‡K wK Abyf‚wZ Ges KvR Ki‡Z cÖfvweZ K‡i‡Q| wZwb GB wPšÍv¸‡jv weKí ¯v^ ’¯¨gq wPšÍv w`‡q cwieZ©b Ki‡Z mÿg wKbv AbymÜvb Kiæb| GB avc¸‡jv mdjfv‡e cÖwZ ’¯vcb Kivi Rb¨ Zv‡K cÖksmv Kiæb| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| Zvi wPšÍv¸‡jv cieZ©x Av‡jvPbvi Rb¨ wj‡L ivLyb| KvR3 gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 gv‡qi e¨w³MZ ¯^v ’¯¨ m¤úwK©Z A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv wkïi cÖ_g eQ‡i gv‡qi e¨w³MZ kvixwiK Ges gvbwmK my¯^v ’¯¨ KZUv ¸iæZ¡c~Y© Zv ms‡ÿ‡c Av‡jvPbv Kiæb| Av‡jvPbv Kiæb beRvZ‡Ki ‡kl ch©vq beRvZ‡Ki weKv‡ki Rb¨ ¸iæZ¡c~Y© mgq wKš‘ gv‡qi Rb¨ gvbwmK Pv‡ci mgq KviY gv GB mg‡q Uj‡Z Uj‡Z nvuU‡Z †kLv wkïi wewfbœ Pvwn`vi mv‡_ Lvc LvIqvq| ZvB GwU Lye ¸iæZ¡c~Y© GB ¸iæZi mg‡q Kv‡iv e¨w³MZ ¯v^‡¯’¨ i cÖwZ Ae‡njv bv Kiv| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 112 Qwe G Avgvi Amy¯’Zv Avgvi Aciv‡ai kvw¯Í Qwe we my¯’Zv Avgvi cÖvc¨ bq Qwe wm Amy¯’Zv-AvkvnxbZvi P‡µ Ave× nIqv ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó AskwU e¨envi Kiæb, Qwe G- Gi gwnjvwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| ejyb †h, cÖwZw`‡bi gvbwmK Pvcmg~n wKQz gvbyl‡K wek¦vm Kivq †h `yf©v‡M¨i Rb¨ Zviv wb‡RB `vwq| Zviv GB ai‡bi wPšÍv wb‡q Av‡M †_‡K Av”Qbœ n‡q _vK‡Z cv‡i hvi Rb¨ Zviv Amy ’¯ Abyfe Kiv k~iæ Ki‡e| cÖkœ Kiæb gv‡K, Gfv‡e wZwb KLbI Abyfe K‡i‡Qb wKbv| Qwe we| Av‡jvPbv Kiæb GB ai‡bi wPšÍvmg~n †Póv Kiv Ges Gi †_‡K †ei nevi cwie‡Z© wKfv‡e Zv‡`i‡K Zv‡`i cwiw¯’wZ †_‡K mwi‡q iv‡L| Qwe wm| Av‡jvPbv Kiæb wKfv‡e GB ai‡bi wPšÍv Ges Abyf‚wZmg~n `xN©¯ ’vqx nq| hZ `xN©w`b GUv hv‡e, ZZ GB Pµ †_‡K †ei n‡q Avmv KóKi n‡e| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 113 GLb gv‡K wR‡Ám Kiæb Zvi ¯^v¯’¨ wb‡q Ggb ‡Kvb wPšÍv Av‡Q wKsev wQj wKbv| cÖ‡qvR‡b, wb‡Pi †`qv †bwZevPK wPšÍvmg~n, Kvh©Kjvc mg~n Ges Gi cwiYwZmg~‡ni D`vniY¸‡jv gv‡K e‡j e‡j w`‡Z n‡e| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj Avgvi Rxeb A‡bK f~‡j fiv GUv wb‡q †KD wKQz Ki‡Z cv‡i bv, ZvB †Póv Kivi wKQz bvB| gvbwmK Pvc Gs D‡ØM e„w× cvIqv Avwg memgqB K¬všÍ| GUv Aek¨B †evSvq Avgvi ¸iæZi Amy¯’Zv Av‡Q| wWªc (Ilya) Ges Bb‡RKkb Gi gZ `vgx wKQz w`‡q wPwKrmv †bIqvi mvg_© Avgvi †bB, ZvB †Kvb Avkv †bB| wbw¯ŒqZv Ges ¯^v‡¯’¨ i cÖwZ Av‡iv Ae‡njv| hw` Avgv‡`i ïay A‡bK UvKv _vK‡Zv, Avgv‡`i Kv‡iv ¯v^ ’¯¨ mgm¨v n‡Zv bv| ‡h ai‡biB mnRjf¨ my‡hvM-myweav Av‡Q Zvi m‡e©v”P e¨env‡ii †Póv bv Kiv| Lvivc ¯v^‡ ’¯¨i AwaKZi SuywK| Avgvi A‡bK mgm¨v Av‡Q, Zvi g‡a¨ ¯v^‡ ’¯¨i hZœ †bqv Kg ¸iæZ¡c~Y©| hLbB Avwg GKUz mgq K‡i DV‡Z cvi‡ev, ZLb Avwg ¯v^‡ ’¯¨i cÖwZ wKQz g‡bv‡hvM w`‡ev ¯v^‡ ’¯¨ Ae‡njv avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW Avgvi ¯^v¯’¨ fvj ivLvi Rb¨ Avwg A‡bK wKQyB Ki‡Z cvwi Qwe wW Gi gwnjvi w`‡K bRi w`b, K¨vckb/ evK¨eÜwU co–b| hw` Qwe wW Gi wPšÍv, Qwe G-Gi wPšÍvi ¯v^ ’¯¨m¤§Z weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| Qwe Gi gv‡qi Qwe wW Gi gv‡qi gZ wPšÍv Ki‡Z Kx Kx m¤¢ve¨ mgm¨v n‡Z cv‡i Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 114 Qwe B: hw` gv e‡jb †h Amy¯’Zv Ges ¯v^ ’¯¨ fvM¨ Øviv wba©vwiZ nq, Zvn‡j GB Qwei mvnv‡h¨ nvjKvfv‡e P¨v‡jÄ Kiæb| Qwe B Avwg Avgvi ¯^v¯’¨ Kg©xi Kv‡Q Dc‡`k PvB‡Z cvwi Qwe Gd hZ †ewk Z_¨ Avgvi Rvbv _vK‡e, Avwg Avgvi ¯^v¯’¨ wb‡q ZZ fvj wm×všÍ wb‡Z cvi‡ev Qwe Gd: GKRb gv Zvi Ges Zvi wkïi ¯^v‡¯’¨ i Rb¨ ¸iæZ¡c~Y© wm×všÍ wb‡Z cv‡i| avc 1 G gv Zvi Pvicv‡ki gvbyl‡K wb‡q †hme wbR¯^ ‡bwZevPK wPšÍv-fvebv eY©bv K‡i‡Qb Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K (Ges cwievi‡K) ejyb| GB civgk©¸‡jv wj‡L ivLyb| avc 1 G †hme weKí wPšÍvi D`vniY/bgybv Av‡Q Zv wb‡q gv‡K fve‡Z ejyb| hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj Avgvi Rxe‡b wK fvj Ges Avwg wK Ki‡Z cvwi- G¸‡jv‡Z Avwg „`wó w`‡Z cvwi| Avwg Avgvi Rxe‡b BwZevPK cwieZ©b Avbvi Rb¨ †Póv Ki‡Z cvwi| nZvkv I gvbwmK Pvc K‡g hvIqv AwaK KvR Kiv, cywónxb Lvevi Ges e¨vqvg bv Kiv K¬vwšÍi me‡P‡q mvaviY KviY mvaviY KvRKg© Avgv‡K AwaK kvixwiK kw³ †c‡Z mvnvh¨ Ki‡e Lv`¨, wekÖvg Ges e¨vqv‡gi cÖwZ g‡bv‡hvM GgbwK GKRb Mixe gvbylI my ’¯ _vKevi †Póv Ki‡Z cv‡i mnRjf¨ my‡hvM myweav¸‡jvi m‡e©v”P e¨env‡ii Rb¨ †Póv Kiv gv I wkïi AwaKZi fvj ¯^v¯’¨ hw` †KD my¯’ bv _v‡K, ZLb †QvU †QvU mgm¨vI eo g‡b nq cÖwZw`b Avgvi ¯^v‡¯’¨ i hZœ wb‡Z Lye Aí mgq jv‡M mgm¨v mgvav‡b GKRb ¯v^ ’¯¨evb gvbyl AwaKZi mÿg my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 115 avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 gv Ges wkï‡K AvµvšÍ Ki‡Z cv‡i Ggb mvaviY †ivM¸‡jv Ges Zv‡`i cÖwZKvi m¤ú‡K© cwievi‡K †kLvb|Avcbvi cÖwkÿY g¨vby‡qj co–b|wPwKrmK‡`i AcwPwKrmv m¤ú‡K© aviYv w`b †hgb, y`e©jZvi Rb¨ wkivq cÖ`v‡bi Ilya Ges Bb‡RKkb, cybte¨eüZ wmwiÄ e¨env‡ii d‡j †ncvUvBwUm/ RwÛm nevi SuywK| Avcbvi cÖwkÿY g¨vbyqvj co–b| KvR 2 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv hw` ZvwjKvwU AbymiY Ki‡Z m‡Pó _v‡K Z‡e gv Ges cwievi‡K †ewk K‡i cÖksmv Kiæb| KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| KvR 4 wkï fve-wewbgq PvU© †PK Kiæb| cÖ‡qvR‡b Av‡jvPbv Kiæb| KvR 5 gv‡K ey‡Ki `ya LvIqv‡bv/ ͯb¨`v‡bi wel‡q civgk© w`b| KvR 4 2wU ‡mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©Kvиwj ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡eŸvP© †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvwbZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| PP©v KvR 1 GB †mk‡b ˆZwi Kiv Ny‡gi gwbUwis PvU© AbymiY Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 116 PP©vi KvR 2 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Qb Zv AbymiY Kiv| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi PvU© AbymiY Ki‡Z n‡e| cwiev‡ii m`m¨‡`i gv‡K GB KvR¸‡jv PP©v Kivi Rb¨ mgq †ei Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb DrmvwnZ Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 4 GB †mk‡b ˆZwi Kiv wkï- fve wewbgq PvU© mßv‡ni Ab¨ w`b¸‡jv‡Z AbymiY Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 5 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©bxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U©`vM w`‡q cwigvc Ki‡‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ði Dci cÖvqkB A¯^v¯’¨ Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb|cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR 6 hw` gv Ges wkï ¯v^ ’¯¨ `j / †nj_ MÖæc MVb Kiv n‡q _v‡K Zvn‡j †mB `‡j AskMÖnY Kiv Pvwj‡q hvb| gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKv‡Z `vM w`‡q ivLyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 117 †mkb 5.2 - wkïi mv‡_ gv‡qi m¤úK© GB †mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q c~e©eZx© †mk‡bi AMÖMwZ cyYivq †`Lv Ges beRvZ‡Ki †kl ch©v‡q gv‡qi mv‡_ Zvi mšÍv‡bi m¤ú‡K©i Dci my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv c×wZi cÖ‡qvM| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fv‡jv †hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ fz‡j hv‡eb bv| KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv c~e©eZ©x †mk‡bi g~j wkÿYxq welqmg~n ms‡ÿ‡c ejv| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gv‡qi mv‡_ gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wb‡Ri ¯v^ ’¯¨ wb‡q wZwb †Kvb mywbw`©ó A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv ‡Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| hw` n¨vu nq, cÖ_g avc mdjZvi mv‡_ †kl Kievi Rb¨ Zvi cÖksmv Kiæb| G¸‡jv wj‡L ivLyb| gv‡K ejyb- Gme wPšÍv¸‡jv Zvi gv‡S †Kgb Abyf‚wZ ˆZwi K‡i Ges wZwb Gi †cÖwÿ‡Z Kx K‡ib| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| GLb Zv‡K wR‡Ám Kiæb wZwb weKí wPšÍvmg~n Øviv Gme miv‡bvi †Póv K‡iwQ‡jb wKbv| hw` bv e‡j, Av‡jvPbv Kiæb, Zv‡K Ges Zvi cwiev†ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K civgk©mn Avmvi Rb¨ Drmvn w`b| KvR 3 Avcbvi mv‡_ Avcbvi wkïi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 Avcbvi mv‡_ Avcbvi wkïi m¤úK© wb‡q A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv gv‡K ejyb Avcwb GLb gv‡qi mv‡_ Zvi mšÍv‡bi m¤úK© ˆZwi Ki‡Z my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv c`‡ÿc e¨envi Ki‡Z mvnvh¨ Ki‡eb| gv Ges wkï Df‡qi my¯^v‡¯’¨i Rb¨ wkïi mv‡_ gv‡qi m¤ú‡K©i ¸iæZ¡ wb‡q ms‡ÿ‡c Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 118 Qwe G Avgvi wbqš¿‡Y wKQz †bB.. .. .. Avwg Amnvq| Qwe we Avwg Avgvi me mšÍvb‡K †`Lv‡kvbv Ki‡Z cvwi bv - GUv A‡bK KóKi ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó Ask e¨envi Kiæb, Qwe G-Gi gwnjvwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vckb/evK¨eÜwU co‡Z ejyb| gv‡K Ges cwiev‡ii Ab¨ m`m¨‡`i GBme wPšÍvi †ÿ‡Î gšÍe¨ Ki‡Z ejyb| Qwe we| Av‡jvPbv Kiæb GB gvi Rb¨ wKfv‡e Zvi A‡bK †QvU †QvU mšÍvb‡`i me Pvwn`v c~iY Ki‡Z KóKi nq| gv‡K Ges cwiev‡ii Ab¨ m`m¨‡`i GBme wPšÍvi †ÿ‡Î gšÍe¨ Ki‡Z ejyb| wRÁvmv Kiæb †Kb gv‡qi Rb¨ GUv KóKi| Qwe wm| gv Ges wkï Df‡qi Rb¨ Dc‡ii m¤¢ve¨ ¯^v ’¯¨ cwiYwZ wb‡q Av‡jvPbv Kiæb| gv‡K kvixwiK Ges gvbwmK weKvk m¤ú‡K© wPšÍv Ki‡Z ejyb| gv ¯^v¯’¨nvwb n‡”Q, wkï‡`i Pvwn`v Ae‡nwjZ †_‡K hv‡”Q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 119 GLb gv‡K wRÁvmv Kiæb Zvi wkï m¤ú‡K© †mB ai‡bi wPšÍv Av‡Q wKbv| cÖ‡qvRb‡ev‡a, gv‡K wb‡¤œi †bwZevPK wPšÍv, Kg©KvÛ Ges djvd‡ji D`vniYmg~n cÖ`vb Kiæb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj Avgvi kvixwiK my¯’Zv †Kvb welq bq, Avgvi mšÍv‡bi ¯v^‡ ’¯¨i welqwU ¸iæZ¡c~Y©| hw` gv‡qi ¯v^¯’¨ Lvivc _v‡K, hZœ †bqvi mvg_© `‡g hvq mšÍv‡bi kvixwiK Ges gvbwmK Dfq ¯v^¯’¨ AvµvšÍ nq mšÍv‡bi mvg_© I eyw×gËv Ck¦i cÖ`Ë| GUv Avgvi wbqš¿‡Y †bB Avwg †Kvb wKQzi DbœwZ mva‡b †Kvb wKQz Ki‡Z cvwi bv GB cÖwZ‡hvwMZvi hy‡M, GKwU mšÍvb Zvi c~Y© m¤¢vebv ey‡S IVvi my‡hvM †_‡K wcwQ‡q co‡Z cv‡i Avwg Avgvi †Kvb mšÍv‡bi Rb¨B GKRb fvj gv n‡Z cvwiwb mg ͯ mgm¨vq wb‡R‡K †`vlv‡ivc Kiv mšÍv‡bi †`Lv‡kvbv Kivq AcÖvw߇eva Avgvi y`wðšÍv I D‡ØM Avgvi wkïi ÿwZ Ki‡e bv wb‡Ri gvbwmK Pvc Kgvevi †Kvb †Póv bv Kiv wkïi ¯v^¯’¨ AvµvšÍ nIqv avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW wcZvgvZv wn‡m‡e †hme mšÍvb‡K c„w_ex‡Z G‡bwQ Zv‡`i †`Lv‡kvbv Kiv Avgv‡`i `vwqZ¡ Qwe wW Gi w`‡K bRi w`b, K¨vckb/ evK¨eÜwU co–b| hw` Qwe wW, Qwe G-Gi mwVK weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 120 Qwe B Rb¥ `v‡bi e¨eavb, cÖv_wgK eQi¸‡jv‡Z hLb Zviv Lye ª`æZ †e‡o DV‡Z _v‡K ZLb cÖ‡Z¨K mšÍv‡bi cÖwZ c~b© g‡bv‡hvM Ges myweavw` w`‡Z cviv wbwðZ K‡i Qwe Gd eyw×`xß Ges my¯^v ’¯¨ wkïi my›`i fwel¨r wbwðZ K‡i Qwe B: cÖwZwU mšÍv‡bi Rb¨ hw` gv‡qi h‡_ó mgq Ges kw³/mvg_© _v‡K Zvn‡j wkïi wK wK myweav n‡Z cv‡i Av‡jvPbv Kiæb| Qwe Gd: cwievi‡K Zv‡`i gšÍe¨ †`qvi Rb¨ ejyb| we‡ivwaZv Ki‡eb bv ev Avcbvi gZvgZ Zv‡`i Dci Pvwc‡q w`‡eb bv| mnvbyf‚wZi mv‡_ ïbyb| avc 1 G gv Zvi wb‡Ri ¯^v¯’¨ wb‡q †hme ‡bwZevPK wPšÍv-fvebv eY©bv K‡i‡Qb Zv wb‡q GLb Av‡jvPbv Kiæb| weKí wPšÍv Kivi Rb¨ gv‡K (Ges cwievi‡K) ejyb| avc 1 G †hme weKí wPšÍvi D`vniY/bgybv Av‡Q Zv wb‡q gv‡K fve‡Z ejyb| hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj hw` Avwg my¯’ nB, Avwg Avgvi mšÍv‡bi cÖwZ c~Y© g‡bv‡hvM w`‡Z cvi‡ev| fve wewbgq, DÏxcbv †`qv Ges h‡Zœi Rb¨ AwaK mgq Ges mvg_©/kw³ †`qv hvq AwaK eyw×`xß Ges my ’¯Í mšÍvb ‡h‡Kvb mšÍv‡bi cÖvq A‡a©‡Ki gZ mvg_© I eyw×`xßZv wba©vwiZ nq Zvi cwi‡e‡ki gva¨‡g Avgv‡`i DwPr Zvi cwi‡e‡ki DbœwZ mva‡b bvbv my‡hvM myweav I c_ Luy‡R †ei Kiv GB mšÍv‡bi wb‡Ri c~Y© m¤¢vebv Abyave‡bi AwaKZi my‡hvM _vK‡e Avwg GB gyn~‡Z© GgbUvB Abyfe KiwQ, †ewkifvM mg‡q Avwg Avgvi mšÍv‡bi fvj hZœ †bB hw` †Kvb mgm¨v nq Zvn‡j ev ͯem¤§Zfv‡e wPšÍv-fvebv Kiv mgm¨vi AwaKZi fvj mgvavb Ges AwaK Kvh©Kix Ges cÖvwßgq wkï hZœ hw`I Avgvi A‡bK mgm¨, wkïi LvwZ‡i Avgv‡K Avgvi `ywðšÍv I D‡ØM Kgvevi †Póv Ki‡Z n‡e Amyweavmg~n mvgjv‡bvi †Póv Kiv Ges wk_xjvq‡bi gva¨‡g y`wðšÍv Kgv‡bv gv Ges wkïi ¯v^‡¯’¨ i Dci BwZevPK cÖfve my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 121 avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 wkï fve-wewbgq PvU© †PK Kiæb| wkïi weKv‡ki gvÎv Abyhvqx KvRKg©¸‡jv mgš^q Kiæb| KvR 2 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| KvR 3 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv hw` ZvwjKvwU AbymiY Ki‡Z m‡Pó _v‡K Z‡e gv Ges cwievi‡K cÖPzi cwigv‡Y cÖksmv Kiæb| KvR 4 gv‡K ey‡Ki `ya LvIqv‡bv/ ͯb¨`v‡bi wel‡q civgk© w`b| KvR 4 2wU ‡mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©Kvи‡jv ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡eŸvP© †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvbxZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| PP©vi KvR 1 GB †mk‡b ˆZix Kiv wkï-fve wewbgq PvU© mßv‡ni Ab¨ w`b¸‡jv‡Z AbymiY Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 2 GB †mk‡b ˆZwi Kiv e¨vqv‡gi PvU© mßv‡ni Ab¨ w`b¸‡jv‡Z AbymiY Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 122 PP©vi KvR 3 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Q Zv gv‡K ejyb Zvi AbymiY Pvwj‡q †h‡Z †Póv Ki‡Z ejyb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 4 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi PvU© AbymiY Ki‡Z n‡e| cwiev‡ii m`m¨‡`i gv‡K GB KvR¸‡jv PP©v Kivi Rb¨ mgq †ei Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb DrmvwnZ Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 5 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©bxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U©`vM w`‡q cwigvc Ki‡‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ði Dci cÖvqkB A¯^v¯’¨ Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb|cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR 6 hw` gv Ges wkï ¯v^ ’¯¨ `j / †nj_ MÖæc MVb Kiv n‡q _v‡K Zvn‡j †mB `‡j AskMÖnY Kiv Pvwj‡q hvb| gv‡K cieZ©x †mk‡bi Rb¨ GKwU ZvwiL w`b Ges ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKvi mywbw ©`ó RvqMv‡Z `vM w`‡q ivLyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 123 †mkb 5.3 - gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© GB †mk‡bi wkÿYxq D‡Ïk¨mg~n GB †mk‡bi D‡Ïk¨ n‡”Q ‡kl †mk‡bi AMÖMwZ cyYivq †`Lv Ges gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li †hgb, Zvi wb‡Ri cwievi, AvZ¥xq-¯R^b, eÜz-evÜe Ges mgv‡Ri m¤ú‡K©i Dci my¯v^ ’¯¨gq wPšÍvaviv c×wZi cÖ‡qvM| hv cÖ‡qvRb: ¯v^¯’¨ cwÄKv/ ¯v^ ’¯¨ K¨v‡jÛvi fvj ‡hvMv‡hv‡Mi ¸iæZ¡ fz‡j hv‡eb bv KvR 1 c~‡e©i †mkb cybivq †`Lv ‡kl †mkb †_‡K ‡kLv n‡q‡Q Ggb g~j evZ©v/Z_¨mg~‡ni mvivsk ms‡ÿ‡c ejv| KvR 2 gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© cybivq †`Lv gv‡qi mv‡_ gyW PvU©/ gvbwmK Ae¯’vi PvU© wb‡q gv‡qi mv‡_ K_v ejyb| Zv‡K wR‡Ám Kiæb, MZ mßv‡n wkïi mv‡_ m¤úK© wb‡q wZwb †Kvb mywbw ©`ó A¯^v¯’¨ Ki wPšÍv ‡Lqvj K‡iwQ‡jb wKbv| hw` n¨vu nq, cÖ_g avc mdjZvi mv‡_ †kl Kievi Rb¨ Zvi cÖksmv Kiæb| Zv‡K ejyb- Gme wPšÍv¸‡jv Zvi gv‡S †Kgb Abyf‚wZ ˆZwi K‡i Ges wZwb Gi †cÖwÿ‡Z Kx K‡ib| g‡bv‡hvM Ges mnvbyf‚wZ wb‡q K_v¸‡jv ïbyb| GLb Zv‡K wR‡Ám Kiæb wZwb weKí wPšÍvmg~n Øviv Gme miv‡bvi †Póv K‡iwQ‡jb wKbv| hw` e‡jb bv, Av‡jvPbv Kiæb, Zv‡K Ges Zvi cwiev†ii Ab¨ m`m¨‡`i‡K civgk©mn Avmvi Rb¨ Drmvn w`b| KvR 3 gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv avc 1 gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤úK© wb‡q A¯^v ’¯¨Ki wPšÍv¸‡jv wPwýZ Ki‡Z †kLv gv‡qi mv‡_ Zvi Av‡kcv‡ki gvby‡li m¤ú‡K©i ¸iæZ¡ wb‡q ms‡ÿ‡c Av‡jvPbv Kiæb, we‡klfv‡e gv‡qi mvgvwRK mnvqZvi cÖ‡qvR‡b, wkïi Rb¨ mvgvwRK †hvMv‡hv‡Mi myweavi ‡ÿ‡Î Ges ¯^v¯’¨ †mev`vbKvix‡`i wbKU †_‡K Zvi cÖ‡qvRbxq †mev MÖn‡bi ÿgZvi Rb¨| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 124 Qwe G Avgvi cwievi/ ¯^vgx Avgv‡K †ev‡S bv Qwe we hw` Avwg Zv‡`i mv‡_ K_v ej‡Z hvB, Zvn‡j Avwg Av‡iv Sv‡gjv evov‡ev Qwe wm ¯v^ ’¯¨ cwÄKv/ ‡nj_& K¨v‡jÛv‡ii mswkøó wefvM Ask Kiæb, Qwe G-Gi bvixwUi w`‡K ZvKv‡bvi Rb¨ gvÕ‡K ejyb Ges K¨vck‡b/evK¨e‡Ü Zvi †h wPšÍv¸‡jv Av‡Q Zv c‡o eY©bv Kiæb| GB bvixwUi †ÿ‡Î wK Kvi‡Y n‡Z cv‡i e‡j g‡b K‡ib Av‡jvPbv Kiæb| Qwe we| †hvMv‡hvM †f‡½ co‡Z cv‡i| GwU cwiw¯’wZ‡K Av‡iv Lvivc Ki‡e| Qwe wm| GB ai‡bi cwiw ’¯wZ wkïi Dci wK wK cÖfve †d‡j Av‡jvPbv Kiæb| gv Ges cwievi/¯^vgx GKwU `j wn‡m‡e KvR K‡i bv, hv wkïi weKv‡ki Rb¨ fvj bq GLb gv‡K wR‡Ám Kiæb Zvi Ggb ‡Kvb aviYv Av‡Q wKbv| SMovi Ask n‡eb bv| wkïi weKv‡k cvwievwiK SMovi cÖfve wel‡q Av‡jvPbvi jÿ¨ ivLyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwibwZ/djvdj cwiev‡ii m`m¨ivB wkï‡K Lvivc K‡i wkïi mv‡_ †Ljva~jv Ki‡Z Avwg Zv‡`i‡K wb‡la Kivi †Póv Ki‡ev wkï mvgvwRK fve Av`vb-cÖ`v‡bvi my‡hvM¸‡jv nviv‡e gvbylRb Avgvi mgm¨v¸‡jv eyS‡Z cv‡i bv Zv‡`i mv‡_ mgm¨v¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv K‡i †Kvb KvR ‡bB wb‡Ri mgm¨v¸‡jv wb‡q K_v bv ejv ïay K_v e‡j Avgvi mgm¨v¸‡jvi mgvavb n‡e bv Avwg Avgvi mgm¨v¸‡jvi K_v Avwg Avgvi wb‡Ri g‡a¨ ivL‡ev gvbwmK Pvc e„w× cv‡e, G‡Z gv Ges wkï Df‡qi ¯^v¯’¨ B AvµvšÍ n‡e Avgvi †Kvb eÜy-evÜe †bB| Avwg G‡Kev‡i GKv GKvKxZ¡ Ges mvnvh¨ mn‡hvwMZvi Afve my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 125 avc 2 A¯^v ’¯¨Ki wPšÍvi ’¯‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍv Ki‡Z †kLv Qwe wW hw`I Avgv‡`i g‡a¨ gZ‡f` Av‡Q, Avgv‡`i mšÍvb‡`i Kj¨vY wel‡q K_v ej‡Z n‡e hv Avgv‡`i Kv‡Q AMÖMb¨| Qwe wW Gi gwnjvi w`‡K bRi w`b, K¨vckb/ evK¨eÜwU co–b| hw` Qwe wW Gi wPšÍv, Qwe G-Gi wPšÍvi my¯’ weKí nq Zvn‡j Zv Av‡jvPbv Kiæb| Qwe B mšÍvb‡`i LvwZ‡i Avgiv Avgv‡`i gZ‡f` KvwU‡q DVe| Qwe Gd cwievi GKwU `j wn‡m‡e KvR Ki‡Q, hv wkïi weKv‡ki Rb¨ DcKvix GB ai‡bi weKí wPšÍv cwiev‡ii m`m¨‡`i Zv‡`i mšÍvb‡`i Rb¨ cv_©K¨ fz‡j †h‡Z DrmvwnZ K‡i| Qwe Gd: G ai‡bi mvnvh¨ gv I wkï Dfq‡KB myweav †`q| GUv wj‡L ivLv I Av‡jvPbv Kiv ¸iæZ¡c~Y© †h, gv‡S gv‡S A_ev ARvb‡Z cwiev‡ii m`m¨iv (†hgb ¯^vgx Ges kïi evwoi †jvKRb) GKRb gwnjvi gh©v`v I Pvwn`v¸‡jv kbv³ K‡i bv| Dchy³ mg‡q GB my‡hvM e¨envi K‡i wkïi h‡Zœ evevi f~wgKvGes wKfv‡e wkï evev-gv Df‡qi KvQ †_‡K myweav †c‡Z cv‡i Zvi Dci KwgDwbwU m¦v ’¯¨Kg©x †Rvi †`qv DwPZ| avc 1 G gv‡qi †hme aviYv Av‡Q Zv wb‡q Av‡jvPbv Kiæb| gv‡K (Ges cwievi‡K) mgvavb wb‡q fve‡Z ejyb| avc 1 G †hme weKí wPšÍvi D`vniY/bgybv Av‡Q Zv wb‡q gv‡K fve‡Z ejyb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 126 hw` gv †Kvb wKQz fve‡Z Aÿg nb, Zv‡K wb‡Pi weKí wPšÍv, Av‡eM/Kg© Ges cwiYwZ/djvdj mg~‡ni K_v evi evi ejyb| wPšÍv Abyf‚wZ/Kg© cwiYwZ/djvdj wbivc` Ges fvjvevmv c~Y© g‡bv‡hvM wkïi Rb¨ fvj hLb wkï cwiev‡i Ab¨ Kv‡iv mv‡_ †Ljvayjv Ki‡Z _v‡K, ZLb Avgvi GKvšÍ wb‡Ri Rb¨ wKQz mgq †c‡Z cvwi cwiev‡ii mv‡_ GKvZ¡ _vK‡Z gv Ges wkï Df‡qB jvfevb nq nq‡Zv Avgv‡K eySv‡Z cvivi Rb¨ Avwg ch©vß †Póv Kwi bv hv Avgv‡K DwØMœ K‡i Zv e¨vL¨v Ki‡Z Avgvi cÖejfv‡e †Póv Kiv DwPr mevB eyS‡Z cvi‡e bv †KD †KD eyS‡Z cvi‡e Ges Avcbv‡K mvnvh¨ Ki‡e Avwg Avgvi mgm¨v¸‡jv wb‡q A‡b¨i mv‡_ K_v ej‡Z cvwi Avgvi mgm¨v¸‡jv wb‡q Avwg GKRb wek¦ ͯ wek¦vmx m‡½ K_v eje gvbwmK Pvc Kg‡e Avgvi `‡ji bvix‡`i mv‡_ Avwg eÜyZ¡ ˆZixi †Póv Ki‡Z cvwi Avwg Avgvi mgm¨v¸‡jv wb‡q GKv bB Ab¨‡`i mnvqZv A‡bK mgm¨vi gv‡S mvnvh¨ Ki‡e avc 3 wPšÍv¸‡jvi Abykxjb Ges my ’¯Zvi PP©v KvR 1 G eqmx wkï‡K AvµvšÍ Ki‡Z cv‡i Ggb mvaviY †ivM¸‡jv Ges Zv‡`i cÖwZKvi m¤ú‡K© gv‡q‡`i‡K †kLvb| wbKUeZ©x ¯v^ ’¯¨‡K›`ª I nvmcvZv‡ji GKwU ZvwjKv gv‡K w`b| KvR 2 Lv`¨ ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi Kx Kx mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| gv PvB‡j ZvwjKvi †Kvb DcKiY cwieZ©b K‡i w`b| gv hw` ZvwjKvwU AbymiY Ki‡Z m‡Pó _v‡K Z‡e gv Ges cwievi‡K †ewk K‡i cÖksmv Kiæb| KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi ZvwjKvwU †PK Kiæb| GwU AbymiY Ki‡Z wM‡q gvi wK wK mgm¨v n‡Z cv‡i Zv Av‡jvPbv Kiæb| cÖ‡qvRb n‡j e`‡j w`b| KvR 4 wkï fve-wewbgq PvU© †PK Kiæb| cÖ‡qvR‡b Av‡jvPbv Kiæb| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 127 KvR 5 gv‡K ey‡Ki `ya LvIqv‡bv/ ͯb¨`v‡bi wel‡q civgk© w`b| KvR 4 2wU ‡mk‡b ga¨eZ©x mg‡q PP©v Kivi welqwU eY©bv Kiæb wb¤œwjwLZ Kg©Kvиwj ‡mk‡bi ga¨eZ©x w`b¸‡jv‡Z PP©v Kivi Rb¨ m‡eŸvP© †Póv Ki‡Z gv‡K Dc‡`k w`b| cwievi‡K DrmvwnZ Kiæb gv‡K GB KvR¸‡jv Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb¨ Ges mnRfv‡e gv‡K cÖ‡ivwPZ Kivi Rb¨ Ges gv‡qi hw` Amyweav nq Zvn‡j Zv‡K mvnvh¨ Kivi Rb¨ mywbw`©ó/ g‡bvwbZ cwiev‡ii m`m¨‡K wb‡ ©`kbv w`b| PP©v KvR 1 c~e©eZ©x †mk‡bi Rb¨, mßv‡ni cÖwZw`b gv‡K Zvi mgMÖ wPšÍv Ges Av‡eMmg~n‡K `k©bxq †¯‹j/ cwigvc‡Ki Dci wbf©i K‡i Zvi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^ ’¯¨ cwÄKvi mv‡_ cÖ`vbK…Z Pv‡U©`vM w`‡q cwigvc Ki‡‡Z ejyb| H ai‡bi wPšÍv hv Zvi Av‡eM Ges Kg©Kv‡Ûi Dci cÖvqkB A¯^v¯’¨ Kifv‡e cÖfve †d‡j Zv gv‡K wj‡L ivL‡Z ev g‡b ivL‡Z ejyb| cieZ©x †mk‡b Avcwb G¸‡jv wb‡q Av‡jvPbv Ki‡eb Zv Zv‡K ejyb| PP©vi KvR 2 Avcbvi mvnvh¨ wb‡q ‡m †h Lv`¨ ZvwjKv ˆZwi K‡i‡Qb Zv AbymiY Kiv| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi Lv`¨ ZvwjKv gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 3 wekÖvg Ges wkw_jvq‡bi PvU© AbymiY Ki‡Z n‡e| cwiev‡ii m`m¨‡`i gv‡K GB KvR¸‡jv PP©v Kivi Rb¨ mgq †ei Ki‡Z mvnvh¨ Kivi Rb DrmvwnZ Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 4 GB †mk‡b ˆZwi Kiv wkï- fve wewbgq PvU© mßv‡ni Ab¨ w`b¸‡jv‡Z AbymiY Kiæb| cÖwZw`‡bi N‡ii Dci GKwU wPý w`‡q Zvi GwU‡K gwbUi/cixÿv Kiv DwPZ| PP©vi KvR 5 hw` gv Ges wkï ¯v^ ’¯¨ `j / †nj_ MÖæc MVb Kiv n‡q _v‡K Zvn‡j †mB `‡j AskMÖnY Pvwj‡q hvb| GwU †cÖvMÖv‡gi †kl †mkb e¨vL¨v Kiæb| hvB †nvK, mgvR ¯v^ ’¯¨ Kg©x wn‡m‡e Avcwb wbqwgZfv‡e Avcbvi Kv‡Ri Ask wn‡m‡e cwiev‡ii mv‡_ †`Lv Kiv Pvwj‡q hv‡eb Ges Avcwb gv‡K ¯v^ ’¯¨gqfv‡e wPšÍv Ges Kg© Ki‡Z mvnvh¨ Ki‡Z Pvwj‡q hv‡eb| cwievi ‡nj_& K¨v‡jÛvi/ ¯v^¯’¨ cwÄKv †i‡L w`‡e Ges mgq mgq GwU‡Z †`L‡e| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 128 my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 129 my¯^v ’¯¨gq wPšÍvavivi wZbwU avc my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 130 gyW PvU©cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 131 †mkb 1.1 wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ Avcbvi wbR ¯^v¯’¨ Qwe G Avgvi Ae¯’vi Kvi‡Y Avgvi ¯^v‡¯’¨ i DbœwZi Rb¨ Avgvi wKQzB Kivi †bB Qwe we ‡Póv Kievi †Kvb KviY †bB Qwe wm gv Ges wkïi Amy¯’Zvi AwaKZi m¤¢vebv Qwe wW Ae¯’v hvB †nvK Avwg Avgvi ¯^v¯’¨ / cywói Rb¨ wKQz Ki‡Z cvwi Qwe B ch©vßZvi we‡ePbvq Avwg Avgvi ¯^v¯’¨ Kg©xi m‡½ Avgvi cywói wel‡q Av‡jvPbv Ki‡Z cvwi Qwe Gd †QvU †QvU cwieZ©b¸‡jv Avcbv‡K Ges wkï‡K my¯^v‡ ’¯¨i w`‡K wb‡q hvq ¯^v¯’¨ K¨v‡jÛvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 132 gyW PvU©cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lv`¨ ZvwjKvcÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii Av‡M y`cy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 133 †mkb 1.2 wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ wkïi mv‡_ Avcbvi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv Qwe G Avgvi M‡f©i wkï Avgvi Av‡eM †ev‡S bv Qwe we Rb¥v‡bvi c~e© ch©šÍ M‡f©i wkïwUi Rb¨ Avgvi Av‡eM ˆZixi cÖ‡qvRb †bB Qwe wm wkïwU Rb¥v‡bvi ci Zvi cÖwZ BwZevPK Abyf‚wZ ivLvUv A‡bK KwVb n‡Z cv‡i Qwe wW M‡f©i wkïi cÖwZ Avgvi BwZevPK AbyfzwZ Zvi e„w×i Rb¨ mnvqK Qwe B cÖ‡Póv M‡f©i wkïi e„wׇZ Ges BwZevPK Av‡eM ˆZix‡Z Drmvn †hvMvq Qwe Gd R‡b¥i ci wkïi mv‡_ BwZevPK eÜb ˆZix Kiv mnR ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 134 wekÖvg Ges we‡bv`b cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b aib KZevi/ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 ax‡i ax‡i wbk¦vm †bqv cÖwZw`b 10-15 wgwb‡Ui Rb¨ 2-3 evi nuvUv w`‡b 1 evi 15-20 wgwbU Nyg mviv iv‡Zi Nyg Ges weKv‡j nvév Nyg Lv`¨ ZvwjKv cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii Av‡M y`cy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 135 gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 136 †mkb 1.3 wkïi Rb¨ cÖ¯‘wZ Av‡kcv‡ki gvby‡li mv‡_ Avcbvi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv Qwe G gvbyl Avgv‡K ¸iæZ¡ †`q bv Qwe we Avwg Ab¨‡`i wei³ Ki‡Z PvB bv Qwe wm gv Ges wkïi Rb¨ mvgvwRK mn‡hvwMZvi Afve Qwe wW mevB GKiKg bv Qwe B Avwg hv‡`i‡K cQ›` Kwi Zv‡`i mv‡_ K_v ejvi †Póv Ki‡ev Qwe Gd gv I wkïi Rb¨ mvgvwRK mn‡hvwMZv ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 137 wekÖvg Ges we‡bv`b cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b aib KZevi/ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 ax‡i ax‡i wbk¦vm †bqv cÖwZw`b 10-15 wgwb‡Ui Rb¨ 2-3 evi nuvUv w`‡b 1 evi 15-20 wgwbU Nyg mviv iv‡Zi Nyg Ges weKv‡j nvév Nyg Lv`¨ ZvwjKv cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii Av‡M y`cy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 138 gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 139 †mkb 2.1 wkïi AvMgb/ Rb¥ my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv Qwe G Avgvi B‡Zvg‡a¨ A‡bK wKQz Ki‡Z n‡e, ¯^v¯’¨ wb‡q fvevi mgq †bB Qwe we wb‡Ri ¯^v‡¯’¨i hZœ bv †bqv, D`vniY: wekÖvg MÖnb ev mylg Lv`¨ MÖnb Qwe wm K¬vwšÍ Ges `ye©jZvi Rb¨ wkïi hZœ wb‡Z Amyweav nq Qwe wW hw` Avwg cÖwZw`b Avgvi ¯^v‡¯’¨i Rb¨ Aí wKQz mgq †`B Zvn‡j Avwg my ’¯ Ges mg_© _vKe Ges Avgvi cÖwZw`‡bi KvRKg© Ki‡Z cvie Qwe B wb‡R‡K Ggbfv‡e ¸wQ‡q †bqv hv‡Z ¯^v¯’¨Ki ev Avivg`vqK KvRK‡g©i Rb¨ wKQzUv mgq _v‡K Qwe Gd my¯^v¯’¨ Ges wkïi hZœ I Rxe‡bi Ab¨vb¨ Pvwn`vi mv‡_ mn‡R gvwb‡q †bqv ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 140 gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc Lv`¨ ZvwjKv cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii Av‡M `ycy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 141 e¨vqvg PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b e¨vqvg KZevi/ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 e¨vqvg 1 e¨vqvg 1 e¨vqvg 3 ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 142 †mkb 2.2 wkïi AvMgb/ Rb¥ wkïi mv‡_ Avcbvi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv Qwe G wkï Avgvi cÖwZ Abyf‚wZ †eva Kivi Rb¨ LyeB †QvU| Ii GLb ïay Lvevi I cwi®‹iY `iKvi Qwe we wkïi mv‡_ eÜb ˆZix Kivi Rb¨ h‡_ó †Póv Ki‡e bv Qwe wm GwU Avcbvi Ges wkïi Df‡qi ¯^v‡¯’¨i Dci cÖfve ‡dj‡e Qwe wW Avwg hLb Avgvi wkïi mv‡_ wKQz Kwi I Zv‡Z cÖwZwµqv K‡i| GwU Avgvi Rb¨ Avb›``vqK Qwe B Avcbvi Abyf‚wZi †cÖwÿ‡Z wkïi cÖwZwµqv¸‡jv cwiewZ©Z nq Ges Zv wecixZfv‡e AvcbviI Qwe Gd GwU BwZevPKfv‡e Avcbvi Ges wkïi ¯^v‡¯’¨ cÖfve †d‡j my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 143 e¨vqvg PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b e¨vqvg KZevi/ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 e¨vqvg 1 e¨vqvg 1 e¨vqvg 3 wkïi mv‡_ m¤úK© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Kv‡Ri aib cÖ Í¯vweZ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 cÖwZw`b AšÍZ GKevi gvwjk Kiæb ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi K_v ejyb ev Mvb †kvbvb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb) cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi †Ljv Kiæb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (KvR †e‡Q wbb) ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 144 gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc Lv`¨ ZvwjKv cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii Av‡M y`cy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 145 †mkb 2.3 wkïi AvMgb/ Rb¥ Av‡kcv‡ki gvby‡li mv‡_ Avcbvi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv Qwe G Avgvi m`¨RvZ wkïi ÿwZ n‡Z cv‡i hw` Avwg Ab¨‡`i‡K Zv‡K †`L‡Z †`B Qwe we gv Ges wkï mvgvwRKfv‡e wew”Qbœ Qwe wm GwU Avcbvi Ges wkïi ¯^v‡¯’¨i Dci cÖfve †d‡j Qwe wW gvby‡liv myLx _v‡K hw` Zviv Ab¨ mvnvh¨Kvix gvby‡li mv‡_ _v‡K Qwe B wkïi h‡Zœ A‡b¨i mn‡hvwMZv Avcbvi Kv‡Ri Pvc Kgv‡Z mvnvh¨ Ki‡e Qwe Gd my¯^v ’¯¨ Ges wkïi hZœ I Rxe‡bi Ab¨vb¨ Pvwn`vi mv‡_ mn‡R gvwb‡q †bqv ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 146 e¨vqvg PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b e¨vqvg KZevi/ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 e¨vqvg 1 e¨vqvg 1 e¨vqvg 3 wkïi mv‡_ m¤úK© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Kv‡Ri aib cÖ Í¯vweZ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 cÖwZw`b AšÍZ GKevi gvwjk Kiæb ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi K_v ejyb ev Mvb †kvbvb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb) cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi †Ljv Kiæb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (KvR †e‡Q wbb) my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 147 gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc Lv`¨ ZvwjKv cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii Av‡M y`cy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 148 †mkb 3.1 beRvZ‡Ki cÖv_wgK ch©vq wbR ¯^v ’¯¨ wb‡q my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv Qwe G Avwg GZB K¬všÍ †h wb‡Ri ¯^v‡¯’¨i cÖwZ hZœ wb‡Z cwi bv Qwe we Avwg GKRb `ye©j e¨w³ Qwe wm Avcbvi ¯^v‡¯’¨i hZœ bv †bIqvq Avcwb Amy¯’ n‡q hv‡eb Qwe wW K¬vwšÍ Ges y`e©jZvi Ki‡Y wkïi hZœ ‡bq KwVb n‡q c‡o Qwe B wb‡R‡K Ggbfv‡e ¸wQ‡q †bqv hv‡Z ¯^v ’¯¨Ki ev Avivg`vqK KvRK‡g©i Rb¨ wKQzUv mgq _v‡K Qwe Gd my¯^v ’¯¨ Ges wkïi hZœ I Rxe‡bi Ab¨vb¨ Pvwn`vi mv‡_ mn‡R gvwb‡q †bqv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 149 e¨vqvg PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b e¨vqvg KZevi/ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 e¨vqvg 1 e¨vqvg 1 e¨vqvg 3 wkïi mv‡_ m¤úK© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Kv‡Ri aib cÖ Í¯vweZ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 cÖwZw`b AšÍZ GKevi gvwjk Kiæb ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi K_v ejyb ev Mvb †kvbvb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb) cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi †Ljv Kiæb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (KvR †e‡Q wbb) wkïi mv‡_ wcZvi †Ljv Kiv ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 150 gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc Nyg gwbUwis PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b gvbwmK Ae ’¯v cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 Avgvi wPšÍv¸‡jv Kvj iv‡Z Avgvi Ny‡gi mgm¨v K‡i‡Q Avwg ¯^v¯’¨ gq wPšÍv w`‡q A¯v^ ’¯¨gq wPšÍvi cwieZ©b Ki‡Z †Póv K‡iwQ| Avwg fvj Nygv‡bvi Rb¨ wKQz wUcm †Póv K‡iwQ| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 151 †mkb 3.2 beRvZ‡Ki cÖv_wgK ch©vq wkïi mv‡_ Avcbvi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv Qwe wW Avwg Avgvi wkïi m½ Dc‡fv‡Mi †Póv Ki‡Z cvwi Qwe B GwU Avb‡›`i Ges wkïi Rb¨I fvj n‡Z cv‡i Qwe Gd mywL gv, my¯^v¯’¨evb wkï Qwe G wkïi Rb¨ me KvR Ges †Kvb gRv †bB Qwe we Avgvi Avb›` Kivi †Kvb mgqB †bB Qwe wm Gfv‡e Avwg fv‡jv Abyfe Kwi ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 152 e¨vqvg PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b e¨vqvg KZevi/ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 e¨vqvg 1 e¨vqvg 1 e¨vqvg 3 wkïi mv‡_ m¤úK© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Kv‡Ri aib cÖ Í¯vweZ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 cÖwZw`b AšÍZ GKevi gvwjk Kiæb ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi K_v ejyb ev Mvb †kvbvb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb) cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi †Ljv Kiæb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (KvR †e‡Q wbb) my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 153 gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc Nyg gwbUwis PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b gvbwmK Ae ’¯v cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 Avgvi wPšÍv¸‡jv Kvj iv‡Z Avgvi Ny‡gi mgm¨v K‡i‡Q Avwg ¯^v¯’¨ gq wPšÍv w`‡q A¯v^ ’¯¨gq wPšÍvi cwieZ©b Ki‡Z †Póv K‡iwQ| Avwg fvj Nygv‡bvi Rb¨ wKQz wUcm †Póv K‡iwQ| ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 154 †mkb 3.3 beRvZ‡Ki cÖv_wgK ch©vq Av‡kcv‡ki gvby‡li mv‡_ Avcbvi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv Qwe G Avgvi cwievi ev Wv³v‡ii mv‡_ Avgvi kvixwiK mgm¨v wb‡q K_v ejvi gZ AvZ¥wek¦vm Avgvi †bB Qwe we Kv‡iv mv‡_ Avgvi mgm¨v wb‡q Av‡jvPbv bv KivB fvj Qwe wm †QvU Lv‡Uv AmyL †_‡K eo wKQz n‡Z cv‡i Qwe wW Avwg Avgvi ¯^v¯’¨ wb‡q `ywðšÍvq _vK‡j Avgv‡K Aek¨B Kv‡iv mv‡_ K_v ej‡Z n‡e, Ab¨_vq GwU gvivZ¥K n‡Z cv‡i Ges mevi Rb¨ mgm¨v n‡q `uvvov‡Z cvwi Qwe B Avwg Aek¨B Ab¨‡`i mv‡_ Avgvi mgm¨v wb‡q Av‡jvPbv Ki‡Z cvwi Ges fvj Dc‡`kI †c‡Z cvwi Qwe Gd h_v mg‡q Amy‡Li wPwKrmv Kiv †M‡Q Ges gv my¯’ Av‡Q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 155 Lv`¨ ZvwjKv cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii Av‡M y`cy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq wkïi mv‡_ m¤úK© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Kv‡Ri aib cÖ Í¯vweZ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 cÖwZw`b AšÍZ GKevi gvwjk Kiæb ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi K_v ejyb ev Mvb †kvbvb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb) cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi †Ljv Kiæb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (KvR †e‡Q wbb) my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 156 gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc Nyg gwbUwis PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b gvbwmK Ae ’¯v cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 Avgvi wPšÍv¸‡jv Kvj iv‡Z Avgvi Ny‡gi mgm¨v K‡i‡Q Avwg ¯^v¯’¨ gq wPšÍv w`‡q A¯v^ ’¯¨gq wPšÍvi cwieZ©b Ki‡Z †Póv K‡iwQ| Avwg fvj Nygv‡bvi Rb¨ wKQz wUcm †Póv K‡iwQ| my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 157 †mkb 4.1 beRvZ‡Ki ga¨ ch©vq wbR ¯^v ’¯¨ wb‡q my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv Qwe G †jv‡Ki e`bR‡ii Kvi‡Y Avwg ev Avgvi wkï Amy ’¯ AvwQ Qwe we GB hv y`‡Uvbvi cÖfve fvO‡Z cvi‡jB Avwg fvj Abyfe Kie Qwe wm gvbwmK Pvc Ges y`twðšÍv evo‡Q Ges m¤ú‡`i AcPq n‡”Q Qwe wW Avgvi ¯^v¯’¨ fvj ivLvi Rb¨ Avwg A‡bK wKQz&B Ki‡Z cvwi Qwe B BwZevPK c`‡ÿc MÖn‡Yi cvkvcvwk †`vqv Kiv Qwe Gd fv‡jv djvd‡ji Rb¨ AvaywbK Ges cÖ_vMZDfq c×wZ Aej¤^b Kiv ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 158 Lv`¨ ZvwjKv cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii Av‡M y`cy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq wkïi mv‡_ m¤úK© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Kv‡Ri aib cÖ Í¯vweZ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 cÖwZw`b AšÍZ GKevi gvwjk Kiæb ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi K_v ejyb ev Mvb †kvbvb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb) cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi †Ljv Kiæb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (KvR †e‡Q wbb) my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 159 gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 160 †mkb 4.2 beRvZ‡Ki ga¨ ch©vq wkïi mv‡_ Avcbvi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv Qwe G Avgvi wkï memgq Wv‡qwiqv‡Z †fv‡M KviY Avwg fvj gv bB Qwe we Avwg hvB Kwi bv †Kb wedj n‡e KviY Avwg Ac`v_© Qwe wm gv Ges wkï Amy¯’Zv-Amnvq‡Z¡i P‡µ Ave× n‡q †M‡Q Qwe wW wkïiv Wv‡qwiqv‡Z AvµvšÍ n‡Z cv‡i wKš‘ Avwg Avgvi wkï‡K iÿv Kivi Rb¨ c`‡ÿc wb‡Z cvwi Qwe B Gme cÖwZiÿvg~jK c`‡ÿc Avgvi wkïi Wv‡qwiqvq AvµvšÍ nIqvi cÖeYZv Kgv‡e Qwe Gd Amy¯’Zv-Amnvq‡Z¡i Pµ fvO‡jv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 161 Lv`¨ ZvwjKv cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b wkïi mv‡_ m¤úK© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Kv‡Ri aib cÖ Í¯vweZ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 cÖwZw`b AšÍZ GKevi gvwjk Kiæb ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi K_v ejyb ev Mvb †kvbvb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb) cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi †Ljv Kiæb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (KvR †e‡Q wbb) mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii Av‡M y`cy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 162 gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 163 †mkb 4.3 beRvZ‡Ki ga¨ ch©vq Av‡kcv‡ki gvby‡li mv‡_ Avcbvi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv Qwe G hw` Avwg N‡ii evB‡i hvB gvbyl ev‡R Mí Ki‡e Qwe we hvB †nvK bv †Kb Avwg evmv †_‡K †ei n‡Z cvi‡ev bv Qwe wm ¯^v‡ ’¯¨i h‡Zœ Ab¨‡`i Dci wbf©ikxjZv, D`vniY ¯^iƒc- ¯^vgx, ‡h me mgq Dcw ’¯Z _v‡K bv, Qwe wW wb‡Ri Kv‡R N‡ii evB‡i †M‡j Avwg ev‡R e¨w³ n‡ev bv Qwe B A‡bK mgq Avgv‡K N‡ii evB‡i †h‡Z nq, D`vniY ¯^iƒc- wkï‡K wUKv †`qv‡bv, GUv Avgvi cwievi eyS‡e Qwe Gd ¯^v‡ ’¯i h‡Zœ me mgq A‡b¨‡`i Dci wbf©i bv Kiv ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 164 Lv`¨ ZvwjKv cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii Av‡M y`cy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq wkïi mv‡_ m¤úK© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Kv‡Ri aib cÖ Í¯vweZ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 cÖwZw`b AšÍZ GKevi gvwjk Kiæb ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi K_v ejyb ev Mvb †kvbvb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb) cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi †Ljv Kiæb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (KvR †e‡Q wbb) my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 165 gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 166 †mkb 5.1 beRvZ‡Ki ‡kl ch©vq wbR ¯^v ’¯¨ wb‡q my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv Qwe G Avgvi Amy¯’Zv Avgvi Aciv‡ai kvw¯Í Qwe we Avwg Avi KL‡bvB my¯’ n‡ev bv Qwe wm Amy¯’Zv-AvkvnxbZvi P‡µ Ave× nIqv Qwe wW Avgvi ¯^v¯’¨ fvj ivLvi Rb¨ Avwg A‡bK wKQyB Ki‡Z cvwi Qwe B BwZevPK c`‡ÿc MÖn‡Yi cvkvcvwk †`vqv Kiv Qwe Gd fv‡jv djvd‡ji Rb¨ AvaywbK Ges cÖ_vMZ Dfq c×wZ Aej¤^b Kiv my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 167 my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 168 Lv`¨ ZvwjKv cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii Av‡M y`cy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq wkïi mv‡_ m¤úK© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Kv‡Ri aib cÖ Í¯vweZ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 cÖwZw`b AšÍZ GKevi gvwjk Kiæb ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi K_v ejyb ev Mvb †kvbvb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb) cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi †Ljv Kiæb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (KvR †e‡Q wbb) ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 169 gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 170 †mkb 5.2 beRvZ‡Ki ‡kl ch©vq wkïi mv‡_ Avcbvi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv Qwe G Avgvi KZ©e¨ ev”Pv-Kv”Pv Rb¥ †`qv, Zv‡`i fvM¨ Ck¦‡ii nv‡Z Qwe we me mšÍvb‡K †`Lv‡kvbv Kiv KóKi Qwe wm gv‡qi ¯^v ’¯¨ nvwb n‡”Q, wkï‡`i Pvwn`v Ae‡nwjZ †_‡K hv‡”Q Qwe wW wcZvgvZv wn‡m‡e †hme mšÍvb‡K c„w_ex‡Z G‡bwQ Zv‡`i †`Lv‡kvbv Kiv Avgv‡`i `vwqZ¡, Ck¦iI ZvB Pvb Qwe B Rb¥ `v‡bi e¨eavb mšÍv‡bi cÖwZ c~b© g‡bv‡hvM cÖ`v‡bi welqwU wbwðZ K‡i Qwe Gd eyw×`xß Ges my¯^v ’¯¨ wkïi my›`i fwel¨r wbwðZ K‡i ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 171 Lv`¨ ZvwjKv cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii Av‡M y`cy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq wkïi mv‡_ m¤úK© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Kv‡Ri aib cÖ Í¯vweZ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 cÖwZw`b AšÍZ GKevi gvwjk Kiæb ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi K_v ejyb ev Mvb †kvbvb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb) cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi †Ljv Kiæb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (KvR †e‡Q wbb) my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 172 gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 173 †mkb 5.3 beRvZ‡Ki ‡kl ch©vq Av‡kcv‡ki gvby‡li mv‡_ Avcbvi m¤úK© wb‡q my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv Qwe G Avgvi cwievi/ ¯^vgx Avgv‡K †ev‡S bv Qwe we hw` Avwg Zv‡`i mv‡_ K_v ej‡Z hvB, Zvn‡j Av‡iv Sv‡gjv evo‡e Qwe wm gv Ges cwievi/¯^vgx GKwU `j wn‡m‡e KvR K‡i bv, hv wkïi weKv‡kvi Rb¨ LyeB Lvivc Qwe wW hw`I Avgv‡`i g‡a¨ gZ‡f` Av‡Q, Avgv‡`i mšÍvb‡`i Kj¨vY wel‡q K_v ej‡Z n‡e hv Avgv‡`i Kv‡Q AMÖMb¨ Qwe B mšÍvb‡`i LvwZ‡i Avgiv Avgv‡`i gZ‡f` KvwU‡q DVe| Qwe Gd cwievi GKwU `j wn‡m‡e KvR K‡i, hv wkïi weKv‡ki Rb¨ DcKvix my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 174 Lv`¨ ZvwjKv cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b mgq ‡Kvb Lvevi cQ›` cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 mKv‡ji bv¯Ív `ycy‡ii Lvev‡ii Av‡M y`cy‡ii Lvevi weKv‡ji Pv iv‡Zi Lvevi ‡kvqvi mgq ¯^v¯’¨ K¨v‡jÐvi my¯^v¯’¨gq wPšÍvaviv g¨vbyqvj my¯^v ’¯¨gq wPšÍvaviv 175 wkïi mv‡_ m¤úK© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Kv‡Ri aiY cÖ Í¯vweZ mgq cÖwZw`‡bi gwbUwis 1 2 3 4 5 6 7 cÖwZw`b AšÍZ GKevi gvwjk Kiæb ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi K_v ejyb ev Mvb †kvbvb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (ev Ab¨ †Kvb KvR †e‡Q wbb) cÖwZw`b wkïi mv‡_ wZb ev Pvievi †Ljv Kiæb| D`vniY ¯^iƒc, LvIqv‡bvi ci (KvR †e‡Q wbb) gyW PvU© cÖwZw`b e‡· wUK wPý w`b Lye fv‡jv fv‡jv fv‡jvI bv LvivcI bv Lvivc Lye Lvivc Avw_©K mn‡hvwMZvq: প্রকাশনা সংক্রান্ত য াগায াগ ঠিকানা mhcphod@bd-actionagainsthunger.org

صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ربیتی پروگرام ذہنی دب أو کے لیے ت صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ربیتی پروگرام ذہنی دب أو کے لیے ت ام ہے،5102عالمی ادارہ صحت نے ائع کیا جس کا ب ء میں ایک مینول ش noisserped latanirep fo tnemeganam lacigolohcysp rof launam A :yhtlaeH gniknihT ء5102عالمی ادارہ صحت © ائع کر نے کی اجازت دی ہے رجمہ کر نے اور اس کو ش ڈیشن کا اُردو میں ت ڈیشن کواس انک صورت ، اور وہ ر عالمی ادارہ صحت نے ہیومن ڈویلپمنٹ ریسرچ فأون ر کے درمیان سے ورژن معیار اور اس کی انگلش میں اُردو ورژن کے مطابقت کے لیے زمہ دار ہے ۔انگلش اور اُردو دونوں ورژت ک ہونے کی غیر یکسان صورت میں انگلش ورژن لازمی اورمستند ورژن ہو گا ۔ صحت مند سوچ ربیتی پروگرام دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ذہنی دب أو کے لیے ت ڈیشن، ہیومن © 0202ڈویلپمنٹ ریسرچ فأون ا م اجم کےمتر ب ا جیہ عاطف ڈاکٹر ب سائیکالوجسٹ، اینڈ ،سینئر ریسرچ فیلو ٹ ن سلن کن ڈیشن ، ہیومن ڈویلپمنٹ ریسرچ فأون ڈ سینٹر، ک مندرہ ریسرچ سینٹر، اینڈ، مائ رخان ،ب اکستان ُ مندرہ ،گ ماریہ عتیق ریسرچ اسسٹنٹ ڈیشن ،ہیومن ڈویلپمنٹ ریسرچ فا ٔون ڈ سینٹر، ک مندرہ ریسرچ سینٹر، اینڈ، مائ رخان ،ب اکستان ُ مندرہ ،گ فہرس 7 ........................................................................................................................منظرپِ اور تعارف کا پروگرام سوچ مند صحت ر ن ک س کے وگرام پر سوچ مند صحت ز ن 7 ............................................................................................................................ آغاز کاس ا یک شر میں پروگرام کو والوں گھر:سیشن تعارفی ا متعارف سوچ صحتمند اورکرب 8 ............................................................................................کرواب 23 ............................................................................................................................... یرتیا کی آمد کی بچے: 1 لیوماڈ 33 ...................................................................................................................................... صحت کی ماں: 1.1 سیشن 14 ............................................................................................................................ تعلق ساتھ کے کابچے ماں:2.1 سیشن 84 ........................................................................................................................ تعلق سے ں گو لو د گر ارد کا ماں:3.1 سیشن 65 ....................................................................................................................................... آمد کی بچے:2 لیوماڈ 75 ...................................................................................................................................... صحت کی ماں1.2: سیشن 56 ........................................................................................................................ تعلق ساتھ کے بچے اپنے کا ماں:2.2 سیشن 37 ................................................................................................................تعلق ساتھ کے لوگوں د گر ارد اپنے کا ماں:3.2 سیشن 18 .......................................................................................................................... عمر ابتدائی کی خوااریشیر 3: لیوماڈ 28 ................................................................................................................................... صحت اپنی کی ماں:1.3سیشن 09 ........................................................................................................................ تعلق ساتھ کے بچے اپنے کا ماں:2.3 سیشن 89 ..................................................................................................................تعلق ساتھ کے ں گو لو گرد ارد کے ماں:3.3 سیشن 401................................................................................................... )مہینے سات سے ب انچ( دور نیدرمیا کا خوااری شیر : 4 لیوماڈ 501..................................................................................................................................... صحت کی ماں:1.4 سیشن 211....................................................................................................................... تعلق ساتھ کے بچے اپنے کا ماں:2.4 سیشن 811...................................................................................................................تعلق ساتھ کے ں گو لو گرد کاارد ماں:3.4 سیشن ر کا خوااری شیر 5: لیوماڈ 421......................................................................................................)مہینے دس سے آٹھ(دور یآخ 521..................................................................................................................................... صحت کی ماں:1.5 سیشن 131........................................................................................................................... تعلق ساتھ کے بچے کا ماں:2.5 سیشن 731...............................................................................................................تعلق ساتھ کے ں گو لو گرد ارد اپنے کا ماں:3.5 سیشن دیباچہ گائیڈ کا پہلا ورژن 0102 اچ گیپ)کا آغاز کیا اور میں مینٹل ہیلتھ گیپ ایکشن پروگر ام (ایم 8002نے عالمی ادارہ صحت ک میں ایم اچ گیپ انٹروی پرووائیڈر جیساکہ جنرل فزیشن ،نرسزوغیرہ کے زریعے ذہنی ،اعصابی اور نشہ آور ادوبکات کے لسسٹ ان سپ ن کس ائع کیا۔اس گائیڈ میں ب کص اور ش ن خ ش ت امراض کی رنک ڈ سیر اُن سے نمٹنے کے ب ارے میں ہدابکات دی گئی گائیڈ کی بنیاد پر ٹریننگ مینولز کی م ک اکہ ان ہیں ۔اوریجنل انٹروی ر ائیئی گئی ہیں ب الوں وکو استعمال کرنے تک ر کا پہلاورژن ہے جو کہ نفسیاتی مسائل سے نمٹنے کے لیے تحقیق گائیڈ اس سیرتک ک رھابکاجا سکے۔یہ انٹروی رنک ڈ ت کو م کہ دت کت کیکی صلاحک اد سے ب ا ہے۔ کو بیان کر ب ک نفسیاتی انٹروی ’’ ک رمیم کی جائے دت سے دت وسائل استعمال ہو ں۔ یعنیسے مرادیہ ہے کہ اس کو پہنچانے کے لیے‘‘ دت ک ت کی انٹروی ر کی اس طرح سے ت ک کہ ان انٹروی ا،ً یہکی دت سے دت ضرورت ہو۔صحت ما رینِکہ اُن کو پہنچانے کے لیے یکخ پ ن ن ک ہو ی جہاں ما رین موجود نہیں ہیں ۔یہ میں بھی دی جا سکتی ں اُن علاقوانٹروی ر میں ک پہنچانے میں مددگار ہو ں ی۔دت کت کی نفسیاتی انٹروی اپنی مدد آپ کی ، بنیادی ،ختصر تبدیلیاں ذہنی صحت کی سہولیات کو زبکادہ سے زبکادہ لو گو ں ی کے زریعے پھر،بکا ٹیکنالو جی/کتابیں لسٹ ان سپ ن کس ر بیت بکافتہ ب ر ت ک املدی جانے والی انٹروی ہو را ہے کہ اسے پر وگر ام فاد ہ مند ہیں۔ ش اد ہیں ۔تحقیق سے ب ڈویلپمنٹ گو لزنے پوری دنیا میں خوااتین کو صحت کی سہولیات میسر ہونی چاہیے۔ج وہ ماں بنیں تو اُن کی صحت کے تمام پہلؤوں کا خیال رکھا جائے۔ملینیم کمیٹی نے خوااتین کے مسائل ،صنفی مساوات اور خواد مختاری پر بہت زور دبکا ہےNUکے بعد 5102ماں اور بچے کی صحت کی اہمیت کو کافی واضح کر دبکا ہے۔ ڈتک ر ممالک میں رقی ن تی ہیں بچے کی پیدائش کے بعد ذہنی امراض کا شکار ہو جامائیں %02جس کو عمل میں لانے کے لیے ڈبلیو اچ او نے بھر پور تعاون کیا ہے۔ت رقی بکافتہ ممالک کے مقابلے میں دوگنی ہے۔ ڈبلیو اچ او، ورلڈ ہیلتھ اسمبلی نے -3102میں ڈبلیو اچ او گلوب مینٹل ہیلتھ ایکشن پلان3102۔یہ تعداد ت ر ذہنی صحت کی ۔اُنہوں نے ایک مکمل کی توصنکق( )0202 ر یاں جں جو کہ ماں اور بچےاورسماجی خیال رکھنے کا طر یقہ کا ر اور ایسی حکمتِاور ب ا ات کی خواالیلی کو ر کیں ۔ وغ دیں ،تجوتک راس مینول میں کمیونٹی ہیلتھ ورکر کے لیے ہدابکات موجو د ہیں کہ وہ کس طرح ڈپریشن کا یہ مینول پہلے ب اکستان میں ائیبکا گیا او۔ ہیںسکتیام کر شکا ر مأوں کو مدد گروپ کی رائے کو مدِ نظر رکھتے ہوئے ڈبلیو اچ اونے ،پروفیسررحمان کے ساتھ مل کر اور بین الاقوامی ما رین کے ربعد میں دوسرے ممالک میں لاگو کیا گیا۔ ک ر عالمی مقامی حالات اور ل کو استعمال کر یں ے اور اپنے۔م اُمید کرتے ہیں کہ آ پ اس مینوائیبکا ورژن(عام استعمال کا )ک استعمال کے لیےاس کا ایک ج اکہ م مستقبل کے مطابق اس میں ردوبدل کر نے کے بعد ہمیں اپنی رائے سے آنظام ر کوکیگاہ کر یں ے ب رنک ڈ ہتر ائی کیں۔ ورژت م ا ڈاکٹر شیکھر سکسنکپ ریکٹر ،ڈات ریشن،جنیوا ات س ایک ک وز،ورلڈ ہیلتھ آرگ ن ڈیپارٹمنٹ آف مینٹل ہیلتھ اینڈ سن سپ س ن منکپ لج ا ا)ا ن ککپ (ما رین کی شراکت کو تسلیم کر ب ڈیشن ،ب اکستان) صحت مند ر ا سپٹل ،یو۔کے؛ہیومن ڈیویلپمنٹ ریسرچ فأون کے سوچ پروگرام عاطف رحمان (یو نیورسٹی آف لیور پول اینڈ الڈر ہے چلڈرت ک رک فیلڈ ٹرائل کا پہلا ورژن ائیبکا ہے جو کہ،مصنف ہیں ۔انہوں نے اصل مینول کے لمی عا۔اس ور ژن میں ہےعالمی استعمال کے لیے موجودہ ڈبلیو اچ او ج نے پہنچا اور ہےاپنے مطابق ڈھالا ادارہ صحت سیکریٹردک رمیم کی بق رائے کے مطااُن کینے کے بعد بین الاقوامی ریویورز ی رنک ڈ ت ۔ہےاس میں م اغی بکاسمے(ڈبلیو اچ او)نے اس پر وجیکٹ کوکوآرڈینیٹ کیاہے۔ ایم ،ب رمیم (ڈبلیو اچ او)نے اس کیرک وین اومرنما میں اپنی رائے دی ہے۔ت بین الاقوامی ریویورز کورٹ(ا رورڈ یونیورسٹی،یو ایس اے)،نرجا چوہدری (انٹرنیشنل ن کن ڈبکا)،جینتھیریسا ایس ن نکپ اش یونیورسٹی، آسٹریلیا) میڈیکل کورپ،ان فشر(موب ڈبکا)بھاوا پوڈبکال(انٹرنیشنل کمیٹی ھ ،ان گی ا لذارس(سپ ن کس ڈبکا)،ان ھ ،ان گی ڈیس تھیانچو(بکالے یونیورسٹی،یو ایس اے)،ریواٹھی کرشنا(سپ ھپ ک ت ڈ کر اس ، آف دا رنک ر ریسر ریل ڈیک ک ا)،فی کمپ ک ڈا طفیل (انٹرنیشنل سینٹر فار ڈات زری ،سائیکالوجی اینڈ نیوروسائنس،یو چ،نگلاددش))اینڈ ،ویم یول(اسٹیٹیوٹٹ آ،سری لن پ ککپ کن ئ ف سا کے)۔ عالمی ادارہ صحت سیکریٹردک ا نکومو،مارک وین آمرن ،پوجا پرددک (انٹرن ی لذارس(انٹرن)سباسٹیاب لن کی ل ،ن ازنین انور،اینا کراس(انٹرن)،دیورا کنکسپ اغی بکاسمے ،ب )،شیکھر ایم ب ا،چیارا ا،سارا واٹس(انٹرن) سکسنکپ ا سیوب سرویلی،یوب 7 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن مند سوچ پروگرام کا تعارف اور پِ منظر صحت مند سوچ کیا ہے؟ صحت گائیڈ’’ کی صحت مند سوچ کا مینول عالمی ادارہ صحت ک گائیڈ اچ گیپ انٹروایم’’ کا اضافی پروگرام ہے۔‘‘ ایم اچ گیپ انٹروی ک کمیونٹی میں صحت کو ‘‘ ی رام ر کی مدد سے ۔یہ گائیڈ رہنمائی کر تی ہے کہ کس طرح تحقیق سےہے کے لیے ائیبکا گیاکرنے والے اداروں میں استعمال ک کہ انٹروی اد ذہنی ، ام ب اندہی اور علاج کیا جاسکتا ہے۔س سے ام مسئلہ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ماں کا ذہنی دب او ٔ گائیڈ’’ ۔ہےمسائل کی ن ک ‘‘ ایم اچ گیپ انٹروی ا ہے اس کے متعلق رہنمائی موجود اہے لیکن میں ان مسائل سے نمٹنے کے لیے کیا کرب میں مواد کےکے ب ارے میں تفصیلاً نہیں بتابکا گیا۔ٹریننگ ہے اس کیسے کرب گائیڈ’’ ک کہ اصولوں کے، جو کہ د ہیں مو جو کو استعمال کرنے کے لیے ہدابکات‘‘ ایم اچ گیپ انٹروی اد مند سوچ کا مینول مطابق ہیں ۔صحتتحقیق سے ب ا ہے کہ کس طر ح سے حمل اور بچے کی پیدا ئش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹا جا سکتا ہے۔ ٹریننگ کا مواد مہیا کر ب گائیڈ’’ ذہنی دب أو سے نمٹنے کے لیے ک مندرجہ ذیل ہیں: کے اصول‘‘ ایم اچ گیپ انٹروی ر(ذہنی اور سماجی ہتر ی کے لیے  ک ربیتسائیکو سوشل انٹروی دودھ پلانے کے کو کے دوران اور بچے حملکے زریعے وہ پہلا قدم ہے جس ) ت ا چاہیےمیں ہونے والے عرصے بچے حمل اور صحت مند سوچ ،۔ذہنی دب أو سے نمٹنا چاہیے۔ذہنی دب أو کو دت کرنے والی ادوبکات سے جتنا ممکن ہو پر ہیز کرب ہے ۔ کی بعدکی پیدائش ک کہ سائیکو سوشل انٹروی اد کےذہنی دب أو سے نمٹنے کے لیے ایک تحقیق سے ب ا صودیکھ بھال کے بنیادی ا  امل کر ب ا کرصحت مند سوچ پر وگر ام میں ماں اور گھر والوں سے ہ ڈردی ، اور حساس انداز میں گفتگو –لوں کو ش ر اُنہیں سماجی اوب سہارا مہیا کرنے کے لیے ہدابکات موجود ہیں۔ ا ہے۔یہ معلومات اس ب ات صحت مند سوچ پر وگر ام-صحت سے متعلق معلومات دیناذہنی  رام کر ب پر زور دیتی ہیں ذہنی صحت کے ب ارے میں معلومات کاا ستعمال کرنے کی بجائے پریشانی اور بوجھ جیسے الفاظ ذہنی دب أو جیسے الفاظشرمندی سے بچنے کے لیے ادوبکات کا استعمال دت سے دت کیا جائے،اورکہ ، ۔معاشرے میں زبکادہ قاب ِ قبول ہیںاستعمال کرنے چاہیے جو کہ ک وتک ر تھراپی (سی ،بی،ٹی  ن ک و ب پکن کے زریعے ذہنی پریشانی کے علاج کرنے کا طریقہ-اگر میسر ہو تو کاگن ر ام کر) کی معلوب ات ح ک سی ،بی ،ٹی کو - یںمات پہنچابکا جاسکتا ہے۔ صحت مند سوچ پروگر ام میں میں موجود تصوتک ر وں اور سرگر میوں کے زریعے آسانی سے لو گو ں ی ر  رام کر ، جیساکہ جسمانی سر گر میاں،آرام اور سکون اور مسائل کا حل وغیرہ ،اگر مو جو د ہو ، طریقہ علاج نک ڈم ا صحت مند سوچ۔ ب 8 صحت مند سوچ ٔو سے نمٹناوالے ذہنی دب ادوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ا ہے۔ پر وگر امل کر ب ام ان تمام سر گر میوں کو ماں کی روزمرہ سرگرمیوں میں ش ا صحت مند سوچ پروگرام سماجی سہارے کی اہمیت پر بھرپور زور دیتا ہے۔-سماجی سہارے کو متحرک کرب عرصے میں ماں اور بچے کے تعلق کی تھ ساتھ اسصحت مند سوچ پر وگر ا م ماں کی ذہنی اور جسمانی صحت کی اہمیت کے سا-صحت اور خواالیلی پر توجہ دینا  اہمیت پر بھی زور دیتا ہے۔ صحت مند سوچ مینول کس کے لیے ہے؟ امل کر نے کے لیے ائیبکا گیا ہے۔ یہ پر وگر ام کمیو زریعے دبکا کےنٹی ہیلتھ ورکر ز صحت مند سوچ مینول کو ماں اور بچے کی بنیادی دیکھ بھال کے پر وگر اموں میں ش ا ہیلتھ ورکرز کے لیے ہدابکات ہے۔اس کے لیے ذہنی صحت کے ب ارے میں پہلے سے کسی معلومات بکا تجربے کی ضرورت نہیں ہے۔اس مینول میں کمیونٹیجاب امل کر سکتیاپنے کام کی روٹین میں لائنز کو موجود ہیں کہ وہ کیسے دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد کےذہنی دب أو سے نمٹنے کے لیے ایم اچ گیپ کی گائیڈ ش ہیں۔ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد کے ذہنی دب اؤ سے کیا مراد ہے؟ کیا ہے کہ روزمرہ زندی کی پر یشانیا ں بکا ذہنی دب أو خاص طور پر حمل کے دوران بکا بچے کی پیدائش اد از بکا سوچنے کے اند بہت سی مأوں کے بعدکےتحقیق نے یہ ب ر کر سکتی ۔ اس طر ح کی اوروہ ذہنی دب أو کا شکار ہو سکتی ہے جس کی وجہ سے ما ں کو بچے کی دیکھ بھال کر نے میں مشکلات پیش آسکتی ہیں ہیں،رویوں کو متا ت ااُمیدی روزمرہ اور صورتحال میں عورت اُداسی، کص کر نے کے لیے ،عورت میں سا نا کر سکتیکاکے کاموں میں دلچسپی بکا لطف میں کمی بکا ب ن خ ش ت ہے۔ذہنی دب أو کی ا اور کچھ بے چینیہے۔بہت سی مائیں ذہنی دب أوکے ساتھ ساتھ ضروری یہ تمام علامات کا دت از دت دو ہفتے ہوب علامات کا سانا بھی کر رہی ہوتی جسمانی اور گھ ر اہ نہیں کر ب اتیں۔و رقی بکافتہ ممالک اور سماجی سر گر میوں کو سر انجامگھر یلو کی وجہ سے اپنی ذہنی دب او ٔہ ہیں جن کی وہ وضاج نہیں دے ب اتیں۔معاشی لحاظ سے ت ڈتک ر ممالک میں ر ب انچ میں سے ایک عورت دوراِن حمل ذہنی دب أو کا سانا کر رہی ہے۔ رقی ن میں ر دس میں سے ایک عورت جبکہ ت سے نمٹنا کیو ں ضروری ہے؟دوراِن حمل ذہنی دب اؤ بچے کی صحت اور اُس کی حمل کے دوران بکا بچے کو دودھ پلاتے ہوئے اس قسم کی صورتحال کو فوری توجہ کی ضرورت ہوتی ہے۔کیونکہ،ماں کی ایسی حال ر انداز ہو سکتی ہے نشوونما ہوا ہے کہ ۔پر بھی ا ت اد غذائیت کی کمی کا شکار ہو تے ہیں اور اُن میں سانا کر رہی ہوں وہکاوہ بچے جن کی مائیں ذہنی دب او ٔ ،تحقیق سے ب ات بھی زبکادہ ہو تے ہیں۔اسہال ہونے کے امکاب 9 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن کیا ہے کہ نا س مدد اور سہارے سے بہت سی مائیں ذہنی دب أو سے اد رق لا سکتی ہیں۔تحقیق نے یہ ب را ر ت ک ہیلتھ کل سکتی ہیں۔ کمیونٹی سائیکو سوشل انٹروی راج اور زندی گزارنے کے طر یقوں میں ہتر اکہ اُن کےم ی آئے اور بچے کو بعد ورکرز مأو ں کے سوچنے کے انداز اور رویو ں کو بدلنے میں اُن کی مدد کر تی ہیں ب میں پیش آنے والے مسائل سے بچابکا جا سکے۔ صحت مند سوچ پروگرام کے زریعےدوراِن حمل ذہنی دب أو سے نمٹنا امل کرنے کی ہدابکات مو جود ہیں ۔صحت مند سوچ اس مینول میں دوراِن حمل ماں کے ذہنی دب أوسے نمٹنے کے طریقوں کو کمیونٹی ہیلتھ ورکر ز کے کام میں ش کی ڈیلیوری کے معیار کو یقینی ائیبکا جاسکے۔ ک اکہ انٹروی ا بہت ضروری ہے ب کے کچھ بنیادی اصول ہیں جن پر عمل کر ب رن میں اُہی بنیادی اصولوں پر زور دبکا جائے گا ،جو کہ مندرجہ ذیل ہیں:تما م ٹریننگ اور پر وتک ا: کنارہ طبی طریقہ علاج کے ماڈل سے  بکا ادوبکات ، طبی طریقہ علاج کی عادی ہوتی ہیںبہت سی کمیونٹی ہیلتھ ورکرز کشی اختیار کرب ن ن کس ن ککسنکپ کی جیساکہ و ر دینا سوچ پر وگر ام میں ذہنی دب أو سے وغیرہ ۔صحت مند تجوتک ا ہے۔روب ات ح ک یتی طریقہ علاج سے بچأو کے لیے ضروری ہے کہ اکے زریعے نمٹا جاب کے زریعے اُس کے ر ِ صحت میں طریقہ علاج کو تبدیل کیا جائے ،دوائیوں اور ٹیکوں کی بجائے ماں کے ساتھ ب ات ح ک مسائل کا حل لاشش کیا بنیادی مرک ج سے کنارہ کشی اختیار کر یں۔طبی طریقہ علاونوں کے لیے بہت ضروری ہے کہ وہ کمیونٹی ہیلتھ ورکر اور گھر والوں دجائے۔اس لیے ا علاج کمیونٹی میں  ر ِصحت کی بجائے :مہیا کرب ا کر گھر میںاُس کے ماں کا علاج کمیونٹی بکا،مرک ائش پید ہتر ہے۔کمیونٹی ہیلتھ ورکرز دوراِن حمل بکا بچے کی ب ڈا تے کر عزت اور ماں اور گھر والے بھی اُن کیکے بعد ماں کو ب اقاعدی سے گھر وں میں دیکھنے جاتی ہیں ران ہیں اور اُن پر بھر وسہ کر تے ہیں۔لہ ک انٹروی پہنچانے کے لیے یہ لو گ نا س ہیں۔ کو مأوں ی گھر والے ذہنی دب أو کو ایسا مسئلہ نہیں سمجھتے جس کے بہت سی عورتیں اور اُن کےالیلی پر توجہ دینا۔ماں کے ذہنی دب اؤ کی بجائے ماں اور بچے کی صحت اور خوا  ا شرمندی سمجھتے ہیں اس لیے ج بھی ماں اور گھر والوں سےکی ضرورت پڑے۔ مددلیے کسی ب ات کررہے ہو ں تو اس کے کچھ لوگ اس کو ظا ر کر ب گھر والے روزمرہ استعمال کیے الفاظ استعمال کرنے سے پر ہیز کیا جائے جیساکہ بیماری ،بکا ذہنی دب أو وغیرہ۔ماں اورلیےبہت ضروری ہے کہ اس طرح کے ا ہے۔جانے والے الفاظ جیساکہ پریشانی بکا بوجھ وغیرہ کو زبکادہ سمجھتے ہیں۔اس کے علاوہ ماں کی صحت اور خواالیلی جیسے الفاظ کو بھی ہتر طرے س سے جھا ج جاب ری کردار ادا کر سکتی ہےنشوونما ہتر ین بچے کی ،گھر والوں کی دلچسپی حاصل کرنے کے لیے  ہو سکتا ہے گھر والے بہت سی چیزوں سے اتفاق نہ کر یں ۔مرک ا چاہیے۔اس مقصد کو مدِنظر رکھتے ہو ئے، ماں جو بچے کی بنیاد ی دیکھ بھال کی زمہ ار ہے ا ُ س کی ذہنی اور جسمانی د لیکن ہ اراا م مقصد بچے کی صحت ہو ب ر بچے کی نشوونما کے مراحل ز ن پر شتمل ہیں۔صحت کو ہتر ائینے کی کوشش کی جاسکتی ہے۔اسی وجہ سے صحت مند سوچ کے ماڈیولز اور سن کس ا ماؤں کو ب ااختیار او  ا کا کام صرف ہدابکات کوماؤوں اس ب ات پر زور دیں کہ اس پروگرام میں :ر متحرک کرب نہیں ہے ہ بہ بہت ضروری ہے کہ جو بھی س رہ لیاجائے گا اور یہ ا سرگرمیاں بتائی گئی ہیں وہ اس میں دلچسپی سے حصہ لیں ۔ ں اور گھر والوں کی، اپنے مقصد کو حاصل کرنے مان سرگرمیوں کا جات آسان ہے۔ کے لیے بھی بہت ماں بکافتہ غیر تعلیم۔صحت مند سوچ کی ائیوٹ اور تصوتک روں کو سمجھنا ایک کر یں یمدد میں 01 صحت مند سوچ ٔو سے نمٹناوالے ذہنی دب ادوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ا:  امل کر یں ہے کہ صرف ماں کو ہی نہیں ہ بہ گھر والوں کوی یہ بہت ضرورگھر والوں کی شمولیت کی حوصلہ افزائی کرب کو ہتر ائینے ،کیونکہ صحتبھی ش والی سرگر میاں اکیلے میں نہیں ہ بہ تمام گھر والوں کی مدد سے کی جا سکتی ہیں۔ ا:منظم  کمیونٹی ہیلتھ ورکرز کے ب اس بہت زبکادہ کا اور جا ا انداز میں کام کرب ک ڈا اس انٹروی ا ہے۔لہ اُن کی روزمرہ کی سرگر میوں اور کام میں کو م ہو ب اکہ اُن کو کوئی اضافی بوجھ نہ لگے۔ صحت مند سوچ پرو گر ام کو اس طرح سے ائیبکا گیا ہے کہ امل کیا گیا ہےب کی روٹین کی اسے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ہی ش امل کیا جاسکے علیمی مواد کےٹریننگ اکہ کے ساتھ ش پہنچائیںوہ اپنے موجودہ علم کو صحت مند سوچ کے طرب صحت مند سوچ پر ۔ ے س سے دوسروں ی میں تبدیلی کے لیے ایک مفید طریقہ سکھا را ہو گا اُن کے روزمرہے جو کہ وگر ام ہیلتھ ورکرز کو رویوں اور ب ات ح ک اد ۔ جہاں ہ کام میں فاد ہ مند ب اکہ کمیونٹی ہیلتھ جہاں ممکن ہے وا ں صحت مند سوچ پروگرام ،اور ماں اور بچے کی صحت کے ام پیغامات کو م آہنگ کیا گیا ہے ب ورکرز ایک ہی و پہنچا کیں ۔میں یہ پر وگرام اور اپنی روٹین کی دیکھ بھال کو مأوں ی ر کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ماں اور بچے کی صحت کے ، ماں کی صحت مند غذا،بچے پہلؤوں جیساکہام نوٹ:زبکادہ ت کی صحت مند اُس کے لیے ماں کے دودھ کی افاددک پہنچا روغیرہ غذا اور حفاظتی ٹیکے ربیت بکافتہ ہیں ۔وہ ہیلتھ ورکر جو صحت مند سوچ پروگرام دوسروں ی ربیت نہیں اگر ہیںہیپر ت اُنہوں نے اس طرح کی کو ئی ت رام کر یں ۔ لی تواُن کو اس حوالے سے اضافی معلومات کی بنیادی مہارتیںپروگرام کو پہنچانے صحت مند سوچ انہ رویہ اور ہ ڈرد اچھے طرے س سے ب ات ح ک ا ۔ج اُنہیں پتہ ہو گا کہ آپ اُن کو سمجھنا،اُن کو عزت دینا اور توجہ سے اُن کی ب اتکا مطلب ہے کسی دوسرے کے احساسات اور تجرب ات انہ رویہہ ڈرد کو س ت کو مجھنے اور اُن سے نمٹنے میں مدد لے کی پر واہ کر تی ہیں تو وہ آپ کی ب ات کو توجہ سے سنیں ی اور سمجھیں ی۔ ایسا کرنے سے ذہنی دب أو کا شکار مأوں کو اپنی مشکلا ی۔ بھروسہ ہو گا۔ماں اوراس کے گھر والے صرف اُسی صورت میں آپ کے ساتھ تعلق ائیئیں ے اور آپ کو اپنی مشکلات بتائیں ے ج اُنہیں آپ پر کے اصول اچھی ب ات ح ک کا انتخاب کر یں۔ .1 کمیونٹی ہیلتھ ورکر ز ماں اور گھر والوں کے ساتھ مل کر ملاقات کے لیے دن اور و کے ب ارےج وہ ما .2 میں پو چھیں اور پوری دلچسپی ں سے ملنے کے لیے جائیں تو ب ات کا آغاز سلام ُدعا سے کر یں پھر ماں اور اُس کے گھر والوں کی خیردک اکہ ماں کو یہ ا حساس ہو کہ آپ کو اُس کی پر واہ ہے۔ سے ب ات کو سنیں ب رازداری میں رہے ی ۔ا ُن کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ماں کو یقین دلائیں ی کہ .3 درمیان ہو نے والی تمام ب ات ح ک 11 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ا نہیں ممکن ما ں سے اکیلے لنا بہت سی جگہوں میں .4 ڈا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز کو چاہیے کہ وہ ماں کے،ہوب ساتھ دوسرے گھر والوں کی موجودی (چاہے وہ اس ل امل کر یں وہ چاہیں تواگرکر یں اور اُن کو خواش آمدنک ڈ کہیں اور ملاقات میں اُن کی موجودی کی اُمیدوار تھی بکا نہیں )کو تسلیم میں ش اُن کو بھی ب ات ح ک ہو گا ۔ ایسا صرف د اد ا ماں اور بچے دونوں کے لیے فاد ہ مند ب ا چاہیے کہ کمیو نٹی ہیلتھ ورکرز کا آب ممکن ہو گا ج کمیونٹی ہیلتھ ۔گھر والوں کو یہ پتہ ہو ب رتا جائے گا وسے ۔جیسے جیسےن کو اچھے طرے س سے جھا جئیں ی طرے س سے ب ات کر یں ی اور اُ ورکرز اُن سے اچھے گھر والوں کا اتبارر ماں پر ت وسے کمیونٹی ہیلتھ ورکر کو ماں کے ساتھ کام کرنے کے ہتر موقع ملیں ے ۔ نی چاہیے۔م اور دوستانہ لہجے میں ب ات کرکمیونٹی ہیلتھ ورکرز کو ہمیشہ ماں کی سطح پر بیٹھنا چاہیے اور ہمیشہ نر .5 بچے کو اس دنیا میں ماں ہی م کر دار ادا کر تی ہے کیونکہا بچے کی صحت اور نشوونما کے لیے بہت ،کمیونٹی ہیلتھ ورکرز کو اس ب ات پر زور دینا چاہیے کہ ماں .6 گزارتی ہے۔اگر ماں اپنے بچے کے لیے کو ا سا قدم بھی اُھالاتی ہے اوراُس کے ساتھ زبکادہ و رہی ہے تو کمیونٹی ہیلتھ ورکر کو ماں کی حوصلہ ئی ھو ب افزائی کر نی چاہیے۔ ا چاہیے۔وہ پہلے پچھلی ملا قات کے ام نکا .7 رہ لینے سے کرب کے لیے کام کمیونٹی ہیلتھ ورکرز کو ر ملاقات کا آغاز پچھلی ملاقات کا جات ت اور جو الی ملاقات ی بکاد ہیں اور وہ تنا اُن سرمل کر طے کیے اکہ وہ یہ دیکھ کیں کہ ماں کو پچھلی ب اتیں کس د ی رہ لیں ۔ب گر میوں کو کر ب ائیں جو پچھلی ملا قات میں ھے اُن کا جات اب اش دیں ،طے کی گئی تھیں۔اگر ماں کر ب ائی تو کہ اُن کو کیا مشکلات پیش آئیں۔ماں کی ن سے پو چھیںاور اگر نہیں تو بغیر تنقید کیے نرم لہجے میں اُ اُس کو ش ا ہتر مدد کر ب ائیں اور ایسا کرنے سے آپ اُس کی مسائل کی وجو ا ت کو ہچانن سکےوہ اپنےکہ بہت ضروری ہے یہ ماں کی مدد کر ے گاب ات کو توجہ سے س ی۔ ے میں ب ات کر ے۔وہ اُن سے اسے سے اپنی سوچوں اور احساسات کے ب ار ماں اور گھر والوں کی حوصلہ افزائی کرے کہ وہ اُس کمیونٹی ہیلتھ ورکر .8 اں میں نہ ہو مثلاً الاتسو آپ یساہ اری پچھلی ملاقات سے لے، کرے جن کا جواب صرف ا ں بکا ب ؟ ہیں حسوسس کر رہے کر اب ی کے بعد کمیونٹی ہیلتھ ورکر ماں کی کہی ہو ئی ب ات کا خلاصہ بیا .9 اکہ ماں کو یہ لگے ن کر ےماں کی ب ات کو سن کہ اُس کو ماں کے مسائل کی کتنی سمجھ آئی ہے ب اور اُس کے مسائل کو مجھنے کی کوشش کی اور اس طر ح سے ماں کے ب اس بھی یہ مو قع ہو گا کہ اگر آپ اُن کی آپ نے دھیان سے اُس کی ب ات کو سن سے اپنی ب ات جھا ج دے۔ب ات کو صحیح طرے س سے سمجھ نہیں ب ائی تو وہ دوب ارہ ایک دوسرے کی طرف دیکھ کر ب ات کر نے ۔ کمیونٹی ہیلتھ ورکر کو ماں اور گھر والوں کی طرف دیکھ کر ب ات کر نی چاہیےاگر یہ ثقافتی طور پر موضوں ہے تو .01 ا ،اچھا سےسچائی اور مخلصی کا پتہ چلتا ہے۔اس کے علاوہ سر ہلاب ا ہے۔‘‘ہے ٹھیک’’بکا ‘‘ اور اُن کی ب ات سن ر ائیب کہنا گفتگو کو موت ہو سکتا ہے کہ کمیونٹی ہیلتھ ورکر اُن کے اس رویے سے ، ایسا بھیکچھ مائیں بکا خاندان والے اپنے مسائل دوسروں کو بتانے میں جھجھک حسوسس کر تے ہیں .11 کے ب اوجود اپنی مشکلات ورکر کی مدد کرے گا کہ وہ تمام نٹی ہیلتھکمیوکیونکہ مثبت سوچ رکھنا ،مثبت سوچ رکھنا بہت ام ہے ،بکاد رکھیں ۔ مایوس ہو جائے کوشش جاری رکھے۔ مشورہ دینے سے پہلے دوسرے کی ب ات کو سنیں۔کہ ہمیشہ بکاد رکھیں .21 21 صحت مند سوچ ٔو سے نمٹناوالے ذہنی دب ادوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ر میں کمیونٹی ہیلتھ ورکر ماں اور گھر والوں سے پو چھے ی کہ کیا اُن کا کو ئی سوال ہے۔ .31 آخ روصحت مند سوچ کا ک وتک ر تھراپی(سی ،بی ،ٹی -بنیادی خ ن ک و ب پکن کے زریعے ذہنی پریشانی کےکا گن علاج کرنے کا طریقہ)ب ات ح ک ۔اس ٹریننگ کے ے گاحکمتِ عملیوں کا استعمال کر اور روزمرہ سر گر میوں میں ہتر ی لانے کے لیے سی ،بی ،ٹی کیسوچ پر وگر ام ماں کے مسائل صحت مند امل کی حکمتِ عملیوں کو سا،بی ،ٹی کے تھراپسٹ نہیں بن جائیں ی ہ بہ اس ٹریننگ کے زریعے وہ زریعے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز سی ماں کی روزمرہ زندی میں ش ابکات کی ضرورت ہے وہ یچے دی گئی ہیں ۔سی بی ٹی کی حکمتِ عملیوں کے استعمال کے لیے کمیونٹی ہیلتھ ورکر کو جن بنیادی ہدکر نے کی کوشش کر یں ی۔ سی ،بی ،ٹی کیا ہے؟ سے مراد ہ اری سوچیں ن ن کس گپ کخن ک وتک ر سے مراد ہ ارکا ئ ی ۔ہےرویہ /عمل ا ہیں اور کے زریعے کیا جانے والا کہ ب ات ح ک اد کامقصد غیر صحت مند سوچ جو کہ ہ ارے احساسات اس ۔طریقہ علاج ہےوضع کر دہ سی ،بی ،ٹی ایک تحقیق سے ب ر کر تی رے ہیں کے اور رویوں کو متات ا ہے۔دات کو توڑب کہ ہے کہ لوگوں کو پیش آنے والے مسائل جیسا کہ اد جیسے مسائل سے نمٹنے کے سہارے میں کمی وغیرہ ذہنی دب أو،خواد اعتمادی میں کمی او ر سماجیتحقیق سے ب ۔سی،بی،ٹی ایک بہت کار آمد طریقہ علاج ہےلیے رے سوچوں کے اس یقوں کے زریعے توڑا جاسکتا ہے:کو تین طردات غیر صحت مند سوچ ر (تصورات) ا :غیر صحتمند سوچیں ہ ارےلیے1تصوتک ب پسندنک ڈہ رویوں کا س بنتی ہیں عملغیر صحت مند (رویے) غیر لیے ار ک ر رویوں کا س بنتی ہیںصحت مند 31 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ا  ا سوچاور ماں کے خیالات ،عقاد ،رویے ،ذہنی تصاوتک ر،تصورات، —سوچنے کے انداز کو تبدیل کر ب سی ،بی، ٹی کا سوچ کا پہلو ، کے انداز میں ہتر ی لاب ہے۔ ا۔  ماں کو غیر صحتمند سوچ، احساسات اور رویوں کے درمیان تعلق مجھنے میں مدد کر ب گئےاُوپر  ا کہ وہ بچے کی پرورش میں پیش آنے والی مشکلا مقاد کوحا صل کرتے ہوئے ماں دیک رت کا سانا کر سکے اور کی مدد کر ب یہرویے اپنا سکے ، مؤت سی ،بی، ٹی کا رویوں کا پہلو ہے۔ پہلو ہ اپنی زندی کا کوئی میں ماں کی حوصلہ افزائی کی جاتی ہے کہ و سایک طاقتور تکنیک ہے۔اکی لیے سی بی ٹی تصوتک ر کشی غیر صحتمند سوچ کو تبدیل کرنے کے ۔اس کے بعد ماں کی حوصلہ افزائی کی ہورہے ھے نتائجپر کیا رویے سوچ رہی تھی ،اور اُن سوچوں کے اُس کے غیر صحت مند سوچیںوہ کرے جس میںتصور صحت مند کی کوشش کی جاتی ہے۔ رات کی مدد سے ماں کی سوچ اور رویوں میں تبدیلی لانےکے ت ر عکس سوچے اور اس طرح سےان تصو جاتی ہے کہ وہ اس ۔یںسوچوں کی عکاسی کر ں کی ں اور گھر والوماجو کہ تصاوتک ر کا استعمال کیا گیا ہے ایسی سوچ پروگرام میں ا ہے ۔ یہ ،سانا کر سکتی ہیںصحت مند سوچ پر وگر ام ماں کی ذہنی اور جسمانی صحت کے مسائل جن کا اکثر مائیں رام کر ب سے نمٹنے کے لیے واضح ہدابکات ر کرتی ہیں اکہ ان کے ہتر نتائج یہ سرگرمیاں ماں کے سا،ہدابکات ماں کی صحت میں ہتر ی لانے کے لیے کچھ سر گر میاں تجوتک تھ مل کر طے کی جاتی ہیں ب سامنے آکیں ۔ کے اصولوں کو کس طرح استعمال کیا گیا ہے؟ سی۔بی۔ٹی صحت مند سوچ پروگرام میں صحت مند سوچ کے تین قدم مدنظر رکھتے کوقدموں صحت مند سوچ پروگرام میں سی۔بی۔ٹی کے اصولوں کو تین سادہ قدموں میں تقسیم کیا گیا ہے۔ ر سیشن صحت مند سوچ کے تین و رابکا گیا ہے۔ہوئے ائیبکا گیا ہے اور پورے پروگرام میں اسی طریقہ کار کو د پہلا قدم ا اندہی کرب سے آگاہی ہو جو کہ ہ ا ری زندی کے مند سوچوں غیر صحتاُن ضروری ہے کہ کے لیئے بہتسوچنے مندصحت :سیکھناغیرصحت مند سوچ کی ن ا ئےہیں۔تحقیق اور ثقافتی طرز پر مبنی تصاوتک ر استعمال کرتے ہو اور تجرب ات کے نتیجے میں ہو سکتی مسائل ا سکھابکا جاب اندہی کرب مأوں کو غیر صحت مند سوچوں کی ن ہے۔ ہو کی عکاسیسوچوں نوٹ: مینول میں دکھائی گئی غیر صحت مند سوچوں کی تصاوتک ر کچھ اسے رویوں اور کرتی ہے جو ماں اور بچے کی خواالیلی میں رکاوٹ کا ب اع ہیں۔ سی۔بی۔ٹی کے طرے س رام کرتے ہیں۔رویوں کو بدلنے چوں اورسوان سکت میں مدد 41 صحت مند سوچ ٔو سے نمٹناوالے ذہنی دب ادوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن دوسرا قدم ا اندہی مأو ں کو اس قاب :سیکھناغیر صحت مند سوچ کو صحت مند سوچ سے تبدیل کرب کے نتیجے میں ہونے ان سوچوں ائیتی ہے کہ وہ غیرصحت مند سوچوں کی ن سوچ سے تبدیل کر کیں۔ ل کرتے ہوئے غیر صحت مند سوچوں کو صحت مندتصاوتک ر کا استعمااور ، اور احساسات کا تجزیہ کر سکے والے عمل تیسرا قدم ا میں صحت مند سوچ اور رویوں پر عمل کرنے کے لیے صحت مند سرگر میاں بتائی گئی ہیں :صحتمند سوچوں اور رویوں پر عمل کرب ک ۔ پروگرام کی اس انٹروی ا ضروری ہے۔ ما اکہ وہ سیشن ، مدِ نظر رکھتے ہو ئےضروربکات کواُن کی ،ں کو صحت کے متعلق معلومات اور موادکامیابی کے لئے ان پر عمل کرب ا ہےب مہیا کیا جاب ڈر کے درمیان ان پرعمل کرکیں۔ ہیلتھ رہ لینے کے لیے ماں کی مددکپ کلنکپ ر کے درمیان ان سرگرمیوں کا جات ز ن ا ہے۔ سن کس کرب تین قدموں کے استعمال میں نرمی ا غیر صحت اندہی کرب ا سیکھناسیکھنا مند سوچوں کی ن ا او اوقات کمیونٹی ہیلتھ : پہلےاور ان کو صحت مند سوچ سے تبدیل کرب اور دوسرے قدم پر عمل کرب ا ہے۔ اس صورت حال میں، ورکرز اور مأوں دونوں کے لئے مشکل ہو ۔ ہےنہیں اُن پر زور ڈالنا نا س جاب پہلے اور دوسرے قدم کو آسان ائیبکا جا سکتا ہے:مندرجہ ذیل طریقوں سے طریقوں اور اس کی وجہ سے ہونے میں سوچنے کےُرخ ماں اور گھر والوں کی توجہ تصوتک روں میں موجود کرداروں اور تصوتک ر کے دونوں ،ورکر ہیلتھکمیونٹی ر ق کی طرف مرکوز کروا سکتی والے نتائج میں نے متبادل سوچنے اور عمل کرنے کے مختلف ، ورکر ہیلتھے س سے کمیونٹیاس طر ہے۔بس اتنا ہی کافی ہے۔ ر ۔طریقوں کا بیچ ماں کے دماغ میں بودبکا ہےجو اُس کے لیے مددگار رہے گا رویوں صحت مند سوچوں اور ھ جائے جو کہاس کے بعد وہ تیسرے قدم کی طرف ت ا ہے۔ کی مشق کرب گئے طریقہ کار کے ا مطابق صحت مند سرگرمیوں پر عمل کرنے کے لیئےماں کی حوصلہ افزائیتیسرے قدم میں دیک ے کے لئے ذہنی دب أو ماں کے : کرب کلن سے ت ا؛ گھر میںان سرگرمیوں کو کرنے ، ا اور ماں کی طرف سے کیے ماں کی مدد کرمیں کو کرنے ان میں سے کسی مدد گار کا انتخاب کرب اقدامات پر اُس کی حوصلہگئے ب ا کخن ک وتک رل ایکٹیویشن بہت کار آمد ہےافزائی کرب ئ ی ا ہے۔)noitavitcA laroivaheB(۔ مجموعی طور پر ان طریقوں کو کخن ک وتک رل ایکٹیویشن بھی کہا جاب ئ ی ہے۔ صحت مند یتا اپنانے پر زور دکوغیر صحت مند سوچوں کو تبدیل کرنے (پہلا اور دوسراقدم)سے ذبکادہ مدد گار رویوں )noitavitcA laroivaheB( سوچ ایک ایسا لچکدارطریقہ کار ہے جس کوماں اور خاندان کی ضروربکات کے مطابق ڈھالا جا سکتا ہے۔ 51 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن صحت مند سوچ کی حکمت عملیوں کو ماں اور گھر والوں کی انفرادی ضروربکات کے مطابق ڈھالنا اے میں درج ہیں ) استعمال کیےصحت مند سوچ پروگرام میں تحقیق پر مبنی بہت سے اسے طرے س ( سیکشن اد گئے ہیں جو ذہنی دب أو سے نمٹنے میں مدد گار ب رہ کار ،اپنے تجربے کے ساتھ ذبکادہ ضروری اور مفید حکمت عملیوں کو سیکھ جاتی ہیں ،ہوئے ہیں۔ کمیونٹی ہیلتھ ورکرز مثال کے طور پر کچھ ماؤں کے لئے سماجی دات ا زبکادہ مفید امل ہوب ہو سکتی میں ش اد ہو سکتا ہے جبکہ دوسروں کے لئے ذاتی صحت کے ب ارے میں معلومات زبکادہ فاد ہ مند ب اد کچھ خاندانوں ۔اسی طرح ہیںب لوں کی صحتمند سوچ پروگرام کو ماں اور گھر وا ورکر کمیونٹی ہیلتھ۔اور یوں کے لئے ذہنی صحت کے حوالے سے معلومات پر آگاہی کو زبکادہ توجہ دینی پڑتی ہے ڈھال سکتی ہیں۔ انفرادی ضروربکات کے مطابق ا ضروری نہیں ہے۔اگر ما ں دی گئی ر سیشن کے درمیان میں بہت سی صحت مند سرگرمیاں بتائی گئی ہیں۔ ر ماں کا تمام سرگرمیوں پر سختی سے عمل کرب کی تعریف اور حوصلہ افزائی کرنی چاہیے۔ کمیونٹی ہیلتھ کوششوں پر کھلے دل سےاُس سرگرمیوں میں سے ایک بکا دو سرگرمیوں پر بھی عمل کر لیتی ہے تو ماں کی ے۔پر عمل کرنے کے دوران ماں اور گھر والوں کو آنے والے مسائل اور رکاوٹوں میں اُن کی مدد کر ورکر کو چاہیے کہ ان سرگرمیوں راد خاص طور پر شو ر کا ماں کی مددکرنے میں ام کردار ہے۔ خاندان کی طرف سے ماں کو ملنے والی مدخاندان کے ا د اور سہارا ماں کی ذہنی صحت میں ہایدک رام کر یں اور کسی بھی ہتر ی کے لیے بہت ام ہے۔ کمیونٹی ہیلتھ ورکر کو گھر والوں خاص طور پر شو ر کی حوصلہ افزائی کرنی چاہیے کہ وہ ماں کو ہتر سہا را بکا مدد راشی سے پر ہیز کر یں ۔ تنقید بکا الزام ت صحت مند سوچ پروگرام کا طریقہ کار تین پہلوکے صحت مند سوچ پروگرام کی جن میں حمل کی دوسری اور تیسری سہ ماہی سے لے کر بچے کی زندی کے پہلے ،ماڈیول ہیں 5تعارفی سیشن کے علاوہ صحتمند سوچ پروگرام کے سال ی رام کی گئی کے مطابق ڈھالا گیا ہے۔بکات ماں کی ضرورں اور مرحلو ورأوں پہلومختلف نما کے و ہیں۔ سیشن کے مواد اور سرگرمیوں کو بچے کی نشومعلومات ر پر شتمل ہے۔ ر سیشن میں ماں اور بچے کی صحت کے 3 ر ماڈیول ز ن رام کی گئی ہیں جیسا کہ ماں ایک پہلو کے ب ارے میں معلوکسی سن کس ماں کی ذاتی صحت، مات کو استعمال کر تے ہو ئے ماں کی زندی قدم پروگرام کے تین سوچ تعلق اور ماں کا اردگرد کے لوگوں کے ساتھ تعلق۔ ر سیشن میں صحت مند ساتھ بچے کےکا کے ان تین پہلؤوں میں ہتر ی لانے کے لیے ب ات کی گئی ہے۔ خواراک اور آرام کا خیال رکھنا۔ اکثر اوقات کہ اپنی جیسا شکار مائیں اکثر اپنی ذاتی صحت کو نظر انداز کر دیتی ہیں ذہنی دب أو کا ماں کی صحت اور خوا الیلی :  ائی اور ڈبےتواب رے وہ بےعملی کے نہیں رکھ ب اتی ۔ لکی کمی کی وجہ سے مائیں اپنی اور اپنے بچے کی صحت کا نا س طرے س سے خیا جوش و ج میں دات بنتی ہیںپھنس جا رنک ڈ اضافے کا ب اع اس سے دت وزن بچوں کی پیدائش اور اُ ن کی صحت ۔تی ہیں جو کہ اُن کی ذاتی صحت کو نقصان اور ذہنی تنأو میں م ا ہے۔ ر ماڈیول میں موجود ایک سیشن میں ماں کی ذاتی صحت کے ب ارے میں ب ات کی گئی ہے۔ رھ جاب کے مسائل کا خطرہ ت 61 صحت مند سوچ ٔو سے نمٹناوالے ذہنی دب ادوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ڈب اتی ضروربکات کے مطابق نا س تعلق: ساتھ کےبچے کا ماں  ط ت تعلق مضبورد عمل دینا ، بچے کے ساتھ ماں اور بچے کے ب اہمی تعلق میں بچے کی ج ا ، بچے کی آ میں مدد دیتا ہے۔اس تعلق کو قائم کرنے کے لیے قائم کرنے ا، پیار کرب ا ، ھلوبچے کو اھاب نوں ، نکھوںں میں آکھیں ڈال کر ب ات کرب ا وغیرہ رام کرب ہوتے ہیں ۔تصوتک روں اور کتابوں کی مدد سے متحرک ماحول اد (چاہےماں کا بچے کو دودھ وہ اس کے علامددگار ب پلاتے و ا مند خواراک اور صحتدودھ ہو بکا ڈبے کا) نا س طرے س سے( نپل) بچے کے منہ میں دودھ ڈالنا اور نکالنا،دودھ پلاتے ہوئے مثبت تعلق قائم کرب ا( رام کرب ونما میں ام کردار ادا کرتے ہیں۔ ماں اور بچے کا اور ھو ٹے بچوں کی نشوشیر خواار جو کہ ،) یہ بھی ام پہلو ہیں دینا صرف میٹھی چیزیںنہ کہ ۔ حوالے سے ہےایک سیشن ماں اور بچے کے ب اہمی تعلق کے یہ تعلق دونوں کی ہتر ین صحت کیلئے بہت ام ہے ۔ ر ماڈیول میں کے موڈ ،عمومی صحت اور بچے کو مہیا کی جانے والی ماں د اور مد ا سے پتہ ہے ہے کہ سماجی سہار: تحقیقاردگرد کے لوگوں کے ساتھ ماں اور بچے کا تعلق  سہارا۔ گھر کی طرف سے ملنے کمیونٹی کا اور کا ں دیکھ بھال کے لئے بہت ام ہے ۔ سماجی سہارے کودو حصوں میں تقسیم کیا جا سکتا ہے جیسا کہ گھر والو امل ہیں جیسا کہ (شو ر اور سسرال والے)جبکہ ہمسائے،کمیونٹی میں موجود سہارے میں کمیونٹی کےوالے سماجی سہارے میں گھر کے لوگ ش رہ کار امل ہیں۔ذہنی دب اؤ کا شکار ماؤں کے لیے اکثر سماجی دات املادارے بکا ہیلتھ ورکرز وغیرہ ش ا ہے۔ ر ماڈیول میںمیں ش ایک سے رنا مشکل ہوب سیشن ماں اور بچے کے اردگرد کے سماجی سہارے پر شتمل ہے۔ ر کا شیڈول ز ن ر کرده سن کس صحتمند سوچ پروگرام کیلئے تجوتک ر کا شیڈول ٹیبل نمبر ز ن ۔پر دبکا گیا ہے 1سن کس ۔ ہےڈھالا جا سکتامعمول کے مطابق کام کے اس شیڈول کو کمیونٹی ہیلتھ ورکرز کے تعارفی سیشن ایک بکا دو ملاقاتوں میں دبکا جا سکتا ہے۔ کاہوسکتا ہے۔ سیشن کے دورانیے کو کمیونٹی ہیلتھ ورکرز کے معمول کی ملا 06سے54 ر سیشن کا دورانیہ ۔توں کے مطابق ڈھالا جاسکتا ہے قامنٹ ی 71 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن سیشن مرحلہ نا س و تعارفی سیشن امل ہونے پر دبکا جائیگا ر ماں کو پروگرام میں ش پہلا مر حلہ بچے کے آنے کی تیاری ا تین سیشن ایک ب دوراِن حمل دوسرا مر حلہ بچے کی آمد(پہلا مہینہ ) ا چھ سیشن چار ب ڈھ ماکے ایک بچے کی پیدائش ہ کے دورانسے ڈنک تیسرا مر حلہ ابتدائی دور شیر خوااری کا (دوسے چار ماہ) ا نو سیشن سات ب 4ماہ سے 2بچے کی پیدائش کے ماہ ی چوتھا مر حلہ شیر خوااری کادرمیانی دور (ب انچ سے سات ماہ) ا ب ارہ سیشن دس ب 7ماہ سے 5بچے کی پیدائش کے ماہ ی ب انچواں مر حلہ ری دورشیر خوااری کا آخ (آٹھ سے دس ماہ) ا پندرہ سیشن ب ارہ ب 01ماہ سے8بچے کی پیدائش کے ماہ ی ر کا شیڈول1ٹیبل ز ن :صحت مند سوچ پر وگرام کے سن کس 81 صحت مند سوچ ٔو سے نمٹناوالے ذہنی دب ادوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن کا طریقہ کار صحت مند سوچ کے پروگرام ر پہنچانے میں مدد لے ی۔کو جس سے کمیونٹی ہیلتھ ورکرتعارفی سیشن کے بعد ر سیشن کو چار حصوں میں تقسیم کیا گیاہے ز ن سن کس ماں اور گھر والوں ی صحتمند سوچ پروگرام کا مددگار مواد ریفرنس مینول پہنچانے کے لئے واضح ر ریفرنس مینول میں ربیتی مینول کے طور پر بھی استعمال کیا مینولریفرنسیہ ہدابکات موجود ہیں۔ اور مر حلہ وار سیشن مأوں ی ا ت جاب ر اُن کی ٹریننگ او رہنمائی کے لیے ہدابکات دی گئی ہیں اور کیکمیونٹی ہیلتھ ورکرز نظربکاتی پہلو بیان کیا گیا ہے ، پروگرام کامینول میں ،صحت مند سوچ اسہے۔ رن رام کا مواد پر وتک ہے۔کیا گیا ڈر ہیلتھ کپ کلنکپ ن رماں کے لیے سن کس ڈر بہت ضروری ہے۔ ہیلتھ کے درمیان صحت مند سرگرمیوں کا ز رہ لینے کے لیے ہیلتھ کپ کلنکپ ڈر تصاوتک ر اور ر سیشن کے ام پیغامات جات کپ کلنکپ راد گھر پر شتمل ہے جو کہ ماں اور ا نی کے طور پر استعمال کیا جاکیلئے بکاددا کے مددگار ا اکہب رنک ڈ ہے ب رکےدرمیان میں ا ن سرگرمیوں پر عمل کر کیں۔ م ز ن وہ سن کس ڈر ماں اور بچے میں آنے والی ہتر ی کا ریکارڈ رکھنے کے لئے بہت ام ہے۔ تعارفی سیشن میں ہی ہیلتھ کپ ک یہ کہ ڈر کو ماں کے پر د کر دینا ہتر ہے ۔ہیلتھ کپ کلنکپ لنکپ ا ہے جو سیشن کو اس کے طریقہ کار کے مطابق دینے میں ڈ کے طور پر بھی کام آب ڈر ہیلتھ ورکرز کے لیے جاب انک ا ہے جبکہ ریفرنس مینول ہیلتھ کپ کلنکپ مدد کرب ڈر میں ر سیشن کے ام پیغامات درج کئے گئے ہیں اور یہ کمیو رن کے لئے ایک تفصیلی گائیڈ ہے، ہیلتھ کپ کلنکپ نٹی ہیلتھ ورکرز کو سیشن ڈیلیور ٹریننگ اور پر وتک کرنے کے لیے کافی ہے ۔ ا بہت ام ہےا عمل ور یہ بھی بہت ضروری ہے کہ کمیونٹی ہیلتھ ورکر اور تمام ماؤں کو یکساں طرے س سے سیشن دیے جاب مائیں تمام ہدابکات پر ر ممکن د ی رہ لینے کے لیے مددگار ہے ہ بہ ہیلتھ ورکر کے ڈر نہ صرف ماں میں آنے والی ہتر ی کا جات ا ہے کہ کرنے کی کوشش کریں۔ ہیلتھ کپ کلنکپ لیے بھی یہ ب ات یقینی ائیب مہیا کیا گیا ہے۔پروگرام نا س طرے س سے اسک نمبر 4ب ر کے درمیانسن ک ز ن یلو گھرس مشق کی وضاج اسک نمبر 3ب سوچ کے مطابق صحتمندسیشن ا کے تین قدم پر ب ات کرب اسک نمبر 2ب رہ موڈ چارٹ کا جات اسک نمبر 1ب م نکات اکے پچھلے سیشن رائیوکی د 91 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن رنکے لیے ٹریننگ کو عمل میں لانے صحتمند سوچ پروگرام ہدابکات کی اور ُس روتک امل کرنےکے لیے ڈھالاکی ٹریننگ کو صحت مند سوچ پروگرام ربیتی پروگرام میں ش ریب دتے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز کے ت جا سکتا ہے۔ ٹریننگ اور ُس ر وژن کو ت :ت کو مدِنظر رکھنا چاہیے ہدابکاہوئے مندرجہ ذیل ۔ نہ ہو )ہے( ٹریننگ ب انچ دن سے دتب انچ دن دت از دت دورانیہدورانیہ دس دن کا ہےالبتہ اس کا اصل ٹریننگ کا  چاہیےجس میں پندرہ سے ذبکادہ شرکاء نہ ہوں۔ یننگ ھو ٹے ھو ٹے گروپ میں ہونیٹر  ریب  ا چاہیے۔ ٹریننگ کو دو ٹرینرز کی زتک رِنگرانی ت دبکا جاب کمیو/ٹرینر  رر کی زتک ر نگرانی دت از دت ایک سال ی ا چاہیے اور پر وات ربیت بکافتہ ہوب رر کو خواد صحت مند سوچ پروگرام میں ت ا چاہیے۔ پر وات نٹی میں کام کیا ہوب ا ضروری نہیں ۔ ذہنی صحت میں تعلیم بکافتہ بکا سی۔بی۔ٹی کا ما ر ہوب امل ہونی چاہیے:ٹریننگ میں مندرجہ ذیل چیز یں ش ر حصے کے ام پیغامات پر شتمل ختصر تعارفی لیکچر   ام پیغامات پر شرکاء کی ب ات ح ک اسکس -رول پلیز  ا کایہ ٹریننگ کا س سے ام حصہ ہے، کمیونٹی ہیلتھ ورکر کو ر سیشن کے ر حصے میں موجودب چاہیے۔ رول لے کرب رن کے لئے ہدابکات درج ذیل ہیں،مثلا:ً پر وتک ا چاہیے اور ر پر وژن کا دورانیہ دت از دت دت از دت ماکو پر وژنس سے ام پہلو ہے۔ پروگرام کو عملی جامہ پہنانے کے لیے پر وژن اس کا  ا نہ وار ہوب آدھے دن پر شتمل ہو ۔ ررکی زتک ر نگرانی ہونی چاہیے  رن پر وات رر خواد صحت مند سوچ پروگر ۔یہ پر وتک ربیت بکافتہپر وات رر کی زتک ر نگرانی دت از دت ایک ام میں ت ہواور اُس نے پر وات کمیونٹی میں اس پروگرام پر کام کیا ہو۔ سال ی رر کو  اکہ کمیونٹی ہیلتھ ورکر کو پر وات دینا چاہیے ب اور کیںمسائل کے لئے ہتر ین اور قاب قبول حل لاشش کر کر ملوہ سوچ بچار کرنے کے لیے کچھ و اپنے تجرب ات اور مشاہدے کو شیئر کر کیں۔ ضرورت مسائل کے حل کے لئے روایتی سوچ بچار اور مقامی محاورات کے استعمال کی حوصلہ افزائی کریں۔  بو کمیونٹی ہیلتھ ورکرز کو موقع دیں کہ وہ اپنی مشکلات کو شیئر کر کیں اور اپنی کامیابیوں کو ہچانن کیں۔  پہنچابکا جائے، اس لیے کمیو یہ  نٹی ہیلتھ ورکرز بہت ضروری ہے کہ صحت مند سوچ پروگرام کو اس کے ائیئے گئے طریقہ کار کے مطابق دوسروں ی رر کی زتک ر ِ نگرانی رول پلیزپر دو رائی ۔کوپر وژن کے دوران بنیادی اصولوں اور مہارتوں کی ب اقاعدی سے دو رائی کرتے رنا چاہیے کی صورت میں وات 02 صحت مند سوچ ٔو سے نمٹناوالے ذہنی دب ادوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ۔کی جانی چاہیےجو کہ اُن صورتحال پر منحصر ہو جو کمیونٹی ہیلتھ ورکرز کو صحت مند سوچ پروگرام پہنچانے میں پیش آتی ہیں ان رول پلیز اور ب ات ح ک رر کمیونٹی ن آساکے لئے ایک کی رہنمائی کر نے ہیلتھ ورکرز کے زریعے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز کو اپنی معلومات اور مہارتوں کو جاننے کا موقع لے گا ۔پر وات استعمال کر سکتی ہے۔ چ ک لِسٹ  اور روز مرہ پیش آنے والی صورت حال پر اظہار رائے کے لئے ذبکادہ و ا یہ بہت ضروری ہے کہ گروپ میں شرکاء کی آپ میں ب ات ح ک مختص ہوب کی ا چاہیے۔چاہیے۔ رول پلیز اور گروپ میں ب ات ح ک مختص ہو ب سبت لیکچر کے لیے دت و کے مطابق ڈھالنانظام اور حالات صحت مند سوچ پر وگرام کو مقامی رقی بکا فتہ ملکو ں کےمینول کا یہ ور علا کسی بھیل کیاگیا ہے جو اس میں اسے بنیادی اصولوں کا استعما گیا ہے۔ ائیبکاکے لیے میں استعمال پسماندہ علاقوں ژن غیر ت ہیں۔حالات اور نظام مقامی کے رادایسا کر نے کے مطابق ڈھالے جا سکت ل مینونٹی ہیلتھ ورکرز ،مائیں اور مقامی ما رین کے ساتھ کمیوجیساکہ کے لیےمتعلقہ ا کہ مشکل سے سمجھ آئیں بکا نفی مطلب رکھتے ہو ں تبدیل جوکو الفاظاُن بکا ں سرگر میا ،یں ت،تصوتک راُن کی رائے کے مطابق مقامی محاورا ۔شیئر کیاجاسکتاہے کیا جا سکتا ہے۔ امل کر نے کے لیے اس میں کچھ تبدیلیوں کی ضرپر صحت مند سوچ پر وگر ام کو مقامی طور اس پر وگر ام ۔ورت ہو سکتی ہےصحت کے موجودہ نظام میں ش کو ڈریعہ کمیونٹی ہیلتھ ورکر مأوں ی ملاقاتیں گھر یلوب اقاعدی سے ورکرز کی دوراِن حمل مأو ں کے ساتھکمیونٹی ہیلتھ پہنچانے کے لیے ائیبکا گیا ہے۔کمیونٹی میں ن ر کو ، اور ہوتی ہیں ز ن ر یب دبکا گیا ہے۔کے مطابق ملاقاتو ں اِن سن کس ہو ا ہے کہ ت اد اس پرتحقیق سے ب ر ضروری ہیں ، وگرام کی افاددک ز ن م جسےکے لیے سولہ سن کس کی ک ا ہے کہ صحت مند سوچ پر وگر ام کو مختلف قسم کے صحت کے نظامونا س انٹروی کیا جا سکتا ہے۔استعمال ں میں مقدار سمجھتے ہیں۔م نے یہ جاب افذ کرنے والے اپنے ملکو ں میں اس پر وگر ام کو ہیں کہ کن ماؤوں کو اس پر وب مثال کے طور پر وہ مائیں ،زبکادہ ضرورت ہےگر ام کی لوگ اس ب ات کا فیصلہ کر سکت دورانیہکا اس پر وگر اماسی طر ح سے وہ م مائیں ۔جن کی صحت کو زبکادہ مسئلہ درپیش ہے بکا پھر تمابکا وہ پچھلے کچھ عرصے میں ذہنی دب أو کا شکار ر ہ چکی ہیں جو ، و ر کی تعداد ز ن ہیں مطابق ڈھالکو اپنے اور سن کس ر کو گرام ۔پروگرسکت ز ن بکا موب ائل فون اور ت ر قی آلات بکا دینا وپ کی صورت میںمیں کی جانے والی تبدیلیوں میں سن کس امل ہو سکتا ہےاپنی مدد آپ کے تحت دوسروں ی ا ش کے ام اصولوں پر وگر ام ہیے کہ آپ نے ان تبدیلیوں کو کرتے ہوئے اس چیز کا خیال رکھنا چا۔پہنچاب ر کی تعد ز ن عمل کیا ہے ۔اورسن کس اکہ سے مطلع نتائج جائے اور نو ٹ کیاتمام تبدیلیوں کو اس میں کی جانے والیاد پر قول ل د ی ڈیشنزکیا جائے ب ان میں بعد کے انک امل کیا جاسکے۔ تبدیلیوں کو ش ر کا آغاز ز ن صحت مند سوچ پر وگرام کے سن کس بکاتکمیونٹی ہیلتھ ورکرز کے لیے مر حلہ وار ہدا ا:تعارفی سیشن ا اور صحتمند سوچ متعارف کرواب گھر والوں کو پروگرام میں شریک کرب 32 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا ہیلتھ ورکرز ورژنکمیونٹی ا اور صحت مند سوچ متعا ا تعارفی سیشن:گھر والوں کو پروگرام میں شریک کر ب رف کر واب مقاد کے سیشن ا یقینی کو لیتشمو پر وگر ام میں اس کی اُن اور دینا ماتاس سیشن کا مقصد ماں اور گھر والوں کو ذہنی صحت سے متعلق معلو صحت مند ’’اس سیشن میں ۔ہے ائیب ر کے لیے کچھ ا‘‘سوچ ز ن راء کے ب ارے میں ب ات کی جائے ی اور اس کے ساتھ ساتھ آنے والے سن کس صول طے کیئے جائیں کے مفہوم اور اس کے مختلف اخ ے ۔اس سیشن سے متعلق کچھ سر گر میاں دوراِن سیشن کی جائیں ی اور کچھ گھر کے لیے دی جائیں ی۔ ا ہے اور اس کو نا س طرے س سے ماں ا‘‘صحت مند سوچ ’’کو اس سیشن کا مقصد، ماں اور گھر والوں پہنچانے کے لیے پر وگرام متعارف کرواب ور گھر والوں ی درکار ہوگا۔ ایک گھنٹے کا و امل کر یں ۔ اگر ممکن ہو تو گھر والوں (خاص طور پر شو ر،ساس اور امی وغیرہ)کو سیشن میں ش کرنے کی اہمیت اچھی ۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب پہلا تعارف اسک ہے۔پر وگر ام میں ماں اور گھر والوں کی شمولیت کو یقینی ائینے کے لیے اگر آپ شروع میں ہی اُن کو بتائیں ے کہ یہ پر وگرام آنے والے بچے یہ بہت ام ب ہو گا۔یہ کہتے ہو ئے ب ات اد رقی کا احصارر اس کی آنے والی سل کی کا آغاز کر یں کہ کے لیے تنا فاد ہ مند ہے تو یہ آپ کے لیے مددگار ب کسی بھی معاشرے کی ت ندان اور معاشرے کے لیے اچھی صحت پر ہے ۔اگر ہ ارے بچے صحت مند اور ذہین ہو ں ے تو وہ زندی کی مشکلات کا مقابلہ ب اآسانی کر کیں ے اور اپنے خا چاہیں ے تو زبکادہ پیداوار حاصل کر کیں ے چھے طرے س سے تعلیم حاصل کر کیں ے ۔اگربچے کسان بنناورثہ بنیں ے ۔ج بچے سکول جائیں ے تو ا حمل دوران ِ۔اچھے مستقبل کے لیے بچے کو کی ضرورت ہوتی ہے۔یہ وہ و ہے ج مستقبل کی بنیادیں رکھی اور پہلے سال کے دوران بہت اچھی نگہداس جاتی ہیں۔ ا ہے ۔ماں کی ذہنی اور ور خواالیلی کی اہمیت یہ کہتے ہوئے بیان کر یں کہ ،اس عرصے میں بچے کی صحت اور نشوونما کا احصارر ماںماں کی ذہنی صحت ا کی صحت پر ہو ب ا بھی ضروری ہے۔رجسمانی صحت بچے کی اچھی صحت اور کا میابی کی ضامن ہے۔ماں اور بچے کی اچھی صحت اور خواالیلی کے لیے تمام خاندان والوں کا سہا ر ہیں ۔ ہ بہ یہ کہیں کہ ایک گھرانہ ماں اور گھر والوں کے ساتھ ایسا رویہ نہ رکھیں کہ آپ کہ ب اس بہت معلومات بکا خاندان ہیں اور ان کو کچھ معلوم نہیں بکا وہ دت ت ا چاہیں ی۔علم بچے کی اچھی پرورش کے بہت سے طرے س جانتا ہے اور آپ اس ب ارے میں چند نئے خیالات اُن کے میں لا ب 42 صحت مند سوچ حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا دوران ِ کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ا اور صحت مند سوچ متعا ا تعارفی سیشن:گھر والوں کو پروگرام میں شریک کر ب رف کر واب اسک 2ب تعارف کا پہلوؤں تین کے وگرام پر سوچ مند صحت دکھائیں۔اسے درمیان میں موجود Aی۔ماں کو ہیلتھ کیلنڈر سے تصوتک ر مرتبہ ملیں 51واضح کر یں کہ آپ ماں،بچے اور ب اقی خاندان سے اگلے ایک سال میں کر یں رے پر غور کرنے کو کہیں۔وضاج رام وغیرہ کو نظر انداز کر دیتی ہیں ،اکثر کہ وہ مائیں جن کو زبکادہ پریشانی ہو تی ہے عموماً اپنی ذاتی صحت مثلاً غذا اور آدات رے میں پھنس جاتی ہیںاُن میں اتنی سکت نہیں ہوتی کہ وہ اپنی بکا اپنے بچے کی صحت کی دیکھ بھال کے لیے کہیں جا کیں ۔وہ بے عملی کے ایک جو ان کی اسے دات بچے کے وزن میں کمی اور اُس کی صحت رابی پیدائش کے و رنک ڈ بگاڑ دیتا ہے۔ماں کی ذاتی صحت میں خ ات کو صحت اور ان کے حالات کو م رابی کے امکاب میں خ رھا دیتی ہے۔اسی لیے ۔ملا قاتوں میں م صرف ماں کی جسمانی اور ذہنی صحت کے حوالے سے ب ات کر یں ے 5میں سے 51ت رے پر غور کر نے کا کہیں ۔ اسے بتائیں کہ ماں اور بچے کا آپ میں مضبوط ت تعلق د ونوں کی اچھی صحت کے اب ماں کو تصوتک ر میں موجود اوپر والے ب ائیں دات ڈب اتی ضروربکات کا خیال رکھنا ،اُسے گو ا نہیں ہے ہ بہ بچے کے ج ا ،اپنے ساتھ لگا کر دلیےضروری ہے۔مضبوط ت تعلق کا مطلب بچے کو صرف دودھ پلاب میں اُھاب ا بھی ہے۔یہ تمام سرگر میاں بچے کی ذہنی اور جسمانی نشوونما میں ام کردار رام کرب ا اور نشوونما کے لیے ہتر ین ماحول میں 51دا کر تی ہیں ،اسی لیے اپیار کر ب ملاقاتیں ماں اور بچے کے تعلق کے ب ارے میں ہو ں ی۔5سے 52 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا ہیلتھ ورکرز ورژنکمیونٹی ا اور صحت مند سوچ متعا ا تعارفی سیشن:گھر والوں کو پروگرام میں شریک کر ب رف کر واب رے پر غور کر نے کا کہیں ۔اسے بتائیں کہ ماں کو میسر سماجی تعلقات اور سہارا مااب ماں کو تصوتک ر ا ہے کہ وہ بچے کی میں موجود اوپر والے دائیں دات ں کی مدد کر ب تی ہیں اور اس طرح سماجی سہارے میں کرہتر نشوونما کر سکے ۔پریشان اورذہنی دب أو میں مبتلا مائیں اکثر سماجی تعلقات قائم کرنے اور نبھانے میں مشکل کا سانا رھ جاتے ہیں۔اسی لیے ات ت راب ہونے کے امکاب ماں اور بچہ دونوں کی ذہنی اور جسمانی صحت خ ملاقاتوں کے دوران م ماں کا 5میں سے 51کمی کے ب اع کریں ے ۔ ارد گرد لو گو ں سے تعلق اور ماں کے سماجی سہارے کے متعلق ب ات ح ک رے پر غور کریں ،اور کہیں تحقیق سے پتہ ہے ہے کہ یہ تین پہلو ماں اور بچے کی صحت اب تصوتک ر میں کے لیے بہت ام ہیں۔ماں اور گھر موجودنچلے درمیانے دات رات کے متعلق پوچھیں کہ کیا وہ بھی ان تین پہلؤوں کے متعلق ایسا ہی سوچتے ہیں۔ ات والوں کے ب گھر والوں سے پو چھیں کہ کیا و دیں۔ہ جاننا چاہیں ے کہ یہ پر وگرام کیسے اُن کی مدد کر سکتا ہے۔ماں اور گھر والوں کو ب ات ح ک کے لیے کچھ و رد سیشن کو روکنا چاہے تو وہ بلا جھجھک ایسا کر سکتا ہے۔ اگر آپ بکا گھر کا کو ئی بھی اسک 3ب ا سے ہٹا کر اُن کے حل لاشش کرنے مسائلکوتوجہ والوں کی گھر کی طرف لاب کہ کیا وہ بھی بھی بھارر دکھائیں ،اور کہیں کہ یہ ایک پریشان ماں ہے جو کہ زندی کے مسائل کے بوجھ کے یچے دبی ہوئی ہے۔ماں سے پو چھیںAماں کو تصوتک ر ایسا حسوسس کر تی ہے۔ اس کی توجہ دلائیں کہ مسائل کہیں چلےBاب ماں کو تصوتک ر رت نے ان مسائل سے نمٹنا سیکھ لیا نہیں گئے۔ لیکن تصوتک ر میں موجود عودکھائیں ۔ اس جاد ا ہے۔ کریں کہ اس پروگرام کا مقصد مسائل سے نمٹنے میں ماؤں کی مدد کرب ہے۔وضاج Bتصوتک ر Aتصوتک ر 62 صحت مند سوچ حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا دوران ِ کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ا اور صحت مند سوچ متعا ا تعارفی سیشن:گھر والوں کو پروگرام میں شریک کر ب رف کر واب ا ہے ماں کو بتائیں کہ اس پر وگرام سے زندی کی تمام پر یشانیوں کو ختم نہیں کیا جا سکتانہ ہی اس میں کو ئی مالی امداد بکا ادوبکا ت دی جائیں ی۔ لیکن یہ پروگرام مدد کر ب کہ اس پروگرام کی مدد سے آپ اُن کہ ماں اور بچے کی صحت میں کیسے ہتر ی لائی جا سکتی ہے ۔ زندی کے مسائل کہیں چلے نہیں جائیں ے ۔ لیکن ہو سکتا ہے سے نمٹنا سیکھ لیں ۔ دیں۔ گھر والوں کو اُن کی رائے کے اظہار کا مو قع دیں ۔ماں کو تصوتک روں پر غور کرنے کے لیے کچھ و ر کر یں اور اُن کی ہد ابکات دینے اور یلنج کرنے سے گرتک ب ات ہ ڈردی اور توجہ سے سنیں ۔ رنک ڈ‘‘صحت مند سوچ پروگرام’’اب ماں اور گھر والوں سے پو چھیں کہ کیا وہ جاننا چاہتے ہیں ۔ کے ب ارے میں م اسک 4 ب ن ک پکن کخن ک وتک رتھراپی کاگن ئ ی ا کر متعارف )ے ں ہو استعمال میں سیشن ر (جو اصول بنیادی کےو واب ا ہے۔ اور رویوں اعمال اور رویے متعین کرتی ہیں،ہ ارے احساساتعام طور پر سوچیں ہی ماں کو بتائیں کہ ر عمل ہ ارے دماغ میں ایک سوچ سے شروع ہو ب کے کچھ نتائج ہوتے ہیں۔ ر انداز ہو سکتی ہیں جس کی وجہ سےاُن مأوں ،سے ہو پیدائشبچے کی حمل اور جن کا تعلق ،خاص طور پرکی پریشانیاں روزمرہ زندیواضح کریں کہ کی سوچ پر ات ا ہے ۔یہ رنک ڈ مشکل ہو جاب ر کرتی ہےسوچ خاص طور پر اُن تین پہلؤوں کو غیر صحتمندکے لیے ان پریشانیوں سے نمٹنا م جن کے ب ارے میں م نے پہلے ب ات متا ت ر کر نے ایسی سوچیں ہ ارے۔ ج ‘‘تعلق سےلوگوں ارد گرد کے ماں کی صحت ،ماں اور بچے کا تعلق اور ’’کی تھی احساسات، رویوں اور اُن تین پہلؤوں کو متات مدد کی ضرورت ہو تی ہے۔تو پھر لگیں ا کہ روزمرہ کے کام کامثبت رویے اورنے سوچ کو تبدیل کر یہ پروگرام غیر صحتمند ا ہے۔ ب ج خاص طور پر بچے کی پرورش آسان ہو جائے۔ اپنانے میں مددکرب یہ کام تین قدم کے ذریعے کیا جائے گا: پہلا قدم ا سوچوںغیر صحتمند اندہی کرب کی ن ہے اُس پر غور Aماں سے تصوتک ر روغ دینے بتائیںماں کو ۔ کرنے کا کہیںجو کہ پہلے قدم کی علام کہ صحت مند سوچ کو ا بہت ضروری ہےاُس سے سوچ جس سے پریشانی ہوتی ہے کے لیے ، غیر صحتمند ۔ تحقیق کرنے کے بعد سائنسدانوں آگاہ ہوب Aتصوتک ر 72 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا ہیلتھ ورکرز ورژنکمیونٹی ا اور صحت مند سوچ متعا ا تعارفی سیشن:گھر والوں کو پروگرام میں شریک کر ب رف کر واب گئے ہیں۔ماں کو بتائیں کہ م 1نے غیر صحتمند سوچ کے مختلف طرے س متعارف کروائے ہیں جو کہ یچے ب اکس ان میں دیک رات کے حوالے سے سیشن میں آے چل کر ب ات کر یں ے ۔ سوچوں اور ان کی وجہ سے ہونے والے ات 1ب اکس عمومی سوچ سوچنے کا غیر صحت مند طریقہ علام خواد کو الزام دینا راب ہونے کا الزام خواد کو دینا کسی بھی کام کے خ ا ،میں ایک ہےاگر میرا بچہ بیمار ہو، تو ہمیشہ میرا قصور ہو ب اچھی ماں نہیں ہو ں۔ ڈٹ نہ دینا اپنے آپ کو کر نک یک ج ا ہے چیزیں ہتر ہونے کی صورت میں سمجھنا کہ یہ قسمت ن کا ن بکا کسی اور کی مہرب انی ۔ ہیں۔یہ محض خواش قسمتی ہے کہ میرے بچے صحت مند اریک دیکھنا مستقبل کو ب ا کہ کچھ ت ُ را ہو گوئی کرب نے والا ہے۔یہ سمجھنا بکا ی ک ری سے ان گر میوں میں تو میرے بچوں کا اسہال کی بیما بچنا بہت مشکل ہے۔ ا دوسروں کی سوچ کے ب ارے میں قیاص آرائی کرب سوچ۔دوسرے آپ کو یسا سمجھتے ہیں اس کے ب ارے میں نفی لوگ میرے ب ارے میں اچھی رائے نہیں رکھتے ۔ کت پسند سوچ ا ہی نہیں تو کواگر معاملات نے ب الکل ہوب شش کرنے کا درس بھی کو ئی فاد ہ نہیں ہے۔ چونکہ میں اَن پڑھ ہو ں ۔اس لیے میں اچھی ماں بھی نہیں بن سکتی۔ ا یہ کام میرے لیے قاب ِ حصول نہیں ہے۔ اپنی صلا حیتوں پر یقین نہ ہوب ہو ں۔ اچھی نہیںاس کام میں، میں ب الکل بھی کوشش سے پہلے ہی ا ر مان لینا۔ 82 صحت مند سوچ حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا دوران ِ کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ا اور صحت مند سوچ متعا ا تعارفی سیشن:گھر والوں کو پروگرام میں شریک کر ب رف کر واب قدم دوسرا ا غیر صحتمند سوچ کو صحتمند سوچ کے ساتھ تبدیل کر ب ہے اُس پر غور دوسرے جو کہBماں سے تصوتک ر اور سوچوں غیر صحتمند کہ بتائیںماں کو ۔ کرنے کا کہیںقدم کی علام ا ہے کہ م یہ جان کیں کہرویوں ا ہمیں اس قاب ائی ب اندہی کرب کی وجہ سےمیں کتنی حقیقت ہے اور اس اس سوچبکا آ کی ن کا سانا کرنے اور اُنہیں صحتمند سوچوں چوںسو غیر صحتمندیہ پروگرام ۔یسا رویہ رکھتے ہیں یسا حسوسس کرتے ہیں اور م ا ہے۔اس پر کے ساتھ تبدیل کرنے اور ئے گا کہ وہ غیر ام ماں کو اس قاب ائییہ پروگرعمل کرنے میں ماں کی مدد کرب صحتمند سوچوں کو ہچانن سکے اور اُنہیں صحتمند سوچوں کے ساتھ تبدیل کر سکے۔ ا قدمتیسر ا صحت مند سوچ اور رویو ں کی مشق کر ب ہے اُس پر غور تیسرے جو کہ Cماں سے تصوتک ر صحتمند ئیں کہ یہ پروگرام ماں کوبتا۔ماں کو کرنے کا کہیںقدم کی علام پروگرام کی اسی لیے ہے، کے لیے مختلف سرگرمیاں اور گھریلو مشق کرنے کا مشورہ دیتاایسا کرنے اپنانے اور سوچ ا بہت ضروری ہے۔کے لیے کامیابی بق صحت کی تعلیم اور دگر مواد ماں کو ضرورت کے مطا ان سرگرمیوں پر عمل کرب رھ سکے ا کہ وہ پروگرام میں آے ت ۔دبکا جائے گا ب ائیئیں کہ ماں کو تین قدم کا خلا صہ بیان کریں اور اس ب ات کو یقینیتین قدم پر غور کرنے کا کہیں۔Dب ماں سے تصوتک ر ا اور ان کا مقصد سمجھ آگیا ہے۔ کریں کہ یہی وں پہلؤوں میں ہتر ی لانے کے لئے استعماتین وضاج ک ل کیے جائیں ے ۔قدم پروگرام میں ی ا چاہتے ہیں ۔ماں اورگھر اور گھر ماں والوں سے پو چھیں والو ں سے پو چھیں کہ کیا اُن کے کو ئی سوال ہیں جس پر وہ ب ات کر ب امل ہونے پر ر ضامند ہیں۔ کہ کیا وہ پر وگر ام میں ش امل ہونے کے لیے رھیں۔اگر وہ اس پر وگر ام میں ش اسکس کی طر ف ت اور کچھ اگر ا ں تو اس سیشن کے ب اقی چار ب و کا انتخاب کر یں ۔سوچنا چاہتے ہیں تو سیشن کو یہاں روک دیں اور ب اقی کے سیشن کے لیے کسی اور و صحت مند سوچ کے تین قدم Bتصوتک ر Cتصوتک ر Dتصوتک ر 92 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا ہیلتھ ورکرز ورژنکمیونٹی ا اور صحت مند سوچ متعا ا تعارفی سیشن:گھر والوں کو پروگرام میں شریک کر ب رف کر واب اسک 5ب پر وگر ام میں شر کت کے اصول اکہ اس ب ات کو یقینی ائیبکا جا سکے کہ ماں کو سمجھ آگئی ہے اور وہ اس سے گئے اصولوں کو ایک ایک کر کے پڑھیں ب کر تی ہے۔ اتفاق یچے دیک 1صول نمبرا بھرپور شرکت ماں کی اس پروگرام میں بھر پور شرکت ۔میں کوئی مالی امداد بکا ادوبکات نہیں دی جائیں ی کہ اس پروگرام ماں کو بتائیں پر۔ ہیںل ہتر طور پر رکھ سکتی خیااور اپنے بچے کا اپنا کہ اپنی مدد آپ کے تحت مائیں کیسےکرے ی مدد وگرام کی کامیابی د ۔ہی ممکن ہے ج ماں اس میں بھرپور حصہ لے ی اور اس کو اپنے گھر والوں کا تعاون حاصل ہوگا 2 اصول نمبر کی ب ابندی و ر کے لیے آپ کے لیے یہ بہت ضروری ہے کہکرنے شرکت پروگرام میں واضح کریں کہ ں کو یہما ز ن مقررہ ان سن کس ی کر یں ۔کی ب ابندو 3اصول نمبر گھریلو مشق ر میں جو بھی سیکھے ماںکہ یہ بہت ضروری ہے کہ ماں کو بتائیں ز ن ںما۔ جتنا ممکن ہوسکے ےیکٹس کراُس کی پر سن کس دیک اسک کو پورا کرنے کی کوشش کر لی کو ہتر ائینے میں مدد کرے گا۔گھرصحت اور خواالیکی ۔یہ ماں اور بچے دونوں ے گئے ب کرنے میں ماں کے ساتھ تعاون کرنے کا کہیں۔پورا کو گھریلو مشقوں والوں کو ان تمام 03 صحت مند سوچ حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا دوران ِ کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ا اور صحت مند سوچ متعا ا تعارفی سیشن:گھر والوں کو پروگرام میں شریک کر ب رف کر واب 4اصول نمبر کو ضرور بتائیں ہیلتھ ورکرکمیونٹی ٹریننگ میں کوئی مسئلہ ہو تو اگر صحت ٹھیک نہ ہو ب کا ات اگر ماں ڈش اُس بتائیں کہ اگر سے اُ اور کریںئیکی حوصلہ افزااُس پرے تو ایسا کرنے اظہار کرکا آپ سے اپنے ج راب ہو بکا پروگرام کی وجہ سے کوئی مشکل پیش آئےتو ۔ آپ کو بتائےبلا جھجھککی طبیعت خ اسک 6ب اور گھریلو مشق کا تعارف کیلنڈرہیلتھ اسکیہ راد ندان خاماں اور اس میں اس ب ات پر بہت زور دبکا گیا ہے کہ بہت ام ہے۔بھی ب وگرام اس پرکے ا مستفید ہو ں ے ج وہ بھرپور دلچسپی سے شرکت کریں ے ۔سے د کر یں کہ ۔دکھائیں کیلنڈرہیلتھ ماں اور گھر والوں کو ور ام نکات بکاد دا نی کے لیے ہیں میں تصاوتک ر ااس وضاج نے کے لیے ہیںہیلتھ چارٹس ماں کی حوصلہ افزائی کر ۔کہ سیشن کے دوران کیا ب اتیں ہوئی تھیں ن اکہ سن کس ر ب ز ڈ ۔ درمیان ماں صحتمند سر گر میاں کرے اور اُن کا ریکارڈ رکھےکے ر کو حفا ظت سے رکھنا بہت اس کپ کلنکپ ڈرماں اور بچے کی صحت کے ریکارڈ رکھنے کے حوالے سے سال کے ر میں مددگار ضروری ہے کیونکہ یہ کپ کلنکپ آخ ہو گا۔ اد ب اسک 7ب ر ا ماں کی مدد کے لیے گھر کے کسی د کا انتخاب کرب را ایک بکا زبکادہ کسیسے میںماں سے کہیں کہ گھر ں کی مختلف سرگرمیاں اور گھریلو شقیں ما جودکا انتخاب کرےا پروگرام کی کامیابی اس ب ات کی بکاددا نی کروائیں کہ سیشن کے درمیان کی گھریلو شقیں کرنے میں مدد کرے گا ۔ ۔کے لئے کتنی ام ہیں 13 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا ہیلتھ ورکرز ورژنکمیونٹی ا اور صحت مند سوچ متعا ا تعارفی سیشن:گھر والوں کو پروگرام میں شریک کر ب رف کر واب اسک 8ب ا گھر یلو مشق کے درمیان 1اور 0سیشن کر ب ر کے درمیان، اپنی سو چوں اور احساسات کے تعلق اورمقصد: ز ن ا ۔کے زریعے اپنے موڈ کا‘‘ موڈچارٹ’’ماں کو، سن کس رہ لینا جھا جب جات ڈر میں موجود چارٹس میں سے ایک موڈ چارٹ ہے اس میں ہدابکات: احساسات کی عکاسی کرتی جو چہرے کے ب انچ مختلف تک ر دکھائی گئی ہیںمختلف تصاوہیلتھ کپ کلنکپ اچھا سے بہت ت را ۔بہت ہیں جیسا کہ ہ بھی ایسا دیکھیں اور ماں سے پو چھیں کہ کیا و میں دی گئی مثالوں کو1ماں کے ساتھ مل کر ب اکس حسوسس کرتی ہے اور یسا رویہ یساسوچتی ہے ۔ اگر ا ں، تو ماں سے پو چھیں کہ ج وہ ایسا سوچتی ہے تو ا ختیار کر تی ہے۔ اُس نے ماں سےکہیں کہ کسی ایک مثال کو ذہن میں رکھتے ہوئے بتائےکہ اُس سوچ کی وجہ سے ان لگایسا حسوسس کیا تھا ۔ نے کا کہیں ۔اُس احساس کو ذہن میں رکھتے ہو ئے موڈ چارٹ پر ن ان لگا ے میں کے ب ارپر اپنے موڈپر اس دن کے ب اکس چارٹ اور موڈس مشق کو کرنےماں سے تقریباً دن میں ایک ب ار ا ماں سے کہیں کہ وہ ۔نے کا کہیں ن ر انداز ہوسوچیں جو اکثر اوقات اُن کے کریں اگلے آپ کہ ئیں اُن کو نوٹ کر لیں ۔ ماں کو بتائیںجسمانی احساسات اور رویوں پر ات سیشن میں اس پر ب ات ح ک ۔ ماں اور گھر والوں سے پوچھیں کہ کیا اُن کے آج کے سیشن سے متعلق کو ئی سوالات ہیںی۔ ا 1 ماڈیول م میں سیشنکہ اگلے ماں کو بتائیں ۔ے یںب ات کرہے ، کے ب ارے میںجو کہ بچے کے لیے تیاری کر ب ڈر میں موجود شیڈول پر اریخ دیں اور ہیلتھ کپ کلنکپ اریخ کھماں کو اگلے سیشن کی ب لیں۔ بھی ا گلے سیشن کی ب :بچے کی آمد کی تیاری 1ماڈیول 33 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی صحت 1.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول : ماں کی صحت1.1سیشن مقاد کے سیشن رہ لینا اور ماں کی صحت کو ہتر ائینے کے لیے ان اصولوں ا ہے ۔یہ سیشن بہت ام ہے، کیو نکہ استعمال کااس سیشن کا مقصد صحت مند سوچ کے اصولو ں کا جا ت کر ب ۔پچھلے سیشن میں جن چیزوں پر ب ات کی گئی تھی اس سیشن میں پہلی مر تبہ آپ اُن کو عملی طور پر ماں سے متعارف کر وائیں ے ڈ: ڈرجاب انک ہیلتھ کپ کلنکپ اسک 1 ب رہ پچھلے سیشن کا جات ڈرہیلتھ ریب سے، سیشن کپ کلنکپ رہ لیںاً کے ام پیغامات کا ختصر1 کی تصوتک روں کا استعمال کرتے ہوئے،ایک ت ر د رائے ے تو گھر ج ام پیغامات ب ار ب ا ۔ جات رنک ڈ ر کے درمیا ن یہ تصوتک ریں م ز ن ا شروع کر دیں ے ،اورآہستہ آہستہ سن کس اہمیت کی حامل ہو جائیں والے تصوتک روں اور سیکھی گئی ب اتوں کا آپ میں تعلق جو ڑب کہ ماں بھی اپنے خیالات کو تصوتک روں سے جو ڑ ی۔ اشروع کر دے ی۔یہاں ی ا اور ان کے ب ارے میں ب ات کرب ب اسک 2ب رہ موڈ چار ٹ کا جات رہ لیں اندہی کیغیر صحتمند سو کسی اور اس سے پوچھیں کہ کیا ماں نے پچھلے ہفتے اپنیماں کے ساتھ مل کرموڈچارٹ کا جات م کو مکمل پہلے قداگر ا ں؛تو ؟ چ کی ن اب اش دیں کو پر اُسکرنے ۔ماں کی ب ات کو ہ ڈردی اور توجہ سے کیارویہ اختیار کیا اورحسوسس کیااُس نے یسا پو چھیں کہ ان سوچوں کی وجہ سے ۔ ماں سے ش سنیں۔ کر یںاب ماں سے پو چھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ساتھ تبدیل کر نے کی کو شش کی۔اگر نہیں تو اس حوالے سے ب ا اور ماں ت ح ک ر دیں۔کی حوصلہ افزائی کریں کہ وہ متبادل اور گھر والوں سوچوں کی تجاوتک 43 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا نٹی ہیلتھ ورکرز ورژنکمیو :ماں کی صحت 1.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول ا تنا ضروری ہے۔اسی لیے م کر یں کہ بچے کی اچھی صحت کے لیے ماں کا جسمانی و ذہنی طور پر صحت مند ہو ب س سے پہلے اسی پہلو پر کام دوب ارہ،ختصراً وضاج ا چاہتے ہیں۔ کر ب اسک 3ب سوچ مند صحت متعلق سے صحت کی ماں قدم پہلا اندہی صحتمند سوچوں کی غیر ماں کی صحت سے متعلق ا ن سیکھناکرب C تک رتصو Bتک رتصو A تک رتصو کو میرے حالات کی وجہ سے میں اپنی صحت سکتی ائینے کے لیے کچھ نہیں کرہتر ا رابی کے امکا کوشش نہ کرب اتماں اور بچے کی صحت میں خ ب ڈر میں سے تصوتک ر دکھائی ۔ماں سے پو چھیں کہ تصوتک ر میںجو ماں کی سوچوں کی عکاسی کر ے دکھائیں اور تصوتک ر کے یچے دبکا گیا عنوان پڑھیںAماں کوہیلتھ کپ کلنکپ ،جات یا بکاگھر یلو مسائل وغیرہ۔کی وجہ سے پر یشان ہو سکتی ہے مثلاً گئی عورت کس صورتحال غربت،د ا اُمیدی جیسےBاب ماں سے تصوتک ر احساسات پیدا کرتے ہیں۔ پر غور کر نے کا کہیں اور پو چھیں کہ یہ مسائل کیسے تصوتک ر میں دکھائی گئی عورت میں ما یوسی اور ب کر پر غور کر نے کا کہیں اور اپنی صحت کا خیال نہ رکھنےCاب ماں سے تصوتک ر یں ۔تصوتک ر میں دکھائی گئی عورت کو الزام نہ کے نتائج کے ب ارے میں ب ات ح ک رے احسا ڈا جتنی جلدی غیر صحت مند سوچوں اور اس سے خ ُ ت کی سادیں۔یہ کہیں کہ یہ مسائل اور ذہنی دب أو کی صورت میں ایک قدرتی رِدعمل ہے۔ل اندہی کی جائے ی اُتنا ہی جلدی رویوں اور اس کے نتائج کو تبدیل کیا جاسکتا ہے۔ن ماں سے پو چھیں کہ کیا وہ بھی ایسا ہی سوچتی ہیں۔ 53 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی صحت 1.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول میسر ہوں ی۔ سے ب ات کرنے کا بہت اچھا موقع ہےاور یہ بھی کہ اس کو کون سی سہولیات کیسےحوالے یہ ماں سے بچے کی پیدائش کے جو کہ ائع کی ہے استعمال کمیونٹی ہیلتھ ورکر بچے کی محفوظ پیدائش کی چ ک لِسٹ کر سکتی ہے۔ عالمی ادارہ صحت نے ش پر جاکر حاصل کیا جاسکتا ہے۔ گئے ودک ساد کو یچے دیک اس چ ک لِسٹ /ne/htribdlihc/stsilkcehc/noitatnemelpmi/ytefastneitap/tni.ohw.www//:ptth ب ارے میں بتائیں۔ سوچ،رو یوں اور اُن کے نتائج کےاگر ضرورت حسوسس ہو تو یچے دی گئی مثالوں کے مدد سے ماں کو غیر صحتمند ہیں۔ امل کر سکت آپ عورتوں کے ساتھ کام کرنے کے اپنے تجربے سے بھی کچھ مثالیں ش نتیجہ رویہ/احساس سوچ ا میرے نصیب میں لکھا ہے بے بسی ،اُداسی بیمار ہو ب ا ماں کا حفاظتی ٹیکے نہ لگواب کا خطرہ بیمار ہونےماں اور بچے دونوں کے رھناجیسا کہ تشنج وغیرہ ت لے میرے جیسا جاہل شخص اچھی صحت کے حوا سے کیا جان سکتا ہے۔ ا خواد اعتمادی میں کمی ہو ب صحت کے حوالے سے کچھ بھی جاننے کی ا کو شش نہ کر ب راب ہونے کے ماں اور بچے دونوں کی صحت خ ا ت میں ا ضافہ امکاب ر ہونے کے پیدا ہی بیماہ ارے جیسے غربت،دک لوگ لیے ہو تے ہیں ا اُمیدی ب نہ کر موجودہ وسائل کو استعمال کرنے کی کوشش ا ب ا ت میں ا ضافہ راب ہونے کے امکاب صحت خ میری صحت اور حمل میرے اختیارمیں نہیں ہے۔ لاچاری ا رابی کی علامات پر غور نہ کر ب صحت میں خ ات راب ہونے کے امکاب میںصحت کے کنک ڈ خ اضافہ دوسرا قدم ا سیکھنا غیر صحت مند سوچ کو صحت مند سوچ کے ساتھ تبدیل کر ب 63 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا نٹی ہیلتھ ورکرز ورژنکمیو :ماں کی صحت 1.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول F تک رتصو E تک رتصو D تک رتصو میری صحت بھی ام ہے ۔ وسائل دت ہونے وسائل کے ب اوجود بھی میں اپنی غذا کو موجود ہ سکتی ہوںکی مدد سے ہتر ائی کے بچے تھوڑی سی تبدیلی بھی آپ کی اور آپ لینا سے متعلق ہیلتھ ورکر سے مددصحت صحت میں ہتر ی لا سکتی ہے کی کر یں کہ تصوتک ر پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑھیں۔Dتصوتک ر کا ہتر متبادل ہے ۔Aکیسے تصوتک ر Dاس حوالے سے ب ات ح ک اور ماں کو بتائیں کہ آپ اُن کی مدد کے لیے موجود ہیں۔ پر غور کر یںEتصوتک ر تو آ پ کوشش نہیں ہے کہ اگر آپ مکمل طور پر کوئی چیز حاصل نہیں کر سکت کر یں،کہ ایسا سوچنا درس ا ب الکل ھو ڑ دیں۔بکاد اس ب ارے میں ب ات ح ک کرب ں کی صحت میں ہتر ی لا سکتی ہیں۔رکھیں ، ھو ٹی ھو ٹی تبدیلیاں بھی آپ اور آپ کے گھر والو ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم میں کیا ہو۔ماں کو اُن سوچوں کے متبا دل سوچیں سوچنے کا کہیں اب ما ں سے غیر صحت مند سوچوں کےب ارے میں ب ات کر یں جن کا ذکر ش ویوں اور اُن کے نتائج کی مثالیں دیں۔ر/۔اگر ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساسات 73 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی صحت 1.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول نتیجہ رویہ/احساس سوچ ر میں میری صحت کی دیکھ بھال میرے اپنے اختیا ہے ا اپنی صحت کے حوالے سے مثبت قدم اُھا ب ا جیساکہ حفاظتی ٹیکے لگواب کنک ڈ بیماریوں سے بچاو ٔ لیے صحت کے حوالے سے معلومات جاننے کے ان تعلیمیہ ضروری نہیں ہے کہ بکا فتہ ہی ہو ان عمل کر صحت کو ہتر ائینے کے اصولوں اور ان پر ا مثلا ًمتوازن غذا کا ا ستعمال نے کی کو شش کر ب ماں اور بچے کی صحت میں ہتر ی ان بھی اپنی اچھی صحت کو ایک غربت،دک ان رار رکھنےکی کوشش کر سکتا ہے ت ر کوشش موجودہ وسائل کا ہتر استعمال کرنے کی ا کرب ماں اور بچے کی صحت میں ہتر ی میری اپنی ذمہ داری ہے کہ دوراِن حمل ہونے ،والے مسائل سے ب اخبر رہوں اور فوراً ڈاکٹرز اکہ لیڈی ہیلتھ ورکر اور نر سز سے رجوع کریں ب میری مدد کر کیں۔ وہ ت ر و بتدائی دوراِن حمل پیدا ہونے والی پیچیدگیوں کی ا ب اخبر رعلامات کے حو نا اور الےسے ر و ا فوراًکسی سے مدد کے لیے رجو ع کر ب دوراِن حمل ہونے والے مسائل کے خطرات میں کمی تیسرا قدم ااور رویوں صحت مند سوچ ا اور ان پر عمل کرب کی مشق کرب 1سرگرمی اطے آپ کو ماں کے لیے ہتر ین غذا کے ب ار کو بتائیں کہ آپ گھر میں موجود اشیاءکی مددسے متوازن ے میں سکھابکا گیا ہو گا۔ماںکمیونٹی ہیلتھ ورکر ہونے کے ب گئے غذا کے چارٹ کا استعما ڈر میں دیک امل کر یں ۔ہیلتھ کپ کلن کپ راد کو ش اچاہتی ہیں۔اس مشق میں گھر کے تمام ا ل کریں۔غذا کے چارٹ کی غذا کا ایک چارٹ ائیب امل کر یں جو گھر میں بآسانی دستیاب ہو ں۔واضح کر یں کہ اچھی غذا کاایک مثال یچے دی گئی ہے۔غذا میں مطلب ر گز یہ نہیں کہ وہ ہنگی بکا صرف وہ اشیا ء ش مقدار میں زبکادہ ہو ۔ 83 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا نٹی ہیلتھ ورکرز ورژنکمیو :ماں کی صحت 1.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول رہ کھانے کی اشیاء توقاا روزمرہ کا جات اشتہ ب دوپہر کے کھانے سے پہلے ا دوپہر کا کھاب چائے ا رات کا کھا ب سونے سے پہلے 93 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی صحت 1.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول ر کمیونٹی ہیلتھ ورکرز، جو کہ ماں اور بچے کی صحت کے حوالے سے کام کرتی ہیں اُنہوں نے ،ماں کی صحت مند غذا ،بچے کو ا اور زبکادہ ت ا اور ھڑوواب اپنا دودھ پلاب ربیت حاصل کی ہے۔ اگر ہیلتھ ورکر جو کہ صحت مند سوچ پروگرام دے رہیحفاظتی ٹیکے وغیرہ لگوانے کے متعلق ربیت ت ہے اور اُس نے ان چیزوں پر ت امل کیا جائے۔ حاصل نہیں کی ہے تو یہ ام ہے کہ اُس کی ٹریننگ میں ان چیزوں کو ش 2سرگر می ڈر کا استعمال کر تے ہوئے،ماں اور گھر والو ں کو آرام اور سکون ا اور ھیتی کر کی اہمیت بتائیں اور واضح ہیلتھ کپ کلنکپ یں کہ جسمانی شقت جیساکہ ،بھاری چیزیں اُھاب ہیں۔ماں کو آہستگی سے سانس لینے اور آرام اور سکون ہو سکت اد ا پیدا ہونے والے بچے کے لیے نقصان دہ ب کے دوسرے طرے س جیساکہ ب اڑی کےکام کر ب کر رام کرنے کی اہمیت کے ب ارے میں بتائیں۔ماں اور گھر والوں کے ساتھ مل کر طے کر یںچہل قدمی اور کام کے درمیان تھوڑا آ کہ گھر کے کاموں کو ب اد ڈر میں نو ٹ کر یں۔ماں نکالا جا سکتا ہے۔ان اوقات کو ہیلتھ کپ کلنکپ اور گھر والوں کو کس طرح روزمرہ کاموں میں سے ماں کے آرام اورسکون کے لیے و کا بھی مطلب ہے ماں اور اس کے ہونے والے بچے کی اچھیبکاددا نی کر وا صحت۔ئیں کہ آرام اور سکون کے لیے نکالے گئے تھوڑے سے و رہ تعداد سرگرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 آہستگی سے سانس لینا روزانہ دو سے تین دفعہ کچھ منٹوں کے لیے ا چہل قدمی کر ب رہ پندروزانہ ایک دفعہ سے بیس منٹ رات کو پوری نیند لینا رات کو پوری نیند لینا اور دن کے دوران ا آرام کر ب 04 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا نٹی ہیلتھ ورکرز ورژنکمیو :ماں کی صحت 1.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول آہستگی سے سانس لینا ،آہستگی سے سانس لینے کا طریقہ ن کن اور ب ازو ٔوں کو ہلائیں ،کندھوں کو گھمائیں اور اپنے سر گ ہ ن ا آہستگی سے دائیں سے ب ائیں اور ب ائیں سے دائیں کو اگر جسم میں کوئی ٹینشن ہے تو اپنے ب گھمائیں۔ جاد سانس لیتے ہوئے پھیپھڑوں سے تمام ہو ا گہرا سانس لیتے ہوئے پھیپھڑوں میں ہو ا بھریں اور ب ا ر کی جاد کو خارج کریں ۔ اندر کی جاد لتے ہوئے تین گنیں۔ اور ب ا ر سانس نکااپنی سانس لینے کی رفتار کو آہستہ رکھیں ۔اندر سانس لیتے ہوئے تین گنیں اسک 3ب رِصحت کے راستے سے آگاہ کر یں۔گھر والوں کے ساتھ مل کر طے کر رین مو جو دکلینک بکا بنیادی مر ک ردیک ت یں کہ وا ں کیسے پہنچنا ہے۔ ماں اور گھر والوں کو ت ری تین ر ام کریں جو حمل کے آخ ہیں۔اور اُنہیں بتائیں ماں کو ان مسائل سے متعلق معلومات ا پڑے تو ان ماہ میں ہوسکت کہ اگر اُن کو ان مسائل کا سانا کرب کے لیے کیسے مدد حاصل کی جا سکتی ہے۔ 14 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی صحت 1.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول اسک 4ب کر یں ر کے درمیان گھریلو مشق کی و ضاج ز ن سن کس ر کے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوکہ بتائیںماں کو ز ن یں اور ما ں کی مدد کر ں سے کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نے میںوالو گھر۔پورا کرنے کی کوشش کرے سن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔ منتخب کہ 1گھریلو مشق ڈر ہیلتھ روز ر ماں سے کہیں کہ وہ اموڈ میں مو جود کپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ لگا کر اپنے تمام خیالات اور احساسا نچارٹ پر ن سوچیں جو اُس وہ ت کا جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں ی ۔کے احساسات پر ات 2گھریلو مشق ان۔اُس پر عمل کرے ہے ائیبکاچارٹ غذاکا کر جوماں نےآپ کے ساتھ مل رہ لیا جاسکے۔ ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات لگائےب 3 گھریلو مشق ارکھے جاری پر عملجو اس ہفتے ائیبکا گیا ہے ماں اُس چارٹ کاآرام اور سکون ان لگائےب رہ لیا جاسکے۔اور ر روز ب اکس پر ن کہ اس کا جات دوب ارہ بتائیں ماں کو اگلے سیشن اریخ اور و ڈر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔کی ب اور ہیلتھ کپ کلنکپ 14 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول :ماں کابچے کے ساتھ تعلق2.1سیشن مقاد کے سیشن رہ لینا ،اور صحت مند سوچ کےاصولوں کو کی پیش رفت کا جات لیے ماں اور پیدا ہونے والے بچے کے تعلق کے بچے اس سیشن کا مقصد ماں میں اب ی ا ہے۔ ا ستعمال کر ب ڈ : ہیلتھ کیلنڈر جاب انک کرنے کی اہمیت اچھی \۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب رہ پچھلے سیشن کا جات پچھلے سیشن کے ام پیغا مات کو دو رائیں ۔ اسک 2ب رہ موڈچارٹ کا جات رہ لیں اور اموڈماں کے ساتھ مل کر اندہی کی سوچ سے غیر صحتمند پچھلے ہفتے اُس نے اپنی صحت کے حوالےکیاکہ سےپوچھیں سچارٹ کا جات تو ؛اگر ا ں ؟ کی ن اب اش دیں اور اُن کو نوٹ کر یں کو پر اُسپہلے قدم کو مکمل کرنے ۔ماں کیارویہ اختیار اور کیاحسوسس کیااُس نے یسا وجہ سے ان سوچوں کی پو چھیں کہ۔ ماں سے ش کی ب ات کو ہ ڈردی اور توجہ سے سنیں۔ کر یں اور ماں اب ماں سے پو چھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ساتھ تبدیل کر نے کی کو شش کی۔اگر نہیں تو اس حوالے سے ب ا ت ح ک ر دیںکی حوصلہ افزائی کریں کہ وہ متبادل لوںاور گھر وا ۔سوچوں کی تجاوتک 24 صحت مند سوچ نمٹنااور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سےدوراِن حمل کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.1سیشن :بچے کی آمد کی تیاری:1ماڈیول اسک 3ب سوچ تعلق کے متعلق صحت مند کا اپنے بچے سے ماں قدم پہلا اندہی کی سوچ مند صحت غیر متعلق کے تعلق کے بچے ماں ا کر ن سیکھنا ب ے ۔ختصراً بیان کر یں کہ ماں اور بچے کا تعلق ماں اور بچے کا تعلق ہے،پر کام کر یںما ں کو بتائیں کہ اب آپ ان تین قدم کے زریعے دوسرے ام پہلو جو کہ ا ہے ۔ ا ہے،ج ماں کا حمل شروع ہو ب ،ان دونو ں کی صحت کے لیے ام ہے۔واضح کر یں کہ ان کا تعلق تبھی شروع ہوجاب Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر میرے دل میں میرے ہونے والے بچے کے ایک لیے کو ئی احساسات نہیں ہیں ۔میں یقیناً ت ُ ری ماں بنوں ی ا (مثلاً ا بچے کے آنے کی تیاری نہ کرب ڑے ے ب ا) ا بکا ائیب رنک ڈب خ ئم کرنے بچے کے پیدا ہونے کے بعد تعلق قا ا میں مشکل ہوب ڈر کے متعلقہ گیا عنوان پڑھے۔Aماں سے کہیں کہ وہ تصوتک ر سیکشن کو استعمال کر تے ہوئےہیلتھ کپ کلنکپ واضح میں دکھائی گئی عورت پر غور کر ے اور یچے دیک مسئلہ بن سکتا ہے۔ ا ایک قدرتی ب ات ہے لیکن اگر یہ ذہن پر سوار ہو جائیں تو د کر یں کہ او اوقات ایسا حسوسس کرب کر یں کہ کس طرح یہ احساسات بچے کے آنے کی تیاری میں ماںپر غوBاب ماں کو تصوتک ر کے لیے ُرکاوٹ ڈال ر کرنے کا کہیں ،اور اس حوالے سے ب ات ح ک رہے ہیں ۔ قائم کرنے کو پر غور کر یں ، اور اس ب ارے میں ب ات کریں کہ اس طرح کی سوچ اور رویہ بچے کے پیدا ہونے کے بعد بھی ماں اور بچے کے تعلقCاب تصوتک ر میں مشکل ڈال سکتا ہے۔ 34 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول ہیں۔ ضروری یہ ہے کہ، سوچ کےانداز اور اس سے رے احساسات کی کہیں کہ بہت سی مأوں میں مسائل بکا پر یشانی کی وجہ سے اسے ا حساسات پیدا ہوسکت خ ُ اکہ اس کے نتیجے میں ہونے والے رویوں کو تبدیل کیا جاسکے اندہی کر لی جائے ب ن ۔ت رو دی گئی مثالوں کے مدد سے ماں کو ماں سے پو چھیں کہ کیا وہ بھی ایسا ہی سوچتی ہے اگر وہ کچھ سوچیں بتائے تو اُنہیں نوٹ کر لیں ۔اگر ضرورت حسوسس ہو تو یچے غیر صحتمند سوچ،رو یوں اور اُن کے نتائج کے ب ارے میں بتائیں۔ نتیجہ رویہ/احساس سوچ رھ را یہبچہ خواد بخود ت پیدا نہیں ہو ہے ج ی ا اس کو میری توجہ کی ضرورت نہیں ہے جا ب لاتعلقی۔ پیدا ئش سے پہلے بچے کا خیال نہ رکھنا نا س ہو سکتا ہے پیدا ئش سے پہلے بچے کو ماحول نہ مل سکے نقصان میری ٹینشن اور بے چینی میرے بچے کو نہیں پہنچا ئے ی لاچاری۔ اکر نے کی کواپنی پریشانی کو دت شش نہ کر ب ا ر ہوب بچے کی صحت متات ا ،بچے کا خیال میرا اپنا خیال رکھنے کا دل نہیں کرب رکھنا تو دور کی ب ات ہے غیرفعالیت۔ ا اپنا اور اپنے بچے کا خیال رکھنے کی کو شش نہ کرب راب ہونے کے ماں اور بچے دونوں کی صحت خ ا ت امکاب حسوسس نہیں مجھے اپنے بچے سے کو ئی تعلق ہو گا ج بچہ پیدا ہو گا۔ ا وہ د ہو ب لاتعلقی۔ پیدا اپنے پیدا ہونے والے بچے کے ساتھ تعلق ا کرنے کی کوشش نہ کر ب قائم بچے کی پیدا ئش کے بعد اُس سے تعلق کرنے میں مشکل 44 صحت مند سوچ نمٹنااور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سےدوراِن حمل کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.1سیشن :بچے کی آمد کی تیاری:1ماڈیول قدم دوسرا ا کر یلتبد ساتھ کے سوچ مند صحت کو سوچ مند صحت غیر سیکھنا ب Fتصوتک ر Eتصوتک ر Dتصوتک ر یہ ضروری نہیں ہے کہ شروع سے ہی اپنے جو د ہو ں بچے کے حوالے سے مثبت خیالات مو لات پیدا بھی تو کر میں کوشش کر کے اسے خیا سکتی ہو ں نے کی کے آ اور اُسبچے کےب ارے میں سوچنا ا تیاری کرب تعلق بچے کی پیدا ئش کے بعد اُس کے ساتھ ا آسان ہو جائے گا ائیب کر یں کہ تصوتک ر پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑھیں۔Dتصوتک ر کا ہتر متبادل ہے ۔Aکیسے تصوتک ر Dاس حوالے سے ب ات ح ک ہو سکتی ہیں کے احساس سے نکال سکتی ہیں اور بچے کی ہتر اس طرح کی متبادل سوچیں ماں کو اپنے آپ کو قصوروار ٹھہرانے اد نشوونما میں ماں کے لیے مددگا ر ب تعلق ائینے کے لیے اور کون سے طرے س کہ ماں اپنے ہونے والے بچےکے ساتھ ۔کہیں کہ اس سیشن میں آے چل کر، م اس ب ارے میں ب ات کر یں ے استعمال کر سکتی ہے۔ ُھپ ابکا جااس حوالے سے ُ کر یں کہ یہ بہت ام ہے کہ اس طرح کے احساسات پر شرمندی حسوسس نہ کی جائے اور نہ ہی ان کو ئے۔گھر والوں کو ب ات ح ک ر انداز ہوگا۔بتائیں کہ حمل کے حوالے سے اُن کا رِد عمل ،ماں کااپنے ہونے والے بچے کے لیے احساسات پر ات ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم میں کیا ہو۔اب ما ں سے غیر صحت مند سوچو ں کےب ارے میں ب ات کر یں جن کا ذکر ش ماں (اور گھر والوں )کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں اور اُن کو کھ لیں ۔ ماں (اور گھر والوں )کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں جوکہ پہلے قدم میں بیان کی گئی ہیں ۔ رویوں اور اُن کے نتائج کی مثالیں دیں۔/ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساسات اگر 54 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول نتیجہ رویہ/احساس سوچ میرے پیدا ہونے والے بچے کو بھی میری تو جہ کی ضرورت ہے۔ صحت مند بچے کی پیدا ئش بچے کی ضروربکات کا خیال رکھنا بچے کی خاطر ت کے ب ا وجود، مجھے اپنے اپنی مشکلا ا ہے ۔اپنی ٹینشن اور بے چینی کو دت کرب ٹینشن اور بے چینی میں کمی کرنے والی ا سرگرمیاں کرب ماں اور بچے کی صحت میں ہتر ی کی خاطر مجھے اپنے لیے نہیں تو دت از دت اپنے بچے اپنی صحت کا خیال رکھنا ہے۔ ا کراپنا خیال رکھنے کی کو شش صحت مند ماں اور بچہ ب کے ساتھ اگر میں کو شش کر وں تو میں اپنے بچے گہرا تعلق پیدا کر سکتی ہو ں۔ لیے خاطر بچے کے ساتھ تعلق پیدا کر نے کے ا خوااہ کو ششیں کر ب ماں اور بچے کا مضبوط ت اور صحت مند تعلق قدم اتیسر ا کی ںیوصحت مند سوچوں اور رو مشق کرب 1گر میسر کر یں۔ اگر ماں چاہتی ہے تو رہ لیں۔ اگر اس پر عمل کر تے ہوئے ماں کو کو ئی مسئلہ در پیش آبکا تو اس پر ب ات ح ک چارٹ میں مو جو د اشیاء میں غذا کے چارٹ کا جات ا سا بھی ، تو ایسا کرنے پر اُن کی بھر پور حو صلہ ڑاُس کی خوااہش کے مطابق ردوبدل کر یں۔اگر ماں اور اُس کے گھر والوں نے چارٹ پر عمل کیا ہے،چاہے تھو افزائی کر یں۔ 2سرگر می رہ لیں۔ کر آرام اور سکون کے چارٹ کا جات اگر ضرورت ہو تو چارٹ میں یں۔اگر اس پر عمل کر تے ہوئے ماں کو کو ئی مسئلہ در پیش آبکا تو اس پر ب ات ح ک امل کر یں بکا پہلے سے چارٹ ہونے والے بچے کے ساتھ تعلق قائم کرنے میں مدد کر سکتی ہیں اُس کو ردوبدل کر یں۔ وہ سرگرمیاں جو ماں کو اپنے چارٹ میں ش میں موجود سر گر میوں سے تبدیل کر یں۔ 64 صحت مند سوچ نمٹنااور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سےدوراِن حمل کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.1سیشن :بچے کی آمد کی تیاری:1ماڈیول اتوار ہفتہ جمعہ جمعرات بدھ منگل سوموار تعداد سرگر میاں ا اور تصور میں بچے کو بچے کو لوری سناب دیکھناسوتے ہوئے روزانہ تین سے چار مر تبہ لات بچے کے ب ارے میں اچھے خیا عا سوچنا اور اُس کی اچھی صحت کی د ا کرب دن میں ایک ب ار سونے سے پہلے 3سرگر می ہیں۔اور اُنہیں بتا ری سہ ماہی میں ہوسکت ر ام کریں جو حمل کی آخ ا پڑے تو وہ ئیںماں کو ان مسائل سے متعلق معلومات کہ اگر اُن کو ان مسائل کا سانا کرب کیسے مدد حاصل کر سکتی ہیں ۔ اسک 4ب ر کے درمیا ز ن کر یںسن کس ن گھر یلو مشق کی و ضاج ر کے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوکہ بتائیںماں کو ز ن اور میں ما ں کی مدد کر یں سے کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نے ۔گھر والوںپورا کرنے کی کوشش کرے سن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔ منتخب کہ 74 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول 1گھریلو مشق ڈر ہیلتھ روز ر ماں سے کہیں کہ وہ ان لگا کر اپنے تمام خیالات اور احساسا چارٹ پرموڈ میں مو جود کپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ ت کان سوچیں جو اُس وہ جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں ی ۔کے احساسات پر ات 2گھریلو مشق رہ لیا جاسکے۔وز ب اکس پرماں سے کہیں کہ وہ ہ ر ر۔ائیبکا ہے اُس پر عمل کرے چارٹغذاکا ماں نےآپ کے ساتھ مل کر جو اکہ اس کا جات ان لگائےب ن 3 گھریلو مشق ارکھے جاری عمل پرجو اس ہفتے ائیبکا گیا ہے ماں اُس چارٹ کاآرام اور سکون ان لگائےب رہ لیا جاسکے۔اور ر روز ب اکس پر ن کہ اس کا جات دوب ارہ بتائیں اریخ اور و ڈر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔اور ہیلتھ ماں کو اگلے سیشن کی ب کپ کلنکپ 84 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا رد گر دلو گو ں سے تعلق3.1سیشن :بچے کی آمد کی تیاری:1ماڈیول :ماں کا ارد گر د لو گو ں سے تعلق3.1سیشن مقاد کے سیشن رہ لینا ،اور صحت مند سوچ کےاصولوں کی پیش رفت کا جات د گر د لو گو ں(جیسا کہ اُس کا اپنا خاندان، رشتے دار ماں کے ار اس سیشن کا مقصد ماں میں اب ی ا ہے۔،دوستوں اور اردگرد کے لوگ و غیرہ ) سے تعلق کو مضبوط ت کرنے کے لیےا ستعمال کر ب ڈ : ہیلتھ کیلنڈرجاب انک کرنے کی اہمیت اچھی ۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب رہ پچھلے سیشن کا جات پچھلے سیشن کے ام پیغا مات دو رائیں۔ اسک 2ب رہ موڈچارٹ کا جات رہ لیں اور اس سے پوچھیں کہ کیا ماں نے پچھلے ماں کے ساتھ مل کرموڈچا اندہی کی غیر صحتمند سوچکسی سے تعلق کے متعلق بچےہفتے اپنےرٹ کا جات اگر ؟کی ن اب اش دیں اور اُن کو نوٹ کر یں کو پر اُسپہلے قدم کو مکمل کرنے ؛تو ا ں رویہ اختیار اور کیاحسوسس کیا اُس نے یساچوں کی وجہ سے پو چھیں کہ ان سو۔ ماں سے ش ۔ماں کی ب ات کو ہ ڈردی اور توجہ سے سنیں۔کیا کر یں اور ماں اب ماں سے پو چھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ساتھ تبدیل کر نے کی کو شش کی۔اگر نہیں تو اس حوالے سے ب ا ت ح ک ر متبادل کی حوصلہ افزائی کریں کہ وہ اور گھر والوں دیں۔سوچوں کی تجاوتک 94 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا رد گر دلو گو ں سے تعلق3.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول اسک 3 ب ماں کا ارد گر د لو گو ں سے تعلق کے متعلق صحت مند سوچ کے تین قدم پہلا قدم ا اندہی کر ب سیکھنا ماں کا ارد گر د لو گو ں سے تعلق سے متعلق غیر صحت مند سوچ کی ن ارد گرد لوگوں سے تعلق ہے،پر کام کر یں ے ۔ماں کا ام پہلو جو کہ ماں کاتیسرے ما ں کو بتائیں کہ اب آپ ان تین قدم کے زریعےماں اور بچے کی صحت کے ارد گرد لوگوں سے تعلق کی اہمیت کو ختصراً بیان کر یں ۔ Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر کمیبچے دونوں کے سماجی سہارے میں ماں اور لوگوں سے نہ لنا جلنا کسی کو میرا خیال نہیں ہے ڈر کے متعلقہ سیکشن کو استعمال کر تے ہوئے گیا عنوان پڑھے۔Aماں سے کہیں کہ وہ تصوتک ر ہیلتھ کپ کلنکپ واضح میں دکھائی گئی عورت پر غور کر ے اور یچے دیک ا ایک قدرتی ب ات ہے لیکن اگر یہ ذہن پر سوار مسئلہ کر یں کہ او اوقات ایسا حسوسس کرب بن سکتا ہے۔ ہو جائیں تو د کر یں کہ کیسے ایسا سوچنے سے ماں لوگوں سے لنا جلنا دت کر سکتیBاب ماں کو تصوتک ر ہے اور اکیلے کا کا شکار ہو پر غور کرنے کا کہیں ، اس ب ارے میں ب ات ح ک سکتی ہے۔ کر یں کہ کیسے سوچوںCاب تصوتک ر د ام لو گو ں کے درمیان دوری کی وجہ بن کا یہ بھنور ماں اور اُس کے ارد گر د مو جو پر غور کر یں ۔اس حوالے سے ب ات ح ک سکتا ہے ۔ راد، اور دوستوں کے لیے یہ ام ہے کہ وہ ان کہیں کہ ماں میں اسے ا حساسات ٹینشن بکا پر یشانی کی صورت میں ایک قدرتی ردِ عمل ہے۔ماں ،گھر کے ا ں کے ساتھ ہ ڈردانہ طرے س سے پیش آئیں۔احساسات کو سمجھیں اور ما 05 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا رد گر دلو گو ں سے تعلق3.1سیشن :بچے کی آمد کی تیاری:1ماڈیول اندہی ن رے احساسات کی ت رو سکتا ہے۔غیر مددگار نتائج کو تبدیل کیا جاکرنے سے سوچ کے طرے س اور اس سے خ ُ ماں سے پو چھیں کہ کیا وہ بھی اپنے اردگرد لوگوں سے متعلق ایسا ہی سوچتی ہے۔ کا حصہ نہ بنیں ا بہتمحتاط ت رہیں ، گھریلو سیاس ا ۔وا ضح کر یں کہ بچے کی ہتر نشوونما کے لیے سماجی سہارے کا ہو ب ضروری ہے اور تمام گھر والوں کو اس پر کام کرب چاہیے ۔ حسوسس کر ے ۔اُسے ایسا مجبور نہ کر کرنے پر ہو سکتا ہے کہ ماں اس طر ح کے خیالات کا اظہار خاص طور پر اپنے گھر والوں کے سامنے کرنے میں ہچکچا ہ یں۔اس کی بجائے ،یچے دی گئی غیر صحت مند سوچوں،رویوں اور نتائج کی مثالیں دیں ۔ نتیجہ رویہ/احساس سوچ ر کر رمجھے تو متا ت ز ش پکن ئ سکتی ہیں، لیکنگھر والوں کی وہ میرے ہونے والے بچے کو نقصان نہیں پہنچائے ی۔ راکا ۔ رخ خ ر کو دت کرنے کی ز ن س پکن ئ اکو گھر یلو شش نہ کر ب رات ماں اور بچے پر نقصان دہ ات ا لاتعلقی۔ چاہیے ۔ایک حاملہ ماں کو گھر سے ب ا ر نہیں جاب ا بند کر دینا کلپ گھر سے ت ام سماجی تعلقات اور صحت کی دیکھ بھال کے وسائل میں کمی ا پسند نہیں اکو ئی بھی مجھ سے ب ات کر ب ااُمیدی ۔ کر ب ب ا لوگوں سے میل جو ل نہ کرب سماجی سہارے میں کمی میں دوسرے لو گو ں سے اس لیے نہیں ملتی ں ۔کیونکہ میں خواد کو حقیر حسوسس کر تی ہو خواد اعتمادی میں کمی ۔ لوگوں سے دور رنا تنہائی کا شکار دوسرا قدم ا سیکھنا غیر صحت مند سوچ کو صحت مند سوچ کے ساتھ تبدیل کر ب 15 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا رد گر دلو گو ں سے تعلق3.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول Fتصوتک ر Eتک ر تصو Dتصوتک ر ا س لو گ ایک جیسے نہیں ہوتے کرب ضافہماں اور بچے کے لیے سماجی سہارے میں ا پسندنک ڈہ لوگوں سے ب ات ح ک کر یں کہ پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑھیں۔Dتصوتک ر کا ہتر متبادل ہے ۔Aکیسے تصوتک ر Dتصوتک ر اس حوالے سے ب ات ح ک سکتی ہیں اور اُس کے تعلقات دوسرے لوگوں مند ا حساسات کو دت کرنے میں مدد کر اس طر ح کی متبادل سوچیں ماں کی دوسرے لو گو ں سے متعلق غیر صحت سے ہتر کر سکتی ہیں ۔ کی جسمانی اور ذہنی نشوونما کے لیے بہت ضروری دوران گھر کے ب اقی لو گو ں کا سہارا بچےاس ب ارے میں ب ات کر یں کہ بچے کی نشوونما کے اس ام مرحلے کے ہے۔ ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم میں کیا ہو۔ اب ما ں سے اپنی غیر صحت مند سوچیں جو کہ ارد گرد لوگوں سے تعلق کےمتعلق ہوں کے ب ارے میں ب ات کر یں جن کا ذکر ش اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں اور اُن کو کھ لیں ۔ماں (اور گھر والوں )کو ماں کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں جوکہ پہلے قدم میں بیان کی گئی ہیں ۔ یں۔رویوں اور اُن کے نتائج کی مثالیں د/اگر ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساسات 25 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا رد گر دلو گو ں سے تعلق3.1سیشن :بچے کی آمد کی تیاری:1ماڈیول نتیجہ رویہ/احساس سوچ کو بچے کی خاطر، مجھے اور میرے گھر والوں ر کو دت کرنے کی کو ز ن س پکن ئ شش کر نی ہو گھریلو ی۔ ا رات گھریلو ٹینشن کرنے کی کوشش کر ب ماں اور بچے پر خواشگو ار ا ت میں ایک محفوظ اور صحت مند ماحو ل ج ی ں لو گو میں ہو ں، دوران ِحمل دوسرے سےملنے جا سکتی ہو ں۔ پو رگھر سے ب ا ر سماجی سر گر میو ں میں بھر ا شر کت کرب سماجی سہارے کا قائم رنا اسے میں ابھی ایسا حسوسس کر رہی ہوں ، لیکن سے لوگ ہیں جو مجھے پسند کرتے ہیں اور مجھ ا چاہتے ہیں ب ات کر ب ب ات میں اسے لوگو ں سے ملنے اور اُن سے کرنے کی خواد کو شش کر وں ی کھنا جو اپنے ارد گر د لو گو ں سے تعلق قائم ر ہیں۔ ضرورت پڑنے پر کام آسکت ،تو میں س کو ایک جیسا پیدا کیا گیا ہےج خواد کو حقیر کیو ں سمجھو ں قات میں خواد اعتمادی کے ساتھ لوگوں سے ملا کروں ی رکھنا جو اپنے ارد گر د لو گو ں سے تعلق قائم ہیں۔ ضرورت پڑنے پر کام آسکت تیسرا قدم ااور رویوں صحت مند سوچوں ا اور ان پر عمل کرب کی مشق کرب 1سرگر می رے میں ما ام لکھیں جو ردات رہ لیں ۔اُن ام شخصیات کے ب ریچے دی گئی تصوتک ر کو استعمال کر تے ہو ئے اپنے سماجی سہارے کا جات ام کرتے ہیں ۔ں کو سہارا 35 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا رد گر دلو گو ں سے تعلق3.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول 2سرگر می رہ لیں اور دیکھیں کہ کیا ماں اپنی فولاد کی گو لیاں لے رہی ہے۔اگر اس پر عمل کر تے ہوئے ماں کو کو ئی مسئلہ غذا کے چارٹ کا جات در پیش آبکا تو اس پر ب ات ح ک چارٹ پر عمل کیا ہے تو ایسا کرنے پر اُن کی یل کر یں ۔اگر ماں اور اُس کے گھر والوں نےکر یں ۔اگر ماں چاہے تو چارٹ میں مو جو د اشیاء کو اُس کے مطابق تبد بھر پور حو صلہ افزائی کر یں۔ 3سرگر می رہ لیں۔ کر آرام اور سکون کے چارٹ کا جات تو چارٹ میں یں۔اگر ضرورت ہو اگر ماں کو اس پر عمل کر تے ہوئے کو ئی مسئلہ در پیش آبکا تو اس پر ب ات ح ک ردوبدل کر یں۔ راد(جیساکہ شو ر خاندان کے ا ،ساس، سسر،ماں، ب اپ ،بہن، بھائی وغیرہ) ،پڑوسی، راد(دوس کمیونٹی کے ا کونسلر،ڈاکٹر وغیرہ) 45 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا رد گر دلو گو ں سے تعلق3.1سیشن :بچے کی آمد کی تیاری:1ماڈیول اسک 4ب ر کے در ز ن کر یںسن کس میان گھریلومشق کی و ضاج ر کے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوکہ بتائیںماں کو ز ن سے کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نے میں ما ں کی مدد کر یں اور گھر والوں۔پورا کرنے کی کوشش کرے سن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔ منتخب کہ 1گھریلو مشق ڈر ہیلتھ روز ر وہ ماں سے کہیں کہ انموڈ میں مو جود کپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ لگا کر اپنے تمام خیالات اور احساسا چارٹ پر ن اکثر سوچیں جووہ ت کا جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پراور رویوں نی احساساتاُس کے جسما ۔ ب ات کریں یپر ات 2 گھریلو مشق ان ۔ائیبکا ہے اُس پر عمل کرےچارٹ غذاکا کے ساتھ مل کر جوماں نےآپ اکہ اس کا ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن رہ لیا جاسکے۔ لگائےب جات 3گھریلو مشق اکہ اسعمل کرپر اس ائیبکا ہے چارٹکاآرام اور سکون اس سیشن میں ماں نے جو ان لگائےب رہ لیا جاسکے۔ ے اور ر روز ب اکس پر ن کا جات 4گھریلو مشق وپ ائیئیں اور اس گر وپ کو ماں اور بچے کی صحت کا گر ن کا ایک گراُ میں موجود وہ عورتیں جو حاملہ ہیں بکا جن کے بچےھو ٹے ہیں اپنے علا تو اگر ممکن ہو ام دیں ۔کوشش کر قات ہو سکے۔یں ر ہفتے اس گر وپ کی ایک ملا وپ کا ب 55 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا رد گر دلو گو ں سے تعلق3.1:بچے کی آمد کی تیاری:سیشن 1ماڈیول دوب ارہ بتائیں اریخ اور و ڈر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔ماں کو اگلے سیشن کی ب اور ہیلتھ کپ کلنکپ :بچے کی آمد2ماڈیول 75 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا ورکرز ورژنکمیونٹی ہیلتھ :ماں کی صحت1.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول ماں کی صحت1.2:سیشن مقاد کے سیشن ا اور صحت رہ لینا ،ماں کے مسائل کو س مند سوچ کے اصولوں کو بچے اس سیشن کا مقصدبچے کی پیدائش کے بعد ماں اوراُس کے ہونے والے بچے کی صحت کا جات ا ہے۔ کی پیدا ئش کے بعد پہلے مہینے میں استعمال کر ب ڈ: ڈرہیلتھ کپ کلنک جاب انک پ کرنے کی اہمیت اچھی ۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب رہ پچھلےسیشن کا جات ڈر میں موجود تصاوتک ر کا استعمال کرتے ہوئے کو مرحلہ وار دو رائیں ۔کے ام نکا ت 1ماڈیول ہیلتھ کپ کلنکپ اسک 2ب رہ موڈچارٹ کا جات رہ لیں اور اس سے پو سوچ کی میں بیان کیے گئےتین پہلؤوں کے حوالے سے غیر صحتمند 1ماڈیول چھیں کہ کیا ماں نےماں کے ساتھ مل کرموڈچارٹ کا جات اندہی کی ؟ اب اش دیں اور اُن کو نوٹ کر یں کو پر اُسپہلے قدم کو مکمل کرنے ؛تو اگر ا ںن حسوسس اُس نے یسا پو چھیں کہ ان سوچوں کی وجہ سے ۔ ماں سے ش ۔ماں کی ب ات کو ہ ڈردی اور توجہ سے سنیں۔کیااختیار رویہ اور کیاکیا کر یں اور ماں اب ماں سے پو چھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ساتھ تبدیل کر نے کی کو شش کی۔اگر نہیں تو اس حوالے سے ب ا ت ح ک ر دیںکی حوصلہ افزائی کریں کہ وہ متبادل اور گھر والوں ۔سوچوں کی تجاوتک 85 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی صحت1.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول اسک 3ب ماں کی صحت سے متعلق صحت مند سوچ کے تین قدم قدم پہلا اندہی صحتمند سوچوں کی غیر ماں کی صحت سے متعلق ا ن سیکھنا کرب کر یں کہ بچے کی پیدائش کے بعد ا بہت صحتماں کا جسمانی اور ذہنی طور پر پہلے سال کے دوران ختصراً وضا ج بچے کی پیدا ئش ۔کہیں کہضروری ہے مند ہوب خیال رکھنا بہت ضروری ہے۔ ماں کی زند ی میں تبدیلی لاتی ہے اور یہ ب ات ماں کے لیے پریشانی کا س بن سکتی ہے اس لیے ماں کا اپنی صحت کا خا ص Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر کام میرے ب اس کرنے کے لیے پہلے ہی بہت سکتیاپنی صحت کا خیال نہیں رکھ ہیں ،میں ازن اپنی صحت کا خیال نہ رکھنا ،جیسا کہ متو ا خواراک نہ لینا اور آرام نہ کر ب ل تھکاوٹ اور کمزوری کی وجہ سے بچے کا خیا ارکھنے میں مشکل ہو ب ڈر کے متعلقہ سیکشن کو استعمال کر تے ہوئے، گیا عنوان پڑھے۔Aتصوتک ر ماں سے کہیں کہ وہہیلتھ کپ کلنکپ میں دکھائی گئی عورت پر غور کر ے اور یچے دیک مسئلہ بن سکتا ا ایک قدرتی ب ات ہے لیکن اگر یہ ذہن پر سوار ہو جائیں تو د ہے۔واضح کر یں کہ بچے کی پیدائش کے بعد ایسی سوچیں آب منظم ہونے کا الزام اُس کو نہ دیں ۔تصوتک ر میں دکھائی گئی عورت کےکام میں دلچسپی کی کمی بکا غیر ہ بہ ماں سے پو چھیں کہ کیا بھی بھارر وہ ایسا حسوسس کر تی ہے؟ کر یں کہ : Bتصوتک ر کیسےان مسائل نے ماں میں مایوسی اور بے بسی کا احساس پیدا کیا ہے ۔اس حوالے سے ب ات ح ک رے احسا اکہ اس کے نتیجے میں ہونےضروری یہ ہے کہ سوچ کےانداز اور اس سے خ ُ اندہی کر لی جائے ب ن والے رویوں کو تبدیل کیا جاسکے۔ سات کی ت رو کر یں ۔: C تصوتک ر اس طرح کی ذہنی کیفیت کے نتائج کے ب ارے میں ب ات ح ک 95 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا ورکرز ورژنکمیونٹی ہیلتھ :ماں کی صحت1.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول کر یں کہ اگرچہ بچہ بہت اہمیت کا حامل ہے،لیکن ماں کا اپنا خیال رکھنا بھی بہت وری ہے۔اگر ماں صحت مند نہیں ہو ی تو بچے کی ضراس حوالے سے ب ات ح ک ر ہو ی۔ صحت بھی متا ت ماں سے پو چھیں کہ کیا وہ بھی ایسا ہی سوچتی ہے۔ اگر ضروری ہو تو ،یچے دی گئی مثالوں کے مدد سے ماں کو غیر صحتمند سوچ،رو یوں اور اُن کے نتائج کے ب ارے میں بتائیں۔ نتیجہ رویہ /احساس سوچ نہیں ہے کہ میں کچھمیر ے میں اتنی طا سوچوں بکا کو ئی ڈھنگ کا کام کروں تھکان ۔ ا ا ر مان لینا اور کو شش نہ کر ب رنک ڈ مسا رھ جانے کی وجہ سے م ئل کا پریشانی ت ا پیدا ہو ب میری صحت کا ذمہ دار دوسرے لو گ بکا ہے حکوم بے بسی ۔ ا خواد کو شش کرنے کی بجائے دوسروں پر احصار ر کر ب ا ت میں ا ضافہ راب ہونے کے امکاب صحت خ ااُمیدی ۔ ہے میری صحت میرے اپنے اختیار میں نہیں ب رابی کی علامات پر توجہ نہ دینااپنی صحت کی خ ات میں صحت کے کنک ڈ مسائل کے امکاب ا ضا فہ کمی احساِس خ رم ، خواد اعتمادی میں میں ماں بننے کے لائق نہیں ہوں اپنی صحت کا خیال نہ رکھنا راب ہونے کی وجہ سے بچے کی ماں کی صحت خ ہو سکت رات مر د ہیں صحت پر بھی ت ُ رے ا ت دوسرا قدم ا سیکھناغیر صحت مند سوچ کو صحت مند سوچ کے ساتھ تبدیل کر ب 06 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی صحت1.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول Fتصوتک ر Eتصوتک ر Dتصوتک ر اپنی صحت کے لیے اگر میں روزانہ کچھ و روزمر نکالوں ی تو صحت مند رہوں ی اور اپنے ہ کے کام کرسکوں ی نکال کر روزمرہ روٹین سےاپنے لیے و اصحت مند اور آرام دہ سر گر میاں کر ب بھال اور ماں کی صحت میں ہتر ی ،بچے کی دیکھ نمٹنے کی سے ہتر طور پرزندی کے تقاضوں میں اضافہ صلاحک کر یں کہ تصوتک ر پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑھیں۔Dتصوتک ر کا ہتر متبادل ہے ۔Aکیسے تصوتک ر Dاس حوالے سے ب ات ح ک کر یں، جو کہ تصوتک ر دکھائی گئی عورت کی طرح سوچنے میں پیش آسکتی میںDمیں دکھائی گئی عورت کو تصوتک ر Aاُن ممکنہ مشکلات کے ب ارے میں ب ات ح ک ہیں۔ماں اور گھر والوں کی مدد سے،اس ب ارے میں ب ات کر یں کہ ان مشکلات پر کیسے قابو ب ابکا جاسکتا ہے۔ میں بیان کی گئی ہیں)کرنے : یہ حساب لگائیں کہ روزانہ متوازن خواراک استعمال کرنے اور آرام اور سکون کے لیے سر گر میاں (جو کہ پچھلے سیشنEتصوتک ر ا ہے۔ درکار ہوب بہت اہمیت کا حامیں تنا و کر یں کہ ماں کی صحت کے لیے نکالیا گیا یہ و مل ہے۔اس حوالے سے ب ات ح ک :Fتصوتک ر نہیں ہے کہ اگر آپ مکمل طور پر کوئی چیز حاصل نہیں کر سکت کر یں،کہ ایسا سوچنا درس ا ب الکل ھو ڑ تواس ب ارے میں ب ات ح ک آ پ کوشش کرب کہ گھر والو ں کی صحت کے لیے اُھائے گئے ھو ٹے ھو ٹے قدم(جن کے حوالے سے پر وگر ام میں ب ات کی گئیدیں۔ یہاں ی رق لا سکت ہے) بھی بہت ہیں۔ ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم میں کیا ہو۔ماں کو اُن سوچوں ذ اب اپنی صحت سے متعلق صحت مند سوچوں کےب ارے میں ب ات کر یں جو کہ یچے دی گئی ہیں بکا جن کا کر ش کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں ۔ رویوں اور اُن کے نتائج کی مثالیں دیں۔/اگر ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساسات 16 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا ورکرز ورژنکمیونٹی ہیلتھ :ماں کی صحت1.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول نتیجہ رویہ/احساس سوچ ا بھی میں کر سکتی (جتناروزانہ تھوڑا تھو ڑا کام کرب سے ہو ں )صرف بیٹھنے اور پر یشان ہوتے رہنے ہتر ہے ا اور کام پہلے تھو ڑا تھوڑا کرنے کی کو شش کر ب ا رھاب پھر اُس کو ت رہ ٹوٹنا بے عملی کا دات تو رں گں ی نہیںاگر میں اپنی صحت کا خواد خیال دوسرے کیوں کرے یبکا حکو م لیے میں جو کچھ کر ائینے کےاپنی صحت کو ہتر اسکتی ہوں اُس کے لیے بھر پور کو شش کر ب ماں اور بچے کی صحت میں ہتر ی یہ میری ذمہ داری ہے کہ میں اپنی صحت میں رابی کی ابتدائی علامات پر نظر رں گں ا ور ڈاکٹر خ ں سے ان کے لیے جلد ازجلد مدد حا صل کر و رابی کی ابتدا مات پر نظر ئی علاصحت میں خ ا رکھنا اور جلد از جلد مدد حاصل کر ب والے صحت بچے کی پیدا ئش کے بعد پیش آنے ات میں کمی کے مسائل کے امکاب میں موجود ہ حالات میں بھی ،اپنے بچوں کے لیے ہتر ین کو شش کر وں ی میں اچھی ماں ہونے کا ایک پہلو یہ بھی ہے کہ ں اپنی صحت کا خیال رں گ ماں اور بچے کی اچھی صحت تیسرا قدم ا صحت مند سوچ اور رویو ں کی مشق کر ب روزانہ جسمانی شقت کر رہی ہیں( جیساکہ ھیتی ب اڑی بکا اس ب ات کو یقینی ائیئیں کہ وہ ماں جوماں کو بتائیں کہ وہ بچے کی پیدا ئش کے بعد کی ورزشیں ضرور کریں۔ رے کا ایک چارٹ ائیئیں اور ماں کو بتائیں کہ وہ ہفتہ وہ)اُن پر زبکادہ بو جھ نہ ڈالیں ۔یہ سر گر می ر ماں کے لیے ضروری نہیں ہے۔بہت دور پیدل چلنا وغیر ار جات ان لگائے۔ ر روز ورزش کے بعد اس پر ن 26 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی صحت1.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول رہ ہدابکات سر گرمیاں جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی و ں کو دو ر ا کر لیںکمر کے ب لیٹ کر گھ آہستہ سے اور اندر کی طرف گہرے سانس لیں۔ گلپ ک اں مو ڑیں اور سیدھی کر یں اور ب ا ٔوں کو ب أوں کی اُت رے کی شکل میں گھمائیں ۔دونوں اطراف میں دات وں کو ب اری ب اری دو را کر یں اور کمر کو بستر کے گھ گنتی گنیں ۔پھر جسم ب الکل ساتھ لگا لیں اور چھ ی ڑ دیں۔ ر دفعہ شروع کرنے سے پہلےڈھیلا ھو سانس ب ا ر نکالیں۔ 2سرگرمی ہیں اور لیٹ کر یہ ورزش آپ بیٹھ کر بھی کر سکت ہیں۔بچے کی پیدا ئش کے استعمال بھی کر سکت و ہے جیسے ہونے والے پٹھو ں کو کھینچیں۔یہ اسے ہی اب روکنے کے لیے کر تے ہیں۔پٹھو ں کو آپ ن ن کس گنیں اور پھر کھینچتے جسم کو ڈھیلا ھو ڑ ہو ئے چھ ی دیں۔ب انچ دفعہ اس کی مشق کر یں۔ 3سرگر می ا دو را ہو جا پ ئے اس طر ح لیٹیں کہ آپ کا دابکاں گھن سید ان سیدھی رہے۔ب ائیں ب ان ھی اور ب ائیں ب لے رھی آے ی رکھتے ہوئے ہی ب او ٔں کی اتک کو ان جائیں۔اور پھر پوری ب ممکن ہو اُوپر جہا ں ی اُھائیں ،ایسا کر تے ہو ئے صر ف آ پ کے کی جاد وسری کمر کے پٹھے استعمال ہونے چاہیے۔اب د کے ساتھ بھی ایسا ہی کر یں۔ ان ب انگو ں کے ساتھ یہ چارمر تبہ دو ر ائیں ۔ اور دونوں ب 36 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا ورکرز ورژنکمیونٹی ہیلتھ :ماں کی صحت1.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول 2سر گر می رہ لیں ،اگر ماں کو اس کے مطابق چارٹ میں ردوبدل کر پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں ۔ماں کی خوااہش غذا کے چارٹ کا جات ا ب اش دیں۔ یں۔اگر ماں ب اقاعد ی سے چارٹ پر عمل کر تی رہی ہے تو اس کو ش 3سر گر می رہ لیں۔ کر یں ۔اگر ضرورت ہو تو چارٹ میں ردوبدل کر یں ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب اتاگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو آرام اور سکو ن کے چارٹ کا جات ۔ 4سر گر می ماں کو اپنا دودھ پلانے کی اہمیت کے متعلق بتائیں۔ اسک 4ب کر یں۔ ر کے درمیان گھر یلو مشق کی و ضاج ز ن سن کس ر کے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوکہ بتائیںماں کو ز ن اور میں ما ں کی مدد کر یں ں سے کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نےوالوگھر ۔کرنے کی کوشش کرےپورا سن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔ منتخب کہ 1 گھر یلو مشق ا کر یں۔اگلے ہفتے اس سیشن میں ائیئے گئے ورزش کے چارٹ پر عمل رہ لیا جاسکے۔ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات ن لگائےب 2 گھر یلو مشق ان۔پر عمل کرے ائیبکا ہے اُسچارٹ غذاکا کر جوماں نےآپ کے ساتھ مل رہ لیا جاسکے۔ ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات لگائےب 3 گھر یلو مشق نکالنے میںکریں چارٹ پر عمل کےاور سکون آرام ماں سے کہیں کہ ماں کی مدد کر یں۔۔گھر والو ں کی حوصلہ افزائی کر یں کہ وہ ان سر گر میو ں کے لیے و رہ لیا جاسکے۔ اکہ اس کا جات ان لگائےب وہ ہ ر روز ب اکس پر ن 46 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی صحت1.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول 4 گھر یلو مشق ڈہیلتھ روز ر ماں سے کہیں کہ وہ ان لگا کر اپنے تمام خیالات اور احساسا چارٹموڈ میں مو جود ر کپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ پر ن سوچیں جو اُس وہ ت کا جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں ی ۔کے احساسات پر ات 5گھر یلو مشق ا جاری رکھیں۔کی صحت کا گر وپ بن چکا ہو تو اُس میں ماں اور بچےاگر امل ہو ب ش دوب ارہ بتائیں اریخ اور و ڈر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔ماں کو اگلے سیشن کی ب اور ہیلتھ کپ کلنکپ 56 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن تعلقاپنے بچے کے ساتھ:ماں کا 2.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.2سیشن مقاد کے سیشن کی پیش رفت رہ لینا ،اور صحت مند سوچ کےاصولوں کو اس سیشن کا مقصد ماں میں اب ی کی پیدائش کے پہلے ماہ کے دوران ماں کا اپنے بچے کے بچے کا جات ا ہے۔ ساتھ تعلق کے لیے ا ستعمال کر ب ڈ: ڈر جاب انک ہیلتھ کپ کلنکپ کرنے کی اہمیت اچھی ۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب رہ پچھلےسیشن کا جات ت کو دو رائیں۔پچھلے سیشن کے ام نکا اسک 2ب رہ کا موڈچارٹ جات رہ لیں اور اموڈماں کے ساتھ مل کر اندہی کی سوچ سے غیر صحتمند پچھلے ہفتے اُس نے اپنی صحت کے حوالےکیاکہ سےپوچھیں سچارٹ کا جات تو ؛اگر ا ں ؟ کی ن اب اش دیں اور اُن کو نوٹ کر یں کو پر اُسپہلے قدم کو مکمل کرنے ۔ماں کیارویہ اختیار اور کیاحسوسس کیااُس نے یسا جہ سے پو چھیں کہ ان سوچوں کی وں سے ۔ ما ش کی ب ات کو ہ ڈردی اور توجہ سے سنیں۔ کر یں اواب ماں سے پو چھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ساتھ تبدیل کر نے کی کو شش کی۔اگر نہیں تو اس حوالے سے ب ا ر ماں ت ح ک ر کی حوصلہ افزائی کریں کہ وہ متبادل اور گھر والوں دیں۔سوچوں کی تجاوتک 66 صحت مند سوچ دب أو سے نمٹنا والے ذہنیدوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےبچے کے ساتھ تعلق2.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول اسک 3ب قدم تین کے سوچ مند صحت کےمتعلق تعلقکے ساتھ بچےماں کا قدم پہلا اندہی صحتمند سوچوں کی غیر ماں کا بچے کے ساتھ تعلق کے متعلق ا ن سیکھنا کرب کا کیسے ماں اور بچےختصراً بیان کر یں کہ ۔ کام کر یں ے ہتر ائینے کے متعلق کے زریعےماں کا بچے کے ساتھ تعلق کوان تین قدم ما ں کو بتائیں کہ اب آپ لیے ام ہے۔ تعلق دونو ں کی صحت کے Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر ا ہے یہ میرمیرا بچہ ابھی بہت ے لیے کسی ھو ب ڈب ات کیسے رکھ سکتا ہے،اسے تو بھی طر ح کے ج ابھی بس دودھ پلانے اور صاف رکھنے کی ضرورت ہے۔ ا ساتھ تعلق ائینے میں مشکلبچے کے ر ہوب ماں اور بچے دونوں کی صحت پر ت ُ را ات ڈر کے متعلقہ سیشن ، گیا عنوان پڑAکہیں کہ وہ تصوتک ر ماں سےکو استعمال کر تے ہوئے،2.2ہیلتھ کپ کلنکپ ھے۔میں دکھائی گئی عورت پر غور کر ے اور یچے دیک اس حوالے سے ماں اور گھر والوں سے اُن کی رائے کے متعلق پو چھیں۔ پر غور کر نے کا کہیں ۔ Bاب ماں سے تصوتک ر 76 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن تعلقاپنے بچے کے ساتھ:ماں کا 2.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول ائینے میں مشکل پیش آرہی ہے۔وجہ سے ماں کو اپنے بچے سے تعلقپو چھیں کہ تصوتک ر میں ایسی کو نسی و جو ا ت بیان کی گئی ہیں جن کی کر یں ۔پر غور کر یں ۔ بچے پر Cاب تصوتک ر رات کے حوالے سے ب ات ح ک ماں کےا حساسات کےات ڈب ات نہیں رکھتی ۔ام ب ات یہ ہے کہ ایسی کیفیت کے لیے خواد کو سوچ روار نہ ٹھہر ابکا جائےہ بہ قصوکہیں کہ او اوقات ماں اپنے بچے کے متعلق مثبت ج اکہ اس کے نتیجے میں ہونے والے رویوں کو تبدیل کیا جاسکے اندہی کر لی جائے ب ن رے احساسات کی ت رو ۔کےانداز اور اس سے خ ُ ڈر میں موجواگر ا ں تو ان کو ہیلتھ کپ کلن ک ماں سے پو چھیں کہ کیا وہ بھی اپنے بچے کے متعلق ایسا ہی سوچتی ہے۔ د متعلقہ گہ پر لکھیں ۔پ اگر ضروری ہو تو ،یچے دی گئی مثالوں کے مدد سے ماں کو غیر صحتمند سوچ،رو یوں اور اُن کے نتائج کے ب ارے میں بتائیں۔ نتیجہ رویہ /جسمانی احساس سوچ بیٹی) سے میرے گھر والے بچے کی صنف(بیٹا بکا خواش نہیں ہیں اُداسی ، بچے کا خیال نہ رکھنا رابی کے امکان ما ں اور بچہ دونو ں کی صحت میں خ ا ہے کہ مجھے یہ بچہ او اوقات مجھےحسوسس ہو ب ئے نہیں چاہیے ،اور مجھے اس سے محبت کی بجا ا ہے نفرت کا ا حساس ہو ب احساِس خ رم، کر اس احساس کے حوالے سے شرمندی حسوسس ا ا اور دوسروں کو نہ بتا ب ب ا پر یشا ت ُ رے احساسات کا حاوی ہو جا ب نی کا ب اع دونو ں بن سکتا ہے، جو کہ آپ اور آپ کے بچے کے لیے ت ُ را ہے ا لکھا ہے تو وہ اگر میری بچی کی قسمت میں بیمار ہو ب ضرور بیمار ہو ی ااُمیدی ،بچے کو حفا ظتی ٹیکے نہ لگو ا ۔ب اب قسمت سے لڑا نہیں جا سکتا نے کے ہو بچے کو نقصان دہ بیمار یو ں کے ات میں ا ضافہ امکاب کی وجہ میرے بچے کی صحت لو گو ں کی ت ُ ری نظر راب ہو ی ۔ سے خ ی نظر سے بچے کا خیال رکھنے کی بجائے اُس کو ت ُ ر ا بچانے کی زبکادہ کوشش کر ب دت تو جہ بچے کی ضروربکات کو پوراکرنے کی طر ف دینا قدم دوسرا ا کر تبدیل ساتھ کے چسو مند صحت کو سوچ مند صحت غیر سیکھنا ب 86 صحت مند سوچ دب أو سے نمٹنا والے ذہنیدوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےبچے کے ساتھ تعلق2.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول Fتصوتک ر Eتصوتک ر Dتصوتک ر ہو ں تو یہ ج میں اپنے بچے سے ب اتیں کر تی مجھے سےمیری ب اتوں کا جو اب دیتا ہے ،اس خواشی ملتی ہے ایک کا حساسات ا کے دونوں بچے اور ماں ر ا پر دوسرے ت ات ماں اور بچہ دونو ں کی اچھی صحت کے امکا ب میں ا ضافہ کر یں کہ تصوتک ر پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑھیں۔Dتصوتک ر کا ہتر متبادل ہے ۔Aکیسے تصوتک ر Dاس حوالے سے ب ات ح ک کر یں کہ کیا ماں کو بھی اپنے بچے کے ساتھ تعلق ائینے میں ت پیش آرہی ہیں۔اگر ضرورت ہو تو بچے کے ساتھ اس کی مشق یہ مشکلا اس حوالے سے ب ات ح ک کر کے دکھائیں ۔ ہو سکتی ہیں۔Eتصوتک ر اد :یہ سر گر میاں ماں کا موڈ ہتر کر نے اور بچے کی ذہنی نشو ونما کو ہتر کرنے میں مددگار ب کر نےکے لیے اور کیا قدم اُھا سکتی ہے۔ پنے بچے کے ساتھ تعلق قائمکہیں کہ سیشن میں آے چل کر آپ اس ب ارے میں ب ات کر یں ی کہ، ماں ا ہیں۔Fتصوتک ر راد بھی بچے کی پر ورش میں مثبت کر دار ادا کر سکت :نہ صرف ماں ہ بہ ب اپ اور گھر کے دوسرے ا ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم کیا ہو۔میں اب ما ں سے اپنی غیر صحت مند سوچوں کے ب ارے میں ب ات کر یں جن کا ذکر ش ماں (اور گھر والوں )کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں اور اُن کو کھ لیں ۔ ماں کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں جوکہ پہلے قدم میں بیان کی گئی ہیں ۔ رویوں اور اُن کے نتائج کی مثالیں دیں۔/تاگر ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساسا 96 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن تعلقاپنے بچے کے ساتھ:ماں کا 2.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول نتیجہ رویہ/احساس سوچ ڈا نے مجھے بیٹی جیسی نعمت یہ پرانی ب اتیں ہیں۔ج دی ہے۔یہ ہ ارے گھر کے لیے ر حمت کا س بنے ی۔ ۔جو کہ گھر اور معاشرے میں اپنا حصہ ڈالے ی بچی کی اچھی دیکھ بھال کرنے کے لئے گرمجوشی کے لیے ذہنی صحت اور سکون بچیماں کی اچھی ہتر ین نگہداس ڈب ات شروع سے ہی ضروری نہیں کہ مثبت ج ں۔موجود ہوں میں انھیں پیدا بھی کر سکتی ہو ڈب ات پیدا کر نے کی بچے کے لیے مثبت ج ا طرف ھو ٹے ھو ٹے قدم اُھاب مثبت بچے کی پیدا ئش کے بعد اس کے ساتھ ات میں ا ضافہتعلق قائم کرنے کے امکاب ظتی ٹیکے یہ میرے بچے کی خواش نصیبی ہے کہ حفا ہے۔میسر ہیں اور اسے بیماریوں سے بچابکا جا سکتا ایک جان لیوا بیماری سے بچاو ٔ لگوأوں ی۔ بیٹی کو حفاظتی ٹیکے/میں اپنے بیٹے ں گ ں تو اس اگر میں اپنے بچے کا اچھے سے خیال ر کی صحت اچھی ہو ی۔ کو دوں ی۔یہ ی توجہ اپنے بچےمیں اپنی سار ۔نظر بد سے بچانے کا ہتر ین طریقہ ہے بچے کی ضروربکات پر پوری توجہ تیسرا قدم ا صحت مند سوچ اور رویو ں کی مشق کر ب 1 سرگرمی رے کاہفتہکے ساتھ تعلق مظبوط ت کرنے کے لیے یہ سرگر میاں ضرور کرے ۔بچے اپنے ماں کو بتائیں کہ وہ ایک چارٹ ائیئیں اور ماں کو بتائیں کہ وہ ر وار جات ان لگائے۔ بھی کیا جا سکتا ہے۔ان سر گر میوں کو آرام اور سکو ن کے لیے طے کی گئی سرگرمیوں کے ساتھ ملا کرروز ورزش کے بعد اس پر ن 07 صحت مند سوچ دب أو سے نمٹنا والے ذہنیدوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےبچے کے ساتھ تعلق2.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول رہ ہدابکات سر گرمیاں جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی ا آہستہ سے بچے کا مساج کر ب ا سناتے دن میں دت از دت ایک مر تبہ کو ئی گاب ہو ئے ہوئے بکابچے سے پیار بھرے الفاظ کہتے جا سکتا (بکا کو ئی بھی اور سر گر می کا انتخاب کیا ہے) 2سرگرمی ا ا سناب ا بکا گاب بچے سے ب اتیں کر ب دودھ روزانہ تین سے چار مرتبہ مثلا ًبچے کو گر می جو آپ کر سرپلانے کے بعد(بکا کو ئی اور ا چا ہیں )،غور سے بچے کی آوازوں اور حر ب کر نے کی اُن کی نقل کتوں پر توجہ دیں اور کوشش کر یں 3سرگر می وزانہ دودھ پلانے کے بعد بچے کے ساتھ ر ور سرگر می تین سے چار مر تبہ کھیلنا(بکا کو ئی ا ا چاہیں)۔مثال کے طور پر گھر سے جو آپ کر ب ا جن سے آ وہ واز آتی ہو والی چیزیں بچے کو دکھاب ت ر نگی ہوں۔اُنھیں بچے کے ر دک بکا جو رن اکہ بچہ اُس کو پکڑ سکے کر یں ب 2 سر گر می رہ لیں ،اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں ۔ماں کی خوااہش کے بق چارٹ میں ردوبدل کر مطا غذا کے چارٹ کا جات ا ب اش دیں۔ یں۔اگر ماں ب اقاعد ی سے چارٹ پر عمل کر تی رہی ہے تو اس کو ش 17 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن تعلقاپنے بچے کے ساتھ:ماں کا 2.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول 3 سر گر می رہ لیں۔ ۔اگر ضرورت ہو تو چارٹ میں اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں آرام اور سکو ن کے چارٹ کا جات کر یں۔ لردوبد 4سر گر می بچے کو ماں کا دودھ پلانے کی اہمیت کے متعلق ماں کو بتائیں۔ اسک 4ب ر کے درمیا ز ن کر یںسن کس ن گھر یلو مشق کی و ضاج ر کے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوکہ بتائیںماں کو ز ن منتخب میں ما ں کی مدد کر یں اور کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نےوالوں سےگھر ۔پورا کرنے کی کوشش کرے سن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔ کہ 1 گھر یلو مشق ان لگاماں سے کہیں کہ کے چارٹ پر عمل کر یں۔ماں بچے کے تعلق اگلے ہفتے اس سیشن میں ائیئے گئے رہ لیا جاسکے۔ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات ئےب 2گھر یلو مشق ان لگا۔پر عمل کرے ائیبکا ہے اُسچارٹ غذاکا ماں نےآپ کے ساتھ مل کر جو رہ لیا جاسکے۔ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات ئےب 3گھر یلو مشق نکالنے۔گھر والو ں کی حوکریں چارٹ پر عمل کےآرام اور سکون ماں سے کہیں کہ وہ ہ میں ماں کی مدد کر یں۔صلہ افزائی کر یں کہ وہ ان سر گر میو ں کے لیے و رہ لیا جاسکے۔ اکہ اس کا جات ان لگائےب ر روز ب اکس پر ن 4گھر یلو مشق ڈر ہیلتھ روز ر ماں سے کہیں کہ وہ ان لگا کر اپنے تمام چارٹ پرموڈ میں مو جود کپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ خیالات اور احساسا ن سوچیں جو اُس کے وہ ت کا جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں ی ۔احساسات پر ات 27 صحت مند سوچ دب أو سے نمٹنا والے ذہنیدوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےبچے کے ساتھ تعلق2.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول 5گھریلو مشق ا جاری اگر ماں اور بچے کی صحت کا گر وپ بن چکا ہو تو اُس میں امل ہو ب رکھیں۔ش دوب ا رہ بتائیں ا ریخ اور و ڈ ر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔ماں کو اگلے سیشن کی ب اور ہیلتھ کپ کلنکپ 37 صحت مند سوچ ٔو سے نمٹنا ذہنی دب ادوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےاردگرد لوگوں کے ساتھ تعلق3.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول :ماں کا اپنے ارد گر د لوگوں کے ساتھ تعلق3.2سیشن مقاد کے سیشن رہ لینا ، کی پیش رفت کا جات ور اس کے ارد گر د لوگو ں کے ساتھ تعلق کے لیےکو ماں ااور صحت مند سوچ کے اصولوں اس سیشن کا مقصد ماں میں اب ی احباب اور معاشرہ وغیرہ)۔ ا ہے(جیساکہ گھر والے،رشتہ دار،دوس ا ستعمال کر ب ڈ: ڈرجاب انک ہیلتھ کپ کلنکپ کرنے کی اہمیت اچھی ۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب رہ پچھلےسیشن کا جات ائیں ۔پچھلے سیشن کے ام نکات کو دو ر اسک 2ب رہ کا موڈچارٹ جات رہ لیں اور اموڈماں کے ساتھ مل کر اندہی کی سوچ کے متعلق غیر صحتمند پچھلے ہفتے اُس نے اپنے بچے سے تعلقکیاکہ سےپوچھیں سچارٹ کا جات اگر ؟ کی ن اب اش دیں اور اُن کو نوٹ کر یں کو پر اُسپہلے قدم کو مکمل کرنے ؛تو ا ں ۔ ش ت کو ہ ڈردی اور توجہ سے سنیں۔۔ماں کی ب اکیارویہ اختیار اور کیاحسوسس کیااُس نے یسا پو چھیں کہ ان سوچوں کی وجہ سے سے ماں کر یں اوراب ماں سے پو چھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ساتھ تبدیل کر نے کی کو شش کی۔اگر نہیں تو اس حوالے سے ب ا ماں ت ح ک ر دیںکی حوصلہ افزائی کریں کہ وہ متبادل اور گھر والوں ۔سوچوں کی تجاوتک 47 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےاردگرد لوگوں کے ساتھ تعلق3.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول اسک 3ب ماں کا ارد گرد لو گو ں سے تعلق کےمتعلق صحت مند سوچ کے تین قدم قدم پہلا اندہی صحتمند سوچوں کی غیر متعلق ماں کا ارد گر د لوگو ں کے ساتھ تعلق کے ا ن کرب جی سہارے اور اُس کے ارد گرد لو گوں کے ساتھ تعلقات کی اہمیت کے ب ارے میں بتائیں۔بچے کے لیے ماں کے سما Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر تو یہ اگر زبکادہ لو گ میرے بچے سے ملیں ے اُس کے لیے نقصان دہ ہو سکتا ہے ماں اور بچے دونوں کے سماجی سہارے اور رطور پر تنہائی کا شکاماں اور بچہ سماجی تعلقات میں کمی ڈر کے متعلقہ سیکشن کو استعمال کر تے ہوئے، گیا عنوان پڑھے۔Aماں سے کہیں کہ وہ تصوتک ر ہیلتھ کپ کلنکپ میں دکھائی گئی عورت پر غور کر ے اور یچے دیک واضح کر یں کہ بچے کی پیدائش کے بعد ایسی ا ایک قدرتی ب ات ہے لیکن اگر یہ ذہن پر سوار ہو جائیں تو د مسئلہ بن سکتا ہے۔ سوچیں آب ۔ اور پو چھیں کہ ایسی سوچیں کیسے عورت کواُس کے اردگر د لوگوں سے دور کر سکتی ہیںپر غور کرنے کا کہیں Bاب ماں کو تصوتک ر کر یں کہ سماجی تعلقات میں کمی کیسے ماں اور بچے دپر غور کرنے کا کہیں اوراس حوCاب ماں کو تصوتک ر ونوں کے لیے نقصان دہ ہیں ۔الے سے ب ات ح ک ہیں۔ماں،گھر والوں ا ور دوستوں کے لیے ان کہیں کہ پریشانی اور مسائل کے رِد عمل میں بہت سی ماو ٔں میں دوسروں سے نہ ملنے کے احساسات پیدا ہو سکت ہے۔ احساسات کو سمجھنا ام اکہ اس کے نتیجے میں ہونے والے رویوں کو اندہی کر لی جائے ب ن رے احساسات کی ت رو تبدیل کیا جاسکے۔ضروری یہ ہے کہ سوچ کےانداز اور اس سے خ ُ 57 صحت مند سوچ ٔو سے نمٹنا ذہنی دب ادوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےاردگرد لوگوں کے ساتھ تعلق3.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول ماں سے پو چھیں کہ کیا وہ بھی اپنے ارد گر د لو گو ں کے متعلق ایسا ہی سوچتی ہے۔ کا حصہ ا بہتمحتاط ت رہیں !گھر یلو سیاس ضروری ہے اور تمام گھر والوں کو اس میں مدد نہ بنیں ۔وا ضح کر یں کہ بچے کی ہتر نشوونما کے لیے سماجی سہارے کا ہو ب کرنی چاہیے۔ نتیجہ رویہ /احساس سوچ ن کر مجھے اپنے مسائل دوسروں کے سامنے بیا اور شرم حسوسس ہو تی ہے۔ تے ہو ئے گھ ر اہ ۔خواداعتمادی میں کمی ا دوسروں کو اپنے مسائل نہ بتاب رھنا ،جو کہ ماں اور بچے دونو ں کے پریشانی کا ت لیے نقصان دہ ہے۔ ہیے یہ ب اپ بچے کی دیکھ بھال صرف مجھے کر نی چا کا کام نہیں ہے۔ ب اپ کو بچے کا خیال نہ رکھنے دینا یٹھتا بچہ اپنی پر ورش میں ب اپ کی شرکت،ں گ تعلق کو ب اپ کے ساتھہے جوکہ اُس کا اپنے ا ہے۔ کمزور ائیب ان اس دنیا میں اکیلا آبکا ہے اور اُسے اپنے ان مسائل خواد حل کرنے چایک ااُمیدی ۔ ب ا دوسروں کو اپنے مسائل نہ بتاب لیے پریشانی میں اضافہ، جو ماں اور بچہ دونوں کے نقصان دہ ہے مجھے نکہ وہ مجھے لوگوں سے لنا اچھا نہیں لگتا کیو سمجھتے نہیں لا تعلقی۔ ر الوگوں سے ملنے بکا ب ات کرنے سے گرتک کرب ا اور اُن کے آہستہ آہستہ لوگوں سے دور ہو جا ب ا سہارے میں کمی ہوب قدم دوسرا ا کر تبدیل ساتھ کے سوچ مند صحت کو سوچ مند صحت غیر سیکھنا ب 67 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےاردگرد لوگوں کے ساتھ تعلق3.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول Fتصوتک ر Eتصوتک ر Dتصوتک ر ان کو صحتمند اور مددگار لو گو ں کی موجودی ان الیل رکھتی ہےخوا سہارا بکا میرے بچے کی دیکھ بھال میں دوسروں کا ہےے کاموں کےبوجھ کو دت کرسکتامدد میر بھال اور ماں کی صحت میں ہتر ی ، بچے کی دیکھ کی ی کے تقاضوں سے ہتر طور پر نمٹنےزند میں اضافہ صلاحک کی بجائے یچے دی گئی غیر ہوسکتا ہے کہ ماں اس طرح کے ا حساسات خاص طور پر اپنے گھر والوں کے سامنے نہ بتائے۔ماں کو ایسا کرنے پر مجبور نہ کریں اس کر یں ۔ صحتمند سوچ ،رویوں اور اُس کے نتائج کی مثالو ں کے حوالے سے ماں سے ب ات ح ک کر یں کہ تصوتک ر پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑھیں۔Dتصوتک ر کا ہتر متبادل ہے ۔Aکیسے تصوتک ر Dاس حوالے سے ب ات ح ک ہو سکتی ہیں، اور اُس کے تعلقات دوسر اد لوگوں سے ہتر کر سکتی ہیں۔ ےاس طرح کی صحتمند سوچیں ماں کے ارد گرد لو گو ں سے مدد لینے میں مددگار ب ا راد خاص طور پرب اپ کو بچے کی نشوونما کے اس مرحلے میں زبکادہ مددگار ہو ب کر یں کیسے گھر کے دوسرے ا چاہیے۔بچے کی ذہنی اور اس حوالے سے ب ات ح ک جسمانی نشوونما کے لیے ب اپ کا سہارا بہت ضروری ہے۔ میں آ سکتی ہیں ۔ کے حوالے سے ب ات کر یں جو کہ اُس کو ارد گر د لو گو ں سے تعلقات کے ب ارے اب ماں (گھر والوں )سے صحتمند سوچوں ماں کو اس کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں۔ اگر ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو مندرجہ ذیل مثالیں دے کر جھا جئیں۔ 77 صحت مند سوچ ٔو سے نمٹنا ذہنی دب ادوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےاردگرد لوگوں کے ساتھ تعلق3.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول نتیجہ رویہ/احساس سوچ د لو گو ں کے میں اپنے ا حساسات کچھ قاب ِ اعتما ساتھ شیئر کر وں ی کرنے کی اپنے مسائل لو گو ں کے ساتھ شیئر ا کو شش کر ب کر زندی کے مسائل دوسروں کے ساتھ شیئر ا نے سے پریشانی میں کمی ہوب لیے ب اپ کی شمولیت بچے کی ذہنی نشوونما کے فاد ہ مند ہے ابچے کی دیکھ بھال جیساکہ بچے کو ا، ُُ اب ہلانب ا وغیرہ، کرنے پر ب اپ کی حوصلہ افزائی کرب ہو کیونکہ یہ بچے کی نشوونما میں مددگا اد ر ب سکتا ہے مددگار ب اپ کی شمولیت بچے کی نشوونما میں ہو سکتی ہے اد ب او اوقات ،دوسروں کی مدد سے مسائل سے ا ہے نمٹنا آسان ہو جاب ردگرد کے لو اپنے مسائل سے نمٹنے کے لیے ا ا گو ں سے مدد لینے کی کو شش کر ب مسائل سے ہتر طور پر نمٹنا راد ،بکا کسی قاب ِ اگر میں گھر کے کسی ایک بکا دو ا کے ساتھ ب ات کروں تو ہوسکتا ہے اعتماد دوس کہ میں اچھا حسوسس کر وں پور کو شش قاب ِ اعتماد لو گو ں سے ملنے کی بھر ا کر ب ا تنہائی کا دور ہو جاب قدم تیسرا ا صحت مند سوچ اور رویو ں کی مشق کر ب 1سرگرمی رام کر رہے ہیں راد جو مدد بکا سہارا رہ لیں ۔گھر والوں اور کمیونٹی کے ا اب اش دیں ۔ اس تصوتک ر کی مدد سے ماں کے سماجی سہارے کا دوب ارہ سے جات اُن کو ش 87 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےاردگرد لوگوں کے ساتھ تعلق3.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول 2سرگر می رہ لیں ۔اگر اس پر عمل کر یں اگر ضرغذا کے چارٹ کا جات ورت ہو تو چارٹ میں ردوبدل کریں کر تے ہوئے ماں کو کو ئی مسئلہ در پیش آبکا تو اس پر ب ات ح ک ۔اگر ماں اور اُس کے گھر والوں نے چارٹ پر عمل کیا ہے تو ایسا کرنے پر اُن کی حو صلہ افزائی کر یں۔ 3سرگر می رہ لیں۔ کر اگر اس پر آرام اور سکون کے چارٹ کا جات اگرضرورت ہو تو چارٹ میں یں۔عمل کر تے ہوئے ماں کو کو ئی مسئلہ در پیش آبکا تو اس پر ب ات ح ک ردوبدل کر یں۔ دن میں دت از دت ایک بکا ایک سے زبکادہ مرتبہ بچے کے ساتھ کھیلنا ۔ 4سر گر می رہ لیں۔دن میں دت از دت ایک مر امل کر یں۔ماں بچے کے تعلق کے چارٹ کا جات تبہ ب اپ کو ان سر گر میوں میں ش راد(جیساکہ شو ر ،سا س، خاندان کے ا سسر،ماں، ب اپ ،بہن، بھائی وغیرہ) ،پڑوسی راد(دوس ، کمیونٹی کے ا کونسلر،ڈاکٹر وغیرہ) 97 صحت مند سوچ ٔو سے نمٹنا ذہنی دب ادوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےاردگرد لوگوں کے ساتھ تعلق3.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول 5سر گر می اگر آپ کے ب اس کو ئی معلومات موجود ہیں تو،بچے کو ماں کا دودھ پلانے کی اہمیت کے متعلق ماں کو بتائیں۔ اسک 4ب ر کے درمیا ز ن کر یںسن کس ن گھر یلو مشق کی و ضاج ر کے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوکہ بتائیںماں کو ز ن میں ما ں کی مدد کر یں اور منتخب کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نے والوں سےگھر ۔پورا کرنے کی کوشش کرے سن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔ کہ 1 گھر یلو مشق ڈر ہیلتھ روز ر ماں سے کہیں کہ وہ انموڈ مو جود میںکپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ لگا کر اپنے تمام خیالات اور احساسا چارٹ پر ن سوچیں جو اُس کے وہ ت کا جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں ی ۔احساسات پر ات 2گھر یلو مشق ان لگا۔اُس پر عمل کرے ائیبکا ہےچارٹ غذاکا مل کر جوساتھ ماں نےآپ کے رہ لیا جاسکے۔ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات ئےب 3گھر یلو مشق نکالنے میں ماعمل کریں چارٹ پر کےآرام اور سکون ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر کی مدد کر یں۔ں ۔گھر والو ں کی حوصلہ افزائی کر یں کہ وہ ان سر گر میو ں کے لیے و رہ لیا جاسکے۔ اکہ اس کا جات ان لگائےب روز ب اکس پر ن 4گھر یلو مشق رہ لیا جاسکے۔ ماں سے کہیں کہ وہ کے چارٹ پر عمل کر یں۔ماں بچے کے تعلق اگلے ہفتے اس سیشن میں ائیئے گئے اکہ اس کا جات ان لگائےب ہ ر روز ب اکس پر ن 08 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےاردگرد لوگوں کے ساتھ تعلق3.2سیشن :بچے کی آمد:2ماڈیول 5مشقگھر یلو ا جاری رکھیں۔کا گر وپ بن چکا ہو تو اُس میں کی صحت اگر ماں اور بچے امل ہو ب ش دوب ا رہ بتائیں ا ریخ اور و ڈ ر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔ماں کو اگلے سیشن کی ب اور ہیلتھ کپ کلنکپ شیرخوااری کی ابتدائی عمر 3:ماڈیول 28 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن کی اپنی صحت:ماں 1.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول اپنی صحت :ماں کی1.3سیشن سیشن کے مقاد رہ لینا ،ماں کے مسائل کو توجہ سے اس سیشن کا مقصدبچے کی پیدائش کے بعدابتدائی مہینوں (دو سے چار ماہ )میں ماں اوراُس کے ہونے والے بچے کی صحت کا جات ا اور صحت مند سوچ کے طریقوں کو بچے کی پیدا ئش کے بعد ابتدائی مہینوں میں ماں کی صحت ا ہے۔کوس ہتر ائینے کے لیے استعمال کر ب ڈر ڈ:ہیلتھ کپ کلنکپ جاب انک کرنے کی اہمیت کو بکاد رکھیں۔ اچھی طرح سے ب ات ح ک اسک 1ب رہ پچھلےسیشن کا جات ڈر میں موجود تصاوتک ر کا استعمال کرتے ہوئے .کو مرحلہ وار دو رائیں کے ام نکا ت 2ماڈیول ہیلتھ کپ کلنکپ اسک 2ب رہموڈچارٹ کا جات رہ لیں .ماں کے ساتھ مل کرموڈچارٹ کا جات اندہی کی ؟ 2ماڈیولسے پوچھیں کہ کیا ماں نےماں پو چھیں کہ ان سوچوں کی وجہ ں سے ما میں بیان کیے گئےتین پہلؤوں کے حوالے سے غیر صحتمند سوچ کی ن ب ات کو ہ ڈردی اور توجہ سے سنیں۔ ۔ماں کیکیارویہ اختیار اور کیاحسوسس کیااُس نے یسا سے کر یں اور ماں اور گھر والوںاگر نہیں تو اس حوا پوچھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ساتھ بدلنے کی کوشش کی ۔ کی لے سے ب ات ح ک ر دیںحوصلہ افزائی کریں کہ وہ متبادل ۔سوچوں کی تجاوتک 38 صحت مند سوچ دب أو سے نمٹناذہنیدوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی اپنی صحت1.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول اسک 3ب سوچ کے تین قدم ماں کی صحت سے متعلق صحت مند قدم پہلا ا کی صحت سے متعلقماں اندہی کرب غیر صحتمند سوچوں کی ن ا بہت ضروری ہے۔ کر یں کہ بچے کی پیدائش کے بعدپہلے سال کے دوران ماں کا جسمانی اور ذہنی طور پر صحت مند ہوب ماں کو بتائیں کہ بچے کی ختصراً وضا ج ماں کی زند ی میں ماں کے لیےپیدا ئش کا و رھ جاتی ہیں اس لیے یہ و ا ہےاُس پر بچے کی زمہ داربکاں ت ذہنی دب اؤ کا س بن سکتا ہے ،اس دوران تبدیلی لا ب ماں کا اپنی صحت کا خا ص خیال رکھنا بہت ضروری ہے۔ Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر کھنے کے لیے خیال رمیرے ب اس اپنی صحت کا نہیں ہے و تو اگر میں اپنی صحت کا زبکادہ خیال رں گں ی زبکادہ اپنی صحت سےلوگ کہیں ے کہ مجھے بچے کی فکر ہے ر ہو اقعی بیمااپنی صحت کا خیال نہ رکھنے سے میں و جأوں ی ڈر کے متعلقہ سیکشن کو استعمال کر تے Aماں کو تصوتک ر ہوئےہیلتھ کپ کلنکپ عنوان کوپڑھیں جو ماں کی گئےمیں دکھائی گئی عورت پر غور کر نے کا کہیں اور یچے دیک ا ایک قدرتی ب ات ہے لیکن اگر یہ ذہن پر سوار ہو جائیں تو مسئلہ میں ایسی سوچیں آب بن سکتا ہے۔سوچوں کی عکاسی کر ے۔واضح کر یں کہ ایسی حال ی،غیر منظم)کی وجہ سے اُس کو الزام نہ دیں ،ہ بہ یہ پو چھیں کہ کیا اوتصوتک ر میں دکھائی گئی (ُسسی اوقات ماں ایسا حسوسس کر تی ہے؟ عورت کی ایسی حال 48 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن کی اپنی صحت:ماں 1.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول کر یں کہ ماں کیسے اس طر ح کے احساسات کی وجہ سے شر مندی حسوسس کر تی ہے۔ اور اپنی صحتBاب ماں کو تصوتک ر نہ رکھنے کی کا خیال دکھائیں اور وضا ج اندہی کر لی جا ن رے احساسات کی ت رو رابی پیدا ہو تی ہے۔ضروری یہ ہے کہ سوچ کے طرے س اور اس سے خ ُ اکہ رویو ں وجہ سے اُس کی صحت میں خ ئے ب اور اُس کے نتائج کو تبدیل کیا جاسکے۔ کر یں ۔اور ماں کو بتائیں کہ اگر وہ اپنیدکھائیں اور Cاب ماں کو تصوتک ر صحت کا خیال نہیں رکھے اس طرح کی ذہنی کیفیت کے نتائج کے حوالے سے ب ات ح ک کر یں کہ بچہ بہت اہمیت کا حامل ہےلیکن ماں کا اپنا خیال رکھنا بھی بہت ضروری ہے۔اگر ماں صحتی تو وہ واقعی بیمار ہو جائے ی۔اس حوالے سے ب ات ح ک ر ہو ی۔ ڈر میں موجود متعلقہ گہ پر ماں سے پو چھیں کہ کیا وہ بھی ایسا ہی سوچتی ہے ماں کی ان سومند نہیں ہو ی تو بچے کی صحت بھی متا ت چوں کو ہیلتھ کپ کلنکپ ے میں بتائیں۔رلکھیں۔ اگر ضروری ہو تو یچے دی گئی مثالوں کے مدد سے ماں کو غیر صحتمند سوچ،رو یوں اور اُن کے نتائج کے ب ا نتائج رِدعمل/جسمانی احساسات سوچ سوچ میں اتنی تھکی ہوئی ہوں کہ نہ ٹھیک سے ہوں سکتی ہوں اور نہ کوئی ڈھنگ کا کام کر سکتی ا رنک ڈ مسا تھکاوٹ ۔ا ر مان لینا اور کو شش نہ کر ب رھ جانے کی وجہ سے م ئل پریشانی ت ا کا پیدا ہو ب بستر پر بھی میں بہت پر یشان ہو ں اور مجھے سکون نہیں ملتا اور بے چینی گھ ر اہ ا آرام کرنے اور سونے میں مشکل پیش آب کنک ڈ پر یشانی آپ اور آپ کے بچے کی ر کر سکتی ہے۔ صحت کو متات سو میں اتنی پریشان ہو ں کہ ٹھیک طرح سے بھی نہیں سکوں ی اور بے چینی گھ ر اہ ن کن سوچیں سوچنابستر پر کر وٹیں بدلنا اور پریشا بہت زبکادہ پر یشانی اور ذہنی دب أو جسم میں بن سکتا ہے دردوں کا ب اع میں یقیناً بیمار ہو ں اور میں اس حوالے سے کچھ میرے جسم میں درد ہے ۔ نہیں کر سکتی رے میں گھِر کر ذہنی دب أو اور بے بسی کے دات ا یقیناًجسمانی مسائل کا شکار ہو جاب قدم دوسرا ا غیر صحت مند سوچ کو صحت مند سوچ کے ساتھ تبدیل کر ب 58 صحت مند سوچ دب أو سے نمٹناذہنیدوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی اپنی صحت1.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول کر یں۔Aکیسے تصوتک رDتصوتک ر ھیں۔میں دکھائی گئی عورت پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑDتصوتک ر تک ر تصو سے مختلف ہے اس حوالے سے ب ات ح ک میں دکھائی گئی ماں کی طر ح سوچنے میں کیا مشکل پیش آرہی ہےاس ب ارے میں ماں سے ب ات کر یں۔Dمیں دکھائی گئی ماں کو تصوتک ر A کر یں کہ ان مشکلات پر کیسے قابو ب اEتصوتک ر کہ روزانہ متوازن خواراک استعمال کرنے اور آرام بکا جا سکتا ہے۔یہ حساب لگائیں:ماں اور گھر والوں سے ب ات ح ک ا ہے۔ درکار ہوب اور سکون کے لیے سر گر میاں (جو کہ پچھلے سیشن میں بیان کی گئی ہیں)کرنے میں تنا و کریں ،یہ سوچنا کہ Fتصوتک ر کہ گھر والو ں کی صحت کی طرف نہیں ہے۔یہاٹھیک‘‘س کچھ ہو جائے بکا کچھ بھی نہ ہو ’’:اس حوالے سے ب ات ح ک ں ی ہیں۔ رق لا سکت اُھائے گئے ھو ٹے ھو ٹے قدم(جن کے حوالے سے پر وگر ام میں ب ات کی گئی ہے) بھی ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم میں کیا ہو۔ماں کو اُن سوچوں کے دل سوچیں سوچنے کا کہیں متبااب ما ں سےغیر صحت مند سوچوں کےب ارے میں ب ات کر یں جن کا ذکر ش رویوں اور اُن کے نتائج کی مثالیں دیں۔/۔اگر ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساسات Fتصوتک ر Eتصوتک ر Dتصوتک ر ا پنی اگر میں روزمر ہ روٹین میں سےکچھ و بچے کی دیکھصحت کے لیے نکالوں ی تو میں اپنے ں ی بھال کرنے کے لیےصحت مند رہو نکا ل کر میں روزمرہ روٹین سےاپنے لیے و کر صحت مند اور آرام دہ بکاپرسکون سر گر میاں سکتی ہوں مسائل بچے کی دیکھ بھال میں پیش آنے والے ر پر اور زندی کے دوسرے تقاضوں سے ہتر طو نمٹنا 68 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن کی اپنی صحت:ماں 1.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول نتائج رویے/احساسات سوچیں مجھے دت اگر میں اپنی صحت کا خیال رں گں ی تو تھکا وٹ ہو ی۔ اُمید ا ائینے کی اپنی صحت کو ہتر کو شش کر ب اجیساکہ صحت مند خواراک کا استعمال کر ب رہ ٹو ٹنے سے صحت میں ا بے عملی کا دات ہتر ی آب ذہنی دب أو میں کمی یاللہ نے چاا تو میری پریشانیا ں دت ہو جائیں ا آرام کر نے کی کو شش کرب میں آرام اور سکو ن سےماں اور بچے کی صحت ہےہتر ی آتی ذہنی دب أو میں کمی میں سوئے بغیر بھی آرام کر سکتی ہوں میاں خواد سے بکا بچے کے ساتھ آرام دہ سر گر ا کر ب رہ ٹو ٹنا پریشانی اور نیند نہ آنے کا دات میری دردیں ،میری پریشانی اور میرے آرام نہ کرنے کی وجہ سے ہیں انک ڈ پر یشانی کی وجہمیں بیمار نہیں ہو ں۔یہ ش سے ہے۔آرام اور سکو ن میری دردوں کو دت کرنے کے لیے کافی ہو گا ماں اور بچے کی اچھی ہتر صحت تیسرا قدم ا صحت مند سوچ اور رویو ں کی مشق کر ب 1سرگر می نیند کو کیسے ہتر ائیبکا جاسکتاہے 78 صحت مند سوچ دب أو سے نمٹناذہنیدوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی اپنی صحت1.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول ا ہے۔لیکن ماں کو ا ہو تو عموماً پوری نیند لینا مشکل ہو ب گئے نیند کو ہتر ائینے کے اصول اپنی نیند کو ہتر ائینے کی کوششج بچہ ھو ب کر نی چاہیے۔یچے دیک ان لگائیں۔ کا ن پڑھیں اور ان میں جس پر ماں عمل کر رہی ہے ان کے آے درس اگر جواب ا ں میں ہے تو نیند کو ہتر ائینے کے اصول ’’ ان لگائیں‘‘ درس کا ن پر سوئیں ر روز ایک مقررہ و پر اُٹھیں ،ممکن ہو تواگر صبح روزانہ ایک ہی و نہ سوئیں دن کے دوران زبکادہ دتک ر ی نہ پئیں سونے سے چھ گھنٹے پہلے چائے ،کافی بکا کو ئی بھی شرد ر نہ ہوکو شش کر یں کے سونے کی گہ مثلا ً گدا،تکیہ وغیرہ آرام دہ ہو اور کمرے میں زبکادہ روشنی بکا شو روزانہ ورزش کر یں اور آرام کر یں اب ماں کو بتائیں کہ وہ روزانہ نیند کے چارٹ کو ت ُ ر کرے۔ رہ جات 1 2 3 4 5 6 7 کل رات میری سوچوں نے میری نیند میں خلل ڈالا بدلنے کی میں نے اپنی غیر صحت مند سوچوں کو صحت مند سوچوں کے ساتھ کوشش کی نے اچھی نیند کے اصولوں پر عمل کر نے کی میں کو شش کی 2سر گر می رہ لیں ،اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں ۔ماں کی خوااہش کے مطا بق چارٹ میں ردوبدل کر غذا کے چارٹ کا جات ا ب اش دیں۔یں۔اگر ماں اور گھر والے ب اقاعد ی سے چارٹ پر عمل کر تے رہے ہیں تو اُن کو ش 88 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن کی اپنی صحت:ماں 1.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول 3سر گر می رہ لیں۔ اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں ۔اگر ضر ورت ہو تو ماں کی آرام اور سکو ن کے چارٹ کا جات خوااہش کے مطابق چارٹ میں ردوبدل کر یں۔ 4سر گر می کر یں۔ساتھ کےبچے ک ا ماں تعلق کے چارٹ پر عمل کر یں اور اگر ضرورت ہو تو اس پر ب ات ح ک اسک 4ب ر کے درمیان ز ن کر یںگھر یلو مشق کی سن کس و ضاج ر کے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوکہ بتائیںماں کو ز ن یں اور ما ں کی مدد کر میں ں سے کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نےوالوگھر ۔پورا کرنے کی کوشش کرے سن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔ منتخب کہ 1 گھر یلو مشق گئے نیند کے چارٹ پر عمل کر یں۔اس سیشن میں ائیئے 2 گھر یلو مشق ان۔عمل کرے ہے اُس پر ائیبکاچارٹ غذاکا مل کر جوماں نےآپ کے ساتھ رہ لیا جاسکے۔ ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات لگائےب 3 گھر یلو مشق نکالنے میںکریں چارٹ پر عمل کےآرام اور سکون ماں سے کہیں کہ ماں کی مدد کر یں۔۔گھر والو ں کی حوصلہ افزائی کر یں کہ وہ ان سر گر میو ں کے لیے و رہ لیا جاسکے۔وہ ہ ر اکہ اس کا جات ان لگائےب روز ب اکس پر ن 4 گھر یلو مشق اکہسے کہیں کہ تعلق کے چارٹ پر عمل کر یں۔ماںساتھ بچے کےکا ماں ان لگائےب رہ لیا جاسکے۔وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اس کا جات 98 صحت مند سوچ دب أو سے نمٹناذہنیدوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی اپنی صحت1.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول 5گھر یلو مشق ڈر ہیلتھ روز ر ماں سے کہیں کہ وہ انموڈ میں مو جود کپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ لگا کر اپنے تمام خیالات اور احساسا چارٹ پر ن سوچیں جو اُس وہ ت کا جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں ی ۔کے احساسات پر ات 6 گھر یلو مشق ا جاری رکھیں۔بن چکا ہو تو اُس میں ماں اور بچے کی صحت کا گر وپاگر امل ہو ب ش ڈ ر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔ دوب ا رہ بتائیں اور ہیلتھ کپ کلنکپ ا ریخ اور و ماں کو اگلے سیشن کی ب 09 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےبچے کے ساتھ تعلق2.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.3سیشن مقاد کے سیشن رہ لینا کی پیش رفت کا جات والے بچے کے تعلق کو مضبوط ت کرنے کے صحت مند سوچ کے اصولوں کو ماں اور پیدا ہونے ورا ،اس سیشن کا مقصد ماں میں اب ی ا ہے۔ لیے ا ستعمال کر ب ڈ: ڈرجاب انک ہیلتھ کپ کلنکپ کرنے کی اہمیت اچھی ۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب رہ پچھلےسیشن کا جات پچھلے سیشن کے ام نکات کو دو رائیں۔ اسک 2ب رہ کا موڈچارٹ جات رہ لیں اور اموڈماں کے ساتھ مل کر اندہی کی سوچ سے غیر صحتمند پچھلے ہفتے اُس نے اپنی صحت کے حوالےکیاکہ سےپوچھیں سچارٹ کا جات تو ؛اگر ا ں ؟ کی ن اب اش دیں اور اُن کو نوٹ کر یں کو پر اُسپہلے قدم کو مکمل کرنے ۔ماں کیارویہ اختیار اور کیاحسوسس کیااُس نے یسا سے جہپو چھیں کہ ان سوچوں کی و۔ ماں سے ش کی ب ات کو ہ ڈردی اور توجہ سے سنیں۔ کر یں اور ماں اب ماں سے پو چھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ساتھ تبدیل کر نے کی کو شش کی۔اگر نہیں تو اس حوالے سے ب ا ت ح ک ر دیںئی کریں کہ وہ متبادل کی حوصلہ افزا اور گھر والوں ۔سوچوں کی تجاوتک 19 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول اسک 3ب ماں اور بچے کے تعلق کےمتعلق صحت مند سوچ کے تین قدم قدم پہلا اندہی صحتمند سوچوں کی غیر متعلق بچے کے ساتھ تعلق کےکا ماں ا ن سیکھنا کرب کے کر یں کہ کیسے ماں کا بچےختصراً بیان ۔ کام کر یں ے ائینے کے متعلق کو ہتر کے زریعےماں کا بچے کے ساتھ تعلقما ں کو بتائیں کہ اب آپ ان تین قدم ں کی صحت کے لیے ام ہے۔ ساتھ تعلق دونو Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر میرے ، بچے کا مطلب ہے ،کام اور صرف کام نہیں ہےہنسنے کھیلنے ب اس اس کے ساتھ کا و ا، بچے کےساتھ خواشگوار سرگرمیاں نہ کر ب ا وغیرہجیساکہ،اُس کے ساتھ کھیلنا ،نظمیں سنا ب ماں اور بچے کے تعلقات میں کمی ڈر کے متعلقہ سیکشن کو استعمال کر تے ہوئے، گیا عنومیں دکھائی گئی عورت پر غور کر ے اAماں سے کہیں کہ وہ تصوتک ر ہیلتھ کپ کلنکپ ان پڑھے۔ور یچے دیک مسئلہ بن سکتا ا ایک قدرتی ب ات ہے لیکن اگر یہ ذہن پر سوار ہو جائیں تو د ہے۔واضح کر یں کہ بچے کی پیدائش کے بعد ایسی سوچیں آب ماں سے پو چھیں کہ کیا بھی بھارر وہ ایسا حسوسس کر تی ہے؟ ڈب ات پیدا ہو پر غور کرنے کا کہیں ،اورBاب ماں کو تصوتک ر اراضگی والے ج ہیں ۔اس ب ارے میں ب ات کر یں کہ ایسا سوچنے سے غصے اور ب سکت 29 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےبچے کے ساتھ تعلق2.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول ا ہے اس ب ارے میں ب ات کر یں ۔Cاب ماں کو تصوتک ر ر پڑب پر غور کرنے کا کہیں ، ماں کے ان احسا سات کا ماں اور بچے کے تعلق پر کیا ات ڈب ات نہیں رکھتی ۔ام ب ات یہ ہے کہ ایسی کیفیت کےکہیں کہ او اوقات ماں اپنے بچے کے متعلق مثبت سوچ لیے خواد کو قصوروار نہ ٹھہر ابکا جائےہ بہ ج اکہ اس کے نتیجے میں ہونے والے رویوں کو تبدیل کیا جاسکے اندہی کر لی جائے ب ن رے احساسات کی ت رو ۔کےانداز اور اس سے خ ُ متعلق ایسا ہی سوچتی ہے۔ ماں سے پو چھیں کہ کیا وہ بھی اپنے بچے کے اگر ضروری ہو تو ،یچے دی گئی مثالوں کے مدد سے ماں کو غیر صحتمند سوچ،رو یوں اور اُن کے نتائج کے ب ارے میں بتائیں۔ نتیجہ رویہ/احساس سوچ میں اضافہ، اگر بچہ بیمار ہو ا تو یہ میری غلطی ہو ی گھ راہ ا پریشانی کی وجہ سے بچے کا ہتر خیال نہ کرب یشان ہو بچہ اس ب ات کو حسوسس کر سکتا ہے ،اور پر رنک ڈ ا سکتا ہے، جس سے ماں کی بے چینی میں م ا ضافہ ہوب یہ مجھنے ابھی بچہ ب ات نہیں سمجھ سکتا۔ج ی ا مجھے اس سے ب ات نہیں کر کے قاب نہیں ہو جاب نی چاہیے میں کمی ر پڑ بچے سے ب ات ح ک ا ماں بچے کے تعلق پر ات ب رنک ڈ م اپنے بچے کے لیے مہنگے ھلونے نہیں خ سکت میں موجود بچے کے ساتھ سستے ھلونوں بکا گھر ت رنگی چیزوں کا استعمال کر تے ہو ئے نہ کھیلنارن سرگر ماں اور بچے دونوں کا خواشگوار اور صحتمند ا میوں سے محروم ہوب ا ھو ڑا تو ُ اسے کو کہیںاگر میں نے اپنے بچے کوکُھ ئی نقصان نہ پہنچ جائے پریشانی میں اضافہ ا دن اُسے بچے کو نقصان پہنچنے کے ڈر سے سار بہت زبکادہ ڑے وں میں لپیٹنا کرنے کے بچے کے لیے مختلف حسیات استعمال ا مواقع دت ہوب دوسرا قدم ا سیکھنا غیر صحت مند سوچ کو صحت مند سوچ کے ساتھ تبدیل کر ب 39 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول Fتصوتک ر E تصوتک ر Dتصوتک ر گزا رنے کی میں اپنے بچے کے ساتھ اچھا و کوشش کر سکتی ہوں ا اور بچے کے ساتھ خواشگوار سرگرمیاں کرب ا خواش ہوب خواالیل ماں صحت مند بچہ کر یں کہ تصوتک ر اس حوا پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑھیں۔Dتصوتک ر کا ہتر متبادل ہے ۔Aکیسے تصوتک ر Dلے سے ب ات ح ک کر یں کہ کیا ماں کو بھی اپنے بچے کے ساتھ تعلق ائینے میں یہ مشکلات پیش آرہی ہیں۔اگر ضرورت ہو تو بچے کے ساتھ اس کی مشق اس حوالے سے ب ات ح ک کر کے دکھائیں ۔ ہو سکتی ہیں۔:یہ سر گر میاں ماں کا موڈ ہتر Eتصوتک ر اد کر نے اور بچے کی ذہنی نشو ونما کو ہتر کرنے میں مددگار ب قدم اُھا سکتی ہے۔کہیں کہ سیشن میں آے چل کر آپ اس ب ارے میں ب ات کر یں ی کہ، ماں اپنے بچے کے ساتھ تعلق قائم کر نےکے لیے اور کیا راد :Fتصوتک ر ہیں۔ نہ صرف ماں ہ بہ ب اپ اور گھر کے دوسرے ا بھی بچے کی پر ورش میں مثبت کر دار ادا کر سکت ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم میں کیا ہو۔ اب ما ں سے اپنی غیر صحت مند سوچوں کے ب ارے میں ب ات کر یں جن کا ذکر ش ماں (اور گھر والوں )کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں اور اُن کو کھ لیں ۔ کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں جوکہ پہلے قدم میں بیان کی گئی ہیں ۔ماں کو اُن سوچوں رویوں اور اُن کے نتائج کی مثالیں دیں۔/اگر ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساسات 49 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےبچے کے ساتھ تعلق2.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول نتیجہ رویہ/احساس سوچ پوری میں اپنے بچے کو بیماری سے بچانے کی ہوںکوشش کر سکتی نمٹنااور جتنا جلدی ممکن ہو بچے کی بیماری سے اُسے محفوظ رکھنا میں کمیبچے کی اچھی صحت اور ماں کی پریشانی ل، بکا ج میں اپنے بچے سے اردگرد کے ماحو ، بکا سرگرمیوں کے ب ارے میں ب ات کر تی ہوں ہوں تو اُس کی آوازوں کو سنتی اور اُن کا جواب دیتی سے اچھا لگتا ہےاُ اردگرد ہونے والی چیزوں کے متعلق اپنے ا بچے سے ب ات کرب ا بچہ ماں کی آوازوں کی نقل کر کے خواش ہو ب ا ہے ۔اس سے ج بچہ ب اتیں کر ہے اور مسکراب ا ہے تو اُس کو نئے نئے لفظ ا شروع کر ب کھنے ب میں مدد ملتی ہے نہیں کی ضرورت بچے کو مہنگے ھلونوں سے کھیلنے کی بو ہے۔بچہ دلچسپ چیزوں جیسا کہ، پلاسٹک ت رنگی چیزوں کو دیکھ کر بھی خواش تلوں اور رن ا ہے ہو ب دلچسپ بچے کو پکڑنے اور کھیلنے کے لیے چیزیں دینا ہیں ماں اور بچہ دونوں یہ چیزیں استعمال کر سکت ۔یہ بچے کی ذہنی نشوونما میں اضافہ انگیں ہلانے جلانے اور یہ بچے کو اپنے ب ازو اور ب ہےجاننے کی ضرورت ہو تی ہےکہ وہ کیا کر سکتا اور آرام بچے کے اردگر د کے ماحول کو محفوظ جاننے کا دہ ائیتے ہوئے، اُس کو اپنے ماحول کو موقع دینا کی مختلف حسیات استعمال کرنے سے بچے ا میں اضافہ ہوب ذا د تیسرا قدم ا صحت مند سوچ اور رویو ں کی مشق کر ب 1سرگرمی رے کا ایک چارٹ ائیئیں اور ۔ کے ساتھ تعلق مضبوط ت کرنے کے لیے یہ سرگر میاں ضرور کرےبچے اپنے ماں کو بتائیں کہ وہ کی طرح ، 1.2سیشن ہفتہ وار جات ان لگائے۔ کی گئی سرگرمیوں کے ساتھ ملا کر بھی کیا جا سکتا اور سکو ن کے لیے طے ان سر گر میوں کو آرامماں کو بتائیں کہ وہ ر روز ورزش کے بعد اس پر ن ہے۔ 59 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول 2سر گر می رہ لیں ،اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں ۔ماں کی خوااہش کے مطا بق چارٹ میں ردوبدل کر غذا کے چارٹ کا جات ا ب اش دیں۔عد ی سے چارٹ پر عمل کر تے یں۔اگر ماں اور گھر والے ب اقا رہے ہیں تو اُن کو ش رہ ہدابکات سر گرمیاں جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی ل کرتے ہو بچے کی عمر کے مطابق چیزیں استعما تھ ئے روزانہ تین سے چار مرتبہ اُس کے سا کھیلنا جیسا کہ دودھ پلانے کے بعد 2سرگرمی ئے اس کے کام کرتے ہوبچے کا کوئی بھی ا بکا اس کے لئے گپ اساتھ ب اتیں کر ب اب گپ 3سرگر می اروزانہ دت از دت ایک مرتبہ بچے کی مالش کرب 3سر گر می رہ لیں۔ ضرورت ہو تو چارٹ میں ردوبدل کر یں گراگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں ۔ا آرام اور سکو ن کے چارٹ کا جات ۔ 4سر گر می کر یں۔ ماں کا بچے کے ساتھ تعلق کے چارٹ پر عمل کر یں اور اگر ضرورت ہو تو اس پر ب ات ح ک 69 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےبچے کے ساتھ تعلق2.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول 5سر گر می اگر آپ کے ب اس معلومات موجود ہیں تو،بچے کو ماں کا دودھ پلانے کی اہمیت کے متعلق ماں کو بتائیں۔ اسک 4ب ر کے ز ن کر یں درمیاسن کس ن گھر یلو مشق کی و ضاج ر کے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوکہ بتائیںماں کو ز ن میں ما ں کی مدد کر یں اور منتخب کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نےوالوں سےگھر ۔پورا کرنے کی کوشش کرے سن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔ کہ 1 گھر یلو مشق رہ لیا جاسکے۔ماں سے کے چارٹ پر عمل کر یں۔ماں کا بچے کے ساتھ تعلق اگلے ہفتے اس سیشن میں ائیئے گئے اکہ اس کا جات ان لگائےب کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن 2گھر یلو مشق ان لگا۔کرے ائیبکا ہے اُس پر عملٹ چارغذاکا کر جوماں نےآپ کے ساتھ مل رہ لیا جاسکے۔ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات ئےب 3 گھر یلو مشق نکالنے میں چارٹ پر عمل کریں کےآرام اور سکون کہیں کہ وہ ہ ر ماں سے ماں کی مدد کر یں۔ ۔گھر والو ں کی حوصلہ افزائی کر یں کہ وہ ان سر گر میو ں کے لیے و رہ لیا جاسکے۔ اکہ اس کا جات ان لگائےب روز ب اکس پر ن 4گھریلو مشق ڈر ہیلتھ روز ر ماں سے کہیں کہ وہ ان لگا کر اپنے تمام خیالات اور احساسا چارٹ پرموڈ جود میں مو کپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ ن سوچیں جو اُس کے وہ ت کا جات ر اندا ۔ز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں یاحساسات پر ات 5گھریلو مشق ا جاری رکھیں۔اگر ماں اور بچے کی صحت کا گر وپ بن چکا ہو تو اُس میں امل ہو ب ش 79 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول امل ہو تیاور اگر گر وپ نہیں ائی توماں کی حوصلہ افزائی کر یں کہ وہ دوسری خوااتین بکا جو ب ا کر ے۔قاعدی سے گر وپ میں ش ہیں اُن سے لے اور ب ات ح ک دوب ا رہ بتائیں ا ریخ اور و ڈ ر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔ماں کو اگلے سیشن کی ب اور ہیلتھ کپ کلنکپ 89 صحت مند سوچ نمٹناکے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سےدوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےارد گر د لو گو ں کے ساتھ تعلق3.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول :ماں کے ارد گرد لو گو ں کے ساتھ تعلق3.3سیشن مقاد کے سیشن کی رہ لینا اور اس سیشن کا مقصد ماں میں اب ی رد گر د لوگو ں کے ساتھ تعلق کے لیے ا صحت مند سوچ کے اصولوں کو ماں اور اس کے ا پیش رفت کا جات احباب وغیرہ)۔ ا ہے(جیساکہ گھر والے،رشتہ دار،دوس ستعمال کر ب ڈ: ڈرجاب انک ہیلتھ کپ کلنکپ کرنے کی اہمیت اچھی ۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب رہ پچھلےسیشن کا جات پچھلے سیشن کے ام نکات کو دو رائیں۔ اسک 2ب رہ موڈچارٹ کا جات رہ لیں اور اموڈماں کے ساتھ مل کر اندہی کی سوچ سے غیر صحتمند پچھلے ہفتے اُس نے اپنی صحت کے حوالےکیاکہ سےپوچھیں سچارٹ کا جات تو ؛اگر ا ں ؟ کی ن اکو پر اُسپہلے قدم کو مکمل کرنے ۔ماں کیارویہ اختیار اور کیاحسوسس کیااُس نے یسا جہ سے پو چھیں کہ ان سوچوں کی و۔ ماں سے ب اش دیں اور اُن کو نوٹ کر یں ش کی ب ات کو ہ ڈردی اور توجہ سے سنیں۔ کر یں اور ماں اب ماں سے پو چھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ساتھ تبدیل کر نے کی کو شش کی۔اگر نہیں تو اس حوالے سے ب ات ح ک ر دیںکی حوصلہ افزائی کریں کہ وہ متبادل اور گھر والوں ۔سوچوں کی تجاوتک 99 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےارد گرد لو گو ں کے ساتھ تعلق3.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول اسک 3ب ماں اور بچے کے تعلق کےمتعلق صحت مند سوچ کے تین قدم قدم پہلا اندہی صحتمند سوچوں کی غیر متعلق ماں کا ارد گر د لوگو ں کے ساتھ تعلق کے ا کر ن سیکھناب ہمیت کے متعلق بتائیں ۔بچے کے لیےماں کے سماجی سہارے اور اُس کے ارد گرد لو گوں کے ساتھ تعلق کی اہمیت اور ماں کی ما رینِ صحت سے مدد لینے کی ا Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر سے، اپنی مجھ میں اپنے گھر والوں بکا اپنے ڈاکٹر نے کا صحت کے مسائل کے ب ارے میں ب ات کر حو صلہ نہیں ہے سے اپنی صحت کے مسائل کے ب ارے میں کسی ا ب ات نہ کر ب ری تکلیف بھی بن سکتی ہے ھو ٹی سی بیماری ت ڈر کے متعلقہ سیکشن کو استعمال کر تے ہوئے، گیا عنوانمیں دکھائی گئی عورت Aماں سے کہیں کہ وہ تصوتک ر ہیلتھ کپ کلنکپ پڑھے۔ پر غور کر ے اور یچے دیک ا پسند نہیں ا ، ایسا کر نے سے وہ اپنی صحت کہیں کہ او لوگوں کی عادت ہو تی ہے کہ وہ اپنی صحت کے مسائل پر توجہ نہیں دتے ، اور کچھ لوگوں کو ہسپتال جاب ہو ب رے مسئلے کا شکار ہو سکت ہیں۔کا خیال نہیں رکھ ب ائیں ے اور کسی ت ا ھو ڑ دبکا ۔پر غور کرنے کا کہیں ، اور پو چھیں کہ کیسے ان خیالات کی وجہ سے اُس نے اپنی صحت کے مسائل کے ب ارے میں ب اBاب ماں کو تصوتک ر ت کر ب کر یں کہ اپنی صحت کا خیال نہ رکھنا کیسے ا Cاب ماں کو تصوتک ر را مسئلہ بن سکتا ہے۔یک پر غور کرنے کا کہیں ، اوراس حوالے سے ب ات ح ک ت 001 صحت مند سوچ نمٹناکے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سےدوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےارد گر د لو گو ں کے ساتھ تعلق3.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول رد اور کسی گھر کےیہ واضح کر یں کہ اس کا مطلب یہ نہیں کہ ر ھو ٹی ھو ٹی ب ات کے لیے ہسپتال جابکا جائے ،لیکن اپنی صحت کے مسائل کے متعلق تجربہ کا ر حسوسس نہ کر یں ،یہ صرف صحت کے مسائل لیے نہیں ہ بہ ،زندی کے دوسرے مسائل کے لیے کے ہیلتھ ورکر سے ب ات کر تے ہو ئے شر م اور گھ راہ طور پر خیال رکھ سکتی ہے۔بھی ضروری ہے۔یہ وا ضح کر یں کہ سیشن میں آے چل کر آپ اس حوالے سے ب ات کر یں ے کہ ماں کیسے اپنا اور اپنے بچے کا ہتر اُن کو نوٹ کر لیں۔ کرنےکے متعلق ایسا ہی سوچتی ہے۔ الے سے دوسروں سے ب اتماں سے پو چھیں کہ کیا وہ بھی اپنی بکا اپنے بچے کی صحت کے مسائل کے حو بکا کسی بیماری کے نہ ہونے کی اس ب ات کا خیال رکھیں کہ آپ ماں کی حوصلہ افزائی نہیں کر رہے کہ وہ خواد کو بیمار مجھنے لگےجیساکہ بہت زبکادہ پر یشان نہ ہو جائے لگے۔ صورت میں بھی خواد کو بیمار مجھنے یچے دی گئی غیر صحتمند سوچ ،رویوں اور اُن کے نتائج کی مثالو ں کے متعلق ب ات کر یں۔ نتیجہ رویہ/احساس سوچ فاد ہ دوسروں کو اپنے مسائل بتانے کا کو ئی نہیں، لوگ اُن کو نہیں سمجھیں ے ا اپنے مسائل نہ بتاب رھنا مسائل کا ت کے کرمیں اپنے مسائل کے ب ارے میں ب ات ا چاہتی کوئی تنازعہ کھڑا نہیں کر ب محدود رکھنا ڈب ات اپنے ی رھتی ہو ئی پریشانی اور ٹینشن ماں ا اپنے ج ور بچے ت دونوں کے لیے نقصان دہ ہے ا صرف میری زمہ داری ہے تھکے رنا اپنے آپ پر فالتو بو جھ ڈال لینا ر کام کو کرب زبکادہ کام کی وجہ سے ر و قدمدوسرا اسیکھنا غیر صحت مند سوچ کو صحت مند سوچ کے ساتھ تبدیل کر ب 101 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےارد گرد لو گو ں کے ساتھ تعلق3.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول Fتصوتک ر Eتصوتک ر Dتصوتک ر ن ہو ں اگر میں اپنی صحت کے حوالے سے پر یشا نی چاہیے،ہو تو مجھے کسی نہ کسی سے ضرورب ات کر ی ئے اور میرچھا مشورہ مل جاسکتا ہے کہ کو ئی ا راب ہونے سے بچ جائے رنک ڈ خ صحت م سے اپنی صحت کے ب ارے میں متعلقہ شخص ا ب ات کر ب پر علاج ماں بکا بچے دونوں بیماری کا نا س و کا ضامن ہے کی صحت کر یں کہ تصوتک ر پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑھیں۔Dتصوتک ر کا ہتر متبادل ہے ۔Aتصوتک ر کیسےDاس حوالے سے ب ات ح ک Eتصوتک ر اد ہو سکتی ہیں۔:اس طرح کی صحتمند سوچیں، ماں کی ارد گرد لو گو ں سے مدد لینے،اور دوسرے لو گو ں سے تعلقات ہتر کرنے میں مددگار ب راد اس ام مر حلے میں، ماں اوFتصوتک ر کر یں کہ ،کیسے گھر کے دوسرے ا ہیں۔ ر بچے:اس حوالے سے ب ات ح ک رام کر سکت کو سہارا اور مدد ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم میں کیا ہو۔ اب ما ں سے اپنی غیر صحت مند سوچوں کے ب ارے میں ب ات کر یں جن کا ذکر ش ماں (اور گھر والوں )کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں اور اُن کو کھ لیں ۔ سوچیں سوچنے کا کہیں جوکہ پہلے قدم میں بیان کی گئی ہیں ۔ ماں کو اُن سوچوں کے متبادل رویوں اور اُن کے نتائج کی مثالیں دیں۔/اگر ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساسات نتیجہ رویہ/احساس سوچ کروں میں اپنی ب ات جھا جنے کی پوری کو شش ے ضرور سمجھیں ی ،کچھ لو گ میری ب ات کو متعلقہ جو ب اتیں مجھے پر یشان کر رہی ہیں اُن ا لوگوں کو بتاب ر ا متعلقہ لو گوں کا ب ات سمجھنا اور مدد ام کر ب کے ساتھ میں اپنے مسائل کسی قاب ِ اعتماد شخص ی ضرور شیئر کر وں ی اوراُس سے مشورہ لو ں اقاب ِ اعتماد شخص کو اپنے مسائل بتا ا ب ب ات کرنے سے دل کا بوجھ ہلکا ہوب اگر میں دوسروں کے مسائل حل کر نے کی ا غیر بجائے اپنے مسئلے پر دھیان دوں ی تو ایسا کرب نا س نہیں ہو گا پریشانی اور ٹینشن میں کمی اپنے مسئلے کو اہمیت دینا 201 صحت مند سوچ نمٹناکے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سےدوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےارد گر د لو گو ں کے ساتھ تعلق3.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول تیسرا قدم ا صحت مند سوچ اور رویو ں کی مشق کر ب 1سرگرمی ساتھ ایک رول لے کر یں۔جس میں کو اپنی صحت کے مسائل اچھے طرے س سے بتانے کی اہمیت کے متعلق ماں کو بتائیں۔ڈاکٹر اور مر یض بن کر ماں کےڈاکٹر ا سکھائے اور پھر اُس سے علاج کے متعلق سو ماں اس پر عبور ال کر ے۔ج ہیلتھ ورکر ماں کو پورے اعتماد کے ساتھ اپنی صحت کے مسائل کے متعلق بتاب ی حا صل نہ کر لے اس کو دو راتے رہیں۔ 2سر گر می رہ لیں ،اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں ۔ماں کی خوااہش کے مطا بق چارٹ میں ردوبدل کر غذا کے چارٹ کا جات ا ب اش دیں۔یں۔اگر ماں اور گھر والے ب اقاعد ی سے چارٹ پر عمل کر تے رہے ہیں تو اُن کو ش 3سر گر می رہ لیں۔ اگر ضرورت ہو تو چارٹ میں ردوبدل اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں ۔ آرام اور سکو ن کے چارٹ کا جات کر یں ۔ 4سر گر می اکر یں اور ماں کا بچے کے ساتھ تعلق کے چارٹ پر عمل مل کر یں۔دن میں دت از دت ایک مرتبہ ب اپ کو ان سر گرمیوں میں ش 5سر گر می اگر آپ کے ب اس معلومات موجود ہو ں تو، بچے کو ماں کا دودھ پلانے کی اہمیت کے متعلق ماں کو بتائیں۔ اسک 4ب ر کے درمیا ز ن کر یںسن کس ن گھر یلو مشق کی و ضاج 301 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کا اپنےارد گرد لو گو ں کے ساتھ تعلق3.3سیشن :شیر خوااری کی ابتدائی عمر:3ماڈیول ر کے کہ بتائیںماں کو ز ن اور میں ما ں کی مدد کر یں ں سے کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نےوالوگھر ۔پورا کرنے کی کوشش کرے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوسن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔ منتخب کہ 1گھریلو مشق ڈر ہیلتھ روز ر ہماں سے کہیں کہ و ان لگا کر اپنے تمام خیالات اور احساسا چارٹ پرموڈ مو جود میں کپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ ن سوچیں جو اُس وہ ت کا جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں ی ۔کے احساسات پر ات 2مشق گھر یلو ان۔ہے اُس پر عمل کرے ائیبکاچارٹ غذاکا کر جوماں نےآپ کے ساتھ مل رہ لیا جاسکے۔ ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات لگائےب 3 گھر یلو مشق نکالنے میں ماں کی مدد کر یں۔لیے ۔گھر والو ں کی حوصلہ افزائی کر یں کہ وہ ان سر گر میو ں کےعمل کریں چارٹ پر کےآرام اور سکون ماں سے کہیں کہ و رہ لیا جاسکے۔ اکہ اس کا جات ان لگائےب وہ ہ ر روز ب اکس پر ن 4 گھر یلو مشق ر ماں سے کہیں کہ وہ کے چارٹ پر عمل کر یں۔ماں کا بچے کے ساتھ تعلق اگلے ہفتے ائیئے گئے اکہ اس کا جات ان لگائےب ہ لیا جاسکے۔ہ ر روز ب اکس پر ن 5گھریلو مشق ا جاری رکھیں۔اگر ماں اور بچے کی صحت کا گر وپ بن چکا ہو تو اُس میں امل ہو ب ش دوب ا رہ بتائیں ا ریخ اور و ڈ ر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔ماں کو اگلے سیشن کی ب اور ہیلتھ کپ کلنکپ مہینے) شیر خوااری کا درمیانی دور (ب انچ سے سات : 4ماڈیول 501 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن کی اپنی صحت:ماں 1.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول :ماں کی صحت1.4سیشن مقاد کے سیشن ا ، اور صحت (مثلا،ًب انچویں سے ساتویں مہینے)کے دوران ماں اور بچے کی صحت کا جا مقصدشیر خوااری کے درمیانی دوراس سیشن کا رہ لینا،اُس کے مسائل کو س ت ا ہے۔ ماں کی صحت کو ہتر ائینے میں ماں مندسوچ کے اصولوں کے زریعے کی مدد کر ب ڈ: ڈرجاب انک ہیلتھ کپ کلنکپ کرنے کی اہمیت اچھی ۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب رہ پچھلےسیشن کا جات ڈر میں موجود تصاوتک ر کا استعمال کرتے ہوئے کو مرحلہ وار دو رائیں ۔کے ام نکا ت 3ماڈیول ہیلتھ کپ کلنکپ اسک 2ب رہ موڈچارٹ کا جات رہ لیںموڈکرماں کے ساتھ مل ۔چارٹ کا جات رہ لیں اور اس سے پوچھیں کہ کیا ماں نے سوچ کی میں بیان کیے گئےتین پہلؤوں کے حوالے سے غیر صحتمند 3ماڈیولماں کے ساتھ مل کرموڈچارٹ کا جات اندہی کی ؟ پوچھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ۔کیار رویہ اختیا اور کیاحسوسس کیااُس نے یسا پو چھیں کہ ان سوچوں کی وجہ سے ماں سے ن اب اش دیں ۔ ساتھ بدلنے کی کوشش کی ۔ان قدم کو پورا کرنے پر اُس کو ش کریں ے ماں کی ان سوچوں کو کھ لیں، اور کہیں کہ ،آپ سیشن میں آے چل کے اس حو ماں کی ب ات کو ہ ڈردی اور توجہ سے سنیں۔ ۔الے سے ب ات ح ک 601 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی اپنی صحت1.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول اسک 3ب ماں کی صحت سے متعلق صحت مند سوچ کے تین قدم قدم پہلا اندہی صحتمند سوچوں کی غیر ماں کی صحت سے متعلق ا ن سیکھنا کرب ا بہت ضروری ہے ۔ وہ ی کا درمیانی دورشیر خواارختصراً واضح کر یں کہ، بچے کی پیدائش کے بعدپہلے سال کے دوران ماں کا جسمانی اور ذہنی طور پر صحت مند ہوب رھ رہی ہو تی ہیں جو کہ اُس کے لیے ذہنی دب أو کا س بن سکتی ہیں ۔ اس لیےو ہے ج ماں پر بچے کی نشوونما کی زمہ داربکاں ت یہ بہت ضروری ہے کہ ماں اپنی صحت کا خا ص خیال رکھے اور اس کو نظر انداز نہ کر ے۔ Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر کی وجہ سے میں اور میرا بچہ کسی کی ت ُ ری نظر لگنے ہی ہتر حسوسس کر بیمار ہیں وں ی ج ،میں د اس نظر کا زور ٹوٹے گا از کر تے ہو اپنے بکا بچے کے طبی علاج کو نظر اند ڈ دھاے پر دھیان دینا ئے تعونک اموجودہ وسائل کا ضائع ہو جاب ڈر کے متعلقہ سیکشن کو استعمال کر تے ہوئے، گیا عنوان پڑھے۔Aماں سے کہیں کہ وہ تصوتک ر ہیلتھ کپ کلنکپ میں دکھائی گئی عورت پر غور کر ے اور یچے دیک اسوچوں کا ایسی میںان حالات کہ یں کر واضح  سکتی ہیں۔ بن مسئلہ تو جائیں ہو ارسو پر ذہنماں کے یہ اگر لیکن خا صا عام ہے، آب ایسی ب اتیں جن پر لو گو ں کا پختہ یقین ہو اُن کو یلنج نہ کر یں۔  ماں سے پو چھیں کہ کیا او اوقات وہ بھی ایسا حسوسس کر تی ہے۔  کر یں کہ کیسے ماں کے ان وسوسوں نے تمام Bاب ماں کو تصوتک ر ر کیا ،اور اُنہوں نے طبی امداد کی بجائے گھرپر غور کرنے کا کہیں ، اور ب ات ح ک والوں کو متات ڈ دھاے کے زریعے علاج کو فوقیت دی ۔ ،تعونک 701 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن کی اپنی صحت:ماں 1.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول کر یں ۔ان حالات میںپر غور کرنے کا کہیں ، Cاب ماں کو تصوتک ر کچھ نیم حکیم لوگ ماں اور تمام اس طرح کی ذہنی کیفیت کے نتائج کے ب ارے میں ب ات ح ک ہیں ۔اس طر ح اپنی صحت پر کام آنے والی رقم ضائع ہو سکتی ہے۔ گھر والوں کو نقصان پہنچا سکت ماں سے پو چھیں کہ کیا وہ بھی ایسا ہی سوچتی ہے ۔اور اُن کو نوٹ کر یں۔ ۔ئیںاگر ضروری ہو تو ،یچے دی گئی مثالوں کے مدد سے ماں کو غیر صحتمند سوچ،رو یوں اور اُن کے نتائج کے ب ارے میں بتا نتیجہ رویہ/احساس سوچ ضائع کرنے و ا و الی ب ات ڈاکٹر کے ب اس جاب ا تو میرے نصیب میں لکھا ہے ہے، بیمار ہوب ا ات میں ا ضا ڈاکٹر کے ب اس نہ جاب فہ کنک ڈ بیمار ہونے کے امکاب ت میرے جیسا ان پڑھ شخص صحت کے معاملا کے ب ارے میں کیا جان سکتا ہے اکی کوصحت کے ب ارے میں جاننے ات میں شش نہ کر ب راب ہونے کے امکاب ا صحت کے خ ضافہ نے ہ ارے جیسے غربت،دک لو گ پیدا ہی بیمار ہو کے لیے ہو تے ہیں ا موجو دہ وسائل کو استعمال کر نے کی کو شش ات میں نہ کر ب راب ہونے کے امکاب ا صحت کے خ ضافہ میری صحت کی کو ئی اہمیت نہیں ہے اصل ے گھر والوں کی ہےاہمیت تو میر ا،سارے گھر والوں کا ماں کی پوری توجہ گھر والوں کی صحت پر لگا دینا دیکھ بیمار ہو جاب ا بھال کرنے میں لگ جاب دوسرا قدم ا سیکھنا غیر صحت مند سوچ کو صحت مند سوچ کے ساتھ تبدیل کر ب 801 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی اپنی صحت1.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول Fتصوتک ر Eتصوتک ر Dتصوتک ر بہت کچھ کر میں اپنی صحت کو ہتر ائینے کے لیے سکتی ہو ں ج روایتی مدد کے ساتھ ساتھ ج ڈنک ڈ طریقہ علا سے بھی مدد لینا ی ج ڈنک ڈ طریقہ علاج کی وجہ سے صحت میں ہتر ا آب کر یں کہ تصوتک ر اس حوالے سے ب ات پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑھیں۔Dتصوتک ر اُن ممکنہ مشکلات کےکا ہتر متبادل ہے ۔Aکیسے تصوتک ر Dح ک کر یں، جو کہ تصوتک ر میں دکھائی گئی عورت کی طرح سوچنے میں پیش آسکتی ہیں۔Dمیں دکھائی گئی عورت کو تصوتک ر Aب ارے میں ب ات ح ک ں کا پختہ یقین ہے اُس کو یلنج نہ کر یں۔ایسی گھر والوں کو آگاہ کر یں۔ایسی ب اتیں جن پر لو گو:ماں اور بچے کو لا حق ہونے والی عام بیماریو ں کے متعلقEتصوتک ر نمٹنے کی کوشش کر یں۔روایتیں جن سے کسی کو نقصان پہنچنے کا اندیشہ ہو اُس کے متعلق ہیلتھ اتھاریٹیز سے رابطہ کر یں اور اس سے نا س طرے س سے کریں ،یہ سوچنا کہ اس حوالے سے :Fتصوتک ر وایتی اور ج ڈنک ڈ طریقہ علاج دونوں ساتھ ساتھ ٹھیک نہیں ہے۔ر‘‘س کچھ ہو جائے بکا کچھ بھی نہ ہو ’’ب ات ح ک ہیں۔ چل سکت ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم میں کیا ہو۔ماں کو کے متبادل ان سوچوںاب ما ں سے اپنی صحت کے متعلق صحت مند سوچوں کےب ارے میں ب ات کر یں جن کا ذکر ش سوچیں سوچنے کا کہیں ۔ رویوں اور اُن کے نتائج کی مثالیں دیں۔/اگر ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساسات 901 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن کی اپنی صحت:ماں 1.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول نتیجہ رویہ/احساس سوچ میرے بس اپنی صحت کا خیال رکھنا کا فی د ی میں ہے ا ، ششاپنی صحت کو ہتر ائینے کی کو کر ب ا او ر صحت جیساکہ ، اپنا خیال رکھنا ،ورزش کر ب ا وغیرہ مند خواراک کا استعمال کرب جان لیوا بیماری سے بچأو ا صحت کے معاملات جاننے کے لیے پڑھا لکھا ہو ب ضروری نہیں ہے صحت کے اصولوں کو جاننے اور ان پر عمل ا مثلاً صفا ئی کرنے کی بھر پور کوشش کر ب ائی کا خیال رکھنا وغیرہستھر ماں اور بچے کی اچھی صحت ایک غربت،دک شخص بھی صحت مند رہنے کی کوشش کر سکتا ہے ل کر موجودہ وسائل کو ہتر طرے س سے استعما ا ب ماں اور بچے کی اچھی صحت ں کا ہتر اگر میری صحت ہتر ہو ی تو میں گھر والو طرے س سے خیال رکھ سکو ں ی تھوڑا بہت کا خیال رکھنے کے لیےاپنی صحت نکالنا و صحت مند رنا اور اپنے گھر والو ں کا ہتر طرے س سے خیال رکھنا تیسرا قدم ا صحت مند سوچ اور رویو ں کی مشق کر ب 1سرگر می ربکا ہو نے کی و جو طوعام ماں اور گھر والوں کے ساتھ بچے کی صحت کے متعلق اُن ثقافتی عقیدوں پر ب ات کر یں ،جو کہ ر پر ب ائے جاتے ہیں ۔عام بیماریوں خاص طور پر ، ڈات ا سکھائیں۔ ا اور استعمال کر ب ربکا ہونے کی صورت میں ماں کو نمکول تیار کر ب کر یں ،اور ڈات ا ت پر ب ات ح ک 2سر گر می رہ لیں ،اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل ماں کی خوااہش کے مطابق چارٹ میں ردوبدل کر پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں ۔غذا کے چارٹ کا جات ا ب اش دیں۔ یں۔اگر ماں اور گھر والے ب اقاعد ی سے چارٹ پر عمل کر تے رہے ہیں تو اُن کو ش 011 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کی اپنی صحت1.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول 3سر گر می رہ لیں۔ ب ات کر یں ۔اگر ضرورت ہو تو چارٹ میں ردوبدل کر یں آئی ہے تو اس پراگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آرام اور سکو ن کے چارٹ کا جات ۔ 4سر گر می کر یں۔ ماں کا بچے کے ساتھ تعلق کے چارٹ پر عمل کر یں اور اگر ضرورت ہو تو اس پر ب ات ح ک 5سر گر می بتائیں۔ماں کو بچے کو دودھ پلانےاور کھلانے کی اہمیت اگر آپ کے ب اس معلومات موجو د ہیں تو، اسک 4ب ر کے درمیان گھر یلو مشق کی و ضاج ز ن کر یںسن کس ر کے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوکہ بتائیںماں کو ز ن اور میں ما ں کی مدد کر یں سے کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نے والوںگھر ۔پورا کرنے کی کوشش کرے سن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقو ں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔منتخب کہ 1 گھر یلو مشق اس سیشن میں ائیئے گئے سونے کے چارٹ پر عمل کر یں۔ 2 گھر یلو مشق ان۔ہے اُس پر عمل کرے ائیبکاچارٹ غذاکا ساتھ مل کر جوماں نےآپ کے اکہ اس کا ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن رہ لیا جاسکے۔لگائےب جات 3 گھر یلو مشق نکالنے میںکریں چارٹ پر عمل کےآرام اور سکون ماں سے کہیں کہ ماں کی مدد کر یں۔۔گھر والو ں کی حوصلہ افزائی کر یں کہ وہ ان سر گر میو ں کے لیے و رہ لیا جاسکے۔ اکہ اس کا جات ان لگائےب وہ ہ ر روز ب اکس پر ن 111 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن کی اپنی صحت:ماں 1.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول 4 گھر یلو مشق اکہسے کہیں کہ تعلق کے چارٹ پر عمل کر یں۔ماںساتھ بچے کےکا ماں ان لگائےب رہ لیا جاسکے۔وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اس کا جات 5گھر یلو مشق ڈر ہیلتھ روز ر ماں سے کہیں کہ وہ انموڈ میں مو جود کپ کلنکپ رہ لےلگا کر اپنے تمام خیالات اور احساسا چارٹ پر ن سوچیں جو اُس وہ ۔اُس سے کہیں کہ ت کا جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں ی ۔کے احساسات پر ات 6گھر یلو مشق ا جاری رکھیں۔ماں اور بچے کی صحت کا گر وپ بن چکا ہو تو اُس میں اگر امل ہو ب ش دوب ارہ بتائیں ماں کو اگلے سیشن کی اریخ اور و ڈر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔ب اور ہیلتھ کپ کلنکپ 211 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا ہیلتھ ورکرز ورژنکمیونٹی :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.4سیشن مقاد کے سیشن رہ لینا کی پیش رفت کا جات نے کے لیے ا ستعمال کر ساتھ تعلق کو مضبوط ت کرصحت مند سوچ کے اصولوں کو ماں کا بچے کے اور ،اس سیشن کا مقصد ماں میں اب ی ا ہے۔ ب ڈ: ڈرجاب انک ہیلتھ کپ کلنکپ کرنے کی اہمیت اچھی ۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب رہ پچھلےسیشن کا جات پچھلے سیشن کے ام نکات کو دو رائیں۔ اسک 2ب رہ موڈچارٹ کا جات رہ لیں اور اموڈماں کے ساتھ مل کر اندہی کی سوچالے سے غیر صحتمند ہفتے اُس نے اپنی صحت کے حوپچھلےکیاکہ سےپوچھیں سچارٹ کا جات تو ؛اگر ا ں ؟ کی ن اب اش دیں ۔کو پر اُسپہلے قدم کو مکمل کرنے دی ۔ماں کی ب ات کو ہ ڈرکیارویہ اختیار اور کیاحسوسس کیا اُس نے یساپو چھیں کہ ان سوچوں کی وجہ سے ماں سے ش اور توجہ سے سنیں۔ کر یں اور ماں ب ماں سے پو چھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ساتھ تبدیل کر نے کی کو شش کی۔اگر نہیں تو اس حوالے سےا ب ات ح ک ر دیںکی حوصلہ افزائی کریں کہ وہ متبادل اور گھر والوں ۔سوچوں کی تجاوتک 311 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن تعلقبچے کے ساتھ:ماں کا اپنے2.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول اسک 3ب قدم ماں اور بچے کے تعلق کےمتعلق صحت مند سوچ کے تین قدم پہلا اندہی صحتمند سوچوں کی غیر متعلق ماں کا بچے کے ساتھ تعلق کے ا ن سیکھناکرب کر یں کہ کیسے ماں کا بچے کے ساتھختصراً بیان ۔ یں ے ائینے کے متعلق کام کر کے زریعےماں کا بچے کے ساتھ تعلق کو ہتر کہیں کہ اب آپ ان تین قدم کے لیے ام ہے۔ں کی صحت تعلق دونو Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر بھی کر لو میں کچھ میں ایک اچھی ماں نہیں ہو ں، ، کیونکہ ں اس کا کو ئی فاد ہ نہیں میرا بچہ ر و بیمار رہتا ہے ا ھو ڑ دینابچے کی دیکھ بھال کرنے کی کوشش کر کے بسیماں اور بچے دونوں کا بیماری اور بے ب ا سپ رے میں ت ھن دات ڈر کے متعلقہ سیکشن کو استعمال کر تے ہوئے، گیا عنوان پڑھے۔Aماں سے کہیں کہ وہ تصوتک ر ہیلتھ کپ کلنکپ میں دکھائی گئی عورت پر غور کر ے اور یچے دیک ا ا مسئلہ بن سکتا ہے۔یک قدرتی ب ات ہے لیکن اگر یہ ذہن پر سوار ہو جائیں توواضح کر یں کہ بچے کی پیدائش کے بعد ایسی سوچیں آب د ماں سے پو چھیں کہ کیا بھی بھارر وہ ایسا حسوسس کر تی ہے؟ کر یں کہ ،کیسےان سوچوں کی وجہ سے ماں ا حساس کمتری کا شکار ہو ئی۔ایسا بھی ممکن ہے کہ وہ ، بچےBتصوتک ر کے بیمار ہونے پراُس :اس حوالےسے ب ات ح ک اراضگی حسوسس کرے۔ کے لیےغصہ اور ب ا بند کر دے۔ ان ا حساسات کی وجہ سے ہو سکتا ہے کہ ماں بچے کی صحت کے لیے مثبت قدم اُھانے کی طرف کوشش کر ب 411 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا ہیلتھ ورکرز ورژنکمیونٹی :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول کر یں۔Cتصوتک ر رھ سکتی مجھنے خواد کو بے کار اور بے بس : اس طر ح کی سوچوں اور ا حساسات کے نتائج کے متعلق ب ات ح ک رنک ڈ ت کی وجہ سے اُس کی بیماری م ہے۔ ماں کو ایسی کیفیت کی ذمہ دار نہ سمجھیں۔ایسی سوچیں روزمرہ کی مشکلات بکا ذہنی دب أو کا رِدعمل بھی ہو سکتا ہے۔ اکہ اس کے نتیجےیہ ضروری ہے کہ اندہی کر لی جائے ب ن رے احساسات کی ت رو ہونے والے رویوں کو تبدیل کیا جاسکے۔میں سوچ کےانداز اور اس سے خ ُ اب ماں سے پو چھیں، کہ کیا وہ بھی اپنے بچے کے متعلق ایسا ہی سوچتی ہے۔ اگر ضروری ہو تو ،یچے دی گئی مثالوں کے مدد سے ماں کو غیر صحتمند سوچ،رو یوں اور اُن کے نتائج کے ب ارے میں بتائیں۔ نتیجہ رویہ/احساس سوچ سبت دت لڑکیوں کو شیر خواار لڑکوں کی شیر خواار توجہ اور دیکھ بھال کی ضرورت ہو تی ہے۔ کمی لڑکوں کی سبت لڑکیوں کی صحت میں ینالڑکیوں کو لڑکوں کی سبت دت توجہ د کی قسمت سے لڑا نہیں جا سکتا ،اگر میرےبچے ا لکھا ہے تو وہ ضرور بیمار ہو گا قسمت میں بیمار ہو ب ا بچے کو حفا ظتی ٹیکے نہ لگواب ا ت میں ا ضافہ بچے کے بیمار ہونے کے امکاب کا عادی ہو زبکادہ اُھانے اور کھیلنے سے میرا بچہ اس جائے گا اور پھر ضد کرے گا ونما نہ لنا بچے کو ذہنی طور پر ہتر طرے س سے نشو بچے کے ساتھ نہ کھیلنا رے ہونے پر اُس کو دوسروں کے ساتھ ،اور ت ائینے میں مشکلاتتعلق میرے بچے کو نقصان میری ٹینشن اور گھ راہ نہیں پہنچائے ی ااپنی پریشانی کو دت کرنے کی کوشش نہ ا کر ب ر ہوب بچے کی صحت متا ت دوسرا قدم اسیکھنا غیر صحت مند سوچ کو صحت مند سوچ کے ساتھ تبدیل کر ب 511 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن تعلقبچے کے ساتھ:ماں کا اپنے2.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول Fتصوتک ر Eتصوتک ر Dتصوتک ر بچے کی بچے بیمار ہو جاتے ہیں لیکن میں اپنے حفاظت کرنے کی کوشش کر سکتی ہو ں ایاطی بچے کو بیمار ہونے سے بچانے کے لیے ا قدم اُھاب رہ ٹوٹنا بیماری اور بےبسی کا دات کر یں کہ تصوتک ر ھیں۔پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑDتصوتک ر کا ہتر متبادل ہے ۔Aکیسے تصوتک ر Dاس حوالے سے ب ات ح ک مثبت قدم اُھانےکے زریعے ،ماں وہ تمام کو ششیں کرے ی جو وہ اپنے بچے کے لیے کر سکتی ہے۔ رے کو توڑنے میں ماں کی مدد کر ے ی۔ یہ سر گر می بیماری اور بے بسی کے دات ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم میں کیا ہو۔ اب ما ں سے اپنی غیر صحت مند سوچوں کے ب ارے میں ب ات کر یں جن کا ذکر ش ماں (اور گھر والوں )کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں اور اُن کو کھ لیں ۔ ماں کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں جوکہ پہلے قدم میں بیان کی گئی ہیں ۔ رویوں اور اُن کے نتائج کی مثالیں دیں۔/ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساساتاگر نتیجہ رویہ/احساس سوچ ح ہی شیر خواارلڑکیو ں کو شیر خواارلڑکوں کی طر ا کہ وہ دیکھ بھال اور توجہ کی ضرورت ہو تی ہے ب ری ہو کر ذہین اور خواد مختار بن کیں ت لڑکو ں اور لڑکیوں دونوں کی اچھی صحت ینا لڑکو ں اور لڑکیوں کو ایک جیسی توجہ د ری یہ میرے بچے کی ا چھی قسمت ہے کہ وہ بیما سے محفوظ ہو سکتا ہے ا ابچے کو کنک ڈ بیماری لا حق ہونے سے بچا بچے کو حفاظتی ٹیکے لگواب ب ر ا اُس کو م کرب نک ڈ ذہینبچے کے ساتھ ب ات ح ک ا ہے ائیب ا اور اُ س کے ماں اور گھر والوں کا بچے کو اُھا ب ساتھ کھیلنا ا بچے کی ذہنی نشوونما ہتر ہوب 611 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا ہیلتھ ورکرز ورژنکمیونٹی :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول کے مشکلات ہونے کے ب اوجود، مجھے اپنے بچے کو دور کر نے کی لیے اپنی ٹینشن اور گھ راہ کوشش کرنی چاہیے ٹینشن ت ُ ر سکون سرگرمیوں کے زریعے ، اپنی کی کو اور مشکلات کو دت کرنے،گھ راہ ا شش کر ب رات ماں اور بچے دونوں کی صحت پر مثبت ا ت تیسرا قدم ا صحت مند سوچ اور رویو ں کی مشق کر ب 1سرگرمی ماں کا بچے کے ساتھ تعلق کے چارٹ پر عمل کر یں اور اگر ضرورت ہو توبچے کی عمر کے حساب سے اس میں ردوبدل کر یں۔ 2می سر گر رہ لیں۔ ۔اگر ضرورت ہو تو چارٹ میں اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں آرام اور سکو ن کے چارٹ کا جات ردوبدل کر یں ۔ 3سر گر می رہ لیں ،اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو ت کر یں ۔ماں کی خوااہش کے مطابق چارٹ میں ردوبدل کر اس پر ب اغذا کے چارٹ کا جات ا ب اش دیں۔ یں۔اگر ماں اور گھر والے ب اقاعد ی سے چارٹ پر عمل کر تے رہے ہیں تو اُن کو ش 4سر گر می ۔اگر آپ کے ب اس معلومات ہیں تو، ماں کو بچے کو دودھ پلانے اور اس کو کھلانے کی اہمیت کے متعلق بتائیں اسک 4ب کر یں ر کے درمیان گھر یلو مشق کی و ضاج ز ن سن کس 711 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن تعلقبچے کے ساتھ:ماں کا اپنے2.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول ر کے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوکہ بتائیںماں کو ز ن اور میں ما ں کی مدد کر یں ں سے کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نےوالوگھر ۔پورا کرنے کی کوشش کرے سن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔ منتخب کہ 1 گھر یلو مشق رہ لیا ما کے چارٹ پر عمل کر یں۔ماں کا بچے کے ساتھ تعلق اگلے ہفتے اس سیشن میں ائیئے گئے اکہ اس کا جات ان لگائےب ں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن جاسکے۔ 2گھر یلو مشق رہ لیا جاسکے۔ کر یں۔عمل ورزش کے چارٹ پر اکہ اس کا جات ان لگائےب ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن 3گھر یلو مشق ا۔ہے اُس پر عمل کرے ائیبکاچارٹ غذاکا مل کر جوماں نےآپ کے ساتھ رہ لیا جاسکے۔ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات ن لگائےب 4 گھر یلو مشق نکالنےپر عمل کریں چارٹ کےور سکون آرام ا ماں سے کہیں کہ میں ماں کی مدد کر یں۔ ۔گھر والو ں کی حوصلہ افزائی کر یں کہ وہ ان سر گر میو ں کے لیے و رہ لیا جاسکے۔ اکہ اس کا جات ان لگائےب وہ ہ ر روز ب اکس پر ن 5پریکٹس ورک ڈر ہیلتھ روز ر ماں سے کہیں کہ وہ انموڈ مو جود میںکپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ لگا کر اپنے تمام خیالات اور احساسا چارٹ پر ن سوچیں جو اُس وہ ت کا جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں ی ۔کے احساسات پر ات 6پریکٹس ورک ا جاری رکھیں۔ کا گر وپ بن چکا ہو تو اُس میں اگر ماں اور بچے کی صحت امل ہو ب ش دوب ارہ بتائیں اریخ اور و ڈر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔ماں کو اگلے سیشن کی ب اور ہیلتھ کپ کلنکپ 811 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کااردگرد لوگو ں کے ساتھ تعلق3.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول :ماں کاارد گرد لو گو ں کے ساتھ تعلق3.4سیشن مقاد کے سیشن کی پیش رفت رہ لینا اوراس سیشن کا مقصد ماں میں اب ی رد گر د لوگو ں کے ساتھ تعلق کے لیے ا صحت مند سوچ کے اصولوں کو ماں اور اس کے ا کا جات احباب وغیرہ)۔ ا ہے(جیساکہ گھر والے،رشتہ دار،دوس ستعمال کر ب ڈ: ڈرجاب انک ہیلتھ کپ کلنکپ کرنے کے طریقہ کار کی اہمیت اچھی ۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب رہ پچھلے سیشن کا جات ۔کو دو رائیںکے ام نکا ت پچھلے سیشن اسک 2ب رہ موڈچارٹ کا جات رہ لیں اور اموڈماں کے ساتھ مل کر اندہی کی سوچ کے متعلق غیر صحتمند پچھلے ہفتے اُس نے اپنے بچے سے تعلقکیاکہ سےپوچھیں سچارٹ کا جات اگر ؟ کی ن اب اش دیں اور اُن کو نوٹ کر یں کو اُسپرپہلے قدم کو مکمل کرنے ؛تو ا ں رویہ اختیار اور کیاحسوسس کیااُس نے یسا چوں کی وجہ سے پو چھیں کہ ان سو۔ ماں سے ش ۔ماں کی ب ات کو ہ ڈردی اور توجہ سے سنیں۔کیا کر یں ،۔اگر نہیں کیاب ماں سے پو چھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ساتھ تبدیل کر نے کی کو شش اور ماں ،تو اس حوالے سے ب ات ح ک ر دیں۔ اور گھر والوں کی حوصلہ افزائی کریں کہ وہ متبادل سوچوں کی تجاوتک 911 صحت مند سوچ ب أو سے نمٹنانے والے ذہنی ددوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہو کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کااردگرد لوگو ں کے ساتھ تعلق3.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول اسک 3ب ماں اور بچے کے تعلق کےمتعلق صحت مند سوچ کے تین قدم قدم پہلا اندہی صحتمند سوچوں کی غیر متعلق ماں کا ارد گر د لوگو ں کے ساتھ تعلق کے ا ن سیکھناکرب ہمیت کے متعلق بتائیں ۔بچے کے لیےماں کے سماجی سہارے اور اُس کے ارد گرد لو گوں کے ساتھ تعلق کی اہمیت اور ماں کی ما رینِ صحت سے مدد لینے کی ا Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر ب ارے ب ا ر جأو ں ی تو لو گ میرےاگر میں جو مر ضی ہو ،اس لیے میں ب اتیں کر یں ے جائے میں گھر سے ب ا ر نہیں جأوں ی نے ضروری کاموں(جیساکہ بچے کے بیمار ہو ب ا ر نہ کی صورت میں )کے لیے بھی گھر سے ا جاب ئج ہو دوسروں پر احصارر کر نے کے کنک ڈ نتا ہیں سکت ڈر گیا عنوان پڑھے۔Aماں سے کہیں کہ وہ تصوتک ر کے متعلقہ سیکشن کو استعمال کر تے ہوئے،ہیلتھ کپ کلنکپ میں دکھائی گئی عورت پر غور کر ے اور یچے دیک کر یں کہ، ج ایک عورت بہت زبکادہ ذہنی دب أو میں ہو تو وہ گھر سے ب ا ر جانے کا اعتماد ں گ سکتی ہے۔ اس حوالے سے ب ات ح ک محدود ہو کر رہ جاتی ہے۔: و ضاBتصوتک ر کر یں کہ اس طر ح کے ا حساسات کی وجہ سے عورت گھر ی ج ا پڑے جیساکہ بچہ ز کر یں کہ، ایسی صورتحال پیش آسکتی ہے ج ماں کو اکیلے گھر سے ب ا ر جاب بکادہ بیمار ہو سکتا ہے اور ہو سکتا ماں سے اس حوالے سے ب ات ح ک موجود نہ ہو۔ہے کہ گھر میں اور کو ئی بھی کر یں۔Cتصوتک ر : ضروری چیزوں کے لیے بھی دوسروں پر احصارر کرنے کے ممکنہ نتا ئج کے ب ارے میں ب ات ح ک 021 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کااردگرد لوگو ں کے ساتھ تعلق3.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول اُن کو نوٹ کر یں ۔ ۔ماں سے پو چھیں کہ کیا اُن کو بھی ضروری چیزوں کے لیے گھر سے ب ا ر جانے کے متعلق ایسی ہی سوچیں آتی ہیں سے ماں کو غیر صحتمند سوچ،رو یوں اور اُن کے نتائج کے ب ارے میں بتائیں۔یچے دی گئی مثالوں کے مدد نتیجہ رویہ /احساس سوچ ا گھر سے ب ا ر کسی سے رابطہ قائم نہ کر میں کسی پر بھی یقین نہیں کر سکتی ب کہ ہیلتھ گھر سے ب ا ر کسی سے نہ لنا ،یہاں ی ورکر سے بھی نہیں ا لوگو ں سے ملنے بکا ب ات کرنے کی کو اچھا نہیں لگتامجھے دوسرے لو گو ں سے لنا ا اور اُن کے سہارے کو شش نہ کر ب لوگوں سے دور ہو جا ب ں گ دینا ااُمید ہی کر یں ے ا لوگوں سے ملنے بکا ب ات کرنے سے گر لوگ ہمیشہ مجھے ب ر کرب سہارے بکا مدد کو ں گ دینا تک دوسرا قدم ا سیکھنا غیر صحت مند سوچ کو صحت مند سوچ کے ساتھ تبدیل کر ب Fتصوتک ر Eتصوتک ر Dتصوتک ر ا غیر اخلاقی ب ات حفاظتی ٹیکے اپنے بچے کو خواد سے ہیلتھ سینٹر ، نہیں ہے گھر سےاکیلے ب ا ر جاب ا لگوانے جاب ااپنے کاموں کے لیے دوسروں پر احصارر نہ کر ب کر یں کہ تصوتک ر پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑھیں۔D تصوتک ر کا ہتر متبادل ہے ۔Aکیسے تصوتک ر Dاس حوالے سے ب ات ح ک ہو سکتی ہیں۔ اد اس طرح کی صحتمند سوچیں ماں کو گھر سے ب ا ر (جیساکہ ہیلتھ سینٹر)نا س مدد لینے کے لیے مددگار ب 121 صحت مند سوچ ب أو سے نمٹنانے والے ذہنی ددوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہو کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کااردگرد لوگو ں کے ساتھ تعلق3.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول کر یں کہ ایک ت ُ ر اعتماد اور ب ا عورر ماں اپنے بچوں میں بھی اعتماد پیدا کر سکتیپر غور کر یں اور اس حوالےFتصوتک ر ہے۔ سے ب ات ح ک خواد کو ت ُ ر اعتماد حسوسس کر سکتی ہے ج اُس کو پورے گھر والوں کا سہارا اور مدد حاصل ہو ۔ ایک ماں صرف اُس و ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم میں کیا ہو۔اب ما ں سے اپنی غیر صحت مند سوچوں کے ب ارے میں ب ات کر یں جن کا ذکر ش ماں (اور گھر والوں )کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں اور اُن کو کھ لیں ۔ ماں کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں جوکہ پہلے قدم میں بیان کی گئی ہیں ۔ رویوں اور اُن کے نتائج کی مثالیں دیں۔/خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساساتاگر ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ نتیجہ رویہ/احساس سوچ ب ارے میں بغیرکسی ثبوت کہ ،مجھے لو گو ں کے نفی رائے قائم نہیں کرنی چاہیے اتبارر کرنے ھالیکن اُن پر اند لنا ،لوگوں سے سے محتاط ت رنا ب ارے میں کے بچے کی صحتسے ہیلتھ ورکر معلومات اور مدد لینا یک بکا دو میں اگر اپنے گھر والوں میں سے کسی ا میں اچھا قاب ِ اعتماد لوگوں سے ب ات کر وں ی تو حسوسس کر وں ی گوں سے گھر کے کسی ایک بکا دو قاب ِ اعتماد لو ا ب ات کر نے کی کوشش کرب ادل کابوجھ ہلکا بچناتنہائی سے ، ہوب ھےاپنے قاب ِ اعتماد شخص کو بغیر امیدیں ب اند میں کوئی نہ کوئی خوابی ہوتی ہے ر شخص ا مسائل بتاب رار رنا معاشرتی سہارے کا ت ر تیسرا قدم ا صحت مند سوچ اور رویو ں کی مشق کر ب 1سرگرمی دیں۔ آگاہ کر یں ۔ماں ماں کو اس عمر کے بچوں میں ہونے والے صحت کے مسائل اور ان سے نمٹنے کے متعلق ردیک کے ہیلتھ سینٹرز اور ہسپتالوں کی لِسٹ کو ت 221 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کااردگرد لوگو ں کے ساتھ تعلق3.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول 2سرگر می رہ لیں ،اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں ۔ماں کی خوااہش کے مطا بق چارٹ میں ردوبدل کر غذا کے چارٹ کا جات ا ب اش دیں۔ یں۔اگر ماں اور گھر والے ب اقاعد ی سے چارٹ پر عمل کر تے رہے ہیں تو اُن کو ش 3سر گر می رہ لیں۔ ۔اگر ضرورت ہو تو چارٹ میں اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں آرام اور سکو ن کے چارٹ کا جات ردوبدل کر یں ۔ 4سرگر می امل کر یں۔ماں بچے کے تعلق کے چارٹ پر عمل کر یں۔دن میں دت از دت ایک مرتبہ ب اپ کو ان سر گرمیوں میں ش 5سر گر می بچے کو ماں کا دودھ پلانے کی اہمیت کے متعلق ماں کو بتائیں۔ اسک 4ب ر کے درمیا ز ن کر یںسن کس ن پر یکٹس ورک کی و ضاج ر کے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوکہ بتائیںماں کو ز ن اور میں ما ں کی مدد کر یں ں سے کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نےوالوگھر ۔کی کوشش کرےپورا کرنے سن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔ منتخب کہ 1گھریلو مشق ڈر ہیلتھ روز ر ماں سے کہیں کہ وہ ان لگا کرموڈ میں مو جود کپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ اپنے تمام خیالات اور احساسا چارٹ پر ن سوچیں جو اُس وہ ت کا جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں ی ۔کے احساسات پر ات 2گھر یلو مشق ان۔اُس پر عمل کرے ائیبکا ہےچارٹ غذاکا ساتھ مل کر جوماں نےآپ کے رہ لیا جاسکے۔ ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات لگائےب 321 صحت مند سوچ ب أو سے نمٹنانے والے ذہنی ددوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہو کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن :ماں کااردگرد لوگو ں کے ساتھ تعلق3.4سیشن :شیر خوااری کا درمیانی دور:4ماڈیول 3 گھر یلو مشق نکالنے میںکریں چارٹ پر عمل کےآرام اور سکون ں سے کہیں کہ ما ماں کی مدد کر یں۔۔گھر والو ں کی حوصلہ افزائی کر یں کہ وہ ان سر گر میو ں کے لیے و رہ لیا جاسکے۔ اکہ اس کا جات ان لگائےب وہ ہ ر روز ب اکس پر ن 4 گھر یلو مشق رہ لیا جاسکے۔ ماں سے کہیں کہ وہ کے چارٹ پر عمل کر یں۔ماں کا بچے کے ساتھ تعلق اگلے ہفتے ائیئے گئے اکہ اس کا جات ان لگائےب ہ ر روز ب اکس پر ن 5گھریلو مشق ا جاری رکھیں۔ کی صحت کا گر وپ بن چکا ہو تو اُس میں اگر ماں اور بچے امل ہو ب ش دوب ارہ بتائیں اریخ اور و ڈر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔ماں کو اگلے سیشن کی ب اور ہیلتھ کپ کلنکپ ری دور(آٹھ سے دس مہینے) 5:ماڈیول شیر خوااری کا آخ 521 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور:5ماڈیول :ماں کی صحت1.5سیشن :شیر خوااری کا آخ :ماں کی صحت1.5سیشن مقاد کے سیشن ری دور (بچےکیاس سیشن کا ا ، پیدائش کے بعد آٹھ سے دس مہینے)کے دوران ماں اور بچے کی مقصدشیر خوااری کے آخ رہ لینا،اُس کے مسائل کو س صحت کا جات ا ہے۔ اور صحت مندسوچ کے اصولوں کے زریعے ماں کی صحت کو ہتر ائینے میں ماں کی مدد کر ب ڈ: ڈجاب انک رہیلتھ کپ کلنکپ کرنے کی اہمیت اچھی ۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب رہ لیں پچھلےسیشن کا جات ڈر میں موجود تصاوتک ر کا استعمال کرتے ہوئے کو مرحلہ وار دو رائیں ۔کے ام نکا ت 4ماڈیول ہیلتھ کپ کلنکپ اسک 2ب رہ لیں موڈچارٹ کا جات رہ لیںموڈماں کے ساتھ مل کر ۔چارٹ کا جات رہ لیں اور اس سے پوچھیں کہ کیا ماں نےماں سوچ کی میں بیان کیے گئےتین پہلؤوں کے حوالے سے غیر صحتمند 3ماڈیولکے ساتھ مل کرموڈچارٹ کا جات اندہی کی ؟ س نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے پوچھیں کہ کیا ا ُ ۔کیارویہ اختیار اور کیاحسوسس کیااُس نے یسا پو چھیں کہ ان سوچوں کی وجہ سے ماں سے ن اب اش دیں ۔ ساتھ بدلنے کی کوشش کی ۔ان قدم کو پورا کرنے پر اُس کو ش کریں ے ۔ماں کی ان سوچوں کو کھ لیں، اور کہیں کہ ،آپ سیشن میں آے چل کے اس حو ماں کی ب ات کو ہ ڈردی اور توجہ سے سنیں۔ الے سے ب ات ح ک 621 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور::شیر خوااری5ماڈیول :ماں کی صحت1.5سیشن کا آخ اسک 3ب صحت مند سوچ کے تین قدم ماں کی صحت سے متعلق قدم پہلا اندہی صحتمند سوچوں کی غیر ماں کی صحت سے متعلق ا ن سیکھناکرب ا بہت ضروری ہے ۔ ہے وہ شیر خوااری کا دورختصراً واضح کر یں کہ، بچے کی پیدائش کے بعدپہلے سال کے دوران ماں کا جسمانی اور ذہنی طور پر صحت مند ہوب رھ رہی ہو تی ہیں جو کہ اُس کے لیے ذہنی دب أو کا س بن سکتی ہیں ۔ اس لیے یہ بہت ج ماں ضروری ہے کہ ماں اپنی صحت کا پر بچے کی نشوونما کی زمہ داربکاں ت خا ص خیال رکھے اور اس کو نظر انداز نہ کر ے۔ Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر ا ہے، ے ت ُ رے کاموں کی سزمیری بیماری میر نہیں ہےکا حق مجھے ٹھیک ہونے ا رے میں پھنس بیماری کے علاج کی کو شش نہ کر ب ا اُمیدی کے دات ا بیماری اور ب جاب ڈر کے متعلقہ سیکشن کو استعمال کر تے ہوئے، گیامیں دکھائی گئی عورت پر غور کر ے اور یچے Aماں سے کہیں کہ وہ تصوتک ر ہیلتھ کپ کلنکپ عنوان پڑھے۔دیک ا شروع کر دتے ہیں کہ، اپنی بدقسمتی کے زمہ دار وہ خوادہیں۔اور واضح کر یں کہ وہ ان سوچوں کی وجہ روزمرہ کے ذہنی دب أو کی وجہ سے کچھ لو گ یہ حسوسس کر ب ہیں۔ ا شروع کر سکت سے خواد کو بیمار حسوسس کر ب ۔ حسوسس کر تی ہےوقات وہ بھی ایساماں سے پو چھیں کہ کیا او ا ا ۔ Bتصوتک ر ان ان سوچوں کی وجہ اپنے حالات بدلنے کی کوشش نہیں کر ب کر یں کہ کیسے ان :اس حوالے سے ب ات ح ک 721 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور:5ماڈیول :ماں کی صحت1.5سیشن :شیر خوااری کا آخ ب ات سے حوالے اس :C تک رتصو عرصے لمبے بہت اور احساسات ، سوچیں کی طرح اس کیسے کہ یں کرح ک انی عرصے لمبے جتنے ہیں۔رہتے حاوی اُوپر کے ان ان لیے، کے ا ب ا ر سے ان ہی اُتنا گا رہے شکار کا سوچوں ان ان کلپ ۔گا ہو مشکل ت ماں سے پو چھیں کہ کیا وہ بھی اپنی صحت کے متعلق ایسا ہی سوچتی ہے۔ ۔اگر ضروری ہو تو ،یچے دی گئی مثالوں کے مدد سے ماں کو غیر صحتمند سوچ،رو یوں اور اُن کے نتائج کے ب ارے میں بتائیں نتیجہ رویہ /احساس سوچ ئی اس کومیری زندی میں بہت کچھ غلط ہے، ب ارے میں کچھ نہیں کر سکتا زندی کےوہ پہلو جن میں دشواری ہے ،اُن میں ا تبدیلی لانے کی کو شش نہ کر ب میں ا ضافہ پریشانی اور گھ راہ تھکی ہو ئی ہو تی ہوں،اس کا میں ر و اک بیمامطلب ہے مجھے کو ئی ری ہے۔ خطرب نہیں جس کے علاج کے لیے میرے ب اس پیسے ہیں کص اور علاج کر انے کی ن خ ش ت کو شش اپنی بیماری کی ا نہ کرب رنک ڈ نظر ا ا بے عملی، اپنی صحت کو م نداز کر ب کسی کو اگر ہ ارے ب اس پیسے ہوں تو م میں سے بھی صحت کے مسائل نہ ہو ں کی کو شش نہ ستعمال کر نےموجو دہ وسائل کو بھی ا ا کر ب ات میں راب ہونے کے امکاب صحت کے خ ا ضافہ کا میرے بہت سے مسائل ہیں، اپنی صحت رجیح نہیں ہے خیال رکھنا میری ت ا رابی کی وجہ سے دوسرے مسئلے اپنی صحت کو نظر انداز کر ب صحت کی خ ا بھی حل نہ کر ب اب دوسرا قدم ا غیر صحت مند سوچ کو سیکھنا صحت مند سوچ کے ساتھ تبدیل کر ب 821 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور::شیر خوااری5ماڈیول :ماں کی صحت1.5سیشن کا آخ Fتصوتک ر Eتصوتک ر Dتصوتک ر بہت کچھ کر میں اپنی صحت کو ہتر ائینے کے لیے سکتی ہو ں ہیلتھ صحت کی معلومات حاصل کر نے کے لیے ورکر سے مشورہ لینا کے صحتصحت کی معلومات میں اضافہ اور اپنی ا حوالے سے ہتر فیصلے کر ب کر یں کہ تصوتک ر پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑھیں۔Dتصوتک ر کا ہتر متبادل ہے ۔Aکیسے تصوتک ر Dاس حوالے سے ب ات ح ک کر یں، جو کہ تصوتک ر عورت کی طرح سوچنے میں پیش آسکتیمیں دکھائی گئیDمیں دکھائی گئی عورت کو تصوتک ر Aاُن ممکنہ مشکلات کے ب ارے میں ب ات ح ک ہیں۔ ۔:اگر ماں کہے کہ بیماری اورصحت قسمت میں پہلے ہی لکھی ہے تو، تصوتک ر کا حوالہ دتے ہو ئے اُن سے اس ب ارے میں ب ات کر یںEتصوتک ر :ایک سمجھدار ماں اپنی اوراپنے بچے کی صحت کے لیے ام فیصلے کر سکتی ہے۔Fتصوتک ر ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم میں کیا ہواب ما ں سے ا ۔ماں کو اُن سوچوں کے متبادل پنی صحت کے متعلق غیر صحت مند سوچوں کےب ارے میں ب ات کر یں جن کا ذکر ش سوچیں سوچنے کا کہیں ۔ دیں۔رویوں اور اُن کے نتائج کی مثالیں/اگر ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساسات نتیجہ رویہ/احساس سوچ ہو ں جو میں اپنا دھیان اُن چیزوں پر رکھ سکتی سکتی میری زندی میں اچھی ہیں ، اور میں کیا کر ہو ں ا زندی میں مثبت تبدیلیاں لانے کی ذہنی دب أو اور پر یشانی میں کمی کو شش کر ب ر کام کی زبکادتی ،صحت مند تھکاوٹ زبکادہ ت نے ل نہ کرنے اور ورزش نہ کرخواراک استعما ہو سکتی ہے کے ب اع رہنے کے لیےھو ٹی ھو ٹی سر گر میاں چ ُ ا کر ب ا خواراک ،آرام اور ورزش پر غور کر ب 921 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور:5ماڈیول :ماں کی صحت1.5سیشن :شیر خوااری کا آخ ایک غربت،دک شخص بھی صحت مند رہنے کی کوشش کر سکتا ہے ا موجودہ وسائل کو ہتر طرے س سے استعما ماں اور بچے کی اچھی صحت ل کر ب اسےھو کسی کی صحت ٹھیک نہیں ہو ی تواگر رے لگے ے ٹے مسائل بھی ت زانہ تھوڑا اپنی صحت کا خیال رکھنے کے لیے رو نکالنا بہت و ا ،مسائل سے ہتر طور پر نمٹنا صحت مند ہو ب تیسرا قدم ا صحت مند سوچ اور رویو ں کی مشق کر ب 1سر گر می رہ لیں ، اہش کے مطابق چارٹ میں ردوبدل کر اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں ۔ماں کی خواغذا کے چارٹ کا جات ا ب اش دیں۔ یں۔اگر ماں اور گھر والے ب اقاعد ی سے چارٹ پر عمل کر تے رہے ہیں تو اُن کو ش 2سر گر می رہ لیں۔ ۔اگر ضرورت ہو تو چارٹ میں ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں اگر آرام اور سکو ن کے چارٹ کا جات ردوبدل کر یں ۔ 3سر گر می کر یں۔ ماں کا بچے کے ساتھ تعلق کے چارٹ پر عمل کر یں اور اگر ضرورت ہو تو اس پر ب ات ح ک 4سر گر می ماں کو بچے کو دودھ پلانےاور کھلانے کی اہمیت بتائیں۔ ،اگر آپ کے ب اس معلومات موجو د ہیں تو اسک 4ب کر یں ر کے درمیان گھر یلو مشق کی و ضاج ز ن سن کس 031 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور::شیر خوااری5ماڈیول :ماں کی صحت1.5سیشن کا آخ ر کے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوکہ بتائیںماں کو ز ن ور امیں ما ں کی مدد کر یں ں سے کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نےوالوگھر ۔پورا کرنے کی کوشش کرے سن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔ منتخب کہ 1 گھر یلو مشق اس سیشن میں ائیئے گئے سونے کے چارٹ پر عمل کر یں۔ 2 گھر یلو مشق اماں سے کہیں۔ائیبکا ہے اُس پر عمل کرے چارٹغذاکا ماں نےآپ کے ساتھ مل کر جو رہ لیا جاسکے۔ کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات ن لگائےب 3 گھر یلو مشق نکالنے میںپر عمل کریں چارٹ کےآرام اور سکون ماں سے کہیں کہ ماں کی مدد کر یں۔۔گھر والو ں کی حوصلہ افزائی کر یں کہ وہ ان سر گر میو ں کے لیے و ان لگا رہ لیا جاسکے۔وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات ئےب 4 گھر یلو مشق اکہسے کہیں کہ تعلق کے چارٹ پر عمل کر یں۔ماںساتھ بچے کےکا ماں ان لگائےب رہ لیا جاسکے۔وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اس کا جات 5گھر یلو مشق ڈر ہیلتھ روز ر ماں سے کہیں کہ وہ ان لگا چارٹموڈ میں مو جود کپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ کر اپنے تمام خیالات اور احساساپر ن سوچیں جو اُس وہ ت کا جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں ی ۔کے احساسات پر ات 6گھر یلو مشق ا جاری رکھیں۔ ماں اور بچے کی صحت کا گر وپ بن چکا ہو تو اُس میںاگر امل ہو ب ش دوب ارہ بتائیں اریخ اور و ڈر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔ماں کو اگلے سیشن کی ب اور ہیلتھ کپ کلنکپ 131 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور5ماڈیول :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.5سیشن ::شیر خوااری کا آخ :ماں کا بچے کے ساتھ تعلق2.5سیشن مقاد کے سیشن رہ لینا کی پیش رفت کا جات ری عر صے میں ، ماں کا بچے کے ساتھ تعلق کو شیر خواصحت مند سوچ کے اصولوں اور ،اس سیشن کا مقصد ماں میں اب ی اری کے آخ ا ہے۔ کو مضبوط ت کرنے کے لیے ا ستعمال کر ب ڈ: ڈرجاب انک ہیلتھ کپ کلنکپ کرنے کی اہمیت اچھی ۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب رہ پچھلےسیشن کا جات پچھلے سیشن کے ام نکات کو دو رائیں۔ اسک 2ب ر ہموڈچارٹ کا جات رہ لیں اور اموڈماں کے ساتھ مل کر اندہی کی سوچ سے غیر صحتمند پچھلے ہفتے اُس نے اپنی صحت کے حوالےکیاکہ سےپوچھیں سچارٹ کا جات تو ؛اگر ا ں ؟ کی ن اب اش دیں ۔کو پر اُسپہلے قدم کو مکمل کرنے دی ۔ماں کی ب ات کو ہ ڈرکیارویہ اختیار اور کیاحسوسس کیا اُس نے یساپو چھیں کہ ان سوچوں کی وجہ سے ماں سے ش اور توجہ سے سنیں۔ کر یں اور ماں اب ماں سے پو چھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ساتھ تبدیل کر نے کی کو شش کی۔اگر نہیں تو اس حوالے سے ب ا ت ح ک ر کی کی حوصلہ افزائی کریں کہ وہ متبادل سوچوں اور گھر والوں دیں۔تجاوتک 231 صحت مند سوچ ب أو سے نمٹناذہنی ددوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور:5ماڈیول :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.5سیشن :شیر خوااری کا آخ اسک 3ب ماں اور بچے کے تعلق کےمتعلق صحت مند سوچ کے تین قدم قدم پہلا اندہی صحتمند سوچوں کی غیر متعلق ماں بچے کے تعلق کے ا ن سیکھنا کرب کر یں کہ کیسے ماں کا بچے کے ساتھبیان ختصراً ۔ یں ے ائینے کے متعلق کام کر کے زریعےماں کا بچے کے ساتھ تعلق کو ہتر کہیں کہ اب آپ ان تین قدم ں کی صحت کے لیے ام ہے۔ تعلق دونو Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر کچھ بھی ے اختیار میںمیں بے بس ہوں میر نہیں ہے بھال نہ کر کام کے بوجھ کی وجہ سے بچوں کی دیکھ ا ب ا ب ر،اور بچوں کی ضروربکات نظر ماں کی صحت متات ا انداز ہو ب ڈر کے متعلقہ سیکشن کو استعمال کر تے ہوئے، گیا عنوان پڑھے۔Aماں سے کہیں کہ وہ تصوتک ر ہیلتھ کپ کلنکپ میں دکھائی گئی عورت پر غور کر ے اور یچے دیک کا اظہار کر یں۔ماں اور گھر والوں سے کہیں کہ وہ ان سوچوں پر اپنی رائے ا مشکل ہے۔Bتصوتک ر کر یں کہ کیسے ماں کے لیے، ھو ٹے بچوں کے ساتھ اُن کی تمام ضروربکات کو پورا کرب : ب ات ح ک ماں اور گھر والوں سے کہیں کہ وہ اپنی رائے کا اظہار کر یں۔اور پوچھیں ماں کو کیا مشکلات درپیش ہیں۔ کر یں کہ اس طرح کیCتصوتک ر ہیں۔ : ب ات ح ک رات ہو سکت سوچوں کےماں اور بچوں کی ذہنی اور جسمانی نشوونما پر کیا ات اب ما ں سے پو چھیں کہ کیا وہ بھی ایسا ہی سوچتی ہے۔ اگر ضروری ہو تو ،یچے دی گئی مثالوں کے مدد سے ماں کو غیر صحتمند سوچ،رو یوں اور اُن کے نتائج کے ب ارے میں بتائیں۔ 331 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور5ماڈیول :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.5سیشن ::شیر خوااری کا آخ نتیجہ رویہ/احساس سوچ ، میری جسمانی صحت اہمیت کی حامل نہیں ہے میرے بچوں کی صحت ضروری ہے رابی کی وجہ سے، کوشش کے اپنی صحت کی خ ا ب اوجود بچوں کا خیال نہ رکھ ب اب ر بچوں کی ذہنی اور جسمانی صحت متات اور قابلیت قدرتی ہوتی ہے ، یہ بچوں کی ذا د میرے اختیار میں نہیں ہے ربیت کو نظر اندا بچوں اکی تعلیم اور ت اندر موجود بچوں کا موقع نہ ملنے کی وجہ سے اپنے ز کر ب ا کو نہ ہچانن ب اب صلاحک ماں نہیں میں اپنے کسی بھی بچے کے لیے اچھی بن ب ائی رنا بچے کی پرورش کے حوالے سے غیر مطمئن ر مسئلے کے لیے خواد کو الزام دینا میرے بچےمیری ٹینشن اور کے گھ راہ لیےنقصان دہ ہے ااپنی پریشانی کو دت کرنے کی کوشش نہ ا کر ب ر ہوب بچے کی صحت متا ت دوسرا قدم ا سیکھنا غیر صحت مند سوچ کو صحت مند سوچ کے ساتھ تبدیل کر ب Fتصوتک ر Eتصوتک ر Dتصوتک ر بچوں کے درمیان وقفہ ضروری ہے کیونکہ اطے م ر اس بچے کے لیے والدین ہونے کے ب ذمہ دار ہیں جسےم دنیا میں لاتے ہیں ا ،اور پیدا ئش کے بچوں کے درمیان وقفہ کرب جہ اور بعد پہلے کچھ عرصے میں ،اُنہیں پوری تو ا وسائل مہیا کر ب ا جوبچے کا ذہین اور صحت مند ہو کہ اُس کے ہتر ب ہے مستقبل کی ضماد کر یں کہ تصوتک ر پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑھیں۔Dتصوتک ر کا ہتر متبادل ہے ۔Aکیسے تصوتک ر Dاس حوالے سے ب ات ح ک دے تو بچوں کو اس سے کیا فاد ے ہو: Eتصوتک ر کر یں کہ اگر ماں بچوں پر زبکادہ توجہ اور و ب ات ح ک ہیں۔سکت 431 صحت مند سوچ ب أو سے نمٹناذہنی ددوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور:5ماڈیول :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.5سیشن :شیر خوااری کا آخ اُن کی ب ات کو سنیں۔ سےماں اور گھر والوں سے کہیں کہ وہ اپنی رائے کا اظہار کر یں۔اُن پر اپنی رائےمسلط کرنے کی کوشش نہ کر یں۔ہ ڈردی ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم میں کیا ہو۔ اب ما ں سے اپنی غیر صحت مند سوچوں کے ب ارے میں ب ات کر یں جن کا ذکر ش گھر والوں )کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں اور اُن کو کھ لیں ۔ماں (اور ماں کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں جوکہ پہلے قدم میں بیان کی گئی ہیں ۔ ئج کی مثالیں دیں۔رویوں اور اُن کے نتا/اگر ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساسات نتیجہ رویہ/احساس سوچ کو پوری اگر میں صحت مند ہو ں ی تو اپنے بچوں توجہ دے سکوں ی ر بیت کے لیے بچے کی دیکھ بھال اور تعلیم و ت اور ہمت زبکادہ و ذہین اور صحت مند بچہ کا بیشتر احصار ر اُس کے بچے میں قابلیت اور ذا د ا ہے ماحول پر ہو ب کی سہولیات بچے کے لیے ماحول کو ہتر ائینے ا رام کر ب ہچانننا اور بچوں کا اپنے اندر موجود صلاحیتوں کو ا ت ُ راعتماد ہو ب ر میں اپنے بچوں کی اچھی دیکھ بھا ل کر تی زبکادہ ت ہوں ح سے اگر کو ئی مسئلہ ہے تو اُس کو حقیقی طر اپنےسوچنا اور بچوں کا خیال رکھنے کے لیے اقدامات کو سرانا ا ا ور بچے کی پر اچھے طرے س سے مسئلے کو حل کر ب ورش کے حوالے سے مطمئن رنا کے مشکلات ہونے کے ب اوجود ،مجھے میرے بچے کو دت کر نے کی لیے اپنی ٹینشن اور گھ راہ کوشش کر نی چاہیے ٹینشن ت ُ ر سکون سرگرمیوں کے زریعے ، اپنی اور مشکلا نے کی کو ت کو دت کر،گھ راہ ا شش کر ب رات ماں اور بچے دونوں کی صحت پر مثبت ا ت تیسرا قدم ا صحت مند سوچ اور رویو ں کی مشق کر ب 1سرگرمی ماں کا بچے کے ساتھ تعلق کے چارٹ پر عمل کر یں اور اگر ضرورت ہو توبچے کی عمر کے حساب سے اس میں ردوبدل کر یں۔ 531 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور5ماڈیول :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.5سیشن ::شیر خوااری کا آخ 2سر گر می رہ لیں۔ آرام ۔اگر ضرورت ہو تو چارٹ میں اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں اور سکو ن کے چارٹ کا جات ردوبدل کر یں ۔ 3سر گر می رہ لیں ،اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات یں ۔ماں کی خوااہش کے مطابق چارٹ میں ردوبدل کرغذا کے چارٹ کا جات ا ب اش دیں۔ کر یں۔اگر ماں اور گھر والے ب اقاعد ی سے چارٹ پر عمل کر تے رہے ہیں تو اُن کو ش 4سر گر می اگر آپ کے ب اس معلومات ہیں تو، ماں کو بچے کو دودھ پلانے اور اس کو کھلانے کی اہمیت کے متعلق بتائیں۔ اسک 4ب کر یں۔س ر کے درمیان گھر یلو مشق کی و ضاج ز ن ن کس ر کے درمیان یچے دی گئی مشقوں کوکہ بتائیںماں کو ز ن یں اور میں ما ں کی مدد کر ں سے کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نےوالوگھر ۔پورا کرنے کی کوشش کرے سن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ۔ ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ےمنتخب کہ 1 گھر یلو مشق رہ لیا ما کے چارٹ پر عمل کر یں۔ماں کا بچے کے ساتھ تعلق اگلے ہفتے اس سیشن میں ائیئے گئے اکہ اس کا جات ان لگائےب ں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن جاسکے۔ 2گھر یلو مشق رہ لیا جاسکے۔ما پر عمل کر یں۔ ورزش کے چارٹ اکہ اس کا جات ان لگائےب ں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن 3گھر یلو مشق ا۔ائیبکا ہے اُس پر عمل کرے چارٹغذاکا ماں نےآپ کے ساتھ مل کر جو رہ لیا جاسکے۔ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات ن لگائےب 631 صحت مند سوچ ب أو سے نمٹناذہنی ددوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور:5ماڈیول :ماں کا اپنے بچے کے ساتھ تعلق2.5سیشن :شیر خوااری کا آخ 4 گھر یلو مشق نکالنےپر عمل کریں چارٹ کےآرام اور سکون ماں سے کہیں میں ماں کی مدد کر یں۔ ۔گھر والو ں کی حوصلہ افزائی کر یں کہ وہ ان سر گر میو ں کے لیے و رہ لیا جاسکے۔ اکہ اس کا جات ان لگائےب کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن 5پریکٹس ورک ڈر ہیلتھ روز ر ماں سے کہیں کہ وہ ان لگا کر اپنے تمام خیالات اور احساسا چارٹڈ مومیں مو جود کپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ پر ن سوچیں جو اُس وہ ت کا جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں ی ۔کے احساسات پر ات 6پریکٹس ورک ا جاری رکھیں۔پ بن چکا ہو تو اُس میں اگر ماں اور بچے کی صحت کا گر و امل ہو ب ش دوب ارہ بتائیں اریخ اور و ڈر پر بکاددا نی کے لیے کھ لیں۔ماں کو اگلے سیشن کی ب اور ہیلتھ کپ کلنکپ 731 صحت مند سوچ بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنادوراِن حمل اور کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور:5ماڈیول :ماں کا ارد گرد لو گو ں کے ساتھ تعلق3.5سیشن :شیر خوااری کا آخ :ماں کا اپنے ارد گرد لو گو ں کے ساتھ تعلق3.5سیشن مقاد کے سیشن کی پیش رفت کا رہ لینا اوراس سیشن کا مقصد ماں میں اب ی رد گر د لوگو ں کے ساتھ تعلق کے لیے ا صحت مند سوچ کے اصولوں کو ماں اور اس کے ا جات احباب وغیرہ)۔ ا ہے(جیساکہ گھر والے،رشتہ دار،دوس ستعمال کر ب ڈ: ڈرجاب انک ہیلتھ کپ کلنکپ کرنے کے طریقہ کار کی اہمیت اچھی ۔رکھیں بکاد کو طرح سے ب ات ح ک اسک 1 ب رہ پچھلےسیشن کا جات ۔کو دو رائیںکے ام نکا ت پچھلے سیشن اسک 2ب رہ موڈچارٹ کا جات رہ لیں اور اموڈماں کے ساتھ مل کر اندہی کی سوچ کے متعلق غیر صحتمند پچھلے ہفتے اُس نے اپنے بچے سے تعلقکیاکہ سےپوچھیں سچارٹ کا جات اگر ؟ کی ن اب اش دیں اور اُن کو نوٹ کر یں کو اُس پرپہلے قدم کو مکمل کرنے ؛تو ا ں رویہ اختیار اور کیاحسوسس کیااُس نے یسا چوں کی وجہ سے پو چھیں کہ ان سو۔ ماں سے ش ۔ماں کی ب ات کو ہ ڈردی اور توجہ سے سنیں۔کیا کر یں ،۔اگر نہیںکی اب ماں سے پو چھیں کہ کیا اُس نے ان سوچوں کو متبادل سوچوں کے ساتھ تبدیل کر نے کی کو شش اور ماں ،تو اس حوالے سے ب ات ح ک ر دیں۔کی حوصلہ افزائی کریں کہ وہ متبادل اور گھر والوں سوچوں کی تجاوتک 831 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور:5ماڈیول :ماں کا ارد گرد لو گو ں کے ساتھ تعلق3.5سیشن :شیر خوااری کا آخ اسک 3ب ماں اور بچے کے تعلق کےمتعلق صحت مند سوچ کے تین قدم قدم پہلا اندہی صحتمند سوچوں کی غیر متعلق ماں کا ارد گر د لوگو ں کے ساتھ تعلق کے ا ن سیکھناکرب ہمیت کے متعلق بتائیں ۔بچے کے لیےماں کے سماجی سہارے اور اُس کے ارد گرد لو گوں کے ساتھ تعلق کی اہمیت اور ماں کی ما رینِ صحت سے مدد لینے کی ا Cتصوتک ر Bتصوتک ر Aتصوتک ر میری ب ات نہیں سمجھتے شو ر /والے میرے گھر وں اگر میں اُن سے ب ات کر نے کی کوشش کر ، رھ جائیں ے ی تو تنازعات ت ا کے بچے ماں ،شو ر اور گھر والوں کے بیچ تنأو جس گھر والوں کو اپنی پریشانیاں نہ بتاب رات کی نشوونما پر ات ڈر کے متعلقہ سیکشن کو استعمال کر تے گیا عنوان پڑھے۔Aماں سے کہیں کہ وہ تصوتک ر ہوئے،ہیلتھ کپ کلنکپ میں دکھائی گئی عورت پر غور کر ے اور یچے دیک کر یں کہ ماں کیوں ایسا سوچ رہی ہے۔ اس حوالے سے ب ات ح ک میں کمی آجائے،جس کی وجہ سے حالات اوBتصوتک ر انک ڈ ماں اور گھر والوں میں ب ات ح ک ت ُ رے ہو تے جائیں ۔ ر: بتائیں کہ ایسا سوچنے سے ش ر انداز ہو سکتی ہے۔Cتصوتک ر :بتائیں کہ اس طرح کی صورتحال بچے پر ات ۔ماں سے پو چھیں کہ کیا اُس کو بھی ایسی سوچیں آتی ہیں رات کی اہمیت پر اپنی توجہ رکھیں۔ کسی بھی تنازعہ کا حصہ نہ بنیں ،اور گھریلو تنازعات کے بچے کی نشوونما پر ات 931 صحت مند سوچ بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنادوراِن حمل اور کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور:5ماڈیول :ماں کا ارد گرد لو گو ں کے ساتھ تعلق3.5سیشن :شیر خوااری کا آخ نتیجہ رویہ/حساسا سوچ نہ گز ڑ دے ی میرے گھر والوں کی صحبت بچے کو بگا ارنے گھر والوں کو بچے کے ساتھ و -کھیلنے نہ دینا / نے بچے کو گھر والوں کے ساتھ تعلق ائی کےموقع نہ لنا لیے لوگ میرے مسائل کو نہیں سمجھتے ،اس د ہ نہیںاپنے مسائل اُن کو بتانے کا کو ئی فا ا اپنے ا مسائل کسی کو نہ بتاب ماں کے سماجی سہارے میں کمی ہو ب سے میرے مسائل حل نہیں ہو ں ب ات ح ک ے رکھنا صحت پریشانی میں اضافہ۔ماں اور بچہ دونوں کی اپنے مسائل اپنے ی ا ر ہوب متات نہیں ا نہ کر گھرکے ب ا ر کے لو گوں سے میل ملاقات ہیں میں اکیلی ہوں، میرے کو ئی دوس اکیلاکا، اور سہارے میں کمی ب دوسرا قدم ا سیکھنا غیر صحت مند سوچ کو صحت مند سوچ کے ساتھ تبدیل کر ب Fتصوتک ر Eتصوتک ر Dتصوتک ر فات کیوں بے شک م س میں کتنے بھی ا ختلا ئی اور اُن کے نہ ہو ں لیکن ہمیں بچوں کی بھلا جار ی رکھنی اچھے مستقبل کے لیے ب ات ح ک چاہیے کرنے بچوں کے لیے آپ کےا ختلافات کو ختم ا کی کوشش کر ب اچھی گھر والوں کا مل جل کا رنا ، اور بچے کی نشوونما کر یں کہ تصو پر غور کر یں اور یچے دبکا گیا عنوان پڑھیں۔Dتصوتک ر کا ہتر متبادل ہے ۔Aکیسے تصوتک ر Dتک ر اس حوالے سے ب ات ح ک رھا سکتی ہیں کہ وہ بچوں کی اچھی نشوونما کے لیے آپسی اختلافات کو ختم کر نے کی کو شش کر یں۔اس طرح کی صحتمند سوچیں گھر والوں کا حوصلہ ت 041 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور:5ماڈیول :ماں کا ارد گرد لو گو ں کے ساتھ تعلق3.5سیشن :شیر خوااری کا آخ ہوFتصوتک ر اد کر یں کہ گھر والوں کا سہارا ماں اور بچے دونوں کے لیے فاد ہ مند ب غیر ارادی طور پر گھر والے / کہ ، او اوقات گا ۔واضح کر یں: ب ات ح ک ل کر یں اور گھر (جیساکہ شو ر اور سسرال والے)ماں کی ضروربکات کو نہیں ہچانن ب اتے ۔کمیونٹی ہیلتھ ورکرز کو چاہیے کہ جہاں ممکن ہو وہ اس موقع کا استعما ونوں کی توجہ لے تو بچے کے لیے تنا فاد ہ مند ہے۔ اہمیت کا حامل ہے اور اگر بچے کو ماں اور ب اپ دوالوں کو بتائیں کہ بچے کی دیکھ بھال میں ب اپ کا کردار تنا ا نک ڈ ماں نے پہلے قدم میں کیا ہو۔ اب ما ں سے اپنی غیر صحت مند سوچوں کے ب ارے میں ب ات کر یں جن کا ذکر ش کا کہیں اور اُن کو کھ لیں ۔ماں (اور گھر والوں )کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے ماں کو اُن سوچوں کے متبادل سوچیں سوچنے کا کہیں جوکہ پہلے قدم میں بیان کی گئی ہیں ۔ رویوں اور اُن کے نتائج کی مثالیں دیں۔/اگر ماں کچھ بھی سوچ نہیں ب ا رہی تو آپ خواد سے ماں کو متبادل سوچوں ،احساسات نتیجہ رویہ/احساس سوچ الوں کی ے بچے کی نشوونما کے لیےگھر ومیر شفقت بھر ی توجہ بہت اہمیت کی حامل ہے گز ارنے گھر والوں کو بچے کے ساتھ و اور کھیلنے کے موقع دینا سے ماں اور بچہ دونوں کو گھر والوں کی شمولیت فاد ہ ہو گا میری میرے گھرانے میں کچھ لو گ اسے ہیں جو ب ات ضرور سمجھیں ے کوشش اپنی ب ات اُن لو گو ں کو جھا جنے کی ا کرب ر اچند لو گو ں کا ب ات کو سمجھنا اور سہارا ام کر ب کر سکتی میں اپنے مسائل دوسروں کے ساتھ شیئر ہوں مسائل کسی قاب ِ اعتماد شخص کے ساتھ اپنے ا شیئر کر ب ذہنی دب أو اور پریشانی میں کمی ائینے کی کومیں اپنے گروپ میں خوااتین دوس کوشش کر سکتی ہوں گروپ کی دوسری خوااتین کے ساتھ دوستی ا کرنے کی کوشش کرب ادوسروں کی مدد سے اپنی پریشانیوں کو حل کر ب تیسرا قدم ا صحت مند سوچ اور رویو ں کی مشق کر ب 1سرگرمی دیں۔ کے متعلق آگاہ کر یں ۔ماں کو ماں کو اس عمر کے بچوں میں ہونے والے صحت کے مسائل اور ان سے نمٹنے ردیک کے ہیلتھ سینٹرز اور ہسپتالوں کی لِسٹ ت 141 صحت مند سوچ بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنادوراِن حمل اور کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور:5ماڈیول :ماں کا ارد گرد لو گو ں کے ساتھ تعلق3.5سیشن :شیر خوااری کا آخ 2سرگر می رہ لیں ،اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں ۔ماں کی خوااہش کے مطا بق چارٹ میں ردوبدل کر غذا کے چارٹ کا جات ا ب اش دیں۔یں۔اگر ماں اور گھر والے ب ا قاعد ی سے چارٹ پر عمل کر تے رہے ہیں تو اُن کو ش 3سر گر می رہ لیں۔ ۔اگر ضرورت ہو تو چارٹ میں اگر ماں کو اس پر عمل کرتے ہو ئے کو ئی مشکل پیش آئی ہے تو اس پر ب ات کر یں آرام اور سکو ن کے چارٹ کا جات ردوبدل کر یں ۔ 4سرگر می امل کر یں۔ماں بچے کے تعلق کے چا رٹ پر عمل کر یں۔دن میں دت از دت ایک مرتبہ ب اپ کو ان سر گرمیوں میں ش 5سر گر می اگر آپ کے ب اس معلومات موجو د ہو ں تو ماں کو ،بچے کو دودھ پلانے کی اہمیت کے متعلق بتائیں۔ اسک 4ب ر کے درمیا ز ن کر یںسن کس ن گھر یلو مشق کی و ضاج ر کے دکہ بتائیںماں کو ز ن یں میں ما ں کی مدد کر الوں سے کہیں کہ وہ مشقوں کو پو را کر نےوگھر ۔پورا کرنے کی کوشش کرے رمیان یچے دی گئی مشقوں کوسن کس ر د سے کہیں کہ اگر ماں کو ان مشقوں کو کر نے میں کو ئی مشکل پیش آرہی ہے تو اُس کی مدد کر ے۔ اور منتخب کہ 1گھریلو مشق ڈر ہیلتھ روز ر ماں سے کہیں کہ وہ ان لگا کر اپنے تمام خیالات اور احساسا چارٹموڈ میں مو جود کپ کلنکپ رہ لے۔اُس سے کہیں کہ پر ن سوچیں جو اُس وہ ت کا جات ر انداز ہوئیں اُن کو بکاد رکھیں بکا کھ لیں ۔واضح کریں کہ آپ اگلے سیشن میں اس پر ب ات کریں ی ۔کے احساسات پر ات 2 گھر یلو مشق ا۔ہے اُس پر عمل کرے ائیبکاچارٹ غذاکا جوماں نےآپ کے ساتھ مل کر رہ لیا جاسکے۔ماں سے کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن اکہ اس کا جات ن لگائےب 241 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ہونے والے ذہنی دب أو سے نمٹنا کمیونٹی ہیلتھ ورکرز ورژن ری دور:5ماڈیول :ماں کا ارد گرد لو گو ں کے ساتھ تعلق3.5سیشن :شیر خوااری کا آخ 3 گھر یلو مشق نکالنے میں ماں کی مدد کر یں۔لیے۔گھر والو ں کی حوصلہ افزائی کر یں کہ وہ ان سر گر میو ں کے پر عمل کریں چارٹ کےآرام اور سکون ماں سے و رہ لیا جاسکے۔ اکہ اس کا جات ان لگائےب کہیں کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن 4 گھر یلو مشق رہ ماں سے کہیں کے چارٹ پر عمل کر یں۔ماں کا بچے کے ساتھ تعلق اگلے ہفتے ائیئے گئے اکہ اس کا جات ان لگائےب ۔لیا جاسکے کہ وہ ہ ر روز ب اکس پر ن 5گھریلو مشق ا جاری رکھیں۔اگر ماں اور بچے کی صحت کا گر وپ بن چکا ہو تو اُس میں امل ہو ب ش اطےآپ ماں اور گھر والوںماں کو ری سیشن ہے،لیکن ایک کمیونٹی ہیلتھ ورکر ہونے کے ب کو پہلے کی طرح دیکھنے آتی بتائیں کہ یہ اس کا آپ کے ساتھ آخ ا جاری رکھیں ی کہ وہ صحت مند سوچ اور رہیں ی جو کہ آپ کی رویہ اپنائے رکھے۔ ڈیو ٹی کا حصہ ہے،اور اس کے ساتھ ساتھ آپ ماں کی مدد کرب اکہ ج بھی اُنہیں ضرورت ہو وہ اس سے مدد لے کیں۔ ڈر ماں اور گھر والوں کے ب اس رہے گا، ب ہیلتھ کپ کلنکپ ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول صحت مند سوچ کے تین قدم 441 ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را 541 ہیلتھ کیلنڈر لصحت مند سوچ مینو بچے کی آمد کی تیاری1.1سیشن ماں کی اپنی صحت ا نے کے لیے کچھ نہیں کر سکتیائیمیرے حالات کی وجہ سے میں اپنی صحت کو ہتر کوشش نہ کرب رابی کےماں ا اتور بچے کی صحت میں خ امکاب د لیناسے متعلق ہیلتھ ورکر سے مدصحت موجود ہ میری صحت بھی ام ہے ۔ وسائل دت ہونے کے ب اوجود بھی میں اپنی غذا کو کی مدد سے ہتر ائی سکتی ہوںوسائل صحت کیتبدیلی بھی آپ کی اور آپ کے بچےتھوڑی سی میں ہتر ی لا سکتی ہے 641 ان لگائیں خواراک کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ اوقات کھانے کی اشیاء روزمرہ کا جات 7 6 5 4 3 2 1 اشتہ ب لنچ سے پہلے لنچ چائے ا رات کا کھاب سونے سے پہلے ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را ابہت ت ُ ر 741 ہیلتھ کیلنڈر لصحت مند سوچ مینو بچے کی آمد کی تیاری 2.1سیشن چماں کا بچے سے تعلق کے متعلق صحت مند سو ا ا (مثلاً ڑے ے ب ا)بچے کے آنے کی تیاری نہ کرب ا بکا ائیب رنک ڈب خ ہیں ۔میں یقیناًے ہونے والے بچے کے لیے کو ئی احساسات نہیںمیرے دل میں میر ایک ت ُ ری ماں بنوں ی ابچے کے پیدا ہونے کے بعد تعلق قائم کرنے میں مشکل ہوب ا اور اُس کے آنےبچے کےب ارے میں سوچنا کی تیاری کرب خیالات مو جو د نہیں ہے کہ شروع سے ہی اپنے بچے کے حوالے سے مثبتیہ ضروری ہو ںلات پیدا بھی تو کر سکتیہو ں میں کوشش کر کے اسے خیا ا آسان ہو جائے گابچے کی پیدا ئش کے بعد اُس کے ساتھ تعلق ائیب 841 ان لگائیں خواراک کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ اوقات کھانے کی اشیاء روزمرہ کا جات 7 6 5 4 3 2 1 اشتہ ب لنچ سے پہلے لنچ چائے ا رات کا کھاب پہلے سونے سے ان لگائیں آرام اور سکون کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ سرگرمی تعداد روزمرہ کا جات روزانہ دوسے تین مرتبہ دس سے پندرہ منٹ کے لیے آہستگی سے سانس لینا روزانہ ایک مرتبہ دس سے پندرہ منٹ کے لیے چلنا ری نیندرات کو پو لینا اور دن کے ا دوران آرام کرب ا سوب 941 ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را 051 ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول بچے کی آمد کی تیاری 3.1سیشن سوچاردگر د لوگوں سے تعلق کے متعلق صحت مند کسی کو میرا خیال نہیں ہے لوگوں سے نہ لنا جلنا ماں اور بچے دونوں کے سماجی سہارے میں کمی اپسندنک ڈہ لوگوں سے ب ات ح ک ضافہماں اور بچے کے لیے سماجی سہارے میں ا تےہوس لو گ ایک جیسے نہیں کرب 151 ان لگائیںروزانہ ایک خا خواراک کا چارٹ نے میں ن رہ اوقات کھانے کی اشیاء روزمرہ کا جات 7 6 5 4 3 2 1 اشتہ ب لنچ سے پہلے لنچ چائے ا رات کا کھاب سونے سے پہلے ان لگا آرام اور سکون کا چارٹ ئیںروزانہ ایک خانے میں ن رہ سرگرمی تعداد روزمرہ کا جات روزانہ دوسے تین مرتبہ دس سے پندرہ منٹ کے لیے آہستگی سے سانس لینا روزانہ ایک مرتبہ دس سے پندرہ منٹ کے لیے چلنا رات کو پوری نیند لینا اور دن کے ا دوران آرام کرب ا سوب 251 ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را 351 ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول بچے کی آمد کی تیاری 1.2سیشن چاپنی صحت سے متعلق صحت مند سو لینا اور اپنی صحت کا خیال نہ رکھنا ،جیسا کہ متوازن خواراک نہ ا آرام نہ کر ب خیال رکھنے ر کمزوری کی وجہ سے بچے کاتھکاوٹ او امیں مشکل ہو ب م ہیں ،میںمیرے ب اس کرنے کے لیے پہلے ہی بہت کا اپنی صحت کا خیال نہیں رکھ سکتی نکال کر صحت مند اور آرام روزمرہ روٹین سےاپنے لیے و ادہ سر گر میاں کر ب اپنی صحت کے لیے نکالوں یاگر تو صحت مند میں روزانہ کچھ و رہوں ی اور اپنے روزمر ہ کے کام کرسکوں ی اور زندی کے ماں کی صحت میں ہتر ی ،بچے کی دیکھ بھال میں اضافہتقاضوں سے ہتر طور پر نمٹنے کی صلاحک 451 ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را ان لگائیں خواراک کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ اوقات کھانے کی اشیاء روزمرہ کا جات 7 6 5 4 3 2 1 اشتہ ب لنچ سے پہلے لنچ چائے ارات کا کھاب سونے سے پہلے 551 ان لگائیں ورزش کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ تعداد سر گرمیاں جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی 2سرگرمی 3سرگر می 651 ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول بچے کی آمد کی تیاری 2.2سیشن سوچبچے کے ساتھ تعلق کے متعلق صحت مند ا ساتھ تعلق ائینے میںبچے کے رماں اور بچے دونوں کی صحت پر مشکل ہوب ت ُ را ات ا ہے یہ میرے لیے کسی بھی طر ح کے میرا بچہ ابھی بہت ھو ب ڈب ات کیسے رکھ سکتا ہے،اسے تو ابھی بس دودھ پلانے اور ج صاف رکھنے کی ضرورت ہے راپردوسرےایک کاحساساتاکےدونوںبچےاورماں ا ت ت ماں اور بچہ دونو ں کی اچھی صحت کے امکاب میں ا ضافہ میری ب اتوں کا ج میں اپنے بچے سے ب اتیں کر تی ہو ں تو یہ سے مجھے خواشی ملتی ہےجو اب دیتا ہے ،اس 751 ان لگائیں کا چارٹماں کابچے کےساتھ تعلق روزانہ ایک خانے میں ن رہ ہدابکات سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی ا آہستہ سے بچے کا مساج کر ب ا سناتے ہوئے دن میں دت از دت ایک مر تبہ کو ئی گاب بکا کو ئی بھی بکابچے سے پیار بھرے الفاظ کہتے ہو ئے ( )ب کیاجا سکتا ہےاور سر گر می کا انتخا 2سرگرمی ا ا سناب ا بکا گاب بچے سے ب اتیں کر ب نے روزانہ تین سے چار مرتبہ مثلا ًبچے کو دودھ پلا ا چا ہیں )،غور کے بعد(بکا کو ئی اور سر گر می جو آپ کر ب اور اُن کی سے بچے کی آوازوں اور حر کتوں پر توجہ دیں نقل کر نے کی کوشش کر یں۔ 3سرگر می سے دودھ پلانے کے بعد بچے کے ساتھ روزانہ تین ا چار مر تبہ کھیلنا(بکا کو ئی اور سرگر می جو آپ کر ب بچے کو چاہیں)۔مثال کے طور پر گھر سے وہ والی چیزیں ت ر نگی ا جن سے آواز آتی ہو بکا جو رن دکھاب اکہ بچہ ا ُ ر دک کر یں ب س کو پکڑ ہوں۔اُنھیں بچے کے سکے۔ 851 ان لگائیں ورزش کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ تعداد سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی 2سرگرمی 3سرگر می 951 ان لگا خواراک کا چارٹ ئیںروزانہ ایک خانے میں ن رہ اوقات کھانے کی اشیاء روزمرہ کا جات 7 6 5 4 3 2 1 اشتہ ب لنچ سے پہلے لنچ چائے ا رات کا کھاب سونے سے پہلے ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را 061 ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول بچے کی آمد کی تیاری 3.2سیشن سوچاردگر د لوگوں سے تعلق کے متعلق صحت مند ئی کا شکارتنہاماں اور بچہ سماجی طور پر اُس یہ اگر زبکادہ لو گ میرے بچے سے ملیں ے تو کے لیے نقصان دہ ہو سکتا ہے کمیماں اور بچے دونوں کے سماجی سہارے اور تعلقات میں مدد میرے بچے کی دیکھ بھال میں دوسروں کا سہارا بکا ے کاموں کےبوجھ کو دت کرسکتا ہےمیر ان کو صحتمند اور خوا الیل رکھتی ہےمددگار لو گو ں کی موجودی ان ور زندی کے ماں کی صحت میں ہتر ی ، بچے کی دیکھ بھال ا میں اضافہتقاضوں سے ہتر طور پر نمٹنے کی صلاحک 161 ان لگائیں ورزش کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ تعداد سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی 2سرگرمی 3سرگر می 261 ان لگائیں ماں کابچے کےساتھ تعلق کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ ہدابکات سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی ا آہستہ سے بچے کا مساج کر ب ا سناتے ہوئے دن میں دت از دت ایک مر تبہ کو ئی گاب ہو ئے (بکا کو ئی بھی بکابچے سے پیار بھرے الفاظ کہتے اور سر گر می کا انتخاب کیاجا سکتا ہے) 2سرگرمی ا ا سناب ا بکا گاب بچے سے ب اتیں کر ب نے روزانہ تین سے چار مرتبہ مثلا ًبچے کو دودھ پلا ا چا ہیں )،غور کے بعد(بکا کو ئی اور سر گر می جو آپ کر ب ور اُن کی ا سے بچے کی آوازوں اور حر کتوں پر توجہ دیں نقل کر نے کی کوشش کر یں۔ 3سرگر می سے دودھ پلانے کے بعد بچے کے ساتھ روزانہ تین ا چار مر تبہ کھیلنا(بکا کو ئی اور سرگر می جو آپ کر ب بچے کو چاہیں)۔مثال کے طور پر گھر سے وہ والی چیزیں ت ر نگی ا جن سے آواز آتی ہو بکا جو رن دکھاب اکہ ہوں۔اُنھیں بچے ر دک کر یں ب بچہ اُس کو پکڑ کے سکے۔ 361 ان لگائیں خواراک کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ اوقات کھانے کی اشیاء روزمرہ کا جات 7 6 5 4 3 2 1 اشتہ ب لنچ سے پہلے لنچ چائے ا رات کا کھاب سونے سے پہلے ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را 461 ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول شیر خوااری کی ابتدائی عمر1.3سیشن چصحت مند سواپنی صحت سے متعلق گ کہیں اگر میں اپنی صحت کا زبکادہ خیال رں گں ی تو لو کی فکر ہے سے زبکادہ اپنی صحتے کہ مجھے بچے خیال رکھنےمیرے ب اس اپنی صحت کا کے لیے و نہیں ہے ر ہو جأوں یاپنی صحت کا خیال نہ رکھنے سے میں واقعی بیما نکال کر صحت مند میں روزمرہ روٹین سےاپنے لیے و اور آرام دہ بکاپرسکون سر گر میاں کر سکتی ہوں اپنی صحت کے اگر میں روزمر ہ روٹین میں سےکچھ و ل کرنے کے لیے نکالوں ی تو میں اپنے بچے کی دیکھ بھا لیےصحت مند رہوں ی ئل اور زندی ل میں پیش آنے والے مسابچے کی دیکھ بھا کے دوسرے تقاضوں سے ہتر طور پر نمٹنا 561 ان لگائیں ورزش کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ ادتعد سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی 2سرگرمی 3سرگر می 661 ان لگائیں ماں کابچے کےساتھ تعلق کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ ہدابکات سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی اآہستہ سے بچے کا مساج کر ب ا سناتے ہوئے دن میں دت از دت ایک مر تبہ کو ئی گاب بکا کو ئی بھی بکابچے سے پیار بھرے الفاظ کہتے ہو ئے ( اور سر گر می کا انتخاب کیاجا سکتا ہے) 2سرگرمی ا ا سناب ا بکا گاب بچے سے ب اتیں کر ب نے روزانہ تین سے چار مرتبہ مثلا ًبچے کو دودھ پلا ا چا ہیں )،غور کے بعد(بکا کو ئی اور سر گر می جو آپ کر ب اور اُن کی سے بچے کی آوازوں اور حر کتوں پر توجہ دیں نقل کر نے کی کوشش کر یں۔ 3سرگر می سے دودھ پلانے کے بعد بچے کے ساتھ روزانہ تین ا چار مر تبہ کھیلنا(بکا کو ئی اور سرگر می جو آپ کر ب یں بچے کو ل کے طور پر گھر سے وہ والی چیزچاہیں)۔مثا ت ر نگی ا جن سے آواز آتی ہو بکا جو رن دکھاب اکہ بچہ ا ُ ر دک کر یں ب س کو پکڑ ہوں۔اُنھیں بچے کے سکے۔ 761 ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را ان لگائیں نیند کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 ذہنی نوعیت کل رات میری سوچوں نے میری نیند میں خلل ڈالا مند میں نے اپنی غیر صحت مند سوچوں کو صحت سوچوں کے ساتھ بدلنے کی کوشش کی نے کی کو میں نے اچھی نیند کے اصولوں پر عمل کر شش کی 861 ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول شیر خوااری کی ابتدائی عمر2.3سیشن ماں کا بچے سے تعلق کے متعلق صحت مند سوچ ا، جیسا ،اُس کہبچے کےساتھ خواشگوار سرگرمیاں نہ کرب ا وغیرہ کے ساتھ کھیلنا ،نظمیں سناب میرے ب اس ،بچے کا مطلب ہے ،کام اور صرف کام نہیں ہےاس کے ساتھ ہنسنے کھیلنے کا و ماں اور بچے کے تعلقات میں کمی ا اور خوا اشبچے کے ساتھ خواشگوار سرگرمیاں کرب ہوب گزارنے کی کوشش کر سکتی میں اپنے بچے کے ساتھ اچھا و ہوں خواالیل ماں صحت مند بچہ 961 ان لگائیں ورزش کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ تعداد سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی 2سرگرمی 3سرگر می 071 ان لگائیں ماں کابچے کےساتھ تعلق کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ ہدابکات سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی ا آہستہ سے بچے کا مساج کر ب ا سناتے ہوئے دن میں دت از دت ایک مر تبہ کو ئی گاب (بکا کو ئی بھی ئےبکابچے سے پیار بھرے الفاظ کہتے ہو اور سر گر می کا انتخاب کیاجا سکتا ہے) 2سرگرمی ا ا سناب ا بکا گاب بچے سے ب اتیں کر ب نے روزانہ تین سے چار مرتبہ مثلا ًبچے کو دودھ پلا ا چا ہیں )،غور کے بعد(بکا کو ئی اور سر گر می جو آپ کر ب کی اور اُن سے بچے کی آوازوں اور حر کتوں پر توجہ دیں نقل کر نے کی کوشش کر یں۔ 3سرگر می سے دودھ پلانے کے بعد بچے کے ساتھ روزانہ تین ا چار مر تبہ کھیلنا(بکا کو ئی اور سرگر می جو آپ کر ب بچے کو چاہیں)۔مثال کے طور پر گھر سے وہ والی چیزیں ت ر نگی ا جن سے آواز آتی ہو بکا جو رن دکھاب ر اکہہوں۔اُنھیں بچے کے بچہ اُس کو پکڑ دک کر یں ب سکے۔ 461 ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را ان لگائیں نیند کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہروزمر ہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 ذہنی نوعیت کل رات میری سوچوں نے میری نیند میں خلل ڈالا مند میں نے اپنی غیر صحت مند سوچوں کو صحت سوچوں کے ساتھ بدلنے کی کوشش کی نے کی کو میں نے اچھی نیند کے اصولوں پر عمل کر شش کی 561 ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول شیر خوااری کی ابتدائی عمر3.3سیشن سوچاپنے اردگرد لوگو ں سے تعلق کے متعلق صحت مند کسی سے ب ات نہ ب ارے میںاپنی صحت کے مسائل کے ا کر ب ، اپنی صحت مجھ میں اپنے گھر والوں بکا اپنے ڈاکٹر سے صلہ کے مسائل کے ب ارے میں ب ات کرنے کا حو نہیں ہے ری تکلیف بھی بن سکتی ہےھو ٹی سی بیماری ت اب ات کراپنی صحت کے ب ارے میں متعلقہ شخص سے ب مجھے کسی نہ اگر میں اپنی صحت کے حوالے سے پر یشان ہو ں تو اچھا مشورہ کسی سے ضرورب ات کرنی چاہیے،ہو سکتا ہے کہ کو ئی راب ہونے سے بچ جامل جائے اور میر رنک ڈ خ ئےی صحت م پر علاج ماں بکا بچے د ونوں کی بیماری کا نا س و کا ضامن ہےصحت 661 ان لگائیں راک کا چارٹخوا روزانہ ایک خانے میں ن رہ اوقات کھانے کی اشیاء روزمرہ کا جات 7 6 5 4 3 2 1 اشتہ ب لنچ سے پہلے لنچ چائے ا رات کا کھاب سونے سے پہلے 761 ان لگائیں کابچے کےساتھ تعلق کا چارٹ ماں روزانہ ایک خانے میں ن رہ ہدابکات سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی ا آہستہ سے بچے کا مساج کر ب ا سناتے ہوئے دن میں دت از دت ایک مر تبہ کو ئی گاب بکا کو ئی بھیبکابچے سے پیار بھرے الفاظ کہتے ہو ئے ( اور سر گر می کا انتخاب کیاجا سکتا ہے) 2سرگرمی ا ا سناب ا بکا گاب بچے سے ب اتیں کر ب نے روزانہ تین سے چار مرتبہ مثلا ًبچے کو دودھ پلا ا چا ہیں )،غور کے بعد(بکا کو ئی اور سر گر می جو آپ کر ب اور اُن کی سے بچے کی آوازوں اور حر کتوں پر توجہ دیں کوشش کر یں۔ نقل کر نے کی 3سرگر می سے دودھ پلانے کے بعد بچے کے ساتھ روزانہ تین ا چار مر تبہ کھیلنا(بکا کو ئی اور سرگر می جو آپ کر ب بچے کو چاہیں)۔مثال کے طور پر گھر سے وہ والی چیزیں ت ر نگی ا جن سے آواز آتی ہو بکا جو رن دکھاب اکہ بچہ ر دک کر یں ب اُس کو پکڑ ہوں۔اُنھیں بچے کے سکے۔ 861 ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را ان لگائیں نیند کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 نوعیتذہنی کل رات میری سوچوں نے میری نیند میں خلل ڈالا مند میں نے اپنی غیر صحت مند سوچوں کو صحت سوچوں کے ساتھ بدلنے کی کوشش کی نے کی کو میں نے اچھی نیند کے اصولوں پر عمل کر شش کی 961 ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول )شیر خوااری کا درمیانی دور(ب انچ سے سات مہینے1.4سیشن اپنی صحت سے متعلق صحت مند سوچ ہو ئے اپنے بکا بچے کے طبی علاج کو نظر انداز کر تے ڈ دھاے پر دھیان دینا تعونک ،میں ر ہیں بیمامیں اور میرا بچہ کسی کی ت ُ ری نظر لگنے کی وجہ سے ہی ہتر حسوسس کر وں ی ج اس نظر کا زور ٹوٹے گاد ا موجودہ وسائل کا ضائع ہو جاب بھی روایتی مدد کے ساتھ ساتھ ج ڈنک ڈ طریقہ علاج سے مدد لینا اج ڈنک ڈ طریقہ علاج کی وجہ سے صحت میں ہتر کر سکتی ہو ںمیں اپنی صحت کو ہتر ائینے کے لیے بہت کچھ ی آب 071 ان لگائیں چارٹخواراک کا روزانہ ایک خانے میں ن رہ اوقات کھانے کی اشیاء روزمرہ کا جات 7 6 5 4 3 2 1 اشتہ ب لنچ سے پہلے لنچ چائے ا رات کا کھاب سونے سے پہلے ان لگائیںروزانہ ایک خانے موڈ چارٹ میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را 171 ان لگائیں ماں کابچے کےساتھ تعلق کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ ہدابکات سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی اآہستہ سے بچے کا مساج کر ب ا سناتے ہوئے دن میں دت از دت ایک مر تبہ کو ئی گاب بکا کو ئی بھی بکابچے سے پیار بھرے الفاظ کہتے ہو ئے ( اور سر گر می کا انتخاب کیاجا سکتا ہے) 2سرگرمی ا ا سناب ا بکا گاب بچے سے ب اتیں کر ب نے روزانہ تین سے چار مرتبہ مثلا ًبچے کو دودھ پلا اکے بعد چا ہیں )،غور (بکا کو ئی اور سر گر می جو آپ کر ب اور اُن کی سے بچے کی آوازوں اور حر کتوں پر توجہ دیں نقل کر نے کی کوشش کر یں۔ 3سرگر می سے دودھ پلانے کے بعد بچے کے ساتھ روزانہ تین ا چار مر تبہ کھیلنا(بکا کو ئی اور سرگر می جو آپ کر ب چیزیں بچے کو ر پر گھر سے وہ والیچاہیں)۔مثال کے طو ت ر نگی ا جن سے آواز آتی ہو بکا جو رن دکھاب اکہ بچہ ا ُ ر دک کر یں ب س کو پکڑ ہوں۔اُنھیں بچے کے سکے۔ 271 ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول )شیر خوااری کا درمیانی دور(ب انچ سے سات مہینے2.4سیشن ماں اور بچے سے تعلق کے متعلق صحت مند سوچ ا ھو بچے کی دیکھ بھال کرنے کی کوشش کر لو ں اس کا کو ئی میں کچھ بھی کرمیں ایک اچھی ماں نہیں ہو ں، ڑ دینا ب بیمار رہتا ہےفاد ہ نہیں ، کیونکہ میرا بچہ ر و اکےبسی ماں اور بچے دونوں کا بیماری اور بے سپ رے میں ت ھن دات ایاطی قدم نے سے بچانے کے لیےبچے کو بیمار ہو ا اُھاب حفاظت کرنے کی بچے بیمار ہو جاتے ہیں لیکن میں اپنے بچے کی کوشش کر سکتی ہو ں ر ہ ٹوٹنابیماری اور بےبسی کا دات 371 ان لگائیں خواراک کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ اوقات ءکھانے کی اشیا روزمرہ کا جات 7 6 5 4 3 2 1 اشتہ ب لنچ سے پہلے لنچ چائے ا رات کا کھاب سونے سے پہلے ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را 471 ان لگائیں ماں کابچے کےساتھ تعلق کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ ہدابکات سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی ا آہستہ سے بچے کا مساج کر ب ا سناتے ہوئے دن میں دت از دت ایک مر تبہ کو ئی گاب (بکا کو ئی بھی ر بھرے الفاظ کہتے ہو ئےبکابچے سے پیا اور سر گر می کا انتخاب کیاجا سکتا ہے) 2سرگرمی ا ا سناب ا بکا گاب بچے سے ب اتیں کر ب نے روزانہ تین سے چار مرتبہ مثلا ًبچے کو دودھ پلا ا چا ہیں )،غور کے بعد(بکا کو ئی اور سر گر می جو آپ کر ب توجہ دیں اور اُن کی ں پرسے بچے کی آوازوں اور حر کتو نقل کر نے کی کوشش کر یں۔ 3سرگر می سے دودھ پلانے کے بعد بچے کے ساتھ روزانہ تین ا چار مر تبہ کھیلنا(بکا کو ئی اور سرگر می جو آپ کر ب بچے کو چاہیں)۔مثال کے طور پر گھر سے وہ والی چیزیں ت ر نگی ا جن سے آواز آتی ہو بکا جو رن دکھاب اکہ بچہ ا ُ ر دک کر یں ب س کو پکڑ ہوں۔اُنھیں بچے کے سکے۔ 571 ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول مہینے) تشیر خوااری کا درمیانی دور(ب انچ سے سا3.4سیشن سوچارد گرد لوگو ں کے ساتھ تعلق کے متعلق صحت مند کی ضروری کاموں(جیساکہ بچے کے بیمار ہونے اصورت میں )کے لیے بھی گھر سے ب ا ر نہ جاب کر یں ے اگر میں ب ا ر جأو ں ی تو لو گ میرے ب ارے میں ب اتیں ی،اس لیے جو مر ضی ہو جائے میں گھر سے ب ا ر نہیں جأوں ہیںدوسروں پر احصارر کر نے کے کنک ڈ نتائج ہو سکت ٹیکے لگوانے اپنے بچے کو خواد سے ہیلتھ سینٹر ، حفاظتی ا جاب ا غیر اخلاقی ب ا ااپنے کاموں کے لیے دوسروں پر احصارر نہ ت نہیں ہےگھر سےاکیلے ب ا ر جاب کر ب 671 ان لگائیں خواراک کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ اوقات کھانے کی اشیاء روزمرہ کا جات 7 6 5 4 3 2 1 اشتہ ب لنچ سے پہلے لنچ چائے ا رات کا کھاب سونے سے پہلے ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را 771 ان لگائیںروزانہ ماں کابچے کےساتھ تعلق کا چارٹ ایک خانے میں ن رہ ہدابکات سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی ا آہستہ سے بچے کا مساج کر ب ا سناتے ہوئے دن میں دت از دت ایک مر تبہ کو ئی گاب بکا کو ئی بھی بکابچے سے پیار بھرے الفاظ کہتے ہو ئے ( اور سر گر می کا انتخاب کیاجا سکتا ہے) 2سرگرمی ا ا سناب ا بکا گاب بچے سے ب اتیں کر ب نے روزانہ تین سے چار مرتبہ مثلا ًبچے کو دودھ پلا ا چا ہیں )،غور کے بعد(بکا کو ئی اور سر گر می جو آپ کر ب اور اُن کی سے بچے کی آوازوں اور حر کتوں پر توجہ دیں نقل کر نے کی کوشش کر یں۔ 3سرگر می تین سے نے کے بعد بچے کے ساتھ روزانہدودھ پلا ا چار مر تبہ کھیلنا(بکا کو ئی اور سرگر می جو آپ کر ب بچے کو چاہیں)۔مثال کے طور پر گھر سے وہ والی چیزیں ت ر نگی ا جن سے آواز آتی ہو بکا جو رن دکھاب اکہ بچہ ا ُ ر دک کر یں ب س کو پکڑ ہوں۔اُنھیں بچے کے سکے۔ 871 ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول ری دور (آٹھ سے دس مہینے1.5سیشن )شیر خوااری کا آخ اپنی صحت سے متعلق صحت مند سوچ ابیماری کے علاج کی کو شش نہ کر ب کا ٹھیک ہونے مجھےمیری بیماری میرے ت ُ رے کاموں کی سزا ہے، نہیں ہےحق ا اُمید رے میں پھنسبیماری اور ب ای کے دات جاب ورکر صحت کی معلومات حاصل کر نے کے لیے ہیلتھ سے مشورہ لینا بہت کچھ میں اپنی صحت کو ہتر ائینے کے لیے کر سکتی ہو ں کے صحت کی معلومات میں اضافہ اور اپنی صحت ا حوالے سے ہتر فیصلے کر ب 971 ان لگائیں خواراک کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ اوقات کھانے کی اشیاء روزمرہ کا جات 7 6 5 4 3 2 1 اشتہ ب لنچ سے پہلے لنچ چائے ا رات کا کھاب سونے سے پہلے ان لگائیں ڈ چارٹمو روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را 081 ان لگائیں ماں کابچے کےساتھ تعلق کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ ہدابکات سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی ا آہستہ سے بچے کا مساج کر ب ا سناتے ہوئے دن میں دت از دت ایک مر تبہ کو ئی گاب بکا کو ئی بھی بکابچے سے پیار بھرے الفاظ کہتے ہو ئے ( اور سر گر می کا انتخاب کیاجا سکتا ہے) 2سرگرمی ا ا سناب ا بکا گاب بچے سے ب اتیں کر ب دودھ پلانے مرتبہ مثلا ًبچے کو روزانہ تین سے چار ا چا ہیں )،غور کے بعد(بکا کو ئی اور سر گر می جو آپ کر ب اور اُن کی سے بچے کی آوازوں اور حر کتوں پر توجہ دیں نقل کر نے کی کوشش کر یں۔ 3سرگر می سے دودھ پلانے کے بعد بچے کے ساتھ روزانہ تین ا سرگر چار مر تبہ کھیلنا(بکا کو ئی اور می جو آپ کر ب بچے کو چاہیں)۔مثال کے طور پر گھر سے وہ والی چیزیں ت ر نگی ا جن سے آواز آتی ہو بکا جو رن دکھاب اکہ بچہ ا ُ ر دک کر یں ب س کو پکڑ ہوں۔اُنھیں بچے کے سکے۔ 181 ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول ری دور (آٹھ سے دس مہینے)2.5سیشن شیر خوااری کا آخ مند سوچ اپنے بچے سے تعلق کے متعلق صحتماں کا اکام کے بوجھ کی وجہ سے بچوں کی دیکھ بھا ر،اور بچوں کی ضرو بھی نہیں ہےے اختیار میں کچھمیں بے بس ہوں میر ل نہ کر ب اب ارماں کی صحت متات بکات نظر انداز ہو ب ا ،اور پیدا ئش کے بعد پہلے بچوں کے درمیان وقفہ کرب اکچھ عرصے میں ،اُنہیں پوری توجہ اور وسائل مہیا کر ب بچوں کے درمیان وقفہ ضروری ہے کیونکہ والدین ہونے کے اطے م ر اس بچے میں لاتے کے لیے ذمہ دار ہیں جسےم دنیاب ہیں ا جو کہ اُس کے ہتر بچے کا ذہین اور صحت مند ہوب ہے مستقبل کی ضماد 281 ان لگائیں خواراک کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہروزمر اوقات کھانے کی اشیاء ہ کا جات 7 6 5 4 3 2 1 اشتہ ب لنچ سے پہلے لنچ چائے ا رات کا کھاب سونے سے پہلے ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را 381 ان لگائیں ماں کابچے کےساتھ تعلق کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ ہدابکات سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی ا آہستہ سے بچے کا مساج کر ب ا سناتے ہوئے ئی گادن میں دت از دت ایک مر تبہ کو ب بکا کو ئی بھی بکابچے سے پیار بھرے الفاظ کہتے ہو ئے ( اور سر گر می کا انتخاب کیاجا سکتا ہے) 2سرگرمی ا ا سناب ا بکا گاب بچے سے ب اتیں کر ب نے روزانہ تین سے چار مرتبہ مثلا ًبچے کو دودھ پلا ا چا )،غور ہیں کے بعد(بکا کو ئی اور سر گر می جو آپ کر ب اور اُن کی سے بچے کی آوازوں اور حر کتوں پر توجہ دیں نقل کر نے کی کوشش کر یں۔ 3سرگر می سے دودھ پلانے کے بعد بچے کے ساتھ روزانہ تین ا چار مر تبہ کھیلنا(بکا کو ئی اور سرگر می جو آپ کر ب بچے کو چاہیں)۔مثال کے طور پر گھر سے وہ والی چیزیں ا جن ت ر نگیدکھاب سے آواز آتی ہو بکا جو رن اکہ بچہ ا ُ ر دک کر یں ب س کو پکڑ ہوں۔اُنھیں بچے کے سکے۔ 481 ہیلتھ کیلنڈر صحت مند سوچ مینول ری دور (آٹھ سے دس مہینے3.5سیشن )شیر خوااری کا آخ چاردگرد لوگوں سے تعلق کے متعلق صحت مند سو اگھر والوں کو اپنی پریشانیاں نہ ر/میرے گھر والے بتاب گر میں اُن سے امیری ب ات نہیں سمجھتے ، شو رب ات کر نے کی کوشش ھ جائیں ے کر وں ی تو تنازعات ت بچے ماں ،شو ر اور گھر والوں کے بیچ تنأو جس کے رات کی نشوونما پر ات نے کی بچوں کے لیے آپ کےا ختلافات کو ختم کر ا کوشش کر ب ہو ں لیکن بے شک م س میں کتنے بھی ا ختلافات کیوں نہ کے لیے ب ات چھے مستقبلہمیں بچوں کی بھلائی اور اُن کے ا جاری رکھنی چاہیے ح ک گھر والوں کا مل جل کا رنا ، اور بچے کی اچھی نشوونما 581 ان لگائیں خواراک کا چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن رہ اوقات کھانے کی اشیاء روزمرہ کا جات 7 6 5 4 3 2 1 اشتہ ب پہلے لنچ سے لنچ چائے ا رات کا کھاب سونے سے پہلے ان لگائیں موڈ چارٹ روزانہ ایک خانے میں ن بہت اچھا اچھا گزارہ ت ُ را بہت ت ُ را 681 ان لگائیں تعلق کا چارٹماں کابچے کےساتھ روزانہ ایک خانے میں ن رہ ہدابکات سر گرمیاں روزمرہ کا جات 1 2 3 4 5 6 7 1سرگرمی ا آہستہ سے بچے کا مساج کر ب ا سناتے ہوئے دن میں دت از دت ایک مر تبہ کو ئی گاب بکا کو ئی بھی بکابچے سے پیار بھرے الفاظ کہتے ہو ئے ( کا انتخاب کیاجا سکتا ہے)اور سر گر می 2سرگرمی ا ا سناب ا بکا گاب بچے سے ب اتیں کر ب نے روزانہ تین سے چار مرتبہ مثلا ًبچے کو دودھ پلا ا چا ہیں )،غور کے بعد(بکا کو ئی اور سر گر می جو آپ کر ب اور اُن کی سے بچے کی آوازوں اور حر کتوں پر توجہ دیں نقل کر نے کی کوشش کر یں۔ 3سرگر می سے دودھ پلانے کے بعد بچے کے ساتھ روزانہ تین ا چار مر تبہ کھیلنا(بکا کو ئی اور سرگر می جو آپ کر ب بچے کو چاہیں)۔مثال کے طور پر گھر سے وہ والی چیزیں ت ر نگی ا جن سے آواز آتی ہو بکا جو رن دکھاب اکہ بچہ ا ُ ر دک کر یں ب س کو پکڑ ہوں۔اُنھیں بچے کے ۔سکے 781 صحت مند سوچ دوراِن حمل اور بچے کی پیدائش کے بعد ربیتی پروگرام ذہنی دب أو کے لیے ت

THINKING HEALTHY A manual for psychosocial management of perinatal depression WHO generic field-trial version 1.0, 2015 Series on Low-Intensity Psychological Interventions – 1 Програма дій з усунення прогалин в охороні психічного здоров’я (mhGAP) ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ Посібник з психосоціальної роботи з перинатальною депресією Узагальнена версія 1.0 ВООЗ для апробації в польових умовах, 2015 р. Серія психологічних програм низької інтенсивності – 1 ТериТорія ТворчосТі

Здорове мислення Посібник з психосоціальної роботи, спрямованої на подолання перинатальної депресії Узагальнена версія 1.0 ВООЗ для апробації в польових умовах, 2015 р. Серія психологічних програм низької інтенсивності – 1 Опубліковано Всесвітньою організацією охорони здоров’я у 2015 році під назвою: Thinking Healthy — A manual for psychosocial management of perinatal depression © Всесвітня організація охорони здоров’я, 2015 р. Всесвітня організація охорони здоров’я надала права на переклад та публікацію посібника українською мовою благодійній організації “БФ Територія творчості” м. Харків, яка є відповідачем за якість та достовірність української версії. У разі будь-якої невідповідності між англійською та українською версіями, оригінальна версія англійською мовою є визначальною та автентичною. Здорове Мислення — Посібник з психосоціальної роботи, спрямованої на подолання перинатальної депресії. © БО “БФ Територія творчості”, 2020 Примітки до української версії “Здорове Мислення” — Посібник з психосоціальної роботи, спрямо- ваної на подолання перинатальної депресії. Здорове Мислення було перекладено українською мовою у співпраці з Філією Асоціації “Medicos del Mundo” в Україні (MDM). Частина перекладу МDM здійснена за підтримки Федерального міністерства закордонних справ Німеччини(GFFO) Подальший переклад та адаптація виконані в межах проєкту Психічне здоров’я для України (MH4U) за підтримки Швейцарії, що надається через Швейцарську агенцію розвитку та співробітництва. Проєкт впроваджується за сприяння Міністерства охорони здоров’я України Редагування пешої української версії: Франкова Ї. О., Влох С. Р., Кулик Ю. Ю. Рецензування: Бут Т. О., Лобортас О. М, Андрущенко О. О., Ямпольська О. В., Лаврова О. І., Дроздова Т. В. Адаптація ілюстрацій: Руднєва А. А. Зміст Вступ та довідкова інформація для працівників сфери охорони здоров’я в громаді . . . . . . . . . 10 Проведення занять за програмою «Здорове мислення» . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Початкове заняття: Залучення сім’ї та ознайомлення її з концепцією «Здорове мислення» . . . . 23 Модуль 1: Підготовка до народження дитини, вагітність Заняття 1.1: Особисте здоров’я матері . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 Заняття 1.2: Стосунки матері з дитиною . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 Заняття 1.3: Стосунки матері з людьми, що її оточують . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Модуль 2: Народження дитини, перший місяць життя Заняття 2.1: Особисте здоров’я матері . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 Заняття 2.2: Стосунки матері з дитиною . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 Заняття 2.3: Стосунки матері з людьми, що її оточують . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 Модуль 3: Немовлята раннього віку – з другого по четвертий місяць життя Заняття 3.1: Особисте здоров’я матері . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 Заняття 3.2: Стосунки матері з дитиною . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 Заняття 3.3: Стосунки матері з людьми, що її оточують . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 Модуль 4: Немовлята середнього віку – з п’ятого по сьомий місяць життя Заняття 4.1: Особисте здоров’я матері . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 Заняття 4.2: Стосунки матері з дитиною . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 Заняття 4.3: Стосунки матері з людьми, що її оточують . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 Модуль 5: Немовлята пізнього віку – з восьмого по десятий місяць життя Заняття 5.1: Особисте здоров’я матері . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 Заняття 5.2: Стосунки матері з дитиною . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 Заняття 5.3: Стосунки матері з людьми, що її оточують . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128

Передмова У 2008 році Всесвітня організація охорони здоров’я розпочала втілення Програми дій з усунення прогалин в сфері охорони психічного здоров’я (mhGAP), а в 2010 році вона опублікувала свою першу версію Керівництва з інтервенцій за програмою mhGAP. Це керівництво охоплює оцінку та лікування психічних, неврологічних розладів та розладів, пов’язаних зі зловживанням психоактивними речовинами для медичних працівників, які не є фахівцями в сфері психічного здоров‘я. Керівництво призначене для лікарів загальної практики, медичних працівників та медсестер. Також на його основі було розроблено низку навчальних посібників для сприяння розвитку потенціалу сфери охорони психічного здоров’я. Цей посібник є першим в серії навчальних матеріалів ВООЗ, в яких викладено доказові психологічні інтервенції низької ефективності, тобто психологічне лікування, засноване на доказовій медицині. Термін «низька інтенсивність» вказує на менш інтенсивний рівень залучення фахівців. Це означає, що такі програми було модифіковано з метою залучення набагато меншого обсягу ресурсів у порівнянні з традиційним психологічним лікуванням, яке проводять спеціально навчені фахівці. Такі програми можна реалізовувати за умов нестачі фахівців. Також вони можуть зробити психологічну допомогу доступнішою для більшої кількості людей. Приклади психологічних програм низької інтенсивності включають короткотривале, базове психологічне лікування, яке здійснюється параспеціалістом без вищої фахової освіти, а також книги самодопомоги й онлайн-програми з основ психічного здоров’я. Доказова база таких програм постійно зростає. Жінки всього світу мають рівне право насолоджуватися своїм здоров’ям. Коли вони стають матерями, їхні потреби в охороні здоров’я мають враховуватися в усіх аспектах. У «Цілях розвитку тисячоліття» підкреслюється важливість охорони здоров’я матері і дитини, а порядок денний щодо розвитку на період після 2015 року та Комісія ООН зі становища жінок в 2014 році ще більше наголошують на гендерній рівності та розширенні прав і можливостей жінок, що є стратегічним напрямом, який рішуче підтримує ВООЗ. Близько 20% матерів в країнах з низьким і середнім рівнем доходу страждають психічними розладами після пологів. Це майже вдвічі більше, ніж в країнах з високим рівнем доходу. Глобальний план дій ВООЗ з охорони психічного здоров’я на 2013-2020 роки, схвалений Всесвітньою асамблеєю охорони здоров’я в 2013 році, рекомендує надання всеосяжної, інтегрованої і гнучкої психосоціальної підтримки матері і дитині. Призначення цього посібника – навчити працівників СОЗГ надавати підтримку матерям з депресією, використовуючи доказові когнітивно-поведінкові методи, які є рекомендованими програмою mhGAP. Цей інноваційний посібник було розроблено в Пакистані і згодом перевірено в багатьох інших країнах. У співпраці з професором Рахманом, консультуючись з міжнародною групою експертів, ВООЗ підготувала узагальнену версію цього посібника для забезпечення можливості його використання у всьому світі. Я сподіваюся, що ви будете використовувати цей посібник після внесення необхідних змін в зв’язку з вашим контекстом і поділитеся з нами вашими відгуками, щоб ми могли в подальшому удосконалити його майбутні версії. Доктор Шекхар Саксена (Shekhar Saxena) Директор, Відділ психічного здоров’я та зловживання психоактивними речовинами, Всесвітня організація охорони здоров’я, Женева Подяка Атіф Рахман (Atif Rahman) (Університет Ліверпуля та Дитячий госпіталь «Алдер Хей», Великобританія; Фонд досліджень людського розвитку, Пакистан) є автором оригінального посібника «Здорове мислення». Він підготував перший проєкт узагальненої версії посібника для використання в польових умовах у всьому світі, який був адаптований секретаріатом ВООЗ, поширений серед міжнародних рецензентів і знову відредагований секретаріатом. М. Тагі Ясамі (M.Taghi Yasamy») (ВООЗ) координував проєкт в ВООЗ. Марк ван Оммерен (Mark van Ommeren) (ВООЗ) надав консультації щодо цієї адаптації. МІЖНАРОДНІ РЕЦЕНЗЕНТИ Тереза С Бетанкур (Theresa S Betancourt) (Гарвардський університет, США), Нірджа Чоудхари (Neerja Chowdhary) (Міжнародний медичний корпус, Індія), Джейн Фішер (Jane Fisher) (Університет Монаша, Австралія), Таддеус Іхеаначо (Theddeus Iheanacho) (Єльський університет, США), Реваті Крішна (Revathi Krishna) (Сангат, Індія), Аніша Лазарус (Anisha Lazarus) (Сангат, Індія), Бхава Поудіал (Bhava Poudyal) (Міжнародний комітет Червоного Хреста, Шрі-Ланка), Фахміда Тофайл (Fahmida Tofail) (Міжнародний дослідницький центр з вивчення діарейних захворювань, Бангладеш) та Уільям Юль (William Yule) (Інститут психіатрії, психології та неврології, Сполучене Королівство). СЕКРЕТАРІАТ ВООЗ М. Тагі Ясамі (M.Taghi Yasamy), Назнін Анвар (Nazneen Anwar), Анна Кросс (Anna Cross) (інтерн), Девора Кестель (Devora Kestel), Наліні Лазарус (Nalini Lazarus) (інтерн), Себастьяна Нкомо (Sebastiana Nkomo), Марк ван Оммерен (Mark van Ommeren), Пуджа Прадіп (Pooja Pradeep) (інтерн), Шекхар Саксена (Shekhar Saxena), К’яра Сервілі (Chiara Servili), Юта Сейота (Yuta Seyota), Сара Уоттс (Sarah Watts) (інтерн). Передмова до української версії Перинатальна депресія (під час вагітності та рік після пологів) є поширеною проблемою в сфері психічного здоров’я та однією з провідних причин непрацездатності жінок репродуктивного віку у всьому світі. Розповсюдженість перинатальної депресії значно різниться, проте середнє значення в країнах з високим рівнем доходу становить від 10% до 15% (O’Hara MW, Swain AM (1996) Rates and risk of postpartum depression—a meta- analysis. Inter-national Review of Psychiatry 8: 37–54). Наукові дані свідчать, що ці показники в країнах з низьким та середнім рівнем доходу вищі і становлять від 18% до 25% (Bull World Health Organ 90: 139G–149). Суїцид, має сильний зв’язок з депресією та є провідним фактором материнської смертності у всьому світі. За даними ВОЗ приблизно кожна третя смерть серед жінок під час вагітності та впродовж року після народження була пов’язана з перинатальною депресією. Поширеність післяпологової депресії в Україні відповідно до результатів дослідження, проведеного у жінок у післяпологовому періоді складає 18,95 % жінок, 36,6 % жінок мали підвищені бали за Единбурзькою шкалою післяпологової депресії (Психіч. здоров’я. – 2005. – № 3. – С. 31–36). В умовах відсутності клінічних протоколів та скринінгових програм на національному рівні та високого рівня стигматизації у суспільстві, перинатальна депресія досить часто лишається недіагностованою. Нелікована перинатальна депресія становить ризик не лише для психічного здоров’я жінки, а і для фізичного, когнітивного та соціального розвитку дитини, та благополуччя родини в цілому. Протягом останніх десятиліть у країнах з високим рівнем доходу накопичуються докази ефективності втручань, які проводять працівники сфери охорони здоров’я без спеціалізації в сфері психічного здоров’я (наприклад, медсестри, акушерки, сімейні лікарі та інші працівники сфери охорони здоров’я в громаді). Зусилля щодо поліпшення психічного здоров’я матері за допомогою таких заходів в країнах, що розвиваються, до яких відноситься Україна, є дуже перспективним. Програма “Здорове мислення”, розроблена в Пакистані в 2013 році, в країні, яка має досить високий рівень перинатальної депресії. Вона мала сприятливий вплив на материнське психічне здоров’я, попереджаючи розвиток тяжких наслідків, пов’язаних з депресією, і вплив на фізичний та психосоціальний розвиток дитини. У 2015 році ВОЗ опублікувала посібник, який було визнано доказово обґрунтованим завдяки використанню психосоціальних інтервенцій, які можуть бути впроваджені за різноманітних глобальних умов не лише спеціалістами сфери психічного здоров’я. Даний посібник розрахований на спеціалістів, що на постійній основі контактують з жінкою в цей сензитивний період: акушери-гінекологи, педіатри та сімейні лікарі, та можуть впроваджувати психосоціальну інтервенцію “Здорове мислення” в свою рутинну практику. Програма “Здорове мислення” не передбачає додаткового навантаження, а виконується паралельно зі звичайними обов’язками. Вона була адаптована таким чином, що її можна застосовувати універсально для всіх жінок, а не лише для жінок із депресією. ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ 10 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION WHAT IS “THINKING HEALTHY” Thinking Healthy manual is a supplement to the World Health Organization’s mhGAP Intervention Guide (mhGAP-IG). The mhGAP-IG was developed for use in non-specialized health-care settings. It includes guidance on evidence-based interventions to identify and manage a number of priority mental health conditions. One of the priority conditions is De- pression in the perinatal period. The mhGAP-IG describes in detail what to do but does not go into descriptions of how to do. Training materials have been developed on how to use mhGAP-IG. The purpose of the Thinking Healthy Manual is to provide detailed instructions on how to implement the evidence-based guidelines contained in the mhGAP-IG for the management of perinatal Depression. The mhGAP-IG guidelines for management of perinatal Depression include the following: • Psychosocial interventions should be the first-line of management of depression during pregnancy and breastfeed- ing. Antidepressant medication should be avoided as much as possible in this population – The Thinking Healthy is an evidence-based psychosocial intervention for Depression tailored to the perinatal period. • Incorporate general principles of care – The Thinking Healthy approach provides instructions for empathic, clear and sensitive communication with women and their families, and mobilizing and providing social support. • Provide psycho-education – The Thinking Healthy approach provides psycho-education in a way that avoids over-medicalization. Commonly understood terms such as stress and burden are used instead of depressive disor- der or illness to avoid stigma. • Provide cognitive behavior therapy (CBT) if available – The Thinking Healthy approach uses pictures and structured activities to deliver a simplified form of therapy based on principles of Cognitive Behaviour Therapy. • Provide adjunct treatments such as structured physical activity, relaxation, and problem-solving if available – The Thinking Healthy approach integrates these activities into the daily routine of the mother. • Reactivate social networks – The Thinking Healthy approach emphasizes the importance of social support through- out the intervention. • Give attention to over-all well-being. The Thinking Healthy approach attends to physical as well as psychological health of the mother, in addition to emphasizing the importance of the mother-infant relationship in this period. WHO IS THE THINKING HEALTHY MANUAL FOR The Thinking Healthy Manual is designed for integration into maternal and child health care programmes in primary care. It is aimed at community health workers. It requires no previous knowledge or experience of mental health care. The manual contains instructions for how community health workers can incorporate the mhGAP guidelines for man- agement of perinatal depression into their routine work. A B INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 10 WHAT IS “THINKING HEALTHY” Thinking Healthy manual is a supplement to the World Health Organization’s mhGAP Intervention Guide (mhGAP-IG). The mhGAP-IG was developed for use in non-specialized health-care settings. It includes guidance on evidence-based interventions to identify and manage a number of priority mental health conditions. One of the priority conditions is De- pression in the perinatal period. The mhGAP-IG describes in detail what to do but does not go into descriptions of how to do. Training materials have been developed on how to use mhGAP-IG. The purpose of the Thinking Healthy Manual is to provide detailed instructions on how to implement the evidence-based guidelines contained in the mhGAP-IG for the management of perinatal Depression. The mhGAP-IG guidelines for management of perinatal Depression include the following: • Psychosocial interventions should be the first-line of management of depression during pregnancy and breastfeed- ing. Antidepressant medication should be avoided as much as possible in this population – The Thinking Healthy is an evidence-based psychosocial intervention for Depression tailored to the perinatal period. • Incorporate general principles of care – The Thinking Healthy approach provides instructions for empathic, clear and sensitive communication with women and their families, and mobilizing and providing social support. • Provide psycho-education – The Thinking Healthy approach provides psycho-education in a way that avoids over-medicalization. Commonly understood terms such as stress and burden are used instead of depressive disor- der or illness to avoid stigma. • Provide cognitive behavior therapy (CBT) if available – The Thinking Healthy approach uses pictures and structured activities to deliver a simplified form of therapy based on principles of Cognitive Behaviour Therapy. • Provide adjunct treatments such as structured physical activity, relaxation, and problem-solving if available – The Thinking Healthy approach integrates these activities into the daily routine of the mother. • Reactivate social networks – The Thinking Healthy approach emphasizes the importance of social support through- out the intervention. • Give attention to over-all well-being. The Thinking Healthy approach attends to physical as well as psychological health of the mother, in addition to emphasizing the importance of the mother-infant relationship in this period. WHO IS THE THINKING HEALTHY MANUAL FOR The Thinking Healthy Manual is designed for integration into maternal and child health care programmes in primary care. It is aimed at community health workers. It requires no previous knowledge or experience of mental health care. The manual contains instructions for how community health workers can incorporate the mhGAP guidelines for man- agement of perinatal depression into their routine work. A B INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS ЩО ОЗНАЧАЄ «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» Посібник «Здорове мислення» є доповненням до Посібника Всесвітньої організації охорони здоров’я з інтервенцій (Intervention Guide) за програмою mhGAP (mhGAP-IG). Посібник mhGAP-IG був розроблений для використання в закладах охорони здоров’я, що надають первинну медичну допомогу. Він включає керівництво із застосування доказових методик з метою виявлення та лікування низки пріоритетних психічних розладів, зокрема, перинатальної депресії. В посібнику mhGAP-IG докладно описано, що робити, але він не містить подробиць того, як це робити. Також були розроблені навчальні матеріали щодо використання mhGAP-IG. Метою Посібника «Здорове мислення» є надання детальних інструкцій щодо того, як саме впроваджувати доказові рекомендації щодо роботи з перинатальною депресією, що містяться в mhGAP-IG. mhGAP-IG включає наступні рекомендації щодо роботи з перинатальною депресією: • Терапією першої лінії в разі депресії під час вагітності та грудного вигодовування має бути психосоціальна підтримка. Застосування антидепресантів для даної категорії пацієнтів слід уникати, наскільки це можливо. «Здорове мислення» – це втручання, засноване на доказовій медицині із надання психосоціальної підтримки жінкам з депресією, пов’язаною з перинатальним періодом. • Включення загальних принципів лікування – Підхід «Здорове мислення» надає інструкції щодо емпатичної, чіткої та делікатної комунікації з жінками та їхніми родинами, а також щодо організації та надання їм соціальної підтримки. • Забезпечення психоосвітньою інформацією – Підхід «Здорове мислення» надає психоосвіту таким чином, щоб можна було уникнути надмірного застосування медикаментозного лікування. Щоб уникнути стигматизації, замість термінів «депресивний розлад або хвороба» використовуються загальноприйняті терміни, як-то “стрес” і “перенавантаження”. • Застосування когнітивно-поведінкової терапії (КПТ), коли це можливо – Підхід «Здорове мислення» використовує зображення і структуровані дії, що дозволяють застосовувати спрощену форму терапії, засновану на принципах когнітивно-поведінкової терапії. • Забезпечення застосування додаткових методів лікування, як-то помірна фізична активність, релаксація та вирішення проблем, якщо такі є – Підхід «Здорове мислення» інтегрує ці види діяльності в повсякденне життя матері. • Активізація системи соціальних стосунків між людьми – Підхід «Здорове мислення» підкреслює важливість соціальної підтримки. • Приділення уваги загальному добробуту. Підхід «Здорове мислення» не тільки підкреслює важливість стосунків між матір’ю та немовлям в цей період, але і приділяє увагу фізичному і психологічному здоров’ю матері. НА КОГО РОЗРАХОВАНИЙ ПОСІБНИК «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» Посібник «Здорове мислення» розроблено для інтеграції в програми охорони здоров’я матері і дитини в закладах, що надають первинну медико-санітарну допомогу. Він розрахований на працівників сфери охорони здоров’я в громаді (СОЗГ). Він не вимагає наявності попередніх знань або досвіду в галузі охорони психічного здоров’я. Посібник містить інструкції для працівників СОЗГ щодо інтеграції в їхню повсякденну роботу рекомендацій mhGAP стосовно подолання перинатальної депресії. ВСТУП ТА ДОВІДКОВА ІНФОРМАЦІЯ ДЛЯ ПРАЦІВНИКІВ СФЕРИ ОХОРОНИ ЗДОРОВ’Я В ГРОМАДІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ 11 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 11 BACKGROUND INFORMATION FOR COMMUNITY HEALTH WORKERS What is perinatal depression? Research has shown that stresses of everyday life, especially around pregnancy and birth, can affect the thinking style and behaviour of many mothers, so that coping with the many tasks of child-care become difficult. These problems with thinking, behaviour and coping are sometimes diagnosed as perinatal depression. In such conditions, the woman experiences depressed mood, loss of interest and enjoyment, and reduced energy leading to diminished activity. In order to be diagnosed with depression, the woman must experience these symptoms for most of the time for at least 2 weeks. Many mothers with depression also suffer from anxiety symptoms and medically unexplained somatic symp- toms. They have difficulties carrying out their usual work, domestic or social activities due to symptoms of depression. In high income countries 1 in 10 women develop perinatal depression whereas in 1 in 5 women in developing countries suffer from perinatal depression. Why is it important to manage perinatal depression? Such a condition during pregnancy and when breastfeeding requires urgent attention. This is because, in addition to the suffering caused to the woman, the condition can also impact on the health and development of the infant. For ex- ample, research has shown that infants of depressed mothers are more likely to be undernourished, and have higher rates of diarrhoea. Psychosocial interventions can make a great difference. Research has shown that with appropriate help and support, most mothers can get over their depression. Community Health Workers can assist depressed mothers to change their unhealthy patterns of thinking and behaviour, leading to an improvement in their mood and functioning, and prevention of later problems in their infants. Thinking Healthy approach to psychosocial management of perinatal depression This manual provides simple instructions on how to integrate the management of perinatal depression into the work of a community health worker. The Thinking Healthy approach is based on some general principles that must be observed for the successful integration and delivery of the intervention. These principles should be emphasised throughout training and supervision. • Move away from the purely medical care model: Many community health workers are used to working with physical conditions and follow a medical approach where they perform a procedure (e.g., administer vaccination or pre- scribe medicine). In Thinking Healthy, perinatal depression is treated by psychosocial interventions. This requires a different approach to one that most primary care centers are used to - one that relies on having conversations with the mother rather than giving her pills or injections. It is therefore crucial that both the health worker and the family move away from the purely medical model of care. • Be community-based: It is preferable to ‘treat‘ the mother in the community or at home rather than at the health center. Community Health Workers routinely see mothers at home during pregnancy and after childbirth, and are often trusted and respected by the mother and family. They are therefore the most suitable people to deliver this type of intervention. • Focus on mother and infant well-being rather than maternal depression: Many women and their families do not see C INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS ВСТУП ТА ДОВІДКОВА ІНФОРМАЦІЯ ДЛЯ ПРАЦІВНИКІВ СФЕРИ ОХОРОНИ ЗДОРОВ’Я В ГРОМАДІ ДОВІДКОВА ІНФОРМАЦІЯ ДЛЯ ПРАЦІВНИКІВ СФЕРИ ОХОРОНИ ЗДОРОВ’Я В ГРОМАДІ Що таке перинатальна депресія? Дослідження показали, що стреси в повсякденному житті, особливо в зв’язку з вагітністю та пологами, можуть вплинути на стиль мислення і поведінку багатьох матерів, призводячи до того, що їм стає важко впоратися з багатьма завданнями догляду за дитиною. Такі проблеми з мисленням, поведінкою і подоланням труднощів іноді діагностуються як перинатальна депресія. В таких умовах у жінки спостерігається депресивний настрій, втрата інтересу і відчуття задоволення, а також зниження енергії, що призводить до зменшення активності. Для того щоб у жінки була діагностована депресія, такі симптоми мають спостерігатися у неї більшу частину часу протягом щонайменше 2 тижнів. У багатьох матерів, що страждають на депресію, також спостерігаються симптоми тривожності та соматичні симптоми, які складно пояснити з медичної точки зору. Через симптоми депресії такі матері стикаються з труднощами у виконанні своєї звичайної роботи, домашньої або соціальної діяльності. У країнах з високим рівнем доходу у кожної десятої жінки розвивається перинатальна депресія, в той час як у менш розвинених країнах, кожна п’ята жінка страждає на перинатальну депресію. Чому важливо лікувати перинатальну депресію? Такий стан під час вагітності та грудного вигодовування вимагає невідкладної уваги, тому що, крім страждань, які переживає жінка, це захворювання може також вплинути на здоров’я та розвиток дитини. Наприклад, дослідження показали, що немовлята, матері яких перебувають в депресії, частіше страждають від недостатнього харчування та діареї. Психосоціальне втручання може мати велике значення. Дослідження показали, що, за умов отримання відповідної допомоги та підтримки, більшість матерів можуть подолати депресію. Працівники СОЗГ можуть допомогти матерям, які перебувають в депресії, змінити свої нездорові патерни мислення і поведінку, що призведе до поліпшення їхнього настрою та функціонування, а також дозволить запобігти появі подальших проблем у немовлят. Застосування підходу «Здорове мислення» до психосоціальної роботи з перинатальною депресією У цьому посібнику містяться прості інструкції про те, як в роботу працівників СОЗГ інтегрувати роботу з перинатальною депресією. Підхід «Здорове мислення» заснований на певних загальних принципах, яких необхідно дотримуватися для успішної інтеграції і надання цих втручань. На цих принципах слід наголошувати протягом усього процесу тренінгу і супервізії. • Відхід від суто медичної моделі надання медичної допомоги: Працівники СОЗГ звикли працювати з фізичними станами і керуватися методичним підходом, коли виконують певну процедуру (наприклад, проводять вакцинацію або прописують ліки). У підході «Здорове мислення» до лікування перинатальної депресії застосовуються психосоціальні втручання. Це вимагає іншого підходу, ніж той, до якого звикли більшість центрів первинної медико-санітарної допомоги – це підхід, заснований на розмовах з матір’ю, а не на призначенні медикаментозної терапії. Тому вкрай важливо, щоб і працівник СОЗГ, і сім’я відійшли від суто медичної моделі лікування. • На базі громади: Бажано «лікувати» матір в громаді або вдома, а не в медичному центрі. Працівники СОЗГ регулярно зустрічаються з матерями вдома під час вагітності і після пологів і часто користуються довірою й повагою з боку матерів і сім’ї. Тому саме працівники СОЗГ найбільше підходять для здійснення такого виду втручання. ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ 12 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 12 depression as a problem requiring intervention. Some would perceive it as a stigmatising. It is therefore useful to avoid medical terms such as ‘depression’ or ‘illness/disorder’ when talking to mothers and families. Women and their families relate better to everyday terms such as stress and burden. Also, ‘maternal well-being’ is likely to be universally understood. • Optimal development of the infant can provide the pivot around which families can be engaged: Family members may disagree on many things but infant health is usually a common agenda. Within this agenda, efforts to improve the physical and psychological health of the primary caregiver, the mother, can be addressed without much resist- ance or stigma. This is why the structure of the modules and sessions for Thinking Healthy is based on the devel- opmental stages of the infant. • Empower and activate mothers: Mothers must not become passive recipients of advice but actively participate in seeking and practicing health-promoting activities that the programme suggests. The structured and pictorial Think- ing Healthy approach is easy to follow, also by non-literate mothers. The practical activities will give the mothers and families tangible goals to achieve, which can be monitored in a supportive way to encourage mothers and families to achieve these goals. • Encourage family participation: It is important to not just be focused on the mother, but also include all family mem- bers. Health promoting activities involve the whole household and cannot be practiced in isolation. • Work in an integrated and holistic way: Most CHWs have a heavy workload. This intervention must therefore be integrated into existing work so that rather than being an extra burden, it facilitates their day-to-day activities. The Thinking Healthy programme has been designed in a way that it can be integrated with the health education ma- terial contained in most community health workers’ routine training. Thus they will be building on their existing knowledge, but delivering it in the Thinking Healthy format. The Thinking Healthy approach gives the Health Work- ers a useful Behaviour Change Communication tool, which they may find useful in their day-to-day work. Where necessary, the Thinking Healthy manual is cross-referenced with the key Maternal and Child Health messages so that both routine care and Thinking Healthy can be delivered at the same time. Note: Most CHWs working in the area of maternal and child health are trained in areas such as maternal nutrition, breastfeeding, appropriate weaning, and immunization etc. If the health worker delivering the Thinking Healthy pro- gramme has not received such training, then the training programme would need to be supplemented with such training. A key pre-requisite of THINKING HEALTHY Empathy and good communication skills Empathy means listening attentively, being respectful and showing understanding of the person’s feelings and experi- ences. It helps make the mother feel comfortable in the CHW’s presence that she can trust and confide in them. Once she knows that the CHW cares, she will listen to them, and the CHW’s words will have an effect. Listening in this manner to a depressed mother has been shown to help these mothers understand and deal with her difficulties. Only if the mother and the family trust the CHW will they engage with them and tell them their problems and work with them to find solutions. ! INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS • Зосередження уваги на благополуччі матері та дитини, а не на депресії матері: Багато жінок і їхні сім’ї не вважають депресію проблемою, яка потребує втручання. Деякі сприйняли б це як стигматизацію. Тому при спілкуванні з матерями і сім’ями корисно уникати таких медичних термінів, як «депресія» або «хвороба/ розлад». Жінки і їхні сім’ї краще ставляться до повсякденних термінів, таких як «стрес» і «перевантаження». Крім того, поняття «благополуччя матері», цілком ймовірно, буде зрозумілим для всіх. • Оптимальний розвиток немовляти може стати завданням, для виконання якого може бути залучена вся сім’я: переконання членів сім’ї можуть в багатьох питаннях розходитися, але здоров’я немовляти, зазвичай, є головним завданням. В рамках цього завдання необхідність поліпшення фізичного і психологічного здоров’я головного опікуна, тобто матері, може розглядатися без особливого опору або стигматизації. Саме тому структура модулів і занять посібника «Здорове мислення» заснована на стадіях розвитку немовляти. • Розширення прав і можливостей та активізація діяльності матерів: Матері не повинні ставати пасивними одержувачами консультацій, вони мають брати активну участь у пошуку й здійсненні заходів щодо зміцнення здоров’я, які пропонує програма. Структурований й ілюстрований підхід «Здорове мислення» є простим в застосуванні, включаючи неписемних матерів. Практичні завдання дають матерям та сім’ям певні цілі, які слід буде досягти. Моніторинг досягнення поставлених цілей можна супроводжувати відповідною підтримкою та стимулюванням матерів і сімей досягати їх. • Заохочення участі сім’ї: Важливо не тільки зосередитися на матері, але й охопити всіх членів сім’ї. Заходи щодо зміцнення здоров’я охоплюють всю родину і не можуть вживатися ізольовано. • Робота в комплексному й цілісному підході: Більшість працівників СОЗГ мають велике робоче навантаження. Тому таке втручання має бути інтегровано в їхню роботу таким чином, щоб воно не стало додатковим навантаженням, а полегшувало їхню повсякденну діяльність. Програма «Здорове мислення» була розроблена таким чином, щоб її можна було інтегрувати з матеріалами стандартної програми підготовки більшості працівників СОЗГ. Таким чином, вони будуть спиратися на наявні у них знання, але застосовувати їх в форматі «Здорового мислення». Підхід «Здорове мислення» дає працівникам СОЗГ корисний інструмент комунікацій для поведінкових змін, який може виявитися ефективним під час виконання ними повсякденної роботи. Там, де це необхідно, посібник «Здорове мислення» має перехресні посилання на ключові повідомлення щодо здоров’я матері та дитини, щоб забезпечити одночасне надання як стандартної медичної допомоги, так і лікування в форматі «Здорове мислення». Примітка: Більшість працівників СОЗГ, які працюють в сфері охорони здоров’я матері і дитини, проходять підготовку в таких галузях, як харчування матері, грудне вигодовування, правильне відлучення від грудей, щеплення тощо. Якщо працівник СОЗГ, який здійснює реалізацію програми «Здорове мислення», не пройшов такої підготовки, тоді програму підготовки необхідно доповнити даними тренінгами. Ключова передумова ЗДОРОВОГО МИСЛЕННЯ Здатність до співпереживання і хороші комунікативні навички Здатність до співпереживання означає вміння уважно слухати, проявляти повагу та розуміти почуття й переживання людини. Це допомагає матері відчувати себе комфортно в присутності працівника СОЗГ, покладатися на нього й довіряти йому. Коли матір відчуватиме, що про її стан турбуються, вона стане прислухатися до працівника СОЗГ, і його слова матимуть ефект. Було доведено, що таке емпатичне слухання матері, яка перебуває в депресії, допомагає їй зрозуміти свої труднощі та впоратися з ними. Тільки якщо Матір та сім’я будуть довіряти, вони будуть спілкуватися з працівником СОЗГ, розповідати йому про свої проблеми і працювати з ним над їх вирішенням. ВСТУП ТА ДОВІДКОВА ІНФОРМАЦІЯ ДЛЯ ПРАЦІВНИКІВ СФЕРИ ОХОРОНИ ЗДОРОВ’Я В ГРОМАДІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ 13 Поради щодо хорошого спілкування 1. Працівники СОЗГ мають подумати про відповідний для відвідування час. Це слід робити в консультації з матір’ю та сім’єю. 2. Працівники СОЗГ мають починати всі відвідування зі звичайних привітань. Вони повинні цікавитися загальним станом здоров’я матері та інших членів сім’ї. Вони повинні бути щиро зацікавленими. Це покаже матері, що працівник СОЗГ піклується про неї. 3. Працівнику СОЗГ слід підкреслити матері/сім’ї, що розмови залишаться конфіденційними і що мати має право на приватність. 4. У багатьох місцях часто неможливо побачитися з матір’ю віч-на-віч. Працівник СОЗГ має прийняти до уваги присутність інших осіб (навіть якщо він не очікує на їхню присутність під час конкретного відвідування), привітатися з ними й залучити до обговорення, якщо вони бажають взяти в ньому участь. Члени сім’ї повинні знати, що відвідування працівника СОЗГ йде на користь як матері, так і її дитині. Вони зрозуміють це тільки тоді, коли працівник СОЗГ детально з ними про це поговорить. Вони нададуть працівнику СОЗГ більше простору для дій, щойно почнуть довіряти йому. 5. Працівники СОЗГ повинні звертати увагу на розташування місць для сидіння. Вони завжди повинні сидіти на рівні матері. Вони завжди мають говорити спокійним і доброзичливим тоном. 6. Працівники СОЗГ мають підкреслити, що мати є найважливішим експертом в питаннях здоров’я й розвитку своєї дитини, адже саме вона народила цю дитину і проводить з нею найбільше часу. Працівники СОЗГ мають активно хвалити матір за її старання навіть у найменших речах, які вона робить для дитини. 7. Працівники СОЗГ мають починати кожне відвідування з розмови про останнє відвідування. Вони повинні нагадувати матері про те, які теми обговорювалися та які дії були запропоновані в ході попереднього відвідування. Їм слід поцікавитися, чи пам’ятає матір про цю бесіду й чи могла вона здійснити техніки, запропоновані в ході останнього відвідування. Якщо так, то вони повинні похвалити її. Якщо ні, то слід запитати про причини неупередженим, не прискіпливим і люб’язним чином. Після цього Працівники СОЗГ мають уважно вислухати її. Активне слухання матері – це найважливіша частина обговорення. Тільки завдяки уважному і терплячому слуханню пацієнта, вони можуть виявити реальні причини проблем, відвідування буде ефективним. 8. Працівник СОЗГ має заохочувати мати та її сім’ю відкрито говорити про те, що вони думають і відчувають, ставлячи питання, які допускають різні відповіді: Як Ви себе почуваєте? Як Ви себе почуваєте з часу нашої останньої зустрічі? 9. Вислухавши матір, потрібно підсумувати те, що вони зрозуміли про її проблеми. Таким чином, жінка дізнається, що працівник СОЗГ її вислухав та спробував зрозуміти її проблеми. У неї також буде можливість виправити працівника СОЗГ, якщо він/вона не зрозумів/не зрозуміла правильно її проблему. 10. Там, де це прийнятно з точки зору культури, спілкуючись з матір’ю і членами її сім’ї, працівники СОЗГ повинні дивитися їм в очі. Встановлення зорового контакту, коли слухаєш інших, та висловлення своєї точки зору, говорить про надання правдивої інформації та щирість. Більш того, невербальні сигнали, такі як кивок, або словесні вирази «добре» або «чудово», також роблять спілкування ефективним. 11. Деяким матерям і сім’ям буває дуже важко обговорювати делікатні питання. Іноді працівник СОЗГ може бути розчарований, якщо не побачить змін з боку матері та її сім’ї. Важливо зберігати позитивний настрій, навіть якщо результати не є моментальними. Позитивний настрій допоможе працівнику СОЗГ продовжувати спроби, незважаючи на ці труднощі. 12. Пам’ятайте: завжди спочатку вислухайте, перш ніж давати поради. 13. Наприкінці візиту працівник СОЗГ має поцікавитися у матері або її сім’ї, чи є у них питання. ВСТУП ТА ДОВІДКОВА ІНФОРМАЦІЯ ДЛЯ ПРАЦІВНИКІВ СФЕРИ ОХОРОНИ ЗДОРОВ’Я В ГРОМАДІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ 14 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 14 The key element of Thinking Healthy - Cognitive Behaviour Therapy (CBT) Thinking Healthy uses strategies (plans and activities) of CBT to bring about a change in the mothers symptoms and functioning. The training does not turn the community health workers into CBT therapists – it only allows them to apply these strategies in their day-to-day work with women in the perinatal period. Only a very basic understanding of CBT, as outlined in this section, is required by CHWs to practice this. What is CBT? Cognitions refer to our thoughts and Behaviours refer to our actions. Cognitive Behaviour Therapy (CBT) is an evidence-based (coming from scientific research) and structured (step by step) form of talking therapy that aims to alter the cycle of unhealthy thinking (cognitions), leading to unhelpful emo- tions and the resulting undesirable actions (behaviour). Fig 1: The cycle of unhelpful cognitions(thoughts) leading to undesirable behaviour INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS Research has shown that CBT is very effective in breaking this cycle in people with a number of problems such as depres- sion, poor confidence, lack of assertiveness, difficulty in solving day to day problems and lacking support from others The cycle is broken in three ways: • Changing ways of thinking — a mother’s thoughts, beliefs, ideas, attitudes, assumptions, mental imagery, and ways of directing her attention — for the better. This is the cognitive aspect of CBT. • Helping the mother make the link between unhealthy thoughts and emotions that are quite strong and can lead to unhelpful behaviours. • By achieving the above, helping the mother meet the challenges and opportunities of raising her baby with a clear and calm mind — and then taking actions that are likely to be effective. This is the behavioural aspect of CBT. A powerful CBT technique to change unhealthy thinking styles is imagery. The mother is encouraged to recall an image from real life that contains unhealthy cognitions and consequent ineffective behaviour. She is then encouraged to mod- ify the image by thinking in a more helpful manner. Thus use of images and imagination can be employed in people whose strength is not verbal language. Thinking Healthy uses carefully adapted illustrations to help the mothers and families visualise these images. Thinking Healthy provides clear structure and focus to dealing practically with health and psychosocial problems that mothers commonly face during the perinatal period. They take on valuable practice projects to speed up their progress. These assignments — which are developed as much as possible with the mothers‘ active participation — extend and multiply the results of the work done during a session. Unhealthy thinking (cognitions) Undesirable actions (behaviour) THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF P RINA AL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 14 The key elem nt of Thinking Healthy - Cognitive Beha iour Therapy (CBT) Thinking Healthy uses strategies (plans and activities) of CBT to bring about a change in the mothers sy p om and functioning. The tra ing does not turn the community health workers into CBT therapists – it only allows them t apply these strategi in their day-to-day work with women in the perinatal period. Only a very basic understanding of CBT, as outlined in this section, is required by CHWs to practice his. What is CBT? Cognitions refer to our thoughts and Behaviours r fer to our actions. Cognitive Behaviour Ther py (CBT) is an evidence-based (coming from sc entific re earch) and structured ( ep by step) form of talking therapy tha aims to alter the cycle of unhealthy thi king (cognitions), leading to unhelpful emo- tions and the resulting undesirable actions (behavi ur). Fig 1: The cycle of unhelpful cognitions(thoughts) leading to undesirable behaviour INTRODUCT ON AND BACKGROUND READING FOR CHWS Research has hown t t CBT is very effective in breaking this cycle in people w th a number of problems such as depres- sion, poor confidence, lack of assertiveness, diff culty in solving day t day problems and lacking support from othe s The cycle is broken in three ways: • Changing ways of thinking — a mother’s thoug ts, beliefs, ideas, attitu es, assumptions, mental imagery, nd ways of directing her attention — for the better. T is is he cognitive aspect of CBT. • Helping the mother make the link b tween unh althy thoughts and emo ions that are qui e strong and can lead to unhelpful behaviours. • By achieving the above, helping the mother m et the chall nges and opportu ities of raising her baby with a clear and calm mi — and then taking actions that are likely to b eff ctive. This is th behavioural aspect of CBT. A powerful CBT technique to ange unhealthy thi king styles is imagery. The mother is nc uraged to rec ll an image from real life that contains unhealthy cognitions and consequent ineff ctive behaviour. She is then encouraged to mod- ify the image by thinking in a more helpful manner. Thus us of images and imagin tion c n be employed in peopl whose strength is not verbal language. Thinkin Healthy uses carefully adapt d illustrations to help the mothers and families visu lise these images. Thinking Healthy provides clear structur and foc s to dealing practically with he th and psyc osocial problems that mothers co monly face during the perinatal period. They take on valu ble practice projects to speed up their progress. These assignments — which are developed as much as possible with the mothers‘ active participation — extend and multiply the results of the work don during a sessio . Unhealthy thinking (cognitions) Undesirable actions (behaviour) Ключовий елемент Здорового мислення – Когнітивно-поведінкова терапія (КПТ) Здорове мислення використовує стратегії (плани і техніки ) КПТ для зміни симптомів та функціонування матерів. Тренінг не перетворює працівників СОЗГ на когнітивно-поведінкових психотерапевтів, він тільки дозволяє їм застосовувати ці стратегії в своїй повсякденній роботі з жінками в перинатальний період. Працівники СОЗГ повинні мати тільки базове уявлення про КПТ, яке описане в даному розділі, щоб практикувати застосування цього підходу. Що таке КПТ? Когнітивна діяльність стосується наших думок, а Поведінка – наших дій. Когнітивно-поведінкова терапія (КПТ) – це науково обґрунтована (заснована на наукових дослідженнях) і структурована (поетапна) форма розмовної терапії, спрямована на зміну циклу нездорового стилю мислення (когнітивна діяльність), що веде до появи негативних емоцій і, як наслідок, небажаних дій (поведінки). ВСТУП ТА ДОВІДКОВА ІНФОРМАЦІЯ ДЛЯ ПРАЦІВНИКІВ СФЕРИ ОХОРОНИ ЗДОРОВ’Я В ГРОМАДІ Нездоровий спосіб мислення (когнітивна діяльність) Небажані дії (поведінка) Дослідження показали, що КПТ є дуже ефективною в розрізі цього циклу у людей з низкою проблем, як-то депресія, низький рівень впевненості, відсутність наполегливості, труднощі у вирішенні повсякденних проблем і відсутність підтримки з боку інших людей. Цикл можна порушити трьома способами: • Зміна стилю мислення — думки, переконання, ідеї, ставлення, припущення, психічні образи матері та способи спрямування її уваги на краще. Це когнітивний аспект КПТ. • Допомога матері встановити зв’язок між негативними думками й емоціями, які є досить сильними та можуть призвести до небажаної поведінки. • При досягненні вищевикладеного, допомогаючи матері впоратися з труднощами, запропонувати їй скористатися можливостями виховання своєї дитини, перебуваючи в ясному й спокійному розумі, — а потім застосувати техніки, які, швидше за все, будуть ефективними. Це є поведінковий аспект КПТ. Потужною технологією КПТ для зміни нездорових стилів мислення є образи. Матері рекомендують згадати образ із реального життя, який містить нездорову когнітивну діяльність і, як наслідок, неефективну поведінку. Потім їй пропонують змінити образ через мислення більш здоровим чином. Таким чином, використання образів і уяви може бути застосоване для людей, чия мова слів не є їхньою сильною стороною. Підхід «Здорове мислення» застосовує ретельно адаптовані ілюстрації, щоб допомогти матерям та їхнім сім’ям візуалізувати ці образи. Підхід «Здорове мислення» забезпечує чітку структуру і націленість на вирішення практичних проблем зі здоров’ям і психосоціальних проблем, з якими, зазвичай, стикаються матері в перинатальний період. Матері беруть на озброєння цінні практичні проекти, що дозволяє їм прискорити свій прогрес в одужанні. Ці завдання, які розробляються в максимально можливій мірі за активної участі матерів, розширюють та примножують результати роботи, виконаної під час заняття. Малюнок 1: Цикл негативної когнітивної діяльності (роздуми), що призводить до небажаної поведінки. ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ 15 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS How are CBT principles used in Thinking Healthy? The 3 steps to Thinking Healthy Thinking Healthy breaks down these CBT principles into 3 simple steps. Each session employs the three-step approach that is repeated throughout the programme. STEp 1 Learning to identify unhealthy thinking: In order to promote positive thinking, it is important to be aware of the common types of unhealthy thinking styles that gradually develop as a result of life problems or experiences. Using carefully re- searched and culturally appropriate illustrations, mothers are educated about such unhealthy thinking styles and learn to identify them. Note: Some of the unhealthy thoughts illustrated in the manual are concerned with traditional practices and attitudes that act as barriers to achieving maternal and infant well being, rather than personal thinking styles. Our experience is that CBT techniques can help alter such attitudes too, in addition to personal thinking styles. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with helpful thinking: Identifying such unhealthy thinking styles enables mothers to examine how they feel and what actions they take when they think in this way. Again, using culturally appropriate illustrations, the intervention helps mothers question the accuracy of such thoughts and suggest alternative thoughts that are more helpful. STEp 3 Practicing Thinking and Acting Healthy: The intervention suggests activities to help mothers practice helpful thinking and more helpful behaviour. Carrying out these activities is essential for the success of the programme. Mothers re- ceive health education and other materials tailored to their individual needs to help them progress between sessions. A Health Calendar is used to assist the mothers in monitoring these activities in between sessions. Flexibility in the use of the 3 steps Learning to identify unhealthy thoughts and replacing them with helpful thoughts - Steps 1 and 2 in the above model, may at times be difficult to practice, both for CHWs as well as mothers. In such situations, it is not necessary to push CHWs or mothers too hard. Steps 1 and 2 can be simplified in the following way: The CHW can draw the attention of the mothers and families to the characters in the pictures, pointing out the differenc- es in the ways of thinking and consequent behaviours in the two sets of pictures, and leave it at that. In this way, the CHW just ‘plants the seeds’ of alternative ways of thinking and behaving, and moves quickly to Step 3, i.e., practicing desired behaviours or actions. Encouraging the mother to carry out the activities and practice work (Acting Healthy) in a structured way as described in Step 3; enlisting support from the family to assist the mother with these activities; helping her overcome the problems she encounters in carrying out these activities; and offering encouragement for small steps that the mother takes, are very powerful methods of managing Depression. Collectively, these methods are sometimes called Behavioural Activation. ! ВСТУП ТА ДОВІДКОВА ІНФОРМАЦІЯ ДЛЯ ПРАЦІВНИКІВ СФЕРИ ОХОРОНИ ЗДОРОВ’Я В ГРОМАДІ Як принципи КПТ використовуються в  підході «Здорове мислення»? 3 кроки на шляху до Здорового мислення Концепція «Здорове мислення» розбиває ці принципи КПТ на 3 прості кроки. На кожному занятті використовується трикроковий підхід, який повторюється в рамках всієї програми. КРОК 1 Навчитися розпізнавати нездоровий стиль мислення: Для сприяння розвитку позитивного мислення важливо знати поширені типи нездорового стилю мислення, які поступово розвиваються внаслідок життєвих проблем або життєвого досвіду. Через ретельно досліджені та культурно адаптовані ілюстрації, матері отримують знання про такі нездорові стилі мислення та вчаться ідентифікувати їх. Примітка: Деякі з негативних думок, зображених в посібнику, стосуються не особистого стилю мислення, а традиційних звичаїв і установок, які перешкоджають досягненню благополуччя матері та немовляти. Наш досвід показує, що, крім особистого стилю мислення, методи КПТ можуть допомогти також змінити й такі переконання. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення корисним мисленням: Виявлення такого нездорового стилю мислення дозволяє матерям дослідити, що вони відчувають і як діють, коли думають таким чином. Знову ж через ілюстрації, адаптовані під певні аспекти культури, таке втручання допомагає матерям поставити під сумнів вірність таких думок і пропонує альтернативні думки, які є більш здоровими. КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку: Втручання пропонує техніки, які допомагають матерям практикувати корисне мислення і більш корисну поведінку. Виконання таких технік є край необхідним для успішного проходження програми. Матері отримують відповідні знання щодо питань, пов’язаних зі здоров’ям, та інші матеріали, які є адаптованими до їхніх індивідуальних потреб і допомагають їм досягати прогресу в період між заняттями. Календар здоров’я допомагає матерям здійснювати моніторинг виконання цих технік в період між заняттями. Гнучкість у використанні цих 3-х кроків Навчитися розпізнавати негативні думки і змінювати їх корисними – Кроки 1 і 2 в наведеній вище моделі іноді може бути складно виконувати як для працівників СОЗГ, так і для матерів. У таких ситуаціях не варто занадто сильно тиснути на працівників СОЗГ або матерів. Кроки 1 і 2 можна спростити наступним чином: Працівник СОЗГ може привернути увагу матерів і сімей до персонажів, зображених на малюнках, вказуючи на відмінності в способах мислення і подальшій поведінці в цих двох наборах малюнків, і зупинитися на цьому. Таким чином, працівник СОЗГ просто «сіє насіння» альтернативних способів мислення і поведінки та швидко переходить до Кроку 3, тобто до практики бажаної поведінки або вчинків. Заохочення матері до виконання технік та практичної роботи (Здорова поведінка) структуровані таким чином, як описано в Кроці 3; залучення підтримки сім’ї для надання допомоги матері щодо виконання цих технік; надання їй допомоги в подоланні проблем, з якими вона стикається під час виконання цих технік; та пропонування заохочення за виконання матір’ю невеликих кроків є дуже потужними методами боротьби з депресією. У сукупності ці методи іноді називають Поведінковою активацією. ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ 16 ВСТУП ТА ДОВІДКОВА ІНФОРМАЦІЯ ДЛЯ ПРАЦІВНИКІВ СФЕРИ ОХОРОНИ ЗДОРОВ’Я В ГРОМАДІ Поведінкова активація в меншій мірі покладається на зусилля, спрямовані на зміну нездорового стилю мислення (кроки 1 і 2), а в більшій мірі на те, як мотивувати матір практикувати більш корисну поведінку (Крок 3). Таким чином, концепція «Здорове мислення» пропонує гнучкий підхід, який може бути адаптований до індивідуальних потреб окремих матерів і сімей. Адаптація стратегій «Здорового мислення» до індивідуальних потреб матерів і  сімей. Концепція «Здорове мислення» використовує ряд інших науково обґрунтованих стратегій (див. Розділ А), які допомагають лікувати Депресію. Маючи певний досвід, працівник СОЗГ може планувати стратегії, які принесуть найбільшу користь окремим матерям, або ті, які є найбільш потрібними. Наприклад, для деяких матерів найбільш цінним може бути відновлення соціальних взаємовідносин з певними людьми, в той час як для інших увага до їхнього особистого здоров’я може бути тим, що потрібно їм найбільше. Деяким сім’ям потрібна додаткова увага у питаннях психоосвіти – наприклад, на кожному занятті може бути потрібно витрачати певний час на те, щоб знову підкреслювати вплив психосоціального дистресу матері на здоров’я матері і дитини. Працівник СОЗГ має адаптувати концепцію «Здорове мислення» під індивідуальні потреби матері та її сім’ї. Між заняттями пропонується виконати певні техніки (Практична робота). Не всі техніки мають строго виконуватися кожною матір’ю. Навіть якщо виконуються одна або дві вправи, матір заслуговує щедрої похвали за свої зусилля і їй слід запропонувати виконати інші види технік. Працівники СОЗГ мають допомагати матері та сім’ї, надаючи пропозиції, які допоможуть їм подолати проблеми та перешкоди у виконанні цих видів діяльності. Члени сім’ї, особливо чоловік, відіграють найважливішу роль в підтримці матері. Заохочення і підтримка з боку сім’ї є вкрай необхідними для поліпшення психічного стану матері. Працівник СОЗГ має заохочувати сім’ю, особливо чоловіка, надавати практичну допомогу матері й уникати критики або звинувачень на її адресу. Модульна структура «Здорового мислення» 3 сфери Програма «Здорове мислення» складається зі вступного заняття, за яким йдуть п’ять модулів, що охоплюють період з другого або третього триместру вагітності до першого року життя немовляти. Зміст занять і технік для матері коригується з урахуванням віку й стадії розвитку дитини, а також потреб матері на кожному етапі. Кожен модуль складається з трьох занять, кожне з яких охоплює одну з трьох сфер, що мають відношення до здоров’я матері і дитини під час вагітності та після пологів: особисте благополуччя матері, стосунки матері та немовляти, а також стосунки з близькими людьми та підтримка з їхнього боку. Кожне заняття включає в себе 3 Кроки до Здорового мислення, які допомагають обговорити з матір’ю кожну з цих 3 сфер. • Благополуччя матері: Матері, які перебувають у депресії або переживають стрес, часто ігнорують своє особисте здоров’я, наприклад, свій раціон харчування та відпочинок. Часто вони не мають ні енергії, ні мотивації для того, щоб звернутися за належною медичною допомогою для себе або своїх дітей. Вони потрапляють в замкнуте коло бездіяльності, що завдає додаткової шкоди їхньому здоров’ю та посилює депресію. Це також підвищує ризик народження дитини з низькою вагою та ризик виникнення інших проблем зі здоров’ям у немовляти. Кожен модуль містить заняття, присвячене особистому здоров’ю матері. • Стосунки матері з її немовлям: Стосунки матері з її немовлям включають адекватне реагування на емоційні потреби немовляти, регулярну фізичну взаємодію, встановлення зорового контакту, вербальне спілкування і за допомогою іграшок, малюнків та книжок створення середовища, що стимулює фізичний розвиток дитини. Аналогічним чином, поведінка під час годування (як грудьми, так і з пляшечки), наприклад, правильне прикладання дитини до грудей для годування та забирання грудей без травмування сосків, ніжні погладжування дитини під час годування, та надання дитині поживних продуктів (на відміну від таких продуктів для втіхи, як солодощі) також є аспектами цієї взаємодії і є важливими для зростання немовляти та маленької дитини. Якість цих стосунків має важливе значення для оптимального здоров’я матері і немовляти. Кожен модуль містить заняття, присвячене стосункам матері з її немовлям. ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ 17 ВСТУП ТА ДОВІДКОВА ІНФОРМАЦІЯ ДЛЯ ПРАЦІВНИКІВ СФЕРИ ОХОРОНИ ЗДОРОВ’Я В ГРОМАДІ • Стосунки з людьми, що оточують матір та немовля: Дослідження показують, що система соціальних відносин з певними людьми або система підтримки, що є доступними матері, детермінують її настрій, загальний стан здоров’я та якість догляду, який вона може надати своєму немовляті. Соціальну підтримку можна розділити на безпосередню підтримку та підтримку з боку громади. Безпосередня підтримка надходить від членів сім’ї матері (чоловіка, родичів), в той час як підтримка з боку громади може надходити від сусідів, громадських об’єднань або навіть від медичних працівників. В якості систем підтримки можуть виступати соціальні структури, як-то органи реєстрації актів цивільного стану, релігійні або культурно- освітні установи і громадські центри. Матері, які перебувають у депресії або переживають стрес, часто стикаються з труднощами у встановлені соціальних відносин з певними людьми та з їх підтримкою. Кожен модуль містить заняття, присвячене соціальній підтримці матері та немовляти. Запропонований розклад занять за програмою «Здорове мислення» Запропонований розклад занять за програмою «Здорове мислення» наведено в Таблиці 1. Структура цього розкладу може бути змінена таким чином, щоб заняття можна було інтегрувати в регулярні відвідування працівниками COЗГ. Вступне заняття може бути проведено під час 1 або 2 відвідування на дому. Час проведення занять може бути змінений, щоб вписатися в звичайний графік відвідувань, що здійснюють працівники СОЗГ. Кожне заняття триває від 45 хвилин до однієї години. МОДУЛІ ЗАНЯТТЯ ІДЕАЛЬНА ЧАСТОТА ПРОВЕДЕННЯ ПРИБЛИЗНИЙ ПЕРІОД ПРОВЕДЕННЯ Вступне заняття Початкове заняття Проводиться за 1 або 2 відвідування 14–40 тиждень вагітності Модуль 1 Підготовка до народження дитини Заняття 1.1–1.3 Щотижня 14–40 тиждень вагітності Модуль 2 Народження дитини Заняття 2.1–2.2-7 Раз на два тижні З 3-го по 5-й тиждень після пологів Модуль 3 Раннє немовляцтво Заняття 3.1–3.3 Щомісяця З 2-го по 4-й місяць після пологів Модуль 4 Середнє немовляцтво Заняття 4.1–4.3 Щомісяця З 5-го по 7-й місяць після пологів Модуль 5 Пізнє немовляцтво Заняття 5.1–5.3 Щомісяця З 8-го по 10-й місяць після пологів Таблиця 1: Розклад занять за програмою «Здорове мислення» ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ 18 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 18 Structure of a Thinking healthy session After the introductory session, each session is divided into 4 tasks that a CHW is asked to carry out with the mother and family. TASK 1: Review key mes- sages from previous session TASK 2: Review the mood chart TASK 3: Conduct 3 steps to THINKING HEALTHY focusing on the area designated for the session. TASK 4: Explain practice work between sessions INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS Thinking healthy Tools Reference manual The reference manual, of which this is the introductory chapter, gives clear step-by-step instructions to the health worker on how to conduct each session. Thus, the reference manual also serves the purpose of a Training Manual. It explains the theoretical rationale of the programme, serves as reference for the CHWS and forms the basis for their training and supervision programme. Health Calendar It is essential that the mother monitors herself and carries out the practice work between sessions. The calendar, con- sisting of pictorial and verbal key messages of each session, serves as a visual cue for the mother and key supporting family members to follow the programme between sessions. In addition, the calendar has monitoring tools that help the mother chart her own progress, and that of her infant‘s throughout the programme. It is ideal if a copy of the Health Calendar is left with the mother in Opening Session. The Health Calendar is also a job-aid for the health worker, allowing her to conduct the session in a structured way. While the Reference Manual is a detailed guide for training and supervision, the Health Calendar contains the key messages for a particular session and is the only tool that the CHW requires to deliver a session. It is important that the sessions are de- livered in the same way to all mothers. It is also important to ensure that both health workers and mothers are adhering to the given instructions as much as possible. The Health Calendar will not only assist the mother in charting her progress, but also assist the health worker to ensure that the programme is actually being delivered appropriately. TRAINING AND SUPERvISION REqUIREMENTS TO PRACTICE THINKING HEALTHY The training of CHWs can be tailored according to the individual programme in which Thinking Healthy is to be integrat- ed. The following guidelines should be observed when designing the training and supervision programme: • The minimum duration of the training should not be less than 5 days. The target duration is 10 days. • The training should ideally be carried out in small groups not exceeding 15 participants. D Структура занять за програмою «Здорове мислення» Після вступного заняття кожне наступне заняття поділено на 4 завдання, які медико-санітарний працівник має виконати разом з матір’ю та сім’єю. ВСТУП ТА ДОВІДКОВА ІНФОРМАЦІЯ ДЛЯ ПРАЦІВНИКІВ СФЕРИ ОХОРОНИ ЗДОРОВ’Я В ГРОМАДІ ЗАВДАННЯ 1: Переглянути основні тези попереднього заняття ЗАВДАННЯ 2: Переглянути Графік настрою ЗАВДАННЯ 3: Виконати 3 кроки до ЗДОРОВОГО МИСЛЕННЯ, звертаючи особливу увагу на сферу, яка розглядається на занятті. ЗАВДАННЯ 4: Пояснити, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями Інструменти Здорового мислення Довідковий посібник Довідковий посібник, в якому ця глава є вступною, містить чіткі покрокові інструкції для працівника СОЗГ щодо того, як проводити кожне заняття. Таким чином, цей довідковий посібник також є навчальним посібником. У ньому надається теоретичне обґрунтування програми, він служить довідковим матеріалом для працівників СОЗГ і формує основу для їхньої програми підготовки та супервізії. Календар здоров’я Вкрай важливо, щоб мати здійснювала моніторинг своїх дій та виконувала практичну роботу в період між заняттями. Календар, що складається з намальованих та прописаних ключових повідомлень щодо кожного заняття, є візуальним орієнтиром для матері і ключових членів її сім’ї, які допомагають їй дотримуватися програми в період між заняттями. Крім того, календар містить інструменти моніторингу, які допомагають матері вносити інформацію про свій власний прогрес і прогрес її дитини протягом усієї програми. В ідеалі на початковому занятті слід залишити у матері копію Календаря здоров’я. Календар здоров’я також є допоміжним засобом для працівників СОЗГ, який дозволяє йому проводити заняття структуровано. Довідковий посібник є докладним керівництвом з навчання й нагляду, проте, Календар здоров’я містить ключові повідомлення для певного заняття і є єдиним інструментом, який потребує працівник СОЗГ для проведення заняття. Важливо, щоб заняття проводилися однаково для всіх матерів. Важливо також забезпечити, щоб і працівники СОЗГ, і матері максимально строго дотримувалися цих інструкцій. Календар здоров’я не тільки допоможе матері скласти план свого прогресу, але і допоможе працівнику СОЗГ забезпечити належне виконання програми. ВИМОГИ ДО НАВЧАННЯ І НАГЛЯДУ ЩОДО ПРАКТИКИ ЗДОРОВОГО МИСЛЕННЯ Навчання працівників СОЗГ може бути адаптованим відповідно до індивідуальної програми, в яку буде інтегровано концепцію «Здорове мислення». Під час розробки програми навчання й супервізії слід дотримуватися наступних рекомендацій: • Мінімальна тривалість навчання повинна становити не менше 5 днів. Цільова тривалість становить 10 днів. • В ідеалі навчання повинно проводитися в невеликих групах, що не перевищують 15 учасників. ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ 19 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 19 INTRODUCTION AND BACKGROUND READING FOR CHWS • The training should ideally be carried out by a pair of trainers. • The trainer/supervisor should ideally have received Thinking Healthy training herself and practiced it for 12 months in the community under supervision. Mental health background or CBT expertise is not necessary. The training should include: • Brief lectures introducing the key concepts outlined in this chapter. • Group discussions on the key concepts. • Role plays – this is the most important component of training. Community Health Workers should work in pairs to practice delivery of tasks associated with each session. Guidelines for supervision include: • Supervision is the most important aspect of implementation. It is recommended that supervision is conducted at least once a month, and each supervision session should be half a day. • It should be facilitated by the trainers/supervisors who should ideally have received THINKING HEALTHY training themselves and practiced it for 12 months in the community under supervision. • The supervisors should facilitate brain-storming sessions to enable health workers and supervisors to generate indigenous solutions to difficult problems and to share experiences and observations. • Encourage the use of traditional wisdom and indigenous idioms of expression where beneficial. • Allow CHWs to share difficulties, and recognize successes. • It is important that Thinking Healthy is delivered as it was designed to be delivered, and CHWs continue to revise the key principles and skills during supervision. This should be done through brief role-plays in which the super- visors ask the CHWs to enact various scenarios from their day-to-day practice of Thinking Healthy , followed by a discussion that allows the CHWs to reflect on their knowledge and skills. A simple checklist can also be used by the supervisor to provide constructive feedback to the CHWs. • It is important to note that a greater amount of time should be spent on group discussions and role play scenarios. Lectures should take up a smaller amount of time compared to group discussions and role play. ADAPTING THINKING HEALTHY TO THE LOCAL CONTExT AND SYSTEMS This version of the manual is designed for use in low-income settings typical of many developing countries. The prin- ciples employed are universal and can be adapted to the local context. This can be done by sharing the manual with key stakeholders, including CHWs, mothers and local experts, and soliciting their opinions about local idioms of ex- pressions, illustrations and activities that require adaptation. Words that are not easily understood or carry a negative connotation in the local culture can be substituted for alternative words with the same meaning. Adaptations may also be required to integrate Thinking Healthy into the local ‘systems’ of care. Thinking Healthy was developed and evaluated in the context of a typical community based programme consisting of regular home-visits by CHWs in the perinatal period. The sessions were designed to be integrated into such routine home-visits. The evidence for effectiveness of the programme was also based on the current structure that delivers the programme in 16 home- E ВСТУП ТА ДОВІДКОВА ІНФОРМАЦІЯ ДЛЯ ПРАЦІВНИКІВ СФЕРИ ОХОРОНИ ЗДОРОВ’Я В ГРОМАДІ • В ідеалі таке навчання має проводитися парою тренерів. • В ідеалі тренер/супервізор повинен сам пройти курс навчання «Здорове мислення» і практикувати цю діяльність протягом 12 місяців в громаді під відповідною супервізією. Досвід роботи в сфері психічного здоров’я чи досвід застосування КПТ не є обов’язковим. Навчання повинно включати в себе: • Короткі лекції, що представляють ключові концепції, викладені в цій главі. • Групові обговорення ключових концепцій. • Рольові ігри – це найважливіший компонент навчання. Працівники СОЗГ повинні працювати в парах, практикуючі виконання завдань, пов’язаних з кожним заняттям. Керівні принципи супервізії включають в себе: • Супервізія є найбільш важливим аспектом реалізації програми. Рекомендується проводити супервізію щонайменше один раз на місяць, а тривалість кожної сесії супервізії має тривати півдня. • Цьому повинні сприяти тренери/супервізори, які в ідеалі повинні були самі пройти курс навчання «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» і практикувати цю діяльність протягом 12 місяців в громаді під відповідною супервізією. • Супервізори повинні сприяти проведенню занять з колективними обговореннями задля того, щоб працівники СОЗГ та супервізори мали змогу генерувати власні рішення щодо складних проблем та обмінюватися досвідом і спостереженнями. • Заохочувати використання традиційної мудрості та притаманних цій місцевості ідіом і висловлювань там, де це корисно. • Дозволяти працівникам СОЗГ ділитися труднощами і визнавати успіхи. • Важливо, щоб концепція «Здорове мислення» застосовувалася так, як це було задумано, і працівники СОЗГ продовжували переглядати ключові принципи та навички під час супервізії. Це має бути досягнуто за допомогою коротких рольових ігор, в яких супервізори просять працівників СОЗГ використовувати різні сценарії з їхньої повсякденної практики застосування «Здорового мислення», після чого має проводитися обговорення, що дозволить медико-санітарним працівникам аналізувати свої знання й навички. Для надання конструктивного відгуку працівникам СОЗГ супервізор може також використовувати простий контрольний перелік питань. • Важливо зазначити, що більша частина часу має бути витрачена на групові обговорення та сценарії рольових ігор. Лекції повинні займати менше часу, ніж групові обговорення та рольові ігри. АДАПТАЦІЯ ЗДОРОВОГО МИСЛЕННЯ ДО МІСЦЕВИХ УМОВ І СИСТЕМ Ця версія посібника призначена для використання в умовах, де сім’ї мають низький рівень доходів, що є типовим для багатьох країн, що розвиваються. Принципи, що застосовуються, є універсальними і можуть бути адаптованими до місцевих умов. Це можна зробити, поширивши посібники серед основних зацікавлених сторін, включаючи працівників СОЗГ, матерів і місцевих експертів, поцікавившись їхніми думками щодо місцевих фразеологічних виразів, ілюстрацій та видів діяльності, які потребують адаптації. Слова, які важко зрозуміти або які мають негативний відтінок в місцевій культурі, можуть бути замінені альтернативними словами з тим самим значенням. ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ 20 ВСТУП ТА ДОВІДКОВА ІНФОРМАЦІЯ ДЛЯ ПРАЦІВНИКІВ СФЕРИ ОХОРОНИ ЗДОРОВ’Я В ГРОМАДІ Щоб інтегрувати концепцію «Здорове мислення» в місцеві «системи» лікування, також може знадобитися адаптація. Концепцію «Здорове мислення» було розроблено та оцінено в контексті типової програми, для роботи на рівні громади, що складається з регулярних відвідувань на дому працівниками СОЗГ в перинатальний період. Ці заняття були розроблені таким чином, щоб їх можна було інтегрувати в такі регулярні відвідування на дому. Докази ефективності програми ґрунтувалися також на поточній структурі, яка забезпечує реалізацію програми за 16 занять на дому. Тому ми вважаємо, що це оптимальна «доза» втручання. Ми визнаємо, що втручання може бути використано в інших системах, відмінних від тієї, в якій проводилося тестування концепції «Здорове мислення». Виконавці в своїх країнах також можуть вирішити, на кого вони будуть спрямовувати свої втручання. Наприклад, в цільові групи можуть входити матері, які раніше проходили обстеження на наявність депресії, конкретні групи матерів, схильних до високого ризику, або всі матері. Для цього може знадобитися подальша адаптація програми з точки зору термінів, частоти, тривалості та загального числа занять. Адаптація може також передбачати зміну формату на проведення занять в групах або через мобільні та електронні платформи систем охорони здоров’я або платформи самодопомоги. Це допустимо за умови сумлінного дотримання ключових принципів і розумного дозування втручання. Бажано задокументувати такі зміни і повідомити про результати задля того, щоб їх можна було включити в наступні видання. ПРОВЕДЕННЯ ЗАНЯТЬ ЗА ПРОГРАМОЮ «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» ПОКРОКОВИЙ ПОСІБНИК ДЛЯ ПРАЦІВНИКІВ СФЕРИ ОХОРОНИ ЗДОРОВ’Я В ГРОМАДІ

ПОЧАТКОВЕ ЗАНЯТТЯ ЗАЛУЧЕННЯ СІМ’Ї ТА ОЗНАЙОМЛЕННЯ ЇЇ З КОНЦЕПЦІЄЮ «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» 24 ПОЧАТКОВЕ ЗАНЯТТЯ | ЗАЛУЧЕННЯ СІМ’Ї ТА ОЗНАЙОМЛЕННЯ ЇЇ З КОНЦЕПЦІЄЮ «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – забезпечити психоедукацію та залучити матір та її сім’ю до цієї програми. Роз’яснити принципи роботи програми “Здорове Мислення” та описати її компоненти. Встановити правила для майбутніх занять. Провести заходи, що є необхідними для заняття та практичної роботи. Оскільки це заняття розраховано на ознайомлення матері та її сім’ї з цією програмою, вкрай важливо виділити близько години на те, щоб належним чином розповісти про неї. Залучайте, по можливості, членів сім’ї (особливо чоловіка, свекруху та матір жінки). Пам’ятайте про важливість хорошої комунікації. ЗАВДАННЯ 1 Перше вступне слово Перше вступне слово є важливим. Матір та сім’ю можна залучити до розмови, почавши з того, що ця програма принесе користь дитині. Почніть з того, що прогрес будь-якого суспільства залежить від міцного здоров’я його майбутнього покоління. Якщо наші діти будуть здорові та розумні, вони зможуть впоратися з життєвими труднощами і стати надбанням сім’ї та громади. Коли вони підуть до школи, вони зможуть вчитися більш ефективно. Коли вони будуть працювати, то зможуть бути більш продуктивними. Для здорового майбутнього, дитина потребує особливого догляду, коли вона перебуває в утробі матері, а також в перший рік життя. Саме тоді закладаються основи майбутнього. Підкресліть важливість психосоціального благополуччя матері, наголосивши, що матір грає ключову роль для здоров’я та розвитку немовляти в цей період, а її фізичне і психічне здоров’я визначатиме, як саме буде розвиватися дитина. Підтримка всієї сім’ї грає важливу роль в забезпеченні благополуччя матері і немовляти. Не слід ставитися зверхньо. Скажіть, що сім’я, напевно, знає багато хороших способів виховання дітей, і ви хотіли б ПОДІЛИТИСЯ (а не диктувати) деякими новими ідеями. 25 ПОЧАТКОВЕ ЗАНЯТТЯ | ЗАЛУЧЕННЯ СІМ’Ї ТА ОЗНАЙОМЛЕННЯ ЇЇ З КОНЦЕПЦІЄЮ «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 25 TASK 2 Introducing the 3 areas of Thinking healthy OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY Picture a Explain that you will meet mother, baby and family 15 times in the next year. Show Picture A to mother. Ask her to focus on the top middle bubble. Explain that mothers who are stressed often ignore their personal health, e.g., their diet and rest. Often, they do not have the energy or motivation to seek appropriate health care for themselves or their children. They get caught up in a cycle of inactivity, which further damages their health and worsens their situation. Poor personal health increases the risk for low birth weight and other health problems in the infant. Therefore 5 out of 15 meetings will focus on the mother‘s personal physical and psychological health. Now ask her to focus on the top left bubble. Explain that the quality of relationship between mother and baby is impor- tant for optimal health of both mother and infant. Aspects of this relationship include not just appropriate feeding but response to the infant‘s emotional needs, frequent physical interaction and creating stimulating physical environment for the child. These activities make important contributions to the growth and well being of the infant and young child. Five out of 15 sessions will address mother-infant relationship. Now ask her to focus on the top right bubble. Explain that the social network or support system available to the moth- er is important in determining the quality of care she is able to provide to her infant. Stressed or depressed mothers often find it difficult to engage and maintain social networks. By losing out on this support, both mother and baby are at increased risk of stress and poor health. Therefore 5 out of 15 sessions will help the mother and family optimize the available support. Focusing on bottom middle bubble, say that research has shown these 3 areas to be important for mother and baby‘s health. Ask the mother and family for their views and if they agree these areas are important. Ask if family would like to know how this programme can help. Allow time for discussion. This is a natural point to break the session if you or the family would like to. ЗАВДАННЯ 2 Ознайомлення з трьома сферами Здорового мислення Малюнок A Поясніть, що ви разом з матір’ю, дитиною та сім’єю матимете 15 зустрічей у наступному році. Покажіть матері Малюнок А. Попросіть її звернути увагу на сегмент малюнку, який розташований зверху посередині. Поясніть, що матері, які переживають стрес, часто ігнорують своє особисте здоров’я, наприклад, свій раціон харчування та відпочинок. Часто вони не мають ні енергії, ні мотивації для того, щоб звернутися за належною медичною допомогою для себе або своїх дітей. Вони потрапляють в замкнуте коло бездіяльності, що завдає додаткової шкоди їхньому здоров’ю та погіршує їхній стан. Занедбане особисте здоров’я підвищує ризик народження дитини з низькою вагою та ризик виникнення інших проблем зі здоров’ям у немовляти. Тому 5 з 15 зустрічей будуть присвячені особистому фізичному і психічному здоров’ю матері. Тепер попросіть матір звернути увагу на сегмент малюнку, який розташований зверху ліворуч. Поясніть, що якість стосунків між матір’ю та дитиною має важливе значення для оптимального здоров’я і матері, і немовляти. Аспекти цих взаємин включають не тільки правильне годування, але й реагування на емоційні потреби немовляти, часто фізичну взаємодію і створення середовища, що стимулює фізичний розвиток дитини. Ці заходи вносять важливий внесок у розвиток та благополуччя немовляти та дитини молодшого віку. П’ять з 15 занять будуть присвячені стосункам матері з немовлям. Тепер попросіть матір звернути увагу на сегмент малюнку, який розташований зверху праворуч. Поясніть, що соціальні відносини з певними людьми або система підтримки, що є доступними матері, є важливими для визначення якості догляду, який вона може надати своєму немовляті. Матері, які перебувають у депресії або переживають стрес, часто стикаються з труднощами у встановленні та зберіганні соціальних відносин з певними людьми. Втрачаючи цю підтримку, і мати, і дитина піддаються підвищеному ризику стресу та погіршенню здоров’я. Тому 5 з 15 занять допоможуть матері та сім’ї оптимізувати доступну підтримку. Зверніть увагу матері на сегмент малюнку, який розташований знизу посередині. Скажіть, що дослідження показали, що ці 3 сфери є важливими для здоров’я матері та дитини. Запитайте у матері та родини їхню думку, і чи згодні вони з тим, що ці сфери є важливими. Запитайте, чи хотіли б вони дізнатися докладніше, як саме працює ця програма і як вона може допомогти. Дайте час для обговорення. Саме після цього з’являється слушний момент зробити перерву, якщо цього бажаєте ви або члени сім’ї. 26 ПОЧАТКОВЕ ЗАНЯТТЯ | ЗАЛУЧЕННЯ СІМ’Ї ТА ОЗНАЙОМЛЕННЯ ЇЇ З КОНЦЕПЦІЄЮ «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 26 TASK 3 Shifting the agenda of the family from problems to finding solutions. OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY Picture a Picture B Show the mother Picture A. Say this is a stressed mother weighed down by life’s problems. Ask the mother if this is how she sometimes feels. Now show her picture B. Ask her to note that the problems have not gone away. But the woman in the picture is up on her feet trying to balance life‘s problems. Explain that this programme, shown by the box in the picture, has been designed to help mothers try to achieve this. Explain that this programme cannot make life’s problems disappear. It does not offer monetary support or medicines. However it can help mothers and families help themselves to achieve better health for the mother and the baby. Life’s problems will not go away but may seem more manageable after a while. Give the mother time to look at the images. Don‘t be too directive. Give family members the opportunity to voice their opinions. Do not challenge at this stage. Listen sympathetically. Now ask the mother and family if they would like to know more about how the Thinking healthy programme can help them achieve solutions TASK 4 Introducing the basic principles of Cognitive Behaviour Therapy that will be used in each session. Explain that every action starts as a thought in our mind. The thought usually determines our feelings, actions and be- haviour. The behaviour then has consequences. Explain that stresses of everyday life, especially around pregnancy and birth, can affect the thinking styles of many mothers, so that coping with life problems may seem difficult. These unhealthy thinking styles especially affect the 3 ar- eas discussed, namely personal health, mother-baby interaction, and relationship with others. When it becomes difficult to change these styles of thinking, and the resulting feelings and behaviour starts to have undesired effects on these three areas, help may be required. This programme can help mothers try to change these unhealthy styles of thinking and behaving into positive ones so that coping with life tasks, especially those of bringing up the baby, becomes easier. This is done in 3 steps: ЗАВДАННЯ 3 Зміна фокусу порядку денного сім’ї від проблем до пошуку рішень. Малюнок A Малюнок B Покажіть матері Малюнок А. Скажіть, що це матір, яка переживає стрес та обтяжена життєвими проблемами. Запитайте у матері, чи іноді вона так себе почуває. Тепер покажіть їй Малюнок В. Попросіть її звернути увагу на той факт, що проблеми нікуди не зникли. Але жінка на малюнку встає на ноги, намагаючись збалансувати життєві проблеми. Поясніть, що ця програма, яка на малюнку зображена у формі коробки, була розроблена, щоб допомогти матерям досягти цієї мети. Поясніть, що ця програма не може змусити зникнути життєві проблеми. Програма не забезпечує грошову підтримку і не надає ліків. Однак, вона може допомогти матерям та їхнім сім’ям поліпшити здоров’я матері і дитини. Життєві проблеми не зникнуть, але через деякий час можуть здатися більш керованими. Дайте матері час поглянути на малюнки. Не будьте занадто директивними. Надайте членам сім’ї можливість висловити свою думку. Не ставте під сумнів їхні слова на цьому етапі. Слухайте співчутливо. Тепер запитаєте матір та сім’ю, чи бажають вони дізнатися більше про те, як програма «Здорове мислення» може допомогти їм у вирішенні проблем. ЗАВДАННЯ 4 Ознайомлення з основними принципами Когнітивно-поведінкової терапії, які будуть використовуватися на кожному занятті. Поясніть, що кожна дія починається з думки в нашій голові. Ця думка, зазвичай, визначає наші почуття, дії і поведінку. Поведінка має свої наслідки. Поясніть, що стреси в повсякденному житті, особливо у зв’язку з вагітністю та пологами, можуть вплинути на стилі мислення багатьох матерів, призводячи до того, що їм може стати важко впоратися з багатьма життєвими проблемами. Ці нездорові стилі мислення особливо сильно впливають на три сфери, які ми обговорювали, а саме: особисте здоров’я, стосунки матері з дитиною та стосунки з іншими людьми. Коли стає важко змінити такі стилі мислення, а почуття і поведінка, які виникають в результаті цього, починають мати небажаний вплив на ці три сфери, може знадобитися допомога. Ця програма може допомогти матерям змінити такі нездорові стилі мислення і поведінку на позитивні. А через це в свою чергу буде легше впоратися з життєвими задачами, особливо з тими, які пов’язані з вихованням дитини. Для цього потрібно виконати 3 кроки: 27 ПОЧАТКОВЕ ЗАНЯТТЯ | ЗАЛУЧЕННЯ СІМ’Ї ТА ОЗНАЙОМЛЕННЯ ЇЇ З КОНЦЕПЦІЄЮ «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Step 1 Learning to identify unhealthy thoughts Ask the mother to focus on picture A, the symbol for this step. Explain that in order to promote healthy thinking, it is important to be aware of the common types of unhealthy thinking styles. By conducting research on many thousand of ordinary people like us, scientists have defined the fol- lowing types of unhealthy thinking styles. Make the mother familiar with the symbol below for learning to identify un- healthy thoughts and go through the following examples in Box 1. Tell the mother that we will talk a bit more about such thoughts and their effects later in the session. Picture a SyMBOL UnHEaLTHy THInkIng STyLE TyPICaL THOUgHTS Blaming oneself If things go wrong, it is always your fault If my child falls ill, it is always my fault, I am not a good mother Not giving oneself credit. If things go well, its luck or somebody else‘s doing Its only luck that my children are healthy Gloomy view of future. Believing or predict- ing that bad things are going to happen Nothing can stop my children from getting diarrhoea this summer Mind reading Unhealthy view of how others see you Others think badly of me Thinking in extremes If things can‘t be perfect there‘s no point trying As I am uneducated, I will never be a capable mother Not believing in one’s capability I can never achieve this task Giving up before trying I am no good at this OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY Box 1 Вставка 1 СИМВОЛ НЕЗДОРОВИЙ СТИЛЬ МИСЛЕННЯ ТИПОВІ ДУМКИ Звинувачення себе, якщо щось пішло не так, вважати все завжди своєю провиною. Якщо моя дитина хворіє, це завжди моя провина, я погана матір Знецінення себе. Якщо щось добре вдалося – це не я зробила, цьому сприяли дії когось іншого. Мої діти здорові лише тому, що мені пощастило Бачення майбутнього в темних кольорах. Вірити або передбачати, що трапиться щось погане. Не може такого бути, що в моїх дітей цим літом не буде діареї. Читання думок Хибне уявлення про те, як тебе сприймають інші. Інші люди погано про мене думають. Мислення в крайнощах Якщо я не можу це зробити ідеально – немає сенсу навіть починати. Оскільки я неосвічена, я ніколи не стану гарною матір’ю. Зневірення у власних силах. Я ніколи не зможу виконати це завдання. Здаватися навіть не спробувавши. Я на цьому не розуміюся. Малюнок A Крок 1 Навчитися розпізнавати негативні думки Попросіть матір звернути увагу на Малюнок А, що символізує перший крок. Поясніть, що для впровадження в життя здорового мислення важливо знати про те, які є поширені типи нездорових стилів мислення. Проводячи дослідження на великій кількості людей, таких як і ми, вчені визначили наступні стилі нездорового мислення. Ознайомте матір з наведеним нижче символом, щоб вона навчилася розпізнавати негативні думки, та перегляньте з нею наступні приклади у Таблиці 1. Скажіть матері, що ми поговоримо про ці думки та їхні наслідки трохи пізніше в ході цього заняття. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY EALTH WORKERS VERSION 27 Step 1 Learning to identify unhealthy thoughts Ask the mother to focus on picture A, the symbol for this step. Explain that in order to promote healthy thinking, it is important to be aware of the common types of unhealthy thinking styles. By conducting research on many thousand of ordinary people like us, scientists have defined the fol- lowing types of unhealthy thinking styles. Make the mother familiar with the symbol below for learning to identify un- healthy thoughts and go through the following examples in Box 1. Tell the mother that we will talk a bit more about such thoughts and their effects later in the session. Picture a SyMBOL UnHEaLTHy THInkIng STyLE TyPICaL THOUgHTS Blaming oneself If things go wrong, it is always your fault If my child falls ill, it is always my fault, I am not a good mother Not giving oneself credit. If things go well, its luck or somebody else‘s doing Its only luck that my children are healthy Gloomy view of future. Believing or predict- ing that bad things are going to happen Nothing can stop my children from getting diarrhoea this summer Mind reading Unhealthy view of how others see you Others think badly of me Thinking in extremes If things can‘t be perfect there‘s no point trying As I am uneducated, I will never be a capable mother Not believing in one’s capability I can never achieve this task Giving up before trying I am no good at this OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY Box 1 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 27 Step 1 Learning to identify unhealthy thou hts Ask the mother to focus on picture A, the symbol for this step. Explain that i order to promote healthy thinking, it is important to be aware of th common types of unhealthy t inking styles. By conducting research on many thousand of ordinary people like us, scientists have defined the fol- lowing types of unhealthy thinking styles. Make the mother familiar with the symbol below for learning to identify un- healthy thoughts and go through the following examples in Box 1. Tell the mother that we will talk a bit more about such thoughts and their effects later in the session. Picture a SyMBOL UnHEaLTHy THInkIng STyLE TyPICaL THOUgHTS Blaming oneself If things go wrong, it is always your fault If my child falls ill, it is always my fault, I am not a good mother Not giving oneself credit. If things go well, its luck or somebody else‘s doing Its only luck that my children are healthy Gloomy view of future. Believing or predict- ing that bad things are going to happen Nothing can stop my children from getting diarrhoea this summer Mind reading Unhealthy view of how others see you Others think badly of me Thinking in extremes If things can‘t be perfect there‘s no point trying As I am uneducated, I will never be a capable mother Not believing in one’s capability I can never achieve this task Giving up before trying I am no good at this OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY Box 1 THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 27 Step 1 Learning to identify unhealthy thou hts Ask the mother to focus on picture A, the symbol for this step. Explain that in order to promote healthy thinking, it is important to be aware of the common types of unhealthy thinking styles. By conducting research on many thousand of ordinary people like us, scientists have defined the fol- lowing types of unhealthy thinking styles. Make the mother familiar with the symbol below for learning to identify un- healthy thoughts and go through the following examples in Box 1. Tell the mother that we will talk a bit more about such thoughts and their effects later in the session. Picture a SyMBOL UnHEaLTHy THInkIng STyLE TyPICaL THOUgHTS Blaming oneself If things go wrong, it is always your fault If my child falls ill, it is always my fault, I am not a good mother Not giving oneself credit. If things go well, its luck or somebody else‘s doing Its only luck that my children are healthy Gloomy view of future. Believing or predict- ing that bad things are going to happen Nothing can stop my children from getting diarrhoea this summer Mind reading Unhealthy view f how others see you Others think badly of me Thinking in extremes If things can‘t be perfect there‘s no point trying As I am uneducated, I will never be a capable mother Not believing in one’s capability I can never achieve this task Giving up before trying I am no good at this OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY Box 1 THINKING EALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 27 Step 1 Learning to identify unhealthy thoughts Ask the mother to focus on picture A, the symbol for this step. Explain that in order to promote healthy thinking, it is important to be aware of the common types of unhealthy thinking styles. By conducting research on many thousand of ordinary people like us, scientists have defined the fol- lowing types of unhealthy thinking styles. Make the mother familiar with the symbol below for learning to identify un- healthy thoughts and go through the following examples in Box 1. Tell the mother that we will talk a bit more about such thoughts and their effects later in the session. Picture a SyMBOL UnHEaLTHy THInkIng STyLE TyPICaL THOUgHTS Blaming oneself If things go wrong, it is always your fault If y child falls ill, it is always my fault, I am not a good mother Not giving oneself credit. If thin s go well, its luck or somebody else‘s doing Its only luck that my children are healthy Gloomy view of futur . Believi or predict- ing that bad things ar going to happen Nothing can stop my children from getting diarrhoea this summer Mind reading Unhe lthy view of how others see you Others think badly of me Thinking in extremes If things ca ‘t be perfect there‘s no point trying As I am uneducated, I will never be a capable mother Not believing in one’s capability I can never ac i ve this task Giving up before trying I am no good at this OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALT Y Box 1 THINKING EALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 27 Step 1 Learning to identify unhealthy thou hts Ask the mother to focus on picture A, the symbol for this step. Explain that in order to promote healthy thinking, it is important to be aware of the common types of unhealthy thinking styles. By conducting research on many thousand of ordinary people like us, scientists have defined the fol- lowing types of unhealthy thinking styles. Make the mother familiar with the sy bol below for learning to identify un- healthy thoughts and go through the following examples in Box 1. Tell the mother that we will talk a bit more about such thoughts and their effects later in the session. Picture a SyMBOL UnHEaLTHy THInkIng STyLE TyPICaL THOUgHTS Blaming oneself If things go wrong, it is always your fault If my child falls ill, it is always my fault, I am no a good mother Not giving oneself credit. If thin s go well, its luck or somebody else‘s doing Its only luck that y children are healthy Gloomy view of future. Believing or predict- ing that bad things are going to happen Nothing can stop my children from getting diarrhoea this summer Mind reading Unhealthy view of how others see you Others think badly of me Thinking in extremes If things can‘t be perfect there‘s no point trying As I am uneducated, I will never be a capable mother Not believing in one’s capability I can never achieve this task Giving up before trying I am no good at this OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY Box 1 THINKING EALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 27 tep 1 Learning to identify unhealthy thou hts Ask the mother to focus on picture A, the symbol for this step. Explain that in order to pr mote althy thinking, it is important to be aware of the common types of unhealthy thinking styles. By conducting research on many thousand of rdinary people like us, scientists have defined the fol- lowing types of unhealthy thinking styles. Make the mother familiar with the sy bol below for learning to identify un- healthy thoughts and go through the following examples in Box 1. Tell the mother that we will talk a bit more about such thoughts and their effects later in the session. Picture a SyMBOL UnHEaLTHy THInkIng STyLE TyPICaL THOUgHTS Blaming oneself If things go wrong, it is always your fault If my child falls ill, it is always my fault, I am not a good mother Not giving oneself credit. If thin s go well, its luck or somebody else‘s doing Its only luck that my children are healthy Gloomy view of future. Believing or predict- ing that bad things are going to happen Nothing can stop my children from getting diarrhoea this summer Mind reading Unhealthy view f how others see you Others think badly of me Thinking in extremes If things can‘t be perfect there‘s no point trying As I am uneducated, I will never be a capable mother Not believing in one’s capability I can never achieve this task Giving up before trying I am no good at this OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY Box 1 THINKING EALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 27 Step 1 Learning to identify unhealthy thoughts Ask the mother to focus on picture A, the symbol for this step. Explain that in rder to promote healthy thinking, it is important to be aware of the common types of unhealthy thinking styles. By conducting research on many thousand of ordinary people like us, scientists have defined the fol- lowing types of unhealthy thinking styles. Make the mother familiar with the sy bol below for learning to identify un- healthy thoughts and go rough the following examples in Box 1. Tell the mother that we will talk a bit more about such thoughts and their effects later in the session. Picture a SyMBOL UnHEaLTHy THInkIng STyLE TyPICaL THOUgHTS Blami on self If things go wrong, it is always your fault If my child falls ill, it is always my fault, I am not a good other Not giving oneself credit. If things go well, its luck or somebody else‘s doing Its only luck that my children are healthy Gloomy view of future. Believing or predict- ing that bad things are going to happen Nothing can stop my children from getting diarrhoea this summer Mind reading Unhea thy view f how others see you Others think badly of me Thinking in extremes If things can‘t be perfect there‘s no point trying As I am uneducated, I will never be a capable mother Not believing in one’s capability I can never achieve this task Giving up before trying I am no good at this OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY Box 1 28 ПОЧАТКОВЕ ЗАНЯТТЯ | ЗАЛУЧЕННЯ СІМ’Ї ТА ОЗНАЙОМЛЕННЯ ЇЇ З КОНЦЕПЦІЄЮ «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Step 2 Learning to replace unhealthy thinking with pos- itive or healthy thinking: Ask the mother to focus on picture B. Explain that identifying the above unhealthy thinking styles enables us to examine how we feel and what actions we take when we think in this way. The programme will help the mother question the accu- racy of such thoughts and suggest alternative thoughts that are more helpful. With practice the mother can learn to chal- lenge and replace unhealthy thinking with healthy thinking. Make the mother familiar with the symbol for learning to re- place unhelpful or unhealthy thinking with helpful or healthy thinking. Step 3 practice healthy thinking and acting: Ask the mother to look at picture C. Explain that the pro- gramme suggests activities and practice work to help moth- ers to practice thinking and acting in a healthy manner. Car- rying out these activities is essential for the success of the programme. Mothers will receive health education and oth- er materials tailored to their individual needs to help them progress between sessions. Help the participant become familiar with the symbol for learning to practice healthy thinking and behaviour. Now show the mother picture D. Summarise the 3 steps and ask if she understands the concept. Explain that the same 3 steps will be used for each of the 3 areas through- out the programme. Ask the mother and other family members if they have any questions. Then ask if they agree to take part in the programme. If they agree, move to the remaining four tasks for this ses- sion. If they need more time to think about participating, end the session here and arrange another time to conduct the rest of the session. Picture B Picture C Picture D The Three Steps to ThinkingHealthy OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY Крок 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим: Попросіть матір звернути увагу на Малюнок В. Поясніть, що виявлення вищевказаних нездорових стилів мислення дозволяє нам вивчити, що ми відчуваємо і які дії ми виконуємо, коли думаємо таким чином. Ця програма допоможе матері поставити під сумнів точність таких думок і пропонує альтернативні думки, які є більш корисними. Виконуючи практичні завдання, матір може навчитися кидати виклик і змінювати нездорове мислення на здорове. Ознайомте матір із символом, який означає заміну небажаного нездорового мислення корисним або здоровим мисленням. Крок 3 Практика здорового мислення та поведінки: Попросіть матір поглянути на Малюнок С. Поясніть, що програма пропонує техніки та практичну роботу, які допоможуть матерям практикувати здорове мислення і здорову поведінку. Виконання таких технік є вкрай необхідним для успішного здійснення програми. Матері отримають відповідні знання щодо питань, пов’язаних зі здоров’ям, та інші матеріали, які є адаптованими до їхніх індивідуальних потреб і допоможуть їм досягати прогресу в період між заняттями. Допоможіть учаснику ознайомитися з символом навчання здоровому мисленню й поведінці. Тепер покажіть матері Малюнок D. Підсумуйте 3 кроки і запитайте, чи зрозуміла вона концепцію. Поясніть, що для кожної з 3 сфер програми будуть використовуватися одні й ті ж самі 3 кроки. Запитайте у матері та інших членів сім’ї, чи є у них питання. Потім запитаєте, чи згодні вони взяти участь в програмі. Якщо вони згодні, перейдіть до решти чотирьох завдань цього заняття. Якщо їм потрібно більше часу, щоб подумати про участь, закінчіть заняття та домовтеся про інший час, коли можна буде провести частину заняття, що залишилася. Малюнок B Малюнок C Малюнок D Три кроки на шляху до Здорового мислення 29 ПОЧАТКОВЕ ЗАНЯТТЯ | ЗАЛУЧЕННЯ СІМ’Ї ТА ОЗНАЙОМЛЕННЯ ЇЇ З КОНЦЕПЦІЄЮ «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ ЗАВДАННЯ 5 Основні правила участі в програмі Перегляньте кожне правило, переконавшись, що матір розуміє їх і згодна з ними. Правило 1 Активна участь. Поясніть, що програма не пропонує фінансової підтримки та не надає ліків, вона сприяє тому, щоб матері навчилися допомагати собі та своїй дитині і сприяє тому, щоб матері стали спроможними допомогти собі та своїм немовлятам. Виконання програми може бути успішним тільки за умови активної участі матерів та за підтримки інших членів сім’ї. Правило 2 Бути пунктуальними. Поясніть матері, що для того, щоб брати активну участь, дуже важливо взяти на себе зобов’язання відвідувати заняття і бути присутньою точно в узгоджений час. Правило 3 Виконувати практичні завдання. Поясніть, що застосування на практиці знань, отриманих в ході занять, є важливим кроком. Матір повинна докласти зусиль, наскільки це можливо, щоб якнайкраще виконати поставлені перед нею завдання. Це насамперед допоможе покращити своє самопочуття та самопочуття своєї дитини. Попросіть членів сім’ї підтримувати матір у виконанні практичних завдань. Правило 4 Повідомляти своєму працівнику СОЗГ у разі поганого самопочуття або труднощів під час навчання Заохочуйте матір звертатися до вас з будь-якими проблемами. Скажіть їй, щоб вона повідомляла вам про своє погане самопочуття або про труднощі з навчанням. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 29 TASK 6 Introducing the Health Calendar and practice work This task is important too. It also further reinforces the message that the pro- gramme will work best if the mother and her family are active participants. Show the mother and family members the Health Calendar. Explain that the pictures in the front will serve as reminders of what was discussed in the first session while the monitoring charts will help mother and family monitor pro- gress of the practice work between sessions. Explain it is important not to destroy or lose the Calendar, as at the end of the year, it will be a useful record of the mother and baby‘s health. TASK 5 Ground rules for taking part in programme Go through each rule making sure the mother understands and agrees. Rule 1 Active participation Explain that the programme does not offer financial sup- port or medicines, but helps mothers to help themselves and their infants. It can only succeed if the mothers actively participate, with the support of other family members. Rule 2 Being on time Explain to the mother that in order to participate actively, it is very important to make a commitment to the sessions and make herself available on the agreed time. Rule 3 Do the practice work Explain that practicing what is learnt in the sessions is an essential step. The mother should try, as best as she can, to complete the given tasks. These would eventually help improve her well-being, and that of her baby. Ask the family members to support the mother in doing the practice work. Rule 4 Tell your CHW if you are unwell or have problems with the training Encourage the mother to bring up any concerns with you. Tell her to let you know if she is unwell or having problems with the programme. OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY ЗАВДАННЯ 6 Ознайомлення з Календарем здоров’я та практичною роботою Це завдання є важливим. Це також підсилює повідомлення про те, що програма буде працювати найкраще, якщо матір та її сім’я будуть активними учасниками. Покажіть матері і членам її сім’ї Календар здоров’я. Поясніть, що малюнки будуть нагадувати про те, що обговорювалося на першому занятті, в той час як таблиці моніторингу допоможуть матері та її сім’ї стежити за ходом виконання практичної роботи в період між заняттями. Поясніть, що важливо не пошкодити та не загубити цей Календар, оскільки наприкінці року буде корисно переглянути записи про здоров’я матері та дитини. 30 ПОЧАТКОВЕ ЗАНЯТТЯ | ЗАЛУЧЕННЯ СІМ’Ї ТА ОЗНАЙОМЛЕННЯ ЇЇ З КОНЦЕПЦІЄЮ «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 30 Ask the mother to identify one or more persons in the family who can assist her with activities and practice work. Remind them that the activities in-be- tween sessions are essential for the programme‘s success. TASK 7 Identifying a family member or friend to assist mother TASK 8 Explain practice work between sessions 0 and 1 Objective: To teach the mother to make links between thoughts and feelings, and to monitor her mood on the mood chart between sessions. Instructions: The MOOD CHART is one of the monitoring Job Aid that forms part of the health calendar. It consists of a visual scale of emotional state represented by 5 different facial expressions ranging from ‘very well‘ to ‘very poorly‘. Return to Box 1 on Page 27. Go through the unhealthy think- ing styles with the mother and ask if she has any of these thinking styles. Discuss how she feels when she has such thoughts. Discuss how she usually acts when she has such thoughts and feelings. Ask her to think of a recent example when she had such thoughts, and to rate how she felt on the visual scale in the Mood Chart. Ask the mother to go through this exercise once every day and rate her mood and feelings on the visual scale by put- ting a mark in the box for that day Ask her to note or remem- ber the types of thoughts that negatively affect her feelings and actions. Explain that you would discuss them at the following session. Ask the mother and family members if they have any ques- tions about the issues discussed in this session. Tell the mother and family that in your next visit, you will begin work on Module 1 – preparing for the baby. Give the mother a date for the next session and mark it on the designated space on the Health Calendar. OPENING SESSION | ENGAGING THE FAMILY & INTRODUCING THINKING HEALTHY ЗАВДАННЯ 7 Визначення члена сім’ї або друга, який буде допомагати матері Попросіть матір визначити одного або кількох членів сім’ї, які можуть допомогти їй у виконанні діяльності або практичної роботи. Нагадайте їм, що виконання вправ в період між заняттями має важливе значення для успіху програми. ЗАВДАННЯ 8 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями 0 та 1 Ціль: Навчити матір встановлювати зв’язок між думками і почуттями, а також стежити за своїм настроєм, використовуючи Графік настрою, в період між заняттями. Інструкції: ГРАФІК НАСТРОЮ є одним з допоміжних засобів моніторингу, які є складовою частиною Календаря здоров’я. Він складається з візуальної шкали емоційного стану, представленої 5 різними виразами обличчя в діапазоні від «дуже хороший» до «дуже поганий» настрій. Поверніться до Таблиці 1 на сторінці 27. Перегляньте разом з матір’ю нездорові стилі мислення та запитайте, чи має вона будь-який з них. Обговоріть з матір’ю, що саме вона відчуває, коли у неї виникають такі думки. Обговоріть з матір’ю, як саме вона зазвичай себе поводить, коли у неї виникають такі думки та почуття. Попросіть її пригадати останній раз, коли у неї виникали такі думки, та оцінити її відчуття, використовуючи візуальну шкалу в Графіку настрою. Попросіть матір виконувати цю вправу один раз на день та оцінювати свій настрій і почуття за візуальною шкалою, проставляючи для цього дня галочку у відповідному полі. Попросіть її занотовувати або запам’ятати думки, які негативно впливають на її почуття та дії. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Запитайте у матері та членів її сім’ї, чи є у них питання щодо тем, які обговорювалися на цьому занятті. Скажіть матері та її сім’ї, що під час вашого наступного відвідування ви почнете роботу над Модулем 1 – «Підготовка до народження дитини». Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття і позначте її у відведеному для цього місці в Календарі здоров’я. МОДУЛЬ 1 ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ 32 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Session 1.1 – Mother‘s personal health Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the principles of Thinking healthy and to apply the approach to the mother‘s personal health. This session is important because for the first time, you will be helping the mother in practical appli- cation of the concepts learned in the first session. Job aid required: Health Calendar TASK 2 Review the Mood Chart Go through the Mood Chart with the mother. Ask if she had had noticed any particular unhealthy thoughts in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Again, briefly explain the importance of the mother‘s personal physical and psychological health for the baby therefore this is the area you would like to address first of all. TASK 1 Review the previous session Briefly summarise the key messages from the first session. Do this sequentially, using the pictures on the Health Calendar as the focus of discussion. When this is done repet- itively, the family will start to associate the pictures with the concepts and these will serve as visual cues between sessions, helping the mother form her own mental images which can be discussed. STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s personal health TASK 3 Thinking Healthy about the mother’s personal health MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Заняття 1.1 – Особисте здоров’я матері Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – розглянути принципи програми «Здорового мислення» та застосувати цей підхід до особистого здоров’я матері. Це заняття є важливим, оскільки ви вперше будете допомагати матері застосовувати на практиці концепції, засвоєні в ході першого заняття. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я. ЗАВДАННЯ 1 Пригадайте попереднє заняття. Коротко підсумуйте основні тези першого заняття. Робіть це послідовно, використовуючи малюнки з Календаря здоров’я як основу під час обговорення. Коли це буде виконуватися повторно, сім’я почне асоціювати малюнки з концепціями, і вони будуть слугувати візуальними підказками між заняттями, допомагаючи матері формувати свої власні ментальні образи, які можна в подальшому обговорювати. ЗАВДАННЯ 2 Перегляньте Графік настрою. Перегляньте Графік настрою разом з матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе певні негативні думки за останній тиждень. Якщо так, похваліть її за успішне виконання першого кроку. Запитайте її, як ці думки впливали на її почуття та поведінку. Слухайте уважно і співчутливо. ЗАВДАННЯ 3 Формувати Здорове мислення стосовно особистого здоров’я матері. КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки стосовно особистого здоров’я матері. 33 МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А і зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. Обговоріть, якими можуть бути ці обставини, наприклад, бідність, неграмотність, побутові проблеми. Малюнок A У зв’язку з обставинами мого життя я нічого не можу зробити для покращення свого здоров’я. Тепер попросіть матір звернути увагу на Малюнок В. Обговоріть, як ці проблеми викликали стан безнадійності та безпорадності у жінки. Тепер зверніть увагу на Малюнок С. Обговоріть наслідки відмови щось змінювати. Не звинувачуйте жінку, яка зображена на малюнку. Скажіть, що це дуже природна реакція людини на стрес та проблеми. Тим не менш, важливо якомога раніше визначити стилі мислення й пов’язані з цим почуття, щоб вплинути на зміну поведінки та наслідки. Малюнок B Не докладати жодних зусиль для поліпшення здоров’я та благополуччя. Малюнок C Більш висока ймовірність поганого здоров’я матері та немовляти. 34 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Being ill is in my fate Helplessness, sadness I will not get vaccinated, as there is no point. Greater risk of illness (tetanus) for both mother and baby What does an illiterate person like me know about health matters Poor confidence, self- esteem. No effort made to learn about health matters Greater risk of poor health for both mother and family Poor folk like us are born to be unhelpful Hopelessness. No attempt made to make maximum use of whatever resources are available Greater risk of poor health I am not in control of my general health or pregnancy Not paying attention to one‘s symptoms or signs of poor health Greater risk of serious health problems developing Now Ask the mother if she has had such thoughts. This would be a good time to discuss with the mother the process of childbirth and how and which services would be provided. The CHW can also use the Safe Child Birth Checklist published by the WHO. To access this check list please follow this link: http://www.who.int/patientsafety/implementation/checklists/childbirth/en/ If necessary, prompt the mother with the examples of unhealthy thoughts, actions, and consequences given below. You may add to these examples from your own experience of working with women in your area. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Тепер запитайте у матері, чи виникали у неї такі думки. Зараз саме час, щоб обговорити з матір’ю процес пологів, а також те, яким чином та які послуги будуть надані. Працівник СОЗГ також може використовувати Контрольний список Безпечного народження дитини, опублікований ВООЗ. Для отримання доступу до цього контрольного списку перейдіть за цим посиланням: http://www.who.int/patients f ty/implementation/checklists/childbirth/en/ У разі необхідності наведіть матері приклади негативних думок, поведінки і наслідків, що наведені нижче. Ви можете додати до цих прикладів подібні ситуації з власного досвіду роботи з жінками у вашому регіоні. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Бути хворою – це моя доля. Безпорадність, смуток. Я не маю щеплень.. Підвищений ризик захворіти (на правець) як для матері, так і для дитини. Що така неосвічена людина (на зразок мене) знає про питання, пов’язані зі здоров’ям? Відсутність впевненості в собі та низька самооцінка. Не докладає жодних зусиль, щоб дізнатися про здоров’я. Підвищений ризик погіршення стану здоров’я як матері, так і членів її сім’ї. Бідні люди народжені, щоб бути безпорадними. Безнадія. Жодних спроб використати максимально ефективно наявні ресурси. Підвищений ризик погіршення стану здоров’я. Я не контролюю свій загальний стан здоров’я або вагітність. Ігнорування симптомів хвороби або ознак погіршення стану здоров’я. Підвищений ризик появи серйозних проблем зі здоров’ям. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим. 35 МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Зверніть увагу матері на Малюнок D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи є Малюнок D кращою альтернативою Малюнку A. Зверніть увагу матері на Малюнок Е, скажіть, що ви тут, щоб допомогти їй. Скажіть, що важливо не думати, керуючись принципом «все або нічого». Навіть невеликі зміни (наприклад, ті, які будуть обговорюватися в рамках цієї програми) можуть істотно вплинути на здоров’я всієї сім’ї. Малюнок D Моє здоров’я має значення – Навіть якщо у мене є обмежена кількість варіантів, я можу спробувати поліпшити свій раціон харчування, скориставшись тим, що є. Малюнок E Я можу звернутися по допомогу до працівника СОЗГ. Малюнок F Невеликі зміни можуть сприяти поліпшенню вашого здоров’я та здоров’я вашої дитини. 36 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ Тепер обговоріть негативні думки щодо здоров’я, які матір, можливо, описала в кроці 1. Попросіть матір подумати про альтернативні думки. Попросіть матір подумати про альтернативні думки, які описані як приклад у кроці 1. Якщо матері не спадає на думку жодної ідеї, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/поведінку та наслідки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Турбота про моє здоров’я, значною мірою, перебуває під моїм контролем. Докладання зусиль, щоб зробити щось корисне для здоров’я, наприклад, вакцинацію. Захист від потенційно смертельного захворювання. Не обов’язково бути освіченим, щоб вивчити питання, пов’язані зі здоров’ям. Активні зусилля, щоб дізнатися та слідувати принципам, які пов’язані зі здоров’ям, наприклад, збалансоване харчування. Поліпшення здоров’я матері та дитини. Навіть бідна людина може докласти зусиль, щоб залишатися здоровою. Докладання зусиль, щоб максимально ефективно використати наявні ресурси. Поліпшення здоров’я матері та дитини Завчасне виявлення проблем під час вагітності та отримання допомоги якомога раніше – це моя відповідальність, і лікар/працівник СОЗГ/медсестра можуть мені допомогти. Виявлення ранніх ознак проблем та активний пошук допомоги. Зниження ризику виникнення проблем під час вагітності. 37 МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 37 TIME CHOICE OF FOOD ITEMS DaILy MOnITOrIng BrEakFaST BEFOrE LUnCH LUnCH TEa TIME DInnEr BEDTIME 1 2 3 4 5 6 7 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 As a CHW you likely will have been taught about maternal nutrition. Tell the mother that you would like to prepare a balanced diet chart from foodstuff easily available in the household. Engage the whole family in this exercise. Use the diet chart provided in the Health Calendar. An example of a diet chart is given below. Include only those items that are available in the household. Explain that a balanced diet does not mean expensive or excessive diet. Most CHWs working in the area of maternal and child health are trained in such areas as maternal nutrition, breast- feeding, appropriate weaning, and immunization etc. If the health worker delivering the Thinking Healthy Programme has not received such training, then the training programme would require to be supplemented with such training. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку. Техніка Оскільки ви – працівник СОЗГ, ви мали отримати всі необхідні знання про правильне харчування матері. Скажіть матері, що ви хотіли б скласти графік збалансованого харчування з продуктів, які є доступними в домі. Залучіть всю сім’ю до виконання цієї вправи. Використовуйте графік харчування, наведений в Календарі здоров’я. Приклад графіку харчування наведено нижче. Включіть тільки ті продукти харчування, які є в наявності в домі. Поясніть, що збалансоване харчування не означає дороге або надмірно дієтичне. ЧАС ВИБІР ПРОДУКТІВ ЩОДЕННИЙ МОНІТОРИНГ 1 2 3 4 5 6 7 СНІДАНОК ПЕРЕКУС ОБІД ПОЛУДЕНОК ВЕЧЕРЯ ПЕРЕКУС ПЕРЕД СНОМ Більшість працівників СОЗГ, які працюють в сфері охорони здоров’я матері і дитини, проходять підготовку в таких галузях , як харчування матері, грудне вигодовування, правильне відлучення від грудей, вакцинація, тощо. Якщо медичний працівник, який здійснює реалізацію програми «Здорове мислення», не пройшов такої підготовки, тоді його/її досвід необхідно доповнити такою підготовкою. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 37 TIME CHOICE OF FOOD ITEMS DaILy MOnITOrIng BrEakFaST BEFOrE LUnCH LUnCH TEa TIME DInnEr BEDTIME 1 2 3 4 5 6 7 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 As a CHW you likely will have been taught about maternal nutrition. Tell the mother that you would like to prepare a balanced diet chart from foodstuff easily av ilable in the househ ld. Engage the whole family in this exercise. Use the diet hart provided in the Health Calend r. An exampl of a diet chart is given below. Include only those items that are available in the house old. Explain that a balanced diet does not mean expensive or excessive diet. Most CHWs working in the area of maternal and child health are trained in such areas as maternal nutrition, breast- feeding, appropriate weaning, and immunization etc. If the health worker delivering the Thinking Healthy Programme has not received such training, then the training programme would require to be supplemented with such training. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINK G H ALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPR I COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 37 TIME CHOICE OF FOOD ITEMS DaILy MOnITOrIng BrEakFaST BEFOrE LUnCH LUnCH TEa TIME DInnEr BEDTIME 1 2 3 4 5 6 7 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 As a CHW you likely will have b en taught about maternal nutrition. Tell the mother that you would like to prepare a balanced diet chart from f odstuff easily available in the household. Engage the whole family in this exercise. Use the diet chart provided in the Health Calendar. An example of a diet chart is given below. Include only those items that are available in the household. Explain that a balanced diet does not mean expensive or excessive diet. Most CHWs working in the area of aternal and child alth are train d in such areas as maternal nutrition, breast- feeding, appropriate weaning, and immunizatio etc. If the health worker delivering the Thinking Healthy Programme has not received such training, then the training programme would require to be supplemented with such training. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNI Y HEALTH WORKERS VERSION 37 TIME CHOICE OF FOOD ITEMS DaILy MOnITOrIng BrEakFaST BEFOrE LUnCH LUnCH TEa TIME DInnEr BEDTIME 1 2 3 4 5 6 7 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 As a CHW you likely will have been taught about maternal nutrition. Tell the mother that you would like to prepare a balanced diet chart from foodstuff easily available in the household. Engage the whole family in this exercise. Use the diet chart provided in the Health Calendar. An example of a diet chart is given below. Include only those items that are available in the household. Explain that a balanced diet does not mean expensive or excessive diet. Most CHWs working in the area of maternal and child health are trained in such areas as maternal nutrition, breast- feeding, appropriate weaning, and immunization etc. If the health worker delivering the Thinking Healthy Programme has not received such training, then the training programme would require to be supplemented with such training. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH I I I I li l ill t t t t l t iti . ll t t t t l li t l i t t f f t ff il ail l i t ol . t l f il i t i i . t i t c t i i t lt l a . le f i t t i i l . I l l t it t t il l i t h l . l i t t l i t t i i i t. t r i i t r f t r l il lt r tr i i r t r l triti , r t- f i , r ri t i , i i ti t . If t lt r r li ri t i i lt r r t r i tr i i , t t tr i i r r l r ir t l t it tr i i . : I I . ‘ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSI N 37 TIME CHOICE OF FOOD ITEMS DaILy MOnITOrIng BrEakFaST BEFOrE LUnCH LUnCH TEa TIME DInnEr BEDTIME 1 2 3 4 5 6 7 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 As a CHW you likely will have been taught about maternal nutrition. Tell the mother that you would like to prepare a bal nced diet chart from foodstuff easily available in the household. Engage the whole family in this exercise. Use the diet chart provided in the Health Calendar. An example of a di t chart is giv n below. Include o ly those items that ar available in the household. Explain that balanced diet does not mean exp sive or ex essive diet. Most CHWs working in the area of maternal and child health are trained in such areas as maternal nutrition, breast- feeding, appropriate weaning, and im unization etc. If the health worker delivering the Thinking Healthy Programme has not received such training, then the training programme would require to be supplemented with such training. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH I I I I IO li l ill t t t t l t iti . ll t t t t l li t l i t t f f t ff il il l i t l . t l f il i t i i . t i t t i i t lt l . l f i t t i i l . I l l t it t t il l i t l . l i t t l i t t i i i t. t r i i t r f t r l il lt r tr i i r t r l triti , r t- f i , r ri t i , i m i ti t . If t lt r r li ri t i i lt r r t r i tr i i , t t tr i i r r l r ir t l t it tr i i . : I I . ‘ 38 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ Техніка 2 Використовуючи Календар здоров’я, розкажіть матері та сім’ї про важливість відпочинку і релаксації, зменшення фізичного навантаження на матір, особливо це стосується сільськогосподарських робіт та підняття важких предметів, адже це впливає на здоров’я дитини, що знаходиться внутрішньоутробно. Навчіть матір технікам повільного дихання та іншим способам релаксації (прогулянки, денний сон). Обговоріть з матір’ю і членами сім’ї, як організувати повсякденну роботу таким чином, щоб у матері був час для відпочинку і релаксації. Зазначте такі періоди відпочинку в Календарі здоров’я. Нагадайте матері та сім’ї, що витрачання невеликої кількості часу на ваше особисте здоров’я кожен день сприятиме покращенню вашого здоров’я та здоров’я вашої дитини. ВИД ДІЯЛЬНОСТІ ЧАСТОТА ЩОДЕННИЙ МОНІТОРИНГ 1 2 3 4 5 6 7 ПОВІЛЬНЕ ДИХАННЯ 2-3 рази на день протягом 2-3 хвилини ПРОГУЛЯНКА Раз на день 15-20 хвилин СОН Повноцінний нічний сон та сон після обіду Повільне дихання Використовуйте будь-який з кроків, щоб уповільнити дихання. Розслабте тіло, якщо воно перебуває у напрузі (струсіть тіло та кінцівки, покрутіть плечима, акуратно порухайте головою з боку в бік). Дихання животом (надування живота на вдиху та втягування при видиху). Уповільнення темпу дихання (три секунди на вдих і три секунди на видих). THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 38 TyPE OF aCTIvITy FrEqUEnCy DaILy MOnITOrIng SLOW BrEaTHIng 2-3 times daily for 10-15 minutes. WaLkIng Once daily 15-20 minutes. SLEEP Full night‘s sleep and a nap in the afternoon. 1 2 3 4 5 6 7 Slow Breathing • Any of the steps to slow breathing. Relaxing the body if it is tense (shake the body and limbs, roll shoulders, gently move head from side to side). Breathing from the stomach (pushing it out when inhaling and in when exhaling). Slowing the rate of breathing (three seconds in and three seconds out). Activity 2 Using the Health Calendar, educate mother and family about the importance of rest and relaxation, and reduced phys- ical work especially lifting heavy objects and demanding agricultural work for the health of the unborn baby. Teach the mother slow breathing and other ways to relax (walking. taking a nap) Discuss with mother and family members how to organize everyday chores in a way that the mother gets time for rest and relaxation. Note down these periods in the Health Calendar. Remind the mother and family that a small amount of time spent on your personal health everyday means a healthier you and a healthier baby. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 38 TyPE OF aCTIvITy FrEqUEnCy DaILy MOnITOrIng SLOW BrEaTHIng 2-3 times daily for 10-15 minutes. WaLkIng Once daily 15-20 minutes. SLEEP Full night‘s sleep and a nap in the afternoon. 1 2 3 4 5 6 7 Slow Breathing • Any of the steps to slow breathing. Relaxing the body if it is tense (shake the body and limbs, roll shoulders, gently move head from side to side). Breathing from the stomach (pushing it out when inhaling and in when exhaling). Slowing the rate of breathing (three seconds in and three seconds out). Activity 2 Using the Health Calendar, educate mother and family about the importance of rest and relax tion, and reduced p ys- ical work especially lifting heavy objects and demanding agricultu al work fo the health of the unborn baby. Teach t mother slow breathing and other ways to relax (walking. taking a nap) Discu s with mothe and family members how to organize everyday chores in way th t the mother gets time for rest and relaxation. Note down these periods in the Health Calendar. Remind the mother and family that a small amount of time spent on your personal health everyday means a healthier you and a healthier baby. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH 39 МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ ЗАВДАННЯ 3 Дайте вказівки щодо місцезнаходження найближчого центру допологового догляду та акушерсько-гінекологічної служби. Допоможіть сім’ї спланувати, як дістатися до цих установ. Пригадайте курс вашої загальної підготовки та розкажіть матері про проблеми, які можуть виникнути в останньому триместрі вагітності. Проінструктуйте її, як звернутися за належною допомогою для усунення таких проблем. 40 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ Завдання 4 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями. Порадьте матері докласти всіх зусиль для виконання технік в період між заняттями. Заохочуйте сім’ю підтримувати матір у виконанні технік та доручіть призначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. Практична робота 1 Для початкового заняття попросіть матір оцінити її думки й почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, проставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та поведінку. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Практична робота 2 Дотримання графіка харчування, який матір підготувала з вашою допомогою. Вона повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 3 Протягом тижня дотримуйтеся графіка відпочинку та релаксації, підготовленого в ході цього заняття. Матір повинна стежити за його виконанням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття і позначте її в Календарі здоров’я. 41 МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION SESSION 1.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from the first session and to apply the Thinking Healthy ap- proach to the mother‘s relationship with her unborn baby Job Aid required: Health Calendar Remember the importance of good communication. Task 1 Review previous session Summarise the key messages from the previous session. Task 2 Review the Mood Chart Go through the Mood Chart with the mother. Ask if she had had noticed any particular unhealthy thoughts about her personal health in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s relationship with her baby STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s relationship with her baby Say that you will now help mother use these steps in the second important area for mother and child health. Briefly explain the importance of the mother‘s relationship with the baby for both mother and child health. Explain that the relationship starts to develop while the child is in the womb. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY ЗАНЯТТЯ 1.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – розглянути прогрес, який було досягнуто після першого заняття, та застосувати підхід «Здорове мислення» до стосунків матері зі своєю дитиною, що знаходиться внутрішньоутробно. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я Пам’ятайте про важливість хорошої комунікації. Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття. Підсумуйте основні тези попереднього заняття. Завдання 2 Перегляньте Графік настрою. Перегляньте Графік настрою разом із матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе певні негативні думки щодо її здоров’я за останній тиждень. Якщо так, похваліть її за успішне виконання першого кроку. Запитайте її, як ці думки впливали на її почуття та поведінку. Слухайте уважно та співчутливо. Завдання 3 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ про стосунки матері зі своєю дитиною КРОК Навчитися розпізнавати негативні думки щодостосунків матері зі своєю дитиною. Скажіть, що ви зараз допоможете матері використовувати ці кроки у другій важливій для здоров’я матері та дитини сфері. Коротко поясніть важливість стосунків матері з дитиною для здоров’я їх обох. Поясніть, що стосунки починають розвиватися ще тоді, коли дитина перебуває в утробі матері. 42 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А та зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. Обговоріть той факт, що іноді нормально мати такі почуття, але це проблема, якщо вони стають занадто нав’язливими. Тепер попросіть матір звернути увагу на Малюнок В. Обговоріть, як ці думки викликали відчуття провини у жінки. Тепер зверніть увагу на Малюнок С. Обговоріть, як ця думка призвела до самозвинувачення. Стрес, викликаний такими почуттями, є шкідливим для матері та дитини. Малюнок A Я не маю жодних позитивних почуттів до своєї дитини, що ще не народилася – я, мабуть, погана матір. Малюнок B Я не планувала народження дитини. Малюнок C Ймовірно, після народження дитини мати позитивні почуття до нього/неї буде ще складніше. Скажіть, що такі почуття можуть розвинутися у багатьох матерів як реакція на стрес і проблеми. Тим не менш, важливо якомога раніше визначити стилі мислення і пов’язані з цим почуття, щоб ще можна було вплинути на зміну відповідних моделей поведінки. 43 МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Запитайте у матері, чи були у неї такі думки. Запишіть їх у відповідній графі в Календарі здоров’я. У разі необхідності підкажіть матері приклади негативних думок, поведінки й наслідків, що наведені нижче. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Дитина росте. Мені не потрібно піклуватися про неї, поки вона/він не народиться. Байдуже ставлення щодо пренатального розвитку дитини. Дитина може не мати належного пренатального середовища. Моя напруга і занепокоєння не шкодять моїй дитині. Відсутність жодних зусиль, щоб зменшити стрес. Вплив на здоров’я дитини Я не можу подбати про себе, не кажучи вже про дитину. Відсутність зусиль, щоб подбати про себе і про дитину, яка ще не народилася. Ризик погіршення стану здоров’я матері і дитини. Я не відчуваю ніякого зв’язку зі своєю дитиною. Я стану відчувати такий зв’язок, коли він/ вона народиться. Жодних намагань встановити зв’язок зі своєю дитиною, яка ще не народилася. Більше труднощів у встановленні зв’язку після народження дитини. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим. Зверніть увагу матері на Малюнок D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи є Малюнок D кращою альтернативою Малюнку A. Малюнок D Зовсім не обов’язково, щоб позитивні почуття існували з самого початку, скоріше, я можу дати таким почуттям шанс з’явитися. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE The baby is growing automatically. I don‘t need to care for her/him till After he/she is born. Not caring about baby‘s prenatal development Baby may not have optimal prenatal environment My tension and anxiety will not harm my baby. Not making an effort to reduce one‘s stress. Baby‘s health affected I can‘t be bothered about myself, let alone think of the baby. No effort made to care for oneself and unborn baby. Risk of poor health in both moth- er and baby. I don‘t feel a relationship with my baby. It will happen when he or she is Born Not trying to develop a bond with your unborn baby More difficulty in developing a bond when baby is born STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Picture D It is not necessary that positive feeling exist from the start, rather I can give such feelings a chance to grow. Focusing on picture D, read out the caption. Discuss if Picture D is a better alternative to Picture A. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Now ask the mother if she has had such thoughts. Note these down in the space provided in the Health Calendar. If necessary, prompt the mother with the examples of unhealthy thoughts, actions and consequences, given below. 44 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ Такі альтернативні думки можуть допомогти зменшити відчуття провини. Знижуючи свій рівень стресу, матір допомагає своїй дитині, що знаходиться внутрішньоутробно, розвиватися. Скажіть, що пізніше на занятті ви будете обговорювати, які ще кроки може зробити матір, щоб побудувати стосунки з дитиною, що ще не народилася. Обговоріть, що важливо не соромитися і не приховувати такі почуття. Допоможіть сім’ї зрозуміти, що їхня реакція на вагітність буде впливати на те, що жінка буде відчувати стосовно дитини, що ще не народилася. Малюнок E Невеликі кроки допоможуть розвинути позитивні почуття до дитини. Малюнок F Легше розвинути позитивний зв’язок з дитиною після його/її народження. Тепер обговоріть негативні думки, які матір, можливо, описала в кроці 1. Попросіть матір (і сім’ю) подумати про альтернативні думки щодо цього. Запишіть ці пропозиції. Попросіть матір подумати про альтернативні думки щодо прикладів, описаних у кроці 1. Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/поведінку та наслідки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Навіть ще ненароджене немовля потребує моєї турботи. Активна увага до потреб дитини. Народження здорової дитини. Незважаючи на труднощі, я повинна спробувати знизити напругу та тривогу заради своєї дитини. Спроби впоратися з труднощами й знизити напругу за допомогою вправ з релаксації. Позитивний вплив на здоров’я матері і дитини. Я буду піклуватися про своє здоров’я якщо не заради себе, то заради дитини. Докладаю зусиль по догляду за своїм здоров’ям. Здорові матір і дитина. Якщо я спробую, то можу встановити тісний зв’язок з моєю дитиною. Докладання активних зусиль для встановлення зв’язку. Міцні й здорові стосунки матері та немовляти. 45 МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку. Техніка 1 Перевірте графік харчування. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо мати цього бажає. Щедро похваліть її та сім’ю, якщо вона змогла дотримуватися графіку, хай навіть частково. Техніка 2 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Внесіть в нього зміни, у разі необхідності. Додайте або замініть наступні вправи з релаксації, які також можуть допомогти матері з її почуттями до своєї дитини, яка знаходиться в утробі. ВИД ДІЯЛЬНОСТІ ЧАСТОТА ЩОДЕННИЙ МОНІТОРИНГ 1 2 3 4 5 6 7 НАСПІВУВАННЯ КОЛИСКОВОЇ ТА ВІЗУАЛІЗАЦІЯ ДИТИНИ, ЯКА ЗАСИНАЄ 3 або 4 рази щодня ПОВІЛЬНЕ ДИХАННЯ Раз на день, наприклад, перед сном Техніка 3 Розкажіть матерям про проблеми, які можуть виникнути в останньому триместрі вагітності. Проінструктуйте матір, як звернутися за належною допомогою для усунення таких проблем. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 45 STEp 3 practicing Thinking and Acting Healthy SIngIng Or HUMMIng a LULLaBy anD vISUaLIzIng BaBy gOIng TO SLEEP 3 or 4 times every day SLOW BrEaTHIng Once a day, e.g. before going to bed Activity 1 Check the diet chart. Discuss problems the mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has been able to follow it, even partially. Activity 2 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if neces- sary. Add or substitute the following relaxing activities, which could also help with her feeling about her unborn baby. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Activity 3 Educate mothers about problems that may occur in last trimester of pregnancy. Instruct her on how to seek appropri- ate help for such problems. 46 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ Завдання 4 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями. Порадьте матері докласти всіх зусиль для виконання технік в період між заняттями. Попросіть сім’ю підтримувати матір у виконанні технік та доручіть призначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. Практична робота 1 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки і почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, поставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та поведінку. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Практична робота 2 Дотримання графіка харчування, який матір підготувала з вашою допомогою. Вона повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 3 Протягом тижня дотримуйтеся графіка відпочинку та релаксації, підготовленого в ході цього заняття. Матір повинна стежити за його виконанням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття і позначте її в Календарі здоров’я. 47 МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION SESSION 1.3 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from the last session and to apply the THINKING HEALTHY approach to the mother‘s relationship with people around her, i.e., her immediate family, relatives, friends and the community. Job Aid required: Health Calendar Remember the importance of good communication. Task 1 Review of previous session Summarise the key messages from the previous session. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had had noticed any particular unhealthy thoughts about her re- lationship with the baby in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Note these down. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s relationship with people around her Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s relationship with people around her Say that you will now help mother use these steps in the third important area for mother and child health, i.e., the mother‘s relationship with people around her. Briefly explain the importance of the mother‘s relationship with the peo- ple around her. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.3 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER ЗАНЯТТЯ 1.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – розглянути прогрес, який було досягнуто після попереднього заняття, та застосувати підхід «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» до стосунків матері з людьми, що її оточують, тобто з членами її сім’ї, родичами, друзями та громадою. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я. Пам’ятайте про важливість хорошої комунікації. Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття Підсумуйте основні тези попереднього заняття. Завдання 2 Перегляньте Графік настрою Перегляньте Графік настрою разом із матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе певні негативні думки про свої стосунки з дитиною за останній тиждень. Якщо так, похваліть її за успішне виконання першого кроку. Занотуйте їх. Запитайте її, як ці думки вплинули на її почуття та поведінку. Слухайте уважно і співчутливо. Тепер запитаєте, чи намагалася вона замінити такі думки альтернативними думками. Якщо ні, обговоріть це й заохочуйте її та інших членів сім’ї до того, щоб вони внесли свої пропозиції. КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки щодо стосунків матері з людьми, що її оточують. Завдання 3 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ про стосунки матері з людьми, що її оточують Скажіть, що ви зараз допоможете матері використовувати ці кроки у третій важливій для здоров’я матері та дитини сфері, тобто у стосунках матері з людьми, що її оточують. Коротко поясніть важливість стосунків матері з оточуючими. 48 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А і зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. Обговоріть той факт, що іноді нормально мати такі почуття, але це проблема, якщо вони стають занадто нав’язливими. Тепер попросіть матір звернути увагу на Малюнок В. Обговоріть, як ці почуття можуть призвести до соціальної самоізоляції жінки. Тепер зверніть увагу на Малюнок С. Обговоріть, як між матір’ю та важливими людьми навколо неї може розвинутися цикл негативних почуттів. Це може призвести до того, що вони віддаляються один від одного. Скажіть, що такі почуття можуть розвинутися у багатьох матерів як реакція на стрес і проблеми. Важливо, щоб матір, а також члени сім’ї та друзі розуміли такі почуття та бути співчутливими до матері. Виявивши такі стилі мислення і пов’язані з ними почуття на ранньому етапі, можна змінити їх негативні наслідки. Малюнок A Люди байдужі по відношенню до мене. Малюнок B Я не хочу бачитися з родиною та друзями. Малюнок C Відсутність соціальної підтримки матері та дитини. Тепер запитайте у матері, чи були у неї такі думки про людей, що її оточують. Будьте дуже обережні та не втручайтеся в сімейну політику. Підкресліть, що соціальна підтримка є важливою для розвитку дитини, і всі члени сім’ї повинні працювати для цього. 49 МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Family tensions can affect me but will not harm my unborn baby. Irritability. Not making efforts to reduce family tensions. Stress in the mother that can be harmful for the baby An expecting mother should not be going out of the house Stops going out of the house. May lose important sources of social support and health care. No one likes to talk to me. Starts to avoid other people. May lose important source of social support. I don‘t meet other people because I feel inferior. Avoiding other people. Become isolated STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with helpful thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if Picture D is a better alternative to Picture A. Picture D All people are not alike MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.3 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER The mother may not want to disclose such feelings, especially in front of family. Don‘t force her. Instead, discuss the examples of unhealthy thoughts, actions and consequences, given below. Матір може не захотіти розкривати такі почуття, особливо за присутності сім’ї. Не змушуйте її. Замість цього, обговоріть приклади негативних думок, поведінки й наслідків, що наведені нижче. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Напруженість в сім’ї може вплинути на мене, але не заподіє шкоди моїй майбутній дитині. Дратівливість. Не докладаю зусиль для зменшення напруженості в сім’ї. Стрес у матері, який може завдати шкоди дитині. Вагітній жінці не слід виходити з дому. Відмова в проведенні часу поза межами дому. Може втратити важливі джерела соціальної підтримки та медичної допомоги. Нікому не подобається розмовляти зі мною. Починає уникати інших людей. Може втратити важливе джерело соціальної підтримки. Я не зустрічаюся з іншими людьми, оскільки відчуваю себе неповноцінною. Уникання інших людей. Самоізоляція. Малюнок D Всі люди різні. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим. Зверніть увагу матері на жінку на Малюнку D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи є Малюнок D кращою альтернативою Малюнку A. 50 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ Такі альтернативні думки можуть допомогти зменшити негативні почуття стосовно інших людей. Навіть якщо соціальний контакт є обмеженим однією або двома людьми, це допоможе матері поділитися своїми почуттями з іншими й підтримувати соціальні відносини. Обговоріть, як іншим членам сім’ї може бути потрібно стати більш чуйними в цей важливий для розвитку дитини період. Їхня підтримка має вирішальне значення для фізичного і психологічного розвитку немовляти. Малюнок E Я спробую поговорити з кількома людьми, які мені подобаються. Малюнок F Соціальна підтримка матері та дитини. Тепер обговоріть негативні думки матері про стосунки з людьми, що її оточують, які матір, можливо, описала в кроці 1. Попросіть матір (і сім’ю) подумати про альтернативні думки. Запишіть ці пропозиції. Попросіть матір подумати про альтернативні думки щодо прикладів, описаних у кроці 1. Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/поведінку та наслідки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Заради дитини, мені та моїй сім’ї доведеться докласти зусиль, щоб знизити напругу. Докладання зусиль щодо зменшення напруги в сім’ї. Позитивний вплив на здоров’я матері та дитини. До тих пір, поки я перебуваю в безпечному та здоровому середовищі, я можу відвідувати інших людей під час вагітності. Активна участь у соціальній діяльності за межами дому. Соціальна підтримка залишається в повному обсязі. Я зараз можу себе так почувати, але є люди, які люблять мене і хочуть спілкуватися зі мною. Я докладу зусиль, щоб підійти до таких людей і розпочати розмову. Збереження зв’язку з людьми, що вас оточують і які можуть допомогти вам у важкі часи. Всі народжуються рівними, чому я маю відчувати себе неповноцінною. Відчуваю себе впевнено, зустрічаючись з іншими. Збереження зв’язку з людьми, що вас оточують і які можуть допомогти вам у важкі часи. 51 МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 51 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Assess and monitor social support system, using this diagram. Write down the name of the main person/s who sup- port the mother in each domain Activity 2 Check the diet chart. Check that she has been taking her iron tablets. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage the family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. MODULE 1: PREPARING FOR THE BABY | SESSION 1.3 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Community Family КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку Сім’я Техніка 1 Здійсніть оцінку та моніторинг системи соціальної підтримки, використовуючи схему. Запишіть ім’я основної(-их) особи(-іб), яка(-і) підтримує(-ють) матір в кожному питанні. Техніка 2 Перевірте графік харчування. Перевірте, чи приймала матір таблетки з вмістом заліза. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо цього бажає матір. Щедро похваліть матір та сім’ю, якщо вона дотримувалася графіку. Техніка 3 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Внесіть в нього зміни, у разі необхідності. Завдання 4 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями. Порадьте матері докласти всіх зусиль для виконання технік в період між заняттями. Заохочуйте сім’ю підтримувати матір у виконанні технік та доручіть призначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. Громада 52 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 1 | ПІДГОТОВКА ДО НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 1.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ Практична робота 1 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки і почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, поставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та поведінку. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Практична робота 2 Дотримання графіка харчування, який матір підготувала з вашою допомогою. Вона повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 3 Дотримання графіка відпочинку та релаксації, підготовленого в ході цього заняття на частину тижня, що залишилася. Вона повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 4 Якщо це можливо, сформуйте в вашому районі групу жінок, які очікують на дитину або мають маленьких дітей. Назвіть цю групу «Група здоров’я матері та дитини». Намагайтеся зустрічатися раз на тиждень. Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття і позначте її в Календарі здоров’я. МОДУЛЬ 2 НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ 54 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Learning objectives of this session The purpose of this session is to assess the mother and baby‘s health after birth, listen to her problems, and help her apply the THINKING HEALTHY programme to her personal health in the first month after birth. Job Aid required: Health Calendar Remember the importance of good communication. Task 1 Review previous session Briefly summarise the key messages from Module 1. Do this sequentially, using the pictures on the Health Calendar as the focus of discussion Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had had noticed any particular unhealthy thoughts or feelings in any of the 3 areas discussed in Training Module 1. If yes, praise her for successfully completing the first step. Note these down. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s personal health Briefly explain the importance of the mother‘s personal physical and psychological health for the baby in the first year of life. State that the baby‘s arrival is a time of change that can be stressful and therefore the mother needs to pay special attention to her health. STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s personal health ЗАНЯТТЯ 2.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – оцінити стан здоров’я матері та дитини після пологів, вислухати її проблеми і допомогти їй застосовувати програму «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» до свого особистого здоров’я впродовж першого місяця після народження дитини. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я Пам’ятайте про важливість хорошої комунікації. Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття Коротко підсумуйте основні тези розглянуті в Модулі 1. Робіть це послідовно, використовуючи зображення з Календаря здоров’я, зосередивши на них основну увагу в обговоренні. Завдання 2 Перегляньте Графік настрою Перегляньте Графік настрою разом з матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе певні негативні думки або почуття в будь-якій з трьох сфер, що обговорювалися в Навчальному модулі 1. Якщо так, похваліть її за успішне виконання першого кроку. Занотуйте їх. Запитайте матір, як ці думки вплинули на її емоції та поведінку. Слухайте уважно і співчутливо. Тепер запитайте, чи намагалася вона замінити ці думки альтернативними здоровими думками. Якщо ні, обговоріть це і заохочуйте її та інших членів сім’ї до того, щоб вони вносили свої пропозиції. Завдання 3 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ про особисте здоров’я матері КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки про особисте здоров’я матері Коротко поясніть важливість особистого фізичного та психологічного здоров’я матері для дитини в перший рік її життя. Зазначте, що народження дитини – це час змін, які можуть викликати стрес, і тому матері необхідно приділяти особливу увагу своєму здоров’ю. 55 МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Say that such thoughts are normal after the baby‘s arrival but can become a problem if mother feels overwhelmed most of the time. Do not blame the woman in the picture for being lazy or disorganised. Ask if this is how the mother sometimes feels. Picture a I have too much to do already. I can‘t be bothered about my health picture B: Discuss how these problems have induced a state of despond- ency and helplessness in the woman. It is important to identify the thinking styles and related feelings early, so that the actions and consequences below can be changed. picture C: Discuss the consequences of such a state of mind. Discuss that even though the baby is the priority, the mother has to look after herself. If the mother is not healthy, the baby‘s health will suffer. Picture B Not caring about your health, e.g. getting rest or taking a balanced diet. Picture C Difficulty in caring for baby due to tiredness and weakness. Now ask the mother if she has had such thoughts. If necessary, prompt the mother with the examples of unhealthy thoughts, actions, and consequences given below. Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А і зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. Скажіть, що поява таких думок є нормальним явищем після народження дитини, але вони можуть стати проблемою, якщо мати буде відчувати себе перевантаженою більшу частину часу. Не звинувачуйте жінку на малюнку в тому, що вона лінива або неорганізована. Запитайте, чи саме так матір іноді себе почуває. Малюнок B: Обговоріть, як ці проблеми викликають у жінки стан відчаю і безпорадності. Важливо якомога раніше визначити стилі мислення і пов’язані з ними почуття, щоб можна було вплинути на поведінку та наслідки. Малюнок C: Обговоріть наслідки такого психічного стану матері. Обговоріть той факт, що навіть якщо дитина є пріоритетом, мати все одно повинна дбати і про себе. Якщо мати нездорова, це матиме негативний вплив на здоров’я дитини. Малюнок A У мене і так занадто багато справ. Я не можу турбуватися про своє здоров’я. Малюнок B Відсутність турботи про своє здоров’я, наприклад, відпочинку або збалансованого харчування. Малюнок C Труднощі із доглядом за дитиною через втому і слабкість. Тепер запитайте у матері, чи були у неї такі думки. У разі необхідності підкажіть матері приклади негативних думок, поведінки і наслідків, які наведені нижче. 56 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 56 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE I am too tired to think clearly or do anything productive Giving up and not trying Stresses build up, leading to even more problems Other people or the government are responsible for my health Relying on others instead of making an effort oneself Greater chances of poor health My health is not in my control Not paying attention to one‘s symptoms or signs of poor health Greater risk of serious health problems developing I am not good enough to be a Mother Guilt, poor self-esteem. I don‘t deserve to be healthy You may have poor health which can have consequences for the baby STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Discuss the possible difficulties the mother in picture A would have in thinking like the mother in picture D. picture d If I spend a small amount of time on my health everyday, I will remain strong and be able to do my everyday chores Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a healthier alternative to the one in Picture A. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Я занадто втомилася, щоб ясно мислити або робити щось корисне. Здаватися і не намагатися. Стреси наростають, що призводить до збільшення проблем. Інші люди або уряд несуть відповідальність за моє здоров’я. Надія на інших замість того, щоб докладати зусиль самостійно. Більший ризик погіршення стану здоров’я. Я не контролюю своє здоров’я. Ненадання уваги симптомам або ознакам погіршення стану здоров’я. Підвищений ризик розвитку серйозних проблем зі здоров’ям. Я недостатньо хороша, щоб бути матір’ю. Почуття провини, низька самооцінка. Я не заслуговую бути здоровою. У вас може бути погане здоров’я, що може мати наслідки для дитини. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим. Звернувши увагу матері на жінку на Малюнку D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи думка на Малюнку D є більш здоровою альтернативою думці на Малюнку A. Обговоріть можливі труднощі, з якими зіткнулася б матір на малюнку А, думаючи так само, як матір на малюнку D. Малюнок D Якщо я кожен день буду приділяти невелику кількість часу своєму здоров’ю, то залишуся у належній формі й зможу виконувати свої повсякденні обов’язки. 57 МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 57 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Doing just a little everyday (as much as I can) is better than just sitting and worrying Trying to do a small task successfully and building this up Cycle of inactivity broken If I don‘t care about care about my health, why should others or the government bother Active efforts to achieve what I can for my health Better health for mother and baby Looking out for early signs of poor health getting help early is my responsibility and will help the doctors help me Looking out for early problem signs and actively seeking help Decreased risk of post-delivery health problems Under the circumstances, I try to do my best for my children Part of being a good mother is looking after my personal health A healthier mother means healthier children. With the help of mother and family, discuss how these difficulties could be overcome. Calculate the actual time it takes mother per day to follow the diet and rest/ relaxation activities discussed in previous sessions. Discuss if investing this time for the mother’s health is worth doing. Discuss that it‘s important not to think in terms of “all or none‘. Even small changes (such as those to be discussed in this programme) can make big differences to health of the whole family. Picture E Organizing oneself in a way that some time can be spared for healthy or relaxing activities. Picture F Better health and easier coping with caring for baby and other life demands. Now discuss the unhealthy thoughts about personal health that mother may have described in step 1or in the exam- ples given. Ask the mother to think of alternative thoughts. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Разом з матір’ю та сім’єю обговоріть, як саме можна подолати ці труднощі. Розрахуйте фактичний час, що витрачається матір’ю в день на дотримання режиму харчування і відпочинку/на релаксацію, що обговорювалися на попередніх заняттях. Обговоріть, чи варто витрачати цей час на здоров’я матері. Обговоріть той факт, що важливо не думати в термінах «все або нічого». Навіть невеликі зміни (наприклад, ті, які будуть обговорюватися в рамках цієї програми) можуть суттєво вплинути на здоров’я всієї сім’ї. Малюнок E Організуйте себе таким чином, щоб у вас був час для діяльності, що сприяє покращенню здоров’я, або для вправ з релаксації. Малюнок F Чим краще здоров’я, тим легше справлятися з доглядом за дитиною та іншими життєвими потребами. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Робити щось потрохи кожен день (наскільки це можливо) краще, ніж просто сидіти і хвилюватися. Спроби успішно виконати невелике завдання й поступово нарощувати темп. Цикл бездіяльності перерваний. Якщо мене не хвилює моє здоров’я, чому інші люди або уряд повинні турбуватися. Активні зусилля досягти того, що можливо для свого здоров’я. Поліпшення здоров’я матері та дитини. Пошук ранніх ознак поганого стану здоров’я та отримання допомоги якомога раніше є моїм обов’язком і допоможе лікарям допомогти мені. Пошук ранніх ознак проблем та активний пошук допомоги. Зниження ризику виникнення проблем зі здоров’ям після пологів. В залежності від обставин, я намагаюся зробити все можливе для своїх дітей. Бути хорошою матір’ю – це також і піклування про своє особисте здоров’я. Здорова мати означає, що в неї більш здорові діти. Тепер обговоріть негативні думки про особисте здоров’я, які матір, можливо, описала в кроці 1, або, які зазначені в наведених прикладах. Попросіть матір подумати про альтернативні думки. Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/вчинки та наслідки. 58 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Teach the mother to do the following post-delivery exercises. However make sure that mothers who do regular phys- ical labour such as agriculture or walk long distances anyway do not over exert themselves. This activity may not be necessary for such mothers. Prepare a weekly monitoring chart and instruct mother to place a mark against every day that these exercises are completed. Attach the Exercise Monitoring Chart to the Health Calendar in the place provided. ExErCISES DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Lie on your back with knees bent Breathe in slowly and deeply Lie the legs straight and bend and stretch your toes Roll the feet in circles in both directions Again bend the knees and pull your abdo- men so that your back is pressed against bed, hold this position while you count six, then relax Exhale before starting each ExErCISE 2 This can be done sitting or lying Exhale; pull up the muscles through which your baby was born.Its just like as you contract muscles when you try to stop the flow of urine. Hold the contraction while you count six, and then relax. Exhale before starting, repeat five times. ExErCISE 3 Lie with your right knee bent and right foot on bed, left leg straight. Slide the heel of your left leg down the bed, as far as possible, and then slide the whole leg up the bed. Only your waist muscles must work,repeat with the other leg, and do four times with each leg. 1 2 3 4 5 6 7 MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Техніка 1 Навчіть матір виконувати наступні вправи після пологів. Однак подбайте про те, щоб матері, які займаються регулярною фізичною працею, як-от сільське господарство, або ходіння пішки на великі відстані, ні в якому разі не перенавантажувалися. Для них ця діяльність може бути зайвою. Підготуйте щотижневий графік моніторингу та проінструктуйте матір про те, аби вона кожного дня ставила галочку, що ці вправи було виконано. Додайте Графік моніторингу вправ до Календаря здоров’я. ВПРАВИ ЩОДЕННИЙ МОНІТОРИНГ 1 2 3 4 5 6 7 ВПРАВА 1 Ляжте на спину із зігнутими колінами. Вдихніть повільно і глибоко. Випряміть ноги, зігніть і розігніть пальці ніг. Покрутіть ступнями в обох напрямках. Знову зігніть коліна і втягніть живіт так, щоб ваша спина була притиснута до ліжка, утримуйте це положення, поки не дорахуєте до шести, а потім розслабте м’язи. Зробіть видих, перш ніж розпочати вправу знову. ВПРАВА 2 Цю вправу можна виконувати сидячи або лежачи. Зробіть видих, напружте м’язи промежини, через які народжувалася ваша дитина. Це так само, як ви скорочуєте м’язи, коли намагаєтеся зупинити потік сечі. Утримуйте м’язи скороченими, поки не дорахуєте до шести, а потім розслабте м’язи. Зробіть видих, перш ніж розпочати вправу знов, повторіть вправу п’ять разів. ВПРАВА 3 Ляжте із зігнутим правим коліном, права ступня на ліжку, ліва нога випрямлена. Посуньте п’яту лівої ноги якомога далі по ліжку, а потім випряміть всю ногу на ліжку. Повинні працювати тільки косі м’язи живота, повторіть вправу іншою ногою, виконайте цю вправу чотири рази з кожною ногою. КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 58 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Teach the mother to do the following post-delivery exercises. However make sure that mothers who do regular phys- ical labour such as agriculture or walk long distances anyway do not over exert themselves. This activity may not be necessary for such mothers. Prepare a weekly monitoring chart and instruct mother to place a mark against every day that these exercises are completed. Attach the Exercise Monitoring Chart to the Health Calendar in the place provided. ExErCISES DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Lie on your back with knees bent Breathe in slowly and deeply Lie the legs straight and bend and stretch your toes Roll the feet in circles in both directions Again bend the knees and pull your abdo- men so that your back is pressed against bed, hold this position while you count six, then relax Exhale before starting each ExErCISE 2 This can be done sitting or lying Exhale; pull up the muscles through which your baby was born.Its just like as you contract muscles when you try to stop the flow of urine. Hold the contraction while you count six, and then relax. Exhale before starting, repeat five times. ExErCISE 3 Lie with your right knee bent and right foot on bed, left leg straight. Slide the heel of your left leg down the bed, as far as possible, and then slide the whole leg up the bed. Only your waist muscles must work,repeat with the other leg, and do four times with each leg. 1 2 3 4 5 6 7 MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 58 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Teach the mother to do the following post-delivery exercises. However make sure that mothers who do regular phys- ical labour such as agriculture or walk long distances anyway do not over exert themselves. This activity may not be necessary for such mothers. Prepare a weekly monitoring chart and instruct mother to place a mark against every day that these exercises are completed. Attach the Exercise Monitoring Chart to the Health Calendar in the place provided. ExErCISES DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Lie on your back with knees bent Breathe in slowly and deeply Lie the legs straight and bend and stretch your toes Roll the feet in circles in both directions Again bend the knees and pull your abdo- men so that your back is pressed against bed, hold this position while you count six, then relax Exhale before starting each ExErCISE 2 This can be done sitting or lying Exhale; pull up the muscles through which your baby was born.Its just like as you contract muscles when you try to stop the flow of urine. Hold the contraction while you count six, and then relax. Exhale before starting, repeat five times. ExErCISE 3 Lie with your right knee bent and right foot on bed, left leg straight. Slide the heel of your left leg down the bed, as far as possible, and then slide the whole leg up the bed. Only your waist muscles must work,repeat with the other leg, and do four times with each leg. 1 2 3 4 5 6 7 MODULE 2: TH BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSIO 58 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Teach the mother to do the following post-delivery exercises. However make sure that mothers who do regular phys- ical labour such as agriculture or walk long distances anyway do not over exert themselves. This activity may not be necessary for such mothers. Prepare a weekly monitoring chart and instruct mother to place a mark against every day th t t es exercises are completed. Attach the Exercise Monitoring Chart to the Heal h Calendar in the place provided. ExErCISES DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Lie on your back with knees bent Breathe in slowly and deeply Lie the legs straight and bend and stretch your toes Roll the feet in circles in both directions Again bend the knees and pull your abdo- men so that your back is pressed against bed, hold this position while you count six, then relax Exhale before starting each ExErCISE 2 This can be done sitting or lying Exhale; pull up the muscles through which your baby was born.Its just like as you contract muscles when you try to stop the flow of urine. Hold the contraction while you count six, and then relax. Exhale before starting, repeat five times. ExErCISE 3 Lie with your right knee bent and right foot on bed, left leg straight. Slide the heel of your left leg down the bed, as far as possible, and then slide the whole leg up the bed. Only your waist muscles must work,repeat with the other leg, and do four times with each leg. 1 2 3 4 5 6 7 MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH 59 МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Техніка 2 Перевірте графік харчування. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо цього бажає матір. Похваліть матір та сім’ю, якщо вона дотримувалася графіку. Техніка 3 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Внесіть в нього зміни, у разі необхідності. Техніка 4 Проконсультуйте матір з питань грудного вигодовування. N.B. Ця інформація лише для спеціалістів, що володіють навичками консультування з питань грудного вигодовування Завдання 4 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями. Порадьте матері докласти всіх зусиль для виконання наступної техніки в період між заняттями. Заохочуйте сім’ю підтримувати матір у виконанні технік, проінструктуйте визначеного члена(-ів) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у матері виникнуть труднощі. Практична робота 1 Дотримання Графіка виконання вправ, підготовленого в ході цього заняття на решту частину тижня. Матір повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 2 Дотримання графіка харчування, який матір підготувала з вашою допомогою. Матір повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 3 Дотримання графіка відпочинку та релаксації. Заохочуйте членів сім’ї допомагати матері знаходити час для цієї діяльності. Матір повинна стежити за дотриманням графіка та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 4 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки та почуття для кожного дня тижня за візуальною шкалою, поставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які негативно впливають на її почуття та поведінку. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Практична робота 5 Продовжуйте відвідувати «Групу здоров’я матері та дитини», якщо вона була сформована. Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття і позначте її в Календарі здоров’я. 60 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 60 SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from previous sessions and to apply the THINKING HEALTHY approach to the mother‘s relationship with her baby in the first month of life. Job Aid required: Health Calendar Remember the importance of good communication. Task 1 Review previous session Summarise the key messages from the previous session Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had had noticed any particular unhealthy thoughts about her personal health in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Note these down. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 THINKING HEALTHY about your relationship with your baby STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about your relationship with your baby Say that you will now help mother use the THINKING HEALTHY approach to build up her relationship with her baby. Briefly explain the importance of this relationship for both mother and child health. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY ЗАНЯТТЯ 2.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – розглянути прогрес, який було досягнуто з моменту попереднього заняття, та застосувати підхід «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» до стосунків матері зі своєю дитиною першого місяця життя. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я Пам’ятайте про важливість хорошої комунікації. Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття Підсумуйте основні тези попереднього заняття Завдання 2 Перегляньте Графік настрою Перегляньте Графік настрою разом з матір’ю. Запитайте, чи помічала матір у себе певні негативні думки про своє особисте здоров’я за останній тиждень. Якщо так, похваліть її за успішне виконання першого кроку. Занотуйте їх. Запитайте її, як ці думки вплинули на почуття та поведінку. Слухайте уважно і співчутливо. Тепер запитаєте, чи намагалася матір замінити такі думки альтернативними думками. Якщо ні, обговоріть це і заохочуйте її та інших членів сім’ї до того, щоб вони внесли свої пропозиції. Завдання 3 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ про ваші стосунки з вашою дитиною КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки про ваші стосунки з вашою дитиною. Скажіть, що ви зараз допоможете матері використовувати підхід «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ», щоб будувати стосунки з її дитиною. Коротко поясніть важливість цих стосунків як для здоров’я матері, так і для здоров’я дитини. 61 МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, розділи 2.1, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А і зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. Обговоріть думку матері і сім’ї з приводу цього твердження. Тепер попросіть матір звернути увагу на Малюнок В. Попросіть матір вказати на ознаки на цьому малюнку, які вказують на недостатній зв’язок з дитиною. Тепер зверніть увагу на Малюнок С. Обговоріть вплив почуттів матері на немовля. Скажіть, що іноді матір може не мати жодних позитивних почуттів до своєї дитини. Важливо не відчувати провину за це. Тим не менш, важливо якомога раніше визначити стилі мислення і пов’язані з ними почуття, щоб можна було змінити наслідки. Тепер запитайте у матері, чи були у неї такі думки про її дитину. Запишіть їх у відповідній графі в Календарі здоров’я. У разі необхідності підкажіть матері приклади негативних думок, поведінки і наслідків, що наведені нижче. Малюнок A Дитина є занадто малою, щоб мати до мене почуття. Все, що йому/їй потрібно – це бути нагодованою та чистою. Малюнок B Важче взаємодіяти з дитиною. Малюнок C Це впливає як на здоров’я дитини, так і на ваше здоров’я. 62 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Моя сім’я нещаслива через стать дитини. Смуток. Менше мотивації доглядати за дитиною. Це може негативно впливати на здоров’я матері та дитини. Іноді мені здається, що я не хочу цієї дитини, і відчуваю ненависть, а не любов до неї. Почуття провини. Відчуття сорому через ці почуття та неможливість розділити їх з іншими. Погані почуття можуть посилитися й змусити вас відчувати стрес, що погано як для вас, так і для дитини. Моя дитина захворіє, якщо це її доля. Безпорадність. Немає сенсу робити щеплення дитині. Моя дитина захворіє, якщо я її не буду щеплювати. Здоров’я моєї дитини постраждає через лихе око тих, хто заздрить. Докладати більше зусиль для боротьби зі злим оком, ніж піклуватися про дитину. Підвищений ризик потенційно смертельного захворювання дитини. Неналежна увага до потреб дитини. Малюнок D Моя дитина реагує на мої почуття, коли я взаємодію з ним/нею. Мені це приємно. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим. Зверніть увагу матері на жінку на Малюнку D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи думка на Малюнку D є кращою альтернативою думці на Малюнку A. Обговоріть, чи мала матір такі почуття під час взаємодії з дитиною. Продемонструйте це з дитиною, у разі необхідності. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Discuss if the mother has experienced such feelings when interacting with the baby. Demonstrate this with baby if necessary. Picture D My baby responds to my feelings when I interact with him/her. This is pleasurable for me. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE My family is not happy because of the sex of the baby Sadness. Less motivation to care for the baby. Mother‘s and baby‘s health may suffer. I sometimes feel I don‘t want this baby, and feel hatred rather than love towards this baby. Guilt. Feeling ashamed about this feeling and not sharing it with others. The bad feelings may grow and make you feel stressed which is bad for both you and baby. My baby will get ill if it‘s in her fate Helplessness. No point get baby immunized. You can‘t fight fate Greater risk of potentially fatal illness for the baby. My baby‘s health is going to suffer because the evil eye of envious people Putting more efforts into coun- tering the evil eye than looking after baby Less than full attention to baby‘s needs MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY 63 МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Малюнок E Підлаштовування ваших почуттів під реакції дитини і навпаки. Малюнок F Це має позитивний вплив як на здоров’я дитини, так і на ваше здоров’я Така діяльність може допомогти підняти настрій матері та в значній мірі сприяти психологічному розвитку дитини. Скажіть, що пізніше на занятті ви будете обговорювати, які ще кроки може зробити матір, щоб побудувати стосунки зі своєю дитиною. Не тільки мати, а й батько та інші члени сім’ї можуть сприяти розвитку дитини, позитивно взаємодіючи з нею. Тепер обговоріть негативні думки, які матір, можливо, описала в кроці 1. Попросіть матір (і сім’ю) подумати про альтернативні думки щодо цього. Запишіть ці пропозиції. Попросіть матір подумати про альтернативні думки для прикладів, описаних у кроці 1. Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/вчинки та наслідки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Це старий спосіб мислення. Мене благословили здоровою дівчинкою, яка зробить великий внесок в сім’ю і наше суспільство. Хороша мотивація доглядати за маленькою дівчинкою. Задоволеність і гарне психічне здоров’я матері, кращий догляд за дитиною. Зовсім не обов’язково, щоб позитивні почуття існували з самого початку, але я можу над цим працювати. Невеликі кроки, спрямовані на розвиток позитивних почуттів до дитини. Більше шансів на позитивні стосунки після народження дитини. Моїй дитині пощастило в тому, що вона може бути захищена від хвороб за допомогою щеплення. Я зроблю йому/їй щеплення. Захист від потенційно смертельного захворювання. Здоров’я моєї дитини буде хорошим, якщо я буду піклуватися про неї якомога краще. Я буду приділяти всю свою увагу дитині. Це кращий спосіб протистояти лихому оку. Повна увага до потреб дитини. 64 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ Техніка 1 Навчіть мати виконувати зазначені нижче дії, які змінять її стосунки з дитиною. Підготуйте щотижневий графік моніторингу та проінструктуйте матір про те, щоб вона кожного дня ставила галочку, що ці дії були виконані. Ці вправи можна поєднувати з відпочинком та релаксацією. Додайте Графік взаємодії з дитиною до Календаря здоров’я. ВИД ДІЯЛЬНОСТІ ЗАПРОПОНОВАНА ЧАСТОТА ЩОДЕННИЙ МОНІТОРИНГ 1 2 3 4 5 6 7 ВПРАВА 1 Дуже легкий масаж Масаж роблять щонайменше один раз на день, супроводжуючи його звуками, що заспокоюють, або промовляючи ніжні слова до дитини (або оберіть іншу діяльність). ВПРАВА 2 Розмовляйте з дитиною або співайте їй 3-4 рази на день, наприклад, після годування (або оберіть іншу діяльність). Прислухайтеся до звуків і спостерігайте за жестами вашої дитини та копіюйте їх. ВПРАВА 3 Грайтеся з дитиною 3-4 рази на день після годування (оберіть вид діяльності), наприклад, показуючи їй/йому предмети з вашого будинку або барвисті речі, або такі, що видають звуки. Тримайте їх досить близько, щоб ваша дитина могла дотягнутися й схопити їх. КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Teach the mother to carry out activities below that will strengthen her relationship with the baby. Prepare a weekly monitoring chart and instruct mother to place a mark against every day that these activities are completed. These activities may be combined with the rest and relaxation activities. Attach the Baby-Interaction Monitoring Chart to the Health Calendar in the place provided TyPE OF aCTIvITy SUggESTED FrEqUEnCy DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Very gentle massage At least once a day while making sooth- ing sounds or saying loving words to the baby (or choose another activity) ExErCISE 2 Talking or singing to baby 3 or 4 times every day, e.g., after feeding (or choose another activity) Listen to the sounds and watch the gestures your baby makes and copy them ExErCISE 3 Playing with the baby 3 or 4 times every day after feeding (choose activity) e.g. by showing him-her objects from your house or things that are colourful or make a sound. Hold them close enough so that your baby can reach out and grasp them 1 2 3 4 5 6 7 MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 64 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Teach the mother to carry out activities below that will strengthen her relationship with the baby. Prepare a weekly monitoring chart and instruct mother to place a mark against every day that these activities are completed. These activities may be combined with the rest and relaxation activities. Attach the Baby-Interaction Monitoring Chart to the Health Calendar in the place provided TyPE OF aCTIvITy SUggESTED FrEqUEnCy DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Very gentle massage At least once a day while making sooth- ing sounds or saying loving words to the baby (or choose another activity) ExErCISE 2 Talking or singing to baby 3 or 4 times every day, e.g., after feeding (or choose another activity) Listen to the sounds and watch the gestures your baby makes and copy them ExErCISE 3 Playing with the baby 3 or 4 times every day after feeding (choose activity) e.g. by showing him-her objects from your house or things that are colourful or make a sound. Hold them close enough so that your baby can reach out and grasp them 1 2 3 4 5 6 7 MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 64 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Teach the mother to carry out activities below that will strengthen her relationship with the baby. Prepare a weekly monitoring chart and instruct mother to place a mark against every day that these activities are completed. These activities may b combined with he rest and rel xation activi ies. Attach the Baby-In eraction Monitoring Chart to the Health Calend r in the place pr vided TyPE OF aCTIvITy SUggESTED FrEqUEnCy DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Very gentle massage At least once a day while making sooth- ing sounds or saying loving words to the baby (or choose another activity) ExErCISE 2 Talking or singing to baby 3 or 4 times every day, e.g., after feeding (or choose another activity) Listen to the sounds and watch the gestures your baby makes and copy them ExErCISE 3 Playing with the baby 3 or 4 times every day after feeding (choose activity) e.g. by showing him-her objects from your house or things that are colourful or make a sound. Hold them close enough so that your baby can reach out and grasp them 1 2 3 4 5 6 7 MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HE LTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERI ATAL DEPRESSION COMMUN TY HEALTH WORKERS VERSION 64 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Teach the mother to carry out activities below that will strengthen her relationship with th baby. Prepar a we kly monitoring chart and instruct mot r to place a m rk against very day t at these activities are completed. These activities may be combined with the rest and relaxation activities. Attach the Baby-Interaction Monitoring Chart to the Health Calendar in the place provided TyPE OF aCTIvITy SUggESTED FrEqUEnCy DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Very gentle massage At least once a day while making soo - ing sounds r ayi g loving words to the baby (or choose another activity) ExErCISE 2 Talking or singing to baby 3 or 4 time every day, e.g., after feeding (or choose other ac ivity) Listen to the sounds and watch the gestures your baby makes and copy them ExErCISE 3 Playing with the baby 3 or 4 mes very day after feeding (choose activity) e.g. by showing him- er objects from your house or things that ar colourful or make a sound. Hold th m cl se e ough so tha your baby can reach out and grasp them 1 2 3 4 5 6 7 MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.2 - MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY 65 МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Техніка 2 Перевірте графік харчування. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо цього бажає матір. Щедро похваліть матір та сім’ю, якщо вона дотримувалася графіку. Техніка 3 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Внесіть в нього зміни у разі необхідності. Завдання 4 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями. Порадьте матері докласти всіх зусиль для виконання технік в період між заняттями. Заохочуйте сім’ю підтримувати матір у виконанні технік та доручіть призначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. Практична робота 1 Дотримання Графіка взаємодії з дитиною, підготовленого в ході цього заняття з вашими улюбленими видами діяльності на решту частину тижня. Матір повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 2 Попросіть матір спробувати продовжувати дотримуватися графіка харчування, який вона підготувала з вашою допомогою. Матір повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 3 Дотримання графіка відпочинку та релаксації. Заохочуйте членів сім’ї допомагати матері знаходити час для цієї діяльності. Матір повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 4 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки і почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, поставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та поведінку. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Практична робота 5 Продовжуйте відвідувати «Групу здоров’я матері та дитини», якщо вона була сформована. Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття й позначте її в Календарі здоров’я. 66 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 66 Session 2.3 – Mother‘s relationship with people around her Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from the last session and to apply the Thinking Healthy approach to the mother‘s relationship with people around her, i.e., her immediate family, relatives, friends and community. Job Aid required: Health Calendar Remember the importance of good communication. Task 1 Review previous session Summarise the key messages from the previous session. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had noticed any particular unhealthy thoughts about her relation- ship with the baby in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 Thinking Healthy about the mother’s relationship with people around her Briefly explain the importance of the mother‘s relationship with the people around her, especially in the context of her need for social support and the benefits of social interaction for the baby. STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s relationship with people around her MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Заняття 2.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – розглянути прогрес, який було досягнуто після попереднього заняття, та застосувати підхід «Здорове мислення» до стосунків матері з людьми, що її оточують, тобто з членами її сім’ї, родичами, друзями та громадою. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я Пам’ятайте про важливість хорошої комунікації. Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття Підсумуйте основні тези попереднього заняття. Завдання 2 Перегляньте Графік настрою Перегляньте Графік настрою разом з матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе негативні думки про свої стосунки з дитиною за останній тиждень. Якщо так, похваліть її за успішне виконання першого кроку. Запитайте її, як ці думки вплинули на її емоції та поведінку. Слухайте уважно і співчутливо. Тепер запитаєте, чи намагалася вона замінити такі думки альтернативними думками. Якщо ні, обговоріть це і заохочуйте її та інших членів сім’ї до того, щоб вони внесли свої пропозиції. Завдання 3 Здорове мислення про стосунки матері з людьми, що її оточують КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки про стосунки матері з людьми, що її оточують. Коротко поясніть важливість стосунків матері з оточуючими, особливо в контексті її потреби в соціальній підтримці і переваг соціальної взаємодії для дитини. 67 МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Using the relevant section of Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Discuss that it is normal to have such feelings sometimes, but a problem if they become a preoccupation. Now ask the mother to focus on Picture B. Discuss how these thoughts may lead to social withdrawal in the woman. Now focus on Picture C. Discuss how social isolation is bad for both mother and baby. Say that such feelings of not wanting to meet other people may develop in many mothers as a response to stresses and problems. It is important for the mother, and also family members and friends, to understand such feelings. Identifying and changing such thinking styles and related feelings early can Picture a My newborn baby might come to harm if I let too many people see her Picture B Mother and baby socially isolated Picture C Mother loses social support and baby loses social interaction MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А і зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. Обговоріть той факт, що іноді нормально мати такі почуття, але це проблема, якщо вони стають занадто нав’язливими. Тепер попросіть матір звернути увагу на Малюнок В. Обговоріть, як ці думки можуть призвести до соціальної самоізоляції жінки. Тепер зверніть увагу на Малюнок С. Обговоріть, чим саме соціальна ізоляція є шкідливою як для матері, так і для дитини. Скажіть, що такі почуття небажання зустрічатися з іншими людьми можуть розвинутися у багатьох матерів як реакція на стреси і проблеми. Важливо, щоб мати, а також члени сім’ї та друзі розуміли такі почуття. Виявлення та зміна таких стилів мислення і пов’язаних з ними почуттів на ранньому етапі може запобігти небажаним наслідкам. Малюнок A Якщо я дозволю занадто великій кількості людей побачити мою новонароджену дитину, це може нашкодити їй. Малюнок B Мати і дитина знаходяться в соціальній ізоляції. Малюнок C Мати втрачає соціальну підтримку, а дитина втрачає соціальну взаємодію 68 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 68 prevent unhelpful consequences. Now ask the mother if she has had such thoughts about people around her. Be very careful not to get involved in family politics. Stress that social support is important for the baby‘s development and everyone in the family should work for it. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE I feel anxious and shy discussing my problems with others. Not sharing problems with others. Increased stress, which is bad for both you and the baby. Only I should look after the baby - it is not the fathers job Discouraging father even if he wants to Baby loses father‘s involvement which can greatly help its devel- opment A person comes to this world alone and has to face problems on her own. Not sharing problems with others. Increased stress, which is bad for both you and the baby. I don‘t feel like meeting other people because no one under- stands me. Not making an effort to meet or talk to people. Gradually distancing from people and losing their support STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking The mother may not want to disclose such feelings, especially in front of family. Don‘t force her. Instead, discuss the examples of unhelpful thoughts, Picture D Human beings are happier if they have supportive people around them. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Тепер запитайте у матері, чи були у неї такі думки про людей, що її оточують. Будьте дуже обережні та не втручайтеся в сімейну політику. Підкресліть, що соціальна підтримка є важливою для розвитку дитини, і всі члени сім’ї повинні працювати для цього. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Я хвилююся й соромлюся обговорювати свої проблеми з іншими. Не ділитися проблемами з іншими. Підвищений рівень стресу, що є шкідливим як для вас, так і для дитини. Тільки я повинна піклуватися про дитину – батько не має цього робити. Перешкоджання батькові піклуватися про дитину, навіть якщо він хоче це робити. Дитина втрачає батька, який може значно допомогти її розвитку. Людина приходить в цей світ одна і сама має зіткнутися з проблемами. Не ділитися проблемами з іншими. Підвищений рівень стресу, що є шкідливим як для вас, так і для дитини. Я не хочу зустрічатися з іншими людьми, тому що мене ніхто не розуміє. Жодних зусиль зустрітися або поговорити з людьми. Поступове віддалення від людей і втрата підтримки з їхнього боку. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим Мати може не захотіти розкривати такі почуття, особливо за присутності сім’ї. Не змушуйте її. Замість цього, обговоріть приклади небажаних думок, дій і наслідків, наведені нижче. Малюнок D Люди щасливіші, якщо навколо них є люди, які їх підтримують. 69 МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Звернувши увагу матері на жінку на Малюнку D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи думка на Малюнку D є кращою альтернативою думці на Малюнку A. Такі корисні думки можуть спонукати матір звернутися за соціальною підтримкою до людей, що її оточують. Навіть якщо число таких людей обмежена однією або двома особами, це допоможе матері уникнути ізоляції. Обговоріть, як іншим членам сім’ї, особливо батькові, може бути потрібно надавати ще більшу підтримку в цей важливий для розвитку дитини період. Їхня підтримка має вирішальне значення для оптимального фізичного і психологічного розвитку немовляти. Тепер обговоріть негативні думки матері про її стосунки з людьми, що її оточують. Попросіть матір (і сім’ю) подумати про альтернативні думки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Я можу поділитися своїми почуттями з декількома людьми, яким я довіряю. Спроба поділитися своїми проблемами з людьми. Стрес від життєвих проблем зменшується за рахунок розповіді про них іншим. Участь батька є корисною для психологічного розвитку дитини. Заохочення батька піклуватися про дитину, оскільки для дитини корисно відчувати турботу батька, наприклад, купання дитини або вкладання спати. Участь батька допомагає розвитку дитини. Іноді легше впоратись з чимось, маючи допомогу інших. Докладання зусиль, щоб люди навколо вас допомогли вам впоратися з вашими проблемами. Збільшення кількості вирішених проблем. Я зможу почувати себе краще, якщо поговорю з одним або двома членами сім’ї або друзями. Активне намагання зустрітися з одним або двома людьми, з якими ти спілкуєшся. Не бути ізольованою. Малюнок E Підтримка з боку інших людей в догляді за дитиною може допомогти зменшити моє навантаження. Малюнок F Чим краще здоров’я, тим легше справлятися з життєвими потребами та доглядати за дитиною 70 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Ask the mother to think of alternative thoughts. If mother is unable to think of any, prompt her with the following examples. STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Re-assess and monitor social support system, using this diagram. Praise family and community members who have been most supportive. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if required. Give positive feedback to the mother and family if they have made efforts to look after the mother’s nutrition. Activity 3 Check the rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems the mother may have had in following it. Modify if necessary. Community Family Здійсніть повторну оцінку та моніторинг системи соціальної підтримки, використовуючи цю схему. Похваліть членів сім’ї та членів громади, які надали найбільшу підтримку. Техніка 2 Перевірте графік харчування. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо це потрібно. Надайте позитивні відгуки матері і сім’ї, якщо вони зробили зусилля по догляду за харчуванням матері. Техніка 3 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Внесіть в нього зміни, у разі необхідності. Попросіть матір подумати про альтернативні думки. Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні приклади. Сім’я КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку Техніка 1 Громада 71 МОДУЛЬ 2 | НАРОДЖЕННЯ ДИТИНИ | ЗАНЯТТЯ 2.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ ВИД ДІЯЛЬНОСТІ ЗАПРОПОНОВАНА ЧАСТОТА ЩОДЕННИЙ МОНІТОРИНГ 1 2 3 4 5 6 7 Ігри з дитиною хоча б раз на день або частіше Техніка 4 Перевірте Графік взаємодії з дитиною. Залучайте батька до цієї діяльності хоча б раз на день. Техніка 5 Проконсультуйте матір з питань грудного вигодовування. Завдання 4 Практична робота між заняттями Порадьте матері докласти всіх можливих зусиль для виконання технік в період між заняттями. Заохочуйте сім’ю підтримувати матір у виконанні технік, доручіть призначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. Практична робота 1 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки і почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, поставивши галочку в графіку, наведеному в Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та поведінку. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Практична робота 2 Дотримання графіка харчування, який матір підготувала з вашою допомогою. Вона повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 3 Дотримання графіка відпочинку та релаксації, підготовленого в ході цього заняття на частину тижня, що залишилася. Вона повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 4 Дотримання Графіка взаємодії з дитиною, підготовленого в ході цього заняття на решту частину тижня. Вона повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 5 Продовжуйте відвідувати «Групу здоров’я матері та дитини», якщо вона була сформована. Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття і позначте її в Календарі здоров’я. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 71 ExErCISE 1 Playing with baby at least once a day or more Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Include the father in these activities at least once a day. Activity 5 Advise mother about breast-feeding. Task 4 practice work between session Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that unhealthily affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. practice work 3 Follow the rest and relaxation chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by plac- ing a mark before the box for each day. practice work 4 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 5 Continue to attend the Mother and Baby Health Group‘ if it has been formed. Give the mother a date for the next session and mark it on the Health Calendar. MODULE 2: THE BABY‘S ARRIVAL | SESSION 2.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER

МОДУЛЬ 3 НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ 74 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 74 Session 3.1 - MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Learning objectives of this session The purpose of this session is to assess the mother and baby‘s health during early infancy (second to fourth month), listen to her problems, and help her apply the THINKING HEALTHY programme to her personal health in the first few month after birth. Job Aid required: Health Calendar Don’t forget the importance of good communication. Task 1 Review previous session Briefly summarise the concepts discussed in Training Module 2. Do this sequentially, using the pictures on the Health Calendar as the focus of discussion. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask the mother if she had noticed any particular unhealthy thoughts in any of the 3 areas discussed in Training Mod- ule 2. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she was able to replace these thoughts with alternative healthy thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 THINKING HEALTHY about personal health STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s personal health Briefly explain the importance of the mother‘s personal physical and psycho- logical health for the baby in the first year of life. State that early infancy is an important period in an infant‘s develop- ment, but a stressful period for the mother as she adjusts to the baby‘s many demands. It is therefore important not to neglect one‘s personal health at this crucial period. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTHЗаняття 3.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – оцінити стан здоров’я матері та немовляти раннього віку (з другого по четвертий місяць), вислухати проблеми матері та допомогти їй застосовувати програму «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» до свого особистого здоров’я протягом перших кількох місяців після народження дитини. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я Не забувайте про важливість хорошої комунікації. Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття Коротко підсумуйте основні тези розглянуті в Модулі 2. Робіть це послідовно, використовуючи зображення з Календаря здоров’я, зосередившись на них в обговоренні. Завдання 2 Перегляньте Графік настрою Перегляньте Графік настрою разом з матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе певні негативні думки в будь-якій з трьох сфер, що обговорювалися в Навчальному модулі 2. Запитайте її, як ці думки змусили її відчувати себе і поводити. Слухайте уважно і співчутливо. Тепер запитайте, чи змогла вона замінити ці думки альтернативними здоровими думками. Якщо ні, обговоріть це й заохочуйте її та інших членів сім’ї до того, щоб вони вносили свої пропозиції. Завдання 3 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ про особисте здоров’я КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки про особисте здоров’я матері. Коротко поясніть важливість особистого фізичного та психологічного здоров’я матері для дитини в перший рік її життя. Зазначте, що період немовлят раннього віку є важливим періодом у розвитку дитини, проте це також є стресовим періодом для матері, оскільки вона пристосовується до численних потреб дитини. Тому важливо не нехтувати своїм особистим здоров’ям в цей вирішальний період. 75 МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Using the relevant section of Health Calendar , ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Say that such thoughts and feelings are normal when looking after a young baby but can become a problem if mother feels overwhelmed most of the time. Do not blame the woman in the picture for being lazy or disorganised. Ask if this is how the mother sometimes feels. Now ask the mother to focus on Picture B. Discuss how this mother feels guilty about looking after herself. However, her health is suffering from not paying attention to her health. It is important to identify the thinking styles and related feelings early, so that the actions and consequences below can be changed. Focus on Picture C and discuss the consequences of such a state of mind. The mother actually does become ill from neglecting her health. Discuss that even though the baby is the priority, the mother has to look after herself. If the mother becomes ill, the baby’s health may suffer. Picture a I don‘t have time to care about my health Picture B People will say I care more for myself than my baby if I spend time looking after myself Picture C You actually become ill as a result of not looking after your health MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А і зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. Скажіть, що поява таких думок та почуттів, є нормальним явищем, коли доглядаєш за немовлям, але вони можуть стати проблемою, якщо мати буде відчувати себе перенавантаженою більшу частину часу. Не звинувачуйте жінку на малюнку в тому, що вона лінива або дезорганізована. Запитайте, чи саме так матір іноді себе почуває. Тепер попросіть матір звернути увагу на Малюнок В. Обговоріть, що ця мати відчуває провину, якщо дбає про себе. Однак її здоров’я страждає від того, що вона не приділяє йому належної уваги. Важливо якомога раніше визначити стилі мислення і пов’язані з цим почуття, щоб ще можна було змінити поведінку та наслідки, зображені нижче. Зверніть увагу на Малюнок С та обговоріть наслідки такого психічного стану матері. Матір дійсно починає хворіти через те, що не дбає про своє здоров’я. Обговоріть той факт, що навіть якщо дитина є пріоритетом, мати повинна дбати і про себе. Якщо мати захворіє, це може мати негативний вплив на здоров’я дитини. Малюнок A У мене немає часу піклуватися про своє здоров’я. Малюнок B Люди скажуть, що я більше дбаю про себе, ніж про свою дитину, якщо я буду витрачати час на догляд за собою. Малюнок C Ви фактично захворіли внаслідок того, що не дбали про своє здоров’я. 76 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Now ask the mother if she has had such thoughts about her health. Note these down in the space provided in the Health Calendar. If necessary, prompt the mother with the examples of unhealthy thoughts, actions, and consequences given below. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE I am too tired to think clearly or do anything productive Fatigue.Giving up and not trying Stresses build up leading to even more problems I am very worried about things and I can‘t relax at bedtime Anxiety. Unable to relax or sleep Excessive anxiety can lead to health problems in you and baby I am so tense I won‘t be able to sleep well. Anxiety. Tossing and turning in bed and having worrying thoughts Excessive stress and tension can cause aches and pains in the body. I have aches and pains in my body. I must be ill and there is nothing I can do about it. A cycle of stress and inaction leads to actual health problems. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a healthier alternative to the one in Picture A. Discuss the possible difficulties the mother in picture A would have in think- ing like the mother in picture D. Picture D If I spend a small amount of time on my health everyday, I will remain strong to look after my baby MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Тепер запитайте у матері, чи були у неї такі думки про її здоров’я. Запишіть їх у відповідній графі в Календарі здоров’я. У разі необхідності підкажіть матері приклади негативних думок, поведінки і наслідків, що наведені нижче. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Я занадто втомилася, щоб ясно мислити або робити щось корисне. Втома. Здаватися і не намагатися. Стреси наростають, що призводить до ще більшої кількості проблем. Я дуже тривожуся про певні речі і не можу розслабитися перед сном. Занепокоєння. Неможливо розслабитися або поспати. Надмірне занепокоєння може призвести до проблем зі здоров’ям у вас і дитини. Я така напружена, що не зможу добре спати. Занепокоєння. Крутитися у ліжку та думати про те, що турбує. Надмірний стрес і напруження можуть викликати неприємні відчуття та болі в тілі. У мене неприємні відчуття та болі в тілі. Я маю хворіти і я нічого не можу з цим вдіяти. Цикл стресу і бездіяльності призводить до виникнення реальних проблем зі здоров’ям. Малюнок D Якщо я кожен день буду приділяти невелику кількість часу своєму здоров’ю, то залишуся у належній формі й зможу піклуватися про свою дитину. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим Звернувши увагу матері на жінку на Малюнку D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи думка на Малюнку D є більш здоровою альтернативою думці на Малюнку A. Обговоріть можливі труднощі, з якими зіткнулася б матір на малюнку А, думаючи так само, як матір на малюнку D. 77 МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 77 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE If I look after my health, I will feel less tired Hope. Efforts to improve health, e.g., nutrition Cycle of inactivity broken leading to improved health My worries can wait until tomor- row. I can‘t do anything about them now Reduced anxiety. Efforts to relax Relaxation and rest leads to im- proved health. Even if I don‘t sleep, I can relax Reduced anxiety. Doing relaxing activities on your own or with the baby The cycle of anxiety and sleep- lessness broken My aches and pains are from tension and lack of rest. I am not ill. Some of this may be stress. Relaxation will help reduce the aches and pains. Better health for mother and baby Picture B: With the help of mother and family, discuss how these difficulties could be overcome. Calculate actual time it takes the mother per day to follow the diet and rest/ relaxation activities discussed in previous sessions. Picture C: Discuss that it‘s important not to think in terms of ‘all or none‘. Even small changes (such as those to be discussed in this programme) can make big differences to health of the whole family. Picture E Organizing oneself in a way that some time can be spared for healthy or relaxing activities Picture F Better health and easier coping with caring for baby and other life demands Now discuss the unhealthy thoughts about personal health that the mother may have described in step 1 or in the examples given. Ask the mother to think of alternative thoughts. If the mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Тепер обговоріть негативні думки про особисте здоров’я, які мати, можливо, описала в кроці 1, або які зазначені в наведених прикладах. Попросіть матір подумати про альтернативні думки. Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/вчинки та наслідки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Якщо я буду піклуватися про своє здоров’я, я буду відчувати себе менш втомленою. Надія. Зусилля щодо поліпшення здоров’я, наприклад, харчування. Цикл бездіяльності перерваний, що веде до поліпшення здоров’я. Мої тривоги можуть почекати до завтра. Тепер я нічого не можу з ними вдіяти. Зменшення занепокоєння. Спроби розслабитися. Релаксація та відпочинок сприяють поліпшенню здоров’я. Навіть якщо я не сплю, я можу розслабитися. Зменшення занепокоєння. Виконання вправ з релаксації наодинці або разом з дитиною. Цикл занепокоєння й безсоння перерваний. Мої неприємні відчуття та болі викликані напруженістю та відсутністю відпочинку. Я не хвора. Дещо з цього може бути стресом. Релаксація допоможе зменшити неприємні відчуття та біль. Поліпшення здоров’я матері та дитини. Малюнок E Організуйте себе таким чином, щоб у вас був час для діяльності, що сприяє покращенню здоров’я, або для вправ з релаксації. Малюнок F Чим краще здоров’я, тим легше справлятися з доглядом за дитиною та іншими життєвими потребами. Малюнок E: Разом з матір’ю та сім’єю обговоріть, як саме можна подолати ці труднощі. Розрахуйте фактичний час, що витрачається матір’ю в день на дотримання режиму харчування та відпочинку/на релаксацію, що обговорювалися на попередніх заняттях. Малюнок F: Обговоріть той факт, що важливо не думати в термінах «все чи нічого». Навіть невеликі зміни (наприклад, ті, які будуть обговорюватися в рамках цієї програми) можуть істотно вплинути на здоров’я всієї сім’ї. THINKI G H ALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPR S I COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 77 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE If I look after my health, I will feel less tired Hope. Efforts to improve health, e.g., nutrition Cycle of inactivity broken leading to improved health My worries can wait until tomor- row. I can‘t do anything about them now Reduced anxiety. Efforts to relax Relaxation and rest leads to im- proved health. Even if I don‘t sleep, I can relax Reduc d a xiety. Doing relaxing activities on your own or with the baby The cycle of anxiety and sleep- lessness broken My aches and pains are from tension and lack of rest. I am not il . Some of this may be stress. Rel xation will help reduce the aches and pains. Better health for mother and baby Picture B: With the help of mother and family, discuss how these difficulties could be overcome. Calculate actual time it takes the mother per day to follow the diet and rest/ relaxation activities discussed in previous sessions. Picture C: Discuss that it‘s important not to think in terms of ‘all or none‘. Even small changes (such as those to be discussed in this programme) can make big differences to health of the whole family. Picture E Organizing oneself in a way that s me time can be spared for healthy or relaxing activities Picture F Better health and easi coping with caring for baby and other life demands Now discuss the unhealthy thoughts about personal health that the mother may have described in step 1 or in the examples given. Ask the mother to think of alternative thoughts. If the mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH 78 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 78 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 How to improve sleep It is often difficult to get enough sleep when the baby is young. However, the mother should make an effort to improve the quality of sleep. Some suggestions that may be helpful for sleeping well are given below. Put a tick against one you might have tried and that helped. THOUgHT TICk IF anSWEr IS ‘yES’ Don‘t go to bed until I am drowsy Get up at about the same time every morning (baby allowing) Don‘t take long naps during the day Don‘t drink tea, coffee or soft drinks later than 6 hours before bedtime. Make the sleep environment is comfortable, eg mattress, pillow, temperature, light, noise. Spend some time exercising and relaxing everyday. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 78 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 How to improve sleep It is often difficult to get enough sleep when the baby is young. However, the mother should make an effort to improve the quality of sleep. Some suggestions that may be helpful for sleeping well are given below. Put a tick against one you might have tried and that helped. THOUgHT TICk IF anSWEr IS ‘yES’ Don‘t go to bed until I am drowsy Get up at about the same time every morning (baby allowing) Don‘t take long naps during the day Don‘t drink tea, coffee or soft drinks later than 6 hours before bedtime. Make the sleep environment is comfortable, eg mattress, pillow, temperature, light, noise. Spend some time exercising and relaxing everyday. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.1 – MOTHER‘S PERSONAL HEALTH Техніка 1 Як поліпшити сон. Часто буває важко виспатися, коли дитина маленька. Проте, мати повинна докласти зусиль для поліпшення якості сну. Деякі поради для покращення сну наведені нижче. Поставте галочку навпроти тієї пропозиції, якої ви намагалися дотримуватися, й це допомогло. ДУМКА ПОСТАВТЕ ГАЛОЧКУ, ЯКЩО ВІДПОВІДЬ «ТАК». Не лягати спати, поки не з’явиться сонливість. Прокидатися приблизно в один і той же час щоранку (якщо дитина дозволяє). Не лягати спати вдень надовго. Не пити чай, каву або безалкогольні напої менш ніж за 6 годин до сну. Впевніться в тому, що умови сну комфортні: матрац, температура, світло, шум Кожен день приділяти трохи часу на виконання фізичних вправ та релаксації. 79 МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Тепер навчіть матір щоранку заповнювати цей Графік моніторингу сну. ЩОДЕННИЙ МОНІТОРИНГ 1 2 3 4 5 6 7 Мої думки заважали мені спати минулої ночі. Я намагалася змінити негативні думки здоровими. Я спробувала кілька порад для гарного сну. Техніка 2 Перевірте графік харчування. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо цього бажає матір. Щедро похваліть мати та сім’ю, якщо вона дотримувалася графіку. Техніка 3 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Внесіть в нього зміни, у разі необхідності. Техніка 4 Перевірте Графік взаємодії з дитиною. Обговоріть, якщо в цьому є необхідність. Завдання 4 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями. Порадьте матері докласти всіх зусиль для виконання технік в період між заняттями. Заохочуйте сім’ю підтримувати матір у виконанні технік та доручіть призначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. Практична робота 1 Дотримання Графіка моніторингу сну, підготовленого в ході цього заняття. Практична робота 2 Дотримання графіка харчування, який матір підготувала з вашою допомогою. Вона повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 3 Дотримання графіка відпочинку та релаксації. Заохочуйте членів сім’ї допомагати матері знаходити час для цієї діяльності. Вона повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. 80 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ Практична робота 4 Дотримання Графіка взаємодії з дитиною, підготовленого в ході цього заняття на решту частину тижня. Мати повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 5 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки і почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, поставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та поведінку. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Практична робота 6 Продовжуйте відвідувати «Групу здоров’я матері та дитини», якщо вона була сформована. Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття і позначте її в Календарі здоров’я. 81 МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 81 Session 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from previous sessions and to apply the THINKING HEALTHY approach to the mother‘s relationship with her baby in the first few months of life. Job Aid required: Health Calendar Don’t forget the importance of good communication. Task 1 Review previous session Summarise the main points learned in the previous session Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had noticed any particular unhealthy thoughts about her person- al health in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Note these down. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 THINKING HEALTHY about your relationship with your baby STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about your relationship with your baby Say that you will now help mother use the THINKING HEALTHY approach to build up her relationship with her baby. Briefly explain the importance of this relationship for both mother and child health. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Заняття 3.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – розглянути прогрес, який було досягнуто після попередніх занять, та застосувати підхід «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» до стосунків матері зі своєю дитиною в перші декілька місяців її життя. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я Не забувайте про важливість хорошої комунікації. Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття Підсумуйте основні моменти, вивчені на попередньому занятті. Завдання 2 Перегляньте Графік настрою Перегляньте Графік настрою разом з матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе певні негативні думки про своє особисте здоров’я за останній тиждень. Якщо так, похваліть її за успішне виконання першого кроку. Занотуйте їх. Запитайте її, як ці думки змусили її відчувати себе і діяти. Слухайте уважно і співчутливо. Тепер запитаєте, чи намагалася вона замінити такі думки альтернативними думками. Якщо ні, обговоріть це і заохочуйте її та інших членів сім’ї до того, щоб вони внесли свої пропозиції. Завдання 3 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ про ваші стосунки з вашою дитиною КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки про ваші стосунки з вашою дитиною. Скажіть, що ви зараз допоможете матері використовувати підхід «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ», щоб будувати стосунки з її дитиною. Коротко поясніть важливість цих стосунків як для здоров’я матері, так і для здоров’я дитини. 82 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А, і зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. Зазначте той факт, що іноді нормально мати такі почуття, але це проблема, якщо вони стають занадто нав’язливими. Запитайте у матері, чи були у неї такі думки. Тепер попросіть матір звернути увагу на Малюнок В. Зверніть увагу, що це може призвести до гніву та образи. Тепер зверніть увагу на Малюнок С. Обговоріть вплив почуттів матері на її стосунки з немовлям. Скажіть, що іноді мати може відчувати нестачу почуттів до своєї дитини. Важливо не відчувати провини за це. Тим не менш, важливо якомога раніше визначити стиль мислення і пов’язані з цим почуття, щоб можна було змінити наслідки. Малюнок A Дитина – це робота, а не веселощі. Малюнок B Не займаюся приємною діяльністю Малюнок C Можуть постраждати стосунки матері та немовляти. 83 МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE If the baby becomes ill it will be my fault. Increased anxiety. The baby can sense this and may become irrita- ble, increasing the mother‘s anxiety even more. Mother-infant relationship may suffer. As the baby can‘t understand language, I shouldn‘t talk to the baby until he/she does. Less verbal communication with the baby. Both mother and baby miss a pleasurable and healthy activity. We can‘t afford fancy toys for our baby It can‘t play and I cannot do any- thing about it Mother and baby miss a pleasurable and healthy play activity. The baby may come to harm if exposed Excessive anxiety. Baby may be bundled up all day so that he/she doesn‘t come to any harm. Less opportunity for baby to experience different sensations. Now ask the mother if she has had such thoughts about her baby. If necessary, prompt the mother with the examples of unhealthy thoughts, actions and consequences, given below. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Discuss if the mother has experienced such pleasurable feelings when inter- acting with the baby. Demonstrate this with baby if necessary. Picture D I can try to enjoy my baby‘s company MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Тепер запитайте у матері, чи були у неї такі думки про її дитину. У разі необхідності підкажіть матері приклади негативних думок, поведінки і наслідків, наведених нижче. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Якщо дитина захворіє, це буде моя провина. Підвищена тривожність. Я не можу доглядати за дитиною, через занепокоєння. Можуть постраждати стосунки матері та немовляти. Оскільки дитина не розуміє мови, я не повинна розмовляти з нею, поки вона не почне розуміти. Менше словесного спілкування з дитиною. І мати, і дитина втрачають приємний та корисний вид діяльності. Ми не можемо дозволити собі розкішні іграшки для нашої дитини. Не граю з дитиною, використовуючи прості предмети доступні вдома І мати, і дитина втрачають приємну та здорову ігрову діяльність. Дитина може постраждати, якщо її не замотати. Надмірне занепокоєння. Дитина може бути цілий день обмеженою в рухах через прагнення матері вберегти її від шкоди. Менше можливостей для дитини відчути різні відчуття. Малюнок D Я можу спробувати насолодитися компанією своєї дитини. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим. Звернувши увагу матері на жінку на Малюнку D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи думка на Малюнку D є кращою альтернативою думці на Малюнку A. Обговоріть, чи мала матір такі приємні почуття під час взаємодії з дитиною. Продемонструйте це з дитиною, у разі необхідності. 84 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ Така діяльність може допомогти підняти настрій матері та в значній мірі сприяти психологічному розвитку дитини. Скажіть, що пізніше на занятті ви будете обговорювати, які ще кроки може зробити матір, щоб вибудувати стосунки зі своєю дитиною. Не тільки мати, а й батько та інші члени сім’ї можуть сприяти розвитку дитини, позитивно взаємодіючи з нею. Малюнок E Дивлячись на дитину посміхайтеся та розмовляйте з нею/ним! Малюнок F Чим щасливіша мати, тим здоровіша дитина. Тепер обговоріть негативні думки, які мати, можливо, описала в кроці 1. Попросіть матір (і сім’ю) подумати про альтернативні думки щодо цього. Запишіть ці пропозиції. Попросіть матір подумати про альтернативні думки для прикладів, описаних у кроці 1. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Such activities can help lift the mother‘s mood and greatly assist the baby‘s psychological development. Say that later in the session, you will be discussing what other steps the mother can take to build her relationship with her baby. Not only the mother but also the father and other family members can assist with baby‘s development by positively interacting with it. Picture It can be fun, and good for the baby, too! Picture Happier mother, healthier baby Now discuss the unhealthy thoughts that the mother may have described in step 1. Ask the mother (and family) to think of alternative thoughts for these. Note down these suggestions. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY 85 МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 85 If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE I can try my best to protect my baby against illness. Learning how to prevent and deal with baby‘s illnesses as early as possible Healthy baby and less stress for mother The baby loves it when I talk to her about what‘s happen- ing. When I listen to the baby’s sounds and I copy them and then talk back to her / him Talking to baby about things going on around him/her. Baby enjoys trying to imitate mother‘s sounds and smiles. This helps baby learn more words when he/she starts talking. The baby doesn‘t need fancy toys to play with. He/she loves inter- esting things like plastic bottles or colourful objects. Baby given interesting things to touch and play with. Both mother and baby can use these objects. The baby’s brain grows well. The baby needs opportunities to stretch his/her arms and legs and discover what her body can do. After making its environment safe and comfortable, the baby is allowed to explore itself and the space Around him/her. Experiences different sensations and becomes more intelligent. STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 As in session 2.1, teach the mother to carry out activities for early infancy that will strengthen her relationship with the baby. Prepare a weekly monitoring chart and instruct mother to place a mark against every day that these activities are completed. These activities may be combined with the rest and relaxation activities. Attach the Baby-Interaction Monitoring Chart to the Health Calendar in the place provided. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/вчинки та наслідки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Я можу намагатися зробити все можливе, щоб захистити свою дитину від хвороб. Навчитися якомога раніше запобігати і лікувати захворювання немовляти. Здорова дитина і менше стресу для матері. Дитині подобається, коли я розмовляю з нею про те, що відбувається. Коли я слухаю звуки, які видає дитина і копіюю їх, а потім знов розмовляю з нею/ ним. Розмовляти з дитиною про речі, що відбуваються навколо нього/ неї. Дитині подобається намагатися наслідувати звуки та посмішки матері. Це допомагає дитині вивчити більше слів, коли він/ вона починає говорити. Дитині не потрібні іграшки, щоб гратися з ними. Йому/їй подобаються цікаві речі, як-то пластикові пляшки або барвисті предмети. Дитині дають торкатися цікавих речей та гратися з ними. І мати, і дитина можуть використовувати ці предмети. Мозок малюка добре росте. Дитині потрібна можливість витягнути руки і ноги й зрозуміти, на що здатне її тіло. Після створення безпечного та комфортного середовища дитині дозволяється досліджувати себе та простір навколо. Дитина знайомиться з різними відчуттями та розумнішає. КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку Техніка 1 Як і на занятті 2.1, навчіть матір виконувати техніки, розраховані на немовлят раннього віку, які зміцнять її стосунки з дитиною. Підготуйте щотижневий графік моніторингу та проінструктуйте матір, щоб вона кожного дня ставила галочку, що цей вид діяльності було виконано. Цю діяльність можна поєднувати з відпочинком та релаксацією. Додайте Графік взаємодії з дитиною до Календаря здоров’я. Техніка 2 Перевірте графік харчування. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо цього бажає матір. Щедро похваліть матір та сім’ю, якщо вона дотримувалася графіку. 86 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 86 TyPE OF aCTIvITy SUggESTED FrEqUEnCy DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Playing with baby using age appropriate material 3 or 4 times every day, e.g, after feeding ExErCISE 2 Talking or singing to baby whenever you attend to him/her ExErCISE 3 Gentle Massage at least once a day 1 2 3 4 5 6 7 Activity 3 Check rest and relaxation and sleep monitoring charts. Discuss problems mother may have had in following them. Modify if necessary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Discuss as necessary. Activity 6 Breast-feeding: Advise mother about breast-feeding. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to sup- port mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently encourage and assist mother to comply if she has difficulties. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY ВИД ДІЯЛЬНОСТІ ЗАПРОПОНОВАНА ЧАСТОТА ЩОДЕННИЙ МОНІТОРИНГ 1 2 3 4 5 6 7 ВПРАВА 1 Ігри з дитиною з використанням відповідного для її віку матеріалу 3-4 рази на день, наприклад, після годування. ВПРАВА 2 Розмови з дитиною або спів для неї, коли ви приділяєте йому/їй увагу. ВПРАВА 3 Легкий масаж, щонайменше, один раз на день Техніка 3 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації, а також графік моніторингу сну. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись їх. Внесіть в нього зміни, у разі необхідності. Техніка 4 Перевірте Графік взаємодії з дитиною. Обговоріть, якщо в цьому є необхідність. Техніка 6 Грудне вигодовування: Проконсультуйте матір з питань грудного вигодовування. N.B. Ця інформація лише для спеціалістів, що володіють навичками консультування з питань грудного вигодовування. Завдання 4 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями Порадьте матері докласти всіх зусиль для виконання технік в період між заняттями. Заохочуйте родину підтримувати матір у виконанні технік та доручіть призначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 86 TyPE OF aCTIvITy SUggESTED FrEqUEnCy DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Playing with baby using age appropriate material 3 or 4 time every d y, e.g, after feeding ExErCISE 2 Talking or singing to baby whenever you attend t him/her ExErCISE 3 Gentle Massage at least once a day 1 2 3 4 5 6 7 Activity 3 Check rest and relaxation and sleep monitoring charts. Discuss problems mother may have had in following them. Modify if necessary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Discuss as necessary. Activity 6 Breast-feeding: Advise mother about breast-feeding. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best ffort to carry out the following activities between sessions. Encourage family to sup- port mother with thes activities and instruct the designated family member/s to gently encourage and assist m ther t comply if she has diffi ulties. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 86 TyPE OF aCTIvITy SUggESTED FrEqUEnCy DaILy MOnITOrIng ExErCISE 1 Playing with baby using age appropriate material 3 or 4 times every day, e.g, after feeding ExErCISE 2 Talking or singing to baby whenever you attend to him/her ExErCISE 3 Gentle Massage at least once a day 1 2 3 4 5 6 7 Activity 3 Check rest and relaxation and sleep monitoring charts. Discuss problems mother may have had in following them. Modify if necessary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Discuss as necessary. Activity 6 Breast-feeding: Advise mother about breast-feeding. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to sup- port mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently encourage and assist mother to comply if she has difficulties. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.2 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH THE BABY 87 МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Практична робота 1 Дотримання Графіка взаємодії з дитиною, підготовленого в ході цього заняття решту частину тижня. Мати повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 2 Попросіть матір продовжувати дотримуватись графіка харчування, який вона підготувала з вашою допомогою. Мати повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 3 Дотримання графіка відпочинку та релаксації. Заохочуйте членів сім’ї допомагати матері знаходити час для цієї діяльності. Вона повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 4 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки і почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, поставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та поведінку. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Практична робота 5 Продовжуйте відвідувати «Групу здоров’я матері та дитини», якщо вона була сформована. Якщо «Група здоров’я матері та дитини» ще не була сформована, заохочуйте жінку до регулярних зустрічей з іншими вагітними жінками або жінками з немовлятами. Узгодьте дату наступного заняття і позначте її у відведеному для цього місці в Календарі моніторингу здоров’я. 88 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 88 Session 3.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from the last session and to apply the THINKING HEALTHY ap- proach to the mother‘s relationship with people around her, i.e., her immediate family, relatives and friends. Job Aid required: Health Calendar Don’t forget the importance of good communication. Task 1 Review previous session Summarise the main points learned in the previous session Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had had noticed any particular unhealthy thoughts about her rela- tionship with the baby in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions. Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s relationship with people around her STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about your relationship with people around you Briefly explain the importance of the mother‘s relationship with the people around her, especially in the context of her need for social support, the benefits of social interaction for the baby, and her ability to seek appropriate care from health professionals. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER ЗАНЯТТЯ 3.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – розглянути прогрес, який було досягнуто з попереднього заняття, та застосувати підхід «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» до стосунків матері з оточуючими, тобто з членами її сім’ї, родичами та друзями. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я Не забувайте про важливість доброї комунікації. Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття Підсумуйте основні моменти, вивчені на попередньому занятті Завдання 2 Перегляньте Графік настрою Перегляньте Графік настрою разом з матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе негативні думки про свої стосунки з дитиною за останній тиждень. Якщо так, похваліть її за успішне виконання першого кроку. Запитайте її, як ці думки змусили її відчувати і поводитись. Слухайте уважно і співчутливо. Тепер запитайте, чи намагалася вона замінити такі думки альтернативними думками. Якщо ні, обговоріть це і заохочуйте її та інших членів сім’ї до того, щоб вони вносили свої пропозиції. Завдання 3 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ про стосунки матері з людьми, що її оточують КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки про ваші стосунки з оточуючими. Коротко поясніть важливість стосунків матері з людьми, що її оточують, особливо в контексті її потреби в соціальній підтримці, важливість переваг соціальної взаємодії для дитини та можливості отримати у медичних працівників належне лікування. 89 МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А і зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. Обговоріть, що для деяких людей нормально не турбуватися про свої проблеми зі здоров’ям. Іншим може не подобатися відвідувати лікарні, але це може стати проблемою, якщо вони не звернуться за відповідним лікуванням вчасно. Тепер попросіть матір звернути увагу на Малюнок В. Обговоріть, як ці почуття можуть призвести до уникнення обговорення її проблем зі здоров’ям. Тепер зверніть увагу на Малюнок С. Обговоріть, як нехтування своїм здоров’ям може призвести до серйозних проблем. Поясніть, що це не означає, що при кожному незначному захворюванні слід звертатися до лікарні. Скоріше, не варто соромитися або боятися ділитися своїми побоюваннями з приводу здоров’я з досвідченим членом сім’ї або медичним працівником. Скажіть, що це стосується не тільки проблем зі здоров’ям, але й інших «життєвих» проблем. Скажіть, що пізніше на занятті ви виконаєте вправу, яка допоможе матерям звертатися до лікаря, щоб отримати належне лікування для себе та своєї дитини. Малюнок A У мене немає достатньо довіри, щоб я могла поговорити з сім’єю або лікарем про свої проблеми зі здоров’ям. Малюнок B Мені краще ні з ким не обговорювати свої проблеми зі здоров’ям. Малюнок C Незначна хвороба може перерости у дуже серйозну хворобу. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 89 Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Discuss that it is normal for some people not to make a fuss about their health problems. Others may dislike going to hospitals, but it can become a problem if this prevents them from seeking appropriate care Picture a I don‘t have the confidence to talk about my health problems with my family or the doctor Now ask the mother to focus on Picture B. Discuss how these feelings may lead to avoidance of discussion of one‘s health problems. Now focus on Picture C. Discuss how neglecting one‘s health can lead to serious problems. Explain that this does not mean one should go to hospital for every minor ailment. Rather, one should not feel shy or afraid of sharing concerns about health with an experienced family member or health worker. Say that this not only applies to health problems but other ‘life‘ problems, too. Say that later in the session, you will carry out an activity that will help the mothers seek appropriate care for herself and her baby. Picture I am better off not discussing my health problems with anyone Picture A small illness may become a very big one MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER 90 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 90 THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE People don‘t understand my problems Its no use discussing problems with them Not sharing your problems I don‘t want to create conflicts by talking about my problems. Keeping my feelings to oneself Increased stress and tension that is bad for both baby and you. I have to be responsible for everything. Taking extra burden on yourself. Increased stress and tension that is bad for both baby and you. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Picture D If I am worried about my health I must talk to somebody otherwise it may become serious and become a problem for everyone Now ask the mother if she has had such thoughts about discussing her or her baby‘s health problems with others. Note these down in the space provided in the Health Calendar. Be very careful not to encourage “illness behaviour”, i. e, becoming excessively worried or preoccupied with one’s health in the absence of any serious illness. Discuss the examples of unhealthy thoughts, actions and consequences, given below. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Тепер запитайте у матері, чи були у неї такі думки про обговорення з іншими проблем щодо її здоров’я та здоров’я її дитини. Запишіть їх у відповідній графі Календаря здоров’я. Будьте дуже обережними, щоб не спровокувати надмірне занепокоєння або турботу про здоров’я тоді, коли насправді немає серйозного захворювання. Обговоріть приклади негативних думок, поведінки і наслідків, що наведені нижче. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Люди не розуміють моїх проблем. Не ділитися своїми проблемами. Не вдається отримати допомогу від інших. Я не хочу створювати конфлікти, розповідаючи про свої проблеми. Тримати свої почуття при собі. Підвищений рівень стресу та напруження, що погано як для вас, так і для дитини. Я маю нести відповідальність за все. Взяти на себе додаткове навантаження. Підвищений рівень стресу та напруження, є шкідливим як для вас, так і для дитини. Малюнок D Якщо я буду турбуватися про своє здоров’я, я маю поговорити про це з кимось, в іншому випадку це може стати серйозною проблемою для всіх. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим. Зверніть увагу матері на жінку на Малюнку D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи думка на Малюнку D є кращою альтернативою думці на Малюнку A. 91 МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Малюнок E: Такі альтернативні думки можуть спонукати мати звернутися за належною допомогою до людей, що її оточують. Малюнок F: Обговоріть, як інші члени сім’ї можуть надавати підтримку матері та бути чуйними в цей важливий для матері та дитини період. Малюнок E Я можу обговорити з людьми свої проблеми зі здоров’ям. і отримати корисну пораду. Малюнок F Хворобу вилікували вчасно, і мати (або дитина) залишається здоровою. Тепер обговоріть негативні думки матері про її стосунки з людьми, що її оточують, які матір могла описати в Кроці 1. Попросіть матір (і сім’ю) подумати про альтернативні думки. Попросіть матір подумати про альтернативні думки для прикладів, описаних у кроці 1. Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/вчинки та наслідки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Можливо, я докладаю не достатньо зусиль, щоб відчути, що мене розуміють. Мені слід більше намагатися пояснити те, що мене турбує. Можливо, не всі, а лише деякі мене зрозуміють, проте вони підтримають мене. Я буду обговорювати свої проблеми з кимось, кому я довіряю, і звертатися за порадою, наприклад, до працівника СОЗГ, з яким я регулярно зустрічаюся. Обговорення проблем з тим, кому довіряю. Навіть якщо ці проблеми не будуть вирішені, розмови дозволять знизити стрес і напруження. Світ не розвалиться, якщо я буду говорити про свої проблеми, а не намагатися вирішувати чужі. Обговорення проблем з тим, кому довіряю. Зниження стресу і напруження. 92 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 92 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Educate mother of the importance of explaining symptoms precisely to the doctor. Do a role-play exercise in which the mother plays an unwell person who visits the doctor, played by the health worker. Health worker teaches mother to explain her symptoms and then ask questions about the treatment. Repeat until mother feels well rehearsed. Ask the mother to repeat the role-play exercise with a member of her family at least once between sessions. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation and sleep monitoring charts. Discuss problems mother may have had in following them. Modify if necessary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Include the father in these activities at least once a day. Activity 5 Breast-feeding: Refer to your training manual page xx. Advise mother about breast-feeding. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that unhealthily affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. MODULE 3: EARLY INFANCY | SESSION 3.3 – MOTHER‘S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Техніка 1 Розкажіть матері про важливість точного пояснення симптомів лікарю. Виконайте вправу з рольовою грою, в якій матір має зіграти особу, щопогано себе почуває та відвідує лікаря, якого має грати працівник СОЗГ. Працівник СОЗГ вчить матір пояснювати свої симптоми, а потім ставити питання про лікування. Повторюйте, поки мати не відчує, що репетицій достатньо. Попросіть матір повторити вправу з рольовою грою з членом своєї сім’ї хоча б один раз в період між заняттями. Техніка 2 Перевірте графік харчування. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо цього бажає матір. Щедро похваліть матір та сім’ю, якщо вона дотримувалася графіку. Техніка 3 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації, а також графік моніторингу сну. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись їх. Внесіть в нього зміни, у разі необхідності. Техніка 4 Перевірте Графік взаємодії з дитиною. Залучайте батька до цієї діяльності хоча б раз на день. Техніка 5 Грудне вигодовування: Проконсультуйте матір з питань грудного вигодовування. N.B. Ця інформація лише для спеціалістів, що володіють навичками консультування з питань грудного вигодовування Завдання 4 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями. Порадьте матері докласти всіх зусиль для виконання технік в період між заняттями. Заохочуйте сім’ю підтримувати матір у виконанні технік та доручіть визначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. Практична робота 1 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки і почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, поставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та поведінку. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. КРОК Практикувати здорове мислення та здорову поведінку. 93 МОДУЛЬ 3 | НЕМОВЛЯТА РАННЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 3.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Практична робота 2 Дотримання графіка харчування, який матір підготувала з вашою допомогою. Вона повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 3 Дотримання графіка відпочинку та релаксації, підготовленого в ході цього заняття на частину тижня, що залишилася. Мати повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 4 Дотримання Графіка взаємодії з дитиною, підготовленого в ході цього заняття решту частину тижня. Матір повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 5 Продовжуйте відвідувати «Групу здоров’я матері та дитини», якщо вона була сформована. Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття і позначте її в Календарі здоров’я.

MIDDLE INFANCY MODULE 4МОДУЛЬ НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ 96 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІTHINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 96 Session 4.1 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH Learning objectives of this session The purpose of this session is to assess the mother and baby’s health during middle infancy (fifth to seventh months), listen to her problems, and help her apply the THINKING HEALTHY programme to her personal health during her infant’s crawling phase. Job Aid required: Health Calendar Don’t forget the importance of good communication. Task 1 Review previous session Briefly summarise the concepts discussed in Training Module 3. Do this sequentially, using the pictures on the Health Calendar as the focus of discussion. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had noticed any particular negative thoughts or patterns in any of the 3 areas discussed in Training Module 2. Ask her how these thoughts made her feel and act. Inquire if she was able to replace these thoughts with alternative healthy thoughts. Praise her for her success in implementing these steps. Listen attentively and sympathetically. Note down her thoughts for later discussion. Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s personal health STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s personal health Briefly explain the importance of the mother’s personal physical and psychological health for the baby in the first year of life. State that middle infancy is an important period in an infant’s development, but a stressful period for the mother as she adjusts to the baby’s many demands. It is therefore important not to neglect one’s personal health at this crucial period. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.1 – MOTHER’S PERSONAL HEALTHЗаняття 4.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – оцінити стан здоров’я матері та немовляти в період середнього віку (з п’ятого по сьомий місяці), вислухати проблеми матері та допомогти їй застосовувати програму «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» до свого особистого здоров’я на етапі, коли немовля починає повзати. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я Не забувайте про важливість хорошої комунікації. Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття Коротко підсумуйте основні тези розглянуті в Модулі 3. Робіть це послідовно, використовуючи зображення з Календаря здоров’я та зосередивши на них основну увагу обговорення. Завдання 2 Перегляньте Графік настрою Перегляньте Графік настрою разом з матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе певні негативні думки або закономірності в будь-якій з трьох сфер, що обговорювалися в Навчальному модулі 2. Запитайте її, як ці думки впливали на її почуття та поведінку Запитаєте, чи змогла вона замінити ці думки альтернативними здоровими думками. Похваліть її за успіхи в виконанні цих кроків. Слухайте уважно і співчутливо. Запишіть її думки для подальшого обговорення. Завдання 3 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ про особисте здоров’я матері. КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки про особисте здоров’я матері. Коротко поясніть важливість особистого фізичного та психологічного здоров’я матері для дитини в перший рік її життя. Зазначте, що середній вік є важливим періодом у розвитку дитини, але це також стресовий період для матері, оскільки вона пристосовується до численних потреб дитини. Тому важливо не нехтувати своїм особистим здоров’ям в цей вирішальний період. 97 МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А і зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. • Скажіть, що такі думки і почуття є поширеними в багатьох культурах, але можуть стати проблемою, якщо матір більшу частину часу буде перебувати у стресовому стані через них. • Не сперечайтеся щодо глибоко вкорінених культурних переконань. • Запитайте, чи саме так матір іноді себе почуває. Тепер попросіть матір звернути увагу на Малюнок В. Обговоріть, як ці почуття можуть викликати занепокоєння у всієї сім’ї. Замість того, щоб фокусувати увагу на здоров’ї, вони можуть бути надмірно стурбовані через забобони. Зверніть увагу на Малюнок С та обговоріть наслідки такого психічного стану матері. Існує ризик, що деякі безпринципні практики можуть експлуатувати матір та сім’ю. Таким чином, ресурси, які можуть бути витрачені на отримання медичних послуг, можуть бути використані не за призначенням. Малюнок A Я або (моя дитина) нездужаю (нездужає) через чиєсь «лихе око». Малюнок B Марнування часу та ресурсу на зняття закляття. Малюнок C Додатковий стрес, напруженість і витрачання ресурсів. 98 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Now ask the mother if she has had such thoughts about her health. Note these down in the space provided in the activity calander If necessary, prompt the mother with the examples of negative thoughts, actions, and consequences given below. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Being ill is in my fate I will not see the doctor, it’s a waste of time Greater risk of illness becoming serious What does an illiterate person like me know about health matters No effort made to learn about health matters Greater risk of poor health Poor folk like us are born to be unhealthy No attempt made to make maxi- mum use of whatever resources are available Greater risk of poor health My health doesn’t matter. Its my family’s health that’s important Paying all the attention to the family’s health Becoming ill, with the result that family has to look after you. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a healthier alternative to the one in Picture A. Discuss the possible difficulties the mother in picture A would have in thinking like the mother in picture D. Picture D I can do a number of things to improve my health MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.1 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH Тепер запитайте у матері, чи були у неї такі думки про її здоров’я. Запишіть їх у відповідній графі в Календарі здоров’я. У разі необхідності підкажіть матері приклади негативних думок, поведінки і наслідків, що наведені нижче. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Бути хворою – це моя доля. Я не буду звертатися до лікаря по допомогу. Підвищений ризик того, що захворювання може серйозно погіршити стан здоров’я. Що неосвічена людина (на зразок мене) знає про питання, пов’язані зі здоров’ям? Не докладає жодних зусиль, щоб дізнатися про здоров’я. Підвищений ризик погіршення стану здоров’я. Бідні люди, такі як ми, народжуються хворими. Жодних спроб використати наявні ресурси максимально ефективно. Підвищений ризик погіршення стану здоров’я. Моє здоров’я не має значення. Дуже важливим є здоров’я моєї родини. Зосередження уваги лише на здоров’ї сім’ї. Ви захворієте, в результаті чого сім’я повинна піклуватися про вас. Малюнок D Я можу зробити певні речі для покращення свого здоров’я. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим. Зверніть увагу матері на жінку на Малюнку D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи думка на Малюнку D є більш здоровою альтернативою думці на Малюнку A. Обговоріть можливі труднощі, з якими зіткнулася б матір на малюнку А, думаючи так само, як матір на малюнку D. 99 МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Розкажіть сім’ї про причини поширених захворювань, на які можуть захворіти матір та дитина. Малюнок E Зверніться до сучасних, доказових, медичних послуг – не покладайтеся лише на традиційну допомогу. Малюнок F Сучасна медична допомога довела свої переваги. Не сперечайтеся щодо загальноприйнятих культурних переконань. У рідкісних випадках, коли існують явно шкідливі культурні звичаї, обговоріть це з органами охорони здоров’я, щоб знайти відповідний метод боротьби з ними. Обговоріть той факт, що важливо не думати в термінах «все чи нічого». Лікування сучасними та традиційними способами може існувати пліч-о-пліч. Тепер обговоріть негативні думки про особисте здоров’я, які матір, можливо, описала в кроці 1, або які зазначені в наведених прикладах. Попросіть матір подумати про альтернативні думки. Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/поведінку та наслідки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Турбота про моє здоров’я, в значній мірі, перебуває під моїм контролем. Спроба зробити щось корисне для здоров’я, наприклад, харчування, фізичні вправи, відповідне медичне обслуговування. Захист від потенційно смертельного захворювання. Не обов’язково бути освіченим, щоб вивчити питання, пов’язані зі здоров’ям. Активні зусилля, спрямовані на отримання знань про принципи, пов’язані зі здоров’ям, дотримання цих принципів, наприклад, гігієна. Поліпшення здоров’я матері та дитини. Навіть бідна людина може докласти зусиль, щоб залишатися здоровою. Докладання зусиль щодо використання наявних ресурсів максимально ефективно. Поліпшення здоров’я матері та дитини. Якщо моє здоров’я буде хорошим, я зможу краще піклуватися про свою сім’ю. Витрачання невеликої кількості часу на піклування про власне здоров’я. Можливість залишатися здоровою та краще піклуватися про свою сім’ю. 100 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Discuss commonly held cultural beliefs about baby’s health with mother and family. Give medical explanations for common ailments, especially diarrhoea in children. Train mother about use of ORS for diarrhoea. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Discuss as necessary. Activity 5 Advise mother about breast-feeding and weaning. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to sup- port mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently encourage and assist mother to comply if she has difficulties. practice work 1 Follow the Sleep Monitoring Chart prepared in this session. practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.1 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH Техніка 1 Обговоріть з матір’ю та сім’єю загальноприйняті культурні уявлення про здоров’я дитини. Дайте медичні пояснення щодо поширених захворювань, особливо діареї у дітей. Навчіть матір у разі діареї використовувати розчин для пероральної регідратації. Техніка 2 Перевірте графік харчування. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо цього бажає матір. Щедро похваліть матір та сім’ю, якщо вона дотримувалася графіку. Техніка 3 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Внесіть в нього зміни, у разі необхідності. Техніка 4 Перевірте Графік взаємодії з дитиною. Обговоріть, якщо в цьому є необхідність. Техніка 5 Проконсультуйте матір з питань грудного вигодовування та відлучення від грудей. Завдання 4 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями. Порадьте матері докласти всіх зусиль для виконання технік в період між заняттями. Заохочуйте сім’ю підтримувати матір у виконанні технік та доручіть призначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. Практична робота 1 Дотримання Графіка моніторингу сну, підготовленого в ході цього заняття. Практична робота 2 Дотримання графіка харчування, який матір підготувала з вашою допомогою. Вона повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку 101 МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Практична робота 3 Дотримання графіка відпочинку та релаксації. Заохочуйте членів сім’ї допомагати матері знаходити час для цієї діяльності. Вона повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 4 Дотримання Графіка взаємодії з дитиною, підготовленого в ході цього заняття на решту частину тижня. Мати повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 5 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки і почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, проставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та поведінку. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Практична робота 6 Продовжуйте відвідувати «Групу здоров’я матері та дитини», якщо вона була сформована. Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття і позначте її в Календарі здоров’я. 102 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Session 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from previous sessions and to apply the THINKING HEALTHY approach to the mother’s relationship with her baby in middle infancy. Job Aid required: Health Calendar Task 1 Review previous session Summarise the main points learned in the previous session Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had noticed any particular negative thoughts about her personal health in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions Task 3 THINKING HEALTHY about your relationship with your baby STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s relationship with her baby Say that you will now help mother use the THINKING HEALTHY approach to build up her relationship with her baby. Briefly explain the importance of this relationship for both mother and child health. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY ЗАНЯТТЯ 4.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – розглянути прогрес, який було досягнуто після попередніх занять, та застосувати підхід «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» до стосунків матері зі своїм немовлям в період середнього віку. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття Підсумуйте основні моменти, вивчені на попередньому занятті. Завдання 2 Перегляньте Графік настрою Перегляньте Графік настрою разом з матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе певні негативні думки про своє особисте здоров’я за останній тиждень. Якщо так, похваліть її за успішне виконання першого кроку. Запитайте її, як ці думки впливали на її почуття та поведінку. Слухайте уважно і співчутливо. Тепер запитаєте, чи намагалася вона замінити такі думки альтернативними думками. Якщо ні, обговоріть це і заохочуйте її та інших членів сім’ї до того, щоб вони внесли свої пропозиції. Завдання 3 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ про ваші стосунки з вашою дитиною КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки щодо стосунків матері зі своєю дитиною. Скажіть, що ви зараз допоможете матері використовувати підхід «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ», щоб побудувати стосунки з її дитиною. Коротко поясніть важливість цих стосунків як для здоров’я матері, так і для здоров’я дитини. 103 МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. State that it is normal to have these feelings sometimes, but can be a prob- lem if they become a preoccupation. Ask the mother if she has had such thoughts Picture a My baby is always ill because I am not a good mother Picture B. Discuss how such thoughts can lead to feelings of low self esteem and worthlessness. One may even feel anger and resentment towards baby for being ill. Due to these feelings, the mother may stop trying to take positive actions for the child’s health. Picture C. Discuss the consequences of such thoughts and feelings. Feelings of worthlessness leading to helplessness leading to even more illness, thus perpetuating the cycle. Do not imply that it is the woman’s fault. Such thoughts can be a reaction to everyday stress and life difficulties. However, it is important to identify the thinking styles and related feelings early, so that the actions and consequences can be changed. Picture B Whatever I do will fail because I am useless Picture C Mother and child caught up in an illness-helplessness cycle MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А і зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. Зазначте той факт, що іноді нормально мати такі почуття, але це проблема, якщо вони стають занадто нав’язливими. Запитайте у матері, чи були у неї такі думки. Малюнок B. Обговоріть, як такі думки можуть призвести до низької самооцінки та почуття нікчемності. Можна навіть відчути гнів і обурення по відношенню до дитини через те, що та хвора. Зважаючи на ці почуття, матір може перестати намагатися вживати ефективних дій для покращення здоров’я дитини. Малюнок C. Обговоріть наслідки таких думок і почуттів. Почуття нікчемності, що веде до безпорадності, призводить до ще більшої кількості захворювань та увічнення циклу. Не майте на увазі, що в цьому винна жінка. Такі думки можуть бути реакцією на повсякденні стреси і життєві труднощі. Тим не менш, важливо якомога раніше визначити стилі мислення і пов’язані з цим почуття, щоб можна було змінити поведінку та наслідки. Малюнок A Моя дитина весь час хворіє, оскільки я погана мати. Малюнок B Я не намагаюся доглядати за дитиною Малюнок C Мати та дитина опиняються в замкнутому циклі хвороби та безсилля. 104 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 104 Now ask the mother if she has had such thoughts about her baby. If necessary, prompt the mother with the examples of negative thoughts, actions and consequences, given below. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Girl babies need less attention and care than boys Less attention to girls compared to boys Girls are less healthy than boys My baby will get ill. It is in our fate There is no point getting my baby immunised, I can’t fight fate. Greater risk of potentially fatal illness baby Excessive picking up and playing with the baby will spoil her/him. Not playing with baby The baby’s brain will not grow as well, making it harder for her/him to learn and make relationships as she/he grows up My tension and anxiety will not harm my baby Not making an effort to reduce my stress Baby’s health affected Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Picture D Babies do get sick but I can take steps to protect my baby STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY Тепер запитайте у матері, чи були у неї такі думки про її дитину. У разі необхідності підкажіть матері приклади негативних думок, поведінки і наслідків, що наведені нижче. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Дівчатка потребують меншої уваги і турботи, ніж хлопчики. Менше уваги приділяється дівчаткам в порівнянні з хлопчиками. У дівчат гірше здоров’я, ніж у хлопчиків. Моя дитина захворіє. Це наша доля. Не роблю спроб вакцинувати дитину. Підвищений ризик потенційно смертельного захворювання в дитини. Надмірне носіння на руках та гра з дитиною зіпсує його/її. Жодних ігор з дитиною. Мозок дитини також не буде рости, що ускладнить йому/ їй навчання й налагодження відносин, коли він/вона подорослішає. Моя напруженість і занепокоєння не зашкодять моїй дитині. Недокладання жодних зусиль для зменшення стресу. Вплив на здоров’я дитини. Малюнок D Діти хворіють, але я можу вжити заходів, щоб захистити свою дитину. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим: Зверніть увагу матері на жінку на Малюнку D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи думка на Малюнку D є кращою альтернативою думці на Малюнку A. THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 104 Now ask the mother if she has had such thoughts about her baby. If necessary, prompt the mother with the examples of negative thoughts, actions and consequences, given below. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Girl babies need less attention and care than boys Less attention to girls compared to boys Girls are less healthy than boys My baby will get ill. It is in our fate There is no point getting my baby immunised, I can’t fight fate. Greater risk of potentially fatal illness baby Excessive picking up and playing with the baby will spoil her/him. Not playing with baby The baby’s brain will not grow as well, making it harder for her/him to learn and make relationships as she/he grows up My tension and anxiety will not harm my baby Not making an effort to reduce my stress Baby’s health affected Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Picture D Babies do get sick but I can take steps to protect my baby STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY 105 МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 105 By taking positive action, the mother will be doing all she can for the baby. This activity will help break the cycle of illness-helplessness. Picture E Taking preventive steps will reduce the chances of my baby becoming ill Picture F Cycle of illness-helplessness broken Now discuss the negative thoughts that the mother may have described in step 1. Ask the mother (and family) to think of alternative thoughts for these. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Girls need as much attention as boys to become bright and intelli- gent women Equal attention to boys and girls Both boys and girls healthy Its my baby’s good fate that he can be protected from illnesses I will get him/her immunized Protection against a potentially fatal illness Interacting with the baby makes her more intelligent Mother and family members pick up and play with baby Psychological development improves In spite of my difficulties, I have to try and reduce my tension and anxiety for my baby Trying to deal with difficulties and reduce tension with relaxing activities Positive effects on mother and baby’s health MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY Застосовуючи позитивні дії, матір може зробити все, що в її силах для дитини. Ця діяльність допоможе перервати цикл «хвороба-безпорадність». Малюнок E Якщо вжити профілактичні заходи, це знизить ймовірність захворювання моєї дитини. Малюнок F Цикл «хвороба-безпорадність» буде перерваний THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALT WORKERS VERSION 105 By taking positive action, the mother will be doing all she can for the baby. This activity will help break the cycle of illness-helplessness. Picture E Taking preventive steps will reduce the chances of my baby becoming ill Picture F Cycle of illness-helplessness broken Now discuss the negative thoughts that the mother may have described in step 1. Ask the mother (and family) to think of alternative thoughts for these. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Girls need as much attention as boys to become bright and intelli- gent women Equal attention to boys and girls Both boys and girls healthy Its my baby’s good fate that he can be protected from illnesses I will get him/her immunized Protection against a potentially fatal illness Interacting with the baby makes her more intelligent Mother and family members pick up and play with baby Psychological development improves In spite of my difficulties, I have to try and reduce my tension and anxiety for my baby Trying to deal with difficulties and reduce tension with relaxing activities Positive effects on mother and baby’s health MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY Тепер обговоріть негативні думки, які матір, можливо, описала в кроці 1. Попросіть матір (і сім’ю) подумати про альтернативні думки щодо цього. Попросіть матір подумати про альтернативні думки щодо прикладів, описаних у кроці 1. Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/поведінку та наслідки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Дівчатам потрібно стільки ж уваги, скільки хлопчикам, щоб стати кмітливими та розумними жінками. Однаковий рівень уваги хлопчикам і дівчаткам. І хлопчики, і дівчатка здорові. Моїй дитині пощастило в тому, що вона може бути захищеною від хвороб. Я зроблю йому/їй щеплення. Захист від потенційно смертельного захворювання. Взаємодія з дитиною робить її розумною. Матір і члени сім’ї беруть дитину на руки і граються з нею. Психологічний розвиток покращується. Незважаючи на труднощі, я повинна спробувати знизити напругу та занепокоєння за свою дитину. Спроби впоратися з труднощами і знизити напругу через вправи з релаксації. Позитивний вплив на здоров’я матері і дитини. 106 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 106 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Check the Baby-Interaction Chart. Modify the activities according to the child’s developmental level. Activity 2 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary. Activity 3 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 4 Advise mother about breast-feeding and weaning. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 2 Follow the Exercise Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark be- fore the box for each day. practice work 3 Ask the mother to try to continue to follow the Diet Chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY Техніка 1 Перевірте Графік взаємодії з дитиною. Змініть вправи відповідно до рівня розвитку дитини. Техніка 2 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Внесіть в нього зміни, у разі необхідності. Техніка 3 Перевірте графік харчування. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо цього бажає матір. Щедро похваліть матір та сім’ю, якщо вона дотримувалася графіку. Техніка 4 Проконсультуйте матір з питань грудного вигодовування та відлучення від грудей. N.B. Ця інформація лише для спеціалістів, що володіють навичками консультування з питань грудного вигодовування. Завдання 4 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями. Порадьте матері докласти всіх зусиль для виконання технік у період між заняттями. Заохочуйте сім’ю підтримувати матір у виконанні технік і доручіть призначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. Практична робота 1 Дотримання Графіка взаємодії з дитиною, підготовленого в ході цього заняття на решту частину тижня. Мати повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 2 Дотримання графіка виконання вправ, підготовленого в ході цього заняття на решту частину тижня. Мати повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 3 Попросіть матір спробувати продовжувати дотримуватися графіка харчування, який вона підготувала з вашою допомогою. Вона повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку 107 МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Практична робота 4 Дотримання графіка відпочинку та релаксації. Заохочуйте членів сім’ї допомагати матері знаходити час для цієї діяльності. Вона повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 5 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки і почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, поставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та дії. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Практична робота 6 Продовжуйте відвідувати «Групу здоров’я матері та дитини», якщо вона була сформована. Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття і позначте її в Календарі здоров’я. 108 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Session 4.3 - MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from the last session and to apply the THINKING HEALTHY ap- proach to the mother’s relationship with people around her, i.e., her immediate family, relatives and friends. Job Aid required: Health Calendar Task 1 Review previous session Summarise the main points learned in the previous session. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had oticed any particular negative thoughts about her relationship with the baby in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Note these down. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s relationship with people around her STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s relationship with people around her Instructions: Briefly explain the importance of the mother’s relationship with the people around her, especially in the context of her need for social support, the benefits of social interaction for the baby, and her ability to seek appropri- ate care from health professionals. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.3 - MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER ЗАНЯТТЯ 4.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – розглянути прогрес, який було досягнуто після попереднього заняття, та застосувати підхід «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» до стосунків матері з оточуючими, тобто з членами її сім’ї, родичами та друзями. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття Підсумуйте основні моменти, вивчені на попередньому занятті. Завдання 2 Перегляньте Графік настрою Перегляньте Графік настрою разом з матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе певні негативні думки про свої стосунки з дитиною за останній тиждень. Якщо так, похваліть її за успішне виконання першого кроку. Занотуйте їх. Запитайте її, як ці думки вплинули на її почуття та поведінку. Слухайте уважно і співчутливо. Тепер запитаєте, чи намагалася вона замінити такі думки альтернативними думками. Якщо ні, обговоріть це і заохочуйте її та інших членів сім’ї до того, щоб вони внесли свої пропозиції. Завдання 3 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ щодо стосунків матері з людьми, що її оточують КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки щодо стосунків матері з оточуючими Інструкції: Коротко поясніть важливість стосунків матері з людьми, що її оточують, особливо в контексті її потреби в соціальній підтримці, переваги соціальної взаємодії для дитини та можливості отримати у медичних працівників належне лікування 109 МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 109 Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Discuss that if a woman is very stressed, they may lose the confidence to go out of their house Picture a If I go out people will gossip Picture B. Such thoughts may lead the woman to becoming house bound. Discuss if there could be situations when the woman would need to leave the house on her own. E.g., her baby was seriously ill and no one else was available. Picture C. Discuss the possible consequences of total reliance on others for such essential functions Picture B I will not leave the house no matter what Picture C Reliance on others could have serious consequences MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.3 - MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А і зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. Обговоріть, що якщо жінка відчуває сильний стрес, вона може втратити впевненість і не виходити з дому. Малюнок В. Такі думки можуть призвести до того, що жінка стане прив’язаною до домівки. Обговоріть, чи можуть бути ситуації, коли жінці потрібно було б вийти з дому самостійно. Наприклад, дитина тяжко захворіла і більше нікого не було поруч. Малюнок C. Обговоріть можливі наслідки повного покладання на інших таких важливих функцій. Малюнок A Якщо я вийду з дому, люди будуть про мене пліткувати. Малюнок B Я не вийду з дому, незважаючи ні на що. Малюнок Залежність від інших може мати серйозні наслідки. 110 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Now ask the mother if she has had such thoughts about going out of the house for some essential function. Discuss the examples of negative thoughts, actions and consequences, given below. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE You can’t trust anyone I will not have any contact with anyone outside the home. Reluctance to meet even health workers such as the vaccinator. I don’t feel like meeting other people. Not making an effort to meet or talk to people. Gradually distancing from peo- ple and losing their support People will always disappoint you Avoiding people. Losing support. STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Picture D It is OK for me to venture out even if I am anxious. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.3 - MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Тепер запитаєте матір, чи не думала вона про те, щоб вийти з дому для виконання певних важливих функцій. Обговоріть приклади негативних думок поведінки і наслідків, що наведені нижче. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Нікому не можу довіряти. Я не буду контактувати ні з ким поза домівкою. Небажання зустрічатися навіть з працівниками СОЗГ, як-то імунолог. Я не хочу зустрічатися з іншими людьми. Жодних зусиль зустрітися або поговорити з людьми. Поступове віддалення від людей і втрата підтримки з їхнього боку. Люди мене будуть лише розчаровувати. Уникання людей. Втрата підтримки. Малюнок D Для мене нормально ризикувати, навіть якщо я хвилююся. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим Зверніть увагу матері на жінку на Малюнку D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи думка на Малюнку D є кращою альтернативою думці на Малюнку A. 111 МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 111 Such alternative thoughts can encourage mother to seek appropriate help from outside sources of help such as her health centre. Picture F. A confident and well-informed mother will breed confidence in her children. A mother can only be confident if she has support of the whole family Picture E I will get the baby immunised from the health centre. Picture F Not having to rely on others all the time Now discuss her own negative thoughts about her relationship with people around her that the mother may have described in step 1. Ask the mother (and family) to think of alternative thoughts. Ask the mother to think of alternative thoughts for examples described in step 1. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE I should not make up my mind about people until I have had an opportunity to judge them. I will meet people but will be cau- tious about trusting them blindly. Talking to the vaccinator about what he/she does and making up your mind after- wards. I might feel good if I talk to one or two family members’ trusted friends Actively trying to meet one or two people you get on with. Not being isolated. There is some good in almost every- body. I should talk to people I like without having too much expectations. Maintain social support. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.3 - MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Такі альтернативні думки можуть спонукати матір звернутися за належною допомогою до зовнішніх джерел, як-то її медичний центр. Малюнок F. Впевнена і добре проінформована матір зробить своїх дітей впевненими. Матір може бути впевнена тільки в тому випадку, якщо у неї є підтримка всієї сім’ї. Малюнок Я зроблю дитині вакцинацію в медичному центрі. Малюнок Не потрібно постійно покладатися на інших. Тепер обговоріть власні негативні думки матері про її стосунки з оточуючими, які вона, можливо, описала в кроці 1. Попросіть матір (і сім’ю) подумати про альтернативні думки. Попросіть матір подумати про альтернативні думки щодо прикладів, описаних у кроці 1. Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/поведінку та наслідки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Я не повинна формувати враження про людей, поки у мене не буде можливості оцінити їх. Я буду зустрічатися з людьми, яким я довіряю. Поговорити з імунологом про те, що він/вона робить та прийняти рішення після цього. Я почуватимусь краще, якщо поговорю з одним або двома надійними особами. Спроба налагодити спілкування з одним або двома надійними особами. Зменшення ізоляції. Майже в кожній людині є щось хороше. Я маю поговорити з людьми, які мені подобаються, не покладаючи на них занадто великих очікувань. Збереження соціальної підтримки. 112 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 112 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Educate mothers about common health problems in children of this age and their management. Give her a list of nearby government health centres and hospitals. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Include the father in these activites at least once a day. Activity 5 Advise mother about breast-feeding. Task 4 practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that negatively affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. MODULE 4: MIDDLE INFANCY | SESSION 4.3 - MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Техніка 1 Розкажіть матерям про поширені проблеми зі здоров’ям у дітей цього віку і про їх лікування. Дайте їй список найближчих державних медичних центрів і лікарень. Техніка 2 Перевірте графік харчування. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо цього бажає матір. Щедро похваліть матір та сім’ю, якщо вона дотримувалася графіку. Техніка 3 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Внесіть в нього зміни, у разі необхідності. Техніка 4 Перевірте Графік взаємодії з дитиною. Залучайте батька до цієї діяльності хоча б раз на день. Техніка 5 Проконсультуйте матір з питань грудного вигодовування. Завдання 4 Практична робота між заняттями Порадьте матері докласти всіх зусиль для виконання технік в період між заняттями. Заохочуйте сім’ю підтримувати матір у виконанні технік та доручіть призначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. Практична робота 1 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки і почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, поставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та поведінку. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку 113 МОДУЛЬ 4 | НЕМОВЛЯТА СЕРЕДНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 4.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Практична робота 2 Дотримання графіка харчування, який матір підготувала з вашою допомогою. Вона повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 3 Дотримання графіка відпочинку та релаксації, підготовленого в ході цього заняття на частину тижня, що залишилася. Мати повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 4 Дотримання Графіка взаємодії з дитиною, підготовленого в ході цього заняття на решту частину тижня. Вона повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 5 Продовжуйте відвідувати «Групу здоров’я матері та дитини», якщо вона була сформована. Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття й позначте її в Календарі здоров’я.

LATE INFANCY TRAINING MODULE 5НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ 116 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 116 Session 5.1 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH Learning objectives of this session The purpose of this session is to assess the mother and baby’s health during late infancy (eighth to tenth months), listen to her problems, and help her apply the THINKING HEALTHY programme to her personal health. Job Aid required: Health Calendar Task 1 Review previous session Briefly summarise the concepts discussed in Module 4. Do this sequentially, using the pictures on the Health Calendar as the focus of discussion. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had noticed any particular negative thoughts or patterns in any of the 3 areas discussed in Module 4. Ask her how these thoughts made her feel and act. Inquire if she was able to replace these thoughts with alternative healthy thoughts. Praise her for her success in implementing these steps. Listen attentively and sympathetically. Note down her thoughts for later discussion. Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s personal health STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about the mother’s relationship with people around herout one’s personal health Briefly explain the importance of the mother's personal physical and psychological health for the baby in the first year of life. State that late infancy is an important period in an infant's development, but a stressful period for the mother as she adjusts to the toddler's many demands. It is therefore important not to neglect one's personal health at this crucial period. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.1 - MOTHER’S PERSONAL HEALTH Заняття 5.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – оцінити стан здоров’я матері та її немовля пізнього віку (з восьмого по десятий місяці), вислухати проблеми матері та допомогти їй застосовувати програму «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» до свого особистого здоров’я. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття Коротко підсумуйте основні тези розглянуті в Модулі 4. Робіть це послідовно, використовуючи зображення з Календаря здоров’я та зосередивши на них основну увагу під час обговорення. Завдання 2 Перегляньте Графік настрою Перегляньте Графік настрою разом з матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе негативні думки або патерни думок в будь-якій з трьох сфер, що обговорювалися в Модулі 4. Запитайте її, як ці думки впливали на її емоції та поведінку. Запитайте, чи змогла вона замінити ці думки альтернативними здоровими думками. Похваліть її за успіхи у виконанні цих кроків. Слухайте уважно і співчутливо. Запишіть її думки для подальшого обговорення. Завдання 3 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ про особисте здоров’я матері КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки про стосунки матері з людьми, що її оточують Коротко поясніть важливість особистого фізичного та психологічного здоров’я матері для дитини в перший рік її життя. Зазначте, що для немовлят період пізнього віку є важливим періодом розвитку, але це також стресовий період для матері, оскільки вона пристосовується до численних потреб дитини, що починає ходити. Тому важливо не нехтувати своїм особистим здоров’ям в цей вирішальний період. 117 НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Using the relevant section of the Health Calendar, ask the mother to focus on the woman in picture A and describe the caption that reads out her thoughts. Say that stresses of everyday life can make some people believe that they are responsible for their misfortunes. They can be so preoccupied with such thoughts that they start feeling ill. Ask if this is how the mother sometimes feels. Picture a My illness must be a punishment for my deeds Picture B. Discuss how such thoughts can make a person become resigned to their situation rather than to try and get out of it. Picture C. Discuss how such thoughts and feelings can become prolonged. The longer this goes on, the more difficult it becomes to break out of the cycle. Picture B I don’t deserve to get well Picture C Trapped in cycle of illness-hopelessness TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY SESSION 5.1 - MOTHER’S PERSONAL HEALTH Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А і зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. Скажіть, що стреси в повсякденному житті можуть змусити деяких людей повірити, що вони несуть відповідальність за свої нещастя. Вони можуть бути настільки стурбовані такими думками, що починають хворіти. Запитайте, чи матір іноді себе так почуває. Малюнок В. Обговоріть, як такі думки можуть змусити людину змиритися зі своєю ситуацією, а не намагатися впоратися з нею. Малюнок C. Обговоріть, як такі думки і почуття можуть тривати довгий період часу. Чим довше це триває, тим важче перервати цей цикл. Малюнок A Моя хвороба, мабуть, покарання за мої вчинки. Малюнок B Я не роблю спроб, щоб одужати Малюнок C. У пастці циклу «хвороба-безпорадність». 118 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Now ask the mother if she has had such thoughts about her health. If necessary, prompt the mother with the examples of negative thoughts, actions, and consequences given below. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE There are many things wrong in my life Nobody can do anything about it so no point trying Increased stress and anxiety I am always tired. This must mean I have a serious illness. I can't afford expensive treatment such as drips and injections so there is no hope Inactivity and further neglect of health If only we had more money, none of us would have health problems No attempt made to make maxi- mum use of whatever resources are available Greater risk of poor health I have too many problems, looking after health is low on my priority I will pay some attention to health as soon as I have some time Health neglected STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a healthier alternative to the one in Picture A. Discuss the possible difficulties the mother in picture A would have in thinking like the mother in picture D. Picture D I can do a number of things to improve my health TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.1 - MOTHER’S PERSONAL HEALTH Тепер запитайте у матері, чи були у неї такі думки про її здоров’я. У разі необхідності підкажіть матері приклади негативних думок, поведінки і наслідків, що наведені нижче. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК У моєму житті багато чого не так. Перестати робити незначні спроби, щоб щось змінити в своєму житті. Підвищений рівень стресу та тривоги. Я завжди втомлена. Це означає, що у мене серйозна хвороба. Відсутність можливості доступного лікування. Бездіяльність і подальше нехтування здоров’ям. Якби у нас було більше грошей, ніхто з нас не мав би проблем зі здоров’ям. Жодних спроб використати наявні ресурси максимально ефективно. Підвищений ризик погіршення стану здоров’я. У мене занадто багато проблем, турбота про здоров’я не є пріоритетом. Ігнорування потреби приділяти увагу власному здоров’ю. Нехтування здоров’ям. Малюнок D Я можу робити певні речі для покращення свого здоров’я. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим. Звернувши увагу матері на жінку на Малюнку D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи думка на Малюнку D є більш здоровою альтернативою думці на Малюнку A. Обговоріть можливі труднощі, з якими зіткнулася б матір на малюнку А, думаючи так само, як матір на малюнку D. 119 НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 119 Picture E: If the mother says that illnesses and health are predetermined by one's fate, gently challenge this with the help of this picture. Picture F: An informed mother can take important decisions for her and her child's health. Picture E I can ask my health worker to give me advice Picture F The more informed I am the better decisions I can take about my health Now discuss the negative thoughts about personal health that mother may have described in step 1or in the examples given. Ask the mother to think of alternative thoughts. If mother is unable to think of any, prompt her with the following alternative thoughts, feelings/actions, and consequences. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE I can focus on what is good in my life and what I can do I can try to make positive changes to my life Reduced depression and stress Tiredness is most commonly caused by overwork, poor diet and lack of exercise Simple activities could help me feel more energetic. Attention to diet, rest and exercise Even a poor person can make an effort to stay healthy Making an effort to make the best use of available resources Better health for mother and baby If one is not healthy, even small prob- lems seem big It only takes a little time everyday to look after my health A healthy person is better able to solve problems TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.1 - MOTHER’S PERSONAL HEALTH Малюнок E: Якщо мати говорить, що хвороби та здоров’я визначені наперед долею, м’яко протиставте зміст цього малюнка. Малюнок F: Проінформована мати може приймати важливі рішення щодо свого здоров’я та здоров’я своєї дитини. Малюнок E Я можу попросити свого лікаря чи працівника СОЗГ дати мені пораду. Малюнок Чим більше я матиму інформації, тим кращі рішення я зможу приймати щодо свого здоров’я. Тепер обговоріть негативні думки про особисте здоров’я, які, можливо, матір описала в кроці 1, або які зазначені в наведених прикладах. Попросіть матір подумати про альтернативні думки. Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/вчинки та наслідки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Я можу зосередитися на тому, що добре в моєму житті і що я можу зробити. Почати робити невеликі спроби привносити позитивні зміни в життя. Зниження рівня депресії та стресу. Втома найчастіше викликана перенавантаженням, поганим харчуванням та недостатньою кількістю фізичних вправ. Робити спроби виконувати вправи, які можуть допомогти відчувати себе більш енергійно. Увага до харчування, відпочинку та виконання фізичних вправ. Навіть бідна людина може докласти зусиль, щоб залишатися здоровою. Намагання використовувати наявні ресурси максимально ефективно. Краще здоров’я матері та дитини. Якщо людина не здорова, навіть невеликі проблеми здаються великими. Щодня потрібно лише трохи часу, щоб доглядати за своїм здоров’ям. Здорова людина краще здатна вирішувати проблеми. 120 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Educate family about cause of common illnesses affecting mother and baby, and their management. Refer to your training manual. Educate about malpractice by unscrupulous practitioners, e.g. IV infusions and injections for weak- ness, risk of hepatitis from re-used syringes. Refer to your training manual. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if neces- sary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Discuss as necessary. Activity 5 Advise mother about breast-feeding and weaning. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently encourage and assist the mother to comply if she has difficulties. practice work 1 Follow the Sleep Monitoring Chart prepared in this session. practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.1 - MOTHER’S PERSONAL HEALTH Техніка 1 Розкажіть сім’ї про причини поширених захворювань, на які можуть захворіти матір та дитина, а також про їх лікування. Посилайтеся на навчальний посібник. Розкажіть про недбалість несумлінних лікарів, наприклад, про внутрішньовенні вливання та ін’єкції від слабкості, про ризик розвитку гепатиту від повторного використання шприців. Див. навчальний посібник. NB: Інформація цього пункту стосується найпоширеніших інфекційних захворювань, на які може захворіти матір та дитина – і не може використовуватися лише лікарями. Техніка 2 Перевірте графік харчування. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо цього бажає матір. Щедро похваліть матір та сім’ю, якщо вона дотримувалася графіку. Техніка 3 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Внесіть в нього зміни, у разі необхідності. Техніка 4 Перевірте Графік взаємодії з дитиною. Обговоріть, якщо в цьому є необхідність. Техніка 5 Проконсультуйте матір з питань грудного вигодовування та відлучення від грудей. N.B. Ця інформація лише для спеціалістів, що володіють навичками консультування з питань грудного вигодовування Завдання 4 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями. Порадьте матері докласти всіх можливих зусиль для виконання технік в період між заняттями. Заохочуйте сім’ю підтримувати матір у виконанні технік та доручіть призначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку 121 НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.1 – ОСОБИСТЕ ЗДОРОВ’Я МАТЕРІ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Практична робота 1 Дотримання Графіка моніторингу сну, підготовленого в ході цього заняття. Практична робота 2 Дотримання графіка харчування, який матір підготувала з вашою допомогою. Вона повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 3 Дотримання графіка відпочинку та релаксації. Заохочуйте членів сім’ї допомагати матері знаходити час для цієї діяльності. Вона повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 4 Дотримання Графіка взаємодії з дитиною, підготовленого в ході цього заняття на решту частину тижня. Вона повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 5 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки і почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, поставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та поведінку. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Практична робота 6 Продовжуйте відвідувати «Групу здоров’я матері та дитини», якщо вона була сформована. Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття і позначте її в Календарі здоров’я. 122 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Session 5.2 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH HER BABY Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from previous sessions and to apply the THINKING HEALTHY approach to the mother's relationship with her baby in late infancy. Job Aid required: Health Calendar Task 1 Review previous session Summarise the main points learned in the previous session. Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had noticed any particular negative thoughts about her personal health in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s relationship with her baby STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about mother’s rela- tionship with her baby Say that you will now help mother use the THINKING HEALTHY approach to build up her relationship with her baby. Briefly explain the importance of this relationship for both mother and child health. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.2 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH Заняття 5.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – розглянути прогрес, який було досягнуто після попередніх занять, та застосувати підхід «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» до стосунків матері зі своїм немовлям пізнього віку. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття Підсумуйте основні моменти, вивчені на попередньому занятті. Завдання 2 Перегляньте Графік настрою Перегляньте Графік настрою разом з матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе негативні думки про своє особисте здоров’я за останній тиждень. Якщо так, похваліть її за успішне виконання першого кроку. Запитайте її, як ці думки впливали на її емоції та поведінку. Слухайте уважно і співчутливо. Тепер запитайте, чи намагалася вона замінити такі думки альтернативними думками. Якщо ні, обговоріть це і заохочуйте її та інших членів сім’ї до того, щоб вони внесли свої пропозиції. Завдання 3 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ щодо стосунків матері зі своєю дитиною КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки про стосунки матері зі своєю дитиною. Скажіть, що ви зараз допоможете матері використовувати підхід «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ», щоб побудувати стосунки з її дитиною. Коротко поясніть важливість цих стосунків як для здоров’я матері, так і для здоров’я дитини. 123 НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А та зачитати підпис під цим малюнком. Попросіть матір та інших членів сім’ї дати коментарі щодо цих думок. Малюнок В. Обговоріть, як такій матері з великою кількістю маленьких дітей може бути важко задовольнити всі їхні вимоги. Попросіть у матері та членів сім’ї надати свої коментарі. Запитайте, чому матір, може відчувати, що це важко. Малюнок C. Обговоріть можливі наслідки вищезазначеного для здоров’я як матері, так і дитини. Попросіть матір подумати про розвиток як фізичний, так і психологічний. Малюнок A Я нічого не можу контролювати.... Я безпорадна. Малюнок B Я не можу піклуватися про всіх своїх дітей – це занадто багато роботи. Малюнок C Здоров’я матері страждає, потреби дітей нехтуються. 124 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 124 Now ask the mother if she has had such concerns. If necessary, prompt the mother with the examples of negative thoughts, actions and consequences, given below. THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE My physical health does not mat- ter, its my children's health that is important Ability to care compromised if mother's health is poor Children health, both physical and psychological is affected Children's ability and intelligence is given. It is not in my control I cannot do anything to improve things In this competitive age, a child may lose out on opportunities to realize his or her full potential I have never been a good mother to any of my children Blaming myself for every prob- lem. Looking after children feels unre- warding My tension and anxiety will not harm my baby Not making an effort to reduce one's stress Baby's health affected Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Picture D As parents we are responsible for every child we bring to this world STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.2 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH Тепер запитайте у матері, чи були у неї такі побоювання. У разі необхідності підкажіть матері приклади негативних думок, поведінки і наслідків, що наведені нижче. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Моє фізичне здоров’я не має значення, важливим є здоров’я моїх дітей. Спроможність матері піклуватися про своїх дітей під питанням, якщо у матері погане здоров’я. Страждає як фізичне здоров’я дітей, так і психологічне. Діти отримують здібності та інтелект від природи. Я не маю над цим контролю. Зупинитися робити спроби щось змінити. У цьому конкурентному віці дитина може позбутися можливості в повній мірі реалізувати свій потенціал. Я ніколи не була гарною матір’ю для жодного з моїх дітей. Звинувачення себе у всіх проблемах. Догляд за дітьми відчувається як невдячна справа. Моя напруга і тривога не зашкодять моїй дитині. Недокладання жодних зусиль, щоб зменшити рівень стресу. Здоров’я дитини уражене. Малюнок D Як батьки ми несемо відповідальність за кожну дитину, яку ми народжуємо в цей світ. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим Звернувши увагу матері на жінку на Малюнку D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи думка на Малюнку D є кращою альтернативою думці на Малюнку A. 125 НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Малюнок E: Обговоріть переваги, які могли б бути у дитини, якби у матері було більше часу та енергії на кожну дитину. Малюнок F: Попросіть членів сім’ї надати свої коментарі. Не нав’язуйте свої погляди і не сперечайтеся. Слухайте співчутливо. Малюнок E Забезпечення планування вагітності Малюнок F У розумних і здорових дітей, ймовірно, буде краще майбутнє. Тепер обговоріть думки, які, можливо, матір описала в кроці 1. Попросіть матір (і сім’ю) подумати про альтернативні думки щодо цього. Попросіть матір подумати про альтернативні думки для прикладів, описаних у кроці 1. Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/вчинки та наслідки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Якщо я здорова, я можу приділяти всю увагу своїм дітям. Більше часу і енергії для взаємодії та догляду. Більш розумна і здорова дитина. Приблизно половина умінь та інтелектуальних здібностей будь-якої дитини визначається її оточенням. Зробити оточуюче середовище сприятливим для зростання та розвитку дитини. У таких дітей буде більше шансів в повній мірі реалізувати свій потенціал. Я так відчуваю себе саме в даний момент. Більшість часу я добре дбаю про своїх дітей. Реалістичне мислення, якщо є проблема. Краще рішення проблем і більш ефективний догляд за дітьми, що дає відчуття винагороди. Незважаючи на труднощі, я повинна намагатися знизити напругу та рівень тривоги щодо здоров’я своєї дитини. Спроби впоратися з труднощами і знизити напругу за допомогою вправ релаксації. Позитивний вплив на здоров’я матері і дитини. 126 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Check the Baby-Interaction Chart. Modify the activities according to the child’s developmental level. Activity 2 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary. Activity 3 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 4 Advise mother about breast-feeding and weaning. Task 4 Explain practice work between sessions Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 Follow the Baby-Interaction Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark before the box for each day. practice work 2 Follow the Exercise Chart prepared in this session for the rest of the week. She should monitor this by placing a mark be- fore the box for each day. practice work 2 Ask the mother to try to continue to follow the Diet Chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.2 – MOTHER’S PERSONAL HEALTH Техніка 1 Перевірте Графік взаємодії з дитиною. Змініть вправи відповідно до рівня розвитку дитини. Техніка 2 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Внесіть в нього зміни, у разі необхідності. Техніка 3 Перевірте графік харчування. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо цього бажає матір. Щедро похваліть матір та сім’ю, якщо вона дотримувалася графіку. Техніка 4 Проконсультуйте матір з питань грудного вигодовування та відлучення від грудей. Завдання 4 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана в період між заняттями. Порадьте матері докласти всіх зусиль для виконання технік в період між заняттями. Заохочуйте сім’ю підтримувати матір у виконанні такої діяльності та доручіть призначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. Практична робота 1 Дотримання Графіка взаємодії з дитиною, підготовленого в ході цього заняття на решту частину тижня. Мати повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 2 Дотримання графіка виконання вправ, підготовленого в ході цього заняття на решту частину тижня. Вона повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 3 Попросіть матір спробувати продовжувати дотримуватися графіка харчування, який матір підготувала з вашою допомогою. Вона повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. КРОК 3 Практикувати здорове мислення та здорову поведінку 127 НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.2 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ДИТИНОЮ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Практична робота 4 Дотримання графіка відпочинку та релаксації. Заохочуйте членів сім’ї допомагати матері знаходити час для цієї діяльності. Вона повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 5 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки і почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, проставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та поведінку. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Практична робота 6 Продовжуйте відвідувати «Групу здоров’я матері та дитини», якщо вона була сформована. Узгодьте з матір’ю дату наступного заняття і позначте її в Календарі здоров’я. 128 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Session 5.3 MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Learning objectives of this session The purpose of this session is to review the progress from the last session and to apply the THINKING HEALTHY ap- proach to the mother's relationship with people around her, i.e., her immediate family, relatives and friends. Job Aid required: Health Calendar Task 1 Review previous session Summarise the main points learned in the previous session Task 2 Review Mood Chart Go through the Mood Chart with mother. Ask if she had had noticed any particular negative thoughts about her rela- tionship with the baby in the last week. If yes, praise her for successfully completing the first step. Ask her how these thoughts made her feel and act. Listen attentively and sympathetically. Now ask if she had tried to replace these with alternative thoughts. If not, discuss, and encourage her and other family members to come up with suggestions Task 3 THINKING HEALTHY about the mother’s relationship with people around her STEp 1 Learning to identify unhealthy thoughts about mother’s rela- tionship with people around her Briefly explain the importance of the mother's relationship with the people around her, especially in the context of her need for social support, the benefits of social interaction for the baby, and her ability to seek appropriate care from health professionals. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.3 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Заняття 5.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ Навчальні цілі цього заняття Мета цього заняття – розглянути прогрес, який було досягнуто після попереднього заняття, та застосувати підхід «ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ» до стосунків матері з оточуючими, тобто з членами її сім’ї, родичами та друзями. Допоміжні засоби, що є необхідними: Календар здоров’я Завдання 1 Пригадайте попереднє заняття Підсумуйте основні моменти, вивчені на попередньому занятті. Завдання 2 Перегляньте Графік настрою Перегляньте Графік настрою разом із матір’ю. Запитайте, чи помічала вона у себе негативні думки про свої стосунки з дитиною за останній тиждень. Якщо так, похваліть її за успішне виконання першого кроку. Запитайте її, як ці думки вплинули на її емоції і почуття. Слухайте уважно і співчутливо. Тепер запитаєте, чи намагалася вона замінити такі думки альтернативними думками. Якщо ні, обговоріть це і заохочуйте її та інших членів сім’ї до того, щоб вони внесли свої пропозиції. Завдання 3 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ щодо стосунків матері з людьми, що її оточують КРОК 1 Навчитися розпізнавати негативні думки про стосунки матері з оточуючими. Коротко поясніть важливість стосунків матері з людьми, що її оточують, особливо в контексті її потреби в соціальній підтримці, важливість переваг соціальної взаємодії для дитини та можливості отримати у медичних працівників належне лікування. 129 НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Використовуючи відповідний розділ Календаря здоров’я, попросіть матір звернути увагу на жінку на малюнку А і зачитайте підпис під цим малюнком, в якому йдеться про думки цієї жінки. Обговоріть, що може бути причиною такої думки цієї жінки. Малюнок B. Комунікація може погіршитися. Це ускладнює ситуацію. Малюнок C. Обговоріть вплив такої ситуації на дитину. Малюнок A Моя сім’я/чоловік не розуміє мене. Малюнок B Не розмовляти з сім’єю/чоловіком, щоб уникнути конфлікту Малюнок C Матір та члени сім’ї/чоловік не працюють як команда, що не сприяє розвитку дитини. 130 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION Now ask the mother if she has any such concerns. Do not become part of the conflict. Keep the focus of discussion on the importance of family conflict on child development THOUgHT FEELIng/aCTIOn COnSEqUEnCE Family members spoil the baby. I will try to prevent them from play- ing with the baby Baby loses opportunities social interaction People don't understand my problems Its no use discussing problems with them Not sharing your problems Talking will not solve my problems I will keep to myself Stress increases. This effects both mother and child's health I don't have any friends I am all alone. Isolation and lack of support STEp 2 Learning to replace unhealthy thinking with healthy thinking- Focusing on the woman in picture D, read out the caption. Discuss if the thought in Picture D is a better alternative to the one in Picture A. Picture D Although we may have our differences, we must talk about our children’s welfare which is paramount to us all TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.3 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Тепер запитайте у матері, чи були у неї такі побоювання. Не ставайте частиною конфлікту. Зосередьте увагу на обговоренні важливості сімейних конфліктів для розвитку дитини. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Члени сім’ї псують дитину. Робити спроби завадити їм грати з дитиною. Дитина втрачає можливості соціальної взаємодії. Люди не розуміють моїх проблем. Не обговорювати проблеми з ними. Не ділитися своїми проблемами. Розмови не вирішать мої проблеми. Тримати свої проблеми при собі. Підвищення рівня стресу. Це впливає як на здоров’я матері, так і на здоров’я дитини. У мене немає друзів. Проведення більшість часу в самотності. Ізоляція і відсутність підтримки. Малюнок D Хоча у нас можуть бути розбіжності, ми повинні говорити про добробут наших дітей, що є першорядним для нас усіх. КРОК 2 Навчитися змінювати нездорове мислення здоровим. Звернувши увагу матері на жінку на Малюнку D, зачитайте підпис під цим малюнком. Обговоріть, чи думка на Малюнку D є кращою альтернативою думці на Малюнку A. 131 НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Такі альтернативні думки можуть спонукати членів сім’ї забути про свої відмінності заради своїх дітей. Малюнок F: І мати, і дитина отримують переваги від такої підтримки. Важливо зазначити й обговорити, що іноді/мимоволі члени сім’ї (наприклад, чоловіки та свекрухи) не визнають гідності чи потреб жінки. Працівник СОЗГ повинен використовувати цю можливість, коли це доречно, щоб підкреслити також роль батька при догляді за дитиною і те, яку користь принесе вклад обох батьків. Малюнок E Ми можемо спробувати подолати наші розбіжності заради наших дітей. Малюнок F Сім’я працює як команда, що сприяє розвитку дитини. Обговоріть побоювання матері, які вона могла описати у кроці 1. Попросіть матір (і сім’ю) подумати над вирішенням проблем. Попросіть матір подумати про альтернативні думки для прикладів, описаних у кроці 1. Якщо матір не може придумати нічого іншого, підкажіть їй наступні альтернативні думки, почуття/вчинки та наслідки. ДУМКА ПОЧУТТЯ/ПОВЕДІНКА НАСЛІДОК Безпека та ставлення з любов’ю – добре для дитини. Дозволити дитині грати з іншими членами сім’ї, щоб мати час на себе. Від залученості сім’ї виграють і мати, і дитина. Можливо, я не докладаю достатньо зусиль, щоб відчути, що мене розуміють. Намагатися пояснити те, що турбує. Хоча не всі зрозуміють, але ті хто зрозуміють – підтримають вас. Я можу поділитися своїми проблемами з іншими. Говорити з довіреною особою про свої проблеми. Зниження рівня стресу. Я можу спробувати подружитися з жінками в моїй групі. Не робити спроб поговорити з іншими жінками з групи. Підтримка інших може допомогти у вирішенні багатьох проблем. 132 ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 132 STEp 3 practicing thinking and acting healthy Activity 1 Educate mothers about common health problems in children of this age and their management. Give her a list of nearby government health centres and hospitals. Activity 2 Check the diet chart. Discuss problems mother may have had in following it. Change items in the chart if mother wants. Praise mother and family lavishly if she has adhered to it. Activity 3 Check rest and relaxation monitoring chart. Discuss problems mother may have had in following it. Modify if necessary. Activity 4 Check the Baby-Interaction Chart. Include the father in these activities at least once a day. Activity 5 Advise mother about breast-feeding. Task 4 Explain practice work for this session Advise mother to make her best efforts to carry out the following activities between sessions. Encourage family to support mother with these activities and instruct the designated family member/s to gently persuade and help mother to comply if she has difficulties. practice work 1 As for previous session, ask the mother to rate her overall thoughts and feelings on the visual scale for each day of the week by putting a mark on the chart provided in her Health Calendar. Ask her to note or remember the types of thoughts that negatively affect her feelings and actions most often. Explain that you would discuss them at the next session. practice work 2 Follow the diet chart she has prepared with your help. She should monitor her diet by placing a mark before the box for each day. TRAINING MODULE 5: LATE INFANCY | SESSION 5.3 – MOTHER’S RELATIONSHIP WITH PEOPLE AROUND HER Техніка 1 Розкажіть матері про поширені проблеми зі здоров’ям у дітей цього віку і про їх лікування. Дайте їй список найближчих державних медичних центрів і лікарень. Техніка 2 Перевірте графік харчування. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Змініть певні позиції в цьому графіку, якщо цього бажає матір. Щедро похваліть матір та сім’ю, якщо вона дотримувалася графіку. Техніка 3 Перегляньте графік моніторингу відпочинку та релаксації. Обговоріть проблеми, з якими матір могла зіткнутися, дотримуючись цього графіку. Внесіть в нього зміни, у разі необхідності. Техніка 4 Перевірте Графік взаємодії з дитиною. Залучайте батька до цієї діяльності хоча б раз на день. Техніка 5 Проконсультуйте матір з питань грудного вигодовування. N.B. Ця інформація лише для спеціалістів, що володіють навичками консультування з питань грудного вигодовування Завдання 4 Поясніть, яка саме практична робота має бути виконана для цього заняття Порадьте матері докласти всіх зусиль для виконання техніки в період між заняттями. Заохочуйте сім’ю підтримувати матір у виконанні технік та доручіть призначеному члену(-ам) сім’ї делікатно мотивувати та допомагати їй в цьому, якщо у неї виникнуть труднощі. Практична робота 1 Стосовно попереднього заняття, попросіть матір оцінити її думки і почуття за візуальною шкалою для кожного дня тижня, поставивши галочку в графіку, наведеному в її Календарі здоров’я. Попросіть її занотовувати або запам’ятати типи думок, які найчастіше негативно впливають на її почуття та дії. Поясніть, що ви будете обговорювати їх на наступному занятті. Практична робота 2 Дотримання графіка харчування, який матір підготувала з вашою допомогою. Вона повинна стежити за своїм харчуванням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. КРОК Практикувати здорове мислення та здорову поведінку 133 НАВЧАЛЬНИЙ МОДУЛЬ 5 | НЕМОВЛЯТА ПІЗНЬОГО ВІКУ | ЗАНЯТТЯ 5.3 – СТОСУНКИ МАТЕРІ З ЛЮДЬМИ, ЩО ЇЇ ОТОЧУЮТЬ ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ ПСИХОСОЦІАЛЬНА РОБОТА З ПЕРИНАТАЛЬНОЮ ДЕПРЕСІЄЮ ВЕРСІЯ ДЛЯ МЕДИКО-САНІТАРНИХ ПРАЦІВНИКІВ Практична робота 3 Дотримання графіка відпочинку та релаксації, підготовленого в ході цього заняття на частину тижня, що залишилася. Мати повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 4 Дотримання Графіка взаємодії з дитиною, підготовленого в ході цього заняття на решту частину тижня. Мати повинна стежити за його дотриманням та кожен день проставляти галочку у відповідному полі. Практична робота 5 Продовжуйте відвідувати «Групу здоров’я матері та дитини», якщо вона була сформована. Поясніть, що це останнє заняття програми. Однак ви будете продовжувати регулярно бачити сім’ю, оскільки це входить в ваші обов’язки як працівника СОЗГ, і ви будете продовжувати допомагати матері думати і діяти здорово. Сім’я повинна вести Календар здоров’я і час від часу звертатися до нього. К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » Т Р И К Р О К И Д О З Д О Р О В О ГО М И С Л Е Н Н Я 13 5 Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , н і п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » За ня тт я 1 .1 ПІ ДГ ОТ ОВ КА Д О НА РО ДЖ ЕН НЯ Д ИТ ИН И Ва ш е о со би ст е з до ро в’ я М ал ю но к A У з в’ яз ку з о бс т ав ин ам и м ог о ж ит т я, я н іч ог о не м ож у зр об ит и дл я по кр ащ ен ня с во го з до ро в’ я М ал ю но к B Н ем ає с ен су д ок ла да т и зу си ль М ал ю но к C Б іл ьш в ис ок а йм ов ір ні ст ь по га но го з до ро в’ я м ат ер і т а не м ов ля т и М ал ю но к D Я м ож у щ ос ь зр об ит и дл я св ог о зд ор ов ’я / ха рч ув ан ня , н ез ал еж но в ід о бс т ав ин М ал ю но к E Я м ож у пр ок он су ль т ув ат ис я з пр ац ів ни ко м С О З Г з пр ив од у м ог о ха рч ув ан ня , в ра хо ву ю чи т і п ро ду кт и, я кі є в н ая вн ос т і М ал ю но к F Н ев ел ик і з м ін и м ож ут ь сп ри ят и по лі пш ен ню ва ш ог о зд ор ов ’я т а зд ор ов ’я в аш ої д ит ин и 13 713 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » За ня тт я 1 .2 ПІ ДГ ОТ ОВ КА Д О НА РО ДЖ ЕН НЯ Д ИТ ИН И Зд ор ов е м ис ле нн я пр о ва ш і с то су нк и з д ит ин ою М ал ю но к A М оя д ит ин а, щ о зн ах од ит ьс я вн ут рі ш нь оу т ро бн о, н е зн ає м ої х по чу т т ів М ал ю но к B М ен і н е по т рі бн о ро зв ив ат и по чу т т я до ди т ин и до її н ар од ж ен ня М ал ю но к C Й м ов ір но , п іс ля н ар од ж ен ня д ит ин и, м ат и по зи т ив ні п оч ут т я до н ьо го /н еї б уд е щ е ск ла дн іш е М ал ю но к D Д ля р оз ви т ку м оє ї м ай бу т нь ої д ит ин и ко ри сн о, я кщ о у м ен е бу ду т ь до н еї п оз ит ив ні по чу т т я М ал ю но к E П ри кл ад ен і з ус ил ля с пр ия ю т ь зм іц не нн ю по зи т ив ни х по чу т т ів М ал ю но к F Л ег ш е ро зв ин ут и по зи т ив ни й зв ’я зо к з ди т ин ою п іс ля й ог о/ її на ро дж ен ня 13 91 39 T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g S lo w B re at hi ng 2- 3 tim es d ai ly fo r 10 -1 5 m in ut es W al ki ng O nc e d ai ly 15 -2 0 m in ut es S le ep in g F ul l n ig ht ‘s sl ee p a nd a na p in th e af te rn o o n 1 2 3 4 5 6 7 Re st a nd R el ax at io n T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м Гр аф ік мо ніт ор ин гу ві дп оч ин ку та ре ла кс ац ії П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВИ Д Д ІЯ Л ЬН О С ТІ Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 П о в іл ь не д и ха нн я 2- 3 ра зи н а де нь пр от яг ом 10 -1 5 хв ил ин П р о гу л ян ка Р аз н а де нь 15 -2 0 хв ил ин С о н П ов но ці нн ий ні чн ий с он т а со н пі сл я об ід у 13 9 T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g S lo w B re at hi ng 2- 3 tim es d ai ly fo r 10 -1 5 m in ut es W al ki ng O nc e d ai ly 15 -2 0 m in ut es S le ep in g F ul l n ig ht ‘s sl ee p a nd a na p in th e af te rn o o n 1 2 3 4 5 6 7 Re st a nd R el ax at io n T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 9 T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g S lo w B re at hi ng 2- 3 tim es d ai ly fo r 10 -1 5 m in ut es W al ki ng O nc e d ai ly 15 -2 0 m in ut es S le ep in g F ul l n ig ht ‘s sl ee p a nd a na p in th e af te rn o o n 1 2 3 4 5 6 7 Re st a nd R el ax at io n T ic k ea ch B ox e ve ry da y К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 14 1 За ня тт я 1 .3 ПІ ДГ ОТ ОВ КА Д О НА РО ДЖ ЕН НЯ Д ИТ ИН И Зд ор ов е м ис ле нн я щ од о ва ш их ст ос ун кі в з о то чу ю чи ми л ю дь ми М ал ю но к A Л ю ди б ай ду ж і п о ві дн ош ен ню д о м ен е М ал ю но к B Я н е хо чу з ус т рі ча т ис я з лю дь м и М ал ю но к C В ід су т ні ст ь со ці ал ьн ої п ід т ри м ки м ат ер і т а ди т ин и М ал ю но к D В сі л ю ди р із ні М ал ю но к E Я с пр об ую п ог ов ор ит и з кі ль ко м а лю дь м и, я кі м ен і п од об аю т ьс я М ал ю но к F С оц іа ль на п ід т ри м ка м ат ер і т а ди т ин и К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » 13 9 T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g S lo w B re at hi ng 2- 3 tim es d ai ly fo r 10 -1 5 m in ut es W al ki ng O nc e d ai ly 15 -2 0 m in ut es S le ep in g F ul l n ig ht ‘s sl ee p a nd a na p in th e af te rn o o n 1 2 3 4 5 6 7 Re st a nd R el ax at io n T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м Гр аф ік мо ніт ор ин гу ві дп оч ин ку та ре ла кс ац ії П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВИ Д Д ІЯ Л ЬН О С ТІ Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 П о в іл ь не д и ха нн я 2- 3 ра зи н а де нь пр от яг ом 10 -1 5 хв ил ин П р о гу л ян ка Р аз н а де нь 15 -2 0 хв ил ин С о н П ов но ці нн ий ні чн ий с он т а со н пі сл я об ід у 13 9 T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y T y P E F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g S lo w B re at hi ng 2- 3 tim es d ai ly fo r 10 -1 5 m in ut es W al ki ng O nc e d ai ly 15 -2 0 m in ut es S le ep in g F ul l n ig ht ‘s sl ee p a nd a na p in th e af te rn o o n 1 2 3 4 5 6 7 Re st a nd R el ax at io n T ic k ea ch B ox e ve ry da y 14 3 Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a I h av e al re ad y to o m uc h to d o, I ca n’ t b e b ot he re d a b ou t m y he al th . P ic tu re D If I s p en d a s m al l a m ou nt o f t im e fo r m y he al th e ve ry d ay , I w ill r em ai n he al th y an d st ro ng a nd d o m y ev er yd ay c ho re s P ic tu re B N ot c ar in g a b ou t y ou r he al th e .g . g et tin g re st o r ta ki ng a b al an ce d d ie t P ic tu re E O rg an iz in g o ne se lf in a w ay th at s om e tim e ca n b e sp ar ed fo r he al th y or r el ax in g ac tiv iti es P ic tu re C D iff ic ul ty in c ar in g b ab y d ue to ti re d ne ss an d w ea kn es s P ic tu re F B et te r he al th a nd e as ie r co p in g w ith c ar - in g fo r b ab y an d o th er li fe d em an d s Se ss io n 2. 1 TH E BA BY ’S A RR Iv AL T hi nk in g H ea lth y За ня тт я 2 .1 НА РО ДЖ ЕН НЯ Д ИТ ИН И Зд ор ов е м ис ле нн я К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a I h av e al re ad y to o m uc h to d o, I ca n’ t b e b ot he re d a b ou t m y he al th . P ic tu re D If I s p en d a s m al l a m ou nt o f t im e fo r m y he al th e ve ry d ay , I w ill r em ai n he al th y an d st ro ng a nd d o m y ev er yd ay c ho re s P ic tu re B N ot c ar in g a b ou t y ou r he al th e .g . g et tin g re st o r ta ki ng a b al an ce d d ie t P ic tu re E O rg an iz in g o ne se lf in a w ay th at s om e tim e ca n b e sp ar ed fo r he al th y or r el ax in g ac tiv iti es P ic tu re C D iff ic ul ty in c ar in g b ab y d ue to ti re d ne ss an d w ea kn es s P ic tu re F B et te r he al th a nd e as ie r co p in g w ith c ar - in g fo r b ab y an d o th er li fe d em an d s Se ss io n 2. 1 TH E BA BY ’S A RR Iv AL T hi nk in g H ea lth y М ал ю но к A У м ен е і т ак з ан ад т о ба га т о сп ра в, я н е м ож у т ур бу ва т ис я пр о св оє з до ро в’ я М ал ю но к B В ід су т ні ст ь т ур бо т и пр о св оє з до ро в’ я, на пр ик ла д, в ід по чи но к аб о зб ал ан со ва не ха рч ув ан ня М ал ю но к C Тр уд но щ і з д ог ля до м з а ди т ин ою ч ер ез в т ом у і с ла бк іс т ь М ал ю но к D Я кщ о я ко ж ен д ен ь бу ду п ри ді ля т и не ве ли ку кі ль кі ст ь ча су с во єм у зд ор ов ’ю , т о за ли ш ус я зд ор ов ою т а у на ле ж ні й ф ор м і й з м ож у ви ко ну ва т и св ої п ов ся кд ен ні о бо в’ яз ки М ал ю но к E О рг ан із ац ія с еб е т ак им ч ин ом , щ об у в ас б ув ча с дл я ді ял ьн ос т і, щ о сп ри яє п ок ра щ ен ню зд ор ов ’я , а бо д ля в пр ав з р ел ак са ці ї М ал ю но к F Ч им к ра щ е зд ор ов ’я , т им л ег ш е сп ра вл ят ис я з до гл яд ом з а ди т ин ою т а ін ш им и ж ит т єв им и по т ре ба м и 14 513 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » Гр аф ік ви ко на нн я в пр ав П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВП РА ВИ Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 В пр ав а 1 В пр ав а 2 В пр ав а 3 14 7 За ня тт я 2 .2 НА РО ДЖ ЕН НЯ Д ИТ ИН И Зд ор ов е ми сл ен ня п ро в аш і с то су нк и з ди ти но ю М ал ю но к A Д ит ин а є за на дт о м ал ою , щ об м ат и до м ен е по чу т т я. В се , щ о йо м у/ їй п от рі бн о – це б ут и на го до ва но ю М ал ю но к B Н ед ос т ат нь о зу си ль , щ об р оз ви ну т и зв ’я зо к з ди т ин ою М ал ю но к C Ц е вп ли ва є як н а зд ор ов ’я д ит ин и, т ак і на ва ш е зд ор ов ’я М ал ю но к D М оя д ит ин а ре аг ує н а м ої п оч ут т я, к ол и я вз ає м од ію з н им /н ею . М ен і ц е пр иє м но М ал ю но к E П ід ла ш т ов ув ан ня в аш их п оч ут т ів п ід р еа кц ії ди т ин и і н ав па ки М ал ю но к F Ц е м ає п оз ит ив ни й вп ли в як н а зд ор ов ’я ди т ин и, т ак і на в аш е зд ор ов ’я H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ви ко на нн я в пр ав П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВП РА ВИ Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 В пр ав а 1 В пр ав а 2 В пр ав а 3 Гр аф ік від но си н з ди ти но ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВИ Д Д ІЯ Л ЬН О С ТІ ЗА П РО П О Н О ВА Н А Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ас аж щ он ай м ен ш е од ин р аз н а де нь (а бо о бе рі ть ін ш у ді ял ьн іс ть ). Р оз м ов и з ди ти но ю аб о сп ів д ля н еї 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (а бо об ер іт ь ін ш у ді ял ьн іс ть ). Іг ри з д ит ин ою 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (о бе рі ть ді ял ьн іс ть ). 14 913 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a M y ne w b or n b ab y m ig ht c om e to h ar m , i f I m ix w ith o th er p eo p le . P ic tu re D H um an b ei ng s ar e he al th y an d h ap p y if th ey a re w ith o th er s up p or tiv e p eo p le P ic tu re B M ot he r an d b ab y so ci al ly is ol at ed P ic tu re E S up p or t o f o th er s in c hi ld c ar e ca n g re at ly re d uc e yo ur b ur d en P ic tu re C Th is e ffe ct s b ot h yo ur a nd b ab y’ s he al th P ic tu re F B et te r he al th a nd e as ie r co p in g w ith ca rin g fo r b ab y an d o th er li fe d em an d s Se ss io n 2. 3 TH E BA BY ’S A RR Iv AL T hi nk in g he al th y ab ou t r el at io ns hi p w ith p eo pl e ar ou nd y ou К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » М ал ю но к A Я кщ о я бу ду с пі лк ув ат ис я з ін ш им и лю дь м и, ц е м ож е на ш ко ди т и м ої й но во на ро дж ен ій д ит ин і М ал ю но к B М ат и і д ит ин а зн ах од ят ьс я в со ці ал ьн ій із ол яц ії М ал ю но к C Ц е вп ли ва є як н а ва ш е зд ор ов ’я , т ак і на зд ор ов ’я д ит ин и М ал ю но к D Л ю ди з до ро ві т а щ ас ли ві , я кщ о во ни пе ре бу ва ю т ь з ін ш им и лю дь м и, я кі їх пі дт ри м ую т ь М ал ю но к E П ід т ри м ка ін ш их л ю де й в до гл яд і з а ди т ин ою м ож е зн ач но р оз ва нт аж ит и ва с М ал ю но к F Ч им к ра щ е зд ор ов ’я , т им л ег ш е сп ра вл ят ис я з до гл яд ом з а ди т ин ою т а ін ш им и ж ит т єв им и по т ре ба м и За ня тт я 2 .3 НА РО ДЖ ЕН НЯ Д ИТ ИН И Зд ор ов е м ис ле нн я пр о ст ос ун ки з лю дь ми , щ о ва с о то чу ю ть H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a M y ne w b or n b ab y m ig ht c om e to h ar m , i f I m ix w ith o th er p eo p le . P ic tu re D H um an b ei ng s ar e he al th y an d h ap p y if th ey a re w ith o th er s up p or tiv e p eo p le P ic tu re B M ot he r an d b ab y so ci al ly is ol at ed P ic tu re E S up p or t o f o th er s in c hi ld c ar e ca n g re at ly re d uc e yo ur b ur d en P ic tu re C Th is e ffe ct s b ot h yo ur a nd b ab y’ s he al th P ic tu re F B et te r he al th a nd e as ie r co p in g w ith ca rin g fo r b ab y an d o th er li fe d em an d s Se ss io n 2. 3 TH E BA BY ’S A RR Iv AL T hi nk in g he al th y ab ou t r el at io ns hi p w ith p eo pl e ar ou nd y ou H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a M y ne w b or n b ab y m ig ht c om e to h ar m , i f I m ix w ith o th er p eo p le . P ic tu re D H um an b ei ng s ar e he al th y an d h ap p y if th ey a re w ith o th er s up p or tiv e p eo p le P ic tu re B M ot he r an d b ab y so ci al ly is ol at ed P ic tu re E S up p or t o f o th er s in c hi ld c ar e ca n g re at ly re d uc e yo ur b ur d en P ic tu re C Th is e ffe ct s b ot h yo ur a nd b ab y’ s he al th P ic tu re F B et te r he al th a nd e as ie r co p in g w ith ca rin g fo r b ab y an d o th er li fe d em an d s Se ss io n 2. 3 TH E BA BY ’S A RR Iv AL T hi nk in g he al th y ab ou t r el at io ns hi p w ith p eo pl e ar ou nd y ou 15 1 H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ви ко на нн я в пр ав П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВП РА ВИ Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 В пр ав а 1 В пр ав а 2 В пр ав а 3 H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік від но си н з ди ти но ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВИ Д Д ІЯ Л ЬН О С ТІ ЗА П РО П О Н О ВА Н А Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ас аж щ он ай м ен ш е од ин р аз н а де нь (а бо о бе рі ть ін ш у ді ял ьн іс ть ) Р оз м ов и з ди ти но ю аб о сп ів д ля н еї 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (а бо об ер іт ь ін ш у ді ял ьн іс ть ) Іг ри з д ит ин ою 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (о бе рі ть ді ял ьн іс ть ) К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м 15 315 3 P ic tu re a I a m to o tir ed to c ar e ab ou t m y ow n he al th P ic tu re D D iff ic ul ty in c ar in g fo r b ab y d ue to ti re d - ne ss a nd w ea kn es s P ic tu re B I a m a w ea k p er so n P ic tu re E O rg an iz in g o ne se lf in a w ay th at s om e- tim e ca n b e sp ar ed fo r he al th y or r el ax in g ac tiv iti es P ic tu re C Yo u ac tu al ly b ec om e ill a s a re su lt p f n ot lo ok in g a fte r yo ur h ea lth P ic tu re F B et te r he al th a nd e as ie r co p in g w ith c ar - in g fo r b ab y an d o th er li fe d em an d s Se ss io n 3. 1 EA RL Y IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r p er so na l h ea lth М ал ю но к A Я з ан ад т о вт ом ил ас я, щ об д ба т и пр о вл ас не зд ор ов ’я М ал ю но к B Я - с ла бк а лю ди на М ал ю но к C В и ф ак т ич но з ах во рі ли в на сл ід ок т ог о, щ о не дб ал и пр о св оє з до ро в’ я М ал ю но к D Тр уд но щ і з д ог ля до м з а ди т ин ою ч ер ез в т ом у і с ла бк іс т ь М ал ю но к E О рг ан із ац ія с еб е т ак им ч ин ом , щ об у в ас бу в пе вн ий ч ас д ля д ія ль но ст і, щ о сп ри яє по кр ащ ен ню з до ро в’ я, а бо д ля в пр ав з ре ла кс ац ії М ал ю но к F Ч им к ра щ е зд ор ов ’я , т им л ег ш е сп ра вл ят ис я з до гл яд ом з а ди т ин ою т а ін ш им и ж ит т єв им и по т ре ба м и За ня тт я 3 .1 РА НН Є Н ЕМ ОВ ЛЯ ЦТ ВО Зд ор ов е м ис ле нн я пр о ос об ис те зд ор ов ’я 15 3 P ic tu re a I a m to o tir ed to c ar e ab ou t m y ow n he al th P ic tu re D D iff ic ul ty in c ar in g fo r b ab y d ue to ti re d - ne ss a nd w ea kn es s P ic tu re B I a m a w ea k p er so n P ic tu re E O rg an iz in g o ne se lf in a w ay th at s om e- tim e ca n b e sp ar ed fo r he al th y or r el ax in g ac tiv iti es P ic tu re C Yo u ac tu al ly b ec om e ill a s a re su lt p f n ot lo ok in g a fte r yo ur h ea lth P ic tu re F B et te r he al th a nd e as ie r co p in g w ith c ar - in g fo r b ab y an d o th er li fe d em an d s Se ss io n 3. 1 EA RL Y IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r p er so na l h ea lth H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) P la yi ng o f f at he r w ith c hi ld 1 2 3 4 5 6 7 E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ви ко на нн я в пр ав П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВП РА ВИ Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 В пр ав а 1 В пр ав а 2 В пр ав а 3 H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік від но си н з ди ти но ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВИ Д Д ІЯ Л ЬН О С ТІ ЗА П РО П О Н О ВА Н А Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ас аж щ он ай м ен ш е од ин р аз н а де нь (а бо о бе рі ть ін ш у ді ял ьн іс ть ) Р оз м ов и з ди ти но ю аб о сп ів д ля н еї 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (а бо об ер іт ь ін ш у ді ял ьн іс ть ) Іг ри з д ит ин ою 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (о бе рі ть ді ял ьн іс ть ) Іг ри б ат ьк а з ди ти но ю 15 5 Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік мо ніт ор ин гу сн у П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня П С И Х ІЧ Н И Й С ТА Н Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ої д ум ки з ав аж ал и м ен і с па ти м ин ул ої но чі . Я н ам аг ал ас я за м ін ит и не ба ж ан і д ум ки зд ор ов им и. Я с пр об ув ал а кі ль ка п ор ад д ля г ар но го сн у. К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » М ал ю но к A Д ит ин а – це р об от а, а н е ве се ло щ і М ал ю но к B У м ен е не м ає ч ас у дл я ро зв аг М ал ю но к C Ц е зм уш ує м ен е ві дч ув ат и се бе д уж е не пр иє м но М ал ю но к D Я м ож у сп ро бу ва т и на со ло ди т ис я ко м па ні єю св оє ї д ит ин и М ал ю но к E Ц е м ож е бу т и ве се ло , і д об ре і дл я ди т ин и т еж М ал ю но к F Ч им щ ас ли ві ш а м ат и, т им з до ро ві ш а ди т ин а За ня тт я 3 .2 РА НН Є Н ЕМ ОВ ЛЯ ЦТ ВО Зд ор ов е м ис ле нн я пр о ва ш і с то су нк и з д ит ин ою H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a Th e b ab y is a ll w or k an d n o fu n P ic tu re D I c an tr y to e nj oy m y b ab y’ s co m p an y P ic tu re B I d on ’t ha ve a ny ti m e fo r fu n P ic tu re E It ca n b e fu nd a nd g oo d fo r th e b ab y to o P ic tu re C Th is m ak es m e fe el b itt er P ic tu re F H ap p ie r m ot he r, h ea lth ie r b ab y Se ss io n 3. 2 EA RL Y IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith b ab y 15 7 H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ви ко на нн я в пр ав П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВП РА ВИ Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 В пр ав а 1 В пр ав а 2 В пр ав а 3 H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік від но си н з ди ти но ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВИ Д Д ІЯ Л ЬН О С ТІ ЗА П РО П О Н О ВА Н А Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ас аж щ он ай м ен ш е од ин р аз н а де нь (а бо о бе рі ть ін ш у ді ял ьн іс ть ) Р оз м ов и з ди ти но ю аб о сп ів д ля н еї 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (а бо об ер іт ь ін ш у ді ял ьн іс ть ) Іг ри з д ит ин ою 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (о бе рі ть ді ял ьн іс ть ) К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік мо ніт ор ин гу сн у П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня П С И Х ІЧ Н И Й С ТА Н Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ої д ум ки з ав аж ал и м ен і с па ти м ин ул ої но чі . Я н ам аг ал ас я за м ін ит и не га ти вн і д ум ки зд ор ов им и. Я с пр об ув ал а кі ль ка п ор ад д ля г ар но го сн у. 15 9 М ал ю но к A У м ен е не м ає д ос т ат нь о до ві ри , щ об я м ог ла по го во ри т и з сі м ’є ю а бо л ік ар ем п ро с во ї пр об ле м и зі з до ро в’ ям М ал ю но к B М ен і к ра щ е ні з к им н е об го во рю ва т и св ої пр об ле м и М ал ю но к C Н ез на чн а хв ор об а м ож е пе ре ро ст и у се рй оз ну хв ор об у М ал ю но к D Я кщ о я т ур бу ю ся п ро с во є зд ор ов ’я , я м аю по го во ри т и пр о це з к им ос ь, ін ак ш е це м ож е ст ат и се рй оз но ю п ро бл ем ою д ля в сі х М ал ю но к E Я м аю о бг ов ор ит и св ою п ро бл ем у з ін ш им и, я м ож у от ри м ат и до бр у по ра ду М ал ю но к F Х во ро ба б ул а ви лі ку ва на в ча сн о, і м ат и за ли ш ає т ьс я зд ор ов ою За ня тт я 3 .3 РА НН Є Н ЕМ ОВ ЛЯ ЦТ ВО Зд ор ов е м ис ле нн я пр о ва ш і с то су нк и з л ю дь ми , щ о ва с о то чу ю ть 15 9 P ic tu re a I d on ’t ha ve th e co nf id en ce to s ha re m y he al th , p ro b le m s w ith m y fa m ily o r th e d oc to r P ic tu re D If I a m w or rie d a b ou t m y he al th I m us t t al k to s om eb od y, o th er w is e it m ay b ec om e se rio us a nd b ec om e a p ro b le m fo r ev er y- on e P ic tu re B I a m b et te r of f n ot d is cu ss in g m y p ro b le m s w ith a ny on e. P ic tu re E I m us t d is cu ss m y p ro b le m w ith o th er s, I m ay g et g oo d a d vi ce P ic tu re C A s m al l i lln es s m ay b ec om e a b ig o ne P ic tu re F Ill ne ss tr ea te d in ti m e an d m ot he r re m ai ns he al th y Se ss io n 3. 3 EA RL Y IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith p eo pl e ar ou nd y ou 15 9 P ic tu re a I d on ’t ha ve th e co nf id en ce to s ha re m y he al th , p ro b le m s w ith m y fa m ily o r th e d oc to r P ic tu re D If I a m w or rie d a b ou t m y he al th I m us t t al k to s om eb od y, o th er w is e it m ay b ec om e se rio us a nd b ec om e a p ro b le m fo r ev er y- on e P ic tu re B I a m b et te r of f n ot d is cu ss in g m y p ro b le m s w ith a ny on e. P ic tu re E I m us t d is cu ss m y p ro b le m w ith o th er s, I m ay g et g oo d a d vi ce P ic tu re C A s m al l i lln es s m ay b ec om e a b ig o ne P ic tu re F Ill ne ss tr ea te d in ti m e an d m ot he r re m ai ns he al th y Se ss io n 3. 3 EA RL Y IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith p eo pl e ar ou nd y ou К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік від но си н з ди ти но ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВИ Д Д ІЯ Л ЬН О С ТІ ЗА П РО П О Н О ВА Н А Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ас аж щ он ай м ен ш е од ин р аз н а де нь (а бо о бе рі ть ін ш у ді ял ьн іс ть ) Р оз м ов и з ди ти но ю аб о сп ів д ля н еї 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (а бо об ер іт ь ін ш у ді ял ьн іс ть ) Іг ри з д ит ин ою 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (о бе рі ть ді ял ьн іс ть ) 16 1 Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік мо ніт ор ин гу сн у П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня П С И Х ІЧ Н И Й С ТА Н Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ої д ум ки з ав аж ал и м ен і с па ти м ин ул ої но чі . Я н ам аг ал ас я за м ін ит и не га ти вн і д ум ки зд ор ов им и. Я с пр об ув ал а кі ль ка п ор ад д ля г ар но го сн у. К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » М ал ю но к A Я п ог ан о се бе п оч ув аю , б о по га на л ю ди на на ве ла « по рч у» М ал ю но к B Я б уд у ві дч ув ат и се бе к ра щ е, т іл ьк и як щ о ця «п ор ча » бу де з ня т а М ал ю но к C Д од ат ко ви й ст ре с, н ап ру га і в т ра т а ре су рс ів М ал ю но к D Я м ож у зр об ит и пе вн і р еч і д ля п ок ра щ ен ня св ог о зд ор ов ’я М ал ю но к E Р об ит и до бр і в чи нк а за п ід т ри м ки п ра ці вн ик а С О З Г М ал ю но к F Л ік ув ан ня с уч ас ни м и т а т ра ди ці йн им и м ет од ам и до ся га є на йк ра щ их р ез ул ьт ат ів За ня тт я 4 .1 НЕ МО ВЛ ЯТ А С ЕР ЕД НЬ ОГ О ВІ КУ Зд ор ов е м ис ле нн я пр о ос об ис те зд ор ов ’я 16 3 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік від но си н з ди ти но ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВИ Д Д ІЯ Л ЬН О С ТІ ЗА П РО П О Н О ВА Н А Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ас аж щ он ай м ен ш е од ин р аз н а де нь (а бо о бе рі ть ін ш у ді ял ьн іс ть ) Р оз м ов и з ди ти но ю аб о сп ів д ля н еї 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (а бо об ер іт ь ін ш у ді ял ьн іс ть ) Іг ри з д ит ин ою 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (о бе рі ть ді ял ьн іс ть ) К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 16 516 5 P ic tu re a M y b ab y is a lw ay s ill w ith d ia rr he a b e- ca us e I a m a w or th le ss m ot he r P ic tu re D B ab ie s co m m on ly g et d ia rr he a b ut I ca n ta ke s om e st ep s to p ro te ct m y b ab y fr om it P ic tu re B W ha t I d o w ill fa il b ec au se I am u se le ss P ic tu re E Ta ki ng th es e st ep s w ill r ed uc e th e ch an c- es o f m y b ab y d ev el op in g d ia rr he a P ic tu re C M ot he r an d c hi ld c au g ht u p in a n ill ne ss -h el p le ss ne ss c yc le P ic tu re F C yc le o f i lln es s- he lp le ss ne ss b ro ke n Se ss io n 4. 2 M ID DL E IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith b ab y М ал ю но к A У м оє ї д ит ин а по ст ій на д іа ре я, т ом у щ о я ні кч ем на м ат и М ал ю но к B Щ о б я не р об ил а, в се в их од ит ь по га но , т ом у я не н ес у ж од но ї к ор ис т і М ал ю но к C М ат и і д ит ин а по т ра пи ли в з ам кн ен ий ц ик л «х во ро ба -б ез по ра дн іс т ь» М ал ю но к D Д іт и ча с ві д ча су х во рі ю т ь на д іа ре ю , а ле я м ож у вж ит и за хо ді в, щ об з ах ис т ит и св ою ди т ин у ві д ць ог о за хв ор ю ва нн я М ал ю но к E Ц і з ах од и зн из ят ь йм ов ір ні ст ь за хв ор ю ва нн я м оє ї д ит ин и на д іа ре ю М ал ю но к F Ц ик л «х во ро ба -б ез по ра дн іс т ь» п ер ер ва ни й За ня тт я 4 .2 СЕ РЕ ДН Є Н ЕМ ОВ ЛЯ ЦТ ВО Зд ор ов е м ис ле нн я пр о ва ш і с то су нк и з д ит ин ою 16 5 P ic tu re a M y b ab y is a lw ay s ill w ith d ia rr he a b e- ca us e I a m a w or th le ss m ot he r P ic tu re D B ab ie s co m m on ly g et d ia rr he a b ut I ca n ta ke s om e st ep s to p ro te ct m y b ab y fr om it P ic tu re B W ha t I d o w ill fa il b ec au se I am u se le ss P ic tu re E Ta ki ng th es e st ep s w ill r ed uc e th e ch an c- es o f m y b ab y d ev el op in g d ia rr he a P ic tu re C M ot he r an d c hi ld c au g ht u p in a n ill ne ss -h el p le ss ne ss c yc le P ic tu re F C yc le o f i lln es s- he lp le ss ne ss b ro ke n Se ss io n 4. 2 M ID DL E IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith b ab y К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік від но си н з ди ти но ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВИ Д Д ІЯ Л ЬН О С ТІ ЗА П РО П О Н О ВА Н А Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ас аж щ он ай м ен ш е од ин р аз н а де нь (а бо о бе рі ть ін ш у ді ял ьн іс ть ) Р оз м ов и з ди ти но ю аб о сп ів д ля н еї 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (а бо об ер іт ь ін ш у ді ял ьн іс ть ) Іг ри з д ит ин ою 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (о бе рі ть ді ял ьн іс ть ) 16 7 Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » М ал ю но к A Я кщ о я ви йд у з до м у бе з ди т ин и, л ю ди по ду м аю т ь, щ о я ам ор ал ьн а лю ди на М ал ю но к B Я н е ви йд у з до м у, н ез ва ж аю чи н і н а щ о М ал ю но к C З ал еж ні ст ь ві д ін ш их , н ап ри кл ад , в ід ч ол ов ік а, як ий н е за вж ди м ож е бу т и ві ль ни м , к ол и по т рі бн о от ри м ат и м ед ич ну д оп ом ог у М ал ю но к D Я кщ о я ви йд у з до м у са м а, ц е не о зн ач ає , щ о я ам ор ал ьн а лю ди на М ал ю но к E Б ув аю т ь ви па дк и, к ол и м ен і д ов од ит ьс я за ли ш ат и бу ди но к, н ап ри кл ад , щ об з ро би т и щ еп ле нн я ди т ин і, і м оя с ім ’я р оз ум іє ц е М ал ю но к F Н е по т рі бн о по ст ій но п ок ла да т ис я на ін ш их , щ об о т ри м ат и м ед ич ну д оп ом ог у За ня тт я 4 .3 НЕ МО ВЛ ЯТ А С ЕР ЕД НЬ ОГ О ВІ КУ Зд ор ов е м ис ле нн я пр о ва ш і с то су нк и з л ю дь ми , щ о ва с о то чу ю тьH e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a If I g o ou t o f t he h ou se , p eo p le w ill th in k I am a n im m or al p er so n P ic tu re D G oi ng o ut o f t he h ou se o n m y ow n d oe s no t m ak e m e an im m or al p er so n P ic tu re B I w ill n ot le av e th e ho us e, n o m at te r w ha t P ic tu re E Th er e ar e tim es w he n I h av e to le av e th e ho us e e. g . t o g et b ab y im m un iz ed , a nd m y fa m ily u nd er st an d s th is P ic tu re C R el ia nc e on o th er s, e g . h us b an d w ho m ay no t a lw ay s b e aw ai la b le , f or h ea lth c ar e P ic tu re F N ot h av in g to r el y on o th er s al l t he ti m e to se ek h ea lth c ar e Se ss io n 4. 3 M ID DL E IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith p eo pl e ar ou nd y ou H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a If I g o ou t o f t he h ou se , p eo p le w ill th in k I am a n im m or al p er so n P ic tu re D G oi ng o ut o f t he h ou se o n m y ow n d oe s no t m ak e m e an im m or al p er so n P ic tu re B I w ill n ot le av e th e ho us e, n o m at te r w ha t P ic tu re E Th er e ar e tim es w he n I h av e to le av e th e ho us e e. g . t o g et b ab y im m un iz ed , a nd m y fa m ily u nd er st an d s th is P ic tu re C R el ia nc e on o th er s, e g . h us b an d w ho m ay no t a lw ay s b e aw ai la b le , f or h ea lth c ar e P ic tu re F N ot h av in g to r el y on o th er s al l t he ti m e to se ek h ea lth c ar e Se ss io n 4. 3 M ID DL E IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith p eo pl e ar ou nd y ou H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l P ic tu re a If I g o ou t o f t he h ou se , p eo p le w ill th in k I am a n im m or al p er so n P ic tu re D G oi ng o ut o f t he h ou se o n m y ow n d oe s no t m ak e m e an im m or al p er so n P ic tu re B I w ill n ot le av e th e ho us e, n o m at te r w ha t P ic tu re E Th er e ar e tim es w he n I h av e to le av e th e ho us e e. g . t o g et b ab y im m un iz ed , a nd m y fa m ily u nd er st an d s th is P ic tu re C R el ia nc e on o th er s, e g . h us b an d w ho m ay no t a lw ay s b e aw ai la b le , f or h ea lth c ar e P ic tu re F N ot h av in g to r el y on o th er s al l t he ti m e to se ek h ea lth c ar e Se ss io n 4. 3 M ID DL E IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r r el at io ns hi p w ith p eo pl e ar ou nd y ou 16 9 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік від но си н з ди ти но ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВИ Д Д ІЯ Л ЬН О С ТІ ЗА П РО П О Н О ВА Н А Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ас аж щ он ай м ен ш е од ин р аз н а де нь (а бо о бе рі ть ін ш у ді ял ьн іс ть ) Р оз м ов и з ди ти но ю аб о сп ів д ля н еї 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (а бо об ер іт ь ін ш у ді ял ьн іс ть ) Іг ри з д ит ин ою 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (о бе рі ть ді ял ьн іс ть ) К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 17 117 1 P ic tu re a M y ill ne ss is a p un is hm en t f or m y d ee d s P ic tu re D I c an d o a nu m b er o f t hi ng s to im p ro ve m y he al th P ic tu re B I w ill n ev er g et w el l P ic tu re E Ta ki ng p os iti ve a ct io ns a lo ng w ith d ua P ic tu re C Tr ap p ed in c yc le o f i lln es s - ho p el es sn es s P ic tu re F M od er n an d tr ad iti on al c ar e ca n b ot h b e p ur su ed fo r b es t r es ul t Se ss io n 5. 1 LA TE IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r p er so na l h ea lth М ал ю но к A М оя х во ро ба – ц е по ка ра нн я за м ої в чи нк и М ал ю но к B Я н ік ол и не о ду ж аю М ал ю но к C З ат яг ну ло у ц ик л «х во ро ба -б ез по ра дн іс т ь» М ал ю но к D Я м ож у зр об ит и ни зк у ре че й дл я по кр ащ ен ня св ог о зд ор ов ’я . М ал ю но к E Р об ит и хо ро ш і в чи нк и за п ід т ри м ки пр ац ів ни ка С О З Г М ал ю но к F Л ік ув ан ня с уч ас ни м и т а т ра ди ці йн им и м ет од ам и до ся га є на йк ра щ их р ез ул ьт ат ів За ня тт я 5 .1 НЕ МО ВЛ ЯТ А П ІЗ НЬ ОГ О ВІ КУ Зд ор ов е м ис ле нн я пр о ос об ис те зд ор ов ’я 17 1 P ic tu re a M y ill ne ss is a p un is hm en t f or m y d ee d s P ic tu re D I c an d o a nu m b er o f t hi ng s to im p ro ve m y he al th P ic tu re B I w ill n ev er g et w el l P ic tu re E Ta ki ng p os iti ve a ct io ns a lo ng w ith d ua P ic tu re C Tr ap p ed in c yc le o f i lln es s - ho p el es sn es s P ic tu re F M od er n an d tr ad iti on al c ar e ca n b ot h b e p ur su ed fo r b es t r es ul t Se ss io n 5. 1 LA TE IN FA NC Y T hi nk in g he al th y ab ou t y ou r p er so na l h ea lth К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік від но си н з ди ти но ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВИ Д Д ІЯ Л ЬН О С ТІ ЗА П РО П О Н О ВА Н А Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ас аж щ он ай м ен ш е од ин р аз н а де нь (а бо о бе рі ть ін ш у ді ял ьн іс ть ) Р оз м ов и з ди ти но ю аб о сп ів д ля н еї 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (а бо об ер іт ь ін ш у ді ял ьн іс ть ) Іг ри з д ит ин ою 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (о бе рі ть ді ял ьн іс ть ) 17 3 Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » М ал ю но к A М оя р об от а – м ат и як ом ог а бі ль ш е ді т ей . Щ о з ни м и ві дб ув ає т ьс я – це в ол я Б ож а. М ал ю но к B В аж ко п ік лу ва т ис я пр о вс іх д іт ей М ал ю но к C З до ро в’ я м ат ер і п ог ір ш ує т ьс я, п от ре би ді т ей з ал иш аю т ьс я по за у ва го ю М ал ю но к D Я к ба т ьк и м и не се м о ві дп ов ід ал ьн іс т ь за ко ж ну д ит ин у, я ку м и на ро дж ує м о в це й св іт , це т ак ож і во ля Б ож а М ал ю но к E П ла ну ва нн я ва гі т но ст і г ар ан т ує , щ о м и зм ож ем о пр ид іл ят и вс ю у ва гу н аш ій д ит ин і М ал ю но к F Р оз ум ні т а зд ор ов і д іт и бу ду т ь м ат и кр ащ е м ай бу т нє За ня тт я 5 .2 НЕ МО ВЛ ЯТ А П ІЗ НЬ ОГ О ВІ КУ Зд ор ов е м ис ле нн я пр о ва ш і с то су нк и з д ит ин ою 17 5 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік від но си н з ди ти но ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВИ Д Д ІЯ Л ЬН О С ТІ ЗА П РО П О Н О ВА Н А Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ас аж щ он ай м ен ш е од ин р аз н а де нь (а бо о бе рі ть ін ш у ді ял ьн іс ть ) Р оз м ов и з ди ти но ю аб о сп ів д ля н еї 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (а бо об ер іт ь ін ш у ді ял ьн іс ть ) Іг ри з д ит ин ою 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (о бе рі ть ді ял ьн іс ть ) К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 17 7 М ал ю но к A М оя с ім ’я /ч ол ов ік н е ро зу м іє м ен е М ал ю но к B Я кщ о я сп ро бу ю п ог ов ор ит и з ни м и, ц е пр из ве де д о по да ль ш ог о ко нф лі кт у М ал ю но к C М ат и і ч ле ни с ім ’ї/ чо ло ві к не п ра цю ю т ь як к ом ан да , щ о ду ж е по га но д ля р оз ви т ку ди т ин и М ал ю но к D Х оч а у на с м ож ут ь бу т и ро зб іж но ст і, м и по ви нн і г ов ор ит и пр о до бр об ут н аш их д іт ей , щ о є пе рш ор яд ни м д ля н ас у сі х М ал ю но к E М и м ож ем о сп ро бу ва т и по до ла т и на ш і ро зб іж но ст і з ар ад и на ш их д іт ей М ал ю но к F С ім ’я п ра цю є як к ом ан да , щ о сп ри яє р оз ви т ку ди т ин и За ня тт я 5 .3 НЕ МО ВЛ ЯТ А П ІЗ НЬ ОГ О ВІ КУ Зд ор ов е м ис ле нн я пр о ва ш і с то су нк и з л ю дь ми , щ о ва с о то чу ю ть К А Л Е Н Д А Р З Д О Р О В ’Я П О С ІБ Н И К «З Д О Р О В Е М И С Л Е Н Н Я » 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 7 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y T IM E C H O IC E O F F O O D I T E M S D a IL y M O n IT O r In g B re ak fa st B ef o re lu nc h Lu nc h Te a tim e D in ne r B ed tim e 7 6 5 4 3 2 1 Di et C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік ха рч ув ан ня П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іти нц і щ од ня Ч А С ВИ БІ Р П РО Д У К ТІ В Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 С ні д ан о к П ер ек ус О б ід П ол уд ен о к В еч ер я П ер ек ус п ер ед с но м 17 9 Гр аф ік на ст ро ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у ві дп ов ід ні й кл іт ин ці щ од ня Д уж е хо ро ш ий Х ор ош ий Н і х ор ош ий , ні п ог ан ий П ог ан ий Д уж е по га ни й 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y 13 5 V er y g o o d G o o d N ei th er g o o d no r b ad B ad V er y b ad M oo d Ch ar t T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y H e a lt H C a le n d e r Th in k in g h e a lT h y M a n u a l T y P E O F a C T Iv IT y S U g g E S T E D F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g M as sa g e at le as t o nc e a d ay o r ch o o se a no th er ac tiv ity Ta lk in g o r si ng in g to b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g . af te r F ee d in g (o r ch o o se an o th er a ct iv ity ) P la yi ng w ith b ab y 3 o r 4 tim es a d ay e .g a fte r F ee d in g (c ho o se a ct iv ity ) 1 2 3 4 5 6 7 Re la tio n w ith c hi ld T ic k ea ch B ox e ve ry da y E x E r C IS E S F r E q U E n C y D a IL y M O n IT O r In g e xe rc is e 1 e xe rc is e 2 e xe rc is e 3 1 2 3 4 5 6 7 Ex er ci se C ha rt T ic k ea ch B ox e ve ry da y Гр аф ік від но си н з ди ти но ю П ро ст ав ля йт е г ал оч ку у в ід по ві дн ій к лі ти нц і щ од ня ВИ Д Д ІЯ Л ЬН О С ТІ ЗА П РО П О Н О ВА Н А Ч А С ТО ТА Щ О Д ЕН Н И Й М О Н ІТ О РИ Н Г 1 2 3 4 5 6 7 М ас аж щ он ай м ен ш е од ин р аз н а де нь (а бо о бе рі ть ін ш у ді ял ьн іс ть ) Р оз м ов и з ди ти но ю аб о сп ів д ля н еї 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (а бо об ер іт ь ін ш у ді ял ьн іс ть ) Іг ри з д ит ин ою 3- 4 ра зи н а де нь , на пр ик ла д, п іс ля го ду ва нн я (о бе рі ть ді ял ьн іс ть ) ЗДОРОВЕ МИСЛЕННЯ Посібник з психосоціальної роботи з перинатальною депресією Узагальнена версія 1.0 ВООЗ для апробації в польових умовах, 2015 р. Серія психологічних втручань низької інтенсивності – 1

تفکر سالم پیرامون زایمان یافسردگ شناختیروان تیریمد یکتابچه راهنما 1 -مبا شدت ک شناختیروانمداخلات مجموعه مترجمین: نرگس سعیدی زهرا ولیدآبادی مهرنوش اقدسی با نظارت: دکتر سید کاظم ملکوتی نیادکتر بهین آرامی 5102در سال سازمان بهداشت جهانیتوسط منتشرشده YHTLAEH GNIKNIHTعنوان: noisserped latanirep fo tnemeganam laicosohcysp rof launam A )5102( سازمان بهداشت جهانی © قبال کیفیت انجام نشده است و این سازمان هیچ مسئولیتی در سازمان بهداشت جهانیاین ترجمه توسط غایرت میان نسخه فارسی و انگلیسی، ممحتوا و صحت مطالب این ترجمه به عهده ندارد. در صورت بروز هرگونه نسخه انگلیسی، معتبر و الزام آور خواهد بود. 1.51-REM-DSM-OHW/meti/i/snoitacilbup/tni.ohw.www//:sptth تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ شناختیروان تیریمد یکتابچه راهنما )1041(انستیتو روانپزشکی تهران)، دانشگاه علوم پزشکی ایران (روان دانشکده علوم رفتاری و سلامت © است. شدهتهیه YB CC-CN- AS0.3 این اثر ترجمه شده بر اساس مجوز تفکر سالم زایمان پیرامون یافسردگ شناختیروان تیریمد یکتابچه راهنما کمبا شدت شناختیروانمداخلات مجموعه فهرست 8...................اولیه)های بهداشتی سیستم مراقبتمراقبین سلامت و روانشناسان جامعه (برای کارکنان بهداشت ایمقدمه 82.....................................................................................................................................................................سالمتفکر جلسات یجراا 92......................................................................................................................تفکر سالم یامل با خانواده و معرف: تعآغازین جلسه دوران بارداری و نگهداری از کودکشدن برای آماده: 1 فصل 24 .....................................................................................................................................................مادر ی: سلامت شخص1-1 جلسه 15 .......................................................................................................................................................: رابطه مادر با کودک2-1 جلسه 85 ...................................................................................................................................................رابطه مادر با اطرافیان: 3-1 جلسه ماه اول -: ورود کودک 2 فصل 86 ....................................................................................................................................................مادر ی: سلامت شخص1-2جلسه 67 .....................................................................................................................................................: رابطه مادر با کودک 2-2 جلسه 48 .................................................................................................................................................. انی: رابطه مادر با اطراف3-2.جلسه ماه دوم تا چهارم - اوایل نوزادی: 3 فصل 39 ...................................................................................................................................................مادر ی: سلامت شخص1-3 جلسه 101 ..................................................................................................................................................: رابطه مادر با کودک 2-3 جلسه 901 ............................................................................................................................................... انی: رابطه مادر با اطراف3-3 جلسه ماه پنجم تا هفتم - اواسط نوزادی: 4 فصل 811 .................................................................................................................................................مادر ی: سلامت شخص1-4ه جلس 621 ...................................................................................................................................................: رابطه مادر با کودک 2-4ه جلس 331 ...............................................................................................................................................انیرابطه مادر با اطراف: 3-4 جلسه ماه هشتم تا دهم - اواخر نوزادی: 5 فصل 241 ..................................................................................................................................................مادر ی: سلامت شخص1-5 جلسه 051....................................................................................................................................................: رابطه مادر با کودک 2-5 جلسه 751.....................................................................................................................................................انی: رابطه مادر با اطراف3-5 جلسه مقدمه اندازیراهمیلادی 8002را در سال )PAGhm( سلامت روان خلأ یاتیبرنامه عمل جهانی بهداشتسازمان سال) 2(بعد از 0102را در سال ) PAGhm( سلامت روان خلأمداخله ینسخه خود از راهنما نیاول کرد و شامل: راهنما نیا منتشر کرد. تلالات رواناخ تیریو مد یابیارز .1 و ینیبال دستیاران، یمانند پزشکان عموم غیرمتخصص دهندگانارائهتوسط مواد سوءمصرف اعصاب و .2 یاصل یراهنما بر اساس سازیظرفیت لیتسه یبرا یآموزش هایکتابچه یسرکی نیچنمه. است پرستاران است. شدهتهیهمداخله مداخلات یعنی: ( فیتوص یراهنما هایکتابچه یسرکی هیته قیکار را از طر نیاکنون ا سازمان جهانی بهداشت نیو ا ، گسترش داده استبر شواهد هستند یمبتن هایدرمانیروان شدهاصلاحکه )با شدت کم شناختیروان .مجموعه است نیکتاب از این کتاب راهنما اول بدان معناست نی. ادهدمیشان را ن متخصص یاستفاده از منابع انساناشتیاق به م ک زانیم "شدت کم"اصطلاح متداول توسط متخصصان شناختیروان هایدرمانبا سهیکمتر در مقا اریاستفاده از منابع بس یکه مداخله برا ، ندارند زیادی ینکه متخصص یجوامع درتا تغییریافتهمربوط به مداخله هایجنبه، درنتیجهاست. شدهاصلاح تعداد کند که جادیا یشتریب یبا دسترس سلامت روان هایمراقبت تواندمی یراتییتغ نیچن نیبنابراشود. یعمل هایدرمانبا شدت کم شامل شناختیرواناز مداخلات هایینمونه. وشش قرار دهدپبیشتری از افراد را تحت سلامت روان هایبرنامهو یاریخود هایکتاب نیو همچن ایحرفهپیرا ، ی، اساسمختصر شناختیروان .وجود دارد ایفزایندهشواهد یهایبرنامه نیچن یاست. برا یاریخود یکیکترونال هاآن یبهداشت یازهاین شوندمیمادر یوقت زنان در سراسر جهان مستحق برخورداری از سلامتی برابر هستند. و یتیجنس یبر برابر شتریب 4102زنان در سازمان ملل ونیسیبرآورده شود. کم هاجنبههمه از دیبا یبانیبهداشت از آن پشت یکه سازمان جهان کیاستراتژ دستورالعملی، کرده است تأکید زنان توانمندسازی است برندمیرنج یاز اختلال روان مانیو متوسط پس از زا درآمدکم کشورهای در مادران ٪02. حدود کندمی در جهانی سازمان بهداشت روان یشت جهانبهدا قدامبرنامه ا پردرآمد است.مناطق دو برابر درصد باًیتقر نیا و سلامت رواناست، شدهتصویب 3102بهداشت در سال یکه توسط مجمع جهان 0202-3102سال هیرا توص یریشگیارتقا و پجهت هاییاستراتژی کارگیریبهو پاسخگو و کپارچهیجامع، یاجتماع هایمراقبت .کندمیذکر ادر را کودک و م سلامت روان مثالعنوانبه ،کندمی یاز مادران مبتلا به افسردگ تیحما یآموزش کارکنان بهداشت جامعه در مورد چگونگ یکتابچه راهنما نیا )PAGhm( سلامت روان خلأبر شواهد است که توسط برنامه یمبتن رفتاری -شناختی یهاکیتکن قیاز طر زین گرید یاز کشورها یاریدر بس بعداًو است هشدساختهدر پاکستان یکتابچه ابتکار نی. اشودمی هیتوص المللیبینگروه کی با مشاوره پروفسور رحمان و یبا همکار سازمان جهانی بهداشتقرار گرفت. مورداستفاده که پس میدواریام کرده است. دیتول یاستفاده جهان یکتابچه راهنما را برا ی، اکنون نسخه عموماز متخصصان تا دیبگذار انیخود را با ما در م تکتابچه راهنما استفاده کرده و نظرا نی، از اخود بافت یلازم برا تطبیقاز .میکن تیتقو شتریبآن را یبعد یدنظرهایتجددر میبتوان دکتر شکار ساکسنا و، ژنی، سازمان بهداشت جهانو سو مصرف مواد سلامت روان گروه ،ریمد تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 01 ست؟یچ "فکر سالمت " ) است. GI-PAGhm( یسازمان بهداشت جهان سلامت روان خلأمداخله یلم مکمل راهنماتفکر سا یراهنما در ییشامل راهنما نیاست. ا شدهتدوین غیرتخصصی یبهداشت هایمحیطاستفاده در یبرا GI-PAGhm از یکیاست. سلامت روان هایاولویتاز یتعداد تیریو مد ییشناسا یبر شواهد برا یمداخلات مبتن خصوص انجام کاریچهکه کندمی فیمفصل توص طوربه GI-PAGhmاست. زایمان پیراموندر افسردگی هاولویتا GI-PAGhmاستفاده از یدر مورد چگونگ ید آموزشر. مواکندنمی انیانجام آن را ب ی، اما شرح چگونگشود یرهنمودها یاجرا ید چگونگدر مور قیدق هایدستورالعملتفکر سالم ارائه یاست. هدف از راهنما شدهتهیه است. زایمان پیرامون یافسردگ تیریمد یبرا GI-PAGhmبر شواهد موجود در یمبتن است: ریشامل موارد ز زایمان پیرامون یافسردگ تیریمد یبرا GI-PAGhm هایدستورالعمل نیباشد. در ا یردهیو ش یدر دوران باردار یافسردگ تیریخط اول مد دیبا یاجتماع - یمداخلات روان • مداخله کیتفکر سالم –شود یخوددار ضدافسردگی یتا حد امکان از مصرف داروها دیبا تیجمع .باشدمی پیرامون زایمانمتناسب با دوره یافسردگ یبر شواهد برا یمبتن شناختیروان باط همدلانه، ارت یبرا یهایدستورالعمل تفکر سالم کردیرو - نظر داشته باشیدمراقبت را در یاصول کل • .کندمیرا تجهیز و ارائه یاجتماع هایحمایت و کندمیرا فراهم هاآن هایخانوادهواضح و حساس با زنان و اصطلاحات از که کندمی فراهم ایگونهبه را روانی آموزش سالم تفکر یکردرو - دهید ارائه روانی آموزش • اختلال جایبهدرک شده مانند استرس و بار اصطلاحات معمول از، کندمیجلوگیری جسمی و پزشکی .شودمیاستفاده انگاز یریجلوگ یبرا یماریب ای یافسردگ هایفعالیتو ریاز تصاوتفکر سالم کردیرو - دی) ارائه دهTBC(رفتاری یدرمان شناخت امکان صورت در • .کندمیاستفاده یرفتار یبر اساس اصول درمان شناخت یفرم ساده درمان کی ارائه یبرا افتهیساختار - دیحل مسئله ارائه ده امکان و در صورت سازیآرام، افتهیساختار یبدن تیمانند فعال یکمک هایدرمان • .کندمیروزانه مادر ادغام معمول را در برنامه هافعالیت نیا تفکر سالم کردیرو مداخله قیاز طر یاجتماع تیحما تیبر اهم تفکر سالم کردیرو - یاجتماع هایشبکه مجدد فعال کردن • .کندمی تأکید تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 11 سلامتبهدوره، نیرابطه مادر و نوزاد در ا تیبر اهم تأکیدعلاوه بر تفکر سالم. دیتوجه کن کلیبهزیستی به • توجه دارد. زینمادر یروانسلامت همچون یجسم ؟برای چه کسی است تفکر سالمکتابچه شدهطراحی هیاول هایمراقبتمادر و کودک در یبهداشت مراقبت هایرنامهبادغام در یبرا تفکر سالم یراهنما مراقبت ٔ درزمینه یو تجربه قبل دانش چیه هستند کهکارکنان بهداشت جامعه هدف این کتابچهاست. هاآناست که کارکنان بهداشت جامعه برای ییهاملدستورالع یکتابچه راهنما حاو نیندارد. ا سلامت روان معمول یدر کارها پیرامون زایمان یکنترل افسردگ یرا برا سلامت روان هایدستورالعمل توانندمی چگونه خود بگنجانند. تفکر سالم مانپیرامون از زای یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 21 بهداشت جامعه کارکنان ی برایاطلاعات چیست؟ پیرامون زایمانافسردگی سبک تفکر و رفتار بر تواندمیو تولد، یدر دوران باردار ویژهبهروزمره، یزندگ هایاسترسنشان داده قاتیتحق نی. اشودمیمراقبت از کودک دشوار فیاز وظا یاریکنار آمدن با بس نی، بنابرابگذارد تأثیراز مادران یاریبس . در شودمیداده صیتشخ پیرامون زایمان یافسردگ عنوانبهاوقات ی، رفتار و مقابله گاهمشکلات در تفکر منجر به کاهش که ی، کاهش علاقه و لذت و کاهش انرژافسرده وخویخلقدچار هاخانم، یطیشرا نیچن 2اوقات حداقل به مدت شتریعلائم را در ب نیا دی، خانم بایافسردگ صیتشخ ی. براشوندمی، شودمی تیفعال یپزشک حیتوض غیرقابل یاز علائم اضطراب و علائم جسم یافسردگ بهاز مادران مبتلا یاریهفته تجربه کند. بس یاجتماع ای یخانگ معمول یدر انجام کارها یعلائم افسردگ لیدل به هاآن. برندمیرنج ک) نیزسایکوسوماتی( شودمی پیرامون زایمان یدچار افسردگ نفر 1زن 01با درآمد بالا از هر یخود مشکل دارند. در کشورها .برندمیرنج پیرامون زایمان یاز افسردگ توسعهدرحال یکشورها در نفر 1 زن 5از هر کهدرحالی ؟حائز اهمیت است پیرامون زایمان افسردگی مدیریتچرا است که علاوه نیامر ا نیا لیدارد. دل یبه توجه فور ازین یردهیو هنگام ش یدر دوران باردار یطیشرا نیچن ، مثالعنوانبهبگذارد. تأثیر زیبر سلامت و رشد نوزاد ن تواندمی طیشرا نی، اواردشدهزن یکه برا یبر درد و رنج اسهال زانیو م شوندمی هیدچار کمبود تغذ زیاداحتمالبهنشان داده است که نوزادان مادران افسرده قاتیتحق بالاتر است. هاآندر یبانینشان داده است که با کمک و پشت قاتیکند. تحق جادیا یادیتفاوت ز تواندمی یاجتماع-یروان مداخلات به توانندمی. کارکنان بهداشت جامعه سر بگذرانند افسردگی خود را پشت وانندتمیمادران شتری، بمناسب و وخوخلق، که منجر به بهبود هندد ریینادرست تفکر و رفتار خود را تغ یمادران افسرده کمک کنند تا الگوها شود. هاآندر نوزادان یاز مشکلات بعد یریو جلوگ هاآنعملکرد پیرامون زایمان یافسردگ یاجتماع -یروان تیریمد رایتفکر سالم برویکرد کارکنان در کار پیرامون زایمان یافسردگ تیریادغام مد یدر مورد چگونگ ایساده یکتابچه راهنما نیا ادغام یاستوار است که برا یاصول کل یتفکر سالم بر اساس برخ یکرد. رودهدمیارائه بهداشت جامعه شود. تیرعا دیو ارائه مداخله با زیآمتیموفق تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 31 .رندیقرار گ تأکیددر طول آموزش و نظارت مورد دیاصول با نیا طیاز کارمندان بهداشت جامعه عادت دارند که با شرا یاری: بسکنیددوری صرف پزشکی مراقبت مدل از • را یپزشک کردی) رواینسخه یدارو ایواکسن قی(مانند تزر یروش کار کنند و در صورت انجام یجسم درمان یاجتماع - یروان تمداخلا با پیرامون زایمان ی، افسردگتفکر سالم رویکرد . درکنندمیال دنب به هیاولبهداشتی هایمراقبتمراکز شتریدارد که ب یکردیمتفاوت از رو یکردیبه رو ازین نیا .شودمی د. نآمپول بده ایص به او قر نکهیتا ا است یبه مکالمه با مادر متک شتریکه ب یروش–آن عادت دارند دور شوند.صرف یزشکاز مدل مراقبت پ خانوادههمبهداشت و رکنانمهم است که هم کا اریبس نیبنابرا تا در است ترارجحخانه ای: معالجه مادر در جامعه (رویکرد جامعه نگر داشته باشید) باشید محورجامعه • در خانه مانیو پس از زا یدر دوران باردار معمولاً مادران را مرکز بهداشت. کارکنان بهداشت جامعه ارائه یبرا راداف ترینمناسب هاآن نیبنابرا و اغلب مورد اعتماد و احترام مادر و خانواده هستند. بینندمی نوع مداخلات هستند. نیا ه چیزی متوج هاآن هایخانوادهاز زنان و یاریمادر: بس یافسردگ جایبهمادر و نوزاد یتمرکز بر سلامت • ؛کنندمی یانگ تلق کی عنوانبهآن را یبه مداخله دارد برخ ازیکه ن یمشکل عنوانبه یافسردگ .شوندمین هنگام صحبت با مادران و "/ اختلال یماریب" ای "یافسردگ "مانند یاجتناب از اصطلاحات پزشک نیبنابرا استرس و فشار دارند. مانند ا اصطلاحات روزمرهب یارتباط بهتر هاآن هایخانوادهاست. زنان و دیخانواده مف است. درکقابل طورکلیبه "مادرانه یستیبهز"، نیهمچن خانواده یکرد: اعضا ریرا درگ هاخانوادهتوان یباشد که در آن م یمحور ،تواندمی نوزاد مطلوب رشد • دستور کار کیمعمولاً داشته باشند اما سلامت نوزادان نظراختلافاز موارد یاریممکن است در بس ، مادر، یاصل اقبمر شناختیروانو یبهبود سلامت جسم یدستور کار، تلاش برا نیمشترک است. در ا و جلسات تفکر سالم بر هافصلساختار لیدل نی. به همصورت گیرد ادیانگ ز یابدون مقاومت تواندمی اساس مراحل رشد کودک استوار است. تفکر سالم مانپیرامون از زای یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 41 :مادران زیسافعال و توانمندسازی • یهافعالیت نیفعال در جستجو و تمر طوربهبلکه گیرندگان منفعل مشاوره باشند دیمادران نبا ، تفکر سالم ساختاری و تصویری کردیشرکت کنند. رو کندمی شنهادیکه برنامه پ یسلامت ارتقادهنده را یاهداف ملموس یملع هایفعالیت نیااست. درکقابل راحتیبه زین سوادبیتوسط مادران نیهمچن مادران قیتشو یبرا یتیحما یبا روش تواندمیکه آوردمیبه ارمغان هاخانوادهبه مادران و یابیدست یبرا .ردیاهداف مورد نظارت قرار گ نیبه ا یابیدست یبرا هاخانوادهو :کنید تشویق را خانواده در مشارکت • یهافعالیت. دیکن ریدرگ زیخانواده را ن یتمام اعضا دیبا ، بلکهدیمهم است که فقط به مادر توجه نکن نیا .انجام داد )تنهاییبه(جداگانه را هاآن تواننمیو کندمی ریکل خانواده را درگ یسلامت ارتقادهنده نیا ،نیدارند. بنابرا ینیسنگ بار شغلی کارکنان بهداشت جامعه شتریو جامع: ب کپارچهی روش به کار • هاآنروزمره هایفعالیت، باشد یاضاف باریک نکهیا جایبهموجود ادغام شود تا یکارها در دیمداخله با موجود بهداشت شبا مواد آموز تواندمیاست که شدهطراحی ایگونهبه تفکر سالمکند. برنامه لیرا تسه د خود خواهند بر دانش موجو هاآن نیمعمول کارکنان بهداشت جامعه ادغام شود. بنابرا هایآموزشدر دیابزار مف کیبه کارکنان بهداشت تفکر سالم کردی. رودهندمیارائه تفکر سالم را در قالب افزود، اما آن ، کتابچه . در صورت لزومباشد دیمف هاآنروزمره یدر کارها ستکه ممکن ا دهدمیرفتار رییتغ یبرا تا هم مراقبت معمول شودمیارجاع داده بهداشت مادر و کودک یاصل هایپیامبا تفکر سالم یراهنما ارائه شود. زمانهم تفکر سالمو هم مانند هاییدر زمینه، کنندمیبهداشت مادر و کودک کار ٔ درزمینهکه کارکنان بهداشت جامعه شتریبتوجه: که یداشتبه نیروی. اگر بینندمیآموزش رهیو غ سازیایمنگرفتن مناسب و ریش، از یردهیمادر، ش هیتغذ هاییآموزش نیبا چن دیبا زشبرنامه آموسپس است، دهیند یآموزش نیچن دهدمیرا ارائه تفکر سالم برنامه شود. لیتکم تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 51 سالماصلی تفکر نیازپیش خوب یارتباط هایمهارتو یهمدل .1 شخص است. اتیو نشان دادن درک احساسات و تجرب گذاشتناحترام ، گوش دادن با دقت یبه معنا یهمدل و اعتماد هاآنکند و بتواند به یاحساس راحت کارکنان بهداشت جامعهتا مادر در حضور کندمیکمک نیا خنانو س دهندمیگوش او، به دهندمی تیاهم اوبه کارکنان بهداشت جامعهاو بداند کههنگامی؛ کند اطمینان ،به مادر افسرده در این وضعیتگوش دادن است که هشددادهنشان است. رگذاریتأث کارکنان بهداشت جامعه .ندیایکنار ب هاآنرا درک کرده و با خود تا مشکلات کندمیمادران کمک نیبه ا مشکلات خود را ،کنندمیمشارکت هاآن، با کارکنان بهداشت جامعهدر صورت اعتماد مادر و خانواده به تنها .کنندمی یهمکار هاآنبا حلراه افتنی یو برا گویندمی هاآنبه نکاتی برای برقراری ارتباط خوب با دیکار با نیا، فکر کنند قرار ملاقات یروز برا در در مورد زمان مناسب دیبا کارکنان بهداشت جامعه. 1 مشورت مادر و خانواده انجام شود. در مورد دیبا هاآنعمول آغاز کنند. م یرا با سلام و احوالپرس دهایتمام بازد دیبا کارکنان بهداشت جامعه. 2 به مادر نشان نیباشند. ا مندعلاقهواقعاً دیبا هاآنکنند. وجوپرسخانواده یاعضا ریمادر و سا یسلامت عموم .کندمیاز او مراقبت که کارکنان بهداشت جامعه دهدمی و مادر خواهند ماند یات محرمانه باقکند که مکالم تأکیدبه مادر / خانواده دیبا. کارکنان بهداشت جامعه 3 را داشته باشد. یخصوص میحق حر دیاست. کارمند بهداشت با رممکنیغ یخصوص طیدر مح ای تنهاییبهمادر دنی، دهازمینهاز یاریدر بس .4 هاآنخاص انتظار آن را نداشتند)، و از قرار ملاقات کی طول در هاآناگر یکند (حت تائیدرا گرانیحضور د بدانند دیخانواده با ی. اعضادیرا در بحث شرکت ده هاآنند، مشارکت کن خواهندمی هاآناستقبال کند. اگر توجه م یمسئله را فقط هنگام نیا هاآنبه نفع مادر و فرزندشان است. با کارکنان بهداشت جامعهکه ملاقات زمانی که به هاآنارتباط برقرار کند. هاآنبا مورد نیدر ا مؤثر طوربه کارکنان بهداشت جامعهکه شوندمی .دهندمیقرار هاآن اریدر اخت یشتریب یفضاکارکنان بهداشت جامعه اعتماد کنند و نندیمادر بنش سطحهم همیشه دیبا هاآنباشند. هاصندلی دمانیمراقب چ دیبا . کارکنان بهداشت جامعه5 ند.صحبت کن یمینرم و صم یبا لحن دیبا شهیهم تفکر سالم مانپیرامون از زای یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 61 -و رشد کودک است یسلامت یمتخصص برا ترینمهمکنند که مادر دیتأک دیبا. کارکنان بهداشت جامعه 6 کارکنان بهداشت جامعه. گذراندمیوقت را با او نیشتریآورده و ب ایاست که کودک را به دن یاو کس هرحالبه فیتعر اری، بسدهدمیکودک انجام یراکه ب ییکارها ترینکوچکدر مورد هایشتلاش به خاطر یاز و دیبا .نندک دیبا هاآنآغاز کنند. ویزیت نیرا با صحبت در مورد آخرقرار ملاقات هر دیبا. کارکنان بهداشت جامعه 7 بررسی دیبا هاآنکنند. یادآوریقرار گرفتند، به مادر یو بررس موردبحث یرا که در ملاقات قبل یموضوعات . جلسه قبل بوده است یشنهادیپ یهافعالیت قادر به انجام آیاو آوردمی ادیبحث را به مادر آن آیاکنند که ریغ، غیر قضاوتی یرا به روش لیدلا دیبا هاآن، این صورت ریکنند. در غ فیاز او تعر دیبا هاآناگر بله، پس قسمت ترینمهمف مادر با دقت به او گوش دهند. گوش دادن به حر دی. سپس، باجویا شوند دیو مف یانتقاد تیزیو و پی بردهمشکلات یواقع لیبه دلا توانندمیاست که رانهو صبو قیبحث است. فقط با گوش دادن دق داشته باشند. مؤثری و احساس کنندمیدرباره آنچه فکر حاًیکند تا صر قیرا تشو اشخانوادهمادر و دیبا. کارکنان بهداشت جامعه 8 چه دارمانید نیاز آخربعد ست؟ی: احساس شما چباز پاسخ سؤالات دنیمثلاً با پرسصحبت کنند، کنندمی ؟یداشت یاحساس ، ترتیباینبهخلاصه کنند. اندکردهآنچه را که در مورد مشکلات او درک دیبا هاآنپس از گوش دادن به مادر، .9 نیهمچن یورا درک کند؛ هاآنکه دهیو کوش دهیرا شن یمشکلات و کارکنان بهداشت جامعهکه فهمدمیمادر خواهد داشت. درک نکرده باشد، درستیبهمشکل او را کهدرصورتی کارمند بهداشت راامکان اصلاح یهنگام مکالمه با مادر و اعضا کارکنان بهداشت جامعه، شودمی رفتهیپذ یکه از نظر فرهنگ یموارد در .01 هایدیدگاهو گفتن گرانیهنگام گوش دادن به د یارتباط چشم یرقراربرقرار کنند. ب یتماس چشم دیخانواده با کلمه گفتن ای، سر دادن کانت مانندمیرکلایغ هاینشانه، نیاست. علاوه بر ا میمیتصداقت و ص انگریخود ب .کندمی مؤثرارتباطات را زین "شدهانجامخوب " ای "خوب" یدشوار است. در بعض اریدر مورد موضوعات حساس بس ردنصحبت ک هاخانوادهاز مادران و یبعضبرای .11 مهم امیدوار ماندن. شودمی دیناام کارکنان بهداشت جامعهنشان ندهند، یرییتغ هاخانوادهمواقع، اگر مادران و مشکلات باوجوداینتا کندمیکمک کارکنان بهداشت جامعه به امیدوار بودننباشد. آنی جیاگر نتا یاست، حت خود را ادامه دهد. تلاش .دیقبل از ارائه مشاوره ابتدا گوش ده شهیهم د؛یداشته باش ادی. به 21 کند. سؤالخانواده ایاز مادر دیبا سؤالدر صورت داشتن هرگونه کارکنان بهداشت جامعه. سرانجام 31 تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 71 )TBC( یرفتار یدرمان شناخت -تفکر سالم یعنصر اصل در علائم و عملکرد مادران استفاده یرییتغ جادیا یبرا TBC) هافعالیتو هارنامهب( هایاستراتژیاز تفکر سالم امکان هاآنفقط به - کندنمی لیتبد TBCآموزش کارکنان بهداشت جامعه را به درمانگران نی. اکندمی انجام یل کنند. برااعما پیرامون زایمانروزمره خود با زنان در دوره یرا در کارها هااستراتژی نیتا ا دهدمی حیبخش توض نیکه در ا طورهماندارند، ازین TBCاز کلیفقط به درک هاجامعهکارکنان بهداشت ، کار نیا است. شدهداده ست؟یچ TBC به افکار ما و رفتارها به اعمال ما اشاره دارند. شناخته ی) و ساختاریعلم قاتیاز تحق یاشبر شواهد (ن یمبتن یمکالمه درمان ی) نوعTBC( یرفتاردرمان شناختی به ی) است، منتهشناختهچرخه تفکر ناسالم ( رییاست که هدف آن تغ در غالب گفتگو درمانی )گامبهگام( اعمال (رفتار) نامطلوب. درنتیجهو غیرمفید یاحساسات تفکر ناسالم ) هاشناخت ( اقدامات نامطلوب )رفتار( (افکار) کارامدنا یهاچرخه شناخت: 1تصویر منجر به رفتار نامطلوب ، یاز مشکلات مانند افسردگ یچرخه در افراد با تعداد نیدر شکستن ا TBCنشان داده است که قاتیتحق است. مؤثر اریبس گرانید حمایتعدم، مشکل در حل مشکلات روزمره و ، عدم ابراز وجودفیضع نفساعتمادبه :شودمیچرخه به سه روش شکسته جهت هایروشو یذهن ری، تصاواتی، فرضهانگرش، هاایده، دی، عقاافکار -تفکر هایشیوه رییغت • تفکر سالم مانپیرامون از زای یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 81 است. TBC یجنبه شناخت نی. ابرای بهتر شدن مادرتوجه یده منجر به توانندمیهستند و یافکار و عواطف ناسالم که کاملا ًقو نیارتباط ب جادیکمک به مادر در ا • ند.ناسازگار شو یرفتارها یکودک خود با ذهن تیترب هایفرصتو هاچالشبه موارد فوق، کمک به مادر در مواجهه با یابدستی با • است. TBC یجنبه رفتار نیاواقع شود. مؤثر دارد که احتمال یاقداماتانجام و سپس -روشن و آرام یریتصو شودمی قیتشو است. مادر ویرسازی، تصتفکر ناسالم هایسبک رییتغ یبرا TBC قدرتمند روش کی است. سپس او اثربیرفتار کیآن درنتیجهناسالم و ایشناختهکه شامل اوردیب ادیرا به یواقع یاز زندگ لیو تخ ریاستفاده از تصاو نیرا اصلاح کند. بنابرا ری، تصومفیدتر ایشیوهکردن به که با فکر شودمی بیترغ کمک به مادران و یبرا تفکر سالماستفاده شود. ،برخوردار نیستقدرت از یکه زبان کلام یدر افراد تواندمی .کندمیاستفاده شدهاقتباسبا دقت ریتصاو نیدر تجسم ا هاخانواده که مادران معمولا ًدر طول یاجتماع - یروانبا مشکلات یمقابله عمل بر و متمرکز روشن یتفکر سالم ساختار سرعت یرا برا یارزشمند یعمل هایپروژه هاآن. کندمیو هستند فراهم با آن روبر پیرامون زایماندوره که ممکن است با مشارکت فعال مادران اکه تا آنج - فیتکال نی. اگیرندمیخود به عهده شرفتیبه پ دنیبخش .دهدمیافزایش جلسه را گسترش و کیدر شدهانجامکار جینتا - شودمیانجام تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 91 ؟شودمیاستفاده تفکر سالم در TBCاصول چگونه از تفکر سالم یبرا گام 3 استفاده ایمرحلهسه کردیرواین . هر جلسه از کندمی هیمرحله ساده تجز 3 بهرا TBCاصول تفکر سالم .شودمیکه در طول برنامه تکرار کندمی 1 گام تفکر ناسالم که هایسبکمتداول ، توجه به انواع تفکر مثبتارتقا منظوربهتفکر ناسالم: ییشناسا یریادگی جستجوی تصاویر دقیق، مهم است. با استفاده از شوندمی جادیا زندگی اتیتجرب ای مشکلات درنتیجه تدریجبه را هاآن ییو شناسا بینندمیناسالم آموزش کرتف هایسبک نی، مادران در مورد چنیاسب فرهنگتنو م .آموزندمی است که یسنت یهانگرشو هاشیوهدر کتابچه راهنما مربوط به شدهدادهنشان از افکار ناسالم یتوجه: برخ . تجربه ما یتفکر شخص هایسبک، نه کندمیمادران و نوزادان عمل سلامتبه یابیدست یبرا یموانع عنوانبه کمک زین ینگرش نیچن ریی، به تغیصتفکر شخ هایسبکعلاوه بر توانندمی TBC هایتکنیکاست که نیا کنند. 2گام سازدمیتفکر ناسالم مادران را قادر هایسبک نیچن یی: شناسادیتفکر ناسالم با تفکر مف ینیگزیجا یریادگی ، با بازهم. دهندمیانجام یو چه اقداماتچه احساسی دارند ، کنندمیفکر گونهاین کههنگامیبررسی کنند تا ببرند سؤال ریافکار را ز نیتا صحت ا کندمیمداخله به مادران کمک نیمتناسب با فرهنگ، ا ریاستفاده از تصاو دهند. شنهادیرا پ یدتریمف نیگزیو افکار جا 3گام و رفتار دیتفکر مف نیکمک به مادران در تمر یرا برا ییهافعالیتمداخلات نیتفکر و رفتار سالم: ا نیتمر ریاست. مادران آموزش بهداشت و سا یبرنامه ضرور تیموفق یبرا هافعالیت نی. انجام اکندمی شنهادیپ دتریمف می. از تقوکنندمی افتیجلسات در نیبدر ،شرفتیکمک به پ یخود را برا یشخص یازهایمطالب متناسب با ن .شودمیجلسات استفاده نیدر ب هافعالیت نیکمک به مادران در نظارت بر ا یسلامت برا تفکر سالم مانپیرامون از زای یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 02 گام 3 در استفاده از پذیریانعطاف در مدل فوق، ممکن است 2و 1 هایگام – دیبا افکار مف هاآن ینیگزیافکار ناسالم و جا ییشناسا یریادگی نیچن در مادران دشوار باشد. یو چه برا کارکنان بهداشت جامعه یمواقع، چه برا یدر بعضانجام تمرین به توانمیرا 2و 1 هایگام. ستیدران نما ای بر کارکنان بهداشت جامعه ازحدبیشبه فشار یازین یطیشرا ساده کرد: ریروش ز و جلب کند ریموجود در تصاو هایشخصیترا به هاخانوادهتوجه مادران و تواندمی کارمند بهداشت جامعه . بگذرنداز آن متعاقب آن را در دو مجموعه عکس نشان دهد و یموجود در روش تفکر و رفتارها هایتفاوت 3 گامبه سرعتبهو "هکاشت"تفکر و رفتار را نیگزیجا هایروش "بذر"فقط کارمند بهداشت، تیبتراینبه .اعمال دلخواه ایانجام رفتارها یعنی، رسدمی شرح 3 گامکه در ساختاریافته ی) به روشسالم(اقدام ینیتمر یو کارها هافعالیتانجام یمادر برا قیتشو یغلبه بر مشکلات ی. کمک به او براهافعالیت نیکمک به مادر در ا یخانواده برااز تیاست. جلب حما شدهداده اریبس هایروش، داردبرمیکه مادر یکوچک هایقدم یبرا قیتشو ؛ وبا آن روبرو است هافعالیت نیکه در انجام ا .نامندمی یرفتار یسازفعال را هاروش نیا اوقات ی، بعضهستند. در مجموع یافسردگ مدیریت یبرا یقدرتمند انجام یبه وادار کردن مادر برا شتری) و ب2و 1 هایگامتفکر ناسالم ( رییتغ یکمتر به تلاش برا یرفتار تیفعال تواندمیکه دهدمیرا ارائه پذیریانعطاف کردیروتفکر سالم ، نیبنابرا؛ )3 گاماست ( یمتک دتریمف یرفتارها .سب باشدمتنا هاخانوادهمادر و فرد یبرا هاخانوادهمادران و یفرد یازهاین یتفکر سالم برا هایاستراتژی سازیمتناسب تیری) که به مددینیرا بب A(بخش کندمیبر شواهد استفاده یمبتن هایاستراتژیاز گرید یاز تعدادتفکر سالم کند یزیررا برنامه هاییژیاستراتقادر خواهد بود کارمند بهداشت جامعهکنند. با تجربه، یکمک م یافسردگ مثالعنوانبه. داشته باشد به دنبال مادر فرد یاست را برا ازین وردم شتریرا که ب هاییآن ایسود نیشتریکه ب کهدرحالی د،ارزش را داشته باش نیشتریممکن است ب یاجتماع هایشبکهمجدد سازیفعالاز مادران، یدر برخ با آموزش روانی نیاز هاخانوادهاست. بعضی از ازیمورد ن شتریب هاآن یشخص یسلامتبه، توجه گرید یدر برخ ، ممکن است لازم باشد مدتی را در هر جلسه صرف کنید تا بر مثالعنوانبه -خواهند داشت ریبه توجه بیشت دیبا جامعه کارمند بهداشتاجتماعی مادر برای سلامت مادر و شیرخوار تأکید کنید. -اهمیت ناراحتی روانی کند. میمادر و خانواده تنظ یفرد یازهایتفکر سالم را متناسب با ن تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 12 یتوسط هر مادر کامل طوربه دینبا هافعالیت. همه شودمی شنهادی) پتمرین( تیفعال یهر جلسه تعداد نیب رد و به انجام ک شیستا هایشتلاش به خاطرمادر را دی، باانجام شود تیدو فعال ای کیاگر یحت ،انجام شود کمک هاآنکه به هاییپیشنهادمادر و خانواده را با دیبا کارکنان بهداشت جامعهکرد. قیتشو هافعالیت ریسا را برطرف کنند، کمک کند. هافعالیت نیمشکلات و موانع انجام ا کندمی یابیدست یاز خانواده برا تیو حما قیدارند. تشو یاز مادر نقش اساس تیدر حما همسر ویژهبهخانواده یاعضا یشوهر را به کمک عمل ویژهبهخانواده، دیبا کارمند بهداشت جامعهاست. یاتیبهتر مادر ح یروح تیبه وضع کند. زیپره یسرزنش و ایکند و از انتقاد قیبه مادر تشو تفکر سالم مدلساختار یطهح 3 یتا سال اول زندگ یسوم باردار ایدوم ماههسهدوره فصلدارد و بعد از آن پنج یجلسه مقدمات کیتفکر سالم یازهایمادر با توجه به سن و مرحله رشد کودک و ن یهافعالیتجلسات و ی. محتوادهدمیکودک را پوشش .شودمی میمادر در هر مرحله تنظ و یران باردارمادر و نوزاد در دو سلامتبهمربوط نهیاز سه زم یکیجلسه، هر سه جلسه است یدارا فصلهر را شامل هاآناز تیو حما دیگران رابطه مادر و نوزاد و رابطه با - بهزیستی شخصی مادر - مانیپس از زا 3 نیاز ا کیدرباره هر وگوگفتدر رکمک به ماد یتفکر سالم برا یمرحله برا 3هر جلسه شامل .شودمی حوزه است. میرژ برای مثال خود را یشخص ی، اغلب سلامتا استرس دارندهستند یکه افسرده یمادر: مادران یستبهزی • یبهداشت هایمراقبت یجستجو یلازم برا زهیو انگ یانرژ هاآن، . غالباًگیرندمی دهیو استراحت خود را ناد یسلامتبه شتریکه ب گیرندمیقرار تحرکیکمدر چرخه هاآن .را ندارند فرزندان خود ایخود یمناسب برا ریهنگام تولد و سا وزنیکمخطر ابتلا به نیامر همچن نی. اکندمیرا بدتر یو افسردگ رساندمی بیآس هاآن مادر یشخص سلامتبهجلسه است که کیشامل فصل. هر دهدمی شیدر نوزاد را افزا یمشکلات سلامت .پردازدمی ، مکرر یکودک، تعامل بدن یعاطف یهاازنی به مناسب پاسخ شامل نوزاد و مادر رابطه: نوزاد و مادر رابطه • قیکودک از طربرای یکیزیف طیمحدر محرک کی جادیو ا ی، ارتباط کلامیارتباط چشم یبرقرار ، مانند )یهر دو پستان و بطرشامل ( ایتغذیه ی، رفتارهابیترت نی. به هماست ، عکس و کتاببازیاسباب (در مقابل یمغذ یغذاها هیو ته هیر هنگام تغذمثبت د عواطف، رار دادن و برداشتن مناسب پستانکق تفکر سالم مانپیرامون از زای یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 22 در رشد نوزاد و یتعامل هستند و سهم مهم نیا هایجنبهاز زی) نهاشیرینیمانند دهندهتسکین یغذاها مادر و نوزاد مهم است. هر هردو مطلوب یسلامت یرابطه متقابل برا نیا تیفی. کدارند کودک خردسال ختن به رابطه مادر و نوزاد است.پردا یجلسه برا کی یحاو فصل دسترس دری بانیپشت ستمیس ای یشبکه اجتماع دهدمینشان قاتیمادر و نوزاد: تحق اطرافیان با ارتباط • اریاز نوزاد خود داشته باشد بس تواندمیکه یهایمراقبت تیفیو ک ی، سلامت عموموخوخلق نییمادر در تع از مانهیصم تیکرد. حما میتقس یدر مقابل اجتماع یتمیبه صم توانمیرا یاجتماع تیمهم است. حما ممکن است از اجتماعی تیماح کهدرحالی گیردمی) صورت خویشاوندان سببیخانه (شوهر، یطرف اعضا مانند یاجتماع یکارکنان بهداشت انجام شود. ساختارها یحت ایجامعه هایانجمن ای گانیطرف همسا عمل کنند. حمایتی هایسیستم عنوانبه توانندمی یو مراکز اجتماع یفرهنگ ای یمذهب یازدواج، نهادها . هر فصل شامل دانندمیرا دشوار یاجتماع هایشبکهمعمولاً مشارکت و حفظ مضطرب ایمادران افسرده مادر و نوزاد است. یاجتماع تیپرداختن به حما یجلسه برا کی تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 32 جلسات تفکر سالم یهادشنیپ یجدول زمان اصلاح شود تواندمیساختار این است. شدهدادهنشان 1در جدول تفکر سالم جلسات یشنهادیپ یزمان جدول ادغام شود. کارکنان بهداشت جامعهمعمول هایملاقاتتا جلسات بتواند در انجام داد. در منزل دیبازد 2 ای 1 یط توانمیرا یمقدمات جلسه تا قهیدق 54 نیداد. جلسه ب رییمتناسب با برنامه ملاقات معمول کارکنان بهداشت تغ توانمیا جلسات ر زمان .کشدمیساعت طول کی تفکر سالمجلسات ی: جدول زمان1جدول دوره تقریبی ایده آلتعداد جلسات هافصل 2یا 1ارائه در طی آغازینجلسه یجلسه مقدمات بازدید هفته قبل از تولد41-04 1فصل شدن برای ورود آماده کودک اول جلسه -3 یال 1-1های جلسه 1 قبل از تولد هفته 41-04 هفتگی 2فصل ورود کودک جلسه دوم -7الی 2-1های جلسه 2 هفته بعد از تولد 3-5 هر دو هفته 3فصل اوایل نوزادی جلسه سوم -3الی 3-1های جلسه 3 ماه پس از تولد 2-4 ماهانه 4فصل اواسط نوزادی جلسه چهارم -3ی ال 1-4های جلسه 4 ماه پس از تولد 5-7 ماهانه 5فصل یاواخر نوزاد جلسه پنجم -3الی 5-1های جلسه 5 ماه پس از تولد 8-01 ماهانه تفکر سالم مانپیرامون از زای یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 42 تفکر سالمساختار یک جلسه شودمیته خواسکارمند بهداشت جامعه که از شودمی میتقس فهیوظ 4، هر جلسه به یاز جلسه مقدمات پس .دنرا با مادر و خانواده انجام ده هاآنتا ابزار تفکر سالم راهنمای مرجع مند کار یرا برا یروشن گامبهگام هایدستورالعملآن است، یفصل مقدمات نیکه ا مرجع یکتابچه راهنما کیبا هدف نیمرجع همچن ی، راهنمانی. بنابرادهدمیانجام هر جلسه ارائه یدر مورد چگونگجامعه بهداشت کارکنان مرجع عنوانبه، دهدمی حیبرنامه را توض یمنطق نظر نی. اگیردقرار می مورداستفادهآموزش یراهنما .دهدمی لیرا تشک هاآنو اساس برنامه آموزش و نظارت کندمیعمل بهداشت جامعه :1تکلیف .پیامهای کلیدی جلسه قبل را مرور کنید :2تکلیف .نمودار خلق و خوی را مرور کنید :3تکلیف مرحله تفکر سالم را انجام دهید3 .تعیین شده برای جلسه متمرکز شویدحوزهبر :4تکلیف را بین جلسات توضیح دهیدعملیکار تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 52 سلامت میتقو هایپیاممتشکل از میرا انجام دهد. تقو عملیسات کار جل نیکند و ب پایشاست که مادر خودش را یضرور حامی خانواده یاصل یمادر و اعضا یبرا دیداری اینشانه عنوانبه، هر جلسه یو کلام یریتصو یدیکل است پایشی یابزارها یرادا می، تقونیجلسات دنبال کنند. علاوه بر ا نیتا برنامه را ب گیردمیقرار مورداستفاده میاز تقو یاکند. اگر نسخه میخود و نوزاد خود را در طول برنامه ترس شرفتیتا پ کندمیر کمک که به ماد .است ایده آل، داده شودبه مادر آغازینسلامت در جلسه جلسه را دهدمیاجازه یاست که به و کارمند بهداشت جامعه یبرا یشغل ابزار کی نیهمچن یبهداشت میتقو آموزش و نظارت یبرا قیدق یراهنما کیمرجع یکتابچه راهنما کهدرحالی. ببردپیش ساختارمند یبه روش کارمند بهداشت است که یجلسه خاص است و تنها ابزار کی یبرا یدیکل هایپیام یسلامت حاو می، تقواست شود. برگزار شکل یکسانیهمه مادران به یدارد. مهم است که جلسات برا ازیارائه جلسه به آن ن یبرا جامعه تیو مادران از اهم یکارکنان بهداشت یاز سو شدهارائه هایدستورالعملحداکثر تیاز رعا نانیاطم نیهمچن همچنین ، بلکه کندمیکمک شرفتیپ شهنق میسلامت نه تنها به مادر در ترس میبرخوردار است. تقو یاریبس مناسب ارائه طوربه درواقعه برنامه حاصل کند ک نانیتا اطم کندمیکمک جامعه نیز بهداشت مندبه کار .شودمی تفکر سالم نیتمر یالزامات آموزش و نظارت برا ادغام شود. دیتفکر سالم بابرنامه باشد که در آن ،یمطابق برنامه فرد تواندمی کارکنان بهداشت جامعه آموزش :شود تیرعا ریز هایدستورالعمل دی، باو نظارت برنامه آموزش یهنگام طراح روز است. 01 ،شدهگرفتهروز کمتر باشد. زمان در نظر 5از ش نباید آموز مدت حداقل • .باشند نداشته کنندهشرکت 51 از بیش که شود انجام کوچکی هایگروه در باید آل ایده طوربه آموزش • انجام شود. مربی) 2( یمربجفت کیتوسط دیآل با دهای حالت در آموزش • ماه در جامعه تحت 21و آن را به مدت ندیآل آموزش تفکر سالم را بب دهیا صورتبه دیباسرپرست /یمرب • .ستیلازم ن رفتاری -درمان شناختی TBCتخصص ای سلامت روانکند. سابقه نینظارت تمر باشد: ریشامل موارد ز دیآموزش با نیا فصل. نیشده در ا حیتشر یاصل میمفاه یمعرفبر مشتملمختصر هایسخنرانی • .یدیکل میدرباره مفاه یگروه هایبحث • فیعمل کنند تا وظا دودوبه دیآموزش است. کارکنان بهداشت جامعه با مؤلفه ترینمهم نیا - ایفای نقش • تفکر سالم مانپیرامون از زای یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 62 مرتبط با هر جلسه را انجام دهند. از: اندعبارت گرینظارت یهادستورالعمل در ماه انجام شود و هر جلسه باریککه نظارت حداقل شودمی هیجنبه اجرا است. توص ترینمهمنظارت • روز باشد. مینیک دینظارت با اندتفکر سالم را دریافت کردهآل خودشان آموزش دهیا صورتبه/ سرپرستان که انیتوسط مرب دیبااین • شود. لی، تسهاندردهک نیماه در جامعه تحت نظارت تمر 21و هایحلراهو ناظران بتوانند جامعه کنند تا کارکنان بهداشت لیرا تسهری طوفان فکجلسات دیناظران با • و مشاهدات را به اشتراک بگذارند. اتیکنند و تجرب جادیمشکلات دشوار ا یبرا یبوم .دیکن قیتشو دیدر موارد مف ی راانیب یو اصطلاحات بوم یاستفاده از خرد سنت • دهند. صیرا تشخ هاموفقیتشکلات را به اشتراک بگذارند و م دیاجازه ده کارکنان بهداشت جامعه به • در هنگام کارکنان بهداشت جامعهارائه شود و ،است شدهطراحیکه طورهمان لمتفکر سامهم است که • مختصر یهاایفای نقش قیاز طر دیکار با نی. ادهندادامه یدیکل هایمهارتدر اصول و ینظارت به بازنگر هایتمرینرا از یمختلف یوهایخواهند سنارکارکنان بهداشت جامعه باز ناظران که در آننقش انجام شود اجازه هایی که به کارکنان بهداشت جامعه و به دنبال آن بحث اجرا کنند "تفکر سالم"روزمره خود درباره دانش و مهارت خوددر تا دهدمی کارکنان بهداشت بازخورد سازنده به یه براساد لیستچک کیاز تواندمی نیهمچن ناظرتأمل کنند. کند. تفادهاس جامعه نقش ایفای یوهایو سنار یگروه هایبحث یبرا یشتریزمان ب دینکته مهم است که با نای به توجه • را به خود اختصاص یزمان کمتر دینقش با ایفایو یگروه هایبحثبا سهیدر مقا هاسخنرانیصرف شود. دهند. تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 72 یمحل یهاستمیو س بافت بهتفکر سالم ادند قیتطب توسعهدرحال یاز کشورها یاریمعمول در بس درآمدکم مناطق استفاده در ینسخه از کتابچه راهنما برا نیا کار نی. امنطبق شوند یمحل بافت توانند متناسب بایهستند و م یجهان شدهاستفادهاست. اصول شدهطراحی ، مادران و کارکنان بهداشت جامعه له، از جمیاصل نفعانیذاشتن کتاب راهنما با ذتوان با به اشتراک گیرا م به ازیکه ن ییهافعالیتو ری، تصاوکلامی یدر مورد اصطلاحات محل هاآنو جلب نظر یمحل متخصصین ،هستند یبار منف یدارا ای ستندین درکقابل راحتیبه یکه در فرهنگ محل ی. کلمات، انجام داددارند یسازگار شوند. یبا همان معن نیگزیکلمات جا نیگزیتوانند جایم . تفکر باشدمیالزا راقبت محلیم "یهاستمیس"در تفکر سالمادغام منطبق سازی، یممکن است برا نیهمچن کارکنان بهداشت منظم از منزل توسط یدهایمتشکل از بازد یمعمول نگر جامعهبرنامه کی ٔ درزمینهسالم نیدر چن هاند کشدهطراحی ایگونهبه. جلسات است شدهارزیابیو تدوین پیرامون زایماندوره در جامعه شدهارائه یبر اساس ساختار فعل زیبرنامه ن یادغام شوند. شواهد مربوط به اثربخش منزلمعمول از یدهایبازد صی. ما تشخدانیممیمداخله نهیبه سطحرا نیما ا نیبنابرابازدید از منزل مبتنی است، جلسه 61برنامه در یستمیکه متفاوت از س ردیقرار گ مورداستفاده زین یگرید یهاستمیمداخله ممکن است در س نیکه ا دهیممی را یچه کس نکهیا ارهدرب توانندمی نیخود همچن یدر کشورها انیاست. مجر شدهآزمایشاست که در آن از قبلاًباشند که یتوانند مادرانیهدف م هایگروه مثالعنوانبه. رندیبگ میتصم ،مداخله هدف قرار دهند یبرا ممکن است از نظر همه مادران. ایاز مادران در معرض خطر یخاص هایگروه، اندشده یغربالگر ینظر افسردگ راتییتغ نیبا برنامه داشته باشد. همچن یشتریب انطباقبه ازیجلسات ن یزمان و تعداد کل ،ی، فراوانبندیزمان ای یکیتلفن همراه و سلامت الکترون قیاز طر ای یگروه شیوهبه ارائه شکل رییدر تغ ممکن است ینطقم طوربهمداخله سطحو یدیاصول کل که یمجاز است به شرط کار نیباشد. ا یاریخود هایعاملسیستم بتوانند یبعد هاینسخهتا دیهرا گزارش د جیرا مستند کرده و نتا راتییتغ نیشود. مطلوب است که ا تیرعا دهند. یرا در خود جا هاییسازگاری نیچن تفکر سالم مانپیرامون از زای یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 82 تفکر سالمانجام جلسات بهداشت جامعه کنانکار یبرا مرحلهبهمرحله یراهنما جلسه آغازین تفکر سالم یخانواده و معرف مشارکت تفکر سالم پیرامون از زایمان یگافسرد یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما جلسه نیا یریادگیاهداف تفکر سالم کردیبرنامه است. رو نیو مشارکت مادر و خانواده در ا شناختیروانه آموزش جلسه ارائ نیاز ا هدف وضع خواهد شد. ندهیجلسات آ یبرا قوانین اساسی)دستورالعمل (داده خواهد شد. حیآن توض یو اجزا .شودمیداده یعمل یجلسه انجام خواهد شد و کارها نیا یبرا ازیمورد ن هایفعالیت ارائه یساعت را برا کی، مهم است که حدود کندمی یبرنامه را به مادر و خانواده معرف جلسه نیا ازآنجاکه .دیآن اختصاص ده حیصح .دیکن ریشوهر و مادر شوهر و مادر زن) را درگ ویژهبهخانواده ( یصورت امکان اعضا در .دیارتباط خوب را به خاطر بسپار تیاهم 1 تمرین یهاول مقدمه مادر و خانواده آن را برای مشارکتکودک، یبرنامه برا نیا یایبا شروع مزا دیمهم است. شا سیاربخش ب نیا دارد. اگر فرزندان ما یآن بستگ ندهینسل آ یسلامتبه ایجامعههر شرفتیپ دییو بگو دی. شروع کندانیدب دیمف لیخانواده و جامعه تبد یبرا ایرمایهسو به ندیایکنار ب یزندگ یهاچالشتوانند با یباشند، مباهوش سالم و توانند ی، مکشاورز شوند هاآن. اگر رندیبگ ادی مؤثرتری طوربهتوانند یروند، میبه مدرسه م هاآن یشوند. وقت یسال زندگ نیدر رحم مادر و در اول کههنگامیسالم، کودک یاندهیآ یداشته باشند. برا یشتریب یوربهره است. تشکیلدر حال ندهیآ هایپایه. آن زمان است که دارد ژهیت وبه مراقب ازیاست، ن مادر یروان یستیبهز تی، اهمدارد یدوره نقش اساس نیو رشد کودک در ا یمادر در سلامت نکهیبر ا تأکیدبا از کل خانواده در تی. حماکندمی نییکودک را تع شرفتینحوه پ یو یو روان ی، سلامت جسمدیکن یرا معرف مادر و نوزاد مهم است. یسلامت نیتأم یبرخ خواهیدمیو شما داندیفرزندان م تیترب یبرا یخوب یهاکه خانواده احتمالا ًروش دیی. بگوشویدن میتسل .)کنید کتهیداینکه (نه دیرا به اشتراک بگذار دیجد یهادهیاز ا تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 2 نیتمر تفکر سالم حوزه 3 یمعرف تصویر الف تصویر الف را به مادر نشان کرد. دیبار با مادر، نوزاد و خانواده ملاقات خواه 51 ندهیدر سال آ نکهیا حیتوض که استرس دارند اغلب از سلامت یمادران دهید حیتمرکز کند. توض میانی بالاحباب یرو دیاز او بخواه دهید، یلازم برا زهیو انگ روین هاآن، کنند. غالباًیم نظرصرفو استراحت خود غذایی می، مثلاً رژخود یشخص گرفتار تحرکیکمدر چرخه هاآنفرزندان خود را ندارند. ایخود یمناسب برا یبهداشت هایمراقبت یجستجو خطر فیضع ی. سلامت فردکندمیرا بدتر هاآن تیزند و وضعیم بیآس هاآن یسلامتبه شتری، که بشوندمی جلسه 51جلسه از 5 نی. بنابرادهدمی شیدر نوزاد را افزا یسلامت شکلاتم ریابتلا به وزن کم هنگام تولد و سا مادر اختصاص خواهد داشت. یشخص یو روان یجسم سلامتبه یمادر و نوزاد برا نیرابطه ب تیفیک نکهیا حیسمت چپ تمرکز کند. توضدر حباب بالا یرو دیحالا از او بخواه یازهایمناسب بلکه پاسخ به ن هیرابطه نه تنها تغذ نیا هایجنبهاست. مهم اریمطلوب مادر و نوزاد بس یسلامت سهم هافعالیت نیکودک است. ا یبرا کنندهتحریک یجسم طیمح جادیمکرر و ا ی، تعامل بدنکودک یعاطف جلسه به رابطه مادر و نوزاد خواهد 51و کودک دارد. پنج جلسه از رخواریدر رشد و سلامت کودک ش یمهم .پرداخت یبانیپشت ستمیس ای یشبکه اجتماع نکهیا حیسمت راست تمرکز کند. توضدر حباب بالا یرو دیحالا از او بخواه ارائه دهد مهم است. مادران از نوزاد خود تواندمی یکه و یهایمراقبت تیفیک نییدر دسترس مادر در تع ، تیحما نی. با از دست دادن ادانندمیار را دشو یاجتماع هایشبکهافسرده معمولا ًمشارکت و حفظ ای مضطرب جلسه به 51جلسه از 5 نیقرار دارند. بنابرا فیضع یاسترس و سلامت شیمادر و نوزاد هر دو در معرض افزا .کندمیموجود کمک یبانیپشت سازیبهینهمادر و خانواده در تفکر سالم نپیرامون از زایما یگافسرد یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما سلامت مادر و یبرا حوزه 3 نیت که انشان داده اس قاتیکه تحق دیی، بگونییپا یانیحباب م یبا تمرکز بر رو مهم هستند. هازمینه نیموافق هستند ا هاآنو اگر دیرا بخواه شانکودک مهم هستند. از مادر و خانواده نظرات زمانی را برای بحث اختصاص دهیدکمک کند. تواندمیبرنامه چگونه نیخانواده دوست دارد بداند ا آیا دیبپرس یک موقعیت مناسب است تا برای زمان شروع و خاتمه درمان تصمیم نی، اخواهیدیمخانواده ایاگر شما بگیرید. تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 3 تمرین حلراه افتنیدستور کار خانواده از مشکلات به رییتغ الفتصویر بتصویر ده است. کر ریسااو را یاست که مشکلات زندگ مضطربیمادر نیا دییبگو را نشان دهید. "الف"تصویر به مادر احساس را دارد؟ نیاوقات ا یگاهاو هم آیاکه دیکن سؤالاز مادر که در ی. اما زناندشدهتوجه کند که مشکلات برطرف ن دی. از او بخواهدینشان دهاو را "ب" تصویر اکنون رنامه ب نیا نکهیا دادن حیرا متعادل کند. توض یدارد مشکلات زندگ یو سع ستادهیا شیپاها ی، رواست ریتصو است. شدهطراحیهدف نیبه ا یابیکمک به مادران در دست ی، برااست شدهدادهنشان ریکه در کادر تصو . دهدمیدارو ارائه ن ایمالی یبانیپشت، ببرد نیرا از ب یمشکلات زندگ تواندنمیبرنامه نیکه ا دیده حیتوض مادر و کودک یبهتر برا یسلامتبه یابیرا در دستکمک کند تا خود هاخانوادهبه مادران و تواندمی حالبااین به نظر برسند. ترکنترلقابل یاز مدت بعداما ممکن است شوندمیبرطرف ن یکمک کنند. مشکلات زندگ نظرات دیخانواده فرصت ده ی. به اعضادینباش دستوردهنده یلینگاه کند. خ ریتا به تصاو دیمادر فرصت ده به .دی. دلسوزانه گوش کندیمرحله چالش نکن نیاکنند. در انیخود را ب به تواندمی تفکر سالمبدانند که چگونه برنامه شتریدوست دارند ب آیاکه دیکن سؤالاز مادر و خانواده حال .کمک کند حلراهبه یابیدر دست هاآن تفکر سالم نپیرامون از زایما یگافسرد یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 4مرینت که در هر جلسه استفاده خواهد شد. شناختی رفتاری -درمان یاصول اساس یمعرف ، اعمال و رفتار فکر معمولاً احساسات نی. اشودمیفکر در ذهن ما شروع کی عنوانبه رفتاریهر نکهیا حیتوض دارد. ییامدهایرفتار پس از آن پ نی. اکندمی نییما را تع یاریتفکر بس هایسبک تواندمی، و تولد یدر دوران باردار ویژهبهروزمره، یزندگ هایاسترسکه دیده حیتوض هایسبک نی. ارسدمیدشوار به نظر یکنار آمدن با مشکلات زندگ نیقرار دهد، بنابرا تأثیراز مادران را تحت گرانی، تعامل مادر و کودک و ارتباط با دیشخص لامتس یعنی، موردبحث حوزهسه یبر رو ویژهبهتفکر ناسالم راتیاز آن تأث یو احساسات و رفتار ناش تفکر دشوار شود هایسبک نیا رییتغ زمانی که. گذاردمی تأثیر به کمک باشد. ازیبگذارد، ممکن است ن حوزهسه نیا یبر رو ینامطلوب دهند رییمثبت تغ هایشیوهناسالم تفکر و رفتار را به هایسبک نیبه مادران کمک کند تا ا تواندمیبرنامه نیا شود. ترآسانکودک، تیترب یکارها ویژهبه، یزندگ یتا کنار آمدن با کارها :شودمیمرحله انجام 3کار در نیا 1مرحله افکار ناسالم ییشناسا یریادگی حیمرحله تمرکز کند. توض نی، نماد االف ریتصو یرو دیمادر بخواه از تفکر هایسبکاز انواع متداول یتفکر سالم، آگاه دهید برای ارتقا هزاران نفر از مردم یرو قیناسالم مهم است. دانشمندان با انجام تحق . مادر اندکرده فیتعر زیر را تفکر ناسالم هایسبکمانند ما، انواع یعاد و دیآشنا کن ریسالم با نماد زناافکار ییشناسا یریادگی یرا برا در بعداًکه دیی: به مادر بگودیمرور کن 1 جدولرا در ریز هایمثال میصحبت خواه هاآن راتیافکار و تأث نیدرباره ا شتریب یجلسه کم کرد. تصویر الف تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 1جدول افکار معمول سبک تفکر ناسالم نشانه خود را سرزنش رودمی شیاشتباه پ چیزهمهاگر .شماست ریتقص شهی، همکنیدمی من ریتقص شهی، همشود ماریاگر فرزندم ب .ستمین ی، من مادر خوباست شیخوب پ چیزهمه. اگر دهیدنمی اهمیت به خود .است یگریشخص دکار ای یبرود، شانس است که فرزندانم نیا من تنها شانس .سالم هستند -می بینیپیش ای دارید باور :ندهیاز آ کیتار ینما .افتدمیاتفاقات بد اتفاق کهکنید کودکان من را از ابتلا تواندنمی چیزهیچ .تابستان منع کند نیبه اسهال در ا :خوانیذهن -اینکه دیگران شما را چگونه میناسالم از یمان بینند. .کنندمی بد درباره من فکر گرانید آل گرایی افراطیایدهتفکر .اگر چیزی عالی نباشد ارزش تلاش کردن ندارد وقتهیچ، امنکردهتحصیلمن کهازآنجایی .توانا نخواهم بود یمادر .برسم فهیوظ نیم به اتواننمیرگز من ه .مخود ندار ییبه توانا اعتمادی .ستمیکار خوب ن نیمن در ا .شدن میقبل از تلاش تسل تفکر سالم نپیرامون از زایما یگافسرد یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 2 مرحله :سالمنا ای تفکر غیرمفیدو سالم با دیتفکر مف ینیگزیجا یریادگی سازدمیتفکر ناسالم فوق ما را قادر هایسبک ییشناسا نکهیا روش فکر نیه اب یوقت بدانیم و میکن یاحساس خود را بررس کندمیبرنامه به مادر کمک نی. ادهیممیانجام کاریچه کنیممی یگرید نیگزیجاببرد و افکار سؤال ریرا ز یافکار نیتا صحت چن ردیبگ ادی تواندمیمادر نیدهد. با تمر شنهادیهستند پ دتریرا که مف ا با سالم کند. مادر رناتفکر نیگزیسالم را جا که چالش کند و تفکر ای تفکر غیرمفیدو سالم با دیتفکر مف ینیگزیجا یریادگینماد .دیسالم آشنا کننا 3مرحله :دیکن نیسالم را تمر رفتارتفکر و نیکه ا دیده حینگاه کند. توض پ ریکه به تصو دیمادر بخواه از نیکمک به مادران در تمر یرا برا ینیتمر یو کارها هافعالیتبرنامه هافعالیت نی. انجام اکندمی شنهادیکرد به روش سالم پتفکر و عمل ریاست. مادران آموزش بهداشت و سا یبرنامه ضرور تیموفق یبرا در هاآنتا به بینندمیخود را یشخص یازهایموارد متناسب با ن تا با دیکمک کن کنندهشرکتجلسات کمک کند. به نیب شرفتیپ سالم آشنا شود.تفکر و رفتار نیتمر یریادگینماد بندی کنید مرحله را جمع 3تصویر ت را به مادر نشان دهید. اکنون که دیده حی؟ توضکندمیمفهوم را درک نیا آیاکه دیو از او بپرس .شودمیقسمت برنامه استفاده 3هر یمرحله برا 3 هر تصویر ب تصویر ج تصویر ت ر سالمسه مرحله تفک تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما خانواده یاعضا ریاز مادر و سا سؤالصورت داشتن هرگونه در با شرکت در برنامه هاآن آیاکه دیبپرس هاآنس از . سپدیبپرس یبرا ماندهیباق فهیصورت موافقت، به چهار وظ در ؟کنندمیموافقت .دیجلسه برو نیا در فکر کردن در مورد شرکت یبرا یشتریبه زمان ب هاآناگر انجام یرا برا یگریو زمان د دیدارند، جلسه را خاتمه ده ازینبرنامه .دیده بیترت جلسه اقیب 5 تمرین شرکت در برنامه یبرا یاساس اعدقو .و موافق است متوجه شدهمادر دیو مطمئن شو دیکن تیرا رعا ایعدهقا هر 1قاعده مشارکت فعال دهد، اما به توضیح اینکه این برنامه کمک مالی یا داروئی ارائه نمی د. این تنها تا به خود و نوزادان خود کمک کنن کندمیمادران کمک که مادران با حمایت سایر اعضای خانواده شودمیدر صورتی موفق فعالانه شرکت کنند. 2قاعده بودن سروقت برای مادر توضیح دهید که برای شرکت فعال، تعهد دادن به جلسات بسیار مهم است. شدهتعیینو حاضر شدن در زمان تفکر سالم نپیرامون از زایما یگافسرد یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 3قاعده هاانجام تمرین قدمیک شودمیتمرین آنچه در جلسات آموخته توضیح دهید که هایتمرین، تواندمیاساسی است. مادر باید سعی کند تا آنجا که به بهبود وضعیت سلامتی او و درنهایت هااینرا انجام دهد. شدهداده . از اعضای خانواده بخواهید تا مادر را در انجام کندمینوزادش کمک کار عملی حمایت کنند. 4ه قاعد اگر حالتان خوب نیست یا مشکلی در آموزش دارید به کارمند .بهداشت جامعه خود بگویید گونه نگرانی را با شما در میان بگذارند. به او مادر را تشویق کنید هر بگویید اگر حالشان خوب نیست یا مشکلی با برنامه دارند به شما اطلاع دهد. 6 تمرین یعمل سلامت و کار میتقو یمعرف که اگر کندمی تیرا تقو امیپ نیا نیمهم است. همچن زین تمرین نیا خواهد کاره بهترین شکل برنامه ب نیفعال باشند، ا اشخانوادهمادر و کرد. دیده حی. توضدیخانواده نشان ده یسلامت را به مادر و اعضا میتقو ، دآنچه در جلسه اول بحث ش یادآوری منزلهبه روروبه ریکه تصاو به مادر و خانواده کمک ینظارت ینمودارها کهدرحالی .باشدمی دیده حیجلسات کنترل کنند. توض نیرا ب نیتا روند کار تمر کندمی رایمهم است، ز میتقو شدنگمجلوگیری از ای داشتننگهسالم که تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما سلامت مادر و کودک خواهد بود. یبرا یدیمف سابقهسال، انیدر پا 7 تمرین کمک به مادر یدوست برا ایخانواده یاز اعضا یکی ییساشنا کند که ییدر خانواده را شناسا را چند نفر ای کی دیاز مادر بخواه به او کمک کنند. به یعمل یو کارها هافعالیتدر انجام توانندمی برنامه تیموفق یجلسات برا نیب هایفعالیتکه دیکن یادآوری هاآن است. یضرور 8 تمرین .دیده حیتوض 1و 0جلسات نیرا ب عملی کار افکار و احساسات نیارتباط ب جادیا یآموزش دادن به مادر برا :هدف جلسات. نیب یدر جدول خلق خود وخویخلقو نظارت بر است که کمک برای نظارت بر کار کی جدول خلق :هادستورالعمل اسیمق کیشامل نی. ادهدمی لیسلامت را تشک میاز تقو یبخش اریبس‘حالت مختلف چهره از 5است که با یاز حالت احساس دیداری .شودمینشان داده ‘فیضع اریبس‘تا ‘ خوب تفکر ناسالم را با مادر هایسبک. دیبرگرد 72در صفحه 1 دولبه ج تفکر را دارد. هایسبک نیاز ا یکیاو آیاکه دیو از او بپرس دیمرور کن . درباره دیبحث کن یافکار نیگام داشتن چندرباره احساس او در هن بحث یافکار و احساسات نیرفتار او در هنگام داشتن چن یچگونگ یافکار نیچن یوقت ،فکر کند ریمثال اخ کیبه دیبخواه و. از ادیکن وخویخلقدر نمودار یریتصو اسیدارد و احساس خود را در مق .کند یابیارز دهد و با قرار دادن را انجام نیتمر نیا باریکهر روز دیاز مادر بخواه اسیو احساسات خود در مق وخوخلق، از آن روز دولعلامت در ج انواع افکار را که بر احساسات او دیاستفاده کند و از او بخواه دیداری تفکر سالم نپیرامون از زایما یگافسرد یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما دیده حیبه خاطر بسپارد و توض ایکند ادداشتی گذاردمی یمنف تأثیر .کرد دیخواه تصحب هاآنکه در جلسه بعد درباره جلسه، نیدر ا شدهمطرحدرباره موضوعات خانواده یاز مادر و اعضا .کنید سؤال 1 نمونهروی کار ،خود یکه در ملاقات بعد دییمادر و خانواده بگو به )کودک ورود یشدن برا آماده( .دیکنیرا شروع م یو آن را در فضا دیاختصاص ده یخیبه مادر تار یجلسه بعد یبرا .دیکن یگذارسلامت علامت میدر تقو شدهینتعی 1مدل شدن برای ورود کودک آماده تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 23 سلامت شخصی مادر :1-1جلسه این جلسه: اهداف آموزش این جلسه بسیار . هدف از این جلسه بررسی اصول تفکر سالم و به کار بردن رویکرد سلامت شخصی مادر است صورتبهاز جلسه اول را شدهآموختهمفاهیم تا ولین بار به مادر کمک خواهید کردمهم است زیرا شما برای ا عملی و کاربردی به کار بگیرد تقویم سلامتمورد نیاز: ابزار 1شماره تمرین مرور کردن جلسه قبلی: کلیدی جلسه اول را خلاصه کنید. هایپیامخلاصه طوربه کههنگامیمحور بحث انجام دهید. عنوانبهتصاویر موجود در تقویم سلامت این کار را به ترتیب و با استفاده از و این کار کنندمیبین تصاویر و مفاهیم شروع به برقراری ارتباط هاخانواده، شودمیانجام مکرراًاین کار موردبحث تواندمی. کمک به مادر در ایجاد تصاویر ذهنی از خود کندمیتصویری را بین جلسات ایجاد هاینشانه قرار گیرد. :2شماره تمرین مرور کردن جدول حالات روانی توجهیقابلگذشته افکار ناسالم در طی هفته آیابه همراه مادر به سراغ جدول حالات روانی بروید. از او بپرسید تحسین اشته استپشت سر گذ آمیزموفقیتاو را به خاطر اینکه گام اول را اگر پاسخ او بله بود داشته است؟ عملکردی داشته است؟ و چه کنید. از او بپرسید که این افکار باعث شد چگونه احساس کنند؟ با دقت و همدلانه گوش کنید. ، او و خانواده را تشویق جایگزین کنند؟ در غیر این صورت سعی کرده است افکاری را آیاکنید سؤالحال از او د.پیشنهاد را انجام دهنن کنید تا ای .خلاصه اهمیت سلامتی جسمی و روانی شخصی مادر را برای کودک توضیح دهید طوربه، بازهم قبل از هر چیز به آن بپردازید. خواهیدمیاست که شما ایزمینهها این کار تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 33 :3شماره تمرین سلامت فردی مادر یدربارهسالم فکر کردن اول: مرحله ره سلامت فردی مادرآموزش شناسایی افکار ناسالم دربا با استفاده از بخش مربوط به تقویم سلامت، از مادر بخواهید روی زنی دهدمیو عنوانی که افکار او را شرح است تمرکز کند الف که در تصویر .را توضیح دهد گی، مشکلات خانسوادیفقر، بی مثالعنوانبهدر مورد اینکه این شرایط کنید.ممکن است چگونه باشد بحث اینکه مشکلات درباره توجه کند.حالا از مادر بخواهید به تصویر ب چگونه احساس ناامیدی و درماندگی را در او ایجاد کرده است صحبت .کنید اکنون بر روی تصویر ج تمرکز کنید در مورد پیامد تسلیم شدن بحث کنید. یک پاسخ انسانی فرد موجود در تصویر را سرزنش نکنید. بگویید که این و مشکلات است هااسترسبه بسیار طبیعی تفکر و احساسات مربوط اولیه مهم است، هایسبک، شناسایی حالبااین است. تغییرقابلزیرا که اقدامات و عواقب الفتصویر با توجه شرایطم هیچ کاری نیست که من بتوانم برای سلامتم انجام دهم بتصویر تلاش هیچ فایده ای ندارد جتصویر احتمال بیشتر سلامت پایین مادر و نوزاد تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 43 ا مادر کردن ب صحبتبهترین موقع برای تواندمیافکار را دارد؟ این زمان گونهاین آیاحالا از مادر بپرسید که لیستچکاز تواندمیهمچنین .باشدارائه خدمات لازم هایسرویسو یچگونگ در مورد روند تولد کودک، استفاده کند. OHWتوسط منتشرشده WHCتولد کودک ایمن لطفاً این پیوند را دنبال کنید: لیستچکبرای دسترسی به این /af/htribdlihc/stsilkcehc/noitatnemelpmi/ytefastneitap/tni.ohw.www//:ptth ارائه دهید.، به مادر سالم را که در زیر آورده شده استاز افکار، اعمال و عواقب نا هاییمثال، در صورت لزوم اضافه کنید. هانمونهخود به این کاری یحیطهر با زنان در از تجربه شخصی خود در کا توانیدمیشما پیامدها احساسات و اعمال افکار ناراحتی درماندگی، بیمار بودن سرنوشت من است چون هیچ زنمنمیمن واکسن ای نداردفایده برای (کزاز) احتمال بالای بیماری مادر و کودک سوادی مثل من در مورد بیافراد داشت چه چیزی مسائل به .دانندمی پایین نفسعزتو نفساعتمادبه برای مشکلات سلامتی تلاشی کندنمی ضعیف یاحتمال بالای سلامت برای مادر و کودک مثل من به دنیا ایبیچارهمردم باشند فایدهبیتا آیندمی ناامیدی تلاشی برای استفاده حداکثر از کندنمیمنابع موجود ضعیف یخطر بالای سلامت سلامت عمومی و برمن کنترلی ندارم خودم بارداری سلامتی هاینشانهم و ئبه علا کندنمیضعیف توجهی یمشکلات جد جادیا شتریخطر ب یسلامت تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH 53 دوم مرحله آموزش جایگزینی افکار سالم با افکار ناسالم مسئلهمورد این نوشته آن را بخوانید در نگاه کنید. دبه تصویر تصویر الف جایبهجایگزین بهتری دتصویر آیاصحبت کنید که است. به مادر بگویید شما آنجا هستید تا به او به تصویر ح دقت کنید. کمک کنید. : دتصویر حتی اگر امکانات -مشکلات سلامتی من شته باشم میتوانم با چیز هایی محدودی دا که موجود است رژیم غذایی ام را بهبود ببخشم. تصویر ح مراقب سلامت من در این موقیعت به من کند.کمک می تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 63 تصویر و یتواند منجر به سلامتیکوچک م راتییتغ .شما و کودک شود ند، فکر نکن "چیه ایهمه "مهم است که به راجع به اینکه بت کنید.صح برنامه مورد نیکه در ا یکوچک (مانند موارد راتییتغ یحت سلامت یبرا یبزرگ یتواند تفاوت ها ی) مردیگ یبحث قرار م .کند جادیکل خانواده ا تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH 73 شد بحث توصیف کرده با 1اکنون در مورد افکار ناسالم در مورد سلامتی فردی که ممکن است مادر در مرحله شدهدادهاول توضیح مرحلهاز مادر بخواهید که به افکار جایگزینی که در به افکار جایگزین فکر کنید. کنید. احساسات و عواقبی که در ادامه اگر مادر قادر به فکر کردن نبود او را تشویق کنید تا افکار، است فکر کند. .آمده است را دنبال کند دپیام احساسات /اعمال افکار مراقبت و کنترل زیاد از سلامتی من تلاش برای انجام کارهای مثبت برای سلامتی مثل واکسیناسیون هایبیماریمحافظت در برابر بالقوه کشنده ضرورتی برای تحصیل کردن جهت آموزش مشکلات سلامتی نیست تلاش فعالانه برای آموزش و هایدستورالعملدنبال کردن یی متعادلسلامتی مثل رژیم غذا و سلامتی بیشتر برای مادر کودک تواندمیحتی یک آدم فقیر هم برای سالم ماندن کند. هاییتلاش تلاش برای بهترین استفاده از منابع موجود سلامتی بیشتر برای مادر و کودک مشکلات منظوربهمراقبت بارداری و گرفتن کمک زودهنگام وظیفه من است و پزشک و به من کمک مراقب سلامت خواهند کرد. هاینشانهمراقبت زودهنگام برای جستجوی فعالانه برای مشکل و کمک کاهش خطرات بارداری و مشکلات مرتبط تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 83 سوم:مرحله تمرین کردن تفکر و رفتار سالم د که مایلید است. به مادر بگویی شدهدادهاحتمالاً در مورد تغذیه مادر به شما آموزش مراقب سلامت عنوانبه موجود است تهیه کنید. تمام خانواده را درگیر در خانه راحتیبهنمودار رژیم متعادل از مواد غذایی که یک در تقویم سلامت استفاده کنید در زیر مثالی از یک شدهارائهاز نمودار رژیم غذایی توانیدمیاین تمرین کنید. ه در خانه موجود است را بنویسید. توضیح دهید که رژیم رژیم غذایی آورده شده است. فقط مواردی را ک .متعادل به معنای رژیم پرهزینه یا زیاد نیست ارزیابی روزمره غذایی موردهایانتخاب زمان 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار ناهار عصرانه شام زمان خواب تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH 93 فعالیت دوم: آموزش دهید سازیو آرامدر خصوص اهمیت استراحت اشخانوادهاز تقویم سلامت استفاده کنید و به مادر و بلند کردن وسیله سنگین را کاهش دهد و برای سلامت نوزاد مخصوصاًسنگین ایکارهاز مادر بخواهید انجام رویپیادهمثل بخشآرام هایراهتنفس آرام و ینحوهبه مادر . نجام دهدا تریسالم ایکاره اشنیامدهبه دنیا روزانه را به نحوی یبرنامه مادر و اعضای خانواده صحبت کنید تا با کردن یا چرت زدن را آموزش دهید. سلامت را در تقویم هادوره نیا کنند که تا مادر وقت کافی برای استراحت کردن را داشته باشد. دهیسازمان کندمی اشفردیکه وقت مناسبی را هر روز صرف سلامت ایخانوادهدقت داشته باشید مادر و یادداشت کنند. .خواهد داشت ترسالمخودش و کودکی تنفس آهسته .از مراحل کاهش تنفس کیهر • .)دیرکت دهح گریطرف به سمت د نیاز ا آرامیبهسر را د،یرا بچرخان هاشانه د،یرا تکان ده هااندامکردن بدن در صورت تنش (بدن و آرام .)دم و بازدماز معده ( تنفس .خارج) هیدر داخل و سه ثان هیسرعت تنفس (سه ثان کاهش ارزیابی روزانه تعداد انجام نوع فعالیت تنفس آرم 51-01بار در روز هر دفعه 3-2 دقیقه 7 6 5 4 3 2 1 یروپیاده دقیقه 02-51 باریکروزانه خوابیدن خواب کامل شبانه و خواب کوتاه در بعدازظهر تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 04 :3شماره تمرین دی. به خانواده کمک کندیکن ییراهنما ییمرکز بهداشت و خدمات ماما تریننزدیکبه مادر را مانیقبل از زا که یو در مورد مشکلات بازگردیدخود یآموزش عموم به دسترسی داشته باشندچگونه به آن متوجه شوند تا چگونگی درخواست و یدربارهبه مادر . دیرخ دهد به مادران آموزش ده یآخر باردار ماههسهممکن است در .شرایط آموزش دهید گونهایندسترسی به کمک در تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH 14 :4شماره تمرین .عملی بین جلسات را توضیح دهید هایتمرین همچنین خانواده ی بین جلسات انجام دهدهافعالیتتلاشش را برای انجام یهمها ر توصیه کنید تبه ماد ایسختی د تا فعالیت را کامل کند و اگر بارا تشویق کنید تا از مادر حمایت کنند و مادر را متقاعد کنن مواجه بود به او کمک کنند 1تمرین عملی شماره را با قرار دادن علامت در جدول حالات اشروزههید که افکار و احساسات کلی هر در شروع جلسه، از مادر بخوا روانی و مقیاس دیداری ارزیابی کند. 2تمرین عملی شماره را با قرار دادن اشغذایی. او باید رژیم بررسی کنیدکرده است آمادهجدول رژیم غذایی را که با کمک شما ابی کندبرای هر روز ارزی جدول درعلامت 3تمرین عملی شماره هرروز او کرده است را بررسی کنید. آمادههفته یباقیماندهکه این جلسه برای سازیآرامجدول استراحت و .ارزیابی کند جدول درباید با قرار دادن علامت استراحتش را .بعدی بدهید و آن را در تقویم سلامت علامت بزنید یجلسهبه مادر وقتی برای تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 14 ارتباط مادر با کودکش 1-2جلسات این جلسه اهداف آموزشی نوزاد به یدربارهتفکر مادر ینحوهاز اولین جلسه تا این جلسه و اقدام برای فرایندهااهداف این جلسه مرور باشدمی اشنیامدهدنیا تقویم سلامت ابزار کاری مورد نیاز: ا به خاطر داشته باشید.اهمیت ارتباط برقرار کردن خوب و مناسب ر :1شماره تمرین .جلسات قبلی را مرور کنید از نکات جلسات قبلی ارائه دهید ایخلاصه :2شماره تمرین .نمودار حالات روانی را مرور کنید در اشسلامتیافکار ناسالم مشخصی در مورد او بخواهید اگر از با مادر به جدول حالات روانی مراجعه کنید. اول را طی کند او هایگامفته گذشته داشته است آن را بیان کند. اگر مشکلی داشت از اینکه توانسته طول ه همدلانه و با گذاشته است. تأثیررا تشویق کنید سپس از او بپرسید چگونه این افکار بر عملکرد و احساساتش گوش دهید. هایشحرفدقت به اگر نه صحبت کنید و او و کار را با افکار جایگزین تغییر دهد؟تلاش کرده است تا این اف آیاسپس بپرسید را دنبال کنند هاپیشنهادرا تشویق کنید تا اشخانواده :3شماره تمرین مادر با کودکش یرابطه یدربارهآموزش شناسایی افکار ناسالم 1مرحله یادگیری تشخیص افکار ناسالم در مورد رابطه مادر با نوزادش تفکر سالم از زایمانپیرامون یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 24 در این حیطه برای مادر و کودک مهم است را ی کههایقدمبه مادر بگویید که به او کمک خواهید کرد این کودکش را برای سلامتی مادر و سلامتی کودک توضیح دهید خلاصه اهمیت ارتباط مادر با طوربه .طی کند .شودمیو بگویید این ارتباط از زمانی که نوزاد در رحم مادر است شروع یزن یرو دیسلامت، از مادر بخواه میاستفاده از بخش مربوط به تقوبا دهدمیرا شرح ی که افکار او و عنوان تمرکز کند است الف ریکه در تصو یاحساسات نیاوقات چن یکه گاهبا مادر صحبت کنید . را بخواند مشغله کیبه ت ین است که این احساسااست، اما مشکل ا یعیطب شوند. لیتبد تمرکز کند. با او صحبت کنید بحال از مادر بپرسید که روی تصویر .شودمیکه چگونه این احساسات باعث احساس گناه در زنان .دقت کنید جحالا به تصویر بحث کنید که چگونه این فکر منجر به احساس شرم شده است. استرس .ناشی از چنین احساساتی برای مادر و نوزاد مضر است الفتصویر من هیچ احساس مثبتی نسبت به نوزاد به دنیا آمده ام ندارم. حتما من مادر بدی هستم جتصویر ممکن است بعد از به دنیا آمدن نوزاد احساس .مثبتی درباره ی او نداشته باشید بتصویر خیلی احساس بدی دارممن در مورد خودم تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 34 احساساتی در مادران زیادی وجود دارد. احساسات پاسخ طبیعی به مشکلات و چنیناینبه مادر بگویید که شناسایی کنید، تا بتوان را زودهنگامتفکر و احساسات مربوطه هایسبکاما مهم است که .ستهااسترس رفتارهای ناشی از آن را تغییر داد. در تقویم سلامت به این موارد شدهارائهافکار را داشته است؟ در فضای گونهاین حالتابهحال از مادر بپرسید ر آورده شده است، به مادر که در زی از افکار، اعمال و پیامدهای ناسالم هاییمثال در صورت لزوم توجه کنید. د.بگویی پیامد احساسات/رفتار افکار خودکار خودش صورتبهبچه زی نیست تا من نیا شودمیبزرگ بعد از تولدش از او مراقبت کن مراقبت نکردن از رشد نوزاد قبل از تولد محیط تولد کودک ممکن است بهینه نباشد و اضطراب های من به هاتنش رساندنمینوزادم آسیبی تلاش نکردن برای کاهش هااسترس بر روی سلامت کودک تأثیر اذیت کنم تواننمیمن خودم را سد به نوزادمچه بر تلاش نکردن برای مراقبت از خود و نوزاد خطر سلامت ضعیف برای مادر و کودک من ارتباطی را بین خودم و قطعاً .کنمنمینوزادم احساس افتدمیوقتی به دنیا بیاید اتفاق تلاش برای برقراری پیوند عدم با نوزاد مشکلات بیشتر در ایجاد پیوند بعد از تولد تفکر سالم از زایمانپیرامون یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 44 دوم مرحله آموزش جایگزینی افکار سالم با افکار ناسالم کنید که بحث های آن را بخوانید.نوشته تمرکز کنید. دروی تصویر ؟باشدمی الفجایگزین مناسبی برای تصویر دتصویر آیا به کاهش احساس گناه کمک کند. با کاهش تواندمیافکار جایگزین متولدشدهشروع به کمک کردن به رشد نوزاد تازه این استرس مادر ی که یک هایگامجلسه شما در مورد بعدازاین یجلسه در .کندمی مادر باید برای ساختن ارتباطش با نوزاد باید بردارد صحبت خواهید کرد. ترراحتو ترآسانکودک بعد از تولدش ساختن یک ارتباط مثبت با ید که خیلی مهم است که بابت داشتن صحبت کن بارهدراین، است با خانواده نیز صحبت کنید تا چنین احساساتی خجالت نکشند. بارداری بر احساسات یدورهدر طول هاآنمتوجه شوند واکنش دارد. تأثیر اشنیامدهکودک به دنیا مادر نسبت به دتصویر الزامی وجود ندارد تا از همان ابتدا احساس مثبتی وجود داشته باشد.من میتوانم به این احساسات فرصتی بدهم تا رشد کنند هتصویر کوچک به گسترش برداشتن قدم های احساس مثبت در برابر نوزاد کمک خواهد .کرد تصویر و است راحت تر مثبت با نوزاد پس از تولد وندیپ جادیا تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 54 اکنون در مورد افکار ناسالمی که در گام اول آمده است صحبت کنید. را بنویسند. هایشانشنهادیپ بخواهید به این افکار جایگزین فکر کند. اشخانوادهاز مادر و مادر قادر به فکر کردن اگر .فکر کنداست شدهدادهدر گام اول توضیح کهبخواهید به افکار جایگزینی از مادر .دنبال کند امدها راپیو اعمال و احساسات نبود تشویقش کنید تا افکار جایگزین، کدامهیچبه پیامدها احساسات/اعمال افکار نوزاد من به مراقبت من احتیاج دارد تولد سالم کودک کودک نیازهایتوجه فعال به ، باید تلاش هایمسختی رغمعلی کودکم از تنش به خاطرکنم و و اضطرابم بکاهم تلاش برای مقابله با مشکلات و ی هافعالیتبا هاتنشکاهش بخشامآر تلاش مثبت مادر برای سلامت کودک به خاطر خودم هم نه به خاطر امسلامتیکودکم باید مراقب باشم سلامتی مادر و کودک تلاش برای مراقبت از سلامتی توانممیاگر من تلاش کنم عمیقی را با فرزندم یرابطه بسازم. سالم و قوی مادر یرابطه تلاش فعالانه برای ساخت رابطه تفکر سالم از زایمانپیرامون یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 64 سوم: مرحله تمرین تفکر و رفتار سالم :1فعالیت شماره را که موارد دچار مشکل شده است یا نه؟ آن اجرایدر آیااز مادر بپرسید نمودار رژیم غذایی را چک کنید. .جزئی دنبال کند، او را تشویق کنید طوربهمادر توانسته است آن را اگر را تغییر بدهید. خواهدمیمادر :2فعالیت شماره این جدول را داشته است را پیدا کنید و اجرایمشکلاتی که مادر در ارزیابی استراحت را چک کنید. نمودار ایجاد کنید. لازم است تغییراتی را اگر در مورد آن صحبت کنید. آواز یا زمزمه لالایی و تجسم اینکه خوابدمیکودک بار در روز 4یا 3 تنفس آهسته در روز باریک برای مثال قبل از رفتن به رختخواب تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 74 :3فعالیت شماره به مادر در مورد مشکلاتی که در طول بارداری ممکن است پیش آید آموزش دهید و به او یاد دهید چگونه در .کمک مناسب دریافت کند هاموقعیتاین :4اره شم تمرین بین جلسات را توضیح دهید. کار عملی و از خانواده هم ی بین جلسات انجام دهدهافعالیت به مادر توصیه کنید که تمام تلاش خود را برای انجام تشویق و کمک کند. آرامیبهمادر را حمایت کند و شدهتعیین هافعالیتبخواهید مادر را برای این 1 عملی تمرین قبل، از مادر بخواهید که افکار و احساسات کلی خود را در مقیاس دیداری هر روز را با قرار در مورد جلسه از او بخواهید که انواع آن افکار اغلب . در تقویم سلامت خود ارزیابی کند شدهارائهدادن علامت در نمودار پارد. توضیح دهید که در جلسه را یادداشت یا به خاطر بس گذاردمی تأثیرناسالم که بر احساسات و اعمال او .بحث خواهید کرد هاآنبعدی درباره 2 عملی تمرین است بررسی کنید. او باید با قرار دادن علامت در جدول، کردهتهیهنمودار رژیمی را که با کمک شما .روزه کنترل کند رژیم خود را هر 3 عملی تمرین ، بررسی کنید. او باید با قرار یک علامت شدهتهیهای بقیه هفته نمودار استراحت و آرامش را که در این جلسه بر .در جدول برای هر روز بر استراحت و آرامشش نظارت کند کنید. گذاریعلامتبرای جلسه بعدی به مادر تاریخ اختصاص دهید و آن را در تقویم سلامت تفکر سالم از زایمانپیرامون یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 84 1-3جلسه اطراف او ارتباط مادر با افراد این جلسه اهداف آموزشی رویکرد به روابط فکر کردن سالم تکنیکهدف از این جلسه بررسی پیشرفت از جلسه گذشته و استفاده از است مادر با اطرافیان، یعنی خانواده نزدیک، اقوام، دوستان و خانواده او تقویم سلامت مورد نیاز: ابزار اهمیت ارتباط خوب را به خاطر بسپارید. 1 تمرین بررسی جلسه قبل کلیدی جلسه قبل را خلاصه کنید. هایپیام 2 تمرین .نمودار حالت روانی را مرور کنید با کودک خود در او به فکر ناسالم خاصی در مورد رابطه خود آیابا مادر مرور کنید. از او بپرسید که نمودار را ین موارد توجه کنید.اگر بله، او را برای انجام مرحله اول تحسین کنید. به ا ؟هفته گذشته پی برده است از او بپرسید که چگونه این افکار باعث احساس و عملکرد او شده است. با دقت و دلسوزی گوش کنید. کند؟ در غیر این صورت، او و دیگر هاایناو سعی کرده است افکار جایگزین را جایگزین آیاکنید سؤالحال تشویق قرار دهیدو موردبحث هاپیشنهادخانواده را برای ارائه اعضا تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 94 1مرحله با اطرافیانش مادر رابطهناسایی افکار ناسالم در مورد یادگیری ش 3 تمرین .در مورد رابطه مادر با اطرافیان خود سالم فکر کنید ه مادر کمک خواهید کرد تا از سومین مرحله که برای سلامت مادر و کودک ضروری استبگویید که اکنون ب .خلاصه اهمیت رابطه مادر با مردم را توضیح دهید طوربه. عبور کندطه مادر با اطرافیانش. یعنی راب یزنبه دیاز مادر بخواه ،سلامت میبا استفاده از بخش مربوط به تقو توجه دهدمیشرح که افکار او را اینوشتهاست و الف ریکه در تصو کند. زمانیاست، اما یعیطب یگاه یاحساسات نیکه داشتن چن دیکن بحث .شوندمی لیمشغله تبد کیبه هاآناست که یمشکل ی درباره .تمرکز کند بحال از مادر بخواهید که روی تصویر احساساتی صحبت کنید که ممکن است زنان را به دوری گزینی از .اجتماع هدایت کند خه چر جادیا یدر مورد چگونگو دیتمرکز کن ج ریتصو یکنون بر روا .دیاحساسات بد بحث کن مادر و افراد مهم نیب گیریفاصلهبه ممکن است منجر چرخه نیا .رندیگبفاصله گریکدیدو از هرشود و باعث شود اطرافش عنوانبهاز مادران یاریممکن است در بس یاحساسات نیچن دییبگو و مشکلات باشد. هااسترسدر برابر یپاسخ گونهاینخانواده و دوستان مهم است که و همچنین اعضای برای مادر همدلی شود. هاآناحساسات درک شوند و با الفتصویر دهند.مردم به من اهمیت نمی بتصویر من مزاحم دوره همی های دیگران نمیشوم. ج ریتصو و نوزاد مادری برا یاجتماع تیحما عدمخلا تفکر سالم از زایمانپیرامون یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 05 عواقباولیه احساسات مربوط ،تفکر هایسبک نیچن ییشناسا با است. تغییرقابل داشته است؟ ییفکرها نیاو درباره افراد اطرافش چن آیاکه دیکن سؤال از مادر حال رشد کودک یبرا یاجتماع تیکه حما دیکن تأکید. دیخانواده نشو هایاستسی ریکه درگ دیمراقب باش اریبس آن کار کنند. یبرا دیخانواده با یهمه اعضا و مهم است . در یدنباشد، خصوصاً در حضور خانواده. او را مجبور نکن یاحساسات نیچن یبه افشا لیمامادر ممکن است .صحبت کنید آورده شده استکه در زیر ب ناسالم از افکار، اعمال و عواق هاییمثال عوض، در مورد پیامدها اعمال احساسات/ افکار بر من تواندمیی خانواده هاتنش اثر بگذارد اما به کودک به دنیا آسیب برساند تواندنمی امنیامده ی هاتنشتلاشی برای کاهش کندنمیخانوادگی تواندمیاسترس مادر برای نوزاد باشد زاآسیب که خانه را رودمیانتظار از مادر ترک نکند. بیرون رفتن از خانه را متوقف کندمی هایحمایتممکن است منابع هایمراقبتو اشاجتماعی سلامتش را از دست بدهد دوست ندارد با من کسهیچ صحبت کند شروع به اجتناب از دیگران کندمی ممکن است منابع حمایتی دست بدهدمهمش را از اجتماعی دیگر را ملاقات هایآدممن زیرا احساس حقارت کنمنمی کنممی شودمیدوری گزین اجتناب از افراد دیگر تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 15 1مرحله آموزش جایگزین افکار ناسالم با افکار کارآمد آن را بخوانید و بحث کنید که ینوشتهتوجه کنید د به زنان تصویر ؟باشدمی الفناسبی برای تصویر جایگزین م دتصویر آیا به کاهش احساسات ناسالم نسبت به تواندمی ینیگزیافکار جا نیچن دو نفر ای کیفقط به یاگر ارتباطات اجتماع یکمک کند حت گرانید گرانیاحساسات خود را با دکمک خواهد کرد تا مادر ، بهمحدود شود ند.ک را حفظ یگذارد و روابط اجتماع به اشتراک برای تفاهم بیشتر درخانواده یاعضا ریسا ازین یدر مورد چگونگ یبرا هاآناز تیحما صحبت کنید رشد کودک یدوره مهم برا نیا بسیار مهم است. کودک یو روان یجسم رشد 1مرحله درو که ممکن است مادر داشته باشد انیاش با اطرافش در مورد رابطهدرباره افکار ناسالم خود حالا ، بحث کنید.است شدهدادهشرح تصویر د همه مردم شبیه هم نیستند تصویر ه که دوست دارم صحبت یکنم با چند نفر یم یسع کنم ه ریتصو از مادر و نوزاد یاجتماع تیحما تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 25 .دیکن ادداشتیرا هاپیشنهاد نیفکر کنند. ا یگرید یکه به فکرها دیمادر (و خانواده) بخواه از فکر کند. یگرید ی، به فکرهاشدهدادهشرح 1که در مرحله هاییمثال یبرا دیمادر بخواه از .توضیح دهیداعمال و عواقب زیر را به او /، احساساتنیست، افکار چیزهیچر قادر به فکر کردن ماد اگر پیامدها احساسات/رفتار افکار امخانوادهبه خاطر کودک، من و را کاهش هاتنشباید تلاش کنیم دهیم. ی هاتنشتلاش برای کاهش خانوادگی اثرات سلامتی بر مادر و نوزاد. تا زمانی که در یک محیط امن و در دوران انمتومیسالم هستم، بارداری به ملاقات افراد دیگر بروم اجتماعی خارج از هایفعالیتدر .کندمیخانه فعالانه شرکت ساختارهای حمایت اجتماعی .مانندمیباقی نخوردهدست گونهاینممکن است الان حالم باشد، اما افرادی هستند که من را با من خواهندمیدوست دارند و صحبت کنند. من تلاش خواهم کرد تا به چنین افرادی نزدیک شوم و گفتگو را آغاز کنم. در مواقع توانندمیبا افرادی که ضروری به شما کمک کنند در .ارتباط باشید را باید ، چآیندمیهمه برابر به دنیا احساس حقارت کنم. احساس اطمینان از ملاقات با دیگران. واقع در م توانندمیبا افرادی که ضروری به شما کمک کنند در ارتباط باشید. تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 35 3مرحله تمرین تفکر و رفتار سالم 1 عملی فعالیت ، سیستم حمایت اجتماعی را ارزیابی و نظارت کنید. در هر موقعیت مادر نام شخص با استفاده از این نمودار د.را بنویس کنندهپشتیبانیاصلی یا 2 عملی الیتفع آهن خود را خورده باشد. درباره مشکلاتی که مادر هایقرصنمودار رژیم را بررسی کنید. بررسی کنید که او مواردی را در نمودار تغییر دهد در صورتی خواهدمیبه دنبال آن اگر مادر . ممکن است داشته باشد بحث کنید د و تحسینش کنید.بپذیری ،اندبودهو خانواده به آن پایبند که مادر 3عملی فعالیت نمودار نظارت بر استراحت و آرامش را بررسی کنید. درباره مشکلاتی که مادر ممکن است در پیگیری آن .داشته باشد بحث کنید. در صورت لزوم اصلاح کنید خانواده جامعه تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 45 4 تمرین .توضیح دهیدرا بین جلسات کار عملی ی بین جلسات انجام دهد. خانواده را تشویق هافعالیتای انجام به مادر توصیه کنید که تمام تلاش خود را بر مادر اگر مادر مشکلی داشت، از مادر حمایت کنند و به اعضای خانواده توصیه کنید هافعالیتکنید تا با این .را به آرامش ترغیب و کمک کند 1 عملی تمرین ی خود را در مقیاس دیداری هر روز هفته ارزیابی در مورد جلسه قبل، از مادر بخواهید که افکار و احساسات کل در تقویم سلامت خود قرار دهد. از او بخواهید که انواع آن را یادداشت یا شدهارائهکند یک علامت در نمودار . توضیح دهید که در جلسه بعدی گذاردمی تأثیرافکار ناسالم اغلب بر احساسات و اعمال او به خاطر بسپارد. بحث خواهید کرد. هاآندرباره 2عملی تمرین برای است، بررسی کنید. او باید با قرار دادن یک علامت در جدول، کردهتهیهنمودار رژیمی را که با کمک شما هر روز رژیم خود را کنترل کند. 3 عملی تمرین او باید این کار را با قرار ، بررسی کنید. شدهتهیهنمودار استراحت و آرامش را که در این جلسه برای بقیه هفته دادن یک علامت قبل از جدول برای هر روز نظارت کند. 4 عملی تمرین کوچک خود هستند تشکیل دهید. هایبچهدر صورت امکان، در محل زندگی خود گروهی از زنانی که منتظر ملاقات کنید. را هاآن باریکگروه مادر و سلامت کودک بنامید. سعی کنید هر هفته این گروه را تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 55 کنید. گذاریعلامتبدهید و آن را در تقویم نظارت بر سلامت برای جلسه بعدی به مادر وقت تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 65 2مدل ورود کودک تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 45 سلامت فردی مادر - 2-1جلسه این جلسه آموزشیاهداف ه مشکلات او و کمک به او استهدف از این جلسه ارزیابی سلامت مادر و نوزاد پس از تولد، گوش دادن ب فکر سالم را در اولین ماه پس از تولد بر روی سلامتی شخصی او اعمال کنید. برنامه سلامت تقویم سلامت مورد نیاز: ابزار اهمیت ارتباط خوب را به خاطر بسپارید. 1 تمرین .جلسه قبلی را مرور کنید د.را خلاصه کنی 1کلیدی مدل هایپیامخلاصه طوربه .محور بحث انجام دهید عنوانبهاین کار را به ترتیب و با استفاده از تصاویر موجود در تقویم سلامت 2 تمرین .نمودار حالت روانی را مرور کنید او به افکار یا احساسات ناسالم خاصی توجه کرده است؟ آیانمودار را با مادر مرور کنید. از او بپرسید که بحث کنید. 1مینه در مدل آموزش ز 3در مورد هر یک از از او بپرسید که چگونه این افکار باعث احساس و رفتار او شده است. با دقت توجه داشته باشید این موارد را و همدلی گوش کنید. آمیزموفقیت به خاطراگر بله، او را کند؟ هاایناو سعی کرده است افکار جایگزین را جایگزین آیاکنید سؤالحال تشویق مورد هاپیشنهادخانواده را برای ارائه دیگر اعضا ودن مرحله اول تحسین کنید. در غیر این صورت، او وب قرار دهید 3 تمرین .در مورد سلامتی شخصی مادر سالم فکر کنید خلاصه اهمیت سلامت جسمی و روانی شخصی مادر را برای کودک در سال اول زندگی توضیح دهید طوربه بنابراین مادر باید هزینه کند و توجه باشد زااسترس تواندمیید که ورود کودک زمان تغییر است و بیان کن .کنداش سلامتی به ایویژه تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 55 1 مرحله یادگیری شناسایی افکار ناسالم در مورد سلامتی شخصی مادر . دیده حیتوض اختصاربهرا یکودک در سال اول زندگ یمادر برا یشخص یو روان یسلامت جسم تیاهم توجه دیمادر با نیباشد و بنابرا زااسترس تواندمیکه با تغییراتی همراه استکه تولد نوزاد دیکن انیبهمچنین .خود داشته باشد سلامتبه ایویژه با استفاده از بخش مربوط به تقویم سلامت، از مادر بخواهید روی تمرکز کندکه او را توصیف می است و عنوانی الفزنی که در تصویر کند. بگویید که چنین افکاری پس از ورود کودک طبیعی است اما دیگر شود اگر مادر بیشتر اوقات احساس چیزیکتبدیل به تواندمی .کندمی، مشکلی ایجاد کندمیضعف سرزنش نکنید. بپرسید نظمیبیزن در تصویر را به دلیل تنبلی یا وقات احساس مادر است؟این هم گاهی ا آیا : بحث کنید که چگونه این مشکلات حالت استیصال و بتصویر .کندمیدرماندگی را در زن ایجاد تفکر و احساسات مربوط به آن زود هایسبکمهم است که تشخیص داده شود، تا اقدامات و پیامدهای زیر را بتوان تغییر داد. الفتصویر دارم من در حال حاضر کارهای زیادی باشم ی داشتهنگران ام برای سلامتیتوانم نمی بتصویر ، مثلا ًاستراحت یا بت از سلامتی خودمراق رژیم متعادل. تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 65 ن وضعیت ذهنی بحث کنید.: درباره پیامدهای چنیجتصویر کودک در اولویت است، اما مادر باید از بااینکهبحث کنید که اگر مادر سالم نباشد، سلامتی کودک آسیب خودش مراقبت کند .بیندمی چنین فکرهایی داشته است؟ آیاکنید که سؤالحال از مادر .ا که در زیر آورده شده است، به مادر بگوییداز افکار، اعمال و عواقب ناسالم ر هاییمثالدر صورت لزوم، پیامدها احساسات/رفتار افکار م تواننمیکه امخستهمن خیلی واضح فکر کنم یا کار مثبتی انجام دهم تسلیم شدن و تلاش نکردن جمع شده منجر به هایاسترس شوندمیمشکلات بیشتری افراد دیگر یا دولت مسئول سلامتی من هستند تلاش خود به دیگران ایجبه اعتماد کنید شانس بیشتر سلامتی ضعیف سلامتی من تحت کنترل من نیست هاینشانهعدم توجه به علائم و سلامتی فرد ضعف خطر بیشتری برای ایجاد مشکلات جدی بهداشتی وجود دارد من آنقدر خوب نیستم که مادر باشم ضعیف. من لایق نفسعزتگناه، سلامتی نیستم ممکن است سلامتی شما ضعیف عواقبی را برای تواندمیباشد که کودک به همراه داشته باشد جتصویر مشکل در مراقبت از کودک به دلیل خستگی و ضعف تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 75 2 مرحله یادگیری جایگزینی تفکر ناسالم با تفکر سالم یک گزینه سالم نسبت به د، عنوان را بخوانید. بحث کنید که فکر در تصویر دبا تمرکز بر روی زن در تصویر .باشدمیاست لفاآنچه در تصویر فکر کردن مانند و الف ریمادر در تصو یدر مورد مشکلات احتمال .دیکنمباحثه د ریمادر در تصو با کمک مادر و خانواده، در مورد چگونگی غلبه بر این مشکلات .بحث کنید یی و استراحت واقعی مادر را برای رعایت رژیم غذا زمان و انگیزه در جلسات گذشته ی تمدد اعصابهافعالیت. به کنیدروزانه محاس قرار دهید. موردبحثرا دتصویر اگر من مقدار کمی زمان را صرف خودم و سلامتی روزمره کنم، من قدرتمند خواهم ماند تا بتوانم کارهای روزمره ام را انجام دهم. هتصویر خود به گونه ای با برخی فعالیت سازماندهی های آرامش بخش میتوان جهت سلامتی .بیشتر فعالیت کرد تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 85 فکر نکنید. "ا هیچیهمه "بحث کنید که مهم است که به عبارات موردبحثحتی کوچک تغییرات (مانند مواردی که در این برنامه هاخانوادهتفاوت بزرگی در سلامت کل تواندمی) گیردمیقرار .ایجاد کند توصیف کرده هامثالیا 1اکنون در مورد افکار ناسالم در مورد سلامتی شخصی که مادر ممکن است در مرحله است بحث کنید از مادر بخواهید که به فکرهای دیگری فکر کند. نیست، افکار، احساسات / اعمال و عواقب زیر را به او بگویید. چیزهیچاگر مادر قادر به فکر کردن پیامدها احساسات/رفتار افکار انجام هر روز کمی روزمره (تا ) بهتر از نشستن توانممیآنجا که و نگرانی است ی هافعالیتتلاش برای انجام کوچک و ساختن شکسته شدن سیکل منفعل بودن اگر من به مراقبت از سلامتی ، چرا دهمنمیخود اهمیت دیگران یا دولت را اذیت کنم آوردن آن برای بدست تلاش توانممیچیزی که برای سلامتی انجام دهم سلامت بهتر برای مادر و کودک جستجوی علائم اولیه کمک ی وظیفه سلامتبهکمک موقعبه من است و به پزشکان کمک خواهد کرد هاینشانهنگاه زودهنگام به یفعالانهمشکلات و جستجوی کمک کاهش خطر مشکلات سلامتی تمام کنممیعی در این شرایط س تلاش خود را برای فرزندانم انجام دهم قسمتی از یک مادر خوب بودن مراقبت از سلامت شخصی است ترسالمکودک ترسالممادر وتصویر تر با مراقبت سلامتی بهتر و کنار آمدن راحت های زندگیاز کودک و سایر خواسته تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 95 3 مرحله تمرین تفکر و رفتار سالم 1 تیفعال منظم فعالیت طوربهکه مطمئن شوید که مادران حالبااینبه مادر بیاموزید. تمرینات زیر را پس از زایمان نکنید. رویپیادهطولانی را هایمسافتیی مانند کشاورزی یا هافعالیتو دهندمیجسمی را انجام گذاریعلامتبرای چنین مادرانی لازم است. یک نمودار نظارت هفتگی تهیه کنید و به مادر دستور دهید هر روز ضمیمه شدهارائهارت بر ورزش را در تقویم سلامت در محل است. نمودار نظ شدهتکمیلکند که این تمرینات .کنید نظارت روزانه تمرین 7 6 5 4 3 2 1 1تمرین تنفس را کنیدخمو زانوها را دیبه پشت دراز بکش دراز میپاها را مستق دیانجام ده قیو عم آرامیبه پاها دیو بکش کنیدخمخود را یو انگشتان پا دیبکش .دیدر هر دو طرف بچرخان ایدایره صورتبه را دیخود را بکششکم زانوها را خم کرده و عضلات دوباره تا حالت را نیتا کمرتان به رختخواب فشرده شود، ا .دی، سپس استراحت کنشمارش کنیدشش .دیده رونینفس خود را ب هرکداماز شروع قبل 2 نیتمر کنیدخمانوها را پشت بخوابید و ز به بکشید نفس را آرام و عمیق انگشتان پا را خم کرده و سپس دراز کنید از هر دو جهت بچرخانید واردایره صورتبهپاها را دوباره زانوها را خم کرده و شکم خود را بکشید کمرتان را فشار دهید کهطوریبه شش شمارش کنید تا داریدنگه، این موقعیت را یدسپس شل کن .قبل از شروع هر یک نفس خود را بیرون دهید تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 06 3 نیتمر نشسته یا دراز کشیده صورتبه تواندمیاین کار .انجام شود متولدشده عضلاتی را که کودک شما از طریق آن که سعی طورهماناست منقبض کنید درست مثل عضلات را منقبض کنید و جریان ادرار را کنیدمی ف کنید.متوق ، انقباض را شماریدمیشش شماره کهدرحالی .و سپس استراحت کنید داریدنگه بازدم را قبل از شروع انجام دهید، پنج بار تکرار کنید. را دراز بکشید و زانوی راست خود را خم و راست کنید پا روی تخت، پای چپ صاف است. پاشنه پای چپ خود را به سمت پایین بلغزانید پا را روی تخت قرار تمام نجا که ممکن است،تا آ باید کار کنند، بار دیگری کمر عضلاتدهید. فقط تکرار کنید .و چهار بار با هر پا انجام دهید پا 2فعالیت نمودار رژیم را بررسی کنید. درباره مشکلاتی که مادر ممکن است در پیگیری آن داشته باشد بحث کنید. اگر ستایش کنید. ها راآن، اندبودهموارد را در نمودار تغییر دهید اگر مادر و خانواده به آن پایبند خواهدمیمادر 3فعالیت نمودار نظارت بر استراحت و آرامش را بررسی کنید. درباره مشکلاتی که مادر ممکن است در پیگیری آن داشته باشد بحث کنید. در صورت لزوم اصلاح کنید. 4فعالیت .ر مورد شیردهی به مادر توصیه کنیدد تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 16 4 تمرین .را بین جلسات توضیح دهید کار عملی ی زیر بین جلسات انجام دهد. خانواده را هافعالیتبه مادر توصیه کنید که تمام تلاش خود را برای انجام آرامیبهگر او مشکلی داشت از مادر حمایت کنند و به اعضای خانواده بگویید ا هافعالیتتشویق کنید تا با این .مادر را ترغیب و کمک کنند 1 عملی تمرین کنید. او باید این کار را با قرار دادن علامت را بررسی شدهتهیهبرای بقیه هفته نمودار تمرینی که در این جلسه .برای هر روز تمرین کند جدولقبل از 2 عملی تمرین علامت درکنید. او باید برای هر روز با قرار دادن یک است بررسی ردهکتهیهبا کمک شما نمودار رژیمی را که .، رژیم خود را کنترل کندجدول 3عملی تمرین کنید. اعضای خانواده را تشویق کنید تا به مادر در یافتن وقت برای این نمودار استراحت و آرامش را بررسی برای هر روز، این مورد را کنترل کند جدول فعالیت کمک کنند. او باید با قرار دادن علامت قبل از 4 عملی تمرین با قرار دادن علامت در نمودار در هفته در مورد جلسه قبل، از مادر بخواهید که افکار و احساسات کلی خود را در تقویم سلامت خود در مقیاس دیداری هر روز ارزیابی کند شدهارائه می گذارند یادداشت یا به تأثیرناسالم بر احساسات و اعمال او طوربه انواع افکاری که اغلب از او بخواهید که بحث خواهید کرد هاآنخاطر بسپارد توضیح دهید که درجلسه بعدی درباره 5 عملی تمرین مادر و کودک ادامه دهید. سلامت، در گروه شده است اگر تشکیل کنید. گذاریعلامتقویم نظارت بر سلامت برای جلسه بعدی به مادر تاریخ اختصاص دهید و آن را در ت ر سالمتفک پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 06 ارتباط مادر با کودک -2-2جلسه جلسه نیا یریادگیاهداف در رابطه مادر با کودک در تفکر سالم کردیجلسات گذشته و استفاده از رو شرفتیپ یجلسه بررس نیاز ا هدف .است یماه اول زندگ تقویم سلامت ابزار موردنیاز: یادآوری کنید.را ارتباط خوب تیاهم 1 تمرین مرور جلسه قبل کلیدی جلسه قبلی را خلاصه کنید. هایپیام 2 تمرین مرور جدول حالات روانی در مورد یفکر ناسالم، هرگونه در هفته گذشته آیا. از وی بپرسید که دیرا با مادر مرور کن جدول حالات روانی ؟داشته استخود یسلامت شخص در مورد اینکه او ازهمچنین توجه داشته باشید .دیکن تشویقاول گام انجام یاو را برا، پاسخ مثبت بود اگر همدلانه صحبت های اورا طوربهکنید. با دقت و سؤال، او شده است رفتاراحساس و منجر به افکار نیچگونه ا بشنوید. گر تلاشی کرده است؟برای تغییر افکارش و جایگزین کردن فکری دی آیاکنید که سؤالاز او حالا ترغیب و راجع به آن گفتگو کنید. هاپیشنهادرا به ارائه اشخانواده یاعضا ریصورت، او و سا نیا ریغ در 3تکلیف تفکر سالم درمورد رابطه با کودک تان 1 مرحله تانافکار ناسالم در مورد رابطه شما با کودک ییآموزش شناسا تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 16 .استفاده کند با کودکش روابط جادیا یبرا تفکرسالمکرد تا از روش دیخواه که اکنون به مادر کمک دییبگو .دیده حیمادر و کودک توض یسلامت یرابطه را برا نیا تیخلاصه اهم طوربه سلامت، از مادر میتقو 1.2بخش اطلاعات مربوط به با استفاده از است، شدهدادهی خانمی که در تصویر الف نمایش که بر رو دیبخواه تمرکز کند و به توصیف خوانش افکار او بپردازد. نظر مادر و خانواده را در مورد این جمله جویا شوید. ب متمرکز شود. ریتصو یرو دیاز مادر بخواهاکنون که نشان دهنده ریموجود در تصو یها یژگیبه و دیمادر بخواه از .اشاره کند، با کودک است (عدم اتصال) وندیعدم پ احساسات راتیدرباره تأثو دیتمرکز کن ج ریتصو یاکنون بر رو .دیمادر بر نوزاد صحبت کن اوقات مادر یممکن است بعض این نکته را درنظر داشته باشید که .نسبت به کودک خود نداشته باشد یاحساس مثبت چیه ، حالبااینلازم نیست در این مورد احساس گناه داشته باشید. مهم اریتفکر و احساسات مربوط به آن بس هایسبک ییشناسا منجر به تغییر پیامدها گردد. تواندمی کهطوریبهاست، الف ریتصو برای نشان دادن احساساتش به من کودک تمیز بسیارضعیف است. تمام نیاز او در تغذیه و کردن خلاصه می شود. ب ریتصو .با کودک دشوار است تعامل ج ریتصو گذارد.این امر بر سلامتی مادر و کودک اثر می ر سالمتفک نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 26 کرده است؟ ییفکرها نیاو درباره کودک خود چن آیاکه اکنون از مادر بپرسید .دیکن ادداشتیسلامت میدر تقو قسمت تعبیه شدهموارد را در نیا آورده شده است، ریناسالم را که در زپیامدهای و رفتاراز افکار، ییها مثالان مادر را در جری صورت لزوم، در قرار دهید. پیامد احساس/رفتار افکار تیجنس لیخانواده من به دل .ستندیخوشحال ن مکودک یبرا یکمتر زهیانگ بودن؛ نیغمگ .مراقبت از کودک دارد مادر و کودک ممکن یسلامت در عذاب باشد.است کنممیاوقات احساس یعضمن ب شیخواهم و ب یکودک را نم نیا دوست داشته باشم اورا نکهیاز ا نسبت به وی احساس نفرت دارم. نیاز ا یاحساس شرمندگ؛ گناه به اشتراک نگذاشتناحساس و گرانیآن با د ممکن است نامطلوب احساسات رشد کرده و شما را دچار استرس یاشما و هم بر یکند که هم برا .کودک مضر است کودکم در سرنوشتبیماری اگر باشد، این اتفاق خواهد افتاد. ی؛ در امنیت به سر نمی درماندگ برد. با سرنوشت مبارزه دیتواننمی شما .دیکن هایبیماریافزون بودن خطر .کودک یبالقوه کشنده برا طوربه چشم بد لیبه دل مکودک یسلامت بود. در خطر خواهدافراد حسود ، تلاش مقابله با چشم بد یبرا برای مراقبت از کودک ازحدبیش کنممی توجه کاملی به نیازهای کودک .شودمین تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 36 2مرحله تفکر ناسالم جایبهسالم تفکر کردن نیگزیجا منظوربهی ریادگی را متن ،کنیدمیمشاهده د ریدر تصوخانمی که یبا تمرکز بر رو آنچه در یبرا یبهتر نیگزیجا افکار موجود در تصویر ت. اگر دیوانبخ .دیبحث کنراجع به آن ، تصویر الف مشاهده کردید هست را تجربه یاحساسات نیمادر هنگام تعامل با کودک چن نکهیا درمورد مسئله را با کودک نشان نی. در صورت لزوم ادیکرده است، بحث کن .دیده رشد و مادر هیبهبود روح رایب تواندمی ییهافعالیت نیچن بسیار کمک کننده باشد.کودک شناختیروان برای ایجاد تواندمیی هایقدمباره اینکه مادر چه درسپس در جلسه رابطه با کودکش بردارد، صحبت کنید. د ریتصو تعامل دارم به احساسات وقتی با کودکم .دهد یمن پاسخ م است. لذت بخشمن یبرا امر نیا ه ریتصو واکنش کودک نسبت به احساسات با .و بالعکس باشیدهماهنگ نتا ر سالمتفک نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 46 با تعامل توانندمی زیخانواده ن یاعضا رینه تنها مادر بلکه پدر و سا .د به رشد کودک کمک کنندمثبت با نوزا فیتوص 1اکنون درباره افکار ناسالم که ممکن است مادر در مرحله .دیکرده باشد، بحث کن .دیکن ادداشتیرا هاپیشنهاد نیادر این زمینه به افکار دیگری بیندیشند. که دیمادر (و خانواده) بخواه از .فکر کند یگرید ی، به فکرهاشدهدادهشرح 1که در مرحله ییها مثال یبرا دیمادر بخواه از در اختیار او زیر را پیامدهای پیشنهادیو رفتار، افکار، احساسات/ ی فکر کندچیزهیچبه تواندنمیمادر اگر قرار دهید. پیامد احساس/رفتار افکار دختر بر اساس تفکری قدیمی، شده عطابه من ی کهبچه سالم به خانواده و یادیاست کمک ز .جامعه ما خواهد کرد مراقبت از یخوب برا زهیانگ .دختر بچه و سلامت روان رضایت مندی مراقبت از کودک نیمادر، بهتر .شودمیمحسوب احساس مثبت از ستین لازم همان ابتدا وجود داشته باشد، .آن کار کنم یرو توانممیبلکه یکوچک برا هایگام برداشتن ت به احساسات مثبت نسب جادیا .کودک رابطه داشتن یبرا شتریشانس ب مثبت هنگام تولد کودک. سرنوشت خوب کودک من نیا سازیایمنبا تواندمیاست که ها محافظت شود یماریدر برابر ب .کنممی نهیاو را واکس من هایبیماریمحافظت در برابر بالقوه کشنده. طوربه کودکم مراقبت را از نیبهتر اگر به خوبی ی اوباشم سلامتداشته رقم خواهد خورد. توجه کامل خود را به کودک من راه نیبهتر نینشان خواهم داد. ا مقابله با چشم بد است. یبرا کودک یازهایتمرکز کامل بر ن و ریتصو این امر بر سلامتی شما و کودکتان گزارد.تاثیر مثبت می تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 56 3 مرحله تفکر و عملکرد سالم نیتمر 1 تیفعال می گردد.روابط او با کودک تیباعث تقو؛ زیرا آورده شده است به مادر آموزش دهید ریرا در ز ییهافعالیت به اتمام رسانده را یهافعالیت نیهر روز ا مادر را ملزم نماییدو دیکن هیته یهفتگ جدول مرور کی .کند گذاریعلامت .همراه باشد سازیآرامو استراحت یهافعالیتممکن است با هافعالیت نیا .دیکن مهیشده ضم تعبیهسلامت در محل میقوت بهتعامل کودک را جدول مرور هفتگی مرور روزانه هاپیشنهادفراوانی نوع فعالیت 7 6 5 4 3 2 1 تمرین اول در روز باریک حداقل میملا اریماساژ بس ایبخش ش آرام یصداها جادیا همراه ایبه کودک ( زیگفتن کلمات محبت آم .)دیرا انتخاب کن یگرید تیفعال ن دومتمری آواز خواندن با کودک ایصحبت کردن پس ؛ مثالعنوانبهبار، 4 الی 3هر روز را انتخاب یگرید تیفعال ای( هیاز تغذ یو حرکات دی) به صداها گوش دهدیکن مشاهده دهدمیانجام تان را که کودک انجام ها راآنبالتبع شما نیز و دیکن دهید. تمرین سوم با هیبار پس از تغذ 4 لیا 3هر روز )انتخاب فعالیت( .دیکن یکودک باز اشیائی درخانه یا مثالعنوانبه دار هستند صدا ایرنگارنگ چیزهاییکه به او نشان دهید. ر سالمتفک نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 66 2 تیفعال به خواست . دیبحث کن برای مادر رخ دهد،که ممکن است ی. درباره مشکلاتدیکن یرا بررس غذایی میرژ جدول قدردانی هاآناند، از مذکور متعهد بوده مواردمادر و خانواده به اگر .دیده رییتغمادر، موارد موجود در جدول را کنید. 3 تیفعال برای مادر رخ دهد،که ممکن است ی. درباره مشکلاتدیکن یرا بررس سازیآرامجدول مرور هفتگی استراحت و .دیاصلاح کن آن را در صورت لزومید و بحث کن 4 تیفعال .دیکن هیبه مادر توص ی نیزردهیمورد ش در 4 تمرین دیده حیجلسات را توض نیب فعالیت هافعالیت نینجام دهد. با اا ریز یهافعالیتانجام یتمام تلاش خود را برابین جلسات که دیکن هیبه مادر توص مادر را ،تا در صورت داشتن مشکلاعصای خانواده را ملزم نماییدو دیکن قیاز مادر تشو تیخانواده را به حما .و به او کمک کنندمتقاعد کرده آرامیبه 1 عملی نیتمر پیگیری ،است شدههتهیی مورد علاقه برای بقیه هفته هافعالیتتعامل کودک را که با جدولدر این جلسه نظارت داشته باشد. جدولعلامت قبل از کیکار با قرار دادن نیاوی باید روزانه بر .کنید 2عملی نیتمر با قرار دادن دیاست ادامه دهد. او با کردهتهیهکه با کمک شما ییغذا میکند نمودار رژ یسع دیمادر بخواه از خود را کنترل کند. غذایی می، رژجدول یهر روز رو یعلامت برا داریدنگه کینزد یرا به اندازه کاف هاآن در را هاآنتا کودک بتواند دراز شود و چنگ بگیرد. تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما NOISREV SREKROW HTLAEH YTINUMMOC 76 3 عملی نیتمر وقت گذاشتن تا به مادر در دیکن قیخانواده را تشو ی. اعضاپیگیری نماییدرا سازیآراماستراحت و جدول نظارت جدولعلامت قبل از کیکار با قرار دادن نیاوی باید روزانه بر . یاری رسانند تیفعال نیابرای انجام داشته باشد. 4 عملی نیتمر سلامت خود، افکار و احساسات میدر تقو شدهارائه جدولبا درج علامت در دیمورد جلسه قبل، از مادر بخواه در .کند یابیهر روز از هفته ارز یبرا یدارید اسیخود را در مق یکل ادداشتیگذارند یم تأثیر شاحساسات و اعمال یناسالم رو طوربهکه یانواع افکاراغلب اوقات، دیاو بخواه از .به خاطر بسپارد ای .کرد دیبحث خواه هاآندرباره یکه در جلسه بعد دیده حیتوض 5 عملی نیتمر اگر گروه سلامت مادر وکودک تشکیل شده است، آن را ادامه دهید. .دیکن گذاریعلامتنظارت سلامت میو آن را در تقو دیبدهوقت به مادر یجلسه بعد یبرا تفکر سالم از زایمانپیرامون یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 66 شانیادر با اطرافرابطه م - 2-3 جلسه جلسه نیا یریادگی اهداف شانیدر روابط مادر با اطراف تفکرسالم کردیاز جلسه گذشته و استفاده از رو شرفتیپ یجلسه بررس نیاز ا هدف .خانواده، اقوام، دوستان و جامعه استاعضای نزدیک یعنی سلامت میتقو ابزار موردنیاز: .دیارتباط خوب را به خاطر بسپار تیاهم 1تمرین .دیرا مرور کن یقبل جلسه .دیجلسه قبل را خلاصه کن یدیکل هایپیام 2تمرین .دیرا مرور کن جدول حالات خلقی یگونه فکر ناسالم خاص چیدر هفته گذشته به ه آیا دیکن سؤال. از او دیبا مادر مرور کن جدول حالات خلقی را ترغیب کنید.انجام مرحله اول یر بله، او را براتوجه کرده است؟ اگ کودکدر مورد رابطه خود با همدلانه به او گوش بسپارید.افکار باعث احساس و عملکرد او شده است. با دقت و نیکه چگونه ا دیاو بپرس از ریصورت، او و سا نیا ریکند؟ در غ افکار نیا نیگزیرا جا دیگریکرده است افکار یاو سع آیا اکنون بپرسید .دیکنو راجع به آن بحث قیتشو هاپیشنهاد به ارائهه را خانواد یاعضا 3تمرین انشیمورد رابطه مادر با اطراف درتفکر سالم اولمرحله آموزش شناسایی افکار ناسالم درباره رابطه مادر و اطرافیانش جتماعی و اهمیت تعامل ا هایحمایتنیاز او به ویژهبهخلاصه راجع به اهمیت ارتباط مادر با اطرافیانش طوربه توضیح دهید. اجتماعی برای کودک تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 76 دیسلامت، از مادر بخواه میبخش تقواطلاعات مربوط به با استفاده از است، تمرکز شدهدادهنمایش الفی خانمی که در تصویر که بر رو داشتن در مورد اینکه گاهی کند و به توصیف خوانش افکار او بپردازد. زمانی این افکار ، ، صحبت کنیداست یعیطب یاحساسات نیچن .شوندب لیمشغله تبد کیبه که باشد یمشکل تواندمی یدر مورد چگونگ .تمرکز کند ب ریتصو یتا رو دیاز مادر بخواه اکنون در یاجتماع محرومیتمنجر به که ممکن است دیافکار بحث کن نیا شود.زن یاجتماع یچگونه انزوار مورد اینکه د. دیتمرکز کن ج ریتصو یبر رو اکنون .دیبحث کن، مضر استکودک مادر و یبرا افراد دیگر به ملاقات با لیدر عدم تما یاحساسات نیچن در این مورد که و هااسترس واکنشی در برابر عنوانبهاز مادران یاریممکن است در بس و مادر یاحساسات برا نی. درک ا، صحبت کنیدشود جادیمشکلات ا اهمیت دارد.خانواده و دوستان یاعضا نیهمچن اولیه نسبت به کودکتفکر و احساسات هایسبک نیچن رییو تغ ییشناسا .دکن یریجلوگ ندیناخوشا پیامدهایاز تواندمی الف تصویر اگر افراد زیادی نوزاد من را ببیند ممکن است او آسیب ببیند. بتصویر مادر و کودک از لحاظ اجتماعی فاصله می گیرند. جتصویر مادر حمایت های اجتماعی و تعامل های اجتماعی را از ودکک دهد.دست می . تفکر سالم از زایمانپیرامون یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 86 داشته است؟ ییفکرها نیچن اطرافیانشدرباره آیاکه کنید سؤالاکنون از مادر رشد کودک مهم یبرا یاجتماع تیکه حما دیکن تأکید. دینشو خانوادگی مسائل ریکه درگ دیمراقب باش اریبس آن تلاش کنند. یبرا دیاست و همه افراد خانواده با پیامد احساسات/ رفتار افکار صحبت کردن با دیگران در مورد مشکلاتم، مرا مضطرب و خجالت .کندمیزده مشکلات را با دیگران به اشتراک .گذاردمین لسرد شوددر بخواهد داگر پ یحت شما یاسترس، که هم برا شیافزا .کودک مضر است یو هم برا مراقب کودک باشم دیمن با فقط .ستیکار پدر ن نیا چون حتی اگر پدر بخواهد دلسرد شود. پدر را از دست تعامل با کودک او رشد در تواندمیکه دهدمی کند یادیکمک ز یم ایدن نیبه ا تنهاییبه شخص با تنهاییبهخودش دیو با دیآ .روبرو شود تمشکلا مشکلات را با دیگران به اشتراک .گذاردمین شما یاسترس که هم برا شیافزا .کودک مضر است یو هم برا کنممیمن با دیگران ملاقات ن .کندنمیکس مرا درک چیه رایز تلاشی برای ملاقات یا گفتگو با .کندنمیدیگران و دیریاز مردم فاصله بگ جتدریبه دیرا از دست ده هاآن تیحما تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 96 2مرحله تفکر ناسالم جایبهسالم تفکر کردن نیگزیجا منظوربهی ریادگی خصوصاً در حضور یاحساسات نیچن یبه افشا لیمادر ممکن است ما از ییها ، در مورد مثالآن جایبه. یدخانواده نباشد. او را مجبور نکن .دیآورده شده بحث کن ریدر ز یی کهامدهایافکار، اعمال و پ . اگر دیرا بخوان متن، وجود دارد دروی خانمی که در تصویر با تمرکز الفجایگزین بهتری برای فکری است که در تصویر دفکر تصویر وجود دارد، راجع به آن بحث کنید. از یاجتماع تیحما یبه جستجو مادر را تواندمی یدیافکار مف نیچن به که دو نفر باشد ای کیاگر محدود به یکند. حت بیترغ اطرافیانش .کندمیدر جلوگیری از انزوا کمک مادر دتصویر ای در اطراف کننده ها اگر افراد حمایتانسان ترند.خود داشته باشند، خوشبخت ه ریتصو تواند یدر مراقبت از کودک م گرانید تیحما .من کمک کندو مسئولیت به کاهش بار و ریتصو به منظور ت تربهتر و کنار آمدن راح یسلامت یزندگ یخواسته ها ریمراقبت از کودک و سا تفکر سالم از زایمانپیرامون یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 07 تیحما .دیدوره مهم رشد کودک بحث کن نیپدر در ا ویژهبهخانواده یاعضا ریسا نیازهای یچگونگ درباره .مهم است اریبس نوزادلوب مط یو روان یرشد جسم یبرا هاآن دیمادر (و خانواده) بخواه از .دیبحث کن اطرافیانبا اش رابطهباره ناسالم مادر در افکاردرباره هرگونه اکنون به افکار جایگزین دیگری بیندیشند.که پیامد احساسات/ رفتار افکار احساساتم را با چند توانممی اعتماد دارم در هاآنکه به ینفر .بگذارم انیم به اشتراک گذاشتن یتلاش برا .دیگرانمشکلات با یاز مشکلات زندگ یاسترس ناش کاهش هاآن گذاشتن در میانبا .ابدی یم رشد یپدر برا تعامل با .کودک خوب است شناختیروان نزد کودک تا دیکن قیرا تشو پدر کودک تجربه ، چراکه برای دیایب مانند حمام دادن یپدرمراقبت ، خوب خواباندن کودک ایکودک است. پدر به رشد کودک کمک تعامل .کندمی اوقات، کنار آمدن با کمک یبعض .است ترراحت گرانید کمک منظوربهتلاش کردن در رفع انیطرافگرفتن از ا .مشکلات .آمدن بهتر با مشکلات کنار ی اعضا نفرازدو ای کیگر با ا ، مخانواده صحبت کن مورداعتماد داشته یاست احساس خوب ممکن .باشم کیملاقات با یبرا تلاش فعالانه سر و کار هاآنکه با یدو نفر ای .دیدار .نشدن یمنزو تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 17 افکار دیگری بیندیشد. که به دیاز مادر بخواه .طرح کنیدبرای او به مهای زیر را نیست، مثال کردنیفکر هیچگونه مادر قادر به اگر 3له مرح تفکر و عملکرد سالم نیتمر 1 فعالیت خانواده و جامعه یعضاز ا. ادیو نظارت کن یابیارز مجددارا یاجتماع حمایت ستمی، سجدول نیبا استفاده از ا قدردانی کنید.را داشته اند، تیحما نیشتریکه ب خانواده جامعه تفکر سالم از زایمانپیرامون یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 27 2 تیفعال . در دیبحث کنبرای مادر اتفاق بیفتد، که ممکن است یباره مشکلات. دردیکن یرا بررس غذایی میرژ جدول .دیده رییتغجدول را موارد ازیصورت ن .دیبده هاآنبه ی، بازخورد مثبتهستندمادر هیاز تغذ در حال تلاش برای مراقبت خانوادهمادران و اگر 3 تیفعال برایش رخ دهدکه مادر ممکن است یمشکلات . دربارهدیکن یرا بررس سازیآرامو استراحتارزیابی ل وجد .دیاصلاح کن موارد را . در صورت لزومدیکنصحبت ایدر روز باریکحداقل یبا کودک باز شتریب .دیکن 4 تیفعال شته حضور پدر را در نظر دا هافعالیت نیدر ا باریک ی. حداقل روزدیکن یتعامل کودک را بررس جدول باشید. 5 تیفعال .دیکن هیبه مادر توص یردهیمورد ش در تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 37 4تکلیف بین جلسات تمرین کنید. هافعالیت نیانجام دهد. با ا ریز یهافعالیتانجام یتمام تلاش خود را برابین جلسات که دیکن هیبه مادر توص مادر را ،تا در صورت داشتن مشکلم نمایید اعصای خانواده را ملزو دیکن قیاز مادر تشو تیخانواده را به حما .و به او کمک کنندمتقاعد کرده آرامیبه 1 عملی نیتمر سلامت خود، افکار و احساسات میدر تقو شدهارائه جدولبا درج علامت در دیمورد جلسه قبل، از مادر بخواه در .کند یابیهر روز از هفته ارز یبرا یدارید اسیخود را در مق یکل ادداشتیگذارند یم تأثیر شاحساسات و اعمال یناسالم رو طوربهکه یانواع افکاراغلب اوقات، دیاو بخواه از .به خاطر بسپارد ای .کرد دیبحث خواه هاآندرباره یکه در جلسه بعد دیده حیتوض 2 عملی نیتمر هر روز یبا قرار دادن علامت برا دی. او بارا پیگیری نماییداست کردهتهیهکه با کمک شما غذایی میرژ جدول خود را کنترل کند. می، رژجدول در 3 عملی نیتمر وی باید روزانه . دیکنپیگیری است را شدهتهیههفته هیبق یجلسه برا نیکه در ا سازیآراماستراحت و جدول نظارت داشته باشد. جدولعلامت قبل از کیکار با قرار دادن نیابر 4 عملی نیتمر نیاوی باید روزانه بر . پیگیری کنیدهفته روزهای هیبق یرا برا کودک -تعامل شدهتهیهجدول جلسه نیدر ا نظارت داشته باشد. در جدولعلامت کیکار با قرار دادن 5 عملی نیتمر اگر گروه سلامت مادر وکودک تشکیل شده است، آن را ادامه دهید. .دیکن گذاریعلامتسلامت میرا در تقوو آن دیبده وقتبه مادر یجلسه بعد یبرا تفکر سالم از زایمانپیرامون یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 47 مدل سوم اوایل نوزادی تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 57 مادر شخصیسلامت - 3-1جلسه جلسه نیا آموزشی اهداف (ماه دوم تا چهارم)، گوش دادن به مشکلات ینوزاد لیسلامت مادر و نوزاد در اوا یابیجلسه ارز نیاز ا هدف .خود در چند ماه اول پس از تولد است یدر سلامت شخص تفکرسالمه استفاده از برنام یبرا یو کمک به و یو سلامت میتقو ابزار موردنیاز: .دیارتباط خوب را فراموش نکن تیاهم 1تمرین دیرا مرور کن یقبل جلسه صحبت کنید. 2 مدل آمورشیبحث شده در میمفاه در مورد خلاصه طوربه .دیمحور بحث انجام ده عنوانبهسلامت میموجود در تقو ریوو با استفاده از تصا بیکار را به ترت نیا 2تمرین دیمرور کن جدول حالات خلقی را .دیبا مادر مرور کن جدول حالات خلقی را یمتوجه هرگونه فکر ناسالم خاص 2مدل آموزشیبحث شده در حوزه 3او در هر آیاکه کنید سؤالمادر از گوش همدلانهبا دقت و . افکار باعث احساس و عملکرد او شده است نیکه چگونه ا دیاز او بپرس. شده است .دیکن ریصورت، او و سا نیا ریکند؟ در غ نیگزیافکار را با افکار سالم جا نیاو توانسته است ا آیا کنید سؤالاکنون تشویق کنید و راجع به آن بحث کنید. هاپیشنهادبه ارائه خانواده را یاعضا 3تمرین تفکرسالم در مورد سلامت شخصی 1مرحله مادر یافکار ناسالم در مورد سلامت شخص ییشناسا یریادگی کودک یمادر برا یو روان یجسم شخصی سلامت تیاهم در مورد .دیده حیتوض خلاصه طوربه یدر سال اول زندگ تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 67 از خواسته یاریبا بسکه مادر باید این به خاطر در رشد کودک است، اما یدوره مهم اوایل نوزادیکه دیکن اظهار دوره مهم از نیکه در ا ضروری است نی. بنابراشودمیتلقی زااسترسدوره کی گرددکودک سازگار یها نشود.خود غافل یسلامت شخص شدهدادهی خانمی که در تصویر الف نمایش که بر رو دیسلامت، از مادر بخواه میتقومربوطه با استفاده از بخش تمرکز کند و به توصیف افکار او بپردازد. است، یافکار و احساسات نیکه هنگام مراقبت از کودک خردسال چن دییبگو تواندمیاوقات احساس ضعف کند، شتریاست اما اگر مادر ب یعیطب ای یتنبل لیرا به دلهست ریدر تصوکه خانمی .مشکل ساز شود چنین احساسی قات مادر او یگاه آیا دی. بپرسدیسرزنش نکن نظمیبی دارد؟ تمرکز کند و در مورد ب ریتصو یتا رو دیاز مادر بخواه اکنون . دیبحث کن شمادر در مورد مراقبت از خود نیا گناه احساس عدم توجه و مراقبت نسبت به خودش به خاطری او ، سلامتحالبااین در خطر است. مهم اریآن بس مربوط به اولیه تفکر و احساسات هایسبک ییشناسا تغییر کند. تواندمی ریز یامدهایو پ رفتارها کهطوریبهاست، ی هاموقعیتچنین پیامدهایو در مورد دیتمرکز کن ج ریتصو یرو خود یسلامتبه یتوجه یب مادر در اثر درواقع .دیبحث کن ذهنی است، مادر تیاگر کودک در اولو یحت راجع به اینکه. شودمی ماریب اید از خود مراقبت کند. اگر مادر بیمار شود، سلامتی کودک بنیز نیز ممکن است به خطر بیفتد. الف ریتصو .فرصت ندارم از سلامتی خودم مراقبت کنم ب ریتصو اگر وقت بیشتری صرف خودم کنم مردم خواهندگفت از خودم بیشتراز کودکم مراقبت می کنم. ج ریتصو ت از خود، در واقع شما در نتیجه عدم مراقب شوید.بیمار می تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 77 قسمتموارد را در نیکرده است؟ ا ییفکرها نیخود چن یدر مورد سلامت آیاکه دیکن سؤالاز مادر اکنون .دیکن ادداشتیسلامت میشده در تقو تعبیه برای مادر ارائه آورده شده است، ریکه در زی ناسالم پیامدهایو ار رفتاز افکار، ییها صورت لزوم، مثال در دهید. پیامد احساسات/ رفتار افکار یا انجام فکر کردنبرای واضح دادن هرکارمثبتی، خیلی .امخسته شدن و تلاش میتسل ی،خستگ نکردن منجر به ایجاد شده هایاسترس .شودمی شتریمشکلات ب ل هستم و نگران مسائ یلیخ من م هنگام خواب آرام باشمتواننمی و سازیآرامقادر به ،اضطراب .ستیخواب ن منجر تواندمی ازحدبیش اضطراب در شما و یبه مشکلات سلامت .شود کودک م تواننمیتنش دارم و یلیخ من .خوب بخوابم خوردن در غلت ،اضطراب تخواب و داشتن افکار نگران رخ کننده ازحدیشبو تنش استرس دردهایی در بدن باعث تواندمی گردد. من در بدنم درد دارم. ، ستمیارتباط ن یقادر به برقرار نهیزم نیو در ا مماریب چراکه .م انجام دهمتواننمی یکار بدون ( انفعالچرخه استرس و یمنجر به مشکلات سلامت عمل) .شودمی تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 87 2 مرحله تفکر ناسالم جایبهسالم تفکر دنکر نیگزیجا یریادگی . دیرا بخوان متن، کنیدمیمشاهده د بر خانمی که در تصویر با تمرکز وجود دارد، دنحوه فکر کردنی که در تصویر آیادر مورداینکه هست یا خیر، بحث کنید. الفنسبت به تصویر تریسالمجایگزین یر الف وجود دارد امکان مشکلات مادر در تصو آیادر مورد اینکه دارد؟ دافکاری مانند مادر تصویر آیاصحبت کنید. نیغلبه بر ا یبا کمک مادر و خانواده، در مورد چگونگ: هر یتصو .دیمشکلات بحث کن و ییغذا میرژ تیرعاپرداختن به صرف روزانه که مادر یواقع زمان یدر جلسات قبل و کندمی سازیآراماستراحت / یهافعالیت .دیمحاسبه کنرا موردبحث قرار گرفته است »کی چیه ایهمه«عبارات در مورد اهمیت فکرنکردن به :و ریتصو بحث کنید. قرار موردبحثبرنامه نیکه در ا یاندک (مانند موارد راتییتغ یحت جادایخانوادهدر سلامت کل یادیتفاوت ز تواندمیخواهد گرفت) .کند د ریتصو مخود یسلامت یبرا یروزانه زمان کم اگر از کودکم هم مراقبت صرف کنم، همچنان خواهم کرد. هتصویر را یکه بتوان مدت یخود به گونه ا یسازمانده سازی آرام ایسالم یها تیانجام فعال یبرا صرف کرد. و ریتصو مراقبت از کودک و وره منظبهتر ب یسلامت یزندگ نیازهای ریسا باکنار آمدن راحت تر تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 97 شدهارائه یها مثال ای اول گامکه ممکن است مادر در یشخص یار ناسالم در مورد سلامتدرباره افک اکنون نیز بیندیشد. یگرید یکه به فکرها دیمادر بخواه از. دیکند، بحث کن فیتوص پیامدهای زیر را برای وی ارائه دهید.و رفتار، افکار، احساسات / ی فکر کندچیزهیچبه تواندنمیمادر اگر پیامد احساسات/رفتار افکار ،باشم امسلامتیاگر مراقب خواهم یکمتر یخستگ احساس کرد بهبود یتلاش برا واری،دیام هیتغذ مثالعنوانبه، یسلامت چرخهشکسته شدن منجر به انفعال)( تحرکعدم شودمی یبهبود سلامت تا فردا تواندمیمن یها ینگران م تواننمی. اکنون ادامه پیدا کند انجام دهم یکار هاآنر مورد د یتلاش برا کاهش اضطراب، آرامش و استراحت منجر به سازیآرام شودمی یبهبود سلامت توانممیاگر خواب نباشم، یحت آرام باشم کاهش اضطراب، انجام ای تنهاییبه سازیآرامی هافعالیت با کودک یخواب یاضطراب و ب چرخه .شکسته شده است از تنش و ناشی ن م هایدرد کمبود استراحت است. .ستمین ماریب من به موارد ممکن است نیاز ا یبرخ استرس باشد. آرامش به خاطر .کندمیکاهش درد کمک سلامتی بهتر برای مادر وکودک 3رحله م تفکر و عملکرد سالم نیتمر تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 08 1 تیفعال میخواب را بهبود ببخش چگونه تیفیتلاش کند ک دی، مادر باحالبااین. ی دارددشوار یخواب کافیکه کودک کوچک تر است هنگام معمولاً .خواب را بهبود بخشد از یکیآورده شده است. در مقابل ریباشد در ز دیخواب خوب مف یکه ممکن است برا ییشنهادهایاز پ یبرخ ار دهید.و به شما کمک کرده یک علامت تیک قر دیکه امتحان کرده ا یاحتمالات افکار است، "بله"اگر پاسخ دیبزن کیت .ید، به رختخواب نروخواب آلود نشدیدتا .اجازه کودک)با ( دیشو داریبمشخص ساعت کیدر باً یهر روز صبح تقر .زنیدن یطولان یطول روز چرتها در .ننوشید یالکل ریغ یها یدنینوش ای، قهوه یخواب چازمان ساعت قبل از 6 تا .تشک، بالش، دما، نور، سر و صدا مثالعنوانبه، باشدخواب راحت طیمح .دیاختصاص ده سازیآرامرا به ورزش و یمدت هر روز تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 18 خواب را پر کند. جدول نیکه هر روز صبح ا دیاموزیاکنون به مادر ب مرور روزانه 7 6 5 4 3 2 1 شب گذشته، افکارم خوابم را مختل کرد. کردم افکار ناسالم را با افکار سالم یسع کنم نیگزیجا امتحان کردم. ، نکاتی رادنیخوب خواب یبرا من 2 تیفعال ممکن است در دوره پیگیری برای مادر اتفاق بیفتد،که ی. درباره مشکلاتدیکن یرا بررس غذایی میرژ جدول متعهد اگر مادر و خانواده به آن وجود در جدول را تغییر دهید. درصورت خواست مادر، موارد م .دیبحث کن قدردرانی کنید. هاآناز ، اندبوده 3 تیفعال ممکن است در دوره پیگیری برای که ی. درباره مشکلاتدیکن یرا بررس سازیآرامنظارت بر استراحت و جدول .دیدر صورت لزوم اصلاح کن .دیبحث کن مادر اتفاق بیفتد، 4 تفعالی .دیبحث کن راجه به آن . در صورت لزومدیکن یتعامل کودک را بررس جدول 4تمرین .دیده حیتوض را جلسات نیب نیتمر نیانجام دهد. با ا به بهترین نحو جلسات بین یهافعالیتانجام یکه تلاش خود را برا دیکن هیبه مادر توص درصورت وقوع مشکل از توصیه کنیدخانواده یبه اعضا و دیکن قیاز مادر تشو تیخانواده را به حما هافعالیت مادر حمایت و به او کمک کنند. 1 عملی فعالیت .پیگیری کنیدجلسه را نیدر ا شدهتهیهخواب ارزیابی جدول تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 28 2 عملی فعالیت ، جدول دربا قرار دادن علامت روزانه دیاو بارا پیگیری نمایید. شدهتهیهکه با کمک شما جدول رژیم غذایی .خود را کنترل کند غذایی میرژ 3 عملی فعالیت اختصاص در یاری گر مادرتا دیکن قیخانواده را تشو ی. اعضادیکن را پیگیری سازیآراماستراحت و جدول باشند. هافعالیت نیا یبرا دادن زمان کنترل کند. جدولدر علامت کیکار را با قرار دادن نیا روزانه دیاو با 4عملی فعالیت کار را نیا روزانه دی. او بادیکنپیگیری هفته روزهای هیبق یرا برا تعامل کودک شدهتهیه در این جلسه جدول کنترل کند در جدولعلامت کیبا قرار دادن 5فعالیت عملی ر و سلامت خود، افکا میتقو شدهتهیه جدولبا درج علامت در دیجلسه قبل، از مادر بخواه با توجه به موارد اوقات انواع شتریکه ب دیکند. از او بخواه یابیهر روز از هفته ارز یبرا یدارید اسیخود را در مق یاحساسات کل حیبه خاطر بسپارد. توض ای ادداشتیگذارند یم تأثیراو رفتار احساسات و یناسالم رو طوربهرا که یافکار .کرد دیبحث خواه هاآنکه در جلسه بعد درباره دیده 6عالیت عملی ف جلسه را ادامه دهید.شده است، لیتشک "مادر و کودک سلامتگروه " اگر .دیکن گذاریعلامتسلامت میو آن را در تقو دیاختصاص ده خیبه مادر تار یجلسه بعد یبرا تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 38 رابطه مادر با کودک - 3-2 جلسه جلسه نیا آموزش اهداف در رابطه مادر با کودک سالم تفکر کردیو استفاده از رو پیشینجلسات در شرفتیپ یجلسه بررس نیاز ا هدف .است یدر چند ماه اول زندگ سلامت میتقو :ابزار موردنیاز .دیارتباط خوب را فراموش نکن تیاهم 1تمرین مرور جلسه قبل .دیکن یدر جلسه قبل را جمع بند شدهآموخته یاصل نکات 2تمرین مرور جدول حالات خلقی یناسالم خاص افکارگونه چیدر هفته گذشته ه آیا بپرسید. از او بررسی کنیدرا با مادر خلقیجدول حالات از او به دلیل توفیق یافتن در مرحله اول تمجید و قدردانی ؟ اگر بله، داشته استخود یشخص یدرباره سلامت کنید. همدلانه او شده است. با دقت و رفتارو افکار باعث احساس نیکه چگونه ا دی. از او بپرسدیموارد توجه کن نیا به صورت، او و نیا ریدر غدیگری جایگزین آن کند؟ کرده است افکار یسع آیا. اکنون از او بپرسید دیگوش کن .دیکن و راجع به آن بحث قیتشو هاپیشنهاد به ارائهخانواده را یاعضا ریسا 3تمرین مورد رابطه خود با کودک درتفکر سالم 1ه مرحل افکار ناسالم در مورد رابطه شما با کودک ییآموزش شناسا استفاده ا کودکشروابط خود ب جادیا یبرا تفکر سالمکرد تا از روش دیکه اکنون به مادر کمک خواه دییبگو .دیده حیمادر و فرزند توض یسلامت یرابطه را برا نیا تیخلاصه اهم طوربه. کند تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 48 دی، از مادر بخواهمربوطه در تقویم سلامته از بخش با استفاد متن را تمرکز کند و است، الفخانمی که در تصویر یکه رو شرح داده و افکار اورا بخواند. است، یعیطب ی اوقاتاحساسات گاه نیکه داشتن ا دیکن اظهار مشکل ساز تواندمی گردد لیتبد اشتغال ذهنی کیاما اگر به داشته است؟ ییفکرها نیچن آیاکه کنید لسؤامادر از .شود . توجه متمرکز شود ببر تصویر که دیاکنون از مادر بخواه دلخوری و یتاحساس عصبان ممکن است منجر به دیداشته باش گردد. احساسات تأثیردر مورد .دیتمرکز کن ج ریتصو یرو اکنون مکن است که م دییبگو .دیمادر بر روابط مادر و نوزاد بحث کن نداشته ش نسبت به کودک یاحساس چیاوقات مادر ه یبعض داشته باشید.نسبت به آن احساس گناه لازم نیست .باشد آن مرتبط باتفکر و احساسات هایسبک یی، شناساحالبااین این صورت که پیامدهای آن نیز ممکن مهم است، به اریبس است تغییر یابد. الف ریتصو تمام وقت در خدمت کودک است و هیچ تفریحی ندارد. ب ریتصو لذت بخش یانجام کارها یبرا یوقت چیه من .ندارم ج ریتصو آزارنده باشد.مادر و نوزاد ممکن است رابطه تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 58 ؟افکاری داشته است نیاو درباره کودک خود چن آیاکنید سؤالاز مادر اکنون برای مادر ارائه آورده شده است، ریکه در ز یناسالم یامدهایو پ رفتاراز افکار، ییها صورت لزوم، مثال در دهید. پیامد احساس/ رفتار افکار ، من مقصر شود ماریاگر کودک ب خواهم بود. تواندمیکودک ،اضطراب شیافزا کند و ممکن است را حس نیا حتی و شده ریپذ کیتحر .کند شتریاضطراب مادر را ب رابطه مادر و نوزاد ممکن است .ندیبب بیآس تواندنمیکودک کهازآنجایی تا دیزبان را درک کند، من نبا که کودک حرف بزند با او یزمان .صحبت کنم .کمتر با کودک یکلام ارتباط تیفعال کیو کودک هر دو مادر ذت بخش و سالم را از دست ل .دهندمی یها بازیاسباب میتواننمی ما هیکودک خود ته یبرا یفانتز میکن کند و من یباز تواندنمی او مورد انجام نیدر ا یم کارتواننمی دهم یباز تیفعال کیو نوزاد از مادر لذت بخش و سالم غافل .شوندمی ممکن است در معرض کودک .دریقرار بگ بیآس کودک ممکن ،ازحدبیش اضطراب باشدبسته است در تمام روز یبیتا به او آسقنداق باشد) ( د.نرس کودک یبرا فرصتکاهش تجربه احساسات منظوربه مختلف. تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 68 2مرحله تفکر ناسالم با تفکر سالم ینیگزیجا آموزش راجع به . دیرا بخوان متن، است دخانمی که در تصویر تمرکز بر با ریتصو یبرا یبهتر نیگزیجا ت ریدر تصو موجود اگر فکراینکه .دیاست، بحث کن الف احساسات لذت نیمادر هنگام تعامل با کودک چن نکهیدرمورد ا مسئله نی. در صورت لزوم ادیرا تجربه کرده است، بحث کن یبخش بررسی کنید.کودک در رابطه با را مادر شود وخویخلقباعث بالا رفتن تواندمی ییهافعالیت نیچن .کمک کند اریکودک بس یرشد روان به و موضوع که مادر چه نیجلسه، در مورد ا این در بعداًبگویید رابطه خود با نوزادش بردارد، جادیا یبرا تواندمی یگرید هایقدم .کرد دیبحث خواه با تعامل وانندتمی زیخانواده ن یاعضا ریتنها مادر بلکه پدر و سا نه .مثبت به رشد کودک کمک کنند مادر (و خانواده) از. دیکرده باشد، بحث کن فیتوص گام اولکه ممکن است مادر در یاکنون درباره افکار ناسالم دیمادر بخواه از. دیکن ادداشتیرا هاپیشنهاد نیکنند. ا ی جایگزینگریدهای فکر افکار، نیا یکه برا دیبخواه بیندیشد. یگرید افکار، به شدهدادهشرح گام اولکه در ییها لمثا یبرا ه ریتصو یتواند سرگرم کننده باشد و برا یم ،نیا !باشد دیمف زیکودک ن و ریتصو شادتر، کودک سالم تر مادر د ریتصو سعی کنم از همراهیمن می توانم .کودکم لذت ببرم با تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 78 برای او ارائه دهید.زیر را پیامدهایو رفتار، احساسات / ، افکاری فکر کندچیزهیچبه تواندنمیاگر مادر پیامد احساسات/رفتار افکار یتمام تلاشم را برا توانممیمن محافظت از کودکم در برابر .مبکن یماریب و مقابله یریشگیآموزش نحوه پ کودک در اسرع هایبیماریبا .وقت یکودک سالم و استرس کمتر برا مادر کودک دوست دارد وقتی با او . کنممیدرباره اتفاقات صحبت وقتی به صداهای کودک گوش و کنممیرا کپی هاآنمی دهم و .کنممیسپس با او صحبت با کودک در مورد کردن صحبت یکه در اطراف او م یاتفاقات .گذرد دیتقل یبرا کردن از تلاش کودک مادر لذت یاز صدا و لبخندها هنگام شروع به امر نیبرد. ا یم به کودک کمک صحبت کردن ادیرا یشتریکلمات بتا کندمی .ردیبگ به یازین یباز یبرا کودک ندارد. او یفانتز یها بازیاسباب یها یرمانند بط یجالب یزهایچ رنگارنگ را یایاش ای یکیپلاست .دوست دارد لمس کردن یبرا یجالب یزهایچ شدهدادهکودک کردن به یو باز است. ایاش نیاز ا توانندمیو نوزاد مادر استفاده کنند. مغز کودک به .کندمیرشد یخوب دارد تا یهایفرصتبه ازین کودک و کردهخود را دراز یدست و پا کاریچهکه بدن او کشف کند انجام دهد. تواندمی و راحت کردن منیپس از ا تا می یابد اجازه کودک ، طیمح اطراف خود را یخودش و فضا .کشف کند را تجربه یمختلف احساسات .شودمیو هوشمندتر کندمی 3مرحله سالمرفتار تفکر و نیتمر 1 تیفعال با کودک را شانجام دهد که روابط ینوزاد لیرا در اوا ییهافعالیت دیاموزی، به مادر باول و دومجلسه همانند .کند تیتقو تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 88 گذاریعلامتد، نرس یم انیبه پا هافعالیت نیهر روز که ا از مادر بخواهیدو دیکن هیته جدول مرورهفتگی با نظارت بر تعامل جدولهمراه باشد. سازیآرام استراحت و یهافعالیتممکن است با هافعالیت نیا .کند .تقویم سلامت پیوست کنید تعبیه شدهکودک را در محل 2 تیفعال ممکن است در دوره پیگیری برای مادر اتفاق بیفتد،که ی. درباره مشکلاتدیکن یرا بررس جدول رژیم غذایی انجام آن متعهده . اگر مادر و خانواده بدیده رییتغدر صورت خواست مادر موارد موجود در جدول را .دیبحث کن تمجید و تقدیر کنید. هاآناز ، اندبوده مرور روزانه هاپیشنهاد نوع فعالیت 7 6 5 4 3 2 1 تمرین اول وسایلبا کودک با استفاده از یباز بار در روز، 4 ای 3 سنی اسبتنم هی، پس از تغذمثالعنوانبه تمرین دوم شما به سمت زمان که کودک هر آواز برایش ایبا او صحبت می آید دیبخوان تمرین سوم طوربهکودک را باریک یروز حداقل دیماساژ دهملایم تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 98 3 تیفعال ممکن است در دوره پیگیری که ی. درباره مشکلاتدیکن یو خواب را بررس سازیآراماستراحت و ارزیابیجداول .دی. در صورت لزوم اصلاح کندیبحث کن برای مادر اتفاق بیفتد، 4 تیفعال .دی. در صورت لزوم بحث کندیکن یتعامل کودک را بررس جدول 5 تیفعال .دیکن هیتوص یردهی: به مادر در مورد شیردهیش 4تمرین .دیده حیتوض را جلسات نیب تمرین منظوربه .جلسات انجام دهد نیب ی مشخص شدههافعالیتانجام یتمام تلاش خود را برا از مادر بخواهید ترغیب تا مادر را بخواهید خانواده یاعضا ازو کرده قیاز مادر تشو تیبه حماخانواده را هافعالیت نیا انجام کرده و در صورت داشتن مشکل به او کمک کنند. 1عملی نیتمر کار را نیا روزانه دی. او بادیکنپیگیری هفته روزهای هیبق یرا برا تعامل کودک شدهتهیه جدولجلسه نیدر ا .کنترل کند درجدولعلامت کیبا قرار دادن 2عملی نیتمر با قرار دادن علامت روزانه دیاو بارا ادامه دهد. شدهتهیهکه با کمک شما از مادر بخواهید جدول رژیم غذایی .خود را کنترل کند غذایی میجدول، رژ در 3عملی نیتمر اختصاص منظوربهمادر را تا دیکن قیخانواده را تشو ی. اعضادیکن پیگیری را سازیامآراستراحت و جدول جدول درعلامت کیبا قرار دادن روزانه کار را نیا دیاو بادادن وقت برای انجام این فعالیت همراهی کنند. .کنترل کند تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 09 4ملی ع نیتمر سلامت خود، افکار و احساسات میتقو شدهارائه دولجبا درج علامت در دیمورد جلسه قبل، از مادر بخواه در یاوقات انواع افکار شتریکه ب دیکند. از او بخواه یابیهر روز از هفته ارز یبرا یدارید اسیخود را در مق یکل که دیده حیبه خاطر بسپارد. توض ای ادداشتیگذارند یم تأثیراو رفتاراحساسات و یناسالم رو طوربهرا که .کرد دیبحث خواه هاآنبعد درباره در جلسه 5عملی نیتمر کودک مادر و سلامتاگر گروه جلسه را ادامه دهید. شده است، لیتشک "مادر و کودک سلامتگروه " اگر که نوزاد دارند ملاقات هاییآن ایمادران باردار ریکه بطور منظم با سا دیکن قیرا تشو مادرنشده است، لیتشک داشته باشد. .دیکن گذاریعلامتسلامت میو آن را در تقو دیاختصاص ده خیبه مادر تار یجلسه بعد یبرا تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 19 شانیرابطه مادر با اطراف -3-3سه جل جلسه نیا یریادگی اهداف ، انشیدر روابط مادر با اطراف تفکرسالم کردیجلسه گذشته و به کار بردن رو شرفتیپ یجلسه بررس نیاز ا هدف .و دوستانش است بستگان، کیخانواده نزد یعنی سلامت میتقو :ابزار موردنیاز .دیارتباط خوب را فراموش نکن تیاهم 1تمرین مرور جلسه قبل .دیکن یدر جلسه قبل را جمع بند شدهدادهآموزش یاصل نکات 2تمرین مرور جدول حالات خلقی یناسالم خاص افکارگونه چیدر هفته گذشته ه آیا دبپرسی. از او بررسی کنیدرا با مادر جدول حالات خلقی از او به دلیل توفیق یافتن در مرحله اول تمجید و قدردانی ؟ اگر بله، داشته استخود یشخص یدرباره سلامت کنید. همدلانه او شده است. با دقت و رفتارافکار باعث احساس و نیکه چگونه ا دی. از او بپرسدیموارد توجه کن نیا به صورت، او و نیا ریدر غدیگری جایگزین آن کند؟ کرده است افکار یسع آیا. اکنون از او بپرسید دیوش کنگ .دیکن و راجع به آن بحث قیتشو هاپیشنهاد به ارائهخانواده را یاعضا ریسا 3تمرین خود انیمورد رابطه مادر با اطراف درتفکر سالم 1مرحله تانانیلم در مورد رابطه شما با اطرافافکار ناسا ییشناسا یریادگی تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 29 تعامل دی، فوایاجتماع تیاو به حما ازین ٔ درزمینهخود، خصوصا ً یانرابطه مادر با اطراف تیخلاصه اهم طوربه .دیده حیرا توضسلامت مراقبت مناسب از متخصصان یدر جستجو یو ییو توانا کودک یبرا یاجتماع که دی، از مادر بخواهتقویم سلامت مربوطه دربا استفاده از بخش متن را شرح داده تمرکز کند و است، الف خانمی که در تصویر یرو و افکار اورا بخواند. درباره اینکه برای بعضی از افراد طبیعی است که درمورد مسکلات ممکن است از هاآنسلامتی خودشان نگران نباشند، صحبت کنید. امر باعث شود نی، اما اگر ادیایان ببدش هاآنمارستیمراجعه به ب را انجام دهند، ممکن است مشکل ساز لازم هایمراقبتنتوانند .شود . در مورد متمرکز شود ب ریتصو یتا رو دیاکنون از مادر بخواه در مورد گفتگواحساسات منجر به اجتناب از نیچگونه ا نکهیا .دی، بحث کنشودمیفرد یمشکلات سلامت بی توجهی که چگونه در مورد این. دیتمرکز کن ج ریتصو یرو اکنون گردد، صحبت یمنجر به مشکلات جد تواندمی یفرد یسلامتبه هر یبرا دیکه فرد با ستیبدان معنا ن نیا دهید حیتوض .کنید احساس دیمراجعه کند. در عوض، نبا مارستانیبه ب یجزئ یماریب ی خود سلامتبهانی راجع در میان گذاشتن نگرترس از ای یشرمندگ با عضو مجربی از خانواده یا کارمندان سلامت داشته باشد. اشاره بلکه یسلامتبهمربوط در مورد مشکلات کنید که این امر نه تنها در بعداً اظهار کنید .کندمیصدق زین یمشکلات زندگ ریدر سا کندمیداد که به مادران کمک دیانجام خواهی تیجلسه، فعال مناسب از خود و نوزادش را انجام دهند. هایراقبتم الف ریتصو برای گفتگو در مورد مشکلات سلامتی خود به ام یا پزشک اعتماد ندارمخانواده ب ریتصو ام با یورد مشکلات سلامتاست در م بهتر گفتگو نکنم. یکس ج ریتصو یماریب کیممکن است به جزئی یماریب کی .شود لیبزرگ تبد اریبس تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 39 گرانیبا دش کودکخود یا یمشکلات سلامت راجع به موردبحثدر ییفکرها نیچن یو آیااکنون از مادر بپرسید داشته است؟ .دیکن ادداشتیسلامت میدر تقو تعبیه شده یموارد را در فضا نیا دغدغه برای سلامتییا ازحدبیشنگرانی برای مثال، دینکن قیرا تشو "گونهماریرفتار ب"که دیمراقب باش اریبس .یجد یماریدر صورت عدم وجود هرگونه ب .دیآورده شده بحث کن ریکه در ز یناسالم یامدهایو پ رفتارافکار، از ییها مثالدر مورد پیامد احساس/رفتار افکار مشکلات من را درک افراد .کنندمین در مورد مشکلات هاآنبا گفتگو .ندارد یا دهیفا با دیگران مشکلات خود را درمیان نگذارید. خواهم با صحبت در ینم من جادیا یریمورد مشکلاتم درگ .کنم سرکوب احساسات در خودم استرس و تنش که هم شیافزا شما مضر یکودک و هم برا یبرا .است باشم. چیزهمهمسئول دیبا من خودم سرکوب احساسات در استرس و تنش که هم شیافزا شما مضر یکودک و هم برا یبرا است. 2مرحله تفکر ناسالم جایبهجایگزین کردن تفکر سالم یریادگی تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 49 . دیرا بخوان متن، هست دخانمی که در تصویر یتمرکز بر رو با یبرا یبهتر نیگزیجا د ریدر تصو موجود اگر فکرراجع به اینکه .دیاست، بحث کن فال ریتصو کند تا از بیمادر را ترغ تواندمی ینیگزیافکار جا نیچن :ه ریتصو .ردیبگ یافراد اطرافش کمک مناسب یاعضا ریو درک سا تیبه حما ازین یدر مورد چگونگ: و ریتصو .دیکنگفتگو مادر و نوزاد یدوره مهم برا نیخانواده در ا پیامدهای زیر را برای وی ارائه دهید.و رفتار، افکار، احساسات / ی فکر کندچیزهیچبه تواندنمیمادر اگر کرده باشد، فیتوص اول گامکه ممکن است مادر در یانشدر مورد رابطه با اطراف مادر درباره افکار ناسالم اکنون .دیبحث کن د ریتصو با دیام هستم، با یمن نگران سلامت اگر ریدر غراجع به آن با کسی گفتگو کنم، و یجد مسئله صورت ممکن است نیا .ساز شودهمه دردسر یبرا ه ریتصو افراد با ام یمشکل سلامتراجع به دیبا من ی به خوب آگاهیممکن است .گفتگو کنم دست آورم. و ریتصو ایبه موقع درمان شده و مادر ( یماریب .ماند یکودک) سالم م تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 59 بیندیشد. یگریدافکار که به دیمادر (و خانواده) بخواه از افکار دیگری جایگزین کند. ،شدهدادهشرح گام اولکه در ییها مثال یبرا دیمادر بخواه از پیامد احساس/رفتار افکار ی برای من به اندازه کاف دیشا احساس درک شدن تلاشی .کنممین تلاش بیشتری کنم تا بتوانم دیبا ، دهندمییی که مرا آزار زهایچ .دهم حیتوض د، فهمن یهمه نم کهدرحالی خواهند تیاز من حما یبرخ .کرد یبا کسم مشکلات درمورد من به او گفتگو خواهم کرد که راهنمایی های اعتماد دارم و از مراقب سلامت جویا مانند هاآن خواهم شد. کردن در مورد مشکلات صحبت .قابل اعتماد یبا شخص اگر مشکلات حل نشوند، یحت صحبت کردن باعث کاهش .شودیماسترس و تنش حل مشکلات دیگران، جایبهاگر در مورد مشکلات خودم حرف بزنم دنیا از هم نمی پاشد. کردن در مورد مشکلات صحبت .قابل اعتماد یبا شخص کاهش استرس و تنش تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 69 3 مرحله سالم رفتارتمرین تفکر و 1 فعالیت که در آن انجام دهیدایفای نقش نیتمر کی. آموزش دهید را پزشک یعلائم برا قیدق حیتوض تیاهممادر به مراجعه که همان کارمند سلامت است، که به پزشک کندمی یرا باز خوش احوالشخص نا کنقش یمادر کند. سؤالدرمان راجع به دهد و سپس حیآموزد که علائم خود را توض یبه مادر مکرده است. کارمندسلامت خوبی دست دهد تکرار کنید.ساس مادر احبه زمانی کهتا کار را نیا .تکرار کند اشخانواده یاز اعضا یکیرا با ایفای نقش نی، تمربین جلسات باریکحداقل دیمادر بخواه از 2فعالیت برای مادر در دوره پیگیری اتفاق بیفتد، که ممکن است ی. درباره مشکلاتدیکن یرا بررسغذایی میرژ جدول آن انجام . اگر مادر و خانواده به دیده رییتغ جدول را در موجود موارد مادر، گفتگو کنید. در صورت تمایل تشکر و قدردانی کنید. هاآناز اندبودهمتعهد 3 تیفعال برای مادر در دوره که ممکن است ی. درباره مشکلاتدیکن یو خواب را بررس سازیآرام، استراحت جداول پایش .دیاصلاح کن را هاآن صورت لزوم درپیگیری اتفاق بیفتد، گفتگو کنید. 4 تیفعال .دیبگنجان هافعالیت نیپدر را در ا باریک ی. حداقل روزدیکن یتعامل کودک را بررسجدول 5 تیفعال .دیکنرا راهنمایی مادر یردهی. در مورد شدیمراجعه کن xxآموزش ی: به صفحه راهنمایردهیش تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 79 4تمرین .دیده حیتوض را جلسات نیب نیتمر منظوربه .جلسات انجام دهد نیب ی مشخص شدههافعالیتانجام یتمام تلاش خود را برا از مادر بخواهید ترغیب تا مادر را بخواهید خانواده یاعضا ازو کرده قیاز مادر تشو تیبه حماخانواده را هافعالیت نیا انجام صورت داشتن مشکل به او کمک کنند.کرده و در 1ی عمل نیتمر سلامت خود، افکار و احساسات میتقو شدهارائه جدولبا درج علامت در دیمورد جلسه قبل، از مادر بخواه در یاوقات انواع افکار شتریکه ب دیکند. از او بخواه یابیهر روز از هفته ارز یبرا یدارید اسیخود را در مق یکل که دیده حیبه خاطر بسپارد. توض ای ادداشتیگذارند یم تأثیراو رفتاراحساسات و یناسالم رو طوربهرا که .کرد دیبحث خواه هاآندر جلسه بعد درباره 2عملی نیتمر جدول، یبا قرار دادن علامت روروزانه دیاو بارا پیگیری کنید. شدهتهیهکه با کمک شما جدول رژیم غذایی .خود را کنترل کند غذایی میرژ 3عملی نیتمر کار نیا دیاو با .دیکنپیگیری هفته روزهای هیبق یرا برا شدهتهیه سازیآراماستراحت و دول ججلسه نیدر ا .جدول کنترل کنددر علامت کیبا قرار دادن روزانه را 4عملی نیتمر کار را نیا روزانه دی. او بادیکنپیگیری هفته روزهای هیبق یرا برا شدهتهیه تعامل کودک جدولجلسه نیدر ا .جدول کنترل کند درعلامت کیرار دادن با ق 5عملی تمرین جلسه را ادامه دهید.شده است، لیتشک "مادر و کودک سلامتگروه " اگر .دیکن گذاریعلامتسلامت میو آن را در تقو دیاختصاص ده خیبه مادر تار یجلسه بعد یبرا تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 89 مدل چهارم اواسط نوزادی تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 69 مادر شخصیمت سلا - 4-1جلسه جلسه نیا یریادگی اهداف م)، گوش دادن به مشکلات هفتتا پنجم (ماه ینوزاد واسطدر ا کودکسلامت مادر و یابیجلسه ارز نیاز ا هدف مرحله سینه خیز رفتن خود در یسلامت شخص مورد در تفکرسالماستفاده از برنامه یبرا اوو کمک به یو .است نوزادش سلامت میقوت :ابزار موردنیاز .دیارتباط خوب را فراموش نکن تیاهم 1تمرین مرور جلسه قبل صحبت کنید. 3 مدل آمورشیبحث شده در میمفاه در مورد خلاصه طوربه .دیمحور بحث انجام ده عنوانبهسلامت میموجود در تقو ریو با استفاده از تصاو بیکار را به ترت نیا 2تمرین دیکنمرور جدول حالات خلقی را .دیبا مادر مرور کن جدول حالات خلقی را یمتوجه هرگونه فکر ناسالم خاص 2مدل آموزشیبحث شده در حوزه 3او در هر آیاکه کنید سؤالمادر از توانسته آیا کنید سؤال. از او افکار باعث احساس و عملکرد او شده است نیکه چگونه ا دیاز او بپرس. شده است کند؟ نیگزیافکار سالم جا افکار را با نیاست ا ی. برادیگوش کنبه او انهدقت و دلسوز با .دیکن نیمراحل تحس نیا یدر اجرا شتیخاطر موفقوی را به .دیکن ادداشتیافکار او را یبعد گفتگوهای 3تمرین تفکرسالم در مورد سلامت شخصی مادر 1مرحله مادر یافکار ناسالم در مورد سلامت شخص ییشناسا یریادگی تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 79 حیتوض خلاصه طوربه یدر سال اول زندگ کودک یمادر برا یو روان یجسم شخصی سلامت تیاهم در مورد .دیده از یاریبا بساینکه مادر باید به خاطر در رشد کودک است، اما یدوره مهم اواسط نوزادیکه دیکن اظهار دوره نیکه در ا ضروری است نی. بنابرادشومیتلقی زااسترسدوره کی گرددکودک سازگار یخواسته ها نشود.خود غافل یاز سلامت شخص حیاتی روی دیسلامت، از مادر بخواه میتقو ه دربا استفاده از بخش مربوط وجود دارد متمرکز شود و با توصیف متن، الفخانمی که در تصویر .خواندبافکار او را جیاز فرهنگ ها را یاریدر بس یافکار و احساسات نیکه چن دییبگو - ، پریشان خاطر شود یافکار نیاوقات از چن شتریاست اما اگر مادر ب .مشکل ساز شود تواندمی .دیرا به چالش نکش یفرهنگ دیاعتقادات شد - اوقات دارد؟ یاست که مادر گاه یاحساس نیا آیا دیبپرس - نکهیتمرکز کند. درمورد اب ریتصو یتا رو دیاز مادر بخواه اکنون باعث اضطراب در کل خانواده شود، تواندمی یاحساسات نیچگونه چن هاآن، سلامتبهمربوط تمرکز بر مسائل جایبه. دیکن گفتگو .باشند یمشغول افکار خراف ازحدبیش توانندمی الف ریتصو دیگران، "چشم بد" لی(کودکم) به دل ای من .میندار یحال خوب ب ریتصو طلسم نیکسته شدن ادر صورت ش فقط خواهم داشت یاحساس بهتر تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 89 ذهنیتی نیچن پیامدهایو در مورد دیتمرکز کن ج ریتصو یرو .دیبحث کن از مادر کارمندان بکی ملاحظهاز یبرخخطر وجود دارد که نیا منابع هزینه شده درزمینهنابراین و خانواده سو استفاده کنند. ب در مراقب های بهداشتی امان سوء استفاده وجود دارد. که در یی؟ در صورت لزوم، در فضاافکاری داشته است نیخود چن یدر مورد سلامت آیا بپرسیداز مادر اکنون که در یمنف پیامدهایو رفتاراز افکار، ییها مثال ،دیتوجه کن هاآناست، به شدهگرفتهدر نظر تیفعال میتقو برای مادر شرح دهید.آورده شده را ریز پیامد احساس/ رفتار افکار بودن در سرنوشت من ماریب .است زیرا، کنممیمن به دکتر مراجعه ن .شودمیمحسوب اتلاف وقت شدن تر یجد بالای خطر یماریب مثل من در شخص ناوارد کی یچه م یمورد مسائل بهداشت .داند یریادگی یبرا یتلاش گونهچیه انجام یدر مورد مسائل بهداشت نشده است. خطر بالای سلامتی ضعیف یمانند ما برا یریفق افراد آمده اند ایبودن به دن خوشنا استفاده یبرا یتلاش چیه د انجام از منابع موجو یحداکثر نشده است خطر بالای سلامتی ضعیف .ستین یمهممسئله من یسلامت مهم است امخانواده یسلامت خانواده یسلامتبهوجه کامل ت با این نتیجه کهشدن، ماریب از شما مراقبت کنند. دیخانواده با ج ریتصو بزرگ اریبس یماریب کیکوچک ممکن است به یماریب کی شود لیتبد تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 99 2مرحله تفکر ناسالم جایبهسالم تفکر ینیگزیجا یریادگی . اگر دیرا بخوان متن، وجود دارد دخانمی که در تصویر کز بر با تمر نسبت به تصویر الف تریسالم نیگزیجاموجود در تصویر ت فکر راجع به آن گفتگو کنید.، است مادر در تفکر درمانند الف ریمادر در تصو یمشکلات احتمال درباره .یدبحث کن د ریتصو تاثیرگذار بر مادر و عیاش هایبیماریدر مورد علت : هیر تصو وزش دهید.امخانواده کودک به . در موارد دیرا به چالش نکشموجود یفرهنگ ی عمیقباورها ، این شودمیبه وضوح دیده زاآسیبی که اقدامات فرهنگی نادر یتا روش مناسب دیبگذار انیدر م یبا مقامات بهداشتموضوع را .دیکن دایمقابله با آن پ یبرا ، گفتگو کنید. "ا هیچیهمه" طوربهبه اهمیت فکرنکردن راجع وجود داشته در کنار هم توانندمی یو سنت پیشرفته هایمراقبت باشند. د ریتصو ام یبهبود سلامت یتوانم برا یم من .انجام دهم ییکارها ه ریتصو فقط به ،دیباش های نویندنبال مراقبت به اکتفا نکنید. یسنتمساعدت های و ریتصو یاثبات شده ا دیفوا پیشرفته، یها مراقبت .دارند تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 201 ذکر شده یها مثال ای اولدر گام مادر ممکن است که یشخص یسلامتبهراجع یدر مورد افکار منف اکنون گفتگو کنید.کند، فیتوص و رفتار، افکار، احساسات/ ستی. اگر مادر قادر به فکر کردن نبیندیشد نیگزیافکار جاکه به دیمادر بخواه از .دیده شنهادیرا به او پ ریز پیامدهای پیامد احساس/رفتار افکار ، تا حدامسلامتیمراقبت از .است مکنترلتحت یادیز یانجام کارها منظوربهتلاش فرد، یسلامت یمثبت برا ، ورزش، ییغذا میژر مثالعنوانبه مناسب یبهداشت هایمراقبت هایبیماریمحافظت در برابر بالقوه کشنده طوربه در مورد مسائل یریادگی یبرا آموزش ستیلازم ن یبهداشت دیده شود. و یریادگی یفعال برا تلاش یاصول بهداشت پیگیری بهداشتعلم مثالعنوانبه مادر و کودک یبهتر برا یسلامت زین ریفق شخص کی یتح سالم ماندن تلاش یبرا تواندمی کند از نهیاستفاده به یبرا تلاش منابع موجود مادر و کودک یبهتر برا یسلامت از توانممی، بهتر سالم باشم اگر مراقبت کنم امخانواده یزمان برامقدار کمی صرف خودم یمراقبت از سلامت مراقبت ییماندن و توانا سالم از خانواده بهتر تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 301 3مرحله تفکر و عملکرد سالم نیتمر 1 تیفعال انجام ینیآفرنقش نیتمر کی. یادآور شویدعلائم به پزشک قیدق حیتوض تیهماهنگام آموزش مادر در مورد هم و کارمند بهداشت کردهکه به پزشک مراجعه کندمی یرا باز بیماریفرد کیکه در آن مادر نقش دیده دهد و سپس در مورد حیکه علائم خود را توض دهدیاد میبهداشت به مادر کارمندکند. ر آن نقش ایفا مید مادر ز. اکرده است نیکه مادر احساس کند خوب تمر دیتکرار کن یکار را تا زمان نیبپرسد. ا سؤالدرمان جلسات تکرار کند. نیب اربیکخانواده خود حداقل یاز اعضا یکیرا با ینینقش آفر نیتمر دیبخواه 2 تیفعال که ممکن است در دوره پیگیری برای مادر اتفاق بیفتد، ی. درباره مشکلاتدیکن یرا بررس جدول رژیم غذایی اند، پایبند بوده هاآنانجام اگر مادر و خانواده به با نظر به خواست مادر، موارد جدول را تغییر دهید. . دیکنگفتگو ید.تشکر کن هاآناز 3 تیفعال دوره در برای مادر ممکن است که ی. درباره مشکلاتدیکن یرا بررس سازیآرامبر استراحت و جدول مرور .دیاصلاح کن آن را . در صورت لزومدیکن اتفاق بیفتد، گفتگو یریگیپ 4 تیفعال گفتگو کنید.. در صورت لزوم دیکن یتعامل کودک را بررسجدول 5 تیفعال مادر را راهنمایی کنید.گرفتن ریو از ش یردهیمورد ش در 4تمرین .دیده حیجلسات توض نیب در مورد تمرین تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 401 انجام منظوربهجلسات انجام دهد. نیب ریز یهافعالیتانجام یکه تمام تلاش خود را برا دیکن هیمادر توص به کرده و ترغیب تا مادر را بخواهید دهخانوا یاعضا ازو کرده قیاز مادر تشو تیبه حماخانواده را هافعالیت نیا صورت داشتن مشکل به او کمک کنند.در 1عملی نیتمر هر روز هفته با یبرا دیداری اسیخود را در مق یکه افکار و احساسات کل دینند جلسه قبل، از مادر بخواههما را که یانواع افکار دیبخواهاو از. کند یابیسلامت خود ارز میدر تقو شدهارائهعلامت در نمودار کیگذاشتن که در دیده حیتوض. به خاطر بسپارد ایکند ادداشتی، گذاردمی تأثیرناسالم بر احساسات و اعمال او طوربه صحبت خواهید کرد. هاآندر مورد یجلسه بعد 2عملی نیتمر دربا قرار دادن علامت ه روزان دی. او باپیگیری نماییداست کردهتهیهرا که با کمک شما جدول رژیم غذایی خود را کنترل کند. میجدول، رژ 3عملی تمرین اختصاص منظوربهمادر را تا دیکن قیخانواده را تشو یاعضا .دیکنپیگیری را سازیآراماستراحت و جدول جدول در ت علام کیبا قرار دادن روزانه کار را نیا دیاو باهمراهی کنند. هافعالیتدادن زمان برای انجام این .کنترل کند 4عملی تمرین را برای بقیه روزهای هفته پیگیری کنید. او باید این کار را با -تعامل کودک شدهتهیهدر این جلسه جدول قرار دادن یک علامت در جدول برای هر روز کنترل کند. 5عملی تمرین سلامت خود، افکار و میتقو شدهتهیه ولجدبا درج علامت در دیجلسه قبل، از مادر بخواه با توجه به موارد اوقات انواع شتریکه ب دیکند. از او بخواه یابیهر روز از هفته ارز یبرا یدارید اسیخود را در مق یاحساسات کل حیبه خاطر بسپارد. توض ای ادداشتیگذارند یم تأثیراو رفتار احساسات و یناسالم رو طوربهرا که یافکار .کرد دیبحث خواه هاآنعد درباره که در جلسه ب دیده تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 501 6عملی تمرین جلسه را ادامه دهید.شده است، لیتشک‘ مادر و کودک سلامتگروه ‘ اگر .دیکن گذاریعلامتسلامت میو آن را در تقو دیاختصاص ده خیبه مادر تار یجلسه بعد یبرا تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 601 دکشرابطه مادر با کو - 4-2جلسه جلسه نیا یریادگی اهداف کودک در در روابط مادر با تفکرسالم کردیجلسه گذشته و به کار بردن رو شرفتیپ یجلسه بررس نیاز ا هدف اواسط نوزادی است. سلامت میتقو ابزار موردنیاز: 1تمرین مرور جلسه قبل .دیکن یدر جلسه قبل را جمع بند شدهآموخته یاصل نکات 2تمرین ول حالات خلقیمرور جد یناسالم خاص افکارگونه چیدر هفته گذشته ه آیا بپرسید. از او بررسی کنیدرا با مادر جدول حالات خلقی از او به دلیل توفیق یافتن در مرحله اول تمجید و قدردانی ؟ اگر بله، داشته استخود یشخص یدرباره سلامت کنید. . اکنون از دیگوش کن همدلانه او شده است. با دقت و رفتارس و افکار باعث احسا نیکه چگونه ا دیاز او بپرس خانواده را یاعضا ریصورت، او و سا نیا ریدر غدیگری جایگزین آن کند؟ کرده است افکار یسع آیااو بپرسید .دیکن و راجع به آن بحث قیتشو هاپیشنهاد به ارائه 3تمرین مورد رابطه خود با کودک درتفکر سالم 1 مرحله کودکشافکار ناسالم در مورد رابطه مادر با ییشناسا یریادگی استفاده کودکشروابط خود با جادیا یبرا تفکرسالمکرد تا از روش دیکه اکنون به مادر کمک خواه اظهار کنید .دیده حیمادر و کودک توض یسلامت یرابطه را برا نیا تیخلاصه اهم طوربه .کند تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 701 دیسلامت، از مادر بخواه میتقو ه درخش مربوطبا استفاده از ب متن را کند و وجود دارد، تمرکز الفبر خانمی که در تصویر که شرح داده تا افکار اورا بخواند. است یعیاحساسات طب نیاوقات داشتن ا یکه گاه دیکن اظهار مشکل ساز تواندمیشوند لیتبدذهنی مشغله کیاما اگر به داشته است؟ ییفکرها نیچن آیاد بپرسیمادر از .شود به منجر تواندمی یافکار نیچگونه چن راجع به اینکه :ب ریتصو . ، گفتگو کنیدشود یارزش یو ب نییپا نفساعتمادبهاحساس خود شدن کودکماریممکن است شخص نسبت به ب یحت احساسات، نیا لیدل به .داشته باشد رنجش احساس خشم و یسلامت یاقدامات مثبت برا جهت یممکن است مادر تلاش انجام ندهد.کودک گفتگو اتیافکار و احساس نیچن یامدهایدرباره پ :جیر تصو درماندگی و بالتبع باعثمنجر به یارزش ی. احساس بدیکن .یابد یچرخه تداوم م نی، بنابرابیشتری می گردد هایبیماری یکاراف نی. چنمقصر خانم استکه ستین امعن نیا بهاما .باشد یبه استرس روزمره و مشکلات زندگ یواکنش تواندمی آن مرتبط باتفکر و احساسات هایسبک یی، شناساحالبااین این صورت که پیامدهای آن نیز ممکن است مهم است، به اریبس تغییر یابد. الف تصویر کودک من همیشه بیمار است زیرا من مادر خوبی نیستم ب ریتصو مفید خورم چون یبکنم شکست م یکار هر نیستم. ج ریتصو یدرماندگ-یماریو کودک در چرخه ب مادر .گرفتار شده اند تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 801 افکاری داشته است؟ نیاو درباره کودک خود چن آیا دیکن سؤالاز مادر اکنون ارائه دهید.آورده شده است، ریکه در ز یمنف یامدهایو پ رفتاراز افکار، ییها مثالبرای مادر رت لزوم، صو در پیامد احساس/ رفتار افکار کودکان دختر نسبت به کودکان یپسر به توجه و مراقبت کمتر .دارند ازین سهیتوجه کمتر به دختران در مقا با پسران ت دختران نسب به میزان کمتری سالم هستند.به پسران چرا خواهد شد. ماریمن ب کودک ماست.در سرنوشت که من کودک یبرا سازیایمن م با تواننمیندارد، من کاربردی .سرنوشت مبارزه کنم طوربه هایبیماری بالایخطر بالقوه کشنده کودک با کودک او را ازحدبیشی و باز از بین می برد. .کندنمی یکودک باز با رشد نخواهد به خوبیکودک مغز روابط جادیو ا یریادگی ،کرد او دشوار یرشد را براهمگام با .کندمی م و اضطراب من به کودک تنش .رساندنمی بیآس کاهش استرسم یبرا یتلاش نکردم تأثیرکودک بر تمرکز یسلامت .گذاردمی تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 901 مرحله دوم سالمنا تفکر جایبهالم تفکرس کردن نیگزیجا یریادگی راجع به . دیرا بخوان متن، است دخانمی که در تصویر تمرکز بر با الف ریتصو یبرا یبهتر نیگزیجا د ریدر تصو موجود اگر فکراینکه .دیاست، بحث کن کودک انجام یمثبت، مادر تمام تلاش خود را برا اتاقدامانجام با .دهدمی .کمک خواهد کرد یدرماندگ-یماریبه شکستن چرخه ب تیفعال نیا هتصویر انجام اقدامات پیشگیرانه احتمال بیمار شدن دهد.کودک من را کاهش می وتصویر درماندگی شکسته شده است. -چرخه بیماری دتصویر توانم شوند اما من میض میها مریبچه اقداماتی برای محافظت از کودکم انجام دهم. تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 011 کرده باشد، فیتوص اول گامکه ممکن است مادر در یانشدر مورد رابطه با اطراف منفی مادردرباره افکار اکنون .دیکن گفتگو بیندیشد. یگریدافکار که به دیمادر (و خانواده) بخواه از تواندنمیمادر اگرافکار دیگری جایگزین کند. ،شدهدادهشرح گام اولکه در ییها مثال یبرا دیمادر بخواه از پیامدهای زیر را برای وی ارائه دهید.و رفتار، افکار، احساسات / ی فکر کندچیزهیچبه پیامد احساس/رفتار افکار دختران برای تبدیل شدن به و باهوش به اندازه ی زرنگ زنان ها به توجه نیاز دارند.پسر جه برابر به دختران و پسرانتو اند.دختران و پسران سالم سرنوشت خوب کودک من نیا یماریدر برابر ب تواندمیاست که .ها محافظت شود کنممی نهیمن او را واکس هایبیماریمحافظت در برابر بالقوه کشنده طوربه با کودک باعث هوش تعامل .شودمیاو شتریب با کودک وادهخان یو اعضا مادر .کنندمیبازی و تعامل .ابدی یبهبود م شناختیروان رشد یسع دی، بامشقت هایم رغمعلی ه کنم تنش و اضطراب خود را ب کودکم کاهش دهم خاطر کنار آمدن با یبرا تلاش انجام مشکلات و کاهش تنش با سازیآرام یهافعالیت مادر و یمثبت بر سلامت اثرات کودک 3ه رحلم تفکر و عملکرد سالم نیتمر 1 تیفعال تعدیل کنید.را با توجه به سطح رشد کودک هافعالیت. دیکن یتعامل کودک را بررسجدول 2 تیفعال دوره در برای مادر ممکن است که ی. درباره مشکلاتدیکن یرا بررس سازیآرامبر استراحت و جدول مرور .دیاصلاح کن آن را صورت لزوم. در دیکن اتفاق بیفتد، گفتگو یریگیپ تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 111 3 تیفعال گفتگوآن داشته باشد یریگیکه مادر ممکن است در پ ی. درباره مشکلاتدیکن یرا بررس جدول رژیم غذایی ، از اندبودهپایبند هاآنانجام اگر مادر و خانواده به با نظر به خواست مادر، موارد جدول را تغییر دهید. . دیکن تشکر کنید. هاآن 4 تیفعال مادر را راهنمایی کنید.گرفتن ریو از ش یردهیمورد ش در 4تمرین .دیده حیتوض را جلسات نیب تمرین منظوربه .جلسات انجام دهد نیب ی مشخص شدههافعالیتانجام یتمام تلاش خود را برا از مادر بخواهید ترغیب تا مادر را بخواهید خانواده یاعضا از و کرده قیاز مادر تشو تیبه حماخانواده را هافعالیت نیا انجام کرده و در صورت داشتن مشکل به او کمک کنند. 1عملی نیتمر کار را نیا روزانه دی. او بادیکنپیگیری هفته روزهای هیبق یرا برا شدهتهیه تعامل کودک جدولجلسه نیدر ا .جدول کنترل کند درعلامت کیبا قرار دادن 2عملی نیتمر کار را با قرار نیا روزانه دی. او بادیکن پیگیریهفته روزهای هیبق یرا برا شدهتهیه ینیتمر جدولجلسه نیادر .جدول کنترل کند درعلامت کیدادن 3عملی نیتمر کار را با نیا روزانه دیادامه دهد. او با را است کردهتهیهکه با کمک شما ییغذا میرژ جدول دیمادر بخواه از .جدول کنترل کند درعلامت کیدادن قرار 4عملی تمرین اختصاص منظوربهمادر را تا دیکن قیخانواده را تشو ی. اعضادیکن پیگیری را سازیآراماستراحت و جدول در جدولعلامت کیبا قرار دادن روزانه کار را نیا دیاو بادادن وقت برای انجام این فعالیت همراهی کنند. .کنترل کند تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 211 5عملی نیرتم سلامت خود، افکار و احساسات میتقو شدهارائه جدولبا درج علامت در دیمورد جلسه قبل، از مادر بخواه در یاوقات انواع افکار شتریکه ب دیکند. از او بخواه یابیهر روز از هفته ارز یبرا یدارید اسیخود را در مق یکل که دیده حیبه خاطر بسپارد. توض ای ادداشتیگذارند یم ثیرتأاو رفتاراحساسات و یناسالم رو طوربهرا که .کرد دیبحث خواه هاآندر جلسه بعد درباره 6عملی نیتمر جلسه را ادامه دهید.شده است، لیتشک‘ مادر و کودکسلامت گروه‘ اگر .دیکن گذاریعلامتسلامت میو آن را در تقو دیاختصاص ده خیبه مادر تار یجلسه بعد یبرا کر سالمتف پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 311 شانیرابطه مادر با اطراف - 4-3جلسه جلسه نیا آموزشی اهداف ، انشیدر روابط مادر با اطراف تفکرسالم کردیجلسه گذشته و به کار بردن رو شرفتیپ یجلسه بررس نیاز ا هدف .و دوستانش است بستگان، کیخانواده نزد یعنی سلامت میتقو: ابزار موردنیاز .دیموش نکنارتباط خوب را فرا تیاهم 1تمرین مرور جلسه قبل .دیکن یدر جلسه قبل را جمع بند شدهدادهآموزش یاصل نکات 2تمرین مرور جدول حالات خلقی یناسالم خاص افکارگونه چیدر هفته گذشته ه آیا بپرسید. از او بررسی کنیدرا با مادر جدول حالات خلقی از او به دلیل توفیق یافتن در مرحله اول تمجید و قدردانی ، ؟ اگر بلهداشته استخود یشخص یدرباره سلامت کنید. همدلانه او شده است. با دقت و رفتارافکار باعث احساس و نیکه چگونه ا دی. از او بپرسدیموارد توجه کن نیا به ، او و صورت نیا ریدر غدیگری جایگزین آن کند؟ کرده است افکار یسع آیا. اکنون از او بپرسید دیگوش کن .دیکن و راجع به آن بحث قیتشو هاپیشنهاد به ارائهخانواده را یاعضا ریسا 3تمرین خود انیمورد رابطه مادر با اطراف درتفکر سالم 1مرحله تانانیافکار ناسالم در مورد رابطه شما با اطراف ییشناسا یریادگی تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 411 ، یاجتماع تیاو به حما ازین درزمینهخود، خصوصا ً یاناطرافرابطه مادر با تیخلاصه اهم طوربهها: دستورالعمل امکان دریافت مراقبت مناسب از متخصصین سلامت را برای او توضیح و کودک یبرا یتعامل اجتماع دیفوا دهید. که دی، از مادر بخواهمربوطه در تقویم سلامتبا استفاده از بخش متن را شرح داده د و تمرکز کن است، الفخانمی که در تصویر یرو را بخواند. و افکار او اگر خانمی استرس زیادی دارد، ممکن است راجع به اینکه ، گفتگو خود را برای بیرون رفتن از خانه از دست بدهد نفساعتمادبه کنید. سوی در خانه ماندنممکن است زن را به یافکار نی: چنب ریتصو .سوق دهد از خانه خارج تنهاییبهدارد خودش زایکه زن ن یطیمورد شرا در کودکش دچار بیماری شدیدی ، مثالعنوانبه. دیکن گفتگوشود، شده و به هیچ کس دسترسی ندارد. در مورد پیامدهای احتمالی اتکای کامل به دیگران برای :ج ریتصو کارهای ضروری توضیح دهید. الف ریتصو .کنند یم سازی عهیبروم مردم شا رونیب اگر ج ریتصو یتواند عواقب جدیم گرانید متکی بودن به .داشته باشد ب ریتصو هراتفاقی بیفتد من از خانه خارج نخواهم شد. کر سالمتف نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 511 رفتن از خانه داشته است؟ رونیدر مورد ب ییفکرها نیچن یاساس هایارانجام ک یبرا آیا اکنون از مادر بپرسید .دیآورده شده بحث کن ریکه در ز ی منفیامدهایو پ رفتارافکار، از ییها مثالدر مورد پیامد احساس/رفتار افکار اعتماد دیتوانینم کسهیچبه .دیکن کس در خارج چیبا ههیچ تماسی .از خانه نخواهم داشت با کارمندان یه ملاقات حتاکرا مانند مراقبان سلامت یبهداشت ملاقات گریبا افراد د متواننمی .کنم گفتگو با ایملاقات یبرا یتلاش .کنممیدیگران ن و گیردمیفاصله افراداز تدریجبه .دهدمیدست را از هاآن تیحما دیشما را ناام شهیهم افراد .خواهند کرد قدان حمایتف اجتناب از افراد تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 611 2مرحله تفکر ناسالم جایبهجایگزین کردن تفکر سالم یریادگی . دیرا بخوان متن، هست دخانمی که در تصویر یتمرکز بر رو با یبرا یبهتر نیگزیجا د ریدر تصو موجود اگر فکرراجع به اینکه .دیاست، بحث کن الف ریتصو کند تا از منابع بیمادر را ترغ تواندمی ینیگزیکار جااف نیچن .ردیبگمناسبی کمک بهداشتمانند مرکز حمایتی بیرونی و آگاه در فرزندان خود نفساعتمادبهبا یمادر :و ریتصو .کندمی جادیا نفساعتمادبه تواندمیکند تیاز همه خانواده حما کهدرصورتیمادر تنها کی .داشته باشد نفساعتمادبه د ریتصو کاری که بخواهم ستین یمن مشکل یبرا باشم.اگر مضطرب یحتانجام دهم ه ریتصو یساز منیمرکز بهداشت ااز طریق را کودکم .کنم یم و ریتصو .میاعتماد کن گرانیبه د شهیهم ستین یازین کر سالمتف نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 711 کرده باشد، فیتوص اول گامکه ممکن است مادر در یانشدر مورد رابطه با اطراف منفی مادردرباره افکار اکنون که ییها مثال یبرا دیمادر بخواه ازبیندیشد. یگریدافکار که به دیمادر (و خانواده) بخواه از .دیکن گفتگو ی جایگزین کند.افکار دیگر ،شدهدادهشرح گام اولدر پیامدهای زیر را برای وی ارائه دهید.و رفتار، افکار، احساسات / ی فکر کندچیزهیچبه پیامد احساسات/رفتار افکار یکه فرصت یتا زمان در مورد افراد دایپ هاآنقضاوت درباره یبرا گیری کنم. میتصم دینکردم نبا و ملاقات خواهم کرد با افراد صورتبه هاآنه درباره اعتماد ب ناآگاهانه، هشیار خواهم بود. مراقبان سلامت با کردن صحبت و دهدمیانجام کاری که در مورد .بعد از آن یریگ میتصم قابل دو دوست ای کیاگر با خانواده صحبت یاعضا اعتماد یا ،کنم یاست احساس خوب ممکن .داشته باشم کیملاقات با یبرا تلاش فعالانه سر و کار هاآنکه با یفردو ن ای .دیدار نشدن یمنزو موارد خوب ه افراد،در همغالبا .وجود دارد هم انتظارات داشتن بدون دیبا من که دوستشان دارم یبا افراد ادیز صحبت کنم. یاجتماع تیحماحفظ 3مرحله مسال رفتارتمرین تفکر و 1فعالیت .آموزش دهید هاآنتی رایج کودکان در این سن و مدیریت مادران در مورد مشکلات بهداشبه .لیستی از مراکز بهداشتی و درمانی دولتی و بیمارستانها به او بدهید تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 811 2فعالیت برای مادر در دوره پیگیری اتفاق بیفتد، که ممکن است ی. درباره مشکلاتدیکن یرا بررسغذایی میرژ جدول آن انجام . اگر مادر و خانواده به دیده رییتغ جدول را در موجود موارد گفتگو کنید. در صورت تمایل مادر، تشکر و قدردانی کنید. هاآناز اندبودهمتعهد 3 تیفعال برای مادر در دوره پیگیری که ممکن است ی. درباره مشکلاتدیکن یرا بررس سازیآرامو استراحت جداول پایش .دیاصلاح کن را هاآن صورت لزوم دراتفاق بیفتد، گفتگو کنید. 4 تیفعال .دیبگنجان هافعالیت نیپدر را در ا باریک ی. حداقل روزدیکن یتعامل کودک را بررسجدول 5 تیفعال .دیکن را راهنمایی مادر یردهیدر مورد ش 4تمرین .دیده حیتوض را جلسات نیب نیتمر منظوربه .جلسات انجام دهد نیب شخص شدهی مهافعالیتانجام یتمام تلاش خود را برا از مادر بخواهید ترغیب تا مادر را بخواهید خانواده یاعضا ازو کرده قیاز مادر تشو تیبه حماخانواده را هافعالیت نیا انجام صورت داشتن مشکل به او کمک کنند.کرده و در 1عملی نیتمر سلامت خود، افکار و احساسات میتقو شدهارائه جدولبا درج علامت در دیمورد جلسه قبل، از مادر بخواه در یاوقات انواع افکار شتریکه ب دیکند. از او بخواه یابیهر روز از هفته ارز یبرا یدارید اسیخود را در مق یکل که در دیده حیبه خاطر بسپارد. توض ای ادداشتیگذارند یم تأثیراو رفتاراحساسات و یرو منفیطوربهرا که .کرد دیبحث خواه هاآنجلسه بعد درباره 2عملی نیتمر جدول، دربا قرار دادن علامت روزانه دیاو بارا پیگیری کنید. شدهتهیهکه با کمک شما جدول رژیم غذایی .خود را کنترل کند غذایی میرژ کر سالمتف نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 911 3عملی نیتمر کار نیا دیاو با .دینکپیگیری هفته روزهای هیبق یرا برا شدهتهیه سازیآراماستراحت و جدول جلسه نیدر ا .جدول کنترل کند درعلامت کیبا قرار دادن روزانه را 4عملی نیتمر کار را نیا روزانه دی. او بادیکنپیگیری هفته روزهای هیبق یرا برا شدهتهیه تعامل کودک جدولجلسه نیدر ا .جدول کنترل کنددر علامت کیبا قرار دادن 5تمرین عملی جلسه را ادامه دهید.شده است، لیتشک‘ مادر و کودک سلامتگروه ‘ اگر .دیکن گذاریعلامتسلامت میو آن را در تقو دیاختصاص ده خیبه مادر تار یجلسه بعد یبرا تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 021 مدل پنجم اواخر نوزادی تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 611 مادر شخصیسلامت - 5-1جلسه جلسه نیا یریادگی اهداف )، گوش دادن به مشکلات هشتم تا دهم(ماه ینوزادواخر در ا کودکمت مادر و سلا یابیجلسه ارز نیاز ا هدف مرحله سینه خیز رفتن خود در یسلامت شخص مورد در تفکرسالماستفاده از برنامه یبرا اوو کمک به یو .است نوزادش سلامت میتقوابزار موردنیاز: .دیارتباط خوب را فراموش نکن تیاهم 1تمرین بلمرور جلسه ق صحبت کنید. 4 مدل آمورشیبحث شده در میمفاه در مورد خلاصه طوربه .دیمحور بحث انجام ده عنوانبهسلامت میموجود در تقو ریو با استفاده از تصاو بیکار را به ترت نیا 2تمرین دیمرور کن جدول حالات خلقی را .دیبا مادر مرور کن جدول حالات خلقی را یمتوجه هرگونه فکر ناسالم خاص 4مدل آموزشیبحث شده در حوزه 3او در هر آیاکه کنید سؤالمادر از توانسته آیا کنید سؤال. از او افکار باعث احساس و عملکرد او شده است نیکه چگونه ا دیاز او بپرس. شده است کند؟ نیگزیافکار را با افکار سالم جا نیاست ا ی. برادیگوش کنبه او یدقت و دلسوز با .دیکن نیل تحسمراح نیا یدر اجرا شتیخاطر موفقوی را به .دیکن ادداشتیافکار او را یبعد گفتگوهای 3تمرین تفکرسالم در مورد سلامت شخصی مادر 1مرحله با اطرافیانشمادر یافکار ناسالم در مورد سلامت شخص ییشناسا یریادگی حیتوض خلاصه طوربه یدر سال اول زندگ ودکک یمادر برا یو روان یجسم شخصی سلامت تیاهم در مورد .دیده تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 711 از خواسته یاریبا بساینکه مادر باید به خاطر در رشد کودک است، اما یدوره مهم نوزادی اواخرکه دیکن اظهار از حیاتیدوره نیکه در ا ضروری است نی. بنابراشودمیتلقی زااسترسدوره کی گرددکودک سازگار یها .نشودد غافل خو یسلامت شخص روی دیسلامت، از مادر بخواه میتقو ه دربا استفاده از بخش مربوط وجود دارد متمرکز شود و با توصیف متن، الف خانمی که در تصویر .خواندبافکار او را یبرخ تواندمیروزمره یزندگ هایاسترسکه راجع به این مسئله ، خود هستند یها یختباور برساند که مسئول بدب نیاز افراد را به ا گفتگو کنید. یکه منجر طوربه شوند یافکارچنان مشغول چنین توانندمی هاآن به ایجاد بیماری گردد. مادر چنین احساسی داشته است؟اوقات یگاه آیا کنید که سؤال فرد شودمیباعث یافکار نیکه چگونه چن راجع به این :ب ریتصو گیری ن از آن از وضعیت کنارهشدتلاش کردن و خارج جایبه کند،گفتگو کنید. کند از آن خارج یسع نکهیخود استعفا دهد و نه ا تینسبت به وضع ، گفتگو کنید.شود یافکار و احساسات نیشدن چن یطولان یدر مورد چگونگ :ج ریتصو شکسته شدن این، ابدیادامه شتریمدت ب نیا هرچه .دیکن صحبت .شودمیچرخه دشوارتر الف ریتصو .مجازات اعمال من باشد دیبا ام یماریب ب ریتصو .خوب شدن ندارم اقتیل من . ج ریتصو .گرفتار شده است یدیناام-یماریچرخه ب در . تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 811 داشته است؟خود یسلامتبهراجع موردبحثدر ییفکرها نیچن یو آیااکنون از مادر بپرسید برای مادر ارائه آورده شده ریکه در ز منفی یامدهایو پ رفتارافکار، از ییها مثالدر صورت لزوم، در مورد دهید. پیامد احساس/رفتار افکار من یدر زندگ اشتباهی یزهایچ .وجود دارد در مورد آن تواندنمیکس چیه جای نی، بنابرادانجام ده یکار هیچگونه تلاشی نیست. افزایش استرس و اضطراب دیبا نی. اامخسته شهیهم من کیباشد که من یبدان معن .دارم یجد یماریب درمان یها نهیم هزتواننمی من را قیمانند تزر متیگران ق .ستین یدیام نیبپردازم، بنابرا شتریب یتوجه یو ب تیعالعدم ف یسلامتبه ، میداشت یشتریفقط پول ب اگر از ما مشکلات کی چیه مینداشت یبهداشت استفاده یبرا یتلاش چیه قابل دسترسیاز منابع یحداکثر شود.نمیانجام افتدمیسلامتی به خطر برایم دارم، ت زیادیمشکلا من ی اولویت مراقبت از سلامت کمتری دارد. میبرا یفرصت نکهیمحض ا به توجه امسلامتیبه، بیاید شیپ .خواهم کرد یسلامتبهبی توجهی تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 911 2مرحله تفکر ناسالم جایبهجایگزین کردن تفکر سالم یریادگی . دیرا بخوان متن، هست دخانمی که در تصویر یتمرکز بر رو با یبرا یبهتر نیگزیجا د ریدر تصو موجود اگر فکرراجع به اینکه .دیاست، بحث کن الف ریتصو به وسیله یها و سلامت یماریب اظهار دارد مادر : چنانچهه ریتصو با ملایمت ریتصو نیاست، با کمک ا شدهتعیینسرنوشت فرد از قبل .دیمسئله را به چالش بکش نیا خود و یسلامت یبرا یمهم ماتیتصم تواندمیمادر آگاه :و ریتصو .ردیبگ کودکش د ریتصو ییام کارها یبهبود سلامت یتوانم برا یمن م .انجام دهم ه ریتصو مرا بخواهم که سلامتم توانم از کارمند یم من راهنمایی کند. و تصویر توانم هرچه آگاهی بیشتری داشته باشم، می در مورد سلامتی تصمیمات بهتری بگیرم. تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 021 ذکر هایمثالبا اول گامکه ممکن است مادر در سلامت شخصیدر مورد راجع به افکار منفی مادر اکنون .دیکن گفتگوکرده باشد، فیتوصشده بیندیشد. یگریدافکار به دیمادر بخواه از پیامدهای زیر را برای وی ارائه دهید.و رفتار، افکار، احساسات / ی فکر کندچیزهیچبه تواندنمیمادر اگر پیامد احساس/رفتار افکار یآنچه در زندگ بر توانممیمن انجام توانممیخوب است و برایم .دهم تمرکز کنم در یمثبت راتییتغ کنممیتلاش .کنم جادیام ا یزندگ کاهش افسردگی و استرس ، ادیاز کار ز یمعمولاً ناش یخستگ نامناسب و کمبود ییاغذ میرژ .ورزش است به من تواندمیساده یهافعالیت یشتریب یکمک کند تا انرژ .داشته باشم توجه به رژیم غذایی، استراحت و ورزش زین مستمندفرد کی یحت سالم ماندن تلاش یبرا تواندمی کند از نهیاستفاده به یبرا تلاش منابع موجود سلامتی بهتر مادر و کودک یحت ،سالم نباشد یفرد اگر بزرگ به زیمشکلات کوچک ن .رسند ینظر م زمان کمی می برد تا هر روز فقط مراقبت کنم. امسلامتیاز تواندمیفرد سالم بهتر کی .مشکلات را حل کند تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 121 3مرحله تفکر و عملکرد سالم نیتمر 1 تیفعال یدفترچه راهنما بهآموزش دهید. هاآن تیریو مد ودککمادر و عیشا هایبیماریعلت به خانواده در مورد .دیخود مراجعه کن طریق از تیخطر هپات یا ضعف یبرا داخل وریدی قیتزرمثل اشتباه کارورزان عملکرد مورد درمثال برای .دیآموزش ده هااستفاده مجدد سرنگ .دیخود مراجعه کن یبه دفترچه راهنما 2 تیفعال که ممکن است در دوره پیگیری برای مادر اتفاق بیفتد، ی. درباره مشکلاتدیکن یبررس را رژیم غذایی نمودار ، اندبودهپایبند هاآنانجام اگر مادر و خانواده به را تغییر دهید. نموداربا نظر به خواست مادر، موارد . دیکنگفتگو تشکر کنید. هاآناز 3 تیفعال دوره در برای مادر ممکن است که ی. درباره مشکلاتدیکن یررسرا ب سازیآرامبر استراحت و جدول مرور .دیاصلاح کن آن را . در صورت لزومدیکن اتفاق بیفتد، گفتگو یریگیپ 4 تیفعال گفتگو کنید.. در صورت لزوم دیکن یتعامل کودک را بررسجدول 5 تیفعال مادر را راهنمایی کنید.گرفتن ریو از ش یردهیمورد ش در 4تمرین .دیده حیجلسات توض نیب ر مورد تمریند انجام منظوربهجلسات انجام دهد. نیب ریز یهافعالیتانجام یکه تمام تلاش خود را برا دیکن هیمادر توص به کرده و ترغیب تا مادر را بخواهید خانواده یاعضا ازو کرده قیاز مادر تشو تیبه حماخانواده را هافعالیت نیا کل به او کمک کنند.در صورت داشتن مش تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 221 1عملی نیتمر پیگیری کنید.خواب را شیپا شدهتهیه جدولجلسه نیدر ا 2عملی نیتمر دربا قرار دادن علامت روزانه دی. او باپیگیری نماییداست کردهتهیهرا که با کمک شما جدول رژیم غذایی خود را کنترل کند. می، رژجدول 3تمرین عملی بررسی کنید. اعضای خانواده را تشویق کنید تا به مادر در یافتن وقت برای این فعالیت استراحت را نمودار کمک کنند. او باید با قرار دادن علامت قبل از جدول برای هر روز، این مورد را کنترل کنید. 4تمرین عملی این کار را با قرار دادن در این جلسه را برای بقیه هفته بررسی کنید. او باید شدهتهیه-نمودار تعامل کودک یک علامت قبل از جدول برای هر روز بررسی کند 5تمرین عملی در مورد جلسه قبل، از مادر بخواهید که افکار و احساسات کلی خود را با قرار دادن یک علامت در نمودار افکاری که اغلب که انواعدر مقیاس دیداری هر روز ارزیابی کند .از او بخواهید در تقویم سلامت خود شدهارائه آن را یادداشت یا به خاطر بسپارد گذاردمیمنفی تأثیراوقات بر احساسات و اعمال او بحث خواهید کرد هاآنبعدی درباره توضیح دهید که در جلسه 6تمرین عملی در صورت تشکیل گروه سلامت مادر و نوزاد همچنان ادامه دهید. کنید. گذاریعلامتخ بدهید و آن را در تقویم نظارت بر سلامت برای جلسه بعدی به مادر تاری تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 221 ارتباط مادر با کودک او - 5-2جلسه اهداف یادگیری این جلسه رابطه مادر با کودک در مورد تفکر سالم رویکرد جلسات گذشته و به کار بردن مرور روندهدف از این جلسه .است در اواخر نوزادی سلامت تقویمابزار مورد نیاز: 1تمرین .جلسه قبلی را مرور کنید در جلسه قبل را جمع بندی کنید. شدهآموختهنکات اصلی 2تمرین را مرور کنید ارزیابی خلقنمودار او هیچ گونه فکر منفی خاصی در مورد سلامتی شخصی آیاکنید که سؤالنمودار را با مادر مرور کنید. از او ه است؟گذشته مشاهده کرد هدر هفت خود است شدهساختهاگر بله، او را برای انجام مرحله اول تحسین کنید. از او بپرسید که این افکار چگونه . با دقت و همدلی گوش کنید.کندمی رفتارو چگونه احساس و ، او و دیگر کند؟ در غیر این صورت هااینگزین را جای دیگری او سعی کرده است افکار آیاکنید سؤالحال .و تشویق قرار دهید موردبحثرا هاپیشنهادبرای ارائه ا خانوادهاعض 3تمرین در مورد رابطه مادر با نوزادشتفکر سالم 1مرحله یادگیری شناسایی افکار ناسالم در مورد رابطه مادر کودکش بگویید که اکنون به مادر کمک خواهید کرد تا از روش سالم فکر کردن برای ایجاد روابط خود با استفاده کند. خلاصه اهمیت این رابطه را برای سلامتی مادر و کودک توضیح دهید. طوربه ر سالمتفک پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 321 با استفاده از بخش مربوط به تقویم سلامت، از مادر بخواهید روی آن تمرکز کند است و عنوان را بخواند. الفزنی که در تصویر ین افکار نظر دهند.از مادر و سایر اعضای خانواده بخواهید در مورد ا در مورد اینکه برآورده کردن تمام نیازهای این مادر بتصویر کودکان زیاد، چقدر دشوار است صحبت کنید. باوجود اش را بپرسید و بپرسید چرا این کار برای نظرات مادر و خانواده این مادر دشوار است. و فرزندان در . درباره پیامدهای احتمالی سلامتی مادرجتصویر موارد فوق در مورد هر دو بحث کنید از مادر بخواهید که هم از نظر رشد جسمی و هم از نظر روانی فکر کند. الفتصویر ام.من درمانده -هیچ چیز در کنترل من نیست بتصویر من نمی توانم علی رغم کلی کار از همه بچه مراقبت کنم.هایم جتصویر شود.سلامتی مادر، کودکان از نیازها غفلت می تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 421 پیامدها احساسات/رفتار افکار سلامت جسمی من مهم نیست، آنچه که اهمیت دارد سلامتی کودکم است. اگر سلامتی مادر نامناسب باشد .افتدمی توانایی مراقبت به خطر سلامتی جسمی و روانی کودکان تاثیرپذیریند. توانایی و هوش کودکان، ذاتی است و تحت کنترل من نیست. من هیچ کاری برای بهبود اوضاع م انجام دهم.تواننمی در این سن حساس، کودک های فهمیدن ممکن است فرصت هایش را از دست بدهد.پتانسیل من هیچوقت مادر خوبی برای رزندانم نبودمف مراقبت از کودکان بی پاداش به خودسرزنش گری برای هرمشکل. .رسدمینظر تنش و اضطرابم به کودکم آسیب نخواهد رساند. سلامت نوزاد، تاثیرپذیر است. عدم تلاش برای کاهش استرس ر سالمتفک نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 521 2مرحله مبا تفکر سالیادگیری جایگزینی تفکر ناسالم ، عنوان را بخوانید. اگر فکر در دبا تمرکز بر روی زن در تصویر است صحبت کنید. الفجایگزین بهتری برای تصویر دتصویر داشته باشد اگر مادر تواندمی: در مورد مزایایی که کودک هتصویر .وقت و انرژش بیشتری برای کودک بداشته باشد صحبت کنید انواده بخواهید نظرات خود را ارائه دهند. با نظرات : از خوتصویر را تحمیل نکنید بلکه دلسوزانه گوش کنید. هاآننقابله نکنید و د تصویر ای که ما ما به عنوان پدر و مادر مسئولیت بچه آوریم را داریم.به این دنیا می وتصویر کودکان باهوش و سالم احتمالا ًآینده بهتری داشته باشند. . ه تصویر کند که میتوانیم توجه فاصله تولد تضمین می های کامل و منابع به هرکدتم کودک در سال کنند که آنها خیلی سریع رشد میاولیه زمانی را بدهیم. تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 621 توصیف کرده باشد، صحبت کنید. 1اکنون درباره افکار ناسالم که ممکن است مادر در مرحله ری فکر کنند.های دیگاز مادر (و خانواده) بخواهید که برای این فکرها به راه های دیگری فکر کند.، به راهشدهدادهشرح 1که در مرحله هاییمثالاز مادر بخواهید برای نیست، افکار، احساسات / رفتار و عواقب زیر را برای وی ارائه دهید. چیزهیچاگر مادر قادر به فکر کردن به پیامدها احساسات / افکار افکار توجه توانممیاگر من سالم باشم کاملی به کودکم داشته باشم. گزاری برای تعامل، انرژی و زمان براگیختن و مراقبت. کودک سالم و باهوش تر نزدیک به نیمی از توانایی و هوش .شودمیکودک با محیطش تعیین ها و منابع تقویت محیط ما باید راه را پیدا کنیم. فرصت عالی برای فهمیدن تمامی کانها توسط کودظرفیت گونهاینمن همیشه در لحظه از کودکانم به کنممیاحساس خوبی مراقبت کردم. تفکر منطقی در صورت وجود مشکل حل مسئله بهتر و موثرتر و مراقبت ارزشمند از کودک مشکلات، من باید برای رغمعلی کاهش تنش و اضطراب برای کودکم تلاش کنم. تلاش برای مقابله با مشکلات و های با تمرین هاتنشکاهش سازیآرام مثبت در سلامت مادر و تأثیر کودک ر سالمتفک نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 721 3مرحله تمرین تفکر و عملکرد سالم 1فعالیت را با توجه به سطح رشد کودک تغییر دهید. هافعالیتنمودار تعامل کودک را بررسی کنید. 2فعالیت بررسی کنید. درباره مشکلاتی که مادر ممکن است در پیگیری آن نمودار نظارت بر استراحت و آرامش را داشته باشد بحث کنید. در صورت لزوم اصلاح کنید. 3فعالیت نمودار رژیم را بررسی کنید. درباره مشکلاتی که مادر ممکن است در پیگیری آن داشته باشد بحث هاآن، اندبودهگر مادر و خانواده به آن پایبند موارد را در نمودار تغییر دهید. ا خواهدمیکنید. اگر مادر را ستایش کنید 4فعالیت در مورد شیردهی و از شیر گرفتن مادر به مادر توصیه کنید. 4تمرین .را توضیح دهیدکار عملی بین جلسات ه را به حمایت ی بین جلسات انجام دهد. خانوادهافعالیتبه مادر توصیه کنید که تمام تلاش خود را برای انجام مادر را متقاعد کرده و در صورت رعایت آن به او اگر مشکلی دارد آرامیبه هافعالیتترغیب کنید تا با این کمک کنند 1 عملی تمرین کنید. او باید این کار را با قرار دادن این جلسه را برای بقیه هفته بررسیدر شدهتهیه -نمودار تعامل کودک ل کندکنتر و گذاریعلامتهر روز رایب جدول در علامت 2عملی تمرین کنید. او باید این کار را با قرار دادن یک علامت برای بقیه هفته بررسیدر این جلسه را شدهتهیهنمودار تمرین هر روز کنترل کند. جدول در تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 821 3عملی تمرین است ادامه دهد. او باید رژیم کردهتهیهاز مادر بخواهید که سعی کند نمودار رژیم غذایی را که با کمک شما برای هر روز کنترل کند. جدول دررا با قرار دادن یک علامت خود 4تمرین عملی نمودار استراحت و آرامش را بررسی کنید. اعضای خانواده را تشویق کنید تا به مادر در یافتن وقت برای این جدول برای هر روز بر آن ارزیابی کند.فعالیت کمک کنند. او باید با قرار دادن یک علامت در 5تمرین عملی در مورد جلسه قبل، از مادر بخواهید که افکار و احساسات کلی خود را در مقیاس دیداری برای هر روز از مادر در تقویم سلامتی او ارزیابی کند. از او بخواهید انواع افکاری شدهارائههفته با قرار دادن علامت در نمودار در یادداشت کند یا به خاطر سپارد. توضیح دهید گذاردمیمنفی تأثیرا که بیشتر اوقات بر احساسات و اعمال او ر بحث خواهید کرد. هاآنکه در جلسه بعد درباره 6تمرین عملی در صورت تشکیل گروه سلامت مادر و نوزاد همچنان ادامه دهید. گذاری کنید.در تقویم نظارت بر سلامت علامت برای جلسه بعدی به مادر تاریخ بدهید و آن را تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 921 رابطه مادر با اطرافیان - 5-3جلسه اهداف یادگیری این جلسه سالم در مورد توجه به به رابطه مادر تفکر رویکردجلسه گذشته و به کارگیری مرور روندهدف از این جلسه استستانش با اطرافیان، یعنی خانواده نزدیک، اقوام و دو تقویم سلامتابزار مورد نیاز: 1تمرین جلسه قبلی را مرور کنید در جلسه قبل را جمع بندی کنید شدهآموختهنکات اصلی 2تمرین نمودار حالت روانی را مرور کنید ودک او هیچ گونه فکر منفی خاصی در مورد رابطه خود با ک آیاکنید سؤالنمودار را با مادر مرور کنید. از او در هفته گذشته مشاهده کرده است؟ اگر بله، او را برای انجام مرحله اول تحسین کنید. از او را بپرسید چگونه افکار باعث احساس و رفتار شد با دقت و همدلانه گوش کنید. این انواده کند؟ در غیر این صورت، او و خ هااینرا جایگزین دیگریاو سعی کرده است افکار آیاکنید سؤالحال .و تشویق قرار دهید موردبحثرا هاپیشنهاددیگر اعضا برای ارائه 3تمرین .در مورد رابطه مادر با اطرافیان خود سالم فکر کنید 1مرحله یادگیری شناسایی افکار ناسالم در مورد رابطه مادر با افراد اطرافش نیاز مادر به حمایت اجتماعی را را توضیح ٔ مینهدرز ویژهبهخلاصه اهمیت رابطه مادر با اطرافیان، طوربه همچنین مزایای تعامل اجتماعی کودک و توانایی او در جستجوی مراقبت مناسب از او و متخصصین . دهید سلامت را توضیح دهید. تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 031 ، از مادر بخواهید روی اده از بخش مربوط به تقویم سلامتا استفب دهدمیاست و عنوانی را شرح الفزنی که در تصویر . آن تمرکز کند بحث کنید که دلیل این فکر این زن چه که افکار او را می خواند. باشد. تواندمی : ارتباط ممکن است خراب شود. این وضعیت را بدتر بتصویر .کندمی درباره تأثیرات چنین وضعیتی بر کودک بحث کنید. :جتصویر الفتصویر کنند.خانواده/ شوهرم مرا درک نمی بتصویر اگر سعی کنم با آنها صحبت کنم این کار .باعث ایجاد تعارض بیشتر انجام می شود جتصویر خانواده / شوهر کاری که برای رشد مادر و کودک خوب نیست را نمیکنند. تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 131 دارد؟ ییها ینگران نیچن آیاکه دیرسحالا از مادر بپ .دیدر رشد کودک حفظ کن یتعارضات خانوادگ تیتمرکز بحث را در مورد اهم پیامدها احساسات/رفتار افکار اعضای خانواده کودک را لوس کنند.می تلاش خواهم کرد که از من هاآنبازی کردن کودک با پیشگیری کنم. کودک فرصت تعاملات اجتماعی را .دهدمیاز دست بحث کردن درباره مشکلات، دیگرا مشکل من را نمیفهمند. ای ندارد.فایده در میان نگذاشتن مشکلات. صحبت کردن مشکلات مرا حل نخواهدکرد. مشکلاتم را برای خودم نگه خواهم داشت. افزایش استرس بر سلامت مادر و .گذاردمیکودک اثر حمایت. خلأدوری گزینی و هستم. من تنها من هیچ دوستی ندارم. تفکر سالم پیرامون از زایمان یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 231 2مرحله یگزینی تفکر ناسالم با تفکر سالمیادگیری جا ، عنوان را بخوانید. در مورد آن دبا تمرکز بر روی زن در تصویر الف جایگزین بهتری برای تصویر دفکر در تصویر آیابحث کنید که است. کند که قیخانواده را تشو یاعضا تواندمی ینیگزیافکار جا نیچن اختلافات خود را به خاطر فرزندان خود فراموش کنند. . مهم شوندمیبهره مند تیحما نیو نوزاد هر دو از ا مادرو: ریتصو یکه گاه دیو در مورد آن بحث کن دیاست که توجه داشته باش ای جایگاهان و همسران) خانواده (مانند شوهر یاوقات/ناخواسته اعضا در مواقع دیبا مراقبین سلامت. دهندمین صیزن را تشخ یازهاین در هنگام مراقبت از رانبر نقش پد تأکید یفرصت برا نیمناسب از ا استفاده نیکودک از نظرات هر دو والد یبهره مند ینوزاد و چگونگ کند. دتصویر اگرچه ممکن است اختلافات داشته باشیم اما ما باید در مورد فرزندانمان صحبت کنیم زیرا رفاه برای همه ما مهم است. وتصویر خانواده ای که به صورت تیمی کار می کنند برای رشد کودک خوب است. هتصویر ما می توانیم سعی کنیم اختلافات خود را به بریم.ب خاطر فرزندان ما از بین تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 331 وصیف کرده باشد، بحث کنید.ت 1درباره نگرانی های مادر که ممکن است در مرحله باشند. حلراهاز مادر (و خانواده) بخواهید که به فکر ر قادر به اگر ماد ، به فکرهای دیگری فکر کند.شدهدادهشرح 1که در مرحله هاییمثالاز مادر بخواهید برای .او برسانید احساسات / اعمال و عواقب را به ،نیست، افکار چیزهیچفکر کردن پیامدها احساسات/رفتار رافکا امنیت، عشق و توجه برای کودک مناسب است. برای خودم وقت توانممیمن کودک با دیگر زمانی کهبگذارم .کندمیاعضای خانواده بازی هم مادر و هم کودک از مشارکت .برندمیخانواده سود شاید من تلاش کافی نکردم تا احساس درک شدن کنم. شتر تلاش کنم تا بی توانممیمن کنندمیمسائلی که من را اذیت توضیح دهم. اینکه عده ای مرا رغمعلی نمیفهمند، عده ای دیگر مرا .کنندمیدرک و حمایت مشکلاتم را با توانممیمن دیگران درمیان بگذارم. من با اعتماد بنفس در مورد مشکلاتم صحبت خواهم کرد کاهش استرس ن دیگر در گروه با زنا توانممیمن دوست شوم. حمایت دیگران در کاهش من با مشکلاتم تنها نیستم. مشکلات کمک کننده است. تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 431 3مرحله تمرین تفکر و عملکرد سالم 1فعالیت آموزش دهید. به او لیستی هاآنمادران را در مورد مشکلات بهداشتی رایج در کودکان در این سن و مدیریت و درمانی دولتی و بیمارستانهای اطراف بدهیداز مراکز بهداشتی 2فعالیت نمودار رژیم را بررسی کنید. درباره مشکلاتی که مادر ممکن است در پیگیری آن داشته باشد بحث کنید. اگر ستایش کنید. را هاآن، اندبودهو خانواده به آن پایبند مواردی را در نمودار تغییر دهید اگر مادر خواهدمیمادر 3فعالیت نمودار نظارت بر استراحت و آرامش را بررسی کنید. درباره مشکلاتی که مادر ممکن است در پیگیری آن داشته باشد بحث کنید. در صورت لزوم اصلاح کنید. 4فعالیت بگنجانید. هافعالیتپدر را در این باریکنمودار تعامل کودک را بررسی کنید. حداقل روزی 5فعالیت د شیردهی به مادر توصیه کنید.در مور 4تمرین .کارهای تمرینی را برای این جلسه توضیح دهید ی بین جلسات انجام دهد. خانواده را تشویق هافعالیتبه مادر توصیه کنید که تمام تلاش خود را برای انجام آرامیبهاگر او مشکلی داشت، از مادر حمایت کنند و به اعضای خانواده توصیه کنید که هافعالیتکنید تا با این مادر را ترغیب و کمک کنند 1 عملی تمرین در مورد جلسه قبل، از مادر بخواهید که افکار و احساسات کلی خود را در مقیاس دیداری برای هر روز از مادر خواهید انواع افکاری در تقویم سلامتی او ارزیابی کند. از او ب شدهارائهدر هر هفته با قرار دادن علامت در نمودار . توضیح دهید را یادداشت کند یا به خاطر بسپارید گذاردمیکه بیشتر اوقات بر احساسات و اعمال اتأثیر منفی بحث خواهید کرد. هاآنکه در جلسه بعد درباره تفکر سالم نپیرامون از زایما یافسردگ یروانشناخت تیریمد یکتابچه راهنما 531 2 عملی تمرین ، جدولاز درن یک علامت کنید. او باید با قرار داد است، بررسی کردهتهیهه با کمک شما نمودار رژیمی را ک .رژیم خود را کنترل کند 3 عملی تمرین پیگیری کنید. او باید این کار را با قرار شدهتهیهنمودار استراحت و آرامش را که در این جلسه برای بقیه هفته .دادن یک علامت در جدول برای هر روز ارزیابی کند 4 عملی تمرین ن جلسه را برای بقیه هفته بررسی کنید. او باید این کار را با قرار دادندر ای شدهتهیه-نمودار تعامل کودک .یک علامت در جدول برای هر روز ارزیابی کند 5 عملی تمرین شرکت کنید. "مادر و نوزاد سلامتگروه "اگر تشکیل شده است، در بخشی از زندگی عنوانبهشما همچنان خانواده را حالبااینتوضیح دهید که این آخرین جلسه برنامه است. .خود می بینید یک کارمند بهداشت جامعه،به مادر کمک خواهید کرد که سالم فکر کند و رفتار کند. عنوانبهاز وظایف خود .خانواده باید تقویم سلامت را نگه داشته و هر از چند گاهی به آن مراجعه کنند HealtH Calender Thinking healThy Manual 3 ملاس رکفت ماگ هر قسمت را هر روز علامت بگذاریدنمودار حالات روانی خیلی خوب خوب نه بد نه خوب بد خیلی بد rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT شدن برای کودک آماده 1-1جلسه سلامت شخصی شما الف تصویر با توجه به شرایط من، هیچ چیز وجود ندارد که بتوانم .برای بهبود سلامتی ام انجام دهم ج تصویر احتمال سلامتی بیشتر برای مادر و کودک بتصویر تلاش هیچ فایده ای ندارد دتصویر من می توانم در هر شرایطی که دارم برای سلامتی / تغذیه ام کاری انجام دهم. هتصویر و تغذیه با من می توانم با مراقب سلامت درمورد خودم .توجه به آنچه در دسترس است مشورت کنم وتصویر تغییرات کوچک می تواند منجر به سلامتی کودک و شما شود. روزانه هر جعبه را تیک بزنید. خلقنمودار بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT هر روز یک جعبه را تیک بزنید. نمودار تغذیه زمان انتخاب مواد غذایی ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار ناهار عصرانه شام زمان خواب 931 دکشدن برای کو آماده: 2.1جلسه فکر کردن سالم درباره ارتباط با کودک الف تصویر نوزاد من احساساتم را نمی داند. ج تصویر ممکن است داشتن احساسات مثبت بعد از تولد نوزاد دشوار باشد. ب تصویر لازم نیست تا بعد از تولد نوزادم احساس خاصی داشته .باشم د تصویر اگر من احساسات مثبتی داشته باشم برای رشد نوزادم .مناسب است ه تصویر تواند احساسات مثبت را تشویق و تسریع کند.تلاش می و تصویر عد از تولد کودکایجاد احساس مثبت ب هر روز یک جعبه را تیک بزنید.سازی و استراحت آرام مدل تعداد ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 تنفس آرام بار 3-2هرروز 51تا 01برای دقیقه قدم زدن روزی یک بار دقیقه 02تا 51 خوابیدن خواب کامل شبانه و یک چرت در بعدازظهر rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT هر روز یک جعبه را تیک بزنید. نمودار تغذیه زمان انتخاب مواد غذایی ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار هارنا عصرانه شام زمان خواب روزانه هر جعبه را تیک بزنید. نمودار خلق بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد 931 ای کودکشدن بر آماده 3-1جلسه تان م درباره ارتباط شما با اطرافیانکر سالتف الف تصویر .دیگران به من اهمیت نمی دهند ج تصویر خلا حمایت های اجتماعی برای مادر و کودک ب تصویر من مزاحم ملاقات دیگران نخواهم شد د تصویر همه شبیه هم نیستند. تصویر ه که دوستشان من برای صحبت با تعداد کمی از افرادی دارم تلاش می کنم. و تصویر حمایت اجتماعی برای مادر و کودک هر روز یک جعبه را تیک بزنید.سازی و استراحت آرام مدل تعداد ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 تنفس آرام بار 3-2هرروز 51تا 01برای دقیقه قدم زدن روزی یک بار دقیقه 02تا 51 خوابیدن خواب کامل شبانه و یک چرت در بعدازظهر rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT روزانه هر جعبه را تیک بزنید. نمودار خلق بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد هر روز یک جعبه را تیک بزنید. نمودار تغذیه نزما انتخاب مواد غذایی ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار ناهار عصرانه شام زمان خواب rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT کودک رسیدن 2. 1جلسه تفکر سالم الف تصویر کارهای زیادی برای انجام دارم بنابراین نمی توانم سلامتی ام را به خطر بیندازم. ج تصویر دشواری مراقبت از کودک به علت خستگی و ضعیف بودن ب تصویر اهمیت ندادن به سلامتی مثل استراحت کردن یا داشتن ک رژیم متعادلی د تصویر زمان کمی را روزانه به سلامتی ام اختصاص اگر من دهم می توانم سلامتی و قدرت لازم را برای انجام کارهای روزانه به دست آورم. ه تصویر سازماندهی زمان خود به گونه ای که بتوان برای سلامتی یا آرام سازی وقت صرف کرد. و تصویر سلامت بهتر و مقابله آسان تر برای نگهداری کودک و سایر نیازهای زندگی .روزانه هر جعبه را تیک بزنید نمودار خلق بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT هر روز یک جعبه را تیک بزنید. نمودار تغذیه زمان انتخاب مواد غذایی ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار ناهار عصرانه شام زمان خواب روزانه هر قسمت را تیک بزنید. نمودار تمرین ارزیابی روزانه تعداد تمرین 7 6 5 4 3 2 1 1تمرین 2تمرین 3مرین ت rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT کودک رسیدن 2. 2جلسه باط با کودکم درباره ارتکر سالتف الفتصویر کودک زیادی برای داشتن احساسات کوچک است. تمامی احساساتش نیازهایش است. جتصویر این امر بر سلامتی شما و کودک تاثیر می گذارد. ب ویرتص تلاش ناکافی برای ارتباط با کودک دتصویر زمانیکه با کودکم تعامل می کنم به من پاسخ می دهد و این برای من لذت بخش است. ه تصویر برگرداندن احساسات شما به عکس العمل های کودک و برعکس. و تصویر این امر بر سلامت شما و کودک تاثیر می گذارد. روزانه هر قسمت را تیک بزنید. نمودار تمرین ارزیابی روزانه تعداد تمرین 7 6 5 4 3 2 1 1تمرین 2تمرین 3تمرین rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT جدول ارتباط با کودک ارزیابی روزانه تعداد پیشنهادی فعالیتنوع 7 6 5 4 3 2 1 باریک یحداقل روز تیفعال ای دیماساژ ده را انتخاب یگرید دیکن با بار 4یا 3در طول روز کودک خود صحبت کنید یا برایش آواز بخوانید، ( هیتغذبعد از مثالعنوانبه را انتخاب یگرید تیفعال ای )دیکن بار بعد از غذا 4تا 3روزانه دادن با کودک بازی کنید. عالیتی را انتخاب کنید)(ف روزانه هر جعبه را تیک بزنید. نمودار خلق بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT هر روز یک جعبه را تیک بزنید. نمودار تغذیه زمان انتخاب مواد غذایی ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار ناهار عصرانه شام زمان خواب 141 ورود کودک 2. 3جلسه با افراد اطراف خودارتباط در مورد تفکر سالم الفتصویر ممکن است نوزاد ارتباط داشته باشم، گریاگر با افراد د ندیبب بیتازه متولد شده من آس جتصویر .گذارد یم ریتأث -شما و کودک -ی هردوبر سلامت نیا ب تصویر هستند یمنزو یمادر و نوزاد از نظر اجتماع دتصویر باشند، سالم گریدیک یانسان ها اگر در کنار افراد حام .و شاد هستند ه تصویر تواند بار شما را یدر مراقبت از کودکان م گرانید تیحما .کاهش دهد اریبس و تصویر تر بواسطه مراقبت از سلامتی بهتر و کنار آمدن راحت های زندگی.کودک و سایر خواسته rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT روزانه هر قسمت را تیک بزنید. نمودار تمرین ارزیابی روزانه تعداد مرینت 7 6 5 4 3 2 1 1تمرین 2تمرین 3تمرین جدول ارتباط با کودک ارزیابی روزانه تعداد پیشنهادی فعالیتنوع 7 6 5 4 3 2 1 باریک یحداقل روز تیفعال ای دیماساژ ده را انتخاب یگرید دیکن با بار 4یا 3طول روز در کودک خود صحبت کنید یا برایش آواز بخوانید، ( هیتغذبعد از مثالعنوانبه را انتخاب یگرید تیفعال ای )دیکن بار بعد از غذا 4تا 3روزانه دادن با کودک بازی کنید. (فعالیتی را انتخاب کنید) بزنید.روزانه هر جعبه را تیک نمودار خلق بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT هر روز یک جعبه را تیک بزنید. نمودار تغذیه زمان انتخاب مواد غذایی ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار رناها عصرانه شام زمان خواب 141 اوایل نوزادی 3. 1جلسه سلامتی شخصی خوددر مورد تفکر سالم الفتصویر تیخودم اهم یتوانم به سلامت یخسته ام و نم یلیمن خ .بدهم جتصویر خود یعدم مراقبت از سلامت لیشما در واقع به دل .دیشو یم ماریب ب تصویر .هستم یفیمن آدم ضع دتصویر و ضعف یخستگ لیمشکل در مراقبت از کودک به دل ه تصویر بعضی اوقات که دیکن یسازمانده یخود را به گونه ا وقت آرامش بخش فعالیت ای یسلامت ید برایبتوان بگذارید. و تصویر تر بواسطه مراقبت از سلامتی بهتر و کنار آمدن راحت های زندگی.کودک و سایر خواسته rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT روزانه هر قسمت را تیک بزنید. نمودار تمرین ارزیابی روزانه تعداد تمرین 7 6 5 4 3 2 1 1تمرین 2تمرین 3تمرین جدول ارتباط با کودک ارزیابی روزانه تعداد پیشنهادی فعالیتنوع 7 6 5 4 3 2 1 باریک یحداقل روز تیفعال ای دیماساژ ده را انتخاب یگرید دیکن با بار 4یا 3در طول روز کودک خود صحبت کنید یا برایش آواز بخوانید، ( هیتغذبعد از مثالعنوانبه را انتخاب یگرید تیفعال ای )دیکن بار بعد از غذا 4تا 3روزانه دادن با کودک بازی کنید. (فعالیتی را انتخاب کنید) بازی کردن پدر با کودک روزانه هر جعبه را تیک بزنید. نمودار خلق بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT گذاری کنید.، هر روز جدول را علامتنمودار نظارت بر خواب نظارت روزانه یذهن تیوضع 7 6 5 4 3 2 1 .خوابم را آشفته کرد شبیافکارم د .افکار سالم کنم نیگزیرا جا دیکردم افکار مف یسع امتحان کردم. دنیخوب خواب یرا برا یمن نکات 751 اوایل نوزادی 3. 2جلسه رابطه خود با کودکدر مورد تفکر سالم الفتصویر .ستین یحیتفر چیاست و ه همه کارم کودک جتصویر .کند یم جادیدر من ا ناخوشایندیاحساس نیا ب تصویر .ندارم یسرگرم یبرا یوقت چیمن ه هم تصویر ندارد. اصلیاین قسمت در خود فایل دتصویر .کودکم لذت ببرم یکنم از همراه یتوانم سع یم ه تصویر .باشد دیفو م ارزشمند زیکودک ن یتواند برا یم نیا و تصویر ترمادر شادتر، کودک سالم rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT روزانه هر قسمت را تیک بزنید. نمودار تمرین ارزیابی روزانه تعداد تمرین 7 6 5 4 3 2 1 1تمرین 2تمرین 3ن تمری جدول ارتباط با کودک ارزیابی روزانه تعداد پیشنهادی فعالیتنوع 7 6 5 4 3 2 1 باریک یحداقل روز تیفعال ای دیماساژ ده را انتخاب یگرید دیکن با بار 4یا 3در طول روز کودک خود صحبت کنید یا برایش آواز بخوانید، ( هیتغذ بعد از مثالعنوانبه را انتخاب یگرید تیفعال ای )دیکن بار بعد از غذا 4تا 3روزانه دادن با کودک بازی کنید. (فعالیتی را انتخاب کنید) روزانه هر جعبه را تیک بزنید. نمودار خلق بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT گذاری کنید.، هر روز جدول را علامتنمودار نظارت بر خواب نظارت روزانه یذهن تیوضع 7 6 5 4 3 2 1 .خوابم را آشفته کرد شبیافکارم د .افکار سالم کنم نیگزیرا جا دیکردم افکار مف یسع ردم.امتحان ک دنیخوب خواب یرا برا یمن نکات 751 اوایل نوزادی 3. 3جلسه ارتباط خود با اطرافیاندر مورد تفکر سالم الفتصویر ن برای در میان گذاشتمن اعتماد به نفس لازم را را ندارم. دکتر ایام و با خانواده ، مشکلاتم یسلامت جتصویر یماریب کیکوچک ممکن است به یماریب کی .شود لیبزرگ تبد ب تصویر .نکنم صحبت یبهتر است درمورد مشکلاتم با کس دتصویر صحبت کنم، یبا کس دیخود هستم با یاگر من نگران سلامت و به مشکل جدی تبدیل شده صورت ممکن است نیا ریدر غ .مشکل ساز شود ر کسه یبرا ه تصویر ت بگذارم، ممکن اس انیدر م گرانیمشکلم را با د دیمن با .رمیبگ یمشاوره خوب و تصویر سالم شود و مادر همچنان یبه موقع درمان م یماریب .ماند یم یباق هر روز یک جعبه را تیک بزنید. نمودار تغذیه زمان انتخاب مواد غذایی ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار ناهار عصرانه شام زمان خواب rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT جدول ارتباط با کودک ارزیابی روزانه تعداد پیشنهادی فعالیتنوع 7 6 5 4 3 2 1 باریک یحداقل روز تیفعال ای دیماساژ ده را انتخاب یگرید دیکن با بار 4یا 3در طول روز کودک خود صحبت کنید برایش آواز بخوانید، یا ( هیتغذبعد از مثالعنوانبه را انتخاب یگرید تیفعال ای )دیکن بار بعد از غذا 4تا 3روزانه دادن با کودک بازی کنید. (فعالیتی را انتخاب کنید) روزانه هر جعبه را تیک بزنید. نمودار خلق بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT گذاری کنید.، هر روز جدول را علامتنمودار نظارت بر خواب نظارت روزانه یذهن تیوضع 7 6 5 4 3 2 1 .خوابم را آشفته کرد شبیافکارم د .افکار سالم کنم نیگزیرا جا دیکردم افکار مف یسع امتحان کردم. دنیخوب خواب یرا برا یمن نکات 931 اوسط نوزادی 4. 1جلسه سلامتی شخصی خوددر مورد تفکر سالم الفتصویر احساس شخص شیطانی کی طلسم لیدلمن به .کنم یم یناخوش جتصویر .استرس و تنش و اتلاف منابع اضافه شده است ب تصویر طلسم حالم نیا باطل شدنصورت فقط در ..بهتر خواهد شد دتصویر یکارها مخود تیسلام بهبود یتوانم برا یمن م .انجام دهم یمختلف ه تصویر انجام دعا اقدام مثبت همراه با و تصویر توان برای های مدرن و سنتی را میهر دو مراقبت رسیدن به بهترین نتیجه دنبال کرد. هر روز یک جعبه را تیک بزنید. نمودار تغذیه زمان انتخاب مواد غذایی ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار ناهار عصرانه شام زمان خواب rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT جدول ارتباط با کودک ارزیابی روزانه تعداد پیشنهادی فعالیتنوع 7 6 5 4 3 2 1 باریک یحداقل روز تیفعال ای دیماساژ ده را انتخاب یگرید دیکن با بار 4یا 3در طول روز کودک خود صحبت کنید یا برایش آواز بخوانید، ( هیتغذبعد از مثالعنوانبه را انتخاب یگرید تیفعال ای )دیکن بار بعد از غذا 4تا 3روزانه دادن با کودک بازی کنید. (فعالیتی را انتخاب کنید) روزانه هر جعبه را تیک بزنید. نمودار خلق سیار خوبب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد 361 اوسط نوزادی 4. 2جلسه ارتباط خود با کودکدر مورد تفکر سالم الفتصویر من رایبه اسهال مبتلا است ز شهیکودک من هم .هستم یارزش یب یمادر جتصویر گرفتار شده یدرماندگ -یماریمادر و کودک در چرخه ب .اند دتصویر توانم یاما من م ،شوند ینوزادان معمولا ًدچار اسهال م دک خود در برابر آن اقدامات لازم محافظت از کو یبرا .را انجام دهم و تصویر می شود.شکسته یدرماندگ - یماریچرخه ب ب تصویر کنم شکست یکه م یکار، هستم دهیفا یچون ب خواهد خورد. ه تصویر در کودک من را مال ابتلا به اسهالاحت کارها نیانجام ا .دهد یکاهش م هر روز یک جعبه را تیک بزنید. نمودار تغذیه زمان انتخاب مواد غذایی ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار ناهار عصرانه شام زمان خواب rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT جدول ارتباط با کودک ارزیابی روزانه تعداد پیشنهادی فعالیتنوع 7 6 5 4 3 2 1 باریک یحداقل روز تیفعال ای دیماساژ ده را انتخاب یگرید دیکن با بار 4یا 3در طول روز کودک خود صحبت کنید یا برایش آواز بخوانید، ( هیتغذبعد از مثالعنوانبه را انتخاب یگرید تیفعال ای )دیکن بار بعد از غذا 4تا 3روزانه دادن با کودک بازی کنید. (فعالیتی را انتخاب کنید) روزانه هر جعبه را تیک بزنید. نمودار خلق بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد 361 اوسط نوزادی 4. 3جلسه ارتباط خود با اطرافیاندر مورد تفکر سالم الفتصویر کنند من یر مبروم، مردم فک رونیاگر من از خانه ب .هستم ناهنجاریفرد کی جتصویر ، به عنوان های بهداشتیاتکا به دیگران برای مراقبت در دسترس شهیکه ممکن است هم یهمسر :مثال .نباشد دتصویر کیبروم از من رونیخودم بخواهم از خانه ب نکهیا .سازد ینم یراخلاقیفرد غ و تصویر های یستید برای جستجوی مراقبتمجبور ن بهداشتی همیشه به دیگران متکی باشید. ب تصویر .باشد از خانه خارج نخواهم شدطور که من هر ه تصویر های مراقبت یبرا شومیوجوددارد که مجبور م یمواقع ، ونوزاد از خانه خارج شوم ایمنی ند.فهمیرا م نیا من خانواده هر روز یک جعبه را تیک بزنید. نمودار تغذیه زمان انتخاب مواد غذایی ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار ناهار عصرانه شام زمان خواب rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT جدول ارتباط با کودک ارزیابی روزانه تعداد پیشنهادی فعالیتنوع 7 6 5 4 3 2 1 باریک یحداقل روز تیفعال ای دیماساژ ده را انتخاب یگرید دیکن با بار 4یا 3در طول روز کودک خود صحبت کنید یا برایش آواز بخوانید، ( هیتغذبعد از مثالعنوانبه را انتخاب یگرید تیفعال ای )دیکن بار بعد از غذا 4تا 3روزانه دک بازی کنید. دادن با کو (فعالیتی را انتخاب کنید) روزانه هر جعبه را تیک بزنید. نمودار خلق بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد 361 اواخر نوزادی 5. 1جلسه سلامتی شخصی خوددر مورد تفکر سالم الفتصویر .من مجازات اعمال من است یماریب جتصویر یدیناام - یماریچرخه ب در شدنگرفتار دتصویر یمختلف یخود کارها سلامتی بهبود یوانم برات یمن م .انجام دهم و تصویر را می توان برای یمدرن و سنت یمراقبت هاهر دو دنبال کرد. رسیدن به بهترین نتیجه ب تصویر .هرگز خوب نخواهم شدمن ه تصویر انجام دعا اقدام مثبت همراه با هر روز یک جعبه را تیک بزنید. تغذیه نمودار زمان انتخاب مواد غذایی ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار ناهار عصرانه شام زمان خواب rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT جدول ارتباط با کودک ارزیابی روزانه شنهادیتعداد پی فعالیتنوع 7 6 5 4 3 2 1 باریک یحداقل روز تیفعال ای دیماساژ ده را انتخاب یگرید دیکن با بار 4یا 3در طول روز کودک خود صحبت کنید یا برایش آواز بخوانید، ( هیتغذبعد از مثالعنوانبه را انتخاب یگرید تیفعال ای )دیکن بار بعد از غذا 4تا 3نه روزا دادن با کودک بازی کنید. (فعالیتی را انتخاب کنید) روزانه هر جعبه را تیک بزنید. نمودار خلق بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد 361 اواخر نوزادی 5. 2جلسه ارتباط خود با کودکدر مورد م تفکر سال الفتصویر توانم بچه داشته باشم. یاست که تا آنجا که م نیکار من ا .افتد خواست خدا است یآنها اتفاق م یآنچه برا جتصویر گرفته دهیکودکان ناد ازی، نشودیم فیضعتمادر یسلامت .شودیم دتصویر به این دنیا ر کودکی هستیم که، ما مسئول هبه عنوان والدین ، این خواست خدا نیز هست.آوریممی و تصویر کی، کودکان تمباهوش و سلا داشت. خواهند خوب ندهیآ ب تصویر .مراقبت از همه کودکان دشوار است ه تصویر به کودک خود میتوانیکند که میم نیتولد تضم فاصله .میتوجه کامل داشته باش هر روز یک جعبه را تیک بزنید. نمودار تغذیه زمان انتخاب مواد غذایی ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار ناهار عصرانه شام خوابزمان rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT جدول ارتباط با کودک ارزیابی روزانه تعداد پیشنهادی فعالیتنوع 7 6 5 4 3 2 1 باریک یحداقل روز تیفعال ای دیماساژ ده را انتخاب یگرید دیکن با بار 4یا 3در طول روز کودک خود صحبت کنید یا برایش آواز بخوانید، ( هیتغذز بعد ا مثالعنوانبه را انتخاب یگرید تیفعال ای )دیکن بار بعد از غذا 4تا 3روزانه دادن با کودک بازی کنید. (فعالیتی را انتخاب کنید) روزانه هر جعبه را تیک بزنید. نمودار خلق بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد 361 اواخر نوزادی 5. 3جلسه ارتباط خود با اطرافیاندر مورد تفکر سالم الفتصویر .کنند ی/ شوهرم مرا درک نم خودم خانواده جتصویر عمل میت کی/ شوهر به عنوان خودم مادر و خانواده .بد است اریبس رشد کودک یکنند، که براینم دتصویر در دی، اما بامیداشته باش یاگرچه ممکن است اختلافات همه ما مهم است صحبت یکه برا مورد رفاه فرزندانمان .میکن و تصویر رشد یکنند، که برایکار م میت کیخانواده به عنوان است. دیکودک مف ب تصویر یشتریب هایتعارضکنم با آنها صحبت کنم یاگر سع .خواهم کرد جادیا ه تصویر اختلافات خود را به خاطر میکن یسع میتوانیما م .میکنمان حل فرزندان هر روز یک جعبه را تیک بزنید. نمودار تغذیه زمان انتخاب مواد غذایی ارزیابی روزانه 7 6 5 4 3 2 1 صبحانه قبل از ناهار ناهار عصرانه شام زمان خواب rednelaC HtlaeH launaM yhTlaeh gniknihT جدول ارتباط با کودک ارزیابی روزانه تعداد پیشنهادی فعالیتنوع 7 6 5 4 3 2 1 باریک یحداقل روز تیفعال ای دیماساژ ده را انتخاب یگرید دیکن با بار 4یا 3در طول روز د کودک خود صحبت کنی یا برایش آواز بخوانید، ( هیتغذبعد از مثالعنوانبه را انتخاب یگرید تیفعال ای )دیکن بار بعد از غذا 4تا 3روزانه دادن با کودک بازی کنید. (فعالیتی را انتخاب کنید) روزانه هر جعبه را تیک بزنید. نمودار خلق بسیار خوب خوب نه خوب نه بد بد خیلی بد تفکر سالم کتابچه راهنمای مدیریت روانشناختی افسردگی پیرامون زایمان 5102، 01نسخه آزمایشی میدانی عمومی -سازمان بهداشت جهانی 1 -م مجموعه مداخلات روانشناختی با شدت ک

1 2 3 4 译者｜杨  丽  孙梦云  黄  星  杨业环 · 北　京 · 主译 | 郑睿敏　安　静 孕产期抑郁管理手册 Yunchɑnqi Yiyu Guɑnli Shouce 主    译：郑睿敏　安　静 出版发行：人民卫生出版社（中继线 010-59780011） 地    址：北京市朝阳区潘家园南里 19 号 邮    编：100021 E   -  mail：pmph @ pmph.com 购书热线：010-59787592 010-59787584 010-65264830 印    刷： 经    销：新华书店 开    本：710×1000 1/16 印张：12 字    数：178 千字 版    次：2021 年 3 月第 1 版 印    次：2021 年 3 月第 1 次印刷 标准书号：ISBN 978-7-117-31307-0 定    价：69.00 元 打击盗版举报电话：010-59787491  E-mail：WQ @ pmph.com 质量问题联系电话：010-59787234  E-mail：zhiliang @ pmph.com 版权所有，侵权必究！ 人卫智网  www.ipmph.com　 医学教育、学术、考试、健康， 购书智慧智能综合服务平台 人卫官网  www.pmph.com   人卫官方资讯发布平台 Thinking Healthy：A manual for psychosocial management of perinatal depression 英文版由世界卫生组织 2015 年出版 © 世界卫生组织 2015 世界卫生组织已经将本书的翻译和出版权书授予人民卫生出版社， 翻译仅对中文翻译的质量及与原英文的忠实度负责。如中文版与英文版 有不一致的地方，以英文版为准。 《孕产期抑郁管理书册》© 人民卫生出版社 2021   图书在版编目（CIP）数据   孕产期抑郁管理手册  /  世界卫生组织（WHO）原著；  郑睿敏，安静主译 .  —北京：人民卫生出版社，2021.3   ISBN 978-7-117-31307-0   Ⅰ. ①孕…  Ⅱ. ①世…②郑…③安…  Ⅲ. ①妊娠期  -心理保健-手册②产褥期-心理保健-手册  Ⅳ.   ①R715.3-62 ② R714.61-62   中国版本图书馆 CIP 数据核字（2021）第 036511 号 7前  言 世界卫生组织于 2008 年启动了精神卫生差距行动规划 （mhGAP），并于 2010 年发表了“mhGAP- 干预指南”。指南介绍了 非精神卫生专科医生，如全科医生、临床人员及护士，对精神障 碍、神经疾病、物质滥用障碍的评估和管理。并在原来的干预指 南的基础上制定了一系列培训手册，以促进能力建设。 现在世界卫生组织通过制定一系列以循证为基础的“低强 度”心理干预（即以循证为基础的心理治疗方法的修订版）手册 来扩大这项工作。本手册是此系列中的第一个。 术语“低强度”表明使用非专业人员提供心理服务。这意 味着相较于由专业人员实施的常规心理治疗，该干预已被修改 为较少使用专业人员的治疗模式。这样一来，在没有太多专业 人员提供服务的社区也可实行干预模式，可以为更多人提供可 行的精神卫生保健服务。低强度心理干预包括简短、基本、辅助 专业人员开展的心理治疗，以及自助图书和自助电子心理健康 项目。这样的干预模式已经得到越来越多的循证支持。 世界各地的妇女应享有平等的健康权利。当她们成为母 亲时，其健康需求应该得到全方位的满足。“联合国千年发展目 标”强调了孕产妇和儿童健康的重要性，“2015 年后发展议程” 和 2014 年联合国妇女地位委员会进一步强调性别平等和赋予 8妇女权利，这是世界卫生组织大力支持的战略方向。约 20% 的中、低收入国 家的女性在分娩后患有精神障碍，这个比例几乎是高收入国家的两倍。2013 年，世界卫生大会通过的世界卫生组织“2013-2020 年全球精神卫生综合行 动计划”提出了全面、综合和良好的提升心理健康和社会关怀，以及促进精 神卫生和心理干预的执行策略，并特以儿童和孕产期女性的心理健康为例。 这是一本关于社区卫生工作者如何通过 mhGAP 所推荐的以循证为基础 的认知行为治疗技术来帮助有抑郁情绪问题的孕产期女性的手册。这本创 新性的手册在巴基斯坦制定，随后在许多其他国家使用。现在，世界卫生组 织与拉赫曼教授合作，并在国际专家小组的建议下制定了供全球使用的手册 通用版本。我希望你们根据各自国家的特有文化背景进行必要的修改后使 用本手册，并与我们分享你们的反馈，以便将来可以进一步修订。 Shekhar Saxena 博士 精神卫生与药物滥用司主任 世界卫生组织，日内瓦 9Atif Rahman（英国利物浦大学和Alder Hey 儿童医院， 英国；人类发展研究基金会，巴基斯坦）是“健康思维手册”初版 的作者。他完成了世界卫生组织当前全球通用手册的第一稿， 后由世界卫生组织秘书处修订，并转发给全球各地的评审人进 行修改，最后由秘书处统一再次修订成最后版本。 M.Taghi Yasamy（世界卫生组织）在世界卫生组织内协 调该项目。 Mark van Ommeren（世界卫生组织）就该手册的修订 提供建议。 国际评审人 Theresa S Betancourt（哈佛大学，美国），Neerja Chowdhary（国际 医疗团队，印度），Jane Fisher（亚蒙纳士大学，澳大利亚），Theddeus  Iheanacho（耶鲁大学，美国），Revathi Krishna（Sangath，印度），Anisha  Lazarus（Sangath，印度），Bhava Poudyal（红十字会国际委员会，斯 里兰卡），Fahmida Tofail（腹泻病研究国际中心，孟加拉）和 William  Yule（精神病学、心理学和神经科学研究所，英国）。 世界卫生组织秘书处 M.Taghi Yasamy，Nazneen Anwar，Anna Cross（实习生），Devora Kestel， Nalini Lazarus（实 习 生），Sebastiana Nkomo，Mark van Ommeren，Pooja  Pradeep（实习生），Shekhar Saxena，Chiara Servili，Yuta Seyota，Sarah Watts （实习生） 致  谢 10 目录 11 健康思维和背景信息介绍  /  1 开展健康思维家访  /  16 初始家访  /  18 模块 1：准备怀宝宝（怀孕）  /  30 家访管理 1.1 ：母亲个人的健康  /  32 家访管理 1.2 ：母亲与宝宝的关系  /  39 家访管理 1.3 ：母亲与周围人的关系  /  44 模块2：宝宝到来（宝宝出生第 1个月）  /  52 家访管理 2.1 ：母亲的个人健康  /  54 家访管理 2.2 ：母亲与宝宝的关系  /  59 家访管理 2.3 ：母亲与周围人的关系  /  65 模块3：婴儿早期（宝宝出生第2~4个月）  /  74 家访管理 3.1 ：母亲个人的健康  /  76 家访管理 3.2 ：母亲与宝宝的关系  /  82 家访管理 3.3 ：母亲与周围人的关系  /  88 模块4：婴儿中期（宝宝出生第5~7个月）  /  94 家访管理 4.1 ：母亲个人的健康  /  96 家访管理 4.2 ：母亲与宝宝的关系  /  101 家访管理 4.3 ：母亲与周围人的关系  /  107 模块5：婴儿晚期（宝宝出生第8~10个月）  /  114 家访管理 5.1 ：母亲个人的健康  /  116 家访管理 5.2 ：母亲与宝宝的关系  /  121 家访管理 5.3 ：母亲与周围人的关系  /  127 健康思维工具包  /  134 12 1健康思维和背景信息介绍 2A 什么是健康思维 本书是世界卫生组织 mhGAP- 干预指南（mhGAP-IG）的补充材料。 mhGAP-IG 是为在非专业健康卫生机构使用而制定的。它包括以循证为基础 的心理干预指导，用以识别和管理许多重要的心理健康问题。其中一个主要 的心理健康问题就是孕产期抑郁症。mhGAP-IG 详细描述了对于孕产期抑郁 症可以做些什么干预，但没有深入介绍如何去做。该培训材料介绍了如何使 用 mhGAP-IG。本书的目的是为 mhGAP-IG 中所提出的以循证为基础的孕产期 抑郁症管理指南的执行和落实而提供详细的说明。 mhGAP-IG 中有关孕产期抑郁症的管理指南包括： ● 心理社会干预措施：是孕期和哺乳期抑郁症的一线管理方案。在孕期 和哺乳期人群中应尽可能避免使用抗抑郁药物。健康思维是基于循证的适 用于孕产期抑郁症的心理社会干预方法。 ●  纳入一般保健原则：健康思维方法为与孕产期母亲及其家人进行共 情、清晰和敏锐的交流提供了指导和启示，并提供了支持。 ●  提供心理健康教育：健康思维方法提供了心理健康教育资源，以避免 过度使用医疗手段。使用常见的术语，如压力和负担来代替抑郁症或疾病， 以避免歧视。 ●  提供认知行为治疗：健康思维方法使用图片和结构化的活动，提供基 于认知行为治疗原则的简化形式的治疗。 ● 提供辅助治疗，如结构化的躯体活动，放松和问题解决治疗：健康思维 方法将这些活动整合到孕产期母亲的日常生活中。 ● 重新激活社交网络：健康思维方法强调社会支持在整个心理干预过程 中的重要性。 ● 注重整体幸福感：健康思维方法除了强调这一时期母婴关系的重要性 外，还重视孕产期母亲整体的身心健康。 3B本手册用于什么人 本手册旨在整合到初级保健机构的妇幼保健计划中，主要供社区卫生工 作者使用。它不需要使用者以前学习过精神卫生知识或有这方面的从业经 验。本手册主要向社区卫生工作者介绍，如何将 mhGAP 指南中孕产期抑郁 症的管理方案纳入其日常工作中。 C 向社区卫生工作者介绍相关背景信息 什么是孕产期抑郁症？ 研究表明，日常生活的压力，特别是怀孕和孩子出生的压力都会影响母 亲们的思维方式及行为，从而使她们在应对育儿问题时感到困难。这些有 关思维、行为和应对的问题有时被诊断为孕产期抑郁症。在这种情况下，母 亲们有以下表现：情绪低落，兴趣和愉悦感丧失，精力不足而导致活动减少。 每天大部分时间都有这些症状，且持续至少 2 周时间，才可被确诊为抑郁症。 许多患有抑郁症的母亲也有焦虑症状和医学上不明原因的躯体症状。她们 因为这些抑郁症状，而难以从事日常工作，以及履行一般的家庭职能或参加 社会活动。在高收入国家，约有 10% 的母亲患有孕产期抑郁症，而在发展中 国家，大约有 20% 的母亲患有孕产期抑郁症。 为什么管理孕产期抑郁症很重要？ 怀孕和母乳喂养期间若出现抑郁症的问题，需要注意并及时解决。这是 因为，母亲们若患了抑郁症不仅会使她们自身因抑郁的症状而感到痛苦，还 会影响到婴儿的健康和成长。研究表明母亲患有抑郁症的婴儿更可能出现 营养不良和腹泻的问题。 心理社会干预可使抑郁的情况有所改变。研究表明，如能给予适当的帮 4助和支持，大多数母亲可以战胜抑郁症。社区卫生工作者可以帮助抑郁的母 亲改变不健康的思维模式和行为模式，改善情绪和社会功能，并能够预防她 们的孩子后期出现一些健康问题。 健康思维方法用于孕产期抑郁症的心理社会管理 本手册对如何将孕产期抑郁症管理纳入社区卫生工作者的日常工作中 进行了简单说明。健康思维方法是在有效心理干预一般原则的基础之上制 定的。 这些原则应在整个培训和督导过程中加以强调。 ●  离开纯粹的医疗模式：许多社区卫生工作者习惯于看躯体疾病，并在 日常工作中遵循医疗方法（例如，进行疫苗接种或开处方药）。在健康思维方 法中，孕产期抑郁症是通过心理社会干预方法来管理的。这是一个不同于大 多数初级保健中心既往习惯使用的方法。该方法主要是与孕产期母亲进行 交流，而不是开药或打针。因此，社区卫生工作者和家庭要远离纯粹的医疗 护理模式是至关重要的。 ●  以社区为基础：最好在社区或在家里给孕产期抑郁症的母亲提供治 疗，而不是在卫生机构。社区卫生工作者在母亲们怀孕期间和分娩后会经常 到其家中进行探望，这样会得到母亲们及其家人的信任和尊重。 ● 专注于母婴保健而不是孕产妇的抑郁症：许多母亲及其家属并未将抑 郁症视为一个需要干预的问题。且有些人认为这是一个耻辱。因此，在与这 些孕产期母亲及其家人交谈时，应避免使用像“抑郁症”或“疾病 / 障碍”等 这样的医学术语。与她们进行交谈时最好使用日常用语，如压力和负担。此 外，“母亲的幸福”可能是普遍都可以理解的语言。 ●  婴儿的最佳成长发育是促使整个家庭共同参与的枢纽：家庭成员可 能对许多事情都无法达成一致，但婴儿健康通常是大家共同关心的话题。在 “促进婴儿身心健康”的前提下，努力改进主要照顾者——母亲的身心健康， 问题就可以在没有太多阻力和忽视下得以解决。这就是为什么健康思维的 模块结构和治疗疗程要基于婴儿的发展阶段来设定。 ●  授权于母亲让其主动参与：孕产期母亲不能成为活动的被动接受者， 5而应积极参与健康行动计划的活动。结构化和图片形式的健康思维方法很 容易着手实施，即使是文化水平较低者也可以掌握。这些实践活动给了母亲 及其家庭有形的实践目标，并可以支持性的方式予以监督，以鼓励母亲和家 庭实现这些目标。 ●  鼓励家庭参与：不仅要把重点放在孕产期母亲身上，还应包括所有的 家庭成员，这一点很重要。健康促进活动涉及整个家庭，不能孤立进行。 ●  以整合和整体的方式工作：大多数社区卫生工作者的工作量都很大。 因此这项干预工作必须融入现有的工作中去做，而不是成为工作人员的一个 额外工作负担，实际上这项干预活动有助于促进社区卫生工作者的日常工 作。健康思维项目可以包含在社区卫生工作者日常培训的健康教育材料中。 因此，这些内容将建立在她们现有的知识基础上，不过是以健康思维的形式 提供而已。健康思维方法给卫生工作者提供了一个有用的促进行为变化的 沟通工具，这可能会对其日常工作也有帮助。必要时，本手册中也可穿插重 要的母婴健康的相关信息，这样一来，社区卫生工作者可以同时对孕产期母 亲开展日常保健和健康思维心理干预。 注意：大多数在母婴健康领域工作的社区卫生工作人员都接受过孕妇 营养、母乳喂养、适当断奶和免疫等相关知识。如果提供健康思维项目服务 的社区卫生工作者还没有接受过相关培训，则需要补充这些培训知识。 健康思维的先决条件——共情和良好的沟通能力 共情意味着倾听、尊重并表达对他人的感受和经历的理解。它有助于 使母亲在社区卫生工作者面前感到舒适，并感到对方值得她们信任，可以吐 露心声。一旦母亲们知道社区卫生工作者关心她们，社区卫生工作者的话就 会有效果。以这种方式倾听，已被证实能够帮助母亲们理解和解决自身的 困难。 只有母亲及其家人相信社区卫生工作者，才会与这些社区卫生工作者保 持接触，并告诉其所存在的问题，一起协作找到解决问题的办法。 6良好沟通的技巧 1.  社区卫生工作者应考虑家访的合适时间，应与母亲及其家人协商。 2.  社区卫生工作者应通过普通的问候开始所有的家访活动。可以询问 母亲及其家庭成员的一般健康状况。社区卫生工作者应真诚地关心母亲们 的健康问题，这将使母亲们感到温暖。 3.  社区卫生工作者应向母亲 / 家人强调，对话将保密，母亲有隐私权。 4.  多数情况下，通常不可能单独或者在私密的环境中与母亲进行家访 访谈。社区卫生工作者应该接纳其他人的存在（即使在特定的家访期间），并 和他们打招呼。如果家人们想要参与讨论，可以让其参与。家庭成员应知道 社区卫生工作者的家访有益于母亲和孩子。只有当社区卫生工作者能就此 问题与家庭成员进行有效沟通后，家庭成员才会明白这一点。一旦他们开始 相信社区卫生工作者，将给予社区卫生工作者和母亲们更多私密空间。 5.  社区卫生工作者应注意座位的安排，尽量一直坐在母亲们身边。应 该总是以柔和且友好的语调说话。 6.  社区卫生工作者应强调，母亲是孩子健康和成长的最重要的专家。 毕竟是她生下孩子，并与孩子相处时间最多。社区卫生工作者应为母亲所付 出的努力而毫不吝惜地赞美她，即便是她为孩子做的最微不足道的事情。 7.  社区卫生工作者应以谈论上次家访的情况来启动每次的家访活动。 与母亲一起回顾上一次家访所讨论的话题和所建议的行动。询问母亲是否 记得上次家访中所讨论的内容，是否能够实施这次家访中提出的活动。如果 母亲记得，并做了那些活动，要给予肯定。如果没记住或者没有做那些活动， 社区卫生工作者应该以非评判性和非指责性的且有帮助的方式询问她们原 因。仔细听她们解释。倾听母亲的言语是讨论中最重要的部分。只有通过 仔细和耐心的倾听，才能了解到问题的真正原因，并进行有效的家访工作。 8.  社区卫生工作者应通过询问开放性问题而鼓励母亲及其家人公开谈 论他们的想法和感受，例如：自从我们上次见面以来，你感觉怎么样？ 9.  听完母亲的倾诉之后，社区卫生工作者应总结一下对母亲问题的理 解。这样一来，母亲们就会知道社区卫生工作者在认真听她们的问题，并理 解问题所在。如果社区卫生工作者没有正确理解她的问题，她也应有机会进 7行更正。 10.  如果文化习俗可接受的话，社区卫生工作者在与母亲及其交谈时， 应保持眼神交流。在倾听和讲述观点的时候，如果能与他人有眼神交流，则 能传递出信任和真诚。此外，非言语线索，如点头，或口头上说“好”或“做 得好”都会促使沟通有效进行。 11.  母亲和家人可能很难去谈论敏感问题。有时候，如果母亲和家庭没 有什么改变，社区卫生工作者可能会感到沮丧。即使没有出现好的结果，也 要保持积极的状态，这是很重要的。保持积极性将有助于社区卫生工作者在 困难重重的局面中，依然能够继续努力。 12.  记住：在提供咨询之前先要倾听。 13.  最后，社区卫生工作者应询问母亲或家人是否有任何疑问。 健康思维的关键要素——认知行为治疗（CBT） 健康思维使用 CBT 的策略（计划和活动）来改变孕产期抑郁症母亲的症 状和不良社会功能。培训不是要把社区卫生工作者转变为 CBT 治疗师，而是 要帮助他们将这些策略应用到给孕产期母亲提供日常卫生服务的工作中。 社区卫生工作者只需要了解 CBT 的基础知识，并将其运用到实践中即可。 什么是CBT？ C（cognition）就是认知、想法，B（behavior）就是行为。 认知行为治疗（CBT）是一种以循证为基础的（来自科学研究）结构化（一 步一步）的谈话治疗，旨在改变由不健康的思维（认知）导致的负面情绪，以 及由此而产生的不良行动（行为）的恶性循环。 图 1  不健康的认知（想法）导致不良  行为的恶性循环 8研究表明，CBT 可以有效打破有抑郁症、缺乏自信、缺乏果断性、难以解 决日常问题及缺乏他人支持问题的恶性循环。 打破这种循环有三种方式： ●  改变思维方式，使孕产期抑郁症母亲的思维、信念、想法、态度、假设、 心理意象和注意力偏好变得更客观正性。这是 CBT 的认知方面。 ● 帮助孕产期抑郁症母亲梳理不健康的思维与强烈的情绪反应，以及由 此导致的不良行为之间的关联。 ● 通过实现上述目标，帮助孕产期抑郁症母亲以清楚和平静的心理状态 面对养育婴儿中的挑战及机遇，然后采取尽可能有效的行动。这是 CBT 的行 为方面。 改变不健康思维模式的一个强有力的 CBT 技术是想象。鼓励孕产期抑 郁症母亲回忆一下现实生活中出现的不健康的认知和随之而来的负面行为 的情景图像。然后鼓励她以一种更有帮助性的方式去思考，从而修正负性图 像。图像和想象可以用于不善言语表达的人身上。健康思维方法使用改编 过的图片帮助母亲和家庭将这些图像可视化。 健康思维方法提供了清晰的结构和重点，切实地指导和处理孕产期母亲 家访中所面临的健康与心理社会问题。采取有价值的实践活动来加快问题 的改善。尽可能多地让孕产期抑郁症母亲们积极参与制订这些实践活动的 过程，使家访管理工作的结果尽可能扩展和多元化。 CBT原则如何应用到健康思维中 健康思维的3个步骤 健康思维将这些 CBT 原则分解成 3 个简单的步骤，每次家访管理都可采 用，并在整个项目活动中重复。 第一步 学习识别不健康的思维：要认识到由于生活问题或既往经历而逐渐形 成的不健康思维的普遍模式对于促进形成积极思维是很重要的。使用源于 研究的和具有文化适应性的图片来指导孕产期抑郁症母亲学习了解这些不 9健康的思维模式，并学习识别它们。 注意：手册中的一些不健康的思维涉及阻碍母亲和婴儿健康的传统习 惯及态度，而不仅是个人的思维方式。我们的经验是，CBT 技术不仅可以帮 助改变个人思维方式，也可以帮助改变这种态度。 第二步 学习用健康思维取代不健康思维：识别这种不健康的思维方式，使孕产 期抑郁症母亲们可以检验到如果以这种方式思考，她们会有什么感受和会采 取什么行为。此外，使用这些具有文化适应性的图片进行干预，可以帮助母 亲们去质疑自己想法的准确性，并提出其他更有帮助性的替代性想法。 第三步 练习健康的思维方式与行为：干预措施中提出了一些能帮助孕产期抑 郁症母亲练习具有帮助性的思维和行为的活动。执行这些活动对于该项目 的成功至关重要。母亲们在家访管理的间隔期内接受健康教育和学习其他 适合个人需求的相关材料，可帮助她们取得进展。 健康日历用于协助母亲在家访管理间隔期内监测这些活动的实施。 使用3个步骤中的灵活性 学习识别不健康的思维，用帮助性的思维替代它们。对于社区卫生工作 者和母亲而言，上述模型中的第一步和第二步可能有时难以练习。 在这种情况下，不要给社区卫生工作者或母亲太多压力。可以通过以下 方式简化第一和第二步： 社区卫生工作者可以将母亲和家庭成员的注意力放在图片中的角色上， 指出两套图中思维方式和后续的行为方式上的差异。这样一来，社区卫生工 作者只需播下替代性思维和行为的种子就可，然后迅速进入第三步，即练习 期望出现的行为或活动。 鼓励母亲以第三步中所描述的结构化的方式进行活动和实践工作 （健康行动）；从家庭成员那里获得支持，协助母亲进行这些活动；帮助她 们克服在这些活动中所遇到的问题。此外，要对她们向前迈出的每一小 步都给予鼓励。这些都是管理抑郁症非常有用的方法，有时被称为行为 10 激活疗法。 行为激活疗法较少依赖于改变不健康的思维（第一步和第二步），更多的 是让母亲们练习更有帮助的行为（第三步）。所以说，健康思维提供了一种适 合于母亲和家庭成员的灵活方法。 适用于母亲和家庭成员个人需要的健康思维策略 健康思维方法使用其他一些循证为基础的策略（见 A 部分）辅助管理抑 郁症。有经验的社区卫生工作者能够制订出对母亲最有利或最需要的策略。 例如，对一些母亲而言，重新启动社交网络可能是最有价值的，而对于其他母 亲而言，关注个人健康可能是最需要的。一些家庭可能需要更多的心理健康 教育。例如，可能有必要在每次家访中花一些时间反复强调母亲的心理社会 压力对母婴健康的重要性。社区卫生工作者应该根据母亲和家庭成员的个 人需求来制订适当的健康思维策略。 建议在每次家访之间都要做一些活动（实践工作）。并非要求每位母亲 都必须严格实施所有活动。只要做到一两个活动，就应赞扬母亲们所付出的 努力，并鼓励其尝试其他活动。社区卫生工作者应该为母亲和家人提供一些 建议，帮助她们克服在执行这些活动中所遇到的问题和障碍。 家庭成员尤其是丈夫在支持母亲方面发挥了关键作用。从家庭成员 那里获得鼓励和支持对于母亲达到更好的心态至关重要。社区卫生工 作者应该鼓励家庭，特别是丈夫向母亲提供实际帮助，避免批评或指责 她们。 健康思维的模块化结构 3个内容 健康思维包含一个介绍性家访，然后从怀孕妊娠的第二个或第三个时 期至婴儿出生的第一年期间开展 5 个模块的家访管理。根据婴儿的年龄 和发育阶段，以及每个阶段母亲的需要为她们专门制订家访管理和活动的 内容。 每个模块包含 3 次家访，每次家访都涵盖与怀孕期间和分娩后母婴健康 11 相关的内容，分别是母亲个人的健康、母婴关系，以及与其他重要的人的关系 和从他们那里获得的支持。每次家访都融入健康思维方法的 3 个步骤来帮 助母亲们对这 3 个重点内容进行调整。 ●  母亲个人的健康：抑郁或压力大的母亲经常忽视自己个人的健康，如 饮食和休息。她们通常没有能力或动力为自己或孩子寻求适当的医疗照料。 这样就陷入了一个恶性循环，进一步损害健康，并使抑郁症恶化。这也增加 了婴儿出生体重低和其他健康问题的风险。每个模块都包含一个讨论母亲 个人健康的家访管理。 ●  母婴关系：母婴关系包括适当地对婴儿的情绪需要作出反应，频繁的 身体互动，进行眼神接触，口头交流，通过玩具、图片和书籍为孩子创造能刺 激感官的自然环境。同样，喂养行为（乳房和奶瓶），如适当的乳头插入和移 除、喂养期间的积极情绪、提供有营养的食物（而不是安慰性食物，如糖果）也 是母婴互动的一个方面，并且对婴儿的成长有重要贡献。这种互动关系的质 量对母婴获得最佳的健康状况是至关重要的。每个模块都包含一次家访管 理来解决母婴关系。 ●  与母亲和婴儿周围的人的关系：研究表明，母亲们可获得的社交网络 或支持系统对其情绪、一般健康状况以及她们照看孩子的质量具有重要意 义。社会支持可分为亲密关系的支持和来自社区的支持。亲密关系的支持 来自直系亲属（含丈夫、公婆），社区支持可能来自邻里或社区居委会，甚至卫 生工作者。社会结构，如婚姻、宗教或文化机构和社区中心也可以作为支持 系统。有压力的或抑郁的母亲往往很难参与和维持社交网络。每个模块都 包含一次家访管理来解决母亲和婴儿的社会支持问题。 健康思维家访管理时间表 健康思维家访管理的时间表如下表所示。可以对其结构进行修改，使其 可以融入社区卫生工作者入户进行例行健康随访的工作中。 介绍性家访管理可在 1~2 次例行家庭随访中进行。 可以调整家访管理时间表，以适应社区卫生工作者的例行随访时间安 排。每次家访管理大概需要 45 分钟到 1 小时的时间。 12 健康思维家访管理时间表 模块 家访管理 理想的频率 周期 介绍性家访 初始家访 在 1~2 次随访中完成 产前 14~40 周 模块 1 孕期阶段 家访 1.1~1.3 每周 产前 14~40 周 模块 2 婴儿出生阶段 家访 2.1~2.3 每 2 周 产后第 3~5 周 模块 3 婴儿早期阶段 家访 3.1~3.3 每月 产后第 2~4 个月 模块 4 婴儿中期阶段 家访 4.1~4.3 每月 产后第 5~7 个月 模块 5 婴儿晚期阶段 家访 5.1~5.3 每月 产后第 8~10 个月 健康思维家访管理的结构 在介绍性家访管理后，每次家访管理分为四个任务，社区卫生工作者要 和母亲以及整个家庭一起执行这些任务。 健康思维的工具 参考手册 参考手册相当于介绍性章节，为社区卫生工作者如何进行每一次家访管 理提供了明确的分步骤的说明。因此，参考手册也起着培训手册的作用。它 解释了项目的理论依据，为社区卫生工作者开展工作提供参考，并成为培训 和督导活动的基础依据。 健康日历 母亲们必须在每次家访管理间隔期内督促自己进行实践活动，这是十分 必要的。日历包括每次家访管理的主要图画和言语信息，为孕产期抑郁症母 亲和提供主要支持的家庭成员提供了视觉线索。此外，日历还是一个可以帮 助母亲描绘自身及其孩子在整个项目中进步的监测工具。最好在初始家访 13 管理中将健康日历的副本留给母亲们。 健康日历也是卫生工作者的辅助工具，可帮助其以结构化的方式进行家 访管理。参考手册是培训和督导的详细指南，健康日历包含具体的家访管理 的主要信息，是社区卫生工作者需要在家访管理中使用的唯一工具。社区卫 生工作者需要以相同的方式对所有孕产期抑郁症母亲提供服务，这是很重要 的。确保卫生工作者和母亲都尽可能地遵守治疗相关材料中给定的说明，这 一点也很重要。健康日历不仅有助于母亲描绘出自己的进展，而且还能协助 卫生工作者确保该项目在实践中能够准确运行。 D实践健康思维的培训和督导要求 根据健康思维所针对的对象为社区卫生工作者提供培训。在设计培训 和督导计划时应遵循以下准则： ● 培训的最短时间不得少于 5 天。目标时间为 10 天。 ● 理想情况下，每个培训应以小组形式开展，人数不超过 15 人。 ● 培训最好由两位培训师同时提供。 ● 培训师 / 督导师最好已经接受过健康思维的培训，已在社区开展了 12 个月的实践工作，并接受了相关督导。心理卫生学背景或 CBT 专长并不是必 需的。 培训应该包括： ● 简要介绍本章概述的关键概念。 ● 对关键概念进行小组讨论。 ●  角色扮演是培训中最重要的组成部分。社区卫生工作者应该成对练 习每个家访管理中涉及的相关任务。 监督指南包括： ●  督导是整个项目实施中最重要的方面。建议每月至少进行一次督导， 每次监督应为半天。 14 ●  应由已接受过健康思维培训的培训师 / 督导师在社区实践了 12 个月 相关工作，并接受过督导的人来开展此项工作。 ● 督导师应提供头脑风暴会议，使卫生工作者和督导师能够想出针对困 难问题的本土化解决方案，并分享经验和意见。 ● 鼓励使用能使大家受惠的传统智慧和本土习语。 ● 让社区卫生工作者分享困难，并认识到自身的成功之处。 ● 健康思维要按照当初制订的实施规则进行操作，社区卫生工作者在督 导过程中应继续修改主要原则和技巧，这是很重要的。通过简单的角色扮 演，督导师让社区卫生工作者模拟其在健康思维日常实践中的各种场景；接 下来是讨论，使社区卫生工作者能够对其知识和技能有所反思。督导师也可 以使用一个简单的清单为社区卫生工作者提供结构化反馈。 ● 注意：要在群组讨论和角色扮演中多花时间。与小组讨论和角色扮演 相比，放在讲座上的时间应该少一些。 E使健康思维适应本地情况和体系 本版本的手册旨在用于许多发展中国家典型的低收入环境中。主要的 原则是通用的，可做适当修正以适应各地实际情况。修订工作可与手册的主 要利益相关者们一起来完成，包括社区卫生工作者、孕产期母亲和当地专家， 并就需要修订的本地习语的表达方法、图例和活动征求大家的看法。不容易 理解或在当地文化内涵中有负面意思的用语可以替代为具有相同含义的更 符合本土表达习惯的用词。 修订工作可能也需要将健康思维整合到当地的保健体系中。健康思维 是在典型的以社区为基础的项目背景下开发和评估的，包括社区卫生工作者 对孕产期母亲进行定期的家访。健康思维家访管理要整合到这种例行的健 康家访中。该项目有效性的证据也基于当前 16 次以家庭为基础的家访管理 构架之上。因此，我们认为这是干预措施的最佳“剂量”。健康思维已在一 15 些国家被验证为是有效的，与这些保健体系不同的国家也可使用此干预方 法。这些国家的实施者可以决定干预的目标对象。例如，目标群体可以包括 以前曾被筛选为抑郁症的母亲、高风险的特定群体的母亲或所有母亲。此 外在时间、频率、家访管理时长和次数上可能也需要对整个项目的设定进行 调整。修订可能也会根据具体情况考虑更改为不同的模式，比如小组家访方 式、通过移动电话和 / 或电子健康方式、自助平台方式。只要保证健康思维 的关键原则和治疗量合理，这些修订都是允许的。最好记录下这些变化，并 反馈结果，我们后期的版本可以纳入这些修订。 开展健康思维家访 为社区卫生工作者提供逐步指导 17 初始家访 加入各家庭中，介绍健康思维 19 20 本次家访的学习目标 本次家访的目的是提供心理教育，并让母亲和家庭参与到这个项目中。 向他们解释健康思维的方法及其所包含的内容。为今后的家访管理确定基本 原则。落实在家访管理中所需要的活动，并练习给出的活动。 本次家访旨在向母亲及其家庭介绍该活动，因此预留约 1 小时的时间完 成该工作是很重要的。 如果可能的话，让家庭成员（特别是丈夫、婆婆、母亲）参与进来。 记住良好沟通的重要性。 任务 1 初始介绍 项目的引入和介绍是很重要的。以讲述项目给家中宝宝带来的益处做 开场，将有助于使母亲和家人们参与到项目活动中来。以“任何一个社会的 进步都取决于下一代的健康”开始本次家访的交流。如果孩子们健康聪明， 可以应对生活的挑战，将成为家庭和社区的财富。当孩子们上学时，将能够 更有效地去学习。如果孩子们成为农民，他们可以更有效率地干农活。为了 健康的未来，婴儿在母亲的子宫里和刚出生一年时，需要特别的照顾。这个 时期正是为未来进行铺垫的时候。 强调母亲对于这段时期婴儿的健康和成长至关重要，其身心健康将决定 宝宝的健康成长，从而引出母亲心理健康重要性的议题。全家人的支持对于 确保母婴健康至关重要。 不要以一种居高临下的态度进行介绍。要承认家庭成员可能已经知 道了许多养育孩子的好方法，你只是想要分享（不强求）一些新的观念。 任务2 介绍健康思维的 3个重点内容 告诉大家在接下来的 1 年里，你将会进行 15 次家访。将图 A 展示给母 亲，让她专注于中上部的小图。告诉她处于压力中的母亲经常会忽视个人健 康，例如，饮食和休息。她们通常没有能量或动力为自己或孩子寻求适当的 21 健康看护。陷入了一个消极的循环，这进一步损害了她们的健康，并使情况 恶化。不良的健康状况会增加婴儿出生时低体重和其他健康问题的风险。 所以 15 次家访中有 5 次将聚焦于母亲的身心健康。 现在请她专注于左上角的图。向她解释母亲及宝宝之间关系的质量对 于母亲和婴儿保持最佳健康状况是至关重要的。这个关系不仅包括适当的 喂养，还有对婴儿情绪需求的反应、频繁的身体互动，并建立刺激宝宝身体的 环境。这些活动为婴儿的健康与成长做出重要贡献。所以 15 次家访中有 5 次将聚焦于解决母婴之间的关系。 现在让她聚焦于右上角的图。解释母亲可得到的社交网络或支持系统 对于其能够给婴儿提供高质量的照顾是至关重要的。处于压力或抑郁中的 母亲通常发觉自己很难加入社交网络中，并维持社交关系。失去了社交关系 的支持，母亲和宝宝的压力和健康不佳的风险都会增加。因此 15 次家访中 的 5 次将帮助母亲和家人优化可得的社会支持。 专注于中下图，说明研究者已经阐述了对母亲和婴儿健康重要的3个重 点内容。让母亲和家人谈谈大家对此的观点，并询问他们是否同意这三个重点 内容。 询问家庭成员们是否想了解这个项目如何能够帮助他们。给大家一些 时间讨论。 如果母亲或家人想要停止家访，这恰是一个很自然的时间点。 图A 22 任务3 将家访的议程从问题转移到解决方案上来 图A 图B 给母亲们展示图A。告诉她们这是一个压力很大的母亲，就像跷跷板上的那 个女人，她被生活中的问题所压倒。问问母亲们是否有时也会有这样的感觉。 再给她看图 B。请她注意问题其实并没有解决。但是图中的母亲双脚 站到了跷跷板上，试图平衡生活中的问题。解释图 B 中的方框就代表着我们 这个项目，旨在帮助母亲尝试着平衡生活中的问题。 解释这个项目并不能使生活中存在的问题完全消失，也不能提供金钱支 持或药物。但可以帮助母亲及其家人自己去促进母亲和宝宝的健康。生活 中的问题虽然不会消失，但经过这个项目之后，母亲们会觉得这些问题似乎 更可掌控了。 给母亲们时间看看这些图像。不要太直接地给予指示。让家庭成员有 机会表达自己的意见。在这个阶段不要挑战母亲们。只需要共情地倾听。 现在问问母亲及其家人，是否想更多地了解健康思维的项目是如何帮助 她们解决问题的。 任务4 介绍将在每次家访中使用的认知行为治疗的基本原理 解释我们的每一个行动都因我们脑中的想法而开始。这个想法通常决 定着我们的感受、举动和行为，继而产生相应的后果。 解释日常生活中的压力，特别是怀孕和孩子出生的压力，都会影响母亲 23 的思维方式，因此会感到很难去处理生活中的问题。这些不健康的思维方式 尤其影响到上述谈到的 3 个重点内容，即个人健康、母婴互动，以及母亲与他 人的关系。如果母亲们很难改变这些思维方式，由这些思维方式导致的感受 和行为就开始对上述这 3 个重点内容产生不良影响，这个时候母亲们就需要 得到帮助了。 这个项目可以帮助母亲努力将这些不健康的思维方式和行为转变成积 极的方式及行为，这样就可使她们能更容易地去应对生活中的问题，尤其是 抚育孩子。 通过 3个步骤来完成这项任务： 图A 第 1步 学习识别不健康的思维 让母亲们看图 A，这个图画是该步骤的 标志。告诉她们为了改善不健康的思维方 式，了解不健康思维方式的一般类型是很重 要的一步。通过对上千个平常人开展研究， 科学家识别出了下述不健康思维的类型。 让母亲们熟悉下表中所列出来的这些标志， 以帮助她们学习识别不健康的思维方式，并 掌握下表中的例子。告诉母亲们在这次家 访中我们将多讨论一下这些不健康的思维， 以及这些思维对我们日后的影响。 标志 不健康的思维类型 典型的想法 如果出问题了就自责，总是把错 误归咎于自己 如果孩子摔倒了，那通常就是 我的错，我不是一个好妈妈 好事不归功于自己。如果事情 进展不错，认为这是幸运或者别 人也都能做到的 我的孩子这么健康，这纯属幸 运 24 续表 标志 不健康的思维类型 典型的想法 对未来持有悲观的想法。相信 或者预测将有坏事发生 这个夏天我的孩子一定免不 了会腹泻 读心术。 读到他人对自己不好的评价 他人认为我不好 极端想法。 如果做不到完美就不值得去做 我没有上过学，我肯定成不了 一个合格的妈妈 不相信自己的能力 我永远也完不成这个任务 还没尝试就放弃 我不擅长这个 图B 第2步 学习用积极的或健康的思维方式 来代替不健康的思维方式 让母亲们看图 B，并解释识别上述不健 康的思维方式使我们能够了解到当以那种 方式思考的时候，我们感受到了什么，以及 我们采取了什么行动。该项目将帮助母亲 质疑自己的这些不健康想法的准确性，并 提出有帮助的替代性想法。随着练习与实 践，母亲们能够学习挑战旧有的想法，并用 健康的思维来替代不健康思维。让母亲们 熟悉用于学习使用有益或健康的思维取代 无益或不健康的思维符号。 25 现在给母亲们看图 D。总结 3 个步 骤，并询问她们是否理解相关概念。解 释在整个项目进展中，这 3 个步骤都将 同样地用于 3 个重点内容中。 询问母亲及其他家庭成员是否有任 何疑问，是否同意参加这个项目。 如果她们同意，继续本次家访中剩 下的 4 个任务。如果她们需要更多时间 考虑是否参与项目，那么就在此结束本 次家访，并安排其他的时间完成本次家 访剩下的内容。 图C 第3步 练习健康思维和行为 让母亲们看图 C。解释项目会提出 一些旨在帮助母亲练习以健康的方式 思考和行事的活动及实践工作。开展 这些活动对于保证项目的成功是至关 重要的。母亲会受到健康教育，以及其 他根据个人需求量身定制的材料来帮 助她们。帮助参与者熟悉用以学习练 习健康思维和行为的标志。 图D  健康思维 3 个步骤 26 任务5 参加项目的基本规则 介绍每个规则，以确保母亲们能够理解和同意。 规则 1   积极参与 解释该项目不会提供财务支持或药 物，但可以帮助到母亲和孩子。只有其 他家庭成员全力支持，母亲们积极参加 项目，项目才能取得预期的成效，母亲们 才能得到真正的帮助。 规则 2  准时 解释为了积极参与项目，母亲们应 承诺参加家访管理，并在约定的时间出 现，这是非常重要的。 规则 3  做练习 解释练习在家访管理中所学到的东 西是必要的。母亲应尽可能地完成指定 的任务。这些最终将帮助母亲们改善自 己及宝宝的健康。让家庭成员支持母亲 做练习。 规则 4  如果你感到不适或在培训中 有一些问题，请告诉你的社区卫生工作者 鼓励母亲们提出任何疑虑。如果她 们感到不舒服或对该项目有一些困惑， 可以提出来。 27 任务6 介绍健康日历和练习 这个任务也很重要，进一步强化了一 个信息，即如果母亲及其家人是积极的参 与者，那么项目将会奏效。 给母亲和家庭成员展示健康日历。 解释前面的那些图将作为第一次家访所 讨论内容的提醒标记，监测表格将帮助母 亲及其家人监测日常生活中的练习情况。 强调不要破坏或丢失健康日历，保持到年 底，将有助于回顾母亲和宝宝健康状况。 任务7 找到可以帮助母亲的家庭成员或 朋友 让母亲在家庭中找到一个或多个可 以帮助她参与项目活动和练习的人，提醒 在每次家访管理间的日常生活中开展相 应活动，对项目的成功是至关重要的。 任务8 解释在初始家访和第一次家访之间要练习的活动 目的：教导母亲在想法和情绪感受之间建立联系，并监测其在两次家访 管理之间的日常生活中的情绪状态，并记录在情绪表格中。 说明：情绪表格是一个监测工作表，是健康日历的一部分。它是一个由 “非常好”到“非常差”的 5 个不同的面部表情所代表的情绪状态的视觉评 估表。 回到之前的情绪表格。与母亲们一起回顾一下不健康的思维方式，并 询问她是否有这些思维方式。讨论当她有这样的想法时，其情绪感受是怎 28 样的。讨论当她有这样的想法和情绪 感受时，她通常会有哪些相应的行为反 应。让她想一个近期有这种不健康想 法的例子，并评估情绪表格的视觉评估 表上能代表其感受的评分。 让母亲们每天进行一次这样的练 习，并通过在情绪表格的视觉评估表上 进行标记来评估和记录情绪及感受。 让母亲们留心或记住给其情绪和行为 带来负面影响的思维类型。告诉她们 将在下次家访的时候一起讨论上述内容。 询问母亲及其家人是否对本次家访中讨论的问题有任何疑问。 告诉母亲及其家人，下次进行家访管理的时候，将带大家一起进入模块 1 的讨论，即为宝宝的到来做准备。 与母亲们一起约定下次家访管理的时间，并在健康日历上的指定位置进 行标记。 29 模块 1 准备怀宝宝 31 32 家访管理 1.1 ：母亲个人的健康 本次家访管理的学习目标 本次家访的目的是回顾健康思维的原理和方法，并将该方法用于母亲个 人的健康管理中。这次家访管理很重要，因为这是第一次帮助母亲把在初次 家访管理中所学习到的概念运用到实际应用中。 所需的工作辅助工具：健康日历 任务 1 回顾上次家访管理的内容 简要总结第一次家访中的关键信息。 使用健康日历上的图作为讨论的重点，按照顺序进行讨论。当这样不断 重复去做时，家人就开始将这些图与相关概念进行关联，这些将会成为家访 管理间隔期内母亲们在日常生活中的视觉线索，帮助母亲们形成自己的心理 图像，并可以对此进行讨论。 任务2 回顾情绪表格 与母亲一起回顾情绪表格。询问她是否已经注意到上周出现的任何不 健康的思维。如果注意到了，称赞她成功完成了第一步。询问这些想法是如 何影响她情绪和行为。认真倾听，表达共情。 询问她是否已经尝试用替代性想法来代替这些不健康的思维。如果没 有，就此进行讨论，并鼓励她和家庭成员一起来思考替代性想法。 再次简要地说明母亲个人的身体和心理健康对于孩子健康的重要性，母 亲的健康是首先要解决的重点内容。 33 任务3 有关母亲个人健康的健康思维 第 1步 学习识别有关母亲个人健康的不健康 思维 图 A 鉴于当前的情况，我对改善 健康无能为力 使用健康日历的相关部分，让母亲们 关注图 A 中的女人，描述一下表明她的想 法。讨论这些情况可能是什么，如贫穷、 文盲、家庭问题。 现在让母亲们关注图 B，讨论这些问 题是如何导致这个女人的无望和无助状 态的。 图B 任何努力都没有意义 现在关注图 C，讨论放弃的后果。 不要责怪图中的女人。告诉她们这 是人们应对压力和困难时很自然的反应。 早期识别出这些思维类型和相关的情绪 感受是很重要的。这样就可以改变后续 的行为和后果了。 图C 母亲和宝宝健康状况不佳的  可能性更大 34 现在问问母亲是否也有过这种想法。 这将是一个与母亲讨论分娩过程，以及如何提供服务和将提供哪些服务 的较好时机。 社区卫生工作者也可以使用世界卫生组织发布的“孩子出生的安全清 单”与母亲进行讨论。 必要时，用下面列出的不健康的想法、行动和后果的例子来引导母亲。 也可以将既往在该领域里与母亲打交道的过程中总结出来的经验和经 历添加到这些例子中。 想法 情绪 / 行为 后果 生病是我的命 无助，悲伤，我不会接种疫 苗的，因为这毫无意义 对母亲和婴儿而言都会有更大的 患病风险 （如破伤风） 像我这样的文盲能了解什 么健康问题 自信不足、没有自尊，不努 力去了解健康相关问题 母亲和家庭成员健康状况不佳的 风险更大 像我们这样的穷人天生无 用 无助。不努力最大限度地 利用可用的资源 健康状况不佳的风险更大 我无法控制自己的健康状 况或怀孕中的情况 不关注自己的症状或健康 状况不佳的体征 进展为严重健康问题的风险更大 第2步 学习用健康思维代替不健康思维 图D  我的健康很重要 - 即使 选择有限，但我也要尽量改善  我的饮食 关注图 D，读出标题。讨论图 D 是否是比图 A 更好的替代性想法。 35 现在讨论第 1 步中所描述的母亲有关个人健康的不健康思维。让母亲 思考一下替代性想法。 让母亲思考第 1 步中所举例子的替代性想法。如果母亲们想不出什么， 用以下替代性的想法、情绪 / 行为和后果来引导她。 想法 情绪 / 行为 后果 最大程度地照顾我的健康，这 在我的掌控中 努力做对个人健康有益的事 情，如打疫苗 防范可能致命的疾病 不要被动地去学习有关健康 问题的知识 积极努力去学习并遵循健康 原则，比如均衡的饮食 母亲和宝宝的健康状况会更好 即使是穷人也能努力保持健康 努力充分使用可用的资源 母亲和宝宝的健康状况会更好 关注怀孕中出现的问题，以及 尽早获得帮助是我的责任， 并有助于医生 / 健康工作者 / 护士帮助我 注意早期问题的信号，并积极 寻求帮助 降低出现孕期相关问题的风险 图E  我的保健医生能够帮助我  解决这个问题 图F  即使小小的改变也能使  母亲和孩子更健康 关注图 E，告诉母亲你在这里，你 会帮助她。 讨论不用“非黑即白”的思维模 式去思考，这是很重要的。即使小的改 变（如在本项目中所讨论的那些改变） 也可以给整个家庭的健康带来很大的 影响。 36 活动 1 作为一个社区卫生工作者，你可能学过有关产妇营养的相关知识。告诉 母亲你想在家庭常用食物的基础上制订一个均衡的饮食图表。让全家参加到 这个活动中。使用健康日历中提供的饮食表格。下面给出一个饮食表格的例 子。只包括那些家庭可获得的食物。解释均衡的饮食并不意味着昂贵或过量 的饮食。 时间 食物的选择 每天监测 1 2 3 4 5 6 7 早餐 午餐前 午餐 下午茶 晚餐 第3步 练习健康思维与行为 37 续表 时间 食物的选择 每天监测 1 2 3 4 5 6 7 夜宵 大多数在妇幼卫生领域工作的社区卫生工作者都接受过有关孕期营养、母 乳喂养、适当断奶和免疫等方面的培训。如果进行健康思维项目的卫生工作人员 还没有接受这些相关的培训，那么这些培训内容需要补充到目前的培训项目中。 活动 2 使用健康日历让母亲和家庭了解休息和放松，以及减少体力工作，尤其 是举重物和农活对胎儿健康的重要性。教授母亲缓慢呼吸和其他放松方式 （散步、打盹）。与母亲及其家人一起讨论如何处理日常杂事，使母亲能够腾出 时间休息和放松。在健康日历上记下这些。提醒母亲及其家人只要每天花 少量的时间在个人健康上，就能收获健康，宝宝也会更健康。 活动类型 频率 每天监测 1 2 3 4 5 6 7 缓慢呼吸 每天做 2~3 次，10~15 分钟 散步 每天一次，15~20 分钟 睡觉 晚上好好睡觉，中午小睡 一会儿 缓慢的呼吸 任何减慢呼吸的步骤。 身体紧张时放松身体（摇动身体和四肢，转动肩膀，轻轻地左右移动头部）。 腹式呼吸（呼气吸肚子，吸气鼓肚子）。 减慢呼吸速度（吸气 3 秒和呼气 3 秒）。 38 活动 3 告知离家最近的产前保健中心和助产服务的信息。帮助家庭制订实现 这些服务的计划。 大致介绍你所提供的培训，并告知母亲孕期最后 3 个月可能出现的问 题。指导她如何寻求适当的帮助来解决这些问题。 活动 4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励 家庭支持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指 导家庭成员在母亲们遇到困难的时候温柔地劝说，并帮助母亲一起面对 困难。 实践工作 1 让母亲每天在健康日历上提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记， 用来评估其初次家访的总体想法和情绪感受。注意或记住最常影响她情绪 和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些不健康的 思维。 39 实践工作 2 遵循她在你的帮助下准备的饮食表格。每天通过在表格上做标记来监 测饮食状况。 实践工作 3 遵守本次家访管理中准备的休息和放松表格。应每天通过在表格上做 标记来监测休息和放松情况。 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 家访管理 1.2 ：母亲与宝宝的关系 本次家访管理的学习目标 本次家访的目标是回顾第一次家访中所取得的进步，并将健康思维方法 应用于母亲与腹中婴儿的关系中。 所需的工作辅助工具：健康日历 记住良好沟通的重要性。 任务 1 回顾上次家访管理的内容 简要总结上次家访管理中的关键信息。 任务2 回顾情绪表格 与母亲们一起回顾情绪表格。询问她是否注意到上周出现的任何 有关她个人健康的不健康思维。如果注意到了，称赞她成功完成了第一 步。询问她这些想法是如何影响她的情绪和行为的。认真倾听，表达 共情。 现在问她是否已经尝试用替代性想法来代替这些不健康的思维。如果 没有，就此进行讨论，并鼓励她和家庭成员一起思考替代性想法。 40 任务3 有关母亲与婴儿关系的健康思维 第 1步 学会识别母亲与婴儿关系的不健康思维 告诉母亲你现在将要帮助她在对母亲和婴儿健康至关重要的第二个重点 内容中使用这些步骤。简要地解释母亲与婴儿的关系对母婴健康的重要性。 告诉母亲们当宝宝还在子宫里时，这种关系就已经开始了。 图A  我对肚子里的宝宝没有任 何积极的情感，我一定是  一个坏妈妈 图B  我觉得自己很差 图C  宝宝出生后可能更难对  母亲有积极的情感 使用健康日历的相关部分，让母亲们关 注图 A 中的女人，读出表明她想法的标题。 讨论有时候有这种感觉是正常的，但如果她 们时常沉浸于此，就是问题了。 现在让母亲们关注图 B，讨论这些感受 是如何引起母亲内疚感的。 现在让母亲们关注图 C，讨论这些感受 是如何导致自责的。这种情绪造成的压力 对母亲和婴儿都有害。 41 告诉她们很多母亲在应对压力和问题的时候都会出现这样的情绪。早 期识别这些思维类型和相关的情绪是非常重要的，这样可以改变母亲们后续 的行为。 现在问问母亲们是否也有过这种想法。请在健康日历提供的空间中记 下这些信息。 必要时，用下面列出的不健康的想法、情绪/行为和后果的例子来引导母亲。 想法 情绪 / 行为 后果 宝宝现在正在我的子宫里自发成长。 宝宝出生后，我才需要照顾她 不关心宝宝的产前发育 宝宝可能没有最佳的 产前环境 紧张和焦虑不会伤害到我的孩子 没有为减轻自身压力而作 出努力 宝宝的健康受到影响 我连自己都管不了，更不用说关爱孩 子了 没有为照顾好自己和未出 生的宝宝而作出努力 母亲和宝宝的健康可 能有风险 我感觉不到和宝宝的关系。只有宝 宝出生后，这种关系才存在 没有努力与未出生的宝宝 培养深厚的感情 婴儿出生后，母亲在与 宝宝培养深厚的感情 时候面临更多困难 第2步  学习用健康思维代替不健康思维 关注图 D，读出标题。讨论图 D 是否比图 A 有更好的替代性想法。 图D 不可能从一开始就对宝宝产生 积极的情感，而是慢慢地去培养 和形成这样一种亲密的情感 42 这样的替代性想法能帮助减轻自责感。 帮助母亲减轻压力就是帮助其出生的宝宝 健康发育。 告诉母亲一会儿你们将讨论其他的有 助于和未出生宝宝建立关系的方法。图E  小小的努力也将有助于 对宝宝建立积极情感 图F  待宝宝出生后较容易与 宝宝培养积极情感 与母亲们一起讨论，不要对之前提到的 那些负面情感感到羞耻，也不要隐藏这些情 感，这是很重要的。帮助家庭理解母亲对怀 孕的反应将会影响其对未出生宝宝的情感。 现在讨论第 1 步中所描述的母亲的不健康思维。 让母亲（和家人）思考一下这些不健康思维的替代性想法，记录下来。 让母亲思考第 1 步中所举例子的替代性想法。 如果母亲们想不出什么，用以下替代性想法、情绪 / 行为和后果来引 导她。 想法 情绪 / 行为 后果 未出生的宝宝也需要我的照顾 积极关注宝宝的需要 生出健康的宝宝 尽管有困难，我还是要为了宝 宝而努力减轻紧张和焦虑 努力解决困难，并用放松 活动来减轻紧张情绪 对母亲和宝宝的健康有正性 影响 就算不为了我自己，为了宝宝， 我也要照顾好自己的健康 努力照顾自己的健康 母亲和宝宝都健康 如果我努力了，我就能够与宝 宝培养深厚的感情 为了培养深厚的感情而作 出积极努力 强大和健康的母 - 婴关系 43 活动 1 检查饮食表格。讨论母亲在遵循饮食表格中可能遇到的问题。如果母 亲们想改变表格中的条目，可以做一些调整。如果母亲们能遵循饮食表格进 食，即使部分遵循，也要诚恳地认可和表扬母亲及家人。 活动 2 检查休息和放松监测表格。讨论母亲在实施中可能遇到的问题。必要 时进行修改。增加或替换下面这些有助于母亲与未出生宝宝建立感情的放 松活动。 唱歌或哼唱摇篮曲，  感觉好像看着宝宝睡觉 每天 3~4 次 1 2 3 4 5 6 7 缓慢的呼吸 每天 1 次，比如在 睡觉前 1 2 3 4 5 6 7 活动 3 告知母亲在怀孕的最后 3 个月可能出现的问题。指导她如何寻求适当 的帮助来解决这些问题。 第3步 练习健康思维与行为 44 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励家庭支持 母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指导家庭成员在 母亲们有困难的时候，温柔地劝说和帮助母亲一起面对困难。 实践工作 1 让母亲每天在健康日历提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记，用来 评估其从上一次家访以后的总体想法和情绪感受。注意或记住最常影响她 情绪和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些不健 康的思维。 实践工作 2 遵循她在你的帮助下准备的饮食表格。应每天通过在表格上做标记来 监测饮食状况。 实践工作 3 遵守本次家访管理中准备的休息和放松表格。应每天通过在表格上做 标记来监测休息和放松情况。 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 家访管理 1.3 ：母亲与周围人的关系 本次家访管理的目标 本次家访管理的目的是回顾上次家访管理中所取得的进步，并将健康思 维方法应用到母亲与她周围人的关系中，比如直系亲属、其他亲戚、朋友和社 区的人。 所需的工作辅助工具：健康日历 记住良好沟通的重要性。 任务 1 回顾上次家访管理的内容 简要总结上一次家访管理中的关键信息。 45 任务2 回顾情绪表格 与母亲们一起回顾情绪表格。询问她是否注意到上周出现的任何有关 她和宝宝关系的不健康思维。如果注意到了，称赞她成功完成了第一步。记 录下来。询问她这些想法如何影响她的情绪和行为。认真倾听，表达共情。 现在问她是否已经尝试用替代性想法来代替这些不健康的想法。如果 没有，就此进行讨论，并鼓励她和家庭成员一起来思考替代性想法。 任务3 有关母亲与周围人关系的健康思维 第 1步  学会识别有关母亲与她周围人关系的不 健康思维 告诉母亲你现在将要帮助她在对母亲和婴儿健康至关重要的第三个重 点内容中使用这些步骤，比如母亲与其周围人的关系。简要地解释母亲与周 围人的关系对母婴健康的重要性。 使用健康日历的相关部分，让母 亲们关注图 A 中的女人，描述一下表 明她想法的标题。 讨论有时候有这种感觉是正常 的，但如果她们时常沉浸于此，就是问 题了。图A  人们不关心我 46 现在让母亲们关注图 B。讨论这 些感受是如何导致这个女人出现社会 退缩的。 图B  我不会费事去与他人见面 图C  母亲和宝宝缺乏社会支持 现在让母亲们关注图 C。讨论糟 糕的情绪会影响母亲和其周围重要人 之间的关系，而这种关系又会导致情 绪更糟糕，这样就形成了一个恶性循 环。这可能导致母亲和周围人彼此 疏远。 告诉她们很多母亲在应对压力和问题的时候都会出现这样的情绪。理解 这些情绪，并对母亲表示共情，这对于母亲及其家庭成员和朋友都是很重要的。 早期识别这些不健康的思维类型和相关情绪，这样就可以改变不良的行 为和后果。 现在问问母亲是否对周围的人也有过这种想法。 注意不要牵扯家庭政治。强调社会支持对婴儿的发育很重要，因此家庭 中的每个人都应该为之努力。 母亲可能不想透露这种情绪，尤其是在家人面前。不要强迫她。相反， 可以讨论下面列出的不健康的想法、情绪 / 行为和后果的例子。 想法 情绪 / 行为 后果 紧张的家庭氛围会影响我，但 不会伤害我未出生的宝宝 烦躁。不努力减少紧张的 家庭氛围 母亲的压力对宝宝有害 怀孕的母亲不应该出门 不再出门 可能失去重要的社会支持和 促进健康的资源 没有人喜欢和我说话 开始回避其他人 可能失去社会支持的重要资 源 我不见其他人，因为我觉得自 卑，低人一等 避开他人 变得孤立 47 这种替代性想法能帮助减少对他人 的不良情绪。即使社交范围只限于一两 个人，也会帮助母亲与他人分享自己的感 受，维持社交关系。 第2步 学习用健康思维代替不健康思维 图D  不是所有人的想法和  感受都一样 关注图 D，读出标题。讨论图 D 是否 是比图 A 更好的替代性想法。 图E  我将试着和少数我喜欢的人交流 图F  母亲和宝宝的社会支持 讨论在宝宝成长的重要时期，其他 家庭成员要更加善解人意。他们的支持 对宝宝的身心发展至关重要。 现在讨论第 1 步中所描述的有关母亲和她周围人关系的不健康的思维。 让母亲（和家人）思考一下这些不健康思维的替代性想法。记录下来。 让母亲考虑第 1 步中描述的替代性思维的例子。 48 如果母亲想不出什么，用以下列出的想法、情绪 / 行动和后果的例子来 启发她。 想法 情绪 / 行为 后果 为了孩子，我的家庭和我将不得 不努力减少紧张气氛 努力减轻家庭紧张的 气氛 对母亲和宝宝健康有正性的影响 只要处于安全和健康的环境中， 我可以在怀孕期间拜访其他人 积极走出家门，参加 社会活动 仍然保持完整的社会支持结构 我现在可能会有别人不喜欢我 的这种感觉，但事实上一定有人 喜欢我，并想和我交流 我会努力接近这样的 人，并开始与她们交 谈 与你身边的人保持联系，她们在你 有需要的时候可以为你提供帮助 人人生而平等，为什么我就应该 感到自卑，低人一等 有自信地与他人见面 与你身边的人保持联系，她们在你 有需要的时候可以为你提供帮助 第3步  练习健康思维与行为 活动 1 使用这个图表评估和监测社会支持系统。写下在每个领域可给母亲们 提供支持的主要人员的名字。 49 活动 2 检查饮食表格。检查她是否一直在服用铁剂。讨论母亲在遵循饮食表 格中可能遇到的问题。如果母亲们想改变表格中的条目，那么就做一些调 整。如果母亲们能遵循饮食表格，即使部分遵循，也要毫不吝惜地赞美母亲 和家人。 活动 3 检查休息和放松监测表格。讨论母亲在实施中可能遇到的问题。必要 时进行修改。 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励家庭 支持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指导家庭成 员在母亲们有困难的时候，温柔地劝说和帮助母亲一起面对困难。 实践工作 1 让母亲每天在健康日历提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记，用来 评估其从上一次家访以后的总体想法和情绪感受。注意或记住最常影响她 情绪和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些不健 康思维。 实践工作 2 遵循她在你的帮助下准备的饮食表格。应每天通过在表格上做标记来 监测饮食状况。 实践工作 3 遵守本次家访管理中准备的休息和放松表格。应每天通过在表格上做 标记来监测休息和放松情况。 实践工作4 如果可行的话，在你所在地成立一个小组，可以让准备要宝宝或者有了 小宝宝的女性都参与进来。这个小组可以称为“母婴健康小组”。小组成员 们尽量每周见面一次。 50 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 51 模块 2 宝宝到来 53 54 家访管理2.1 ：母亲个人的健康 本次家访管理的学习目标 这次家访的目的是评估母亲和宝宝出生后的健康状况，倾听她的问题， 并帮助她在宝宝出生后第 1 个月将健康思维的方案应用于她的个人健康上。 所需的工作辅助工具：健康日历 记住良好沟通的重要性。 任务 1 回顾上次家访管理的内容 简要总结模块 1 中的关键信息。 使用健康日历上的图作为讨论的重点，依次进行讨论。 任务2 回顾情绪表格 与母亲一起回顾情绪表格。询问她是否已经注意到培训模块 1 中所讨 论的 3 个重点内容中存在的任何不健康的想法或感受。如果注意到了，赞扬 她成功地完成了第一步。把这些记录下来。询问她这些想法如何影响她的 情绪和行为。认真倾听，表达共情。 现在问她是否已经尝试用替代性想法来代替这些不健康的思维。如果 没有，就此进行讨论，并鼓励她和家庭成员一起来思考替代性想法。 任务3 有关母亲个人健康的健康思维 第 1步 学会识别有关母亲个人健康的不健康思维。 简要说明母亲个人的身心健康对宝宝出生后 1 年内生长发育的重要性。 55 指出婴儿的到来是一个充满压力变化的时期，因此母亲需要特别注意自己的 健康。 使用健康日历的相关部分，让母亲们关注 图 A 中的女人，描述一下表明她想法的标题。 告诉她们宝宝出生后有这样的想法是正常 的，但是如果大部分时间都沉浸于此，就成为一 个问题了。 不要责怪图中的女人懒惰或混乱。 现在问问母亲她是否也有过这种想法。 图A 我已经有太多要做的了。我不能 再因我的健康而烦恼了 图B：讨论这些问题是如何导致这个女性 处于绝望和无助状态的。 早期识别出这些思维类型和相关的情绪感 受是很重要的。这样就可以改变后续的行为和 后果了。 图B 不关心你自己的健康，比如休息 或者均衡饮食 图C：讨论这种状态的后果。 讨论即使婴儿是优先关注的对象，母亲也 必须要照顾好自己。如果母亲不健康，宝宝的 健康就会受到影响。 图C  由于疲劳和虚弱而在  照看宝宝上有困难 现在问问母亲是否也有过这种想法。 必要时，用下面的不健康的想法、情绪 / 行为和后果来启发母亲。 56 想法 情绪 / 行为 后果 我太累了，无法清晰地思考或者 高效做事 放弃，不努力 有压力，甚至导致更多问题 其他人或政府要对我的健康负责 依靠别人，而非自己努力 健康不佳的可能性更大 我的健康不受我的控制 不注意个体不健康的症 状或信号 发展成严重健康问题的风险 更大 我不够好，达不到母亲的标准 内疚，自卑，我不值得健 康 健康状况可能不好，这对宝宝 也有影响 关注图 D，读出标题。讨论图 D 是否是比图 A 更好的替代性想法。 第2步 学习用健康思维代替不健康思维 图D 如果我每天能花部分时间在我的健康 上，我将能保持健康的身体状态，并能 干日常家务 讨论图 A 中的母亲如果能像图 D 中的母亲那样去思考，可能会遇到什么 困难。 在母亲和家人的帮助下，讨论如何战 胜这些困难。 计算之前家访管理中所讨论的每天 要遵循的饮食和休息 / 放松活动需要花 费母亲多少时间。讨论为母亲的健康而 投入这些时间是否是值得的。 图E 在日常生活中规划出健康或放松的 活动时间 57 现在讨论第 1 步中所描述的或所举的例子中母亲有关个人健康的不健 康思维。让母亲思考一下替代性想法。 如果母亲想不出什么，就用以下的替代性想法、情绪 / 行为和后果来启 发她。 想法 情绪 / 行为 后果 每天只做一点（尽我所能）好于 只是坐着担心 努力成功地做成一件小事，然后 不断做成更多事情 不活动的循环被打破 如果我不在乎我的健康，别人 或政府怎么会为此上心 积极努力地去保障我的健康 母亲和宝宝的健康状态 会更好 寻找健康状况不佳的早期征 兆，尽早得到帮助是我的责任， 并能辅助医生来帮助我 留意早期健康问题的信号，并且 积极寻求帮助 降低分娩后健康问题的 风险 在这种情况下，我要为我的孩 子而尽最大努力保障健康 做一个好母亲的一部分是照顾 好我的个人健康 母亲越健康，宝宝越健康 图F 母亲越健康，越能轻松照看宝宝和 应对其他生活琐事 讨论不用“非黑即白”的思维模式去思 考，这是很重要的。即使小的改变（如在本 项目中所讨论的那些改变）也可以给整个家 庭的健康带来很大的影响。 第3步 练习健康思维与行为 活动 1 教授妈妈做以下产后运动。不过，确保母亲做常规活动时要有度，比如 农活或者走远路，不要过度劳累和费力。这些可能不是所有母亲都必须要做 58 的事情。准备一个每周监测表格，并告诉母亲每天完成这些运动后都做一个 标记。将运动监测表格附在健康日历上。 运动 建议的频率 每天监测 1 2 3 4 5 6 7 练习 1 平躺着，膝盖弯曲。慢慢地深呼 吸。腿伸直，弯曲，伸展脚趾。双 脚在两个方向上绕圈。再次弯曲 膝盖，并拉伸腹部，使背部压在床 上，坚持这个姿势从 1 数到 6，然 后放松。 开始每个活动前呼气 练习 2 可以坐着或躺着。呼气，像生孩 子那样拉直肌肉，就好像努力憋 尿时紧缩肌肉。 保持肌肉收缩从 1 数到 6，然后 放松。 开始前呼气，重复 5 次 练习 3 躺在床上，右膝和右脚弯曲，左腿 伸直。 把左腿的脚后跟尽可能地滑下来 到床上，然后整条左腿滑到床上。 只要腰部肌肉能耐受，换另一只 腿重复。每腿做 4 次 活动 2 检查饮食表格。讨论母亲在遵循饮食表格中可能遇到的问题。如果母 亲们想改变表格中的条目，可以做些调整。如果母亲们能遵循饮食表格，要 毫不吝惜地赞美母亲和家人。 活动 3 检查休息和放松监测表格。讨论母亲在实施中可能遇到的问题。必要 时进行修改。 活动4 对母乳喂养给予建议。 59 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励家庭 支持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指导家庭成 员在母亲们有困难的时候，温柔地劝说和帮助母亲一起面对困难。 实践工作 1 在本周余下的时间里按照本次家访中准备的运动表格进行练习。应每 天通过在表格上做标记来监测运动情况。 实践工作 2 遵循她在你的帮助下准备的饮食表格。应每天通过在表格上做标记来 监测饮食状况。 实践工作 3 遵循休息和放松表格。鼓励家庭成员帮助母亲腾出时间进行这些活动。 应每天通过在表格上做标记来监测休息和放松情况。 实践工作4 让母亲每天在健康日历上提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记，用 来评估其从上一次家访以后的总体想法和情绪感受。注意或记住最常影响她 情绪和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些不健康 思维。 实践工作 5 如果已经成立了“母婴健康小组”，继续参加小组的活动。 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 家访管理2.2 ：母亲与宝宝的关系 本次家访的学习目标 本次家访的目的是回顾前几次家访中所取得的进步，并在宝宝出生后的 第 1 个月内将健康思维方法应用到母亲与婴儿的关系中。 所需的工作辅助工具：健康日历 记住良好沟通的重要性。 60 任务 1 回顾上次家访管理的内容 简要总结上一次家访管理中的关键信息。 任务2 回顾情绪表格 与母亲们一起回顾情绪表格。询问她是否注意到上周出现的任何有关 她个人健康的不健康思维。如果注意到了，称赞她成功完成了第一步。记录 下来。询问她这些想法如何影响了她的情绪和行为。认真倾听，表达共情。 现在问她是否已经尝试用替代性想法来代替这些不健康的思维。如果 没有，就此进行讨论，并鼓励她和家庭成员一起来思考替代性想法。 任务3 有关母亲与婴儿关系的健康思维 第 1步 学会识别母亲与婴儿关系的不健康 思维 告诉母亲你现在将要帮助她使用健康思维的方法来与宝宝建立亲密关系。 简要地解释母亲与婴儿关系对母婴健康的重要性。 图A 宝宝太小，因此对我没有感情，所 需要的仅仅就是喂养和清洁 使用健康日历的相关部分，让母亲们关 注图 A 中的女人，描述一下表明她想法的 标题。 与母亲和家庭成员一起讨论对这一想法 的看法。 61 现在问问母亲她是否对其宝宝也会有这种想法。请在健康日历上注明 这些内容。 如有必要，请向母亲介绍以下不健康的想法、情绪 /行为和后果的例子。 想法 情绪 / 行为 后果 我的家人因为宝宝的性别而 不高兴。 悲伤。缺乏关心宝宝的动力 母亲和宝宝的健康可能 受到影响 有时觉得我不想要这个孩 子，对孩子的感情是仇恨，而 非爱 内疚。对自己的这种情感感到 羞愧，并且不想告诉他人自己的 这种感受 不良情绪可能会增长，使你 感到压力大，这对你和宝宝 的健康都是不利的 如果宝宝生病了，那也是命 该如此 无助。没有什么方法能让宝宝 不生病。你无法与命运抗争 宝宝患致命性疾病的风险 较高 因为一股神秘邪恶力量的存 在，我的宝宝注定会生病 将注意力更多地放在迷信上，而 不是照顾宝宝 对宝宝的需求没有充分关 注和满足 图B 很难与宝宝有互动 现在让母亲们关注图 B 让母亲们指出图中表明缺乏与婴儿联结 的特征。 图C 这会影响你和宝宝的健康 现在让母亲们关注图 C。讨论母亲的感受 对宝宝的影响。 告诉母亲她有时可能对宝宝没有任何积 极的情感。不要为此感到内疚，这很重要。早 期识别这些思维类型和相关的情绪是非常重 要的，这样就可以改变母亲们后续的行为了。 62 这样的活动有助于提高母亲的情绪，极大 地促进宝宝们的心理发育。 告诉母亲一会儿你们将讨论其他有助于 与宝宝建立关系的方法。 第2步 学习用健康思维替代不健康思维 图D  当我与宝宝互动的时候， 宝宝会回应我。这让我很开心。 关注图 D 中的女人，读出标题。讨论图 D 中的想法是否比图 A 中的更好。 讨论母亲在与宝宝互动的时候是否曾有 过这样的感受。如果有必要，与宝宝一起展示 一下。 图E  你看宝宝对你的情绪 反应，宝宝也看你对她们的  情绪反应 图F  这对你和宝宝的健康有  积极影响 不仅是母亲，父亲和其他家庭成员也能够 通过与婴儿的积极互动来促进婴儿的发育。 现在讨论第 1 步中所描述的母亲的不健康思维。 让母亲（和家人）思考一下这些不健康思维的替代性想法。记录下来。 63 让母亲思考第 1 步中所举的例子的替代性想法。 如果母亲们想不出什么，用以下替代性想法、情绪 / 行为和后果来引 导她。 想法 情绪 / 行为 后果 这是旧思想。拥有这样一个健康 的女儿是上天所赐，她对我的家 庭与社会都有着重要的意义 有了照顾宝宝的积极动力 知足常乐，母亲心理健康， 才能给宝宝提供最好的照 顾 不可能从一开始就保持积极情 绪，我能从现在开始改善 采取一点方法向前迈进，就 能建立起对宝宝的积极情 绪感受 在宝宝出生后就有更大机 会与其建立积极的联结 通过疫苗能帮助宝宝预防疾病， 宝宝运气好 我会带宝宝打疫苗 预防一些可能的疾病 如果我能尽我所能照顾宝宝，宝 宝就会健康 我会把注意力放在照顾宝 宝身上。这是最好的抵抗 坏运气的办法 将注意力放在宝宝的需求 上 第3步 练习健康思维与行为 活动 1 教授妈妈做以下活动，来加强与宝宝之间的关系。准备一个每周监测 图，并告诉母亲每天完成这些活动后做一个标记。这些活动可以与休息和放 松活动整合到一起。将宝宝互动监测表格附在健康日历空白处上。 活动类型 建议的频率 每天监测 1 2 3 4 5 6 7 练习 1 十分温柔的抚触 每天至少开展一次舒缓活动，向 宝宝轻柔地说话语或者说有关 爱的词语（或者选择其他活动） 64 续表 活动类型 建议的频率 每天监测 1 2 3 4 5 6 7 练习 2 每天和宝宝交流或者给宝宝唱 歌 3~4 次，比如喂奶后（或者选 择其他活动）。听宝宝的声音， 看宝宝的动作，并模仿 练习 3 喂奶后，每天和宝宝玩 3~4 次  （或者选择其他活动）。比如向宝 宝展示你们房子内的物品，五颜 六色或能发出声音的物品。近 距离地展示这些东西，这样宝宝 们就能够到并抓住 活动 2 检查饮食表格。讨论母亲在遵循饮食表格中可能遇到的问题。如果母 亲们想改变表格中的条目，那么就做一些调整。如果母亲们能遵循饮食表 格，要毫不吝惜地赞美母亲及其家人。 活动 3 检查休息放松监测表格。讨论母亲在实施中可能遇到的问题。必要时 进行修改。 活动4 就母乳喂养的问题给予建议。 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励 家庭支持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指 导家庭成员在母亲们有困难的时候，温柔地劝说和帮助母亲一起面对 困难。 65 实践工作 1 在本周余下的时间里加上你最喜欢的活动，按照本此家访中准备的婴儿 互动表格进行活动。应每天通过在表格上做标记来监测休息和放松情况。 实践工作 2 让母亲继续遵循饮食表格。应每天通过在表格上做标记来监测饮食 状况。 实践工作 3 遵循休息和放松表格。鼓励家庭成员帮助母亲腾出时间进行这项活动。 应每天通过在表格上做标记来监测休息和放松情况。 实践工作4 让母亲每天在健康日历上提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记，用 来评估其自上次家访以来的总体想法和情绪感受。注意或记住最常影响情 绪和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些不健康 思维。 实践工作 5 如果已经成立了“母婴健康小组”，继续参加小组活动。 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 家访管理2.3 ：母亲与周围人的关系 本次家访管理的学习目标 本次家访管理的目的是回顾上次家访以来取得的进展，并将健康思维 的方法应用到母亲与她周围人的关系中，比如直系亲属、亲戚、朋友和社区 的人。 所需的工作辅助工具：健康日历。 记住良好沟通的重要性。 任务 1 回顾上次的家访情况 总结上次家访中的关键信息。 66 任务2 回顾情绪图 和母亲们一起看情绪表格。问问她是否注意到上一周任何有关她和 宝宝之间关系的不健康的想法。如果注意到的话，表扬她成功地完成了第 一步。 问问她这些想法是如何影响她的感受和行动的。倾听和同情。 现在问她是否试图用其他的想法来取代这些想法。如果没有，讨论，并 鼓励她和其他家庭成员一起想出替代性想法。 任务3 有关母亲与周围人的关系的健康思维 第 1步 学会识别有关母亲与她周围人关 系的不健康的想法 简单地说明母亲与周围人关系的重要性，特别是其需要社会支持和对宝 宝社会互动有益的社会关系。 图A 如果我让太多人来看宝宝，我的新生宝宝 可能会受到伤害 使用健康日历的相关部分，让母亲 关注图 A 中的女人，描述表明她想法的 标题。 讨论有时候有这种感觉是正常的， 但如果她们时常沉浸于此，则就是一个 问题了。 67 现在问问母亲她是否对周围的人有这种想法。 小心不要卷入家庭政治。强调社会支持对婴儿的发育很重要，因此家庭 中的每个人都应该为之努力。 图B 妈妈和宝宝与外界社交环境隔离 现在让母亲关注图 B，讨论这些 想法是如何导致图中的女性出现社 会退缩的。 图C 母亲失去了社会支持，宝宝失去了  社会互动 现在关注图 C，讨论社会孤立对 母亲和宝宝的不利影响。 告诉她们当母亲们面对压力和困 难的时候，很多人都会有这种不想见 别人的感觉。对母亲以及家人和朋友 而言，理解这些感受是很重要的。 及早识别和改变这种思维方式 和相关的感受能防止无益的后果。 68 母亲可能不想透露这种感受，尤 其是在家人面前。不要强迫她。相反， 讨论下面的无益的想法、行为和结果的 例子。 第2步 学习用健康思维代替不健康思维 图D 如果有人在身边支持自己，  那会是很幸福的。 关注图 D中的女性，读出标题。讨论 图D是否是比图A更好的替代性想法。 图E 从他人那里获得支持，一起照顾宝宝能 够减轻我的负担 想法 情绪 / 行为 后果 与别人讨论我的问题会让我 感到焦虑和害羞 不与别人分享自己的问题 压力增加，这对母亲和宝宝的 健康都是不利的 只有我应该照看宝宝，这不是 父亲的工作 即使父亲很想参与来照看孩 子，也不让他这样做 宝宝成长失去了父亲的参与， 对宝宝很不利 一个人孤独地来到这个世界， 不得不靠自己独自面对困难 不与他人分享自己的问题 压力增加，这对母亲和宝宝的 健康都是不利的 我不想和别人见面，因为没有 人理解我 不去见别人，也不与别人交 流 逐渐与他人疏远，失去支持 69 讨论在宝宝成长的这个重要时期，其他家庭成员，尤其是父亲可能是重 要的支持系统。他们的支持对宝宝的身心发展而言至关重要。 现在讨论母亲对其与周围人关系的任何不健康的想法。 让母亲（和家人）思考替代性想法。 如果母亲想不出来什么替代性想法、情绪 / 行为和后果，则用下面的例 子启发她。 想法 情绪 / 行为 后果 可以与我信任的人分享我 的感受 努力与他人分享我的问题 通过分享减轻了生活 问题带来的压力 父亲的参与有益于宝宝的 心理发育 鼓励父亲参与宝宝的照料工作，比如 给宝宝洗澡或者安抚宝宝睡觉，因为 这有益于宝宝的成长 父亲的参与有益于宝 宝的成长 有时，有了他人的帮助，事 情会更容易应对 努力让身边的人帮助你解决问题 更好地解决问题 如果我和一两个信任的朋 友进行交谈，我会感觉很好 积极尝试与身边的一两个人相处 不被孤立 图F 母亲越健康，越容易照顾宝宝和处理  其他日常生活琐事 这种有益的想法可以鼓励母亲从其 周围人那里寻求社会支持。即使社交范 围只限于一两个人，那也有助于母亲避免 孤独。 70 第3步 练习健康思维与行为 活动 1 使用这个图再次评估和监控社会支持系统。表扬给予最多支持的家庭 成员和社区成员。 活动 2 检查饮食表格。讨论母亲在遵循饮食表格中可能遇到的问题。如果母 亲们想改变表格中的条目，那么就做一些调整。如果母亲和家人已经尽力保 证母亲的营养问题，那就给予积极的反馈。 活动 3 检查休息和放松监控表格。讨论母亲在实施中可能遇到的问题。必要 时进行修改。 71 活动类型 建议的频率 每天监测 1 2 3 4 5 6 7 每天至少与宝宝玩一 次或者更多 活动4 检查婴儿互动表格。在这些活动中加入父亲的参与，每天至少一次。 活动 5 就母乳喂养给予建议。 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励 家庭支持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指 导家庭成员在母亲们有困难的时候，温柔地劝说和帮助母亲一起面对 困难。 实践工作 1 让母亲每天在健康日历提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记，用来 评估其自上次家访以来的总体想法和情绪感受。注意或记住最常影响她情 绪和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些不健康 思维。 实践工作 2 遵循她在你的帮助下准备的饮食表格。应每天通过在表格上做标记来 监测饮食状况。 实践工作 3 遵守本次家访管理中准备的休息和放松表格。应每天通过在表格上做 标记来监测休息和放松情况。 72 实践工作4 遵守本次家访中准备的婴儿互动图。她应该每天通过在表格上做标记 来监测。 实践工作 5 如果已经成立了“母婴健康小组”，继续参加小组活动。 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 73 模块 3 婴儿早期 75 76 家访管理3.1 ：母亲个人的健康 本次家访管理的学习目标 这次家访的目的是评估婴儿出生后早期（第 2~4 个月）母亲和宝宝的健 康状况，倾听她的问题，并帮助母亲在宝宝出生后的头几个月将思维健康的 方案应用于她的个人健康上。 所需的工作辅助工具：健康日历 记住良好沟通的重要性。 任务 1 回顾上次家访管理的内容 简要总结训练模块 2 中的关键信息。 使用健康日历上的图作为讨论的重点，依次进行讨论。 任务2 回顾情绪表格 与母亲一起回顾情绪表格。 问妈妈们是否注意到了培训模块2中讨论的3个重点内容中的任何不健康的 想法或感受。询问这些想法是如何影响她的情绪和行为。认真倾听，表达共情。 现在问她是否已经尝试用替代性想法来代替这些不健康的思维。如果 没有，就此进行讨论，并鼓励她和家庭成员一起来思考替代性想法。 任务3 有关母亲个人健康的健康思维 第 1步 学会识别有关母亲个人健康的不健康的 思维。 简要说明母亲个人的身心健康对宝宝出生后 1 年中发育的重要性。婴 77 儿早期是婴儿发育的一个重要时期，但对母亲来说，这是一个充满压力的时 期，因为她需要满足婴儿的许多需求。因此在这个关键时期不要忽视个人健 康，这很重要。 使用健康日历的相关部分，让母亲们 关注图 A 中的女人，描述一下表明她想法 的标题。 告诉她们照看刚出生后的小宝宝时有 这样的想法是正常的，但是如果大部分时 间都沉浸于此，就成为一个问题了。 不要责怪图中的女人懒惰或混乱。 现在问问母亲是否也有过这种想法。 图A 我没有时间关照自己的健康 现在请母亲关注图 B。讨论妈妈如何 对照顾自己感到内疚她的健康会因她不关 注自身健康而出现问题。 早期识别出这些思维类型和相关的情 绪感受是很重要的。这样就可以改变后续 的行为和后果了。图B 如果我花费很多时间照顾自己，人们会 说我照顾自己比照顾孩子花费的  时间还多 关注图 C，讨论这种状态的后果。母 亲会因为忽视了自己的健康而真的生病。 讨论即使婴儿是优先关注的对象，母 亲也必须要照顾好自己。如果母亲不健 康，宝宝的健康就会受到影响。图C 母亲若不照顾自己的健康真的会生病 78 现在问问母亲她否也有过这种想法。在健康日历提供的空间中记录 这些。 如有必要，用下面的不健康的想法、情绪 /行为和后果的例子来启发她们。 想法 情绪 / 行为 后果 我太累了，所以不能清晰地思 考或有效地做事 疲劳，放弃，而不是努力去做 压力甚至导致更多问题 我很担心，我不能在睡前放松 焦虑，不能放松或睡不着 过度焦虑可能导致母亲和宝 宝的健康出现问题 太紧张了，所以我不能睡个 好觉 焦虑。翻来覆去，卧床不起， 且有担心想法 过大的压力和紧张会引起身 体疼痛 我身体疼痛 我一定是病了，但对此我无能 为力 压力和不行动的恶性循环导 致实际的健康问题 第2步 学习用健康思维代替不健康思维 图D 如果我每天能花费很多时间和精力关注自己 的健康，将会有足够的精力去照顾宝宝 关注图 D 中的女性，阅读标题。 讨论图 D 是否是比图 A 更好的替代 性想法。 讨论图 A 中的母亲如果能像图 D 中的母亲那样去思考，可能会遇到 哪些困难。 79 现在讨论第 1 步中所描述的或者第 1 步中所举的例子中母亲有关个人 健康的不健康思维。让母亲思考一下替代性想法。 如果母亲想不出什么，就用以下的替代性想法、情绪 / 行为和后果来启 发她。 想法 情绪 / 行为 后果 如果我照顾好我的健康，我 会觉得不那么累 希望。作出改善健康的努力，例 如，营养饮食 不活动的循环被中断，健 康就会改善 我的担心可以等到明天。现 在我对此无能为力 减少焦虑，努力放松 放松和休息会改善健康 即使我不睡觉，我也可以放 松 减少焦虑。自己或者与宝宝一起 做放松活动 焦虑和失眠的循环被打断 我的疼痛来自于紧张和缺乏 休息 我没有生病。导致我疼痛的可能 是紧张。放松有助于减少疼痛 母亲和宝宝的健康状况会 更好 图E 在自己的日常生活中安排一些  健康或放松的活动 图 E：在母亲和家庭的帮助下， 讨论如何战胜这些困难。 计算之前家访管理中所讨论的 每天要遵循的饮食和休息 / 放松活动 需要花费母亲多少时间。 图F 母亲越健康，越能轻松照看宝宝和  应对其他生活琐事 图 F：讨论不用“非黑即白”的 思维模式去思考，这是很重要的。即 使小的改变（如在本项目中所讨论的 那些改变）也可以给整个家庭的健康 带来很大的影响。 80 活动 1 如何改善睡眠 第3步 练习健康思维和行为 宝宝还小的时候，母亲们通常是很难得到足够的睡眠。母亲应努力改进 睡眠质量。下面给出一些有助于睡眠的建议。在可能已经尝试过并觉得有 帮助的条目那里打勾。 想法 如果确实是这样做的，请打勾 困了才上床睡觉 每天早上大约在同一时间起床 白天不要小睡 睡前 6 小时不要喝茶、咖啡或软饮料 保证睡眠环境舒适，如床垫、枕头、温度、光 线、噪声等 每天花点时间锻炼和放松 81 现在教妈妈每天早上填写睡眠监测表格 每天监测 1 2 3 4 5 6 7 昨晚我的思绪扰乱了睡眠 我试图用健康思维来代替不健康思维 我尝试了一些促进睡眠质量的窍门 活动 2 检查饮食表格。讨论母亲在遵循饮食表格中可能遇到的问题。如果母 亲们想改变表格中的条目，那么就做一些调整。如果母亲们能遵循饮食表 格，要毫不吝惜地赞美母亲和家人。 活动 3 检查休息和放松监测表格。讨论母亲在实施中可能遇到的问题。必要 时进行修改。 活动4 检查婴儿互动表格。必要时进行讨论。 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励家庭 支持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指导家庭成 员温柔地劝说和帮助母亲一起面对困难。 实践工作 1 遵循本次家访管理中准备的睡眠监测表格，每天进行监测。 实践工作 2 遵循母亲在你的帮助下准备的饮食表格。应每天通过在表格上做标记 来监测饮食状况。 实践工作 3 遵循休息和放松图表。鼓励家庭成员帮助母亲腾出时间进行这些活动。 82 她应该每天通过在表格上做标记来监测休息和放松情况。 实践工作4 遵循本次家访管理中准备的婴儿互动表格。应每天通过在表格上做标 记来监测母婴互动情况。 实践工作 5 让母亲每天在健康日历上提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记，用来 评估其从上一次家访以后的总体想法和情绪感受。注意或记住最常影响情绪 和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些不健康思维。 实践工作 6 如果已经成立了“母婴健康小组”，继续参加小组的活动。 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 家访管理3.2 ：母亲与宝宝的关系 本次家访的学习目标 本次家访的目的是回顾上一次家访中所取得的进步，并将健康思维方法 应用到母亲与宝宝在出生头几个月的关系中。 所需的辅助工具：健康日历 记住良好沟通的重要性。 任务 1 回顾上次家访管理的内容 简要总结上一次家访管理中的关键信息。 任务2 回顾情绪表格 与母亲们一起回顾情绪表格。询问她是否注意到上周出现的任何有关 她个人健康的不健康思维。如果注意到了，称赞她成功完成了第一步。记录 下来。询问这些想法如何影响了她的情绪和行为。认真倾听，表达共情。 现在问她是否已经尝试用替代性想法来代替这些不健康的思维。如果 83 没有，就此进行讨论，并鼓励她和家庭成员一起来思考替代性想法。 任务3 有关母亲与婴儿关系的健康思维 第 1步 学会识别母亲与婴儿关系的不健康思维 告诉母亲你现在将要帮助她使用健康思维的方法来与宝宝建立亲密 关系。 简要地解释母亲与婴儿的关系对母婴健康的重要性。 使用健康日历的相关部分，让母 亲关注图 A 中的女人，描述一下表明 她想法的标题。 告诉她有时候有这种感觉是很 正常的，但如果每天都沉浸在这个想 法中的话，那可能就是个问题。 问问母亲是否有过这种想法。 图A  有了宝宝就意味着不停地干活，  没有一点乐趣 现在让母亲们关注图 B。记住 生气和厌恶的情绪会出现。 图B  我没有时间做任何愉悦的事情 84 现在问问母亲是否对宝宝也会有这种想法。 如有必要，就用以下的替代性想法、情绪 / 行为和后果来启发她。 想法 情绪 / 行为 后果 如果孩子生病了，那就是 我的错 焦虑情绪增加。宝宝能够感觉到这 一点，可能变得易怒，这样会使母亲 变得更加焦虑 母婴关系可能受到影响 因为小宝宝理解不了语 言，所以需要等到宝宝有 这个能力以后才交流 很少与宝宝们进行口头交流 母亲和宝宝都错过了愉快 及健康的互动行为 我们买不起精美的玩具 宝宝没得玩，我对此无能为力 母亲和宝宝都错过了愉快 且健康的互动行为 宝宝如果接触到外面的 世界，可能会受到伤害 过度焦虑。如果把宝宝束缚在床上， 就不会被伤害到 宝宝很少能有机会体验不 同的感觉 图C  母婴关系可能会受到影响 现在关注图 C。讨论母亲的感受对 母婴关系的影响。 告诉母亲有时可能对宝宝没有任何 积极的情感，不必为此感到内疚，这很重 要。早期识别这些思维类型和相关的情 绪是非常重要的，这样就可以改变母亲 们后续的行为了。 图D  我尝试去喜欢宝宝的陪伴物 第2步 学习用健康思维替代不健康思维 关注图D中的女人，读出标题。讨论图 D中的想法是不是比图A中的想法更好。 讨论母亲在和宝宝互动的时候是不 是会有这种愉快的感觉。 如果有必要，让妈妈们带着宝宝来演 示一下。 85 现在讨论母亲们在第 1 步中所描述的不健康思维。 让母亲（和家人）考虑其他的可替代的想法。记下这些建议。 让母亲考虑第 1 步中描述的替代性想法的例子。 如果母亲们想不出什么来，就用以下的想法、情绪 / 行动和后果来提 示她。 想法 情绪 / 行为 后果 我可以尽全力保护宝宝不生病 学习如何尽早预防和 处理宝宝的疾病 健康的宝宝会减少母亲的压力 宝宝很喜欢我和他说周边发生 的事情，喜欢我倾听他的声音， 并重复他的声音，继续互动 与宝宝交流周围发生 的事情 宝宝喜欢尝试着模仿母亲的声 音和微笑。当开始去说的时候， 这就帮助宝宝学习了更多单词 宝宝不需要玩精美昂贵的玩具， 喜欢有趣的东西，比如塑料瓶或 者色彩鲜艳的物体 给宝宝有趣的东西，让 宝宝触摸和玩耍 母亲和宝宝都可以使用这些东 西。这样有助于婴儿大脑的发 育 婴儿需要机会伸展他的胳膊和 腿，并去探索身体能做什么 在确认环境安全和舒 适后，宝宝就会去探索 自己和其周围的空间 体验不同的感觉会使宝宝变得 更聪明 图E  这对宝宝而言也是愉快 和美好的事情 这样的活动有助于提升母亲们的情绪，有 助于促进宝宝们的心理发展。 告诉母亲一会儿你们将讨论其他的有助 于与宝宝建立关系的方法。 图F  母亲越快乐，宝宝越健康 不仅是母亲，父亲和其他家庭成员与宝 宝的积极互动也能促进宝宝的发育。 86 活动 1 在家访管理 2.1 中，教母亲进行婴儿早期的活动，这将加强她与宝宝的 关系。准备每周监测表格，并告诉母亲每天完成这些活动后，要在监测表格 上做标记。这些活动可以与休息和放松活动结合起来。将婴儿互动监测表 格附加到健康日历中的空白处。 活动 2 检查饮食表格。讨论母亲在遵循活动中可能遇到的问题。如果母亲想 改变表格中的项目，可以进行修改。如果妈妈们能坚持下来，就要慷慨地赞 美母亲和家人。 活动类型 建议频率 每天监测 1 2 3 4 5 6 7 练习 1 使用和宝宝年龄相适的玩具与 宝宝一起玩，每天 3~4 次。比 如喂奶后可以互动 练习 2 与宝宝交流或者给他唱歌 练习 3 每天至少一次抚触 第3步 练习健康思维与行为 87 活动 3 检查休息、放松和睡眠监测表格。讨论母亲在遵循这些活动方案中可能 遇到的问题。必要时修改。 活动4 检查婴儿互动图。必要时讨论。 活动 5 母乳喂养：对母乳喂养给予建议。 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励家庭支 持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指导家庭成员 温柔地劝说和帮助母亲一起面对困难。 实践工作 1 遵循本次家访管理中准备的婴儿互动表格。应每天通过在表格上做标 记来进行监测。 实践工作 2 让母亲继续遵循饮食表格。应每天通过在表格上做标记来监测饮食 状况。 实践工作 3 遵循休息和放松表格。鼓励家庭成员帮助母亲腾出时间进行这项活动。 应每天通过在表格上做标记来监测休息和放松情况。 实践工作4 让母亲每天在健康日历上提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记，用 来评估其自从上一次家访管理后的总体想法和情绪感受。注意或记住最常 影响情绪和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些 不健康思维。 88 实践工作 5 如果已经成立了“母婴健康小组”，继续参加小组活动。如果小组还未 成立，鼓励母亲们与其他即将生产的妈妈们或者刚有小宝宝的妈妈们定期聚 在一起活动。 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 家访管理3.3 ：母亲与周围人的关系 本次家访管理的学习目标 本次家访管理的目的是回顾上次家访以来取得的进展，并将健康思维 的方法应用到母亲与她周围人的关系中，比如直系亲属、亲戚、朋友和社区 的人。 所需的工作辅助工具：健康日历 记住良好沟通的重要性。 任务 1 回顾以前的家访 总结以前家访的关键信息。 任务2 回顾情绪图 和母亲们一起看情绪表格。询问她是否注意到上 1 周有关她和宝宝 之间关系的任何不健康的想法。如果注意到的话，表扬她成功地完成了第 一步。 询问这些想法是如何影响她的感受和行动的。倾听和同情。 现在问她是否试图用其他的想法来取代这些想法。如果没有，讨论，并 鼓励她和其他家庭成员一起想出替代性想法。 89 任务3 有关母亲与周围人的关系的健康思维 第 1步 学会识别有关母亲与她周围人的关系的 不健康的想法 简单地说明母亲与周围人关系的重要性，特别是其需要社会支持和对宝 宝社会互动有益的社会关系，以及妈妈们从健康领域从业人员那里寻求恰当 帮助的能力的重要性。 图A 我没有自信与我的家人或者  医生谈论我的健康问题 使用健康日历的相关部分，让母亲 关注图 A 中的女人，描述表明她想法的 标题。 讨论有的人不愿把自己的健康问题 拿出来小题大做，有的人可能不喜欢去医 院，这些都是很正常的。但如果这妨碍了 她们寻求适当的照顾，则成为一个问题了。 图B 不与他人讨论我的健康问题，  我的生活会更好 现在让母亲关注图 B，讨论这些想法 如何导致母亲们回避讨论其个人健康的 问题。 90 现在问问母亲是否对有关和别人讨论她或她孩子健康问题有过这种 想法。 在健康日历中提供的空间上记下这些信息。 小心不要助长“疾病行为”，如在没有严重疾病问题的情况下过分担心 或过于关注自己的健康。 讨论以下不健康的想法、情绪 / 行为和后果的例子。 想法 情绪 / 行为 后果 人们不理解我的问题 与别人讨论问题没有用 不分享自己的问题 不想因讨论我的健康问题而 造成冲突 我的想法和感受就我自己知 道就好了 压力和紧张增加，这对宝宝和 妈妈都有害 我必须对一切负责 给自己增加了额外负担 压力和紧张增加，这对宝宝和 妈妈都有害 图C 身体小问题可能会变成大问题 现在关注图 C。讨论忽视个人健康如 何会使其演变为严重问题。 告诉母亲这并不意味着稍有不适就 应该要去医院。只是不应该害羞或害怕 与有经验的家庭成员或健康工作者分享 她们对健康问题的关心。 告诉母亲这不仅适用于健康问题，也 适用于其他的“生活”问题。 告诉她们你将进行一项活动，用 来帮助母亲为自己和婴儿寻求适当的 照顾。 91 第2步 学习用健康思维代替不健康思维 关注图 D 中的女性，读出标题。讨论 图 D 是否是比图 A 更好的替代性想法。 图D 我对自己的健康很担心，必须与他人交流 这个问题，否则这会演变为严重的问题， 而且会给每个人带来麻烦 图E 我必须与人讨论我的健康问题。  我可能会得到好的建议。 图F 及时解决身体毛病，妈妈  （或者宝宝）会保持健康 图E：这种有益的想法可以鼓励母亲 从其周围人那里寻求社会支持。 图F：讨论在宝宝成长的这个重要时 期，其他家庭成员如何提供支持和理解。 92 现在讨论第 1 步中所描述的母亲对与她周围人关系的任何不健康的 想法。 让母亲（和家人）思考替代性想法。 让母亲考虑第 1 步中描述的例子的替代性想法。 如果母亲想不出什么，就用以下的想法、情绪 / 行为和后果来启发她。 想法 情绪 / 行为 后果 也许我没有足够努力去感受 到被理解 应该更努力地解释困扰我的 事情 虽然不是每个人都能理解我， 但总有一些人会理解并支持 我 将与我信任的人讨论我的问 题，并寻求建议，比如定期看 社区卫生工作人员 与信任的人谈论问题 即使问题没有解决，交流也会 减少压力和紧张 第3步 练习健康思维与行为 活动 1 告诉母亲向医生准确描述症状的重要性。做角色扮演练习，母亲扮演一 个身体不舒服而去看医生的人，由社区卫生工作者扮演医务人员。社区卫生 工作者教授母亲如何描述其症状，然后询问要治疗的问题。重复，直到妈妈 感觉能够清楚地描述症状为止。 让母亲与一个家庭成员在家访管理间隔期至少练习一次这个角色扮演 活动。 活动 2 检查饮食表格。讨论母亲在遵循饮食表格中可能遇到的问题。如果母 亲们想改变表格中的条目，那么就做一些调整。如果母亲坚持去做了，那就 给予她们积极的反馈。 活动 3 检查休息和放松监控表格。讨论母亲在实施中可能遇到的问题。必要 93 时进行修改。 活动4 检查婴儿互动图。让父亲每天至少参与这些活动中一次。 活动 5 母乳喂养：参考训练手册。就母乳喂养给予建议。 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励家庭 支持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指导家庭成 员温柔地劝说和帮助母亲一起面对困难。 实践工作 1 让母亲每天在健康日历上提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记，用 来评估其自从上次家访管理以来的总体想法和情绪感受。注意或记住最常 影响情绪和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些 不健康思维。 实践工作 2 遵循饮食表格。应每天通过在表格上做标记来监测饮食状况。 实践工作 3 遵守本次家访管理中准备的休息和放松表格。应每天通过在表格上做 标记来监测休息和放松情况。 实践工作4 遵守本次家访中准备的婴儿互动图。应每天通过在表格上做标记来 监测。 实践工作 5 如果已经成立了“母婴健康小组”，继续参加小组活动。 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 模块 4 婴儿中期 95 96 家访管理4.1 ：母亲个人的健康 本次家访管理的学习目标 这次家访的目的是评估婴儿出生后中期（第 5~7 个月）母亲和宝宝的健 康状况，倾听母亲的问题，并帮助她在宝宝爬行阶段将健康思维的方案应用 于她个人的健康上。 所需的工作辅助工具：健康日历 记住良好沟通的重要性。 任务 1 回顾上次家访管理的内容 简要总结训练模块 3 中的关键信息。 使用健康日历上的图作为讨论的重点，依次进行讨论。 任务2 回顾情绪表格 与母亲一起回顾情绪表格。 问妈妈们是否注意到了培训模块 2 中讨论的 3 个重点内容中的任何不 健康的想法或感受。询问这些想法是如何影响她的情绪和行为。询问她是 否能够用其他健康想法来代替这些想法。表扬她成功走完了前面的步骤。 认真倾听和同情。记录她的想法，以供随后的讨论使用。 任务3 有关母亲个人健康的健康思维 第 1步 学会识别有关母亲个人健康的不健康 思维。 简要说明母亲个人的身心健康对宝宝出生后 1 年中发育的重要性。婴 97 儿中期是婴儿发育的一个重要时期，但对母亲来说，也是一个充满压力的时 期，因为她需要满足婴儿的许多需求。因此在这个关键时期不要忽视个人健 康，这很重要。 现在请母亲关注图 B。讨论这些感 受如何使整个家庭都处于焦虑之中，没有 把注意力放在健康问题上，却过分迷信于 迷信思想。 图A 由于“噩运”的存在，我或者宝宝  无法保持健康 使用健康日历的相关部分，让母亲们 关注图 A 中的女人，描述一下表明她想法 的标题。 告诉母亲在许多文化中都会有这样的 想法和感受，这是正常的，但是如果大部分 时间都被这些想法所困扰，那么这就成为一 个问题了。 不要固执地挑战母亲们所持有的文化 信仰。 问一下母亲是不是有时会有这样的 感受。 图B 只有这个魔咒破除了，我才会  感到好一些 图C  增加压力和紧张，浪费了资源 关注图 C，讨论这种状态的后果。可 能有些非专业人员会从母亲和家庭那里 获利。这样本应用于医疗保健的资源可 能就被误用了。 98 现在问问母亲，是否对自己的健康有过这样的想法。在健康日历提供的 空间中记录这些。 如有必要，用下面的不健康的想法、情绪 /行为和后果的例子来启发她们。 想法 情绪 / 行为 后果 生病是我的运气不佳 我不去看医生，这是浪费时间 患更严重疾病的风险更大 像我这样的文盲怎么会了解 健康相关的问题 不努力学习健康相关的问题 健康状况不佳的风险更大 像我们这样的穷人生来就是 不健康的 没有努力最大限度使用任何 可用资源 健康状况不佳的风险更大 我的健康不重要。我家人的 健康才是重要的 把全部注意力都放在家人的 健康上 自己生病了，结果是家人必须 照顾你 第2步 学习用健康思维代替不健康思维 图D 我能做许多事情来改善我的健康状况 关注图 D 中的女性，阅读标题。 讨论图 D 是否是比图 A 更好的替代性 想法。 讨论图 A 中的母亲如果能像图 D 中的母亲那样去思考，可能会遇到什么 困难。 99 现在讨论第 1 步中所描述的或者第 1 步中所举的例子中母亲有关个人 健康的不健康思维。让母亲思考一下替代性想法。 如果母亲想不出什么，就用以下的替代性想法、情绪 / 行为和后果来启 发她。 想法 情绪 / 行为 后果 最大程度照顾我的健康，这在 我的掌控之中 努力积极做有益于健康的 事情，比如饮食、运动、适当 的保健 对患致命疾病的防范 不要被动地学习有关健康问 题的教育 积极学习和遵守健康原则， 如卫生 母亲和宝宝拥有更好的健康 即使是穷人也能努力保持健 康 努力去最好地利用现有资 源 母亲和宝宝拥有更好的健康 如果我的健康状况良好，我能 够更好地照顾我的家人 花一点时间照顾自己的健 康 保持健康，并能够照料家人 图E 寻求现代化的照料，而不仅依赖  传统的照料手段 图E：培训家庭成员学习导致母亲 和婴儿患常见疾病的原因。 不要挑战普遍持有的强烈的文化 信仰。在极个别明显有害的文化习俗 情况下，与健康机构进行讨论，并找到 适当的方法来处理它。 图F 现代的照料方法被证明是有益的 讨论不用“非黑即白”的思维模式 去思考，这是很重要的。现代和传统照 料模式是可以共存的。 100 活动 1 与母亲和家庭讨论有关婴儿健康普遍的文化信念。对常见疾病，尤其是 儿童腹泻给出医学解释。培训母亲使用口服补液盐治疗腹泻。 活动 2 检查饮食表格。讨论母亲在遵循饮食图表中可能遇到的问题。如果母 亲们想改变表格中的条目，那么就做一些调整。如果母亲们能遵循饮食表 格，要毫不吝惜地赞美母亲和家人。 活动 3 检查休息和放松监测表格。讨论母亲在做的时候可能会遇到的问题。 必要时修改。 活动4 检查婴儿互动表格。必要时进行讨论。 活动 5 对母乳喂养和断奶给出建议。 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励家庭 支持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指导家庭成 员温柔地劝说和帮助母亲一起面对困难。 实践工作 1 遵循本次家访管理中准备的睡眠监测表格，每天进行监测。 第3步 练习健康思维和行为 101 实践工作 2 遵循饮食表格。应通过每天在表格上做标记来监测饮食状况。 实践工作 3 遵循休息和放松表格。鼓励家庭成员帮助母亲腾出时间进行这些活动。 应通过每天在表格上做标记来监测休息和放松情况。 实践工作4 遵循本次家访管理中准备的婴儿互动表格。应每天通过在表格上做标 记来监测母婴互动情况。 实践工作 5 让母亲每天在健康日历上提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记，用 来评估其自上一次家访以来的总体想法和情绪感受。注意或记住最常影响 情绪和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些不健 康思维。 实践工作 6 如果已经成立了“母婴健康小组”，继续参加小组的活动。 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 家访管理4.2 ：母亲与宝宝的关系 本次家访的学习目标 本次家访的目的是回顾上一次家访所取得的进展，并将健康思维方法应 用到母亲与处于婴儿中期的宝宝的关系中。 需要的工作援助：健康日历 记住良好沟通的重要性。 任务 1 回顾上次家访管理的内容 简要总结上一次家访管理中的关键信息。 102 任务2 回顾情绪表格 与母亲们一起回顾情绪表格。询问她是否注意到上周出现的任何有关 她个人健康的不健康思维。如果注意到了，称赞她成功完成了第一步。记录 下来。询问这些想法是如何影响情绪和行为。认真倾听，表达共情。 现在问她是否已经尝试用替代性想法来代替这些不健康的思维。如果 没有，就此进行讨论，并鼓励她和家庭成员一起来思考替代性想法。 任务3 有关母亲与婴儿关系的健康思维 第 1步 学会识别母亲与婴儿关系的不健 康思维 使用健康日历的相关部分，让母亲关 注图 A 中的女人，描述一下表明她想法的 标题。 告诉她有时候有这种感觉是很正常 的，但如果每天都这样想的话，那可能就 是个问题。 问问母亲是否有过这种想法。 告诉母亲现在将要帮助她使用健康思维的方法来与宝宝建立亲密关系。 简要地解释母亲与婴儿关系对母婴健康的重要性。 图A  因为我不是一个好妈妈，  所以宝宝总生病。 103 现在问问母亲是否对其宝宝也会有这种想法。 如有必要，就用以下的替代性想法、情绪 / 行为和后果来启发她。 想法 情绪 / 行为 后果 女宝宝比男宝宝需要的注意 和关爱少 对女宝宝的关注相较于男宝 宝少 相较于男宝宝，女宝宝可能不 太健康 我的孩子会生病。这是我们 的命运 给宝宝打疫苗没有意义，我战 胜不了命运的安排 患致命疾病的风险更高 过多陪伴和与宝宝玩会宠坏 她 / 他 不跟宝宝玩 婴儿大脑发育不好，随着成 长，宝宝更难学习和建立关系 我的紧张和焦虑不会伤害到 孩子 不努力减少自身的压力 宝宝健康受到影响 图B  因为我是个没用的人，  所以无论我做什么都不行 图 B  现在让母亲们关注图 B。 讨论这些想法如何导致妈妈们低自尊 和无价值的感受。妈妈们可能甚至对 宝宝的生病产生愤怒和怨恨。 由于这些感受的存在，母亲可能 不再尝试采取积极行动来促进宝宝的 健康。 图C 妈妈和宝宝就会陷入生病 - 无助的  恶性循环中 图C。讨论这些想法和感受的后 果。无价值感会导致无助，继而导致 更多疾病，形成恶性循环。 不要暗示那是母亲们的错。这种 想法可能是对日常压力与生活困难的 一个反应。 但是，早期识别这些思维类型和 相关的情绪是非常重要的，这样就可 以改变母亲们后续的行为了。 104 第2步 学习用健康思维替代不健康思维 图D   宝宝肯定会生病的，这 很正常，但可以采取一些措施  保护我的宝宝 关注图 D 中的女人，读出标题。讨 论图 D 中的想法是不是比图 A 中的想法 更好。 通过采取积极的行动，母亲将竭尽 所能照顾好宝宝。 图E 采取预防措施可减少宝宝生病的可能性 图F  生病 - 无助的恶性循环被打破 这项活动将有助于打破疾病 - 无 助的恶性循环。 105 现在讨论母亲们在第 1 步中所描述的不健康思维。 让母亲（和家人）考虑其他的可替代的想法。记下这些建议。 让母亲考虑第 1 步中描述的替代性想法的例子。 如果母亲们想不出什么来，就用以下的想法、情绪 / 行动和后果来提 示她。 想法 情绪 / 行为 后果 女宝宝需要与男宝宝同样多 的关注，这样她们以后才会成 为聪明和智慧的女人 同等重视男宝宝和女宝宝 男宝宝和女宝宝都健康 我的宝宝运气很好，所以不会 生病 我会给宝宝接种疫苗 防范潜在致命的疾病 与宝宝互动使他更聪明 妈妈和家人陪伴宝宝，并与宝 宝玩 宝宝心理发展状况提高 尽管有一些困难，但我为了宝 宝健康也必须要努力去减少 紧张和焦虑 努力解决困难，并通过放松活 动减少紧张 对母亲和宝宝的健康都有积 极作用 第3步 练习健康思维和行动 活动 1 检查婴儿互动表格。根据宝宝生长发育水平改变相关的活动。 活动 2 检查休息和放松监测表格。讨论母亲在遵循这些活动方案中可能遇到 的问题。必要时修改。 活动 3 检查饮食表格。讨论母亲在遵循活动中可能遇到的问题。如果母亲想 106 改变表格中的项目，可以进行修改。如果妈妈们能坚持下来，就要诚恳地赞 美母亲和家人。 活动4 对母乳喂养和断奶给予建议。 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励家庭 支持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指导家庭成 员温柔地劝说和帮助母亲一起面对困难。 实践工作 1 遵循本次家访管理中准备的婴儿互动表格。应每天通过在表格上做标 记来进行监测。 实践工作 2 遵循这次家访管理中准备的锻炼表格。应每天在表格上做标记来监测 这些活动。 实践工作 3 让母亲继续遵循饮食表格。应每天通过在表格上做标记来监测饮食 状况。 实践工作4 遵循休息和放松表格。鼓励家庭成员帮助母亲腾出时间进行这项活动。 应每天通过在表格上做标记来监测休息和放松情况。 实践工作 5 让母亲每天在健康日历上提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记， 用来评估其自上次家访后的总体想法和情绪感受。注意或记住最常影响情 绪和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些不健康 思维。 107 实践工作 6 如果已经成立了“母婴健康小组”，继续参加小组活动。如果小组还未 成立，鼓励母亲们与其他即将生产的妈妈们或者刚有小宝宝的妈妈们定期聚 在一起活动。 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 家访管理4.3 ：母亲与周围人的关系 本次家访管理的学习目标 本次家访管理的目的是回顾上次家访以来取得的进展，并将健康思维 的方法应用到母亲与她周围人的关系中，比如直系亲属、亲戚、朋友和社区 的人。 所需的工作辅助工具：健康日历 记住良好沟通的重要性。 任务 1 回顾上次的家访 总结上次家访的关键信息。 任务2 回顾情绪图 和母亲们一起看情绪表格。询问她是否注意到上 1 周任何有关她和 宝宝之间关系的不健康的想法。如果注意到的话，表扬她成功地完成了第 一步。 询问这些想法是如何影响她的感受和行动。倾听和同情。 现在问她是否试图用其他的想法来取代这些想法。如果没有，讨论，并 鼓励她和其他家庭成员一起想出替代性想法。 108 任务3 有关母亲与周围人的关系的健康思维 第 1步 学会识别有关母亲与她周围人的关系的 不健康的想法 简单地说明母亲与周围人关系的重要性，特别是其需要社会支持和对宝 宝社会互动有益的社会关系，以及妈妈们从健康领域从业人员那里寻求恰当 帮助的能力的重要性。 图A 如果我出去，人们会说闲话 使用健康日历的相关部分，让母 亲关注图 A 中的女人，描述表明她想 法的标题。 讨论如果一个女人压力很大，她 们可能没有自信走出家门。 图B 无论如何我都不会离开我的房子 图B：这样的想法可能会导致女 人被家庭约束住。 讨论是否可能有需要母亲独自出 门的情况。比如宝宝病得很重，其他 人当时都没法提供帮助。 109 现在问问母亲是否有因为一些必须要做的事情而离开家这样的想法。 讨论以下不健康的想法、情绪行为和后果的例子。 想法 情绪 / 行为 后果 我不相信任何人 我不会与任何家人之外的人 接触 甚至拒绝见健康工作者，比如 打疫苗的工作人员 我不想和别人见面 不努力去见外人或者与他人 聊天 逐渐疏远他人，并失去他们的 支持 人们总是会让我失望 回避他人 失去支持 图C  完全依赖他人可能会有 严重的后果 图C：讨论如果这种日常生活中 的事情完全依赖于别人可能会有什么 结果。 第2步 学习用健康思维代替不健康思维 图D 即使我很焦虑，但走出去也还是可以的 关注图 D 中的女性，读出标题。讨论 图 D 是否是比图 A 更好的替代性想法。 110 现在讨论第 1 步中所描述的母亲对与她周围人关系的任何不健康的 想法。 让母亲（和家人）思考替代性想法。 让母亲考虑第 1 步中描述的例子的替代性想法。 如果母亲想不出什么，就用以下的想法、情绪 / 行为和后果来启发她。 想法 情绪 / 行为 后果 除非我有机会了解别人，否则 我不应该轻易对别人做判断 我会见他人，但不会盲目信任 与接种疫苗的工作人员谈论 疫苗相关问题，然后作出决定 如果和一两个家人信任的朋 友交流，我可能会感觉很好 积极尝试见一两个相处融洽 的人 不被孤立 每个人都有一些优点 应该和我喜欢的人交谈，但不 要期望过高 维持社会支持系统 图E 我会带宝宝去健康中心接种疫苗 这样的替代性想法可以鼓励母亲从外 部帮助资源中寻求适当的帮助，比如健康 中心。 图F  不是一直都要依赖别人 图F：一个自信而又见多识广的母亲会 养育出一个自信的孩子。 母亲只有在全家人的支持下才能有 信心。 111 活动 1 教授母亲宝宝在这个年龄段常见的健康问题，以及应对方法。给她附近 的公立健康中心和医院的清单。 活动 2 检查饮食表格。讨论母亲在遵循饮食表格中可能遇到的问题。如果母 亲们想改变表格中的条目，那么就做一些调整。如果母亲坚持去做了，那就 给予她们积极的反馈。 活动 3 检查休息和放松监控表格。讨论母亲在实施中可能遇到的问题。必要 时进行修改。 活动4 检查婴儿互动表格。让父亲每天至少参与到这些活动中一次。 活动 5 就母乳喂养给予建议。 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励家庭 支持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指导家庭成 员温柔地劝说和帮助母亲一起面对困难。 实践工作 1 让母亲每天在健康日历上提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记，用 来评估其从上一次家访以后的总体想法和情绪感受。注意或记住最常影响 第3步 练习健康思维与行为 112 情绪和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些不健 康的思维。 实践工作 2 遵循饮食表格。应通过每天在表格上做标记来监测饮食状况。 实践工作 3 遵守本次家访管理中准备的休息和放松表格。应每天通过在表格上做 标记来监测休息和放松情况。 实践工作4 遵守本次家访中准备的婴儿互动表格。应每天通过在表格上做标记来 监测与宝宝的互动情况。 实践工作 5 如果已经成立了“母婴健康小组”，继续参加小组活动。 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 113 模块 5 婴儿晚期 115 116 家访管理5.1 ：母亲个人的健康 本次家访管理的学习目标 这次家访的目的是评估婴儿出生后晚期（第 8~10 个月）母亲和宝宝的健 康状况，倾听母亲的问题，并帮助她将思维健康的方案应用于她个人健康上。 所需的工作辅助工具：健康日历 任务 1 回顾上次家访管理的内容 简要总结训练模块 4 中的关键信息。 使用健康日历上的图作为讨论的重点，依次进行讨论。 任务2 回顾情绪表格 与母亲一起回顾情绪表格。 问妈妈们是否注意到培训模块 4 中讨论的 3 个重点内容中的任何不健 康的想法或感受。询问她这些想法如何影响她的情绪和行为。询问她是否 能够用其他健康想法来代替这些想法。如果她成功完成了以前的步骤，要及 时给予表扬。 认真倾听和同情。记录她的想法，以供随后的讨论使用。 任务3 有关母亲个人健康的健康思维 第 1步 学会识别有关母亲的个人健康的不健 康思维。 简要说明母亲个人的身心健康对宝宝出生后 1 年中发育的重要性。婴 儿晚期是婴儿发育的一个重要时期，但对母亲来说，也是一个充满压力的时 117 期，因为她需要满足婴儿的许多需求。因此在这个关键时期不要忽视个人健 康，这很重要。 图A 我生病一定是老天对我的惩罚 使用健康日历的相关部分，让母亲们关 注图 A 中的女人，描述一下表明她想法的 标题。 告诉母亲日常生活中的压力会让一些人 相信她们要对自己的不幸负责。一旦她们沉 浸在这些想法中，就开始感觉不舒服。 问一下母亲是不是有时会有这样的 感受。 图B  我不值得好起来 图B：讨论这样的想法如何使一个人自 暴自弃，而不是努力摆脱现况。 图C  陷入疾病 - 无助的  恶性循环中 图C：讨论这样的想法和情绪感受是如 何持续下去的。持续时间越长，越难打破这 个恶性循环。 118 现在问问母亲，她是否对自己的健康有过这样的想法。 如有必要，用下面的不健康的想法、情绪 /行为和后果的例子来启发她们。 想法 情绪 / 行为 后果 我的生命中做了许多错事 没有人能对此做任何事情，所 以努力也没啥意义 压力和焦虑增加 我总是很累。这一定意味着 我得了重病 我负担不起昂贵的治疗费，如 打点滴，所以人生 没有希望 不活动和忽视健康 要是有更多的钱，我们就不会 有健康问题 不努力去最大范围地使用任 何资源 健康不佳的风险更大 有许多问题需要解决，照顾自 己是最次要的 只有我有时间，我才会注意 健康 忽视健康 第2步 学习用健康思维代替不健康思维 图D  我能做许多事来改善健康 关注图 D 中的女性，阅读标题。讨 论图 D 是否是比图 A 更好的替代性 想法。 讨论图 A 中的母亲如果能像图 D 中的母亲那样去思考，可能会遇到什么 困难。 119 现在讨论第 1 步中所描述的或者第 1 步中所举的例子中母亲有关个人 健康的不健康思维。让母亲思考一下替代性想法。 如果母亲想不出什么，就用以下的替代性想法、情绪 / 行为和后果来启 发她。 想法 情绪 / 行为 后果 我可以专注于我生活中好的 方面，以及我能做到的事情 我可以尝试做出积极的改变 抑郁和压力减轻 疲劳是由于工作过度、饮食不 好和缺乏锻炼而导致的最常 见的问题 简单的活动可以帮助我感觉 更加精力充沛 注意饮食、休息和运动 即使是穷人也能努力保持 健康 努力最好地利用可用资源 母亲和宝宝的健康更好 如果一个人不健康，即使是小 问题也会被扩大化 照顾我的健康，每天只需要花 一点时间就可以做到 健康的人能更好地解决问题 图E  我可以让我的保健医生给我  提供一些建议 图E：如果母亲说疾病和健康是命中 注定的，可以在这张图的帮助下温柔地挑 战这个想法。 图F  我越有见识，越能够对我 的健康做出更好的决定 图 F：一个有见识的母亲可以为她和 她宝宝的健康做出重要决定。 120 活动 1 培训整个家庭有关导致母亲和婴儿常见疾病的原因，以及如何应对 这些疾病。告诉她们非专业的从业者可能会造成的医疗事故，例如仅因 为虚弱就给予输液治疗。重复使用注射器而患肝炎的风险。参考培训 手册。 活动 2 检查饮食表格。讨论母亲在遵循饮食表格中可能遇到的问题。如果母 亲们想改变表格中的条目，那么就做一些调整。如果母亲们能遵循饮食表 格，要毫不吝惜地赞美母亲和家人。 活动 3 检查休息和放松监测表格。讨论母亲在做的时候可能会遇到的问题。 必要时修改。 活动4 检查婴儿互动表格。必要时进行讨论。 活动 5 对母乳喂养和断奶给出建议 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励家庭 支持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指导家庭成 员温柔地劝说和帮助母亲一起面对困难。 第3步 练习健康思维和行为 121 实践工作 1 遵循本次家访管理中准备的睡眠监测表格，每天进行监测。 实践工作 2 遵循饮食表格。应每天通过在表格上做标记来监测饮食状况。 实践工作 3 遵循休息和放松表格。鼓励家庭成员帮助母亲腾出时间进行这些活动。 应每天通过在表格上做标记来监测休息和放松情况。 实践工作4 遵循本次家访管理中准备的婴儿互动表格。应每天通过在表格上做标 记来监测母婴互动情况。 实践工作 5 让母亲每天在健康日历上提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记，用 来评估其自上次家访管理以后的总体想法和情绪感受。注意或记住最常影 响情绪和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些不 健康思维。 实践工作 6 如果已经成立了“母婴健康小组”，继续参加小组的活动。 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 家访管理5.2 ：母亲与宝宝的关系 本次家访的学习目标 本次家访的目的是回顾上次家访所取得的进展，并将健康思维方法应用 到母亲与处于婴儿晚期宝宝的关系中。 需要的工作援助：健康日历 任务 1 回顾上次家访管理的内容 简要总结上一次家访管理中的关键信息。 122 任务2 回顾情绪表格 与母亲们一起回顾情绪表格。询问是否注意到上周出现的任何有关她 个人健康的不健康思维。如果注意到了，称赞她成功完成了第一步。记录下 来。询问她这些想法是如何影响她的情绪和行为。认真倾听，表达共情。 现在问她是否已经尝试用替代性想法来代替这些不健康的思维。如果 没有，就此进行讨论，并鼓励她和家庭成员一起来思考替代性想法。 任务3 有关母亲与婴儿关系的健康思维 第 1步 学会识别母亲与婴儿关系的不健康 思维 告诉母亲将要帮助她使用健康思维的方法来与宝宝建立亲密关系。 简要地解释母亲与婴儿关系对母婴健康的重要性。 图A  没有什么在我的掌控中……  我无能为力 使用健康日历的相关部分，让母 亲关注图 A 中的女人，描述一下表明 她想法的标题。 让妈妈和其他家人对这些想法给 予评论。 123 现在问问母亲是否有过这样的想法。 如有必要，用下表中列出的不健康的想法、情绪 / 行为和后果的例子启 发她。 想法 情绪 / 行为 后果 我的身体健康不重要，孩子们 的健康才重要 如果母亲的健康不佳，照顾他 人的能力会受到影响 宝宝的身体和心理健康受到 影响 宝宝的能力与智力是天生的， 不是我能控制的 我无力改善现况 在这个竞争激烈的时代，孩子 可能失去了充分认识自身潜 能的机会 我从来没有做过一个好母亲， 对我的任何一个宝宝都是这 样的 为每一个出现的问题而责备 自己 照顾孩子感觉吃力不讨好 紧张和焦虑不会伤害我的 宝宝 不努力减轻自己的压力 宝宝的健康受到影响 图B 我无法照顾所有的孩子，对我而言  工作量太大了 图B：讨论这个有许多宝宝的母亲 满足这么多孩子的需要有多么困难。 询问母亲和家人的意见。询问母亲 为什么发现这是很难的。 图C 妈妈的健康受到影响，孩子的  需要被忽视 图C：讨论以上问题可能对母亲和 宝宝健康造成的影响。 让母亲以身心发展角度去思考。 124 图 E：讨论如果母亲给每一个 孩子更多的时间和精力，会给孩子带 来哪些益处。 第2步 学习用健康思维替代不健康思维 图D 作为父母，我们要对自己的每个孩子负责 关注图 D 中的女人，读出标题。 讨论图 D 中的想法是不是比图 A 中 的想法更好。 图E 间隔生育使我们能够在每一个宝宝早 年身心飞速发展的时期，给予宝宝充分 的关注和资源 图F 聪明和健康的孩子未来可能有  更好的发展 图 F：请家人发表意见。不要 对峙或强加你的想法给他们。认真 倾听，表达共情。 125 现在讨论母亲在第 1 步中所描述的不健康的想法。 让母亲（和家人）考虑其他的可替代的想法。 让母亲考虑第 1 步中描述的替代性想法的例子。 如果母亲们想不出什么，就用以下的想法、情绪 / 行为和后果来提示她。 想法 情绪 / 行为 后果 如果我健康，就可以给我的孩 子们更多关注 可以有更多的时间和精力与 宝宝进行互动和照顾宝宝 宝宝更聪明，更健康 孩子的能力和智力有一半是 由其生长环境决定的 我们应该找到改善宝宝成长 环境的方法和资源 这样的孩子会有更大的机会 实现他们的潜能 大多数时候我都能很好地照 顾宝宝 如果确实有问题，现实地去思 考解决问题的办法 更好地解决问题，更有效地照 顾宝宝 尽管面临很多困难，我还是要 努力减轻对宝宝的紧张和焦 虑情绪 努力解决困难，通过放松活动 减轻紧张 对母亲和宝宝的健康有积极 影响 第3步 练习健康思维与行为 活动 1 检查婴儿互动表格。根据宝宝生长发育水平改变相关的活动。 活动 2 检查休息和放松监测表格。讨论母亲在遵循这些活动方案中可能遇到 的问题。必要时修改。 活动 3 检查饮食表格。讨论母亲在遵循活动中可能遇到的问题。如果母亲想 改变表格中的项目，可以进行修改。如果妈妈们能坚持下来，就要慷慨地赞 美母亲和家人。 活动4 对母乳喂养和断奶给予建议。 126 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励家庭 支持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指导家庭成 员温柔地劝说和帮助母亲一起面对困难。 实践工作 1 遵循本次家访管理中准备的婴儿互动表格。应通过每天在表格上做标 记来进行监测。 实践工作 2 遵循这次家访中准备的锻炼表格。应每天通过在表格上做标记来监测 这些活动。 实践工作 3 让母亲继续遵循饮食表格。应每天通过在表格上做标记来监测饮食 状况。 实践工作4 遵循休息和放松表格。鼓励家庭成员帮助母亲腾出时间进行这项活动。 应每天通过在表格上做标记来监测休息和放松情况。 实践工作 5 让母亲每天在健康日历上提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记，用 来评估其自上次家访以来的总体想法和情绪感受。注意或记住最常影响情 绪和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些不健康 思维。 实践工作 6 如果已经成立了“母婴健康小组”，继续参加小组活动。如果小组还未 成立，鼓励母亲们与其他即将生产的妈妈们或者刚有小宝宝的妈妈们定期聚 在一起活动。 告诉母亲们下一次家访管理的日期，并在健康日历上注明。 127 家访管理5.3 ：母亲与周围人的关系 本次家访管理的学习目标 本次家访管理的目的是回顾上次家访以来取得的进展，并将健康思维 的方法应用到母亲与她周围人的关系中，比如直系亲属、亲戚、朋友和社区 的人。 所需的工作辅助工具：健康日历 任务 1 回顾上次的家访。 总结上次家访的关键信息。 任务2 回顾情绪图 和母亲们一起看情绪表格。询问是否注意到上 1 周任何有关她和宝宝 之间关系的不健康想法。如果注意到的话，表扬她成功地完成了第一步。 询问这些想法是如何影响她的感受和行动。倾听和同情。 现在问她是否试图用其他的想法来取代这些想法。如果没有，讨论，并 鼓励她和其他家庭成员一起想出替代的方法。 任务3 有关母亲与周围人关系的健康思维 第 1步 学会识别有关母亲与她周围人关系的不 健康的想法 简单地说明母亲与周围人关系的重要性，特别是其需要社会支持和对宝 宝社会互动有益的社会关系，以及妈妈们从健康领域从业人员那里寻求恰当 128 帮助能力的重要性。 图A 我的家人 / 丈夫不理解我 图B  如果我尝试与她们交流，  将来可能会有冲突。 图C  妈妈和家人 / 丈夫不团结，  对宝宝的成长不利 使用健康日历的相关部分，让母亲 关注图 A 中的女人，描述表明她想法的 标题。 讨论妈妈这样想的原因是什么。 图B：如果交流被打断，会使情形 更糟。 图C：讨论这种情况对宝宝的影响。 现在问问母亲是否有过这样的担心。 不要使其成为家庭冲突的一部分。着重讨论家庭冲突对宝宝成长的 影响。 129 想法 情绪 / 行为 后果 家人溺爱宝宝 我会阻止他们与宝宝玩耍 宝宝失去社交互动的机会 人们不理解我的问题 与他们讨论我的问题没有用 不与他人分享自己的问题 与他人交流无法解决我的 问题 自己承担着一切 压力增加，这对宝宝和妈妈都 有害 我没有任何朋友 我孤独 与他人隔离，缺乏支持 第2步 学习用健康思维代替不健康思维 图D 虽然我们可能有分歧，但必须谈谈孩子 的问题，这对我们所有人来说都是最重 要的问题。 关注图 D 中的女性，读出标题。讨 论图 D 是否是比图 A 更好的替代性 想法。 图E　为了孩子，我们可以试着弥合  我们之间的分歧。 为了孩子，这种替代性想法可以鼓 励家庭成员忘记他们之间的分歧。 130 社区卫生工作者应该在适当的时候利用这个机会来强调父亲在照顾宝 宝中的重要作用，以及宝宝能从父母双方共同的投入中有何获益。 现在讨论第 1 步中所描述的母亲的担心。 让母亲（和家人）思考替代性想法。 让母亲考虑第 1 步中描述的例子的替代性想法。 如果母亲想不出什么，就用以下的想法、情绪 / 行为和后果来启发她。 想法 情绪 / 行为 后果 安全和爱的关注对宝宝健康 成长有益 当宝宝和其他家人玩耍时，我 可以有一些自己的时间 母亲和宝宝都可从家人参与 宝宝的照顾中获益 也许我没有足够努力去感到 被理解 我应该更努力地解释困扰我 的事情 虽然不是每个人都能理解你， 但有些人一定会理解和支持 你 我可以和别人分享我的问题 我会和一个值得信赖的知己 交谈我的问题 压力减低 可以试着和我参加的母婴健 康小组中的其他妈妈交朋友 在我面对问题的时候，并不孤 单 其他人的支持可以帮助 解决许多问题 图F 家人要拧成一股绳，这对宝宝的成长有益 图F：母亲和宝宝都受益于这种支 持。记住并讨论有时 / 无意间家庭成 员（例如丈夫和公婆）不尊重母亲们的 尊严或需要，这是很重要的一个环节。 第3步 练习健康思维与行为 活动 1 教授母亲宝宝在这个年龄段常见的健康问题，以及应对方法。给她附近 131 的公立健康中心和医院的清单。 活动 2 检查饮食表格。讨论母亲在遵循饮食表格中可能遇到的问题。如果母 亲们想改变表格中的条目，那么就做一些调整。如果母亲坚持去做了，那就 给予她们积极的反馈。 活动 3 检查休息和放松监控表格。讨论母亲在实施中可能遇到的问题。必要 时进行修改。 活动4 检查婴儿互动表格。让父亲每天至少参与到这些活动中一次。 活动 5 就母乳喂养给予建议。 任务4 解释家访管理间隔期间的实践工作 建议母亲在家访管理间隔期间内尽最大努力进行下列活动。鼓励家庭 支持母亲进行这些活动，如果母亲们在进行这些活动上有困难，指导家庭成 员温柔地劝说和帮助母亲一起面对困难。 实践工作 1 让母亲每天在健康日历上提供的情绪表格的视觉评估表上进行标记，用 来评估其自上次家访以来的总体想法和情绪感受。注意或记住最常影响情 绪和行为的不健康思维的类型。告诉她下一次你们会一起讨论这些不健康 思维。 实践工作 2 遵循饮食表格。应每天通过在表格上做标记来监测饮食状况。 实践工作 3 遵守本次家访管理中准备的休息和放松表格。应每天通过在表格上做 标记来监测休息和放松情况。 132 实践工作4 遵守本次家访中准备的婴儿互动表格。应每天通过在表格上做标记来 监测与宝宝的互动情况。 实践工作 5 如果已经成立了“母婴健康小组”，继续参加小组活动。 说明这是项目的最后一次家访管理。但是，社区卫生工作者还会继续定 期拜访，继续帮助母亲以健康方式去思考和行动。 家庭应保持健康日历的记录，并不时参考前面的记录。 133 健康思维工具包 135 136 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 137 家 访 管 理 1. 1 ： 母 亲 个 人 的 健 康 个 人 的 健 康 图 A 鉴 于 我 当 前 的 情 况 ，我 对 改 善 健 康 无 能 为 力 图 B 任 何 努 力 都 没 有 意 义 图 C 母 亲 和 宝 宝 健 康 状 况 不 佳 的   可 能 性 更 大 图 D 无 论 现 实 情 况 怎 样 ，我 都 能 改 善 我 的 健 康 /营 养 图 E 我 可 以 与 我 的 保 健 医 生 咨 询 营 养 问 题 图 F 小 小 的 改 变 也 会 使 宝 宝   和 我 更 健 康 138 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 饮 食 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 时 间 食 物 的 选 择 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 早 餐 午 餐 前 午 餐 下 午 茶 晚 餐 夜 宵 139 家 访 管 理 1. 2 ： 母 亲 与 宝 宝 的 关 系 有 关 母 亲 与 宝 宝 关 系 的 健 康 思 维 图 A 肚 子 里 的 宝 宝 不 知 道   我 的 感 受 图 B 宝 宝 出 生 后 我 才 需 要 与 宝 宝 建 立 感 情 图 C 宝 宝 出 生 后 可 能 会 更 难 与 宝 宝 建 立 积 极 的 情 感 图 D 如 果 我 对 肚 子 里 的 宝 宝 建 立 了 积 极 的 情 感 ，将 有 益 于 宝 宝 的 发 育 图 E 努 力 培 育 和 鼓 励 积 极 的 情 感 图 F 在 宝 宝 出 生 后 就 更 容 易 与 其 建 立   积 极 的 情 感 联 结 140 休 息 和 放 松 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 活 动 类 型 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 缓 慢 呼 吸 每 天 做 2~ 3 次 ， 10 ~1 5 分 钟 散 步 每 天 1 次 ，1 5~ 20 分 钟 睡 觉 晚 上 好 好 睡 觉 ， 中 午 小 睡 一 会 儿 饮 食 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 时 间 食 物 的 选 择 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 早 餐 午 餐 前 午 餐 下 午 茶 晚 餐 夜 宵 141 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 142 家 访 管 理 1. 3 ： 母 亲 与 周 围 人 的 关 系 有 关 母 亲 与 周 围 人 关 系 的 健 康 思 维 图 A 人 们 不 关 心 我 图 B 我 不 费 劲 去 与 别 人 见 面 图 C 母 亲 和 宝 宝 缺 乏 社 会 支 持 图 D 不 是 所 有 人 都 一 样 图 E 我 试 着 和 少 数 我 喜 欢 的 人 交 流 图 F 母 亲 和 宝 宝 拥 有 社 会 支 持 143 休 息 和 放 松 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 活 动 类 型 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 缓 慢 呼 吸 每 天 做 2~ 3 次 ， 10 ~1 5 分 钟 散 步 每 天 1 次 ，1 5~ 20 分 钟 睡 觉 晚 上 好 好 睡 觉 ， 中 午 小 睡 一 会 儿 饮 食 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 时 间 食 物 的 选 择 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 早 餐 午 餐 前 午 餐 下 午 茶 晚 餐 夜 宵 144 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 145 家 访 管 理 2 .1 ： 宝 宝 到 来 健 康 思 维 图 A 我 已 经 有 太 多 要 做 的 了 ，不 能 再 因 我 的 健 康 而 烦 恼 了 图 B 不 关 心 自 己 的 健 康 ，比 如 休 息 或 者 均 衡 饮 食 图 C 由 于 疲 劳 和 虚 弱 而 在 照 看   宝 宝 上 有 困 难 图 D 如 果 我 每 天 能 花 部 分 时 间 在 我 的 健 康 上 ，将 能 保 持 健 康 的 身 体 状 态 ，并 能 做 日 常 家 务 活 图 E 在 日 常 生 活 中 规 划 出 健 康 的 或   放 松 的 活 动 时 间 图 F 母 亲 越 健 康 ，越 能 轻 松 照 看 宝 宝 和 应 对 其 他 生 活 琐 事 146 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 饮 食 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 时 间 食 物 的 选 择 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 早 餐 午 餐 前 午 餐 下 午 茶 晚 餐 夜 宵 147 锻 炼 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 运 动 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 练 习 2 练 习 3 148 家 访 管 理 2 .2 ： 宝 宝 到 来 有 关 母 亲 与 宝 宝 关 系 的 健 康 思 维 图 F 这 对 你 和 宝 宝 的 健 康 有 积 极 影 响 图 E 你 看 宝 宝 对 你 的 情 绪 的 反 应 ，宝 宝 也 看 你 对 他 的 情 绪 反 应 图 D 当 我 与 宝 宝 互 动 的 时 候 ，宝 宝 会 回 应 我 ，让 我 很 开 心 图 C 这 会 影 响 你 和 宝 宝 的 健 康 图 B 不 努 力 与 宝 宝 建 立 联 结 图 A 宝 宝 太 小 ，因 此 对 我 没 有 感 情 。  宝 宝 所 需 要 的 仅 仅 就 是 喂 养 149 与 宝 宝 的 互 动 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 活 动 类 型 建 议 的 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 每 天 至 少 开 展 一 次 抚 触 活 动 ， 或 者 选 择 其 他 活 动 练 习 2 每 天 和 宝 宝 交 流 或 者 给 宝 宝 唱 歌 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 练 习 3 每 天 和 宝 宝 玩 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 锻 炼 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 运 动 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 练 习 2 练 习 3 150 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 饮 食 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 时 间 食 物 的 选 择 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 早 餐 午 餐 前 午 餐 下 午 茶 晚 餐 夜 宵 151 家 访 管 理 2 .3 :宝 宝 到 来 有 关 母 亲 与 周 围 人 关 系 的 健 康 思 维 图 A 如 果 我 让 太 多 人 来 看 宝 宝 ，  我 的 新 生 宝 宝 可 能 会 受 到 伤 害 图 B 妈 妈 和 宝 宝 与 外 界 社 交 环 境 隔 离 图 C 这 会 影 响 你 和 宝 宝 的 健 康 图 D 如 果 身 边 有 人 支 持 自 己 ，会 更 容 易 健 康 和 快 乐 图 E 他 人 帮 助 一 起 照 顾 宝 宝 能 够 减 轻   母 亲 的 负 担 图 F 母 亲 越 健 康 ，越 容 易 照 顾 宝 宝 和 处 理 其 他 生 活 需 要 152 与 宝 宝 的 互 动 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 活 动 类 型 建 议 的 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 每 天 至 少 开 展 一 次 抚 触 活 动 ， 或 者 选 择 其 他 活 动 练 习 2 每 天 和 宝 宝 交 流 或 者 给 宝 宝 唱 歌 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 练 习 3 每 天 和 宝 宝 玩 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 锻 炼 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 运 动 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 练 习 2 练 习 3 153 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 饮 食 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 时 间 食 物 的 选 择 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 早 餐 午 餐 前 午 餐 下 午 茶 晚 餐 夜 宵 154 家 访 管 理 3 .1 ： 婴 儿 早 期 有 关 个 人 健 康 的 健 康 思 维 图 A 我 太 累 了 ，没 法 照 顾 自 己 的 健 康 图 B 我 是 一 个 虚 弱 的 人 图 c 不 照 顾 自 己 的 健 康 真 的 会 生 病 图 D 因 为 疲 惫 和 虚 弱 而 很 难 照 看 宝 宝 图 E 在 自 己 的 日 常 生 活 中 安 排 一 些 健 康 的   或 者 放 松 的 活 动 图 F 母 亲 越 健 康 ，越 能 轻 松 照 看 宝 宝 和 应 对 其 他 生 活 琐 事 155 与 宝 宝 的 互 动 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 活 动 类 型 建 议 的 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 每 天 至 少 开 展 一 次 抚 触 活 动 ， 或 者 选 择 其 他 活 动 练 习 2 每 天 和 宝 宝 交 流 或 者 给 宝 宝 唱 歌 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 练 习 3 每 天 和 宝 宝 玩 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 父 亲 与 宝 宝 一 起 玩 锻 炼 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 运 动 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 练 习 2 练 习 3 156 睡 眠 监 测 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 昨 晚 我 的 思 绪 扰 乱 了 睡 眠 我 试 图 用 健 康 思 维 来 代 替 不 健 康 思 维 我 尝 试 了 一 些 促 进 睡 眠 质 量 的 窍 门 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 157 家 访 管 理 3 .2 ： 婴 儿 早 期 有 关 母 亲 与 宝 宝 关 系 的 健 康 思 维 图 A 宝 宝 的 存 在 就 意 味 着 要 不 停 地 干 活 ，没 有 一 点 乐 趣 图 B 我 没 有 时 间 做 任 何 愉 悦 的 事 情 图 C 这 使 我 感 觉 更 难 受 图 D 我 尝 试 去 喜 欢 宝 宝 的 陪 伴 物 图 E 这 对 宝 宝 而 言 ，也 是 有 趣 和 有 益 的 事 情 图 F   母 亲 越 健 康 ，宝 宝 越 健 康 158 与 宝 宝 的 互 动 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 活 动 类 型 建 议 的 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 每 天 至 少 开 展 一 次 抚 触 活 动 ， 或 者 选 择 其 他 活 动 练 习 2 每 天 和 宝 宝 交 流 或 者 给 宝 宝 唱 歌 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 练 习 3 每 天 和 宝 宝 玩 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 锻 炼 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 运 动 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 练 习 2 练 习 3 159 睡 眠 监 测 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 昨 晚 我 的 思 绪 扰 乱 了 睡 眠 我 试 图 用 健 康 思 维 来 代 替 不 健 康 思 维 我 尝 试 了 一 些 促 进 睡 眠 质 量 的 窍 门 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 160 家 访 管 理 3 .3 ： 婴 儿 早 期 图 A 我 没 有 自 信 与 家 人 或 者 医 生 谈 论 健 康 问 题 图 B 不 与 他 人 讨 论 我 的 健 康 问 题 ，  我 的 生 活 会 更 好 图 C 身 体 小 问 题 可 能 会 变 成 大 问 题 图 D 我 对 自 己 的 健 康 很 担 心 ，必 须 与 他 人 交 流 这 个 问 题 ，否 则 这 会 演 变 为 严 重 的 问 题 ，而 且 会 给 每 个 人 带 来 麻 烦 图 E 我 必 须 与 人 讨 论 我 的 健 康 问 题 ， 可 能 会 得 到 好 的 建 议 图 F 及 时 解 决 身 体 毛 病 ，母 亲 会 保 持 健 康 161 饮 食 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 时 间 食 物 的 选 择 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 早 餐 午 餐 前 午 餐 下 午 茶 晚 餐 夜 宵 与 宝 宝 的 互 动 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 活 动 类 型 建 议 的 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 每 天 至 少 开 展 一 次 抚 触 活 动 ， 或 者 选 择 其 他 活 动 练 习 2 每 天 和 宝 宝 交 流 或 者 给 宝 宝 唱 歌 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 练 习 3 每 天 和 宝 宝 玩 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 162 睡 眠 监 测 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 昨 晚 我 的 思 绪 扰 乱 了 睡 眠 我 试 图 用 健 康 思 维 来 代 替 不 健 康 思 维 我 尝 试 了 一 些 促 进 睡 眠 质 量 的 窍 门 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 163 家 访 管 理 4 .1 ： 婴 儿 中 期 有 关 个 人 健 康 的 健 康 思 维 图 A 我 感 到 不 舒 服 都 是 因 为 噩 运 图 B 只 有 这 个 魔 咒 破 除 了 ，我 才 会 感 到 好 一 些 图 C 增 加 压 力 和 紧 张 ，且 浪 费 了 资 源 图 D 我 能 做 许 多 事 情 来 改 善 健 康 状 况 图 E 通 过 现 代 手 段 采 取 积 极 行 动 图 F 现 代 和 传 统 的 照 料 方 法 一 起 使 用 可 以 达 到 最 好 的 结 果 164 与 宝 宝 的 互 动 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 活 动 类 型 建 议 的 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 每 天 至 少 开 展 一 次 抚 触 活 动 ， 或 者 选 择 其 他 活 动 练 习 2 每 天 和 宝 宝 交 流 或 者 给 宝 宝 唱 歌 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 练 习 3 每 天 和 宝 宝 玩 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 饮 食 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 时 间 食 物 的 选 择 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 早 餐 午 餐 前 午 餐 下 午 茶 晚 餐 夜 宵 165 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 166 家 访 管 理 4 .2 ： 婴 儿 中 期 有 关 你 和 宝 宝 关 系 的 健 康 思 维 图 A   因 为 我 是 一 个 没 用 的 妈 妈 ， 所 以 宝 宝 总 腹 泻 图 B   因 为 我 是 个 没 用 的 人 ，所 以   无 论 我 做 什 么 都 不 行 图 C 妈 妈 和 宝 宝 就 会 陷 入 生 病 - 无 助 的 恶 性 循 环 中 图 D    宝 宝 腹 泻 很 正 常 ，但 我 可 以 采 取 一 些 措 施 保 护 宝 宝 图 E 采 取 预 防 措 施 将 会 减 少 宝 宝 腹 泻 的 可 能 性 图 F 生 病 - 无 助 的 恶 性 循 环 被 打 破 167 与 宝 宝 的 互 动 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 活 动 类 型 建 议 的 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 每 天 至 少 开 展 一 次 抚 触 活 动 ， 或 者 选 择 其 他 活 动 练 习 2 每 天 和 宝 宝 交 流 或 者 给 宝 宝 唱 歌 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 练 习 3 每 天 和 宝 宝 玩 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 饮 食 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 时 间 食 物 的 选 择 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 早 餐 午 餐 前 午 餐 下 午 茶 晚 餐 夜 宵 168 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 169 家 访 管 理 4 .3 ： 婴 儿 中 期 有 关 母 亲 与 周 围 人 关 系 的 健 康 思 维 图 A 如 果 我 出 去 ，人 们 会 认 为 我 是 个 不 道 德 的 人 图 B 无 论 如 何 我 都 不 会 离 开 我 的 房 子 图 C 完 全 依 赖 他 人 ，比 如 丈 夫 ，他 们 不 可 能 时 时 刻 刻 都 在 身 边 提 供 帮 助 和 照 顾 图 D 独 自 走 出 家 门 并 不 意 味 着 我 就 是 一 个 不 道 德 的 人 图 E 生 活 中 总 有 一 些 时 候 我 必 须 要 出 门 ，比 如 带 宝 宝 去 健 康 中 心 接 种 疫 苗 ，家 人 们 会 理 解 的 图 F 不 总 是 完 全 依 赖 别 人 寻 求   健 康 照 料 170 与 宝 宝 的 互 动 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 活 动 类 型 建 议 的 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 每 天 至 少 开 展 一 次 抚 触 活 动 ， 或 者 选 择 其 他 活 动 练 习 2 每 天 和 宝 宝 交 流 或 者 给 宝 宝 唱 歌 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 练 习 3 每 天 和 宝 宝 玩 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 饮 食 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 时 间 食 物 的 选 择 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 早 餐 午 餐 前 午 餐 下 午 茶 晚 餐 夜 宵 171 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 172 家 访 管 理 5 .1 ： 婴 儿 晚 期 有 关 个 人 健 康 的 健 康 思 维 图 A 我 生 病 一 定 是 老 天 对 我 的 惩 罚 图 B 我 永 远 都 好 不 起 来 了 图 C 陷 入 疾 病 - 无 助 的 恶 性 循 环 中 图 D 我 能 做 许 多 事 来 改 善 健 康 图 E 通 过 现 代 化 手 段 采 取 积 极 措 施 图 F 现 代 和 传 统 的 照 料 方 法 一 起 使 用 可 以 达 到 最 好 的 结 果 173 与 宝 宝 的 互 动 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 活 动 类 型 建 议 的 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 每 天 至 少 开 展 一 次 抚 触 活 动 ， 或 者 选 择 其 他 活 动 练 习 2 每 天 和 宝 宝 交 流 或 者 给 宝 宝 唱 歌 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 练 习 3 每 天 和 宝 宝 玩 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 饮 食 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 时 间 食 物 的 选 择 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 早 餐 午 餐 前 午 餐 下 午 茶 晚 餐 夜 宵 174 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 175 家 访 管 理 5 .2 ： 婴 儿 晚 期 有 关 母 亲 与 宝 宝 关 系 的 健 康 思 维 图 A 我 的 职 责 就 是 尽 可 能 多 生 孩 子 。 无 论 他 们 发 生 什 么 都 是 上 天 的 旨 意 图 B 照 看 所 有 宝 宝 很 困 难 图 C 妈 妈 的 健 康 变 得 糟 糕 ，孩 子 的 需 要 被 忽 视 图 D 作 为 父 母 ，我 们 对 自 己 的 每 个 孩 子 负 责 ； 同 样 ，老 天 也 会 对 宝 宝 们 负 责 图 E 间 隔 生 育 使 我 们 能 够 对 每 一 个 孩 子 都 给 予 充 分 关 注 和 资 源 图 F 聪 明 和 健 康 的 孩 子 将 拥 有   美 好 的 未 来 176 与 宝 宝 的 互 动 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 活 动 类 型 建 议 的 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 每 天 至 少 开 展 一 次 抚 触 活 动 ， 或 者 选 择 其 他 活 动 练 习 2 每 天 和 宝 宝 交 流 或 者 给 宝 宝 唱 歌 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 练 习 3 每 天 和 宝 宝 玩 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 饮 食 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 时 间 食 物 的 选 择 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 早 餐 午 餐 前 午 餐 下 午 茶 晚 餐 夜 宵 177 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏 178 家 访 管 理 5 .3 ：  婴 儿 晚 期 有 关 母 亲 与 周 围 人 关 系 的 健 康 思 维 图 A 我 的 家 人 /丈 夫 不 理 解 我 图 B 如 果 我 努 力 与 他 们 交 流 ，  将 来 可 能 会 有 冲 突 图 C 妈 妈 和 家 人 /丈 夫 不 团 结 ，  这 无 益 于 宝 宝 的 成 长 图 D 虽 然 我 们 可 能 有 分 歧 ，但 必 须 谈 谈 孩 子 的 幸 福 问 题 ，这 对 我 们 所 有 人 来 说 都 是 最 重 要 的 图 E 为 了 我 们 的 孩 子 ，可 以 试 着 弥 合 我 们 之 间 的 分 歧 图 F 家 人 要 拧 成 一 股 绳 ，  对 宝 宝 的 成 长 有 益 179 饮 食 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 时 间 食 物 的 选 择 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 早 餐 午 餐 前 午 餐 下 午 茶 晚 餐 夜 宵 180 与 宝 宝 的 互 动 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 活 动 类 型 建 议 的 频 率 每 天 监 测 1 2 3 4 5 6 7 练 习 1 每 天 至 少 开 展 一 次 抚 触 活 动 ， 或 者 选 择 其 他 活 动 练 习 2 每 天 和 宝 宝 交 流 或 者 给 宝 宝 唱 歌 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 练 习 3 每 天 和 宝 宝 玩 3~ 4 次 ，比 如 喂 奶 后 （ 或 者 选 择 其 他 活 动 ） 情 绪 表 格 （ 每 天 在 表 格 中 打 √） 非 常 好 好 不 好 不 坏 坏 非 常 坏

Thinking Healthy A manual for psychosocial management of perinatal depression WHO generic field-trial version 1.0, 2015 Series on Low-Intensity Psychological Interventions – 1 Brooklyn College, the City University of New York Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Maanuwaalii To’annoo xiin-hawaasummaa Dhiphina Yeroo Ulfaa fi Da’umsaa Yaalii Dirree Dhaabbata Fayyaa Addunyaa 1ffaa Maxxansa 1ffaa Bara 2015 Yaala Xiinsammuu Sadarkaa Gad aanaa Yuunivarsitii Sitii Niiw Yorkii Kolleejjii Biruukliin Maxxansa Dhabbata Fayyaa Addunyaa 2025 Mata duree: Yaada Fayyaalessa Qabaachuu: Maanuwaalii To’annoo Xin-Hawaasummaa Dhiphina Yeroo Ulfaa fi Da’umsaa, Shaakala qorannoo Dirree Dhaabbata Fayyaa Addunyaa 1.0, 2015 © Mirga Abbummaa Mirgi qopheessaa seeraan kan eegame. Maxxansa ©Yuunivarsitii Sitii Niiw Yorkii Kolleejjii Biruukliin 2025 Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa maanuwaalii kana Afaan Oromootti akka hiikamee Yuunivarsitiin Sitii Niiw Yorkii Kolleejjii Biruukliin akka Maxxanfamuuf heeyyamamaa ta’uusaa heeyyamaa (TR25/004) irratti ibseera. Qulqullina hiikkaa fi amanamummaa qabaachuu hiikkaa maxxansichaatiif Koollejjii Biruukliin qofatu itti gaafatamaadha. Afaan Ingilizii fi Afaan Oromoo bakka wal hin simannetti, Maxxinsi jalqabaa kan Afaan Ingiliziin qophaa’e, maxxansa jalqabaa ta’uusaa mallattoo agarsiisu kan maxxansa kanatti hidhamuun maxxanfama. Yaada Fayyaalessa Qabaachuu: Maanuwaalii To’annoo Xiin-Hawaasummaa Dhiphina Yeroo Ulfaa fi Da’umsaa © Yuunivarsitii Sitii Niiw Yorkii Kolleejjii Biruukliin 2025 Baafata Dubbisa Seensaa fi Duugduubee HFH----------------------------------------------------------------10 Barannoowwan Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Geggeessuu -------------------------------------22 Seensa barannoo Maatii Hirmaachisuu Fi Yaada Fayya-Qabeessa Beeksisuu --------------------23 Moojula 1: Daa’imaaf Qophaa’uu -Ulfa Barannoo 1.1 – Fayyaa dhuunfaa haadhaa----------------------------------------------------------32 Barannoo 1.2 - Hariiroo Haadha Daa’ima Waliin----------------------------------------------------41 Baarannoo 1.3 - Hariiroo Haadhaa Namoota Nannoo Ishee Jiran Waliin-------------------------47 Moojuula 2 : Dhalachuu Daa’imaa-Ji’a Jalqabaa Barannoo 2.1 – Fayyaa dhuunfaa haadhaa-----------------------------------------------------------54 Barannoo 2.2 - Hariiroo Haadha Daa’ima Waliin-----------------------------------------------------60 Baarannoo 2.3 - Hariiroo Haadhaa Namoota Nannoo Ishee Jiran Waliin-------------------------67 Moojuula 3 :Daa’imumma Kichuu -Ji’a lammaffaa hanga arfaffaatti Barannoo 3.1 – Fayyaa dhuunfaa haadhaa------------------------------------------------------------74 Barannoo 3.2 - Hariiroo Haadha Daa’ima Waliin------------------------------------------------------81 Baarannoo 3.3 - Hariiroo Haadhaa Namoota Nannoo Ishee Jiran Waliin-------------------------88 Moojuula 4: Daa'imummaa umurii giddugaleessaa-Ji’a shanaffaa hanga Torbaffaatti Barannoo 4.1 – Fayyaa dhuunfaa haadhaa------------------------------------------------------------96 Barannoo 4.2 - Hariiroo Haadha Daa’ima Waliin-----------------------------------------------------102 Baarannoo 4.3 - Hariiroo Haadhaa Namoota Nannoo Ishee Jiran Waliin------------------------108 Moojuula Leenjii 5: Daa'imummaa gara boodaa -Ji’a saddettaffaa hanga Kurnaffaatti Barannoo 5.1 – Fayyaa dhuunfaa haadhaa------------------------------------------------------------116 Barannoo 5.2 - Hariiroo Haadha Daa’ima Waliin------------------------------------------------------122 Baarannoo 5.3 - Hariiroo Haadhaa Namoota Nannoo Ishee Jiran Waliin--------------------------128 10 “Yaada Fayyaalessa Qabaachuun” Maal jechuudha? Maanuwaaliin Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Qajeelfama tarkaanfii mhGAP (mhGAP-IG) Dhaabbata Fayyaa Addunyaaf tumsituu dha. mhGAP-IG kan qophaa’e dhaabbata fayyaa bakka kunuunsa fayyaa addaa hin qabne fayyadamuufidha. Qajeelfama ragaa irratti hundaa’e haalawwan rakkoo fayyaa sammuu dursuu qaban adda baasuu fi to’atu of keessaa kan qabu dha. Haalota dursi kennamuufii qabu keessaa tokko dhiphina sammuu yeroo ulfaa fi da’umsaa dha. meeshan mhGAP-IG jedhamu maal gochuu akka qaban bal’inaan ibsa, garuu akkamitti akka hojjetamuu qabu irratti hin ibsu. Meeshaaleen leenjii akkaataa itti fayyadama mhGAP- IG irratti qophaa’aniiru. Kaayyoon Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu qajeelfama ragaa irratti hundaa’e kan mhGAP-IG keessatti argamu to’annaa Dhiphina sammuu yeroo ulfaa fi da’umsa boodaa keessatti akkamitti hojiirra oolchuu akka danda’amu qajeelfama gadi fagoo kennuudha. Qajeelfamni mhGAP-IG to’annaa Dhiphina yeroo ulfaa fi da’umsa boodaa kanneen armaan gadii of keessatti qabata: Yaaliin xiin-hawaasummaa to’annoo dhiphina sammuu yeroo ulfaa fi harma hoosisuu tarkaanfii isa jalqabaa ta’uu qaba. Qorichi farra dhiphina sammuu hanga danda’ametti ummata kana irraa fagaachuu qaba. Yaada fayyaalessa qabaachuun tarkaanfii Xiin-hawaasummaa ragaa irratti hundaa’ee dhiphina sammuu yeroo ulfaa fi da’umsa boodaaf giddu galeessa godhatee kan qophaa’edha. Qajeeltoowwan waliigalaa kunuunsaa of keessatti hammachuu – Malli Yaada Fayyaalessa Qabaachuu qajeelfama gara laafinaa, ifa ta’ee fi dubartootaa fi maatii isaanii waliin quunnamtii miiraa, akkasumas deeggarsa hawaasummaa sochoosuu fi kennuu dha. Barnoota xiin-sammuu kennuu – Malli Yaada Fayyaalessa Qabaachuu barnoota xiin-sammuu haala garmalee qoricha fayyadamuu dhowwu kennuudha. Jechoonni yeroo baay’ee hubataman kan akka dhiphinaafi ba’aa, bakka dhibee dhiphina sammuu ykn dhukkuba qoollifannaa irraa of eeguuf fayyadamu. Yoo jiraateef wal’aansa amala hubannoo kennuu – Malli Yaada Fayyaalessa Qabaachuu fakkii fi caaseffama fayyadama sochiiwwan bifa wal’aansaa salphaa ta’e kan seera bu’uuraa wal’aansa Amala Hubannoo irratti hundaa’e dhiyeessuufidha. Wal’aansa garaagaraa kan akka sochii qaamaa caaseffama qabu, boqonnaafi yoo rakkoon jiraate furmaata kennuu – Qajeelfamni Yaada Fayyaalessa Qabaachuu hojiiwwan kana hojii guyyaa guyyaa haadholii keessatti walitti fida. Walitti hidhamiinsa hawaasaa deebi’anii hojiitti hiikuu –Malli Yaada Fayyaalessa Qabaachuu barbaachisummaa deeggarsa hawaasummaa tajaajila kennamu hunda keessatti cimsee ibsa. Nageenya waliigalaa hundaaf xiyyeeffannoo kennuu. Malli Yaada Fayyaalessa Qabaachuu, barbaachisummaa hariiroo haadhaa fi daa’imaa cimsuu bira darbee, waa’ee xiin-sammuu fi fayyaa qaamaa dubartootaa irratti xiyyeeffata. MAANUWAALIIN YAADA-FAYYALESSAA QABAACHUU EENYUUF? Maanuwaaliin Yaada Fayyaalessa Qabaachuu sagantaalee kunuunsa fayyaa haadholii fi daa’immaniif kunuunsa sadarkaa duraa keessatti akka walitti makamuuf kan qophaa’edha. Hojjettoota fayyaa hawaasaa irratti kan xiyyeeffatedha. Beekumsa ykn muuxannoo kunuunsa fayyaa sammuu kanaan duraa hin barbaadu. Maanuwaalichi akkaataa hojjettoonni fayyaa hawaasaa qajeelfama mhGAP yaala dhiphina sammuu yeroo ulfaaa fi da’umsa boodaa hojii idilee isaanii keessatti hammachisuu danda’an of keessaa qaba. A YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Dubbisa Seensaa fi Duugduubee HFH 11 ODEEFFANNOO DUUGDUUBBEE HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Dhiphinni yeroo ulfaa fi da’umsa boodaa maali? Qorannoon akka agarsiisutti dhiphinni jireenya guyyaa guyyaa keessattuu yeroo ulfaa fi da’umsaa akkaataa yaaduu irrattii fi amala haadholii hedduu miidhuu ni danda’a. Kanaaf, hojiiwwan kunuunsa daa’immanii hedduu dandamachuun rakkisaa ta’a. Rakkoolee kana yaaduu, amalaa fi dandamachuu wajjin yeroo tokko tokko dhiphina yeroo da’umsaa ta’uun adda baafama. Haala akkasii keessatti dubartiin miira dhiphina, fedhii fi gammachuu dhabuu, akkasumas humni hir’achuu sochii hir’isuutti geessu ni mudata. Dhiphina sammuu dha jennee addaa baasuuf, dubartiin mallattoolee kanneen yeroo baay’ee yoo xiqqaateef Torban lamaaf argisiisuu qabdi. Haadholiin dhiphina sammuu qaban hedduun mallattoolee qaamaa dhukkuba biraan hin ibsamne ni rakkatu. Mallattoolee dhiphina sammuu irraa kan ka’e hojii barame, hojii mana keessaa ykn hawaasummaa raawwachuuf rakkatu. Biyyoota galii olaanaa qaban keessatti dubartoota 10 keessaa 1 dhiphina yeroo dahumsaa kan qabaatan yoo ta’u, biyyoota guddachaa jiran keessatti dubartoota 5 keessaa 1 dhiphina yeroo da’umsaatiin rakkatu. Dhiphina yeroo ulfaa fi da’umsaa to’achuun maaliif barbaachisa? Haalli akkasii yeroo ulfaa fi yeroo harma hoosisan xiyyeeffannoo hatattamaa barbaada. Kunis sababa, rakkina dubartii sanarra gahu dabalataan, haalli kun fayyaa fi guddina daa’imaa irrattis dhiibbaa uumuu danda’a. Fakkeenyaaf, qorannoon akka agarsiisutti daa’imman haadholii dhiphina sammuu qabanii carraan isaan hanqina nyaataa, fi garaa kaasaa qabaachuu guddaadha. Tajaajilli xiin-hawaasummaa jijjiirama guddaa fiduu danda’a. Qorannoon akka agarsiisutti gargaarsaa fi deeggarsa barbaachisaa ta’een, haadholiin baay’een dhiphina sammuu isaanii irra aanuu danda’u. Hojjettoonni Fayyaa Hawaasaa haadholiin dhiphina sammuu qaban akkaataa yaaduu, amalaa fi fayya-dhabeessa ta’e jijjiiruu, miiraa fi hojii isaanii fooyyessuu, fi ittisa rakkoolee booda daa’imman isaanii irratti mul’atan irratti hojjechuu danda’u. Xiin-hawaasummaa dhiphina yeroo ulfaa fi da’umsa boodaa to’achuuf mala Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Maanuwaaliin kun hojjettoota fayyaa hawaasummaaf akkaataa isaan itti yaala dhiphina sammuu yeroo ulfaa fi da’umsa boodaa hojii idilee isaanii keessatti walitti hidhuu irratti qajeelfama salphaa kenna. Malli Yaada Fayyaalessa Qabaachuu walitti hidhamiinsaa fi kenniinsa tajaajilaa milkeessuuf seera bu’uuraa waliigalaa tokko tokko dirqama kabajamuu qaban irratti kan hundaa’edha. Qajeeltoowwan kun leenjii fi to'annaa fi hordoffii hunda keessatti cimfamuu qabu. Moodeela kunuunsa guutummaan qoricha keennuu irratti hundaa'e irraa fagaachuu: Hojjettoonni fayyaa hawaasaa hedduun haala qaamaa fi mala yaalaa guutummaan qoricha kennu bakka hojiin yaalii (fkn, talaallii kennuu ykn qoricha ajajuu) hojjetan hordofuun hojjechaa jiru. Yaada Fayyaalessa Qabaachuu keessatti dhiphinni yeroo ulfaa fi da’umsa boodaa yaalii Xiin- hawaasummaatiin yaalama. Kunis mala adda addaa kan wiirtuuleen kunuunsa sadarkaa duraa irra caalaan isaanii itti baratan dha. haadhaaf kiniinii ykn qoricha lilmoo kennuufii caalaa hadhoolii waliin marii godhuu irratti kan xiyyeeffate dha. Kanaaf hojjetaan fayyaas ta’e maatiin moodeela kunuunsa guutummaan qoricha keennuu irratti hundaa'e irraa fagaachuu barbaachisa. Hawaasa giddugaleessa kan godhate: Haadholii wiirtuulee dhaabbilee fayyaatti yaaluu irra hawaasa keessatti ykn mana keessatti ‘wal’aanuun ‘filatamaadha. Hojjettoonni Fayyaa Hawaasaa yeroo ulfaa fi da’umsa booda harmoolii mana isaaniitti dhaabbataan argu, kanaaf yeroo baay’ee haadholii fi maatii biratti kan amanamanii fi kabajaman. Kanaaf isaan tajaajila kana kennuuf namoota baay’ee mijatoodha. Dhiphina Sammuu haadholii caalaa fayyaa haadholii fi daa’immanii irratti xiyyeeffadhu: Dubartoonni baay’ee fi maatiin isaanii dhiphina sammuu akka rakkoo yaalaa barbaadutti hin ilaalan. C YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Dubbisa Seensaa fi Duugduubee HFH 12 Gariin akka waan qollifannaatti fudhatu. Kanaaf, yeroo haadholii fi maatii wajjin haasa’an jechoota medikaalaa/yaalaa kan akka ‘dhiphina sammuu’ ykn ‘dhukkuba/jeequmsa’ fayyadamuu irraa ofqusachuun barbaachisaa dha. Dubartoota fi maatiin isaanii jechoota guyyaa guyyaa kan akka dhiphinaafi yaaddoo wajjin caalaatti fayyadamu. Akkasumas, akka addunyaatti akka ‘fayyaa haadholiitti’ hubatama. Guddinni daa’imaa sirrii ta’e, maatiin naannoo isaa irratti bobba’uu kan danda’u kennuu danda’a: Miseensonni maatii waan baay’ee irratti walii galuu dhiisuu danda’u garuu fayyaan daa’immanii yeroo baay’ee ajandaa waliigalaa dha. Ajandaa kana keessatti tattaaffii fooyya’iinsa fayyaa qaamaa fi xiinsammuu kunuunsituu jalqabaa, haadha, osoo baay’ee mormuu ykn qollifannaa malee ilaalamuu danda’a. Kanaafidha caasaan moojuulotaa fi kutaalee Yaada Fayyaalessa Qabaachuudhaaf sadarkaa guddina daa’imaa irratti kan hundaa’e. Guddinni daa’immanii gaariin maatiin naannoo kana irratti akka hirmaatan bu’uura ta’uu danda’a: Miseensonni maatii Waan hedduu irratti walii galuu dhiisuu danda'u, garuu fayyaan daa'immanii yeroo baay'ee ajandaa waliinii ta'a. Ajandaa kana keessatti tattaaffii fooyya'iinsa fayyaa qaamaa fi xiinsammuu haadha kunuunsituu jalqabaa. Hadhoolii, mormii guddaa ykn qooddii malee ilaalamuu danda’a. Kanaafidha caasaan moojuulotaa fi kutaaleen Fayyaa Yaaduua sadarkaa guddina daa’imaa irratti kan hundaa’e. Haadholii humneessuu fi daddammaqsuu: Haadholiin gorsa kan hin fudhanne ta’uu osoo hin taane dammaqinaan hojiiwwan fayyaa jajjabeessuu sagantichi gorsu barbaaduu fi hirmaachuu qabu. Akkaataan Yaada Fayyaalessa Qabaachuu caaseffama qabuu fi agarsiisaa ta’e haadholii hoedofuuf baay’ee salphaadha, akkasuma haadholii dubbisuu hin dandeenyeef illee hordofuun salphaadha. Hojiileen qabatamaan akka haadholii fi maatiin galma qabatamaa ta’ee akka isaan gahaan ni godha, haala deggersa qabuun karaa hordofamuu danda’aniin akka hadholii fi maatiin galma ka’aame ga’an jajjabeessa. Hirmaannaa maatii jajjabeessuu: Haadha qofa irratti xiyyeeffachuu osoo hin taane, miseensota maatii hunda hammachuun barbaachisaa dha. Hojiileen fayyaa guddisan/jajjabeessan maatii guutuu kan hirmaachisu yoo ta’u, adda baafamanii hojjetamuu hin danda’an.de Haala qindoomina qabuu fi hunda galeessa ta’een hojjechuu: HFH baay’een isaanii hojii baay’ee fi ulfaataa qabu. Kanaafuu, kun tarkaanfiin kun kan ta’uu qabu hojii jiru waliin walitti makamuun ba’aa dabalataa ta’uurra hojii guyyaa guyyaa isaaniif haala mijeessa. Sagantaan Yaada Fayyaalessa Qabaachuu kan qophaa’ee meeshaalee barnoota fayyaa irra caalaan isaanii leenjii idilee hojjettoota fayyaa hawaasaa ofkeessatti kan hammate dha. Akkasitti beekumsa isaanii jiru irratti ijaaruu, garuu bifa Yaada Fayyaalessa Qabaachuutti geessuu ta’a. Malli Yaada Fayyaalessa Qabaachuun Hojjettoota Fayyaa meeshaa Walqunnamtii Jijjiirama Amala faayidaa qabu kan kennu yoo ta’u, kunis hojii guyyaa guyyaa isaanii keessatti faayidaa qabaachuu danda’a. Bakka barbaachisaa ta’etti, maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu ergaawwan ijoo Fayyaa Haadholii fi Daa’immanii wajjin wal fudhachiisuu ykn waliif wabii gochuu yoo ta’u, kunuunsi idilee fi Yaada Fayyaalessa Qabaachuu lamaan isaanii yeroo tokkotti akka kennamuuf. Hubachiisa: HFH dhimma fayyaa haadholii fi daa’immanii irratti hojjetan irra caalaan isaanii naannoowwan akka soorata haadholii, harma hoosisuu, karaa sirrii harmaa dhiisisuu, fi talaallii fi kkf irratti leenji’ani dha. Haa ta’u malee Hojjetaan fayyaa sagantaa Yaada Fayyaalessa Qabaachuu kennu leenjii akkasii yoo hin fudhanne ta’e, sagantaa leenjii akkasiitiin leenjiin dabalamuu qaba. Haala dursaa ijoo YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU gara laafinaafi dandeettii dubbannaa gaarii qabaachuu Mararfachuu/gara laafina jechuun xiyyeeffannaadhaan dhaggeeffachuu, kabaja qabaachuu fi miiraa fi muuxannoo nama sanaa irratti hubannoo agarsiisuu jechuudha. Haati bakka HFH jirutti akka isheen isaan amanachuu fi iccitii isaanii itti himachuu dandeessutti mijataa akka ta’u gargaara. HFH akka dhimmamu erga beektee booda isaan dhaggeeffatti, jechi HFHs bu’aa qabaata. Haadha dhiphina keessa jirtu haala kanaan dhaggeeffachuun haadholiin kun rakkoo ishee hubachuu fi akka dandamatan akka gargaaru agarsiifameera. Haadhaa fi maatiin HFH yoo amanan qofa kan isaan waliin bobba’anii rakkoo isaanii itti himanii furmaata barbaaduuf waliin hojjetan. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Dubbisa Seensaa fi Duugduubee HFH 13 Qabxiiwwan barbaachisoo waliin dubbannaa gaariif 1. HFH waa’ee daawwannaa isaaniif guyyaa keessa sa’aatii sirrii yaaduu qabu. Kunis haadhaa fi maatii waliin mari’achuun raawwatamuu qaba. 2. HFH daawwannaa hunda nagaa barameen jalqabuu qabu. Waa’ee fayyaa waliigalaa haadhaa fi miseensota maatii biro gaafachuu qabu. Fedhii dhugaa qabaachuu qabu. Kunis HFW akka ishee kunuunsitu haadhatti ni agarsiisa. 3. HFH haadhaaf/maatiif haasa’aan iccitii ta’ee akka turuu fi haati mirga dhuunfaa akka qabdu cimsuu qaba 4. Bakka hedduutti, yeroo baayʼee haadha tokko ofumasheetiin ykn bakka dhuunfaatti arguun hin dandaʼamu. Hojjetaan fayyaa warra kaan jiraachuu isaanii beeksisuu qaba (yeroo daawwannaa murtaa’e tokkotti yoo isaan eegaa hin turre ta’ellee), nagaa gaafachuu qaba. Yoo hirmaachuu barbaadan marii keessatti hirmaachisi. Miseensonni Maatii daawwannaan HFH faayidaa haadha fi daa’ima isaaniif akka ta’e beekuu qabu. Kana kan isaan beekuu danda’aan yoo HFH waa’ee kanaa sirriitti ibsaniifidha. Erga isaan amanachuu jalqabanii booda HFHf bakka dabalataa ni kennu. 5. HFH haala ta’uumsa isaanii irratti qopha’oo ykn yaaduu qabu. Yeroo hunda qixa haadholii taa’uu qabu. Yeroo hundumaa sagalee lallaafaa fi michuu ta’een dubbachuu qabu. 6. HFH, haati fayyaa fi guddina daa’ima isheetiif ogeessa hunda caalaa barbaachisaa ta’uu ishee cimsanii ibsuu qabu. hundumaafuu mucaa kan deessee fi yeroo baay'ee ishee waliin dabarsitu isheedha. HFW waan xixiqqoo isheen daa’imaaf isheed gootu irratti illee sirriitti galateeffachuu qabu. 7. HFH daawwannaa kami irratti iyyuu waa’ee daawwannaa isa dhumaa/darbee haasa’uudhaan jalqabuu qabu. Mata dureewwan daawwannaa kanaan duraa irratti mari’atamee fi gochoota yaadaman haadha yaadachiisuu qabu. Haati marii sana yaadachuu fi sochiiwwan daawwannaa sana keessatti yaadaman raawwachuu dandeessee fi dhiisuu ishee gaafachuu qabu. Yoo eeyyee ta'e, egaa ishee galateeffachuu qabu. Yoo hin taane immoo haala murtii hin qabnee fi qeeqa hin qabnee fi gargaarsa ta’een sababoota gaafachuu qabu. Sana booda, sirriitti ishee dhaggeeffachuu qabu. Haadha dhaggeeffachuun kutaa marii hunda caalaa barbaachisaa dha. Of eeggannoo fi obsaan dhaggeeffachuu qofaan sababoota rakkoo dhugaa bira ga’uu fi daawwannaa bu’a qabeessa ta’e qabaachuu danda’u. 8. HFH haadha fi maatiin ishee waa’ee waan yaadanii fi itti dhaga’amu ifatti akka dubbatan jajjabeessu qabu, gaaffilee banaa ta’an gaafachuudhaan fakkeenyaaf: Maaltu sitti dhaga’ama? Erga yeroo dhumaaf wal arginee as maaltu isinitti dhagahamaa ture? 9. Haadha erga dhaggeeffatanii booda, wa’ee rakkoo ishii ilaalchisee waan hubatan gudunfuu qabu. Haala kanaan dubartiin sun HFH rakkoo ishee dhagahanii hubachuuf akka yaalan ni beekti. Akkasumas HFH rakkoo ishee sirritti hin hubanne yoo ta’e sirreessuuf carraa ni argatti. 10. Yoo gama aadaan fudhatama qabateef, HFW haadha fi miseensota maatii waliin yeroo haasa’an ija keessa ilaalaa haasa’uu qabu. Yeroo haasaa namaa dhageeffattuu fi ilaalchaa ofii ketii namatti dubbattu ija keessa ilaaluun, dhugaa fi garaa qulqulluu ta’uu isaa kan ibsu dha. Kana malees, mallattoolee afaaniin ala ta’an kan akka mataa raasaa, ykn afaaniin ‘gaarii’ ykn ‘gaarii hojjette’ jechuus waliin haasaa bu’a qabeessa taasisa. 11. Haadholii fi maatiin tokko tokko waa’ee dhimmoota miira namaa kakaasan dubbachuun baay’ee itti ulfaachuu danda’a. Yeroo tokko tokko haadholiin fi maatiin jijjiirama yoo hin agarsiifne HFH mufachuu danda’u. Bu’aan isaa battalumatti kan hin argamne ta’us, yaada gaarii qabaachuun barbaachisaa dha. Yaada gaarii qabaachuun, rakkoowwan kun jiraatanis akka HFH yaalu itti fufaniif gargaara. 12. Yaadadhu; yeroo hunda gorsa kennuu kee dura dursii dhaggeeffadhu. 13. Dhumarratti HFH, haadha ykn maatii yoo isaan gaaffii qabaatan gaafachuu qabu. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Dubbisa Seensaa fi Duugduubee HFH 14 Qaama ijoo Yaada Fayyaalessa Qabaachuu – Wal’aansa Hubannoo Amalaa (WHA) Yaada Fayyaalessa Qabaachuun tooftaalee (karooraa fi hojiiwwan) Wallaansa Hubannoo Amalaa fayyadamuun mallattoolee fi hojii haadholii irratti jijjiirama fida. Leenjiin kun hojjettoota fayyaa hawaasaa gara ogeessota WHA tti hin jijjiiru – tooftaalee kana hojii guyyaa guyyaa dubartoota waliin yeroo ulfaa fi da’umsaatti hojjetan keessatti hojiirra oolchuu qofa isaan dandeessisa. Kana shaakaluudhaaf HFH akkuma kutaa kana keessatti ibsametti hubannoo baay’ee bu’uuraa ta’e qofatu isaan barbaachisa. WHA jechuun maali? Hubannoo yaada keenyaa kan agarsiisu yoo ta’u. Hubannoon Amalaa immoo gocha keenya agarsiisa. Wal’aansi Hubannoo Amalaa (WHA) bifa wal’aansa haasa’uu ragaa irratti hundaa’e (qorannoo saayinsii irraa kan dhufe) fi caaseffama (tartiiba) kanqabu yoo ta’u, marsaa yaada fayya-dhabeessaa fi miira gargaarsa dhabeessummaa gochoota hin barbaachiisneef nama saaxila jijjiiruuf kan kaayyeffate dha. Yaada fayya- dhabeessa (beekumsa). Gocha hin barbaadamne (amala) Fak 1: Marsaa hubannoo(yaada) faayidaa hin qabne gara amala hin barbaadamneetti geessu. Wal’aansi Hubannoo Amalaa (WHA) namoota rakkoolee heedduu qaban kanneen akka dhiphina sammuu, ofitti amanamummaa gaarii dhabuu, Yaada ofii sirriittii dadhabuu, rakkoo guyyaa guyyaa furuu irratti rakkachuu fi namoota biroo irraa deeggarsa dhabuu qaban irratti marsaa kana cabsuuf baay’ee bu’a qabeessa ta’a. Karaa sadiin furra /furama: • Akkaataa yaaduu jijjiiruu: Karaa yaada, amantaa, yaada, ilaalcha, tilmaama, fakkii sammuu, fi akkaataa xiyyeeffannoo haadhaa ittiin qajeelchuun, gara gaariitti geessuu dha. Kun kallattii qaama WHA keessaa isa hubannoo argisiisudha • Haati yaada fayya-dhabeessa fi miira baay’ee cimaa ta’ee fi amala faayidaa hin qabnetti geessuu danda’u gidduutti walitti dhufeenya akka qabaattu gargaaruu. • Kanneen armaan olii galmaan ga’uudhaan, haati qormaataa fi carraa daa’ima ishee sammuu qulqulluu fi tasgabbaa’aa ta’een guddisuu akka qabdu gargaaruu: achiis tarkaanfiiwwan bu’a qabeessa ta’uu danda’uu fudhachuu dha. Kun kallattii gama amala Wal’aansi Hubannoo Amalaa (WHA) ti. Tooftaan Wal’aansi Hubannoo Amalaa (WHA) cimaan akkaataa yaada fayya-dhabeessa jijjiiruuf gargaaru fakkii dha. Haati fakkii jireenya dhugaa irraa kan hubannoo fayya-dhabeessa fi amala bu’a qabeessa hin taane of keessaa qabu akka yaadattu jajjabeeffamti. Sana booda haala caalaatti gargaarutti yaaduudhaan fakkii sana akka fooyyessitu jajjabeeffamti. Akkasitti fayyadamni fakkii fi yaada namoota humni isaanii afaan dubbii hin taane keessatti qacaramuu danda’a. Yaada Fayyaalessa Qabaachuun fakkeenya of eeggannoodhaan madaqfame fayyadamuun haadholii fi maatiin fakkiiwwan kana ijaan ilaalu. Yaada Fayyaalessa Qabaachuun rakkoolee fayyaa fi xiin-hawaasummaa haadholiin yeroo baay’ee yeroo ulfaa fi da’umsa booda isaan mudatan qabatamaan ilaaluuf caasaa fi xiyyeeffannoo ifa ta’e kenna. Guddina isaanii saffisiisuuf pirojektoota shaakala gatii guddaa qaban fudhatu. Ramaddiin kun —hanga danda’ametti hirmaannaa haadholii dammaqinaan hirmaachisuun kan qophaa’an dha — bu’aa hojii barannoo tokkootti hojjetame dheeressuu fi baay’isuu. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Dubbisa Seensaa fi Duugduubee HFH 15 Qajeelfamoonni WHA akkamitti Yaada Fayyaalessa Qabaachuuf fayyadu? Tarkaanfiiwwan 3n Yaada Fayyaalessa Qabaachuudhaaf Yaada Fayyaalessa Qabaachuun qajeelfamoota WHA kana gara gulantaa sasalphaa 3tti qooda. Tokkoon tokkoon barannoo mala tarkaanfii sadii kan saganticha guutuu keessatti irra deddeebi’amu fayyadama. Gulanataa 1 Yaada fayya-dhabeessa adda baasuuf barachuu: Yaada gaarii guddisuuf gosoota yaada fayya-dhabeessa beekamoo ta’an kanneen sababa rakkoo jireenyaa ykn muuxannoowwan jireenyaatiin suuta suutaan guddatan beekuun barbaachisaadha. Fakkeenyota qoratamanii fi aadaa wajjin walsimu of eeggannoodhaan fayyadamuun, haadholiin waa’ee akkaataa yaada fayya-dhabeessa akkasii barsiifamuun, isaan adda baasuus ni baratu. Hubachiisa: Yaadonni fayya-dhabeessa maanuwaalii keessatti agarsiifaman tokko tokko akkaataa yaada dhuunfaa osoo hin taane, gochaalee aadaa fi ilaalcha fayyaa haadha fi daa’imaa galmaan ga’uuf akka gufuu ta’anii hojjetan ilaallata. Muuxannoon keenya tooftaaleen WHA ilaalcha akkasii jijjiiruuf gargaaruu danda’u, akkaataa yaada dhuunfaatiin dabalataan. Gulanataa 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayyadaa qabuun bakka buusuu barachuu: Akkaataa yaada fayya-dhabeessa akkasii adda baasuun haadholiin haala kanaan yeroo yaadan maaltu akka itti dhaga’amuu fi gocha akkamii akka fudhatan akka qoratan isaan dandeessisa. Ammas, fakkeenya aadaa wajjin walsimu fayyadamuun, tarkaanfiin kun haadholiin seera qabeessummaa yaadota kanaa gaaffii keessa galchuu fi yaadota filannoo caalaatti faayidaa qaban akka yaada kennan gargaara. Gulanataa 3 Yaaduu shaakaluu fi gocha fayyaa raawwachuu: Tarkaanfiin/Intervention kun gochaalee haadholiin yaada gargaaraa fi amala caalaatti gargaaraa ta’e akka shaakalan gargaaran yaada kenna. Hojiiwwan kanneen raawwachuun milkaa’ina sagantichaaf murteessaadha. Haadholiin barnoota fayyaa fi meeshaalee biroo fedhii dhuunfaa isaaniif mijatan kan barannoo gidduu-gidduun akka guddatan isaan gargaaran argatu. Kaalaandariin Fayyaa haadholiin hojiiwwan kana barannoo gidduu-gidduun hordofuu keessatti gargaaruuf ni fayyadama. Itti fayyadama gulantaa 3 keessatti ilaalcha jijjiiramaaf qophii ta’e qabaachuu Yaadota fayya-dhabeessa ta’an adda baasuuf barachuu fi yaada gaarii ta’aaniin bakka buusuuf-Tarkaanfiiwwan 1 fi 2 moodeela armaan olii keessatti, yeroo tokko tokko shaakaluudhaaf rakkisaa ta’uu danda’u, HFW akkasumas haadholiidhaaf. Haala akkasii keessatti HFH ykn haadholii garmalee dhiibuun barbaachisaa miti. Tarkaanfiiwwan 1 fi 2 haala armaan gadiitiin salphisuun ni danda’ama: HFHn xiyyeeffannoo haadholii fi maatii gara amaloota fakkiiwwan irratti mul’atanitti harkisuu ni danda’u, garaagarummaa akkaataa yaadaa agarsiisuudhaa fi amala tuuta fakkiiwwan lamaan keessatti mul’atu hordofuu fi, akkasitti dhiisuu danda’a. Haala kanaan, HFH ‘sanyii’ mala yaaduu fi amala filannoo ta’e qofa dhaaba, dafee gara Tarkaanfii 3ffaatti ce’a, Karaa biraa(I,e)., amala ykn gocha barbaadamu shaakaluu. Akka ibsametti Haati karaa caaseffama qabuun sochii fi hojii shaakaluu (Acting Healthy) akka raawwattu jajjabeessuu. Tarkaanfii 3ffaa keessatti; hojiiwwan kanaan haadha gargaaruuf deeggarsa maatii irraa galmeessuu; hojiiwwan kana raawwachuu keessatti rakkoolee ishee mudatan akka mo’attu gargaaruu; fi tarkaanfiiwwan xixiqqoo haati fudhattuuf jajjabina kennuu, malawwan Dhiphina sammuu to’achuuf baay’ee humna qabanidha. Walumaagalatti maloonni kun yeroo tokko tokko dammaqsituu amalaa jedhamu. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Dubbisa Seensaa fi Duugduubee HFH 16 Amala dammaqsuun yaada fayya-dhabeessa jijjiiruuf tattaaffii godhamu irratti xiyyeeffannoo xiqqaa qaba (tarkaanfii 1 fi 2), fi haati amala gargaaraan baay’ee akka shaakaltu gochuu irratti baay’ee hirkatee jira (tarkaanfii 3). Haala kanaan, Yaada Fayyaalessa Qabaachuun mala jijjiiramaa kan haadholii fi maatii dhuunfaaf mijachuu danda’u dhiyeessa. Tooftaa Yaada Fayyaalessa Qabaachuu sadarkaa Fedhii dhuunfaa haadholii fi maatiif Yaada Fayyaalessa Qabaachuun tooftaalee ragaa irratti hundaa’an biroo hedduu fayyadama (kutaa A ilaali) kanneen sun dhiphina sammuu to’achuuf gargaaru. Muuxannoo qabaachuun HFH tooftaalee haadha dhuunfaaf faayidaa guggaa qabu fida, ykn kanneen baay’ee barbaachisan karoorfachuu ni danda’a. Fakkeenyaaf, haadholii tokko tokko keessatti, marsariitiiwwan hawaasaa deebi’anii hojiitti galchuun gatii guddaa kan qabu ta’uu danda’a, kaan ammoo fayyaa dhuunfaa isaaniif xiyyeeffannoo kennuun waan baay’ee barbaachisu ta’uu danda’a. Maatiin tokko tokko barnoota xiin- sammuutiin xiyyeeffannoo dabalataa ni barbaadu – fakkeenyaaf, barbaachisummaa dhiphina xiin-hawaasummaa haadholii fayyaa haadha fi daa’imaaf irra deebi’anii ibsuuf tokkoon tokkoon walgahii keessatti yeroo muraasa dabarsuun barbaachisaa ta’uu danda’a. HFH tooftaa Yaada Fayyaalessa Qabaachuu fedhii dhuunfaa haadha fi maatii giddugaleessa godhachuu qaba. Tokkoon tokkoon kutaa gidduutti hojiiwwan (hojii shaakala) yaadaman hedduutu jira. Hojiileen hundi haadha hundaan dirqama raawwachuu hin qaban. Hojiin tokko ykn lama yoo hordofan illee, haati carraaqqii isheetiif baay’ee galateeffamuun sochiiwwan biroo akka yaaltu jajjabeeffamuu qabdi. HFH yaada rakkoolee fi gufuu hojiilee kana raawwachuu irratti isaan gargaaran gargaaruu qaba. Miseensonni maatii keessattuu abbaan manaa, dubartoota deeggaruuf gahee murteessaa qaba. Haadha sadarkaa sammuu gaarii irraan ga’uuf ga’uuf jajjabinaa fi deeggarsa maatii irraa argachuun barbaachisaa dha. HFH maatiin, keessattuu abbaan manaa, dubartootaaf gargaarsa qabatamaa akka kennu fi qeequu ykn ishee komachuu irraa ofqusachuu qaba. Caasaa Moojuula Yaada Fayyaalessa Qabaachuu. Kutaawwan 3 n Yaada Fayyaalessa Qabaachuun kutaa seensaa qaba, itti aansuudhaan moojulota shan kan yeroo ulfaa ji’a ja’aa ykn hanga ji’a sagalii irraa kaasee hanga waggaa jalqabaa jireenya daa’imaa of keessatti qabata. Qabiyyeen marii fi sochii/hojii haadhaaf akkaataa umurii fi guddina daa’imaa fi fedhii haadha sadarkaa tokkoon tokkoon isaanii irratti hundaa’uun kan qophaa’edha. Tokkoon tokkoon barannoo gulantaa sadii qaba, barannoowwan sadan jiran keessa inni tokko fayyaa haadha fi daa’immanii yeroo ulfaa fi da’umsa booda wajjin walqabatan kan ofkeessatti qabatudha, fayyaa dhuunfaa haadha, hariiroo haadha fi daa’imaa, fi hariiroo fi deeggarsa namoota gurguddoo biro ofkeessatti qabata. Tokkoon tokkoon barannoo kanaa gulantaawwan sadan Yaada Fayyaalessa Qabaachuu kan haati qabxiiwwan 3 kana irratti mari’attu gargaaran ofkeessatti hammata. • Fayyaa haadhaa: haadholiin dhiphina sammuu ykn dhiphina jala jiran yeroo baay’ee fayyaa dhuunfaa isaanii tuffatu, fkn, nyaataa fi boqonnaa isaanii. Yeroo baay’ee, ofii isaaniis ta’e ijoollee isaaniif kunuunsa fayyaa sirrii ta’e barbaaduuf humna ykn kaka’umsa hin qaban. Marsaa sochii dhabuu keessatti qabamu, kunis fayyaa isaanii daran miidhuu fi dhiphina sammuu hammeessa. Kunis rakkoo ulfaatina daa’imaa yeroo dhalootaa gadi buusuu fi rakkoo fayyaa daa’imaa biroo ni dabala. Tokkoon tokkoon moojuulii kutaa marii fayyaa dhuunfaa haadhaa ibsu of keessaa qaba. • Hariiroo haadha fi daa’imaa: Hariiroon haadha fi daa’imaa fedhii miiraa daa’imaaf deebii sirrii kennuu, walqunnamtii qaamaa yeroo baay’ee, ijaan wal qunnamuu, walqunnamtii afaaniin uumuu, fi daa’imaaf haala qaamaa kakaasu uumuun karaa meeshaalee taphaa, suuraa fi kitaabotaa kan dabalatudha. Haaluma walfakkaatuun amala nyaachisuu (lamaanuu harmaafi xuuxxoo), kan akka harma(mataa Harmaa) galchuu fi baasuu sirrii ta’e, yeroo nyaataa dhiibbaa gaarii, fi nyaata cimsuu danda’u kennuu (nyaata mi’aa ta’e akka hin jajjabeessine dhowwuu) akkasumas gama hariiroo kanaan waan guddina daa’imaa fi daa’ima xiqqaadhaaf gumaacha barbaachisaa ta’e godhu. Qulqullinni hariiroo walfaallaa kanaa Fayyaa haadha fi daa’imaa gaarii ta’eef barbaachisaa dha. Tokkoon tokkoon moojulii hariiroo haadhaafi daa’immanii ilaaluuf yeroo marii of keessaa qaba. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Dubbisa Seensaa fi Duugduubee HFH 17 ttii kennama 14- 40 Moojulii 1 Daa’imaaf qophaa’uu Moojuulii 2ffaa Dhufaatii daa ‘imaa Moojuulii 3ffaa Daa’ima Kichuu Torbanii n Barannoo 2.1-2.2- 7 14-40 Da’umsa booda torbee 3-5 Jii’aa n Moojulii 4 Daa'imummaa umurii giddugaleessaa Moojulii 5 Daa'imummaa gara boodaa Ji’aa n 5-7 Ji’aa n 5-7 Hariiroo namoota naannoo haadhaa fi daa’imaa wajjin qaban: Qorannoon akka agarsiisutti, marsariitiin hawaasummaa ykn sirni deeggarsa haati tokko qabdu miira ishee, fayyaa waliigalaa fi qulqullina kunuunsa daa’ima isheef gochuu dandeessu murteessuu keessatti barbaachisaa dha. Deeggarsi hawaasummaa walitti dhiyeenyaa fira dhihoo fi hawaasummaa jedhamee qoodamuu danda’a. Deeggarsi walitti dhiyeenyaa miseensota maatii dhiyoo (abbaa warraa, soddaa) irraa kan argamu yoo ta’u, deeggarsa hawaasaa ammoo ollaa ykn dhaabbilee hawaasaa, ykn hojjettoota fayyaa irraa illee dhufuu danda’a. Caasaaleen hawaasummaa kan akka gaa’elaa, dhaabbileen amantii ykn aadaa, fi wiirtuuwwan hawaasaa akka sirna deeggarsaatti hojjechuu danda’u. Haadholiin yaaddoo qaban ykn yaaddoo keessa jiran yeroo baay’ee marsariitiiwwan hawaasaa keessatti hirmaachuu fi madaallii isaa eeguu irratti rakkatu. Tokkoon tokkoon moojuulii deeggarsa hawaasummaa haadholii fi daa’immaniif kennamu ilaalchisee kutaa of keessaa qaba. Gabatee yeroo kan Barannoo Yaada Fayyaalessa Qabaachuuf yaadame Chaartii yeroo kan kutaa Yaada Fayyaalessa Qabaachuuf qophaa’ee, chaartii 1 keessatti ibsameera. Caasaan kun barannoo daawwannaa idilee HFH keessatti dabalamuun foyya’uu ni danda’a. Kutaan seensa daawwannaa manaa si’a 1 ykn 2 keessatti kennamuu danda’a. Yeroon walgahii sagantaa daawwannaa idilee hojjettoota fayyaa hawaasaa wajjin akka walsimutti jijjiiramuu danda’a. Marii kutaa tokkoo geggeessuuf daqiiqaa 45 hanga sa’aatii tokkoo fuudhata. Chaartii 1. Gabatee yeroo kan kutaa Yaada Fayyaalessa Qabaachuuf qophaa’ee. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Dubbisa Seensaa fi Duugduubee HFH 18 Caasaa kutaa marii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo seensaa booda, barannoon tokkoon tokkoon isaa bakka hojiiwwan 4tti qoodamee HFH haadha fi maatii waliin raawwachuuf gaafatu. DALAGAA 1: Ergaawwan ijoo barannoo darbe irra deebi’ii ilaali DALAGAA 2: Chaartii miiraa irra deebi’ii ilaali DALAGAA 3: Naannoo Barannoof qophaa’e irratti xiyyeeffachuun Yaada Fayyaalessa qabaachuun tarkaanfiiwwan 3 raawwadhu DALAGAA 4: Barannoo gidduu gidduun hojii shaakalaa ibsuu Meeshaalee Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Maanuwaalii wabii Maanuuwaaliin wabii, kan kun boqonnaa seensa isaa ta’e, akkaataa tokkoon tokkoon baranoo itti gaggeessan irratti qajeelfama ifa ta’e tartiibaan hojjetaa fayyaaf kenna. Haala kanaan, maanuwaalii wabii kun kaayyoo leenjii kanaa milkeessuuf ni gargaara. Innis yaad-rimee/tiyoorii sagantichaa kan ibsu yoo ta’u, HFHf akka wabii ta’ee kan tajaajiluu fi sagantaa leenjii fi hordoffii fi to’annaa isaaniif bu’uura kan ta’u dha. Kaalaandarii Fayyaa Haati of hordofuu fi hojii shaakala kutaa marii gidduun raawwachuun barbaachisaa dha. Kaalaandarri, ergaawwan ijoo fakkii fi afaaniin tokkoon tokkoon barannoo of keessaa qaba, haadha fi miseensonni maatii ijoo deeggartootaa sagantaa kutaa marii gidduun akka hordofaniif akka akeekkachiisa mul’ataa ta’ee tajaajila. Dabalataanis, kalaandarichi meeshaalee hordoffii haati guddina mataa ishee, fi kan daa’imman ishee saganticha guutuu keessatti akka gabatee/chart godhattu gargaaran qaba. Yoo galagalchi Kaalaandarii Fayyaa Kutaa baniinsaa keessatti haadha biratti hafe gaarii dha. Kaalaandariin Fayyaas hojjettoota fayyaaf kanaaf gargaarsa hojii waan ta’eef, kutaa marii kana haala caaseffama qabuun akka geggeessan isaan dandeessisa. Maanuwaaliin Wabii qajeelfama bal’aa leenjii fi to’annaa fi hordoffii yoo ta’u, Kaalaandarri Fayyaa immoo ergaawwan ijoo barannoof ta;aan ofkeessaa kan qabu yoo ta’u, wantoota HFH barannoo tokko dhiyeessuuf barbaachisu qofaadha. Kutaaleen marii haadholii hundaaf haala walfakkaatuun geggeessuun barbaachisaa dha. Akkasumas hojjettoonni fayyaas ta’e haadholiin qajeelfama kennameef hanga danda’ametti hordofaa akka jiran mirkaneessuun barbaachisaa dha. Kaalaandariin Fayyaa haati guddina ishee gabatee/chaartii irratti kaa’uu qofa osoo hin taane, hojjetaan fayyaa sagantichi qabatamaan haala sirrii ta’een akka raawwatamu ni gargaara. D Ulaagaalee leenjii fi to’annoo fi hordoffii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu shaakaluudhaaf Leenjiin HFH akkaataa sagantaa dhuunfaa Yaada Fayyaalessa Qabaachuu keessatti walitti hidhamuu qabuun qophaa’uu danda’a. qajeelfamoonni armaan gadii yeroo Sagantaan leenjii fi Suuperviishinii qophaa’u ilaalamuu qabu. • Yeroon leenjii xiqqaan guyyoota 5 gadi ta’uu hin qabu. Turtiin xiyyeeffatame guyyoota 10 dha. • Leenjiin kun akka gaariitti garee xixiqqoo hirmaattoota 15 hin caalle keessatti raawwatamuu qaba. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Dubbisa Seensaa fi Duugduubee HFH 19 • Leenjichi akka gaariitti leenjistoota lamaatiin raawwatamuu qaba. • Leenjisaan/to’ataan akka gaariitti ofii isheef leenjii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu fudhattee fi ji’oota 12f immoo hawaasa to’annoo fi hordoffii jala jiru keessatti shaakaluu qabdi. Waa’ee fayyaa sammuu ykn ogummaa leenjii hawaasa giddu- galeeffatee kana dura beekuun barbaachisaa miti. Leenjichi kanneen armaan gadii of keessatti qabachuu qaba: o Barumsa gabaabaa yaad-rimeewwan ijoo boqonnaa kana keessatti ibsaman beeksisan. o Marii garee yaad-rimmeewwan ijoo irratti godhamu. o Hojjetanii argisiisuu– kun qaama leenjii hunda caalaa barbaachisaa ta’edha. Hojjettoonni Fayyaa Hawaasaa hojiiwwan kutaa tokkoon tokkoon isaanii wajjin walqabatan kennuu shaakaluudhaaf lama lama ta’anii hojjechuu qabu Qajeelfamoonni to’annaa fi hordoffii kan ofkeessatti qabatan: o To’annoo fi hordoffii hojiirra oolmaa keessatti gama hundaan baay’ee barbaachisaadha. Yoo xiqqaate ji’atti al tokko to’annoo fi hordoffiin akka gaggeeffamu kan jajjabeeffamu yoo ta’u, tokkoon tokkoon to’annoo fi hordoffii walakkaa guyyaa ta’uu qaba. o Leenjistootaan/to’attootaan akka gaariitti leenjii YAADA FAYYAALESSA-QABAACHUU ofii isaanii fudhatanii fi ji’oota 12f hawaasa keessatti to’annoo fi hordoffii jala taa’uun shaakalaniin geggeeffamuu qaba. o To’attoonnii hojjettoonni fayyaa fi to’attoonni rakkoolee rakkisoo ta’aniif furmaata qabatamaa akka maddisiisan fi muuxannoo fi ilaalcha akka waljijjiiran dandeessisuudhaaf barannoo mijeessuu qabu. o Ogummaa aadaa fi jechoota ibsa dhalootaa bakka faayidaa qabutti akka fayyadaman jajjabeessuu. o HFH rakkina akka qooddatan hayyamuu, fi milkaa’inaaf beekamtii kennuu. o Yaada Fayyaalessa Qabaachuun akka kennamuuf qophaa’ee turetti kennamuun barbaachisaa dha, HFH yeroo to’annoo fi hordoffii qajeeltoowwanii fi dandeettiiwwan ijoo ta’an fooyyessuu itti fufuu qabau. Kunis karaa hojjetanii argisiisuu gabaabaa kan to’attoonni HFH haalawwan adda addaa Yaada Fayyaalessa Qabaachuu irratti hojii guyyaa guyyaa isaanii irraa akka raawwatan gaafachuu, akkasumas marii HFH beekumsaa fi dandeettii isaanii irratti akka xiinxala kan taasisu ta’uu qaba. Tarree sakatta’iinsa salphaan to’attoonni yaada ijaarsaa HFH’f kennuufis itti fayyadamuu ni danda’a. o Yeroon guddaan marii garee fi haala tapha gahee irratti dabarfamuu akka qabu hubachuun barbaachisaadha. o Barsiisni marii garee fi tapha gahee waliin wal bira qabamee yoo ilaalamu yeroo xiqqaa fudhachuu qaba. Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Haalaa fi sirna naannoo wajjin walsimsiisuu Maxxansi maanuwaalii kun kan qophaa’e biyyoonni galii gadi aanaa qaban keessumatti biyyoonni guddachaa jiran akka itti fayyadamaniif dha. Qajeeltoowwan hojiirra oolan kan hundaaf ta’anii fi haala naannoo sanaa wajjin walsimsiisuun kan danda’amu dha. Kunis kan ta’uu danda’u, maanuwaalii kana HFH, haadholii fi ogeeyyii naannoo dabalatee qooda fudhattoota ijoo waliin qooduun, akkasumas waa’ee jechoota naannoo ibsa, fakkiiwwanii fi gochaalee madaqfamuu barbaadan irratti yaada isaanii gaafachuudhaan ta’uu danda’a. Jechoonni aadaa naannoo keessatti salphaatti hin hubatamne ykn hiika gadhee qaban jechoota biroo kan hiika walfakkaataa qaban bakka buusuun ni danda’ama. Akkasumas, Yaada Fayyaalessa Qabaachuun ‘sirna’ tajaajila naannoo keessatti walitti hidhuun madaksuun barbaachisaa ta’uu danda’a. Yaada Fayyaalessa Qabaachuun kan qophaa’ee fi kan madaalame haala sagantaa hawaasa giddugaleessa godhatee HFH sagantaa daawwannaa manaa idilee kan yeroo ulfaa fi da’umsa boodaa godhan qabu keessatti. Kutaaleen marii kun kan qophaa’ee daawwannaa manaa idilee akkasii keessatti akka walitti hidhamuufidha. Ragaan bu’a qabeessummaa sagantichaas caasaa amma jiru irratti kan hundaa'e ta’ee barannoowwan 16’n manaa-manaatti kan dhiyeessudha. E YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Dubbisa Seensaa fi Duugduubee HFH 20 Kanaafuu kun akka tajaajila ‘doosii’ isa hundarra gaarii ta’etti fudhanna. Tajaajilli kun sirnoota biroo kanneen Yaada Fayyaalessa Qabaachuun qoratame irraa adda ta’an keessatti fayyadamuu akka danda’u ni hubanna. Hojiirra oolchitoonni biyyoota isaanii keessa jiranis gidduu tarkaanfichaa/intervention eenyuun akka xiyyeeffatan murteessuu ni danda’u. Fakkeenyaaf, gareewwan xiyyeeffannoo ta’an haadholii kanaan dura dhiphina sammuuf qorataman, gareewwan addaa haadholii balaa guddaa qaban ykn haadholii hunda of keessatti qabachuu danda’u. Kunis yeroo, irra deddeebiin, yeroo fi baay’ina waliigalaa barannootiin saganaticha irratti sirreeffama dabalataa gaafachuu danda’a. Madaqfamni bifa gara kenniinsa gareetti jijjiiruus, ykn karaa fayyaa moobaayilaa fi elektirooniksii, ykn waltajjii of gargaarsaatti geessuuf yaaduu danda’a. Kun kan hayyamamu hanga amanamummaan qajeeltoowwan ijoo fi doosiin tarkaanfichaa haala madaalawaa ta’een kabajamutti. Jijjiirama kana galmeessuun bu’aa isaa gabaasuun akka maxxansaalee boodaatti madaqfamuu akkasii of keessaa qabaachuu danda’u gochuun barbaachisaa ta’a. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Dubbisa Seensaa fi Duugduubee HFH BARANNOOWWAN YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU GEGGEESSUU QAJEELFAMA SADARKAA SADARKAAN HOJJETTOOTA FAYYA HAWAASAAF SEENSA BARANNOO MAATII HIRMAACHISUU FI YAADA FAYYA-QABEESSA BEEKSISUU 24 Kaayyoo Barnoota Barannoo kanaa Kaayyoon barannoo kanaa barnoota xiin-sammuu kennuu fi haadhaa fi maatii sagantaa kana irratti hirmaachisuufidha. Akkaataan yaada fayya-qabeessa qabaachuu fi qaamoleen isaa ni ibsama. Barannoo gara fuula duraatiif dambiiwwan bu’uuraa ni kaa’amu. Hojiileen kutaa marii kanaaf barbaachisan ni raawwatamu, hojiin shaakala ni kennama. Barannoon kun saganticha haadhaa fi maatiitti waan beeksisuuf, sirnaan isaan biraan ga’uuf gara sa’aatii tokkoo ramaduun barbaachisaa dha. Yoo danda’ame miseensota maatii (keessumaa abbaa warraa fi haadha warraa fi amaatii) hirmaachisaa. Humna waliin dubannaa gaariin qabu hin irraanfatiin DALAGAA 1 Seensa jalqabaa Kun barbaachisaa dha. Faayidaa sagantichi daa’imaaf qabu irraa jalqabuudhaan haadhaa fi Maatii hirmaachisuuf si gargaaruu danda’a. Guddinni hawaasa kamiyyuu fayyaa gaarii dhaloota dhufu irratti hundaa’a jechuun eegali. Ijoolleen keenya fayyaa fi qaroo yoo ta’an qormaata jireenyaa dandamachuu fi maatii fi hawaasaaf qabeenya ta’uu danda’u. Yeroo mana barumsaa deeman caalaatti bu’a qabeessa ta’anii barachuu ni danda’u. Yoo qonnaan bulaa ta’an caalaatti oomishaa ta’uu danda’u. Egeree fayya qabeessa ta ‘eef, daa ‘imni yeroo gadameessa haadhaa keessa jiru, akkasumas waggaa jalqabaa jireenya isaanii keessatti kunuunsa addaa barbaadu. Yeroo sanadha bu’uurri egeree kan kaa’amu. Yeroo kana keessatti barbaachisummaa fayyaa gaarii qabaachuu Xiin-hawaasummaa haadholii, fayyaa fi guddina daa’imaaf furtuu ta’uu haadholii sirriitti cimsuudhaan beeksisuu, fayyaan qaamaa fi sammuun daa’imnii akkamitti akka guddatu murteessa. Deeggarsi maatii guutuu fayyaa haadhaa fi daa’imaa mirkaneessuu keessatti barbaachisaa dha. Miira gad aantummaa hin qabaatiinaa: Maatiin karaa gaarii ittiin ijoollee guddisuu danda’an hedduu beeku danda’u, yaada haaraa tokko tokkos qooduu (ajajuu miti) ni dandeessu jedhi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF SEENSA BARANNOO: MAATII HIRMAACHISUU FI YAADA FAYYA-QABEESSA BEEKSISUU 25 DALAGAA 2 Naannoowwan 3n Yaada Fayyaalessa Qabaachuu beeksisu Fakkii A Waggaa itti aanu keessatti haadha, daa’imaa fi maatii waliin yeroo 15 akka wal argitan ibsi. Suuraa A haadhatti agarsiisi. Akka isheen afuuffaa isa gubbaa gara gidduu irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Haadholiin dhiphina keessa jiran yeroo baay’ee fayyaa dhuunfaa isaanii, fkn, nyaataa fi boqonnaa isaanii akka tuffatan ibsi. Yeroo baay’ee, ofii isaaniitiifis ta’e ijoollee isaaniif kunuunsa fayyaa sirrii ta’e barbaaduuf humna ykn kaka’umsa hin qaban. Marsaa sochii dhabuu keessatti kan qabaman yoo ta’u, kunis fayyaa isaanii daran miidhuu fi haala isaanii hammeessa. Fayyaan dhuunfaa gaarii hin taane carraa ulfaatina daa’imaa yeroo dahumsaa gadi aanaa fi rakkoolee fayyaa biroo daa’ima irratti mul’atu ni dabala. Kanaaf marii 15 keessaa 5 fayyaa qaamaa fi xiinsammuu dhuunfaa haadhaa irratti kan xiyyeeffatu ta’a. Amma afuuffaa bitaa gubbaa irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Qulqullinni hariiroo haadhaa fi daa’ima gidduu jiru fayyaa haadhaa fi daa’imaa gaarii ta’eef barbaachisaa ta’uu isaa ibsi. Hariiroon kun nyaata sirrii ta ‘e qofa osoo hin taane fedhii miiraa daa ‘imaaf deebii kennuu, yeroo baay ‘ee walqunnamtii qaamaa fi naannoo qaamaa daa‘imaaf kaka‘umsaa uumuu kan dabalatudha. Hojiileen kun guddinaa fi fayyaa gaarii daa’ima xiqqaa fi ijoollee sabiyyii/kichuu keessatti gumaacha guddaa qabu. Kutaa 15 keessaa shan hariiroo haadha fi daa’imaa kan ilaallatu ta’a. Amma afuuffaa mirgaa gubbaa irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Qulqullina kunuunsa daa’ima isheef gochuu dandeessu murteessuu keessatti marsariitiin hawaasaa ykn sirni deeggarsa haati argattu barbaachisaa ta’uu isaa ibsi. Haadholiin dhiphina ykn dhiphina sammuu qaban yeroo baay’ee marsariitii hawaasaa irratti bobba’uu fi madaallii isaa eeguun isaan rakkisa. Deeggarsa kana dhabuudhaan haatii fi daa’imni lamaan isaanii iyyuu carraa dhiphinaafi fayyaa gaarii dhabuudhaaf saaxilamu. Kanaafuu walgahii 15 keessaa 5 haadhaa fi maatiin deeggarsa jiru akka gaariitti akka fayyadaman gargaara Afuuffaa gidduu gara gadii irratti xiyyeeffachuun, qorannoon naannoowwan 3n kun fayyaa haadhaa fi daa’imaaf barbaachisoo ta’uu isaanii agarsiiseera jedhaa. Haadhaa fi maatii yaada isaanii gaafadhaa yoo walii galan naannoowwan kun barbaachisoo dha. Maatiin sagantaa kun akkamitti gargaaruu akka danda’u beekuu yoo barbaadan gaafadhu. Mariidhaaf yeroo kenni. Kun qabxii sirrii/uumamaa yoo marii sana ati ykn maatiin addaan kutuuf barbaaddan. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF SEENSA BARANNOO: MAATII HIRMAACHISUU FI YAADA FAYYA-QABEESSA BEEKSISUU 26 DALAGAA 3 Ajandaa maatii rakkoo irraa gara furmaata barbaaduutti jijjiiruu. Fakkii A Fakkii B Fakkii A Haadhatti agarsiisi. Kun haadha dhiphina keessa jirtu rakkoo jireenyaatiin ulfaatteedha jedhi. Haadha yeroo tokko tokko akkas ta’uu isaa gaafadhu. Amma immoo fakkii B isheetti agarsiisi. Rakkoon akka hin baane akka hubattu gaafadhu. Garuu dubartii suuraa irratti argitan kun miilla ishee irra kaatee rakkoo jireenyaa madaaluuf yaalaa jirti. Sagantaan saanduqa suuraa irratti mul’atu kun haadholiin kana galmaan ga’uuf akka yaalan gargaaruuf kan qophaa’e ta’uu isaa ibsi. Sagantaan kun rakkoon jireenyaa akka badu gochuu akka hin dandeenye ibsi. Deeggarsa maallaqaa ykn qoricha hin kennu. Haa ta’u malee haadholii fi maatiin haadha fi daa’imaaf fayyaa fooyya’aa akka argataniif isaan gargaaruu danda’a. Rakkoon jireenyaa hin badu garuu yeroo muraasa booda caalaatti kan to’atamu fakkaachuu danda’a. Haati fakkiiwwan akka ilaaltu yeroo kenni. Garmalee qajeelfama hin baay’isin. Miseensonni maatii yaada isaanii akka dhageessisan carraa kennuu. Sadarkaa kanatti hin morminaa. Mararfannaadhaan dhaggeeffadhaa. Amma haadha fi maatii akkamitti sagantaa Yaada Fayyaalessa Qabaachuun furmaata galmaan ga’uuf akka isaan gargaaruu danda’u caalaatti beekuu yoo barbaadan gaafadhu. DALAGAA 4 Qajeeltoowwan bu’uuraa Wal’aansa Beekumsa Amalaa(Cognitive Behavior Therapy) kan kutaa tokkoon tokkoon isaanii keessatti fayyadaman beeksisuu. Gochi hundi akka yaada sammuu keenya keessatti akka jalqabu ibsi. Yaadni yeroo baay’ee miira, gochaa fi amala keenya murteessa. Amalli sun sana booda bu’aa qaba. Dhiphinni jireenya guyyaa guyyaa, keessumaa yeroo ulfaa fi da’umsaa, akkaataa yaada haadholii hedduu irratti dhiibbaa uumuu akka danda’u ibsi, kanaaf rakkoo jireenyaa dandamachuun rakkisaa fakkaachuu danda’a. Akkaataan yaada fayya-dhabeessa ta’e kun keessumaa naannoowwan 3 irratti mari’ataman, jechuunis fayyaa dhuunfaa, walqunnamtii haadha fi daa’imaa, fi hariiroo namoota biroo wajjin qaban irratti dhiibbaa qaba. Akkaataa yaaduu kana jijjiiruun yeroo rakkisaa ta’u, miiraa fi amala kanaan dhufus naannoowwan sadan kana irratti dhiibbaa hin barbaadamne qabaachuu yeroo jalqabu gargaarsi barbaachisuu danda’a. Sagantaan kun haadholiin akkaataa yaaduu fi amala fayya-dhabeessa ta’e kana gara gaariitti jijjiiruuf akka yaalan gargaaruu danda’a, kanaaf hojiiwwan jireenyaa, keessumaa kanneen daa’ima guddisuu dandamachuun salphaa ta’a. Kunis tarkaanfii 3n raawwatama: YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF SEENSA BARANNOO: MAATII HIRMAACHISUU FI YAADA FAYYA-QABEESSA BEEKSISUU 27 Fakkii A SAANDUQA 1. Tarkaanfii 1 Yaada fayya-dhabeessa adda baasuuf barachuu Mallattoo tarkaanfii kanaaf, haati fakkii A irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Yaada fayya qabeessa ta’e jajjabeessuuf gosoota akkaataa yaada fayya-dhabeessa beekamoo ta’an beekuun barbaachisaa ta’uu ibsi. Saayintistoonni namoota idilee akka keenyaa kuma hedduu irratti qorannoo gaggeessuudhaan gosoota akkaataa yaada fayya- dhabeessaa armaan gadii ibsaniiru. Yaadota fayya- dhabeessa adda baasuu barachuuf mallattoo armaan gadii kana haati akka beektu gochuu fi fakkeenyota armaan gadii Sanduuqa 1 keessa ilaali. Waa’ee yaadota akkasii fi bu’aa isaanii booda kutaa keessatti xiqqoo akka dubbannu haadhatti himi. hojjeteetti fuudhachuu. qofa. qabu . danda'u YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF SEENSA BARANNOO: MAATII HIRMAACHISUU FI YAADA FAYYA-QABEESSA BEEKSISUU Osoo hin yaaliin abdii kutachuu 28 Fakkii B Fakkii C Fakkii D Tarkaanfiiwwan Sadan Fayyaa Yaaduu Tarkaanfii 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada gaarii ykn fayya qabeessa ta’een bakka buusuu barachuu: Haati fakkii B irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Akkaataa yaaduu fayya-dhabeessa armaan olii adda baasuun haala kanaan yeroo yaadnu maaltu akka nutti dhaga’amuu fi gocha akkamii akka fudhannu qorachuuf akka nu dandeessisu ibsi. Sagantaan kun haati sun sirrii ta’uu yaadota akkasii gaaffii keessa galchuu fi yaada filannoo caalaatti gargaaran akka yaada kennitu gargaara. Shaakalaan haati yaada fayya- dhabeessa yaada fayya qabeessa ta’een mormuu fi bakka buusuu barachuu dandeessi. Haati yaada fayidaa hin qabne ykn fayya-dhabeessa yaada gargaaraa ykn fayya qabeessa ta’een bakka buusuuf barachuuf mallattoo akka beektu taasisi. Tarkaanfii 3 Yaada fayya-qabeessa shaakaluu fi hojiitti hiikuu Haati suuraa C akka ilaaltu gaafadhu. Sagantichi gochaalee fi hojii shaakala haadholiin haala fayya qabeessa ta’een yaaduu fi gocha akka shaakalan gargaaran akka yaada kennu ibsi. Hojiiwwan kana raawwachuun milkaa’ina sagantichaaf barbaachisaa dha. Haadholiin barnoota fayyaa fi meeshaalee biroo fedhii dhuunfaa isaaniif mijatan kan walgahii gidduutti akka guddatan isaan gargaaran ni argatu. Hirmaataan mallattoo yaadaafi amala fayya qabeessa shaakaluu barachuuf gargaaru akka wal baru gargaari. Amma Fakkii D haadhatti agarsiisi. Tarkaanfiiwwan 3n gabaabsitee yaad-rimee hubachuu ishee gaafadhu. Saganticha guutuu keessatti naannoowwan 3 tokkoon tokkoon isaaniif tarkaanfiiwwan 3 walfakkaatan akka fayyadaman ibsi. Haadhaa fi miseensonni maatii biroo gaaffii yoo qabaatan gaafadhaa. Sana booda saganticha irratti hirmaachuuf waliigaluu isaanii gaafadhu. Yoo walii galan gara hojiiwwan afran hafanii kutaa kanaaf ce’aa. Hirmaachuu irratti yaaduuf yeroo dabalataa yoo isaan barbaachise, kutaa sana asitti xumuriitii yeroo biraa qopheessuun kutaa hafe geggeessi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF SEENSA BARANNOO: MAATII HIRMAACHISUU FI YAADA FAYYA-QABEESSA BEEKSISUU 29 YAADA DALAGAA 5 Seerawwan bu’uuraa sagantaa irratti hirmaachuuf Tokkoon tokkoon seera ilaaluun haati akka hubattee fi irratti walii galte mirkaneessi. Seera 1 Hirmaannnaa Ho’aa Sagantaan kun deeggarsa maallaqaa ykn qoricha akka hin kennine, garuu haadholiin ofii isaanii fi daa’imman isaanii akka gargaaran akka gargaaru ibsi. Milkaa’uu kan danda’u deeggarsa miseensota maatii biroo dabalatee, yoo haadholiin dammaqinaan hirmaatan qofa. Seera 2 Yeroo Kabajuu Haadha kanaaf dammaqinaan hirmaachuuf, Yeroo mariif of kennuun akka barbaachisaa ta’ee fi yeroo mariif waliif galametti argamuu ibsiif. Seera 2 Hojii shaakalaa hojjechuu Waan kutaalee keessatti baratame shaakaluun tarkaanfii barbaachisaa ta’uu isaa ibsi. Haati hamma dandeessutti hojiiwwan kenname xumuruuf yaalu qabdi. Isaan kun dhuma irratti fayyaa ishee, fi kan daa'ima ishee fooyyessuuf gargaaru turan. Miseensonni maatii haadha hojii shaakala hojjechuu keessatti akka deeggaran gaafadhu. Seera 4 Yoo fayyaa hin qabne ykn leenjii irratti rakkoon si mudate HFH keetti himi. Haati yaaddoo kamiyyuu akka sitti fiddu jajjabeessi. Yoo fayyaa dhabde ykn saganticha irratti rakkoon ishee mudate akka si beeksistu itti himi. DALAGAA 6 Kaalaandarii Fayyaa fi hojii shaakalabeeksisuu Hojiin kun illee barbaachisaa dha. Akkasumas ergaan sagantichaa akka gaariitti kan hojjetu, yoo haatii fi maatiin ishee hirmaattoota dammaqoo ta’aan jedhu daran cimsa. Haadhaa fi miseensota maatiitti Kaalaandarii Fayyaa agarsiisi. Suuraaleen fuulduraa waan kutaa jalqabaa keessatti mari’atame yaadachiisa ta’ee kan tajaajilan yoo ta’u, Gabateewwan hordoffii ammoo haadha fi maatiin adeemsa hojii shaakala kutaa gidduutti akka hordofan akka gargaaran ibsi. Kaalaandarii balleessuu ykn dhabuun sirrii akka hin taane ta ‘uu ibsi, dhuma waggaa irratti galmee fayyaa haadhaa fi daa ‘imaa faayidaa qabu waan ta ‘uuf. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF SEENSA BARANNOO: MAATII HIRMAACHISUU FI YAADA FAYYA-QABEESSA BEEKSISUU 30 DALAGAA 7 Haadha gargaaruuf miseensa maatii ykn hiriyyaa adda baasuu Haati maatii keessaa nama tokko yookiin isaa ol gochaawwanii fi hojii shaakalaa irratti ishee gargaaruu danda’an akka adda baastuuf gaafadhu. Milkaa ‘ina sagantichaaf gochaawwan kutaa marii gidduutti raawwataman barbaachisoo ta ‘uu isaanii yaadachiisi. DALAGAA 8 Hojiiwwan shaakala kutaa marii 0 fi 1 gidduu jiru ibsi Kaayyoo: Haati yaadaa fi miira gidduutti walitti dhufeenya akka uumtu, akkasumas miira ishee chaartii miiraa irratti kutaa marii gidduutti akka hordoftu barsiisuu Qajeelfamoota: GABATEEN MIIRAA Gargaarsa Hojii hordoffii qaama kalaandarii fayyaa ta’e keessaa isa tokkodha Innis iskeelii mul’ataa haala miiraa kan ibsu, Haala fuulaa (Facial expression) adda addaa 5n ‘baay’ee gaarii ‘irraa kaasee hanga ‘baay’ee gadhee ‘tti bakka bu’u of keessaa qaba. Gara Sanduuqa 1ffaa Fuula 27tti deebi’i. Haadha waliin akkaataa yaaduu fayya- dhabeessa keessa darbuun akkaataa yaaduu kana keessaa tokko qabaachuu ishee gaafadhu. Yaada akkasii yommuu qabaattu maaltu akka itti dhagaʼamu irratti mariʼadhaa. Yeroo baayʼee yaadaafi miira akkasii yeroo qabaattu akkamitti akka sochoʼu irratti mariʼadhaa. Fakkeenya dhiheenya kana yeroo yaada akkasii qabdu akka yaaddu, akkasumas Chaartii Miiraa keessatti madaallii mul’ataa irratti maaltu akka itti dhaga’ame akka madaaltu gaafadhu. Haati guyyaatti al tokko shaakala kana akka keessa darbitu gaafachuu fi guyyaa sanaaf saanduqa keessatti mallattoo kaa’uudhaan miiraa fi miira ishee madaallii mul’ataa irratti madaaluu ykn Gosoota yaada miiraa fi gocha ishee irratti dhiibbaa hamaa geessisan akka hubattu ykn yaadattu gaafadhu. Kutaa itti aanu irratti akka irratti mariʼattu ibsi. Haadhaa fi miseensonni maatii dhimmoota kutaa kana keessatti mari’ataman irratti gaaffii yoo qabaatan gaafadhaa. Haadhaa fi miseensota maatii Daawwannaa itti aanu keessatti, hojii Moojuulii 1- Daa’imaaf qophaa’uu akka jalqaban itti himi. Haadha kanaaf guyyaa kutaa itti aanuuf kennitee bakka murtaa’e Kaalaandarii Fayyaa irratti mallatteessi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF SEENSA BARANNOO: MAATII HIRMAACHISUU FI YAADA FAYYA-QABEESSA BEEKSISUU Moojula 1 Daa’imaaf Qophaa’uu 32 Barannoo 1.1 – Fayyaa dhuunfaa haadhaa Kaayyoowwan barnootaa barannoo kanaa Kaayyoon kutaa kanaa qajeeltoowwan Yaada Fayyaalessa Qabaachuu gamaaggamuu fi mala fayyaa dhuunfaa haadha irratti hojiirra oolchuudha. Kutaan kun barbaachisaa kan ta’eef yeroo jalqabaatiif yaad- rimeewwan kutaa jalqabaa keessatti baratte qabatamaan hojiirra oolchuuf haadha gargaaraa jirta. Meeshaa deggersaa barbaachisu: Kaalaandarii Fayyaa DALAGAA 1 Barannoo darbe keessa deebi’ii ilaali Ergaawwan ijoo kutaa jalqabaa irraa bifa gabaabaan guddinfi. Kanas tartiibaan raawwadhu, suuraawwan Kaalaandarii Fayyaa irratti argaman akka xiyyeeffannoo mariitti fayyadamaa. Kun irra deddeebiin yeroo raawwatamu maatiin fakkiiwwan yaad- rimeewwan waliin walqabsiisuu kan jalqaban yoo ta’u, kunis akka mallattoo mul’ataatti marii gidduutti tajaajilu, haati fakkiiwwan sammuu mataa ishee kan irratti mari’atamuu danda’an akka uumtu gargaara. DALAGAA 2 Chaartii Miiraa keessa deebi’ii ilaali Haadha waliin chaartii miiraa ilaali. Torban darbe keessa yaada addaa fayya-dhabeessa ta’e hubachuu ishee gaafadhu. Yoo eeyyee ta'e, tarkaanfii jalqabaa milkaa'inaan xumuruu isheetiif galateeffadhu. Yaadonni kun akkamitti akka itti dhagaʼamuu fi gocha akkamii akka isheen gootu gaafadhu. Xiyyeeffannoo fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhu. Amma kana yaada filannoo biraatiin bakka buusuuf yaaltee turtee jedhaa gaafadhaa. Yoo hin taane, irratti mariʼadhaa, ishii fi miseensonni maatii kaan yaada akka dhiyeessan jajjabeessaa. Ammas, barbaachisummaa fayyaa qaamaa fi xiinsammuu dhuunfaa haadha daa’imaaf qabu gabaabinaan ibsi kanaaf naannoon ati hunda dura ilaaluu barbaaddu kana. DALAGAA 3 Waa’ee fayyaa dhuunfaa haadhaa Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Tarkaanfii 1 Waa’ee fayyaa dhuunfaa haadhaa ilaalchisee yaada fayya- dhabeessa adda baasuuf barachuu YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 33 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Fakkii A Haala koo irraa kan ka'e fayyaa koo fooyyessuuf wanti ani gochuu danda'u hin jiru Kutaa Kaalaandarii Fayyaa barbaachisaa ta’etti fayyadamuun haati fakkii dubartii fakkii A irratti mul’atu irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu, barreeffama yaada ishee dubbisuun akka ibsitu gaafadhu. Haalli kun maal ta’uu akka danda’u irratti mari’adhaa, fkn hiyyummaa, dubbisuu fi barreessuu dhabuu, rakkoo mana keessaa. Fakkii B Carraaqqii gochuun bu'aa hin qabu Amma haati fakkii B irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Rakkooleen kun akkamitti dubartii sana keessatti haala abdii kutannaa fi gargaarsa dhabuu akka fide irratti mari’adhaa. Fakkii C Carraa guddaa fayyaa haadha hiyyeettii & daa'imaa dha. Amma Suuraa C irratti xiyyeeffadhu. Bu’aa harka kennachuun fidu irratti mari’adhaa. Dubartii suuraa irratti argitan hin komatinaa. Kun deebii uumamaan namni dhiphinaafi rakkoof kennudha jedhi. Haa ta’u malee, akkaataa yaaduu fi miira kanaan walqabatu dursanii adda baasuun barbaachisaa dha, akka gochaa fi bu’aan isaa jijjiiramuu danda’uuf. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 34 Amma haadha yaada akkasii qabaattee jirtaa jedhii gaafadhu. Yeroon kun adeemsa da’umsaa fi akkamitti fi tajaajilli kam akka kennamu haadha waliin mari’achuuf yeroo gaarii ta’a. HFH cheeklistii daa’imman nagaa da’uuf, Dhaabbata Fayyaa Addunyaan maxxanfame dabalataan fayyadamuu ni danda’u. Maxxansa kana argachuuf maaloo hidhaa kana hordofaa: http://www.who.int/patientsafety/implementation/checklists/childbirth/en/ Yoo barbaachisaa ta’e fakkeenya yaada, gochaa fi bu’aa fayya-dhabeessa armaan gaditti kennamaniin haadha kakaasi. Fakkeenyoota kanneen irratti muuxannoo mataa keetii dabaluun dubartoota naannoo kee jiran waliin hojjechuu ni dandeessa. Yaada Miira/Gocha Bu’aa Dhukkubsatuun hiree koo keessa jira Gargaarsa dhabuu, gadda , Talaallii hin fudhadhu, bu'aa waan hin qabneef. Haadhaa fi daa’imaaf carraa dhukkuba (tetanus) guddaa Namni akka koo dubbisuu fi barreessuu hin dandeenye dhimma fayyaa maal beeka Hiyyeeyyiin akka keenyaa kan dhalatan waan faayidaa hin qabneef dha Ofitti amanamummaa gad-aanaa, ofitti amanamummaa. Waa'ee dhimma fayyaa baruuf carraaqqiin godhame hin jiru Abdii dhabuu: Qabeenya jiru kamuu akka gaariitti fayyadamuuf yaaliin godhame hin jiru Haadhaa fi maatiidhaaf balaa fayyaa gaarii dhabuu guddaa Balaan fayyaa gaarii dhabuu guddaa. Fayyaa koo waliigalaa ykn Ulfa koo to'achuu hin danda'u. Mallattoolee fayyaa gaarii hin qabneef xiyyeeffannaa kennuu dhiisuu Rakkoon fayyaa cimaan akka uumamuuf carraa guddaa qaba Tarkaanfii 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayya-qabeessaan bakka buusuuf barachuu YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 35 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSAA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Fakkii D irratti xiyyeeffachuu, Barreeffama fakkichaa dubbisi. Fakkiin D Fakkii A caalaa filannoo fooyya’aa ta’uu isaa irratti mari’adhaa. Dhimmi fayyaa koo - filannoowwan daangeffaman qabaadhus, waanan qabuun nyaata koo fooyyessuuf yaaluun danda'a. Fakkii E Ogeessi fayyaa koo kana irratti na gargaaruu danda’a. Fakkie E irratti xiyyeeffachuun, Ishee gargaaruuf akka achi jirtu haadhatti himi. Fakkii F Jijjiiramni xixiqqoon sii fi daa’imni fayyaa akka qabaattan gochuu ni danda’a Hunda ykn tokkollee ‘jedhanii yaaduu dhiisuun barbaachisaa ta‘uu irratti mari ‘adhaa. Jijjiiramni xixiqqoo illee (kan akka sagantaa kana keessatti mari’atamu) fayyaa maatii guutuu irratti jijjiirama guddaa fiduu danda’a. D. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 36 Amma yaada fayya-dhabeessa waa’ee fayyaa dhuunfaa haati tarkaanfii 1ffaa irratti ibsite ta’uu danda’u irratti mari’adhaa. Haadha yaada filannoo akka yaaddu gaafadhu. Fakkeenyota tarkaanfii 1ffaa irratti ibsamaniif haati yaada filannoo akka yaaddu gaafadhu. Yoo haati tokkollee yaaduu dadhabde, yaada filannoo, miira/gocha, fi bu’aa armaan gadiitiin ishee kakaasi. Yaada Miira/Gochaa Bu’aa Fayyaa koo kunuunsuun, hamma guddaa ta’een, to’annaa koo jala jira Dhimma waa’ee fayyaa baruuf barachuun barbaachisaa miti Namni hiyyeessi illee fayyaa taʼee jiraachuuf carraaqqii gochuu dandaʼa Rakkoo yeroo ulfaa ilaaluu fi gargaarsa dafanii argachuun itti gaafatamummaa koo waan ta’eef doktorri/hojjetaan fayyaa/narsii akka na gargaaruuf gargaara Fayyaa ofiitiif waan gaarii hojjechuuf carraaqqii gochuu, fkn. talaallii Carraaqqii cimaa waa’ee seera bu’uuraa fayyaa baruu fi hordofuuf, fkn. nyaata madaalawaa ta’e. Qabeenya jirutti haala gaariin itti fayyadamuuf carraaqqii gochuu Mallattoolee rakkoo jalqabaa ilaaluu fi gargaarsa dammaqinaan barbaaduu. Eegumsa dhibee lubbuu namaa galaafachuu danda’u irraa. Fayyaa fooyya'aa haadhaa fi daa'imaaf Fayyaa fooyya'aa haadhaa fi daa'imaaf Carraan rakkoolee ulfaa wajjin walqabatan hir’achuu YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 37 Tarkaanfii 3 Yaaduu shaakaluu fi gocha fayyaa-qabeessa raawwachuu Gocha 1 Akka HFH tokkootti waa’ee soorata haadholii barsiifamtee ta’uu hin oolu. Nyaata salphaatti mana keessatti argamu irraa Chaartii nyaataa madaalawaa qopheessuu akka barbaaddu haadhatti himi. Shaakala kana irratti maatii guutuu hirmaachisaa. Chaartii nyaataa Kaalaandarii Fayyaa keessatti kenname fayyadami. Fakkeenyi Chaartii nyaataa akka armaan gadiitti kennameera. Meeshaalee mana keessatti argaman qofa dabali. Nyaata madaalawaa jechuun nyaata qaala’aa ykn garmalee jechuu akka hin taane ibsi. HFH gama fayyaa haadholii fi daa’immanii irratti hojjetan irra caalaan isaanii gama akka soorata haadholii, harma hoosisuu, karaa sirrii harmaa hoosisuu dhiisisuu, fi talaallii fi kkf irratti leenji’aniiru.Hojjetaan fayyaa Sagantaa Yaada Fayyaalessa QabaachuuN kennu leenjii akkasii yoo hin arganne ta’e, sagantaa leenjii leenjii akkasiitiin dabalamuu qaba. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 38 booda. Gocha 2 Kaalaandarii Fayyaa fayyadamuun haadhaa fi maatii barbaachisummaa boqonnaa fi bashannanaa, akkasumas hojii qaamaa hir’isuu keessumaa meeshaalee ulfaatoo kaasuu fi hojii qonnaa barbaaduun fayyaa daa’ima garaa keessa jiruuf barsiisuu. Haadha suuta hafuura baafachuu fi karaalee biroo itti boqottu barsiisi (deemsa. hirriba rafuu) Haadha fi miseensota maatii wajjin akkamitti hojii guyyaa guyyaa haala haati yeroo boqonnaa fi bashannnanaa argattuun qindeessuun akka danda’amu irratti mari’adhu. Yeroowwan kana Kaalaandarii Fayyaa keessatti barreessi. Yeroon xiqqaan guyyaa guyyaan fayyaa dhuunfaa keessaniif dabarsitan isin fayyaa fi daa’ima fayyaa qabu jechuu akka ta’e haadhaa fi maatii yaadachiisi. Suuta Harganuu Tarkaanfiiwwan suuta hafuura baafachuuf fudhataman keessaa kamiyyuu. Qaamni yoo dhiphate boqochiisuu (qaama fi miilla raasuu, gatittii naanneess, mataa suuta gamaa gamanatti sochoosuu). Garaa keessaa hafuura baafachuu (yeroo hafuura gara keessaatti fuudhatan gara alaatti dhiibuu fi yeroo hafuura baasan gara keessaatti dhiibuu). Saffisa hafuura baafachuu suutaa(sekondii sadii keessaa fi sekondii sadii ala). YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 39 Gocha 3 Buufata fayyaatti hordofii ulfaa fi tajaajila deessistootaa dhiyoo jiranitti kallattii kennuu. Maatiin akkamitti akka tajaajila kana argatan akka karoorfataniif gargaaraa. Leenjii waliigalaa keessan keessatti waa’ee rakkoolee ji’a sadii dhumaa ulfaa keessatti uumamuu danda’an haadholii barsiisaa. Rakkoowwan akkasiitiif gargaarsa sirrii taʼe akkamitti akka argatan qajeelfama ishee kennaa. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 40 Gocha 4 Hojii shaakalaa kutaalee maree gidduutti ibsi Haati kutaa marii gidduutti hojiiwwan armaan gadii raawwachuuf carraaqqii ishee hunda akka gootu gorsi. Maatiin hojiiwwan kanaan haadha akka deeggaran jajjabeessuun miseensi/miseensi maatii adda baafame akka haati rakkoon ishee mudate suuta akka amansiisee fi akka gargaaruuf qajeelfama kennuu. Hojii shaakalaa 1 Kutaa baniinsaa ilaalchisee, haati yaada waliigalaa fi miira ishee torban tokkoof guyyaa guyyaan iskeelii mul’ataa irratti akka madaaltu gaafadhu, Chaartii Kaalaandarii Fayyaa ishee keessatti kenname irratti mallattoo kaa’uudhaan. Gosoota yaada yeroo baay’ee miiraa fi gocha ishee irratti dhiibbaa fayya-dhabeessa ta’e akka hubattu ykn akka yaadattu gaafadhu. Kutaa itti aanutti isaan irratti akka mariʼattu ibsi. Hojii shaakalaa 2 Chaartii nyaataa isheen gargaarsa keessaniin qopheessite hordofaa. Guyyaa guyyaan saanduqa dura mallattoo kaa’uudhaan nyaata ishee hordofuu qabdi. Hojii Shaakalaa 3 Torban guutuuf Chaartii boqonnaa fi bashannanaa kutaa kana keessatti qophaa’e hordofaa. Guyyaa guyyaan saanduqa dura mallattoo kaa’uudhaan kana hordofuu qabdi. Haadha kanaaf guyyaa marii itti aanuuf kennitee Kaalaandarii Fayyaa irratti mallatteessi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 41 BARANNOO 1.2 - HARIIROO HAADHA DAA’IMA WALIIN Kaayyoowwan barannoo kanaa Kaayyoon kutaa kanaa adeemsa marii jalqabaa irraa eegalee gamaaggamuu fi mala Yaada Fayyaalessa Qabaachuun hariiroo haati daa’ima ishee garaa keessa jiru waliin qabdu irratti hojiirra oolchuudha Gargaarsa Hojii barbaachisu: Kaalaandarii Fayyaa Barbaachisummaa waliin dubannaa gaarii yaadadhu. Dalagaa 1 Kutaa darbe keessa deebi’ii ilaali Ergaawwan ijoo kutaa darbe gabaabsii gudunfi. Dalagaa 2 Chaartii Miiraa irra deebi’ii ilaali Haadha waliin Chaartii Miiraa ilaali. Torban darbe keessa waa’ee fayyaa dhuunfaa ishee yaada addaa fayya-dhabeessa ta’e hubachuu ishee gaafadhu. Yoo eeyyee ta'e, tarkaanfii jalqabaa milkaa'inaan xumuruu isheetiif galateeffadhu. Yaadonni kun akkamitti akka itti dhagaʼamuu fi gocha akka isheen gootu ishee gaafadhu. Xiyyeeffannoo fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhu. Amma kana yaada filannoo biraatiin bakka buusuuf yaaltee turtee jedhaa gaafadhu. Yoo hin taane, irratti mariʼadhaa, ishii fi miseensonni maatii kaan yaada akka dhiyeessan jajjabeessaa. Dalagaa 3 Waa’ee walitti dhufeenya haati daa’ima ishee wajjin qabdu FAYYAA-QABEESSA YAADUU. Tarkaanfii 1 Yaada fayya-dhabeessa waa’ee hariiroo haati daa’ima ishee waliin qabdu adda baasuuf barachuu. Amma haati tarkaanfiiwwan kana naannoo barbaachisaa lammaffaa fayyaa haadhaa fi daa’imaaf akka fayyadamtu ni gargaarta jedhi. Barbaachisummaa hariiroo haati daa ‘ima waliin qabdu fayyaa haadhaa fi daa ‘imaaf qabu gabaabinaan ibsi. Walitti dhufeenyi guddachuu kan eegalu daa’imni gadameessa keessa osoo jiruu akka ta’e ibsi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 42 Fakkii A Mucaa koo isa hin dhalataniif miira gaarii hin qabu – haadha hamtuu ta‘uun qaba. Kutaa kalaandarii fayyaa barbaachisaa ta’etti fayyadamuun haati dubartii fakkii A irratti mul’atu irratti akka xiyyeeffattuu fi barreeffama fakkii jalaa yaada ishee ibsu akka dubbist gaafadhu. Yeroo tokko tokko miira akkasii qabaachuun waanuma jiru ta’us, garuu duruma sammuu ishee qabatee jira yoo ta’e rakkoo akka ta’e irratti mari’adhaa. Fakkii B Waa’ee ofii kootti waan baay'ee hamaatu natti dhagahama. Fakkii C Daa’imni erga dhalatee booda miira gaarii qabaachuun caalaatti rakkisaa ta’uu danda’a. Amma haati fakkii B irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Miirri kun akkamitti haala yakka dubartii sana keessatti akka kakaase irratti mari’adhaa. Amma Fakkii C irratti xiyyeeffadhu. Yaadni kun akkamitti miira of komachuu akka fide irratti mari’adhaa. Dhiphinni miira akkasiitiin dhufu haadhaa fi daa’ima irratti miidhaa qaba. Miirri akkasii haadholii hedduu keessatti akka deebii dhiphinaafi rakkootti uumamuu danda’a jedhi. Haa ta’u malee, akkaataa yaaduu fi miira kanaan walqabatan dursanii adda baasuun barbaachisaa dha, kunis amalli Kanaan hordofee dhufu jijjiiramuu danda’a. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 43 kunuunsuun na hin barbaachisu. da’umsa boodaa irratti booda haala naannoo gaarii miidhameera godhame hin jiru. Yeroo dhalate/tte ta’uu danda’a. yaaluu dhiisuu. Amma haadha yaada akkasii qabaattee jirtaa jedhii gaafadhu. Kanneen bakka Kaalaandarii Fayyaa keessatti kenname keessatti galmeessi. Yoo barbaachisaa ta’e fakkeenya yaada, gochaa fi bu’aa fayya-dhabeessa, armaan gaditti kennameen haadha kakaasi. Tarkaanfii 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayyaatiin bakka buusuuf barachuu Fakkii D irratti xiyyeeffachuun barreeffama isaa dubbisi. Fakkiin D Fakkii A caalaa filannoo fooyya’aa ta’uu isaa irratti mari’adhaa. Fakkii D Miirri gaariin jalqabarraa jiraachuun barbaachisaa miti, kanaa mannaa miira akkasii akka guddatu carraa kennuu nan danda’a. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 44 kennuu. dhalachuu yaaddoo daa’ima kootiif qabu hir’isuuf kennaniin rakkoolee mudatan yaaluun qaba. yaaluu. qaba. Fakkii E Suuraa E Tarkaanfiiwwan xixiqqoo fudhachuun miira gaarii daa’imaaf qabaachuuf gargaara. Fakkii F Daa’imni erga dhalatee/ttee booda walitti dhufeenya gaarii uumuun salphaadha Yaadonni filannoo akkasii miira yakkaa itti dhagaʼamu hirʼisuuf gargaaruu dandaʼu. Dhiphina ishee keessa jiru kana hir ‘isuun haati guddina daa ‘ima ishee garaa keessa jiruuf gargaaraa jirti. Kutaa marii kana booda, haati daa’ima ishee garaa keessa jiruu wajjin walitti dhufeenya ishee uumuuf tarkaanfiiwwan biroo maal fudhachuu akka dandeessu irratti mari’achaa jirta jedhi. Barbaachisummaa qaana’uu dhiisuu fi miira akkasii dhoksuu irratti mari’adhaa. Deebiin ulfaaf kennan miira dubartiin daa’ima gadameessa keessa jiruuf qabdu irratti dhiibbaa akka qabu maatiin akka hubatan gargaaraa. Amma yaada fayya-dhabeessa haati Tarkaanfii 1ffaa keessatti ibsite irratti mari’adhaa. Haadha (fi maatiin) yaadota filannoo kana akka ilaalan gaafadhu. Yaadota kana hubadhu. Fakkeenyota Tarkaanfii 1ffaa keessatti ibsamaniif haati yaada filannoo akka yaaddu gaafadhu. Yoo haati homaa yaaduu dadhabde, waa’ee yaada filannoo armaan gadii, miira/ gocha, fi bu’aa isaa gaafadhu. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 45 dura. Tarkaanfii 3 Fayyaa yaaduu fi hojjechuu shaakaluu Gocha 1 Chaartii nyaataa ilaalaa. Rakkoo haadha hordofuu irratti mudate irratti mari’adhaa. Yoo haati barbaadde wantoota gabatee keessa jiran jijjiiri. Haadhaa fi maatii yoo isheen hordofuu dandeesse, gartokkoon illee ta’e, baay’ee galateeffadhu. Gocha 2 Gabatee hordoffii boqonnaa fi bashannanaa ilaali. Rakkoo haadha hordofuu irratti mudate irratti mari’adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e sirreessaa. Hojiiwwan boqonnaa namaaf kennan armaan gadii itti dabali ykn bakka buusi, kunis miira daa’imni keessan waa’ee gadameessaa irratti qabu gargaaruu danda’a. Gocha 3 Haadholii waa’ee rakkoolee ji’a sadan dhumaa ulfaa keessatti uumamuu danda’an barsiisi. Rakkoo akkasiif akkamitti akka isheen gargaarsa sirrii ta’e argattu qajeelfama kenniif. akka isheen gargaarsa sirrii ta’e argattu qajeelfama kenniif. Suutahafuura baafachuu YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION MOOJUULA 1: DAA’IMAAF QOPHAA’UU | BARANNOO 1.2 – HARIIROO HAADHAA DAA’IMA WALIIN THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION 46 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF DALAGAA 4 Barannoo gidduu gidduun hojii shaakalaa ibsi Haati gochaalee armaan gadii barannoo gidduu gidduutti akka raawwattuuf hamma danddeessu carraaqqii akka gootu gorsi. Maatiin gochawwan kanaan haadha akka deeggaran gaafachuu fi miseensi maatii bakka bu’e yoo rakkoon ishee mudate akka amantuuf suuta suutaan akka jajjabeessuu fi gargaaruuf qajeelfama kenniif. Hojii shaakalaa 1 Akkuma barannoo darbee, haati tokkoon tokkoon guyyaa torbaniif iskeelii mul’ataa irratti akka Kaalaandarii Fayyaa keessatti kenname irratti mallattoo kaa’uudhan yaada waliigalaa fi miira ishee akka madaaltu gaafadhu. Gosoota yaada yeroo baay’ee miiraa fi gocha ishee irratti karaa fayya- dhabeessa ta’een miidhan akka hubattu ykn yaadattu gaafadhu. Barannoo itti aanu irratti akka irratti mariʼattan ibsiif. Hojii shaakalaa 2 Chaartii nyaataa isheen gargaarsa keessaniin qopheessite hordofi. Guyyaa guyyaan saanduqa fuuldura mallattoo kaa’uudhaan nyaata ishee hordofuu qabdi. Hojii shaakalaa 3 Chaartii boqonnaa fi bashannanaa torban hafeef barannoo kana keessatti qophaa’e hordofi. Isheenis guyyaa guyyaan saanduqa fuulduratti mallattoo kaa’uudhaan kana hordofuu qabdi. Barannoo itti aanuuf haadha kanaaf guyyaa kennuudhaan Kaalaandarii Fayyaa irratti mallattoo godhi. 47 BAARANNOO 1.3 - HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NANNOO ISHEE JIRAN WALIIN Kaayyoowwan barannoo kanaa Kaayyoon baranoo kanaa adeemsa barannoo darbe irraa argame gamaaggamuu fi hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran, fkn, maatii dhiyoo ishee, firoota ishee, hiriyoota ishee fi hawaasa ishee wajjin qabdu ilaalchisee mala YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU jedhu hojiirra oolchuudha. Meeshaa Deeggarsaa Barbaachisu: Kaalaandarii Fayyaa Barbaachisummaa waliiin dubbii gaarii yaadadhu. Dalagaa 1 Barannoo darbe keessa deebi’i Ergaawwan ijoo barannoo darbee gabaabsii gudunfi. Dalagaa 2 Chaartii Miiraa Keessa Deebi’ii Ilaali Haadha waliin Chaartii Miiraa ilaali. Torban darbe keessa hariiroo daa’ima ishee waliin qabdu ilaalchisee yaada fayya-dhabeessa addaa hubattee turtee jedhiitii ishee gaafadhu. Yoo eeyyee ta'e, tarkaanfii jalqabaa milkaa'inaan xumuruu isheetiif galateeffadhu. Isaan kana hubadhu. Yaadonni kun akkamitti akka itti dhagaʼamuu fi gocha akka isheen gootu ishee gaafadhu. Xiyyeeffannaa fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhu. Amma yaada kana filannoo biraatiin bakka buusuuf yoo yaaltee jirti ta’ee ishee gaafadhu. Yoo hin taane, irratti mariʼadhaa, ishee fi miseensonni maatii kaan yaada akka kennan jajjabeessi. Tarkaanfii 1 Waa’ee hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran waliin qabdu ilaalchisee yaadota fayya-dhabeessa adda baasuf barachuu DALAGAA 3 Hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran waliin ilaalchisee YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU Amma haati tarkaanfiiwwan kana naannoo barbaachisaa sadaffaa fayyaa haadha fi daa’imaaf, jechuunis hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran waliin qabdu irratti akka hojiirra oolchitu gargaarta jedhi. Barbaachisummaa hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran waliin qabdu gabaabinaan ibsi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJUULA 1: DAA’IMAAF QOPHAA’UU| BARANNOO 1.3 - HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALIIN 48 MOOJUULA 1: DAA’IMAAF QOPHAA’UU| BARANNOO 1.3 - HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALIIN Fakkii A Namoonni anaaf hin dhimmaman Kutaa barbaachisaa Kaalaandarii Fayyaatti fayyadamuun haati dubartii fakkii A irratti mul’attu irratti akka xiyyeeffattu gaafadhuutii barreeffama yaada ishee ibsu addeessi. Yeroo tokko tokko miira akkasii qabaachuun waanuma jiru ta’us, hojiin yoo isaaniitti baay’ate garuu rakkoo akka ta’e irratti mari’adhaa. . Fakkii B Namootaan wal argee dhhiphachuu hin fedhu Fakkii C Deeggarsi hawaasummaa haadhaa fi daa’imaaf dhibuu Amma haati fakkii B irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Miirri kun akkamitti dubartii sana hawaasummaa irraa fageessuu akka danda’u irratti mari’adhaa. Amma fakkii C irratti xiyyeeffadhu. Akkaataa marsaan miira yaraa/gadhee haadha fi namoota barbaachisoo naannoo ishee jiran gidduutti uumamuu danda’u irratti mari’adhaa. Kunis lamaan isaanii iyyuu walirraa akka fagaatan taasisuu danda’a. Miirri akkasii haadholii hedduu keessatti akka deebii yaaddoo fi rakkoof uumamuu danda’a jedhi. Haati, akkasumas miseensonni maatii fi hiriyyoonni, miira akkasii hubachuu fi haadhaaf mararfannaa qabaachuun barbaachisaa dha. Akkaataa yaada akkasii fi miira kanaan walqabate dursanii adda baasuudhaan bu’aa gargaarsa hin qabne jijjiiruun ni danda’ama. Amma haati waa’ee namoota naannoo ishee jiraniif yaada akkasii qabaachuu ishee gaafadhu. Siyaasa maatii keessa akka hin seenne of eeggannoo guddaa godhi. Deeggarsi hawaasummaa guddina daa ‘imaaf barbaachisaa ta ‘uu isaaa fi maatii keessaa namni hundi kanaratti hojjechuu akka qabu sirriitti cimsi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJUULA 1: DAA’IMAAF QOPHAA’UU| BARANNOO 1.3 - HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALIIN 49 Haati miira akkasii keessumaa maatii fuulduratti ibsuu hin barbaaddu taʼa. Ishee hin dirqisiisiin. Kana mannaa, fakkeenyota yaada fayya-dhabeessaa, gochaa fi bu’aa armaan gaditti kennaman irratti mari’adhaa. YAADA MIIRA/GOCHA BU’AA Dhiphinni maatii na miidhuu danda'a garuu daa’ima koo isa garaa keessa jiru hin miidhu. Jeeqamuu. Dhiphina maatii hir’isuuf carraaqqii gochuu dhiisuu Dhiphuun haadha irra jiru daa’ima irratti miidhaa geessisu dandda’a. Haati ulfaa manaa bahuu hin qabdu Manaa bahuu dhiisi. Maddoota deeggarsa hawaasummaa fi kunuunsa fayyaa barbaachisoo ta’an dhabuu danda’a Namni na haasofsiisuu jaallatu hin jiru. Namoota biroo irraa fagaachuu jalqabuu. Madda deeggarsa hawaasummaa barbaachisaa ta’e dhabuu danda’a. Namoota biroo wajjin wal hin quunnamu sababni isaas gadi aanaatummaan natti dhaga’ama. Namoota biroo irraa fagaachuu. Addaan baafamuu Tarkaanfii 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayya-qabeessaan bakka buusuuf barachuu Dubartii fakkii D irratti mul'attu irratti xiyyeeffachuun barreeffama isaa dubbisi. Fakkiin D fakkii A caalaa filannoo fooyya’aa ta’uusaaf irratti mari’adhaa. Fakkii D Namoonni hundinuu tokko miti YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJUULA 1: DAA’IMAAF QOPHAA’UU| BARANNOO 1.3 - HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALIIN 50 Fakkii E Namoota Muraasa natti tolan waliin haasa’uuf nan yaala. Fakkii F Haadhaa fi Daa’imaaf deeggarsa hawaasummaa Yaadonni filannoo akkasii miira fayya-dhabeessa namoota biroof qaban hir’isuuf gargaaruu danda’u. WalquUnnamtiin hawaasummaa nama tokko ykn lama qofa irratti kan daangeffame ta’us, haati miira ishee namoota biroof akka qoodduu fi hariiroo hawaasummaa akka qabaattu ni gargaara. Miseensotni maatii biroo guddina daa‘ima kanaaf yeroo barbaachisaa kana irratti hubannoo dabalataa qabaachuu akka isaan qaban irratti mari‘adhaa. Deeggarsi isaanii guddina qaamaa fi xiinsammuu daa‘imaaf murteessaadha. Amma waa’ee hariiroo namoota naannoo ishee jiran waliin qabdu ilaalchisee yaada fayya-dhabeessa kan ofii isheetii kan haati tarkaanfii 1ffaa keessatti ibsitee ta’uu danda’u irratti mari’adhaa. Haati (fi maatiin) yaada filannoo akka yaadan gaafadhu. Yaadota kana barreessi. Haati fakkeenya tarkaanfii 1ffaa irratti ibsameef yaada filannoo akka yaaddu gaafadhu. Yoo haati tokkollee yaaduu dadhabde, yaada filannoo armaan gadii, miira/gocha, fi bu’aa isaa irrattti ishee kakaasi Yaada Miira/Gocha Bu’aa Daa'imaaf jennee anii fi maatiinkoo waldhabdee hir'isuuf carraaqqii gochuu qabna. Waldhabdee maatii hir’isuuf carraaqqii taasifamu Dhiibbaa fayya-qabeessa haadhaa fi daa’ima irratti. Hanga naannoo nageenyaa fi fayyaa qabu keessa jirutti yeroo ulfaa namoota biroo daawwachuu nan danda'a Gochawwan hawaasummaa manaan ala taasifamu irratti dammaqinaan hirmaachuu. Caasaaleen deeggarsa hawaasummaa akkuma jirutti itti fufeera. Yeroo ammaa kana akkas natti dhaga'amuu danda'a, garuu namoonni na jaallatanii fi na haasofsiisuu barbaadan jiru. Namoota akkasiitti dhiyaadhee haasawa jalqabuuf carraaqqii nan godha. Namoota naannoo kee jiran kanneen yeroo rakkinaatti si gargaaruu danda’an waliin wal qunnamtii qabaadhu. Hunduu wal qixa dhalate, maaliif akkan gadi ta'e natti dhaga'ama. Namoota biroo wajjin wal arguuf ofitti amanamummaan itti dhaga’amuu. Namoota naannoo kee jiran kanneen yeroo rakkinaatti si gargaaruu danda’an waliin wal qunnamtii qabaadhu. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJUULA 1: DAA’IMAAF QOPHAA’UU| BARANNOO 1.3 - HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALIIN THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIINHWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 51 Tarkaanfii 3 Yaaduu shaakaluu fi gocha fayya-qabeessa rawwachuu Gocha 1 Sirna deeggarsa hawaasummaa diyaagiraamii kana fayyadamuun madaaluu fi hordofuu. Tokkoon tokkoon domeenii keessatti maqaa nama/namoota ijoo haadha deeggaran barreessi. Maatii Hawaasa Gocha 2 Chaartii nyaataa ilaali. Daawaa Aayirenii fudhachaa jiraachuu ishee mirkaneessi. Kana hordofuu irratti rakkoo haadha mudachuu danda’u irratti mari’adhaa. Yoo haati barbaadde wantoota chaartii keessa jiran jijjiiri. Yoo isheen sirnaan hordofti ta’e, haadhaa fi maatii galateeffadhu. Gocha 3 Chaartii hordoffii boqonnaa fi bashannanaa ilaali. Kana hordofuu irratti rakkoo haadha mudachuu danda’u irratti mari’adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e fooyyessi. DALAGAA 4 Barannoo gidduu gidduun hojiii shaakalaa ibsi Haati gochaalee armaan gadii barannoo gidduu gidduutti akka raawwattuuf hamma danddeessu carraaqqii akka gootu gorsi. Maatiin gochawwan kanaan haadha akka deeggaran gaafachuu fi miseensi maatii bakka bu’e yoo rakkoon ishee mudate akka amantuuf suuta suutaan akka jajjabeessuu fi gargaaruuf qajeelfama kenniif. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAAL XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJUULA 1: DAA’IMAAF QOPHAA’UU| BARANNOO 1.3 - HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALIIN THINKING HEALTHY PSYCHOSOCIAL MANAGEMENT OF PERINATAL DEPRESSION COMMUNITY HEALTH WORKERS VERSION FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIINHWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 52 Hojii qabatamaa 1 Akkuma barannoo darbee, haati tokkoon tokkoon guyyaa torbaniif iskeelii mul’ataa irratti akka Kaalaandarii Fayyaa keessatti kenname irratti mallattoo kaa’uudhan yaada waliigalaa fi miira ishee akka madaaltu gaafadhu. Gosoota yaada yeroo baay’ee miiraa fi gocha ishee irratti karaa fayya-dhabeessa ta’een miidhan akka hubattu ykn yaadattu gaafadhu. Barannoo itti aanu irratti akka irratti mariʼattan ibsiif. Hojii qabatamaa 2 Chaartii nyaataa isheen gargaarsa keetiin qopheessite hordofi. Guyyaa tokkoon tokkoof saanduqa dura mallattoo kaa’uudhaan nyaata ishee hordofuu qabdi. Hojii qabatamaa 3 Chaartii boqonnaa fi bashannaa barannoo kana keessatti torbanota hafaniif qophaa’e hordofi. Guyyaa tokkoon tokkoof saanduqa dura mallattoo kaa’uudhaan isheen waan kana hordofuu qabdi. Hojii qabatamaa 4 Yoo danda’ame naannoo keessanitti garee dubartota ulfaa ykn kan daa’ima xixiqqoo qaban keessaa qabu ijaari. Garee kana garee fayyaa Haadhaa fi Daa’immanii jedhii moggaasi. Torbanitti al tokko wal arguuf yaali. Barannoo itti aanuuf haadha kanaaf guyyaa kennuudhaan Kaalaandarii Fayyaa irratti mallattoo godhi. YAADA FAYYA LESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJUULA 1: DAA’IMAAF QOPHAA’UU| BARANNOO 1.3 - HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALIIN MOOJUULA 2 DHALACHUU DAA’IMAA YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMS BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 54 BARANNOO 2.1 – FAYYAA DHUUNFAA HAADHAA Kaayyoowwan barannoo kanaa Kaayyoon barannoo kanaa fayyaa haadhaa fi daa’imaa erga dhalattee booda madaaluu, rakkoo ishee dhaggeeffachuu fi erga dhalattee ji’a jaqalqabaa keessatti sagantaa YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU jedhu fayyaa dhuunfaa ishee irratti akka hojiirra oolchituuf gargaaruudha. Meeshaa Deeggarsaa Barbaachisu: Kaalaandarii Fayyaa Barbaachisummaa waliin dubbii gaarii yaadadhu. Dalagaa 1 Barannoo darbe keessa deebi’i Ergaawwan Moojula 1 irra jiran gabaabsii gudunfi. Kanas fakkiiwwan Kaalaandarii Fayyaa irratti argaman akka xiyyeeffannoo mariitti fayyadamuun tartiibaan raawwadhu. Dalagaa 2 Chaartii Miiraa Keessa Deebi’ii ilaali Haadha waliin Chaartii Miiraa ilaali. Naannoowan 3 Moojula Leenjii 1 keessatti ilaalaman keessaa yaada ykn miira fayya-dhabeessa addaa isheen hubatte yoo jiraate gaafadhu. Yoo eeyyee ta'e, tarkaanfii jalqabaa milkaa'inaan xumuruu isheetiif galateeffadhu. Isaan kana hubadhu. Yaadonni kun akkamitti akka itti dhagaʼamuu fi gocha akka isheen gootu ishee gaafadhu. Xiyyeeffannoo fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhu. Amma immoo yaada gara biraatiin bakka buusuuf yoo yaaltee turte ta’e ishee gaafadhu. Yoo hin taane, irratti mariʼadhaa akkasumas ishee fi miseensonni maatii kaan yaada akka dhiyeessan jajjabeessi . Dalagaa 3 Waa’ee fayyaa dhuunfaa haadhaa YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU Tarkaanfii 1 Waa’ee fayyaa dhuunfaa haadhaa ilaalchisee yaada fayya- dhabeessa adda baasuuf barachuu Barbaachisummaa fayyaan qaamaa fi xiinsammuu dhuunfaa haadhaa daa’imaaf waggaa jalqaba jireenyaa keessatti qabu gabaabsii ibsi. Dhalachuu daa ‘imaa yeroo jijjiirama dhiphina uumuu danda ‘u waan ta ‘eef haati fayyaa isheetiif xiyyeeffannoo addaa kennuu akka qabdu ibsi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMS BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 55 Fakkii A Amma waan baay’ee hojjechuun qaba. Fayyaa kootiif yaaddaa’uu hin danda’u Kutaa barbaachisaa Kaalaandarii Fayyaatti fayyadamuun haati dubartii fakkii A irratti mul’attu irratti akka xiyyeeffattu gaafadhuutii barreeffama yaada ishee ibsu addeessi. Yaadonni akkasii erga daa’imni dhufee booda waanuma jiru ta ‘us, yeroo baay ‘ee yoo humnaa ol haadhatti dhaga ‘ame rakkoo ta ‘uu danda’a jedhi. Dubartii fakkii irratti mul'attu kanaan dadhabduu ykn tasgabbii dhabduu jettee hin komatiin. Yeroo tokko tokko miirri akkasii yoo haadhatti dhaga’ameera ta’e gaafadhu. Fakkii B: Rakkoowwan kun akkamitti haala abdii kutannaa fi gargaarsa dhabuu dubartii sana keessatti akka fidan irratti mari’adhaa. Akka gochaa fi bu’aan armaan gadii jijiiramuu danda'uutti akkaataa yaaduu fi miira kanaan walqabatan dursanii adda baasuun barbaachisaadha. Fakkii B Fayyaa keef dhimmamuu dhiisuu, Fkn. Boqonnaa argachuu ykn Nyaata madaalawaa fudhachuu Fakkii C Dadhabbii fi dadhabina irraa kan ka’e daa’ima kunuunsuuf rakkachuu. Fakkii C: Bu’aa haala sammuu akkasii irratti mari’adhaa. Daa’maaf dursi kennamus, haati of kunuunsuu akka qabdu irratti mari’adhaa. Yoo haati fayyaa hin taane, fayyaan daa‘imaa ni miidhama. Haati yaada akkasii yoo qabdi ta’eef ammuma gaafadhu. Yoo barbaachisaa ta’e, fakkeenya yaada fayya dhabeessaa, gochaa fi bu’aa armaan gaditti kennamaniin haadha kakaasi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMS BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 56 Yaada Miira/Gocha Bu’aa Ani sirriitti yaaduu ykn waan bu'a qabeessa ta'e hojjechuuf baay'ee dadhabeera. Abdii kutachuu fi yaaluu dhiisuu Dhiphinni ni ijaarama, kunis rakkoo kana caalu uuma Namootni biroo ykn mootummaan fayyaa kootiif itti gaafatamummaa qaba Carraaqqii gochuu mannaa namoota biroo irratti hirkachuu. Carraa fayyaa gaarii hin taane guddaa Fayyaan koo to'annaa koo jala hin jiru Mallattoolee ykn mallattoo fayyaa gaarii hin taaneef xiyyeeffannaa kennuu dhiisuu Balaaan rakkoo fayyaa hamaa guddachaa dhufuu Ani haadha ta'uuf ga’aa miti Yakka, ofitti amanamummaa gaarii dhabuu. Fayyaa ta‘uun anaaf hin malu Rakkoo fayyaa da’imaa miidhuu danda’u qabaachuu dandeessa Tarkaanfii 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayya-qabeessaan bakka buusuuf barachuu. Dubartii fakkii D irratti mul'attu irratti xiyyeeffachuun, barreeffama isaa dubbisi. Yaadni Fakkii D irratti mul’atu kan fakkii A irratti mul’atu irra filannoo fooyya’aa ta’uu isaa irratti mari’adhaa. Fakkii D Guyyaa guyyaan fayyaa koo irratti yeroo xiqqoo yoon dabarse, jabaadhee hojii koo guyyaa guyyaa hojjechuu nan danda'a. Haati fakkii A irratti mul’attu akkuma haadha fakkii D irratti mul’attu sanaa rakkoolee yaaduu qabaachuu danda’uu irratti mari’adhaa. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMS BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 57 Gargaarsa haadhaa fi maatiitiin rakkoowwan kana akkamitti irra aanuu akka dandaʼan irratti mariʼadhaa. Yeroo qabatamaa haati guyyaatti soorata fi gochawwan boqonnaa/bashannaa barannoo darban keessatti mari’ataman hordofuuf fudhattu shallagi. Yeroo kana fayyaa haadhaaf hojiirra oolchuun bu’aa qabaachuu isaa irratti mari’adhaa. Fakkii: E Gocha fayya qabeessa ykn bashannanaaf yeroo muraasaaf haala mijeessuun of qindeessuu. Picture F Fayyaa fooyya’aa fi daa’ima haala salphaan kunuusuuf damdamachuu fi gaaffii jireenyaa kanneen biroo. Hunda ykn tokkollee ‘jedhanii yaaduu dhiisuun barbaachisaa ta‘uu irratti mari‘adhaa. Jijjiiramni xixiqqoo illee (kan akka sagantaa kana keessatti mari’atamu) fayyaa maatii guutuu irratti jijjiirama guddaa fiduu danda’a. Amma yaada fayya-dhabeessa waa’ee fayyaa dhuunfaa haati tarkaanfii 1ffaa keeessatti ykn fakkeenyota kennaman keessatti ibsitee ta’uu danda’u irratti mari’adhaa. Haati yaada filannoo biraa akka yaaddu gaafadhu. Yoo haati tokkollee yaaduu dadhabde, yaadota filannoo armaan gadii, miira/gocha fi bu’aa isaa isheef kakaasi. Yaada Miira/Gocha Bu’aa Guyyaa guyyaan waan xiqqoo hojjechuun (hanga danda'etti) taa'ee yaadda'uu caalaa gaariidha Hojii xiqqaa tokko milkaa’inaan Hojjechuuf yaaluun kana ijaaruu Marsaan sochii dhabuu cabee jira Yoo ani waa’ee fayyaa fayyaa kootiif dhimma hin qabu ta ‘e, maaliif warri kaan ykn mootummaan dhiphachuu qaba Fayyaa koo galmaan gahuuf hamman danda’e tattaafachuu Fayyaa fooyya'aa haadhaa fi daa'imaaf Mallattoolee rakkooo fayyaa gara jalqabaa ilaaluunii fi dafee gargaarsa argachuun itti gaafatamummaa koo waan ta’eef hakiimonni akka na gargaaran ni gargaara Mallattoolee rakkoo jalqabaa barbaaduu fi gargaarsa dammaqinaan barbaaduu Balaan rakkoo fayyaa da’umsa booda hir’iachuu Haala jiru keessatti ijoollee kootiif waanan dandaʼu hunda gochuuf nan carraaqa. Haadha gaarii ta'uu keessaa tokko fayyaa dhuunfaa koo kunuunsuudha Haadha fayyaa qabdu jechuun ijoolleen fayyaa qaban jechuudha. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMS BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 58 Tarkaanfii 3 Yaaduu shaakaluu fi gocha fayya-qabeessa rawwachuu Gocha 1 Haati da’umsa boodaa sochii qama armaan gadii akka hojjettu barsiisi. Haa ta'u malee haadholiin hojii humnaa idilee kan akka qonnaa ykn fageenya dheeraa deemuun haaluma kamiinuu ofii isaanii garmalee akka hin hojjenne mirakaneessi. Gochi kun haadholii akkasiitiif barbaachisaa ta’uu dhiisuu danda’a. Chaartii hordoffii torban torbaniin qopheessuu fi haati guyyaa sochii qaamaa xumuraman hunda irratti mallattoo akka kaa’attu qajeelfama kenni. Chaartii Hordoffii sochii qaamaa bakka kenname kessatti Kaalaandarii Fayyaa irratti qabsiisi. Sochii Qaamaa Hordoffii Guyyaa Guyyaa 1 2 3 4 5 6 7 SOCHII QAAMAA 1 Jilba kee oldachaasuun dugda keetiin ciisi Suutaa fi gadi fageenyaan hafuura baafadhu. Miila kee kee qajeelchittee ciibsuu fi quba miilakee ol dachaasuu fi diriisuu. Miila kee kallattii lamaan geengoodhaan garagalchi. Ammas jilba kee dachaasiitii dugdi kee sireerratti akka dhiibamuuf garaa kee harkisi, akkaataa irra jirtu kana osooma si’a ja’a lakkooftuu qabi, achiis boqodhu Tokkoon tokkoon isaanii jalqabuu kee dura hafuura baafadhu. SOCHII QAAMAA 2 Kun taa’uun ykn ciisuun hojjechuun ni danda’ama. Hafuura baafadhu; maashaalee karaa daa’imni kee dhalate ol harkisi. Kunimmoo akkuma yeroo fincaan dhaabuuf maashaalee kottonfachiisuuf yaaltudha. Osooma si’a ja’a lakkooftuu kottonfachuu sana bakkuma jirutti qabi. Jalqabuu kee dura hafuura baafadhu, si’a shan irra deebi’i SOCHII QAAMAA 3 Jilba kee isa mirgaa ol dachaaasuunii fi miila mirgaa sireerra kaa’uun, miila isa bitaa diriirsiitii ciisi. Hamma danda’ametti koomee miila kee isa bitaa gara sireetti gadi siiqsi, achiis miila guutuu sireetti ol siiqsi. Maashaalee mudhii kee qofatu hojjechuu qaba, miila isa kaaniin irra deebi'i, akkasumas miilli tokkoo tokkoon isaanimoo si'a afur hojjechuu qabu. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMS BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 59 Gocha 2 Chaartii nyaataa ilaali. Kana hordofuu irratti rakkoo haadha mudachuu danda’u irratti mari’adhaa. Yoo haati barbaadde wantoota chaartii keessa jiran jijjiiri. Yoo isheen sirnaan hordofti ta’e, haadhaa fi maatii galateeffadhu. Gocha 3 Chaartii hordoffii boqonnaa fi bashannanaa ilaali. Kana hordofuu irratti rakkoo haadha mudachuu danda’u irratti mari’adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e fooyyessi. Gocha 4 Waa’ee harma hoosisuu haadha gorsi. Hojii 4 Barannoo gidduu gidduun hojii shaakala ibsis Haati gochaalee armaan gadii barannoo gidduu gidduutti akka raawwattuuf hamma danddeessu carraaqqii akka gootu gorsi. Maatiin gochawwan kanaan haadha akka deeggaran gaafachuu fi miseensi maatii bakka bu’e yoo rakkoon ishee mudate akka amantuuf suuta suutaan akka jajjabeessuu fi gargaaruuf qajeelfama kenniif. Hojii qabatamaa 1 Chaartii boqonnaa fi bashannanaa torban hafeef barannoo kana keessatti qophaa’e hordofi. Guyyaa tokkoon tokkoof fuuldura saanduqa irratti mallattoo kaaʼuudhaan kana hordofuu qabdi. Hojii qabatamaa 2 Chaartii nyaataa isheen gargaarsa keessaniin qopheessite hordofi. Guyyaa tokkoon tokkoof saanduqa fuuldura mallattoo kaa’uudhaan nyaata ishee hordofuu qabdi. Hojii qabatamaa 3 Chaartii boqonnaa fi bashannanaa hordofi. Miseensonni maatii hojii kanaaf yeroo akka argatan jajjabeessi. Guyyaa tokkoon tokkoof saanduqa fuuldura mallattoo kaa’uudhaan nyaata ishee hordofuu qabdi. Hojii qabatamaa 4 Akkuma barannoo darbee, haati tokkoon tokkoon guyyaa torbaniif iskeelii mul’ataa irratti akka Kaalaandarii Fayyaa keessatti kenname irratti mallattoo kaa’uudhan yaada waliigalaa fi miira ishee akka madaaltu gaafadhu. Gosoota yaada yeroo baay’ee miiraa fi gocha ishee irratti karaa fayya-dhabeessa ta’een miidhan akka hubattu ykn yaadattu gaafadhu. Barannoo itti aanu irratti akka irratti mariʼattan ibsiif. Hojii qabatamaa 5 Gareen fayyaa haadholii fi daa’immanii yoo hundeeffameera ta’e hirmmaannaa itti fufaa Barannoo itti aanuuf haadha kanaaf guyyaa kennuudhaan Kaalaandarii Fayyaa irratti mallattoo godhi YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFA FI DA’UMS BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 60 BARANNOO 2.2 - HARIIROO HAADHAA DAA’IMA WALIIN Kaayyoowwan barnootaa kutaa kanaa Kaayyoon barannoo kanaa adeemsa barannoo darban irraa argame gamaaggamuu fi hariiroo haati daa ‘ima ishee wajjin ji’a jalqabaa jireenya isaa/sishee keessatti qabdu irratti mala YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU jedhu hojiirra oolchuudha. Meeshaa Deeggarsaa Barbaachisu: Kaalaandarii Fayyaa Barbaachisummaa Waliin dubbii gaarii yaadadhu. Dalagaa 1 Barannoo darbe irra deebi’ii Ergaawwan ijoo barannoo darbee gabaabsii gudunfi. Dalagaa 2 Chaartii Miiraa Keessa Deebi’ii Ilaali Haadha waliin Chaartii Miiraa ilaali. Torban darbe keessa waa’ee fayyaa dhuunfaa ishee yaada addaa fayya-dhabeessa ta’e hubachuu ishee gaafadhu. Yoo eeyyee ta'e, tarkaanfii jalqabaa milkaa'inaan xumuruu isheetiif galateeffadhu. Kanneen kana hubadhu. Yaadonni kun akkamitti akka itti dhagaʼamuu fi gocha akka isheen gootu ishee gaafadhu. Xiyyeeffannaa fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhu. Amma yaada kana filannoo biraatiin bakka buusuuf yoo yaaltee jirti ta’ee ishee gaafadhu. Yoo hin taane, irratti mariʼadhaa, ishee fi miseensonni maatii kaan yaada akka kennan jajjabeessi. Dalagaa 3 Waa’ee Hariiroo daa’ima kee waliin qabdu irratti YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU TARKAANFII 1 Waa’ee walitti dhufeenya daa’ima kee wajjin qabdu ilaalchisee yaada fayya-dhabeessa ta’e adda baasuuf barachuu Amma haati mala YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU fayyadamtee hariiroo walitti dhufeenya daa’ima ishee wajjin qabdu ijaaruuf gargaarta jedhi. Barbaachisummaa hariiroon kun fayyaa haadhaa fi daa’imaaf qabu gabaabsii ibsi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 61 Fakkii A Daa’imni kun xiqqaa waan ta’eef miira anaaf hin qabu. Wanti isa/ishee barbaachisu nyaachisuu fi qulqulleessuu qofa. Kutaa barbaachisaa Kutaa Kaalaandarii Fayyaa 2.1.tti fayyadamuun haati dubartii fakkii A irratti mul’attu irratti akka xiyyeeffatuu fi barreefama yaada ishee ibsu addeessi. Waa’ee ibsa kanaa yaada haadhaa fi maatii irratti mari ‘adhaa. Fakkii B Daa’ima waliin waltti dhufeenya uumuun ni ulfaata Fakkii C Kun fayyaa kee fi da’imaa irratti dhiibbaa qaba. Amma haati fakkii B irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Haati amaloota fakkii irratti mul’atu kan daa’ima waliin walitti dhufeenya dhabuu agarsiisan akka akeektu gaafadhu. Amma Fakkii C irratti xiyyeeffadhu. Dhiibbaa miirri haadhaa daa ‘ima irratti qabu irratti mari ‘adhaa. Yeroo tokko tokko haati tokko waa’ee daa’ima isheef isheef miira gaarii tokkollee qabaachuu dhiisuu dandeessi jedhi. Kana irratti miirri yakkaa akka sitti hin dhaga’amne gochuun barbaachisaa dha. Haa ta’u malee, bu’aan isaa jijjiiramuu akka danda’uuf, akkaataa yaaduu fi miira kanaan walqabatu dursanii adda baasuun barbaachisaa dha. Amma haati waa’ee daa’ima isheef yaada akkasii qabaachuu ishee gaafadhu. Kanneen bakka Kaalaandarii Fayyaa keessatti kenname keessatti galmeessi.Yoo barbaachisaa ta’e fakkeenyota yaadaota fayya- dhabeessaa, gochaa fi bu’aa armaan gaditti kennameen haadha kakaasi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 62 Yaada Miira/Gocha Bu’aa Maatiin koo sababa saala daa'imaaf gammachuu hin qaban Gadda. Daa’ima kunuunsuuf kaka’umsa xiqqaa. Fayyaan haadhaa fi daa‘imaa dararamuu mala. Yeroo tokko tokko daa'ima kana akkan hin barbaannee fi jaalala caalaa jibbi daa’ima kanaa natti dhagahama. Yakkummaa. Miira Kanaan qaana'uu fi namoota biroof qooduu dhiisuu. Miirri hamaan sun ni guddata, yaaddoon akka sitti dhagaʼamu gochuu dandaʼa, kunis siifi daaʼimaaf hamaadha. Daa’imni koo hiree ishee yoo ta’e dhukkubsachuu dandeessi Gargaarsa dhabuu. Daa’ima talaaluun bu’a hin qabu. Hiree loluu hin dandeessu Daa'imaaf dhibee guddaa lubbuu galaafatau ta’uu danda’a Ija hamaa namoota inaaffaa qabaniin fayyaan daa’ima koo dararamuuf deema. Daa’ima kunuunsuu caalaa ija hamaa ofirraa ittisuuf carraaqqii guddaa gochuu Fedhii daa‘imaaf xiyyeeffannoo xiqqaa kennuu Tarkaanfii 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayya-n bakka buusuuf barachuu Dubartii fakkii D irratti mul'attu irratti xiyyeeffachuun, barreeffama isaa dubbisi. Yaadni Fakkii D irratti mul’atu kan fakkii A irratti mul’atu caalaa filannoo fooyya’aa ta’uu isaa irratti mari’adhaa. Haati daa’ima waliin yeroo wal quunnamtu miirri akkasii yoo mudateera ta’e irratti mari’adhaa. Yoo barbaachisaa ta’e daa’ima waliin kana agarsiisi. Fakkii D Daa’imni koo yeroon isa/ishee waliin wal qunnamu miira kootiif deebii kenna/iti. Kun anaaf gammachuu kooti.. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 63 Fakkii E Miira kee gara wanta daa’imni agarsiisuutti deebisuu fi faallaa isaa gochuu Fakkii F Kun fayyaa kee fi daa ‘ima irratti dhiibbaa gaarii qaba Gochawwan akkasii guddina xiinsammuu daa’imaatiif baay’ee kan gargaaran yoo ta’u, miira haadha sanaa ol kaasuu fi fooyyessuuf gargaaru. Barannoo gara fuulduraa keessatti haati hariiroo daa’ima ishee wajjin qabdu ijaaruuf tarkaanfiiwwan biroo maal fudhachuu akka dandeessu irratti mari’attu jedhi. Haadha qofa osoo hin taane abbaa fi miseensonni maatii biroo daa’ima waliin walitti dhufeenya gaarii uumuudhaan guddina daa’imaa gargaaruu danda’u. Amma fayya-dhabeessa yaadaa haati tarkaanfii 1ffaa keessatti ibsitee ta’uu danda’u irratti mari’adhaa. Haati (fi maatiin) wantoota kanneeniif yaada filannoo akka yaadan gaafadhu. Yaadota kana barreessi. Haati fakkeenyota tarkaanfii 1ffaa irratti ibsamaniif yaada filannoo akka yaaddu gaafadhu. Yoo haati tokkollee yaaduu dadhabde, yaada filannoo armaan gadii, miira/gocha, fi bu’aa isaa irrattti ishee kakaasi YAADA MIIRA/GOCHA BU’AA Kun yaada dulloomaadha. Daa'ima durbaa fayyaa qabduu fi maatii fi hawaasa keenyaaf gumaacha guddaa gootuun eebbifameera. Daa'ima ishee durbaa kunuunsuuf kaka'umsa gaarii. Itti quufinsaa fi fayyaa sammuu gaarii haadhaaf, kunuunsa gaarii daa'imaaf. Miirri gaariin jalqabarraa jiraachuun barbaachisaa miti, kanaa mannaa irratti hojjechuu nan danda’a. Daa’ima tokko keessatti miira gaarii guddisuuf tarkaanfiiwwan xixiqqoo fudhachuu. Yeroo daa’imni dhalatu carraan hariiroo gaarii guddaadha. Daa’imni koo talaalliindhaan dhukkuba irraa eegamuun isaa hiree gaariidha. Akka ini/isheen talaalmtu nan godha. Dhibee lubbuu namaa galaafachuu danda’u irraa ittisuu. Daa’ima koof kunuunsa hundarra gaarii ta’e yoon kenne fayyaan isaa gaarii ta’a Xiyyeeffannoo koo guutuu daa'imaaf nan kenna. Ija hamaa ofirraa ittisuuf karaa hundarra gaariin kana. Fedhii daa‘imaa irratti xiyyeeffannoo guutuu YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 64 Tarkaanfii 3 Yaaduu shaakaluu fi gocha fayya-qabeessa rawwachuu Gocha 1 Haati gochawwan armaan gadii kanneen walitti dhufeenya daa’ima ishee wajjin qabdu cimsan akka raawwattu barsiisi. Chaartii hordoffii torban torbaniin qopheessuu fi haati guyyaa tokkoon tokkoon gochoonni kun yeroo xumuraman mallattoo akka gootu qajeelfama kenniif. Gochawwan kunniin gochoota boqonnaa fi bashannana waliin walitti makamuu danda’u. Chaartii hordoffii hariiroo daa’imaa bakka kenname keessatti kalaandarii fayyaa irratti qabsiisi. Gosa Gochaa Irra Deddeebii Yaadame Hordoffii Guyyaa Guyyaa 1 2 3 4 5 6 7 SOCHII QAAMAA 1 Sukkummaa baayyee lallaafaa Yoo xiqqaate guyyaatti al tokko sagalee tasgabbeessisu dhageessisuu ykn jechoota jaalalaa daa’imatti dubbachuu (ykn sochii biraa filachuu). SOCHII QAAMAA 2 Guyyaatti yeroo 3 ykn 4 daa’ima waliin haasa’uu ykn sirbuu, fkn, erga nyaachistee booda (ykn gocha biraa filachuu) Sagalee dhaggeeffadhuutii sochiiwwan daa’imni kee godhu ilaaluu fi akkeessuu/koppii gochuu SOCHII QAAMAA 3 Erga nyaachistee booda guyyaatti yeroo 3 ykn 4 daa’ima waliin taphadhu (gocha filadhu). Fkn. Wantoota mana kee keessaa ykn wantoota halluu qaban ykn sagalee dhageessisan isatti/isheetti agarsiisaa. Daa’imi kee harka isaa/sihee diriirsee/tee bira gahuu fi qaqqabuu akka danda’uuf/dandeessuuf itti dhiyeenyaan qabadhu. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF FAYYA-QABEESSA YAADAA YAALA XIINSAMMUU YAADDOO YEROO DA’UMSAA VERSHINII HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 66 Gocha 2 Chaartii nyaataa ilaali. Rakkoo haati hordofuu irratti mudachuu danda’u irratti mari’adhaa. Yoo haati barbaadde wantoota chaartii keessa jiran jijjiiri. Haadhaa fi maatii galateeffadhu yoo isheen itti qabamtee jirti ta’e. Gocha 3 Chaartii hordoffii boqonnaa fi bashannanaa ilaali. Rakkoo haati hordofuu irratti mudachuu danda’u irratti mari’adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e fooyyessaa. Gochaa 4 Waa’ee harma hoosisuu haadha gorsi. Dalagaa Barannoo gidduu gidduutti hojii shaakala ibsi Haati gochaalee armaan gadii barannoo gidduu gidduutti akka raawwattuuf hamma danddeessu carraaqqii akka gootu gorsi. Maatiin gochawwan kanaan haadha akka deeggaran gaafachuu fi miseensi maatii bakka bu’e yoo rakkoon ishee mudate akka amantuuf suuta suutaan akka jajjabeessuu fi gargaaruuf qajeelfama kenniif. Hojii shakaalaa 1 Chaartii hariiroo daa’imaa barannoo kana keessatti qophaa’e turban hafeef gochawwan jaallattu hordofi. Guyyaa tokkoon tokkoof saanduqa dura mallattoo kaa’uudhaan hordofuu qabdi. Hojii shakaalaa 2 Chaartii nyaataa isheen gargaarsa keessaniin qopheessite hordofi. Guyyaa tokkoon tokkoof fuuldura saanduqa sana irratti mallattoo kaaʼuudhaan nyaata ishee hordofuu qabdi. Hojii shakaalaa 3 Chaartii boqonnaa fi bashannanaa hordofi. Miseensonni maatii hojii kanaaf yeroo akka argatan jajjabeessi. Guyyaa tokkoon tokkoof fuuldura saanduqa irratti mallattoo kaaʼuudhaan kana hordofuu qabdi. Hojii shakaalaa 4 Akkuma barannoo darbee, haati tokkoon tokkoon guyyaa torbaniif iskeelii mul’ataa irratti akka Kaalaandarii Fayyaa keessatti kenname irratti mallattoo kaa’uudhan yaada waliigalaa fi miira ishee akka madaaltu gaafadhu. Gosoota yaada yeroo baay’ee miiraa fi gocha ishee irratti karaa fayya-dhabeessa ta’een miidhan akka hubattu ykn yaadattu gaafadhu. Barannoo itti aanu irratti akka irratti mariʼattan ibsiif. Hojii shakaalaa 5 Gareen fayyaa haadholii fi daa’immanii yoo hundeeffameera ta’e hirmmaannaa itti fufi. Barannoo itti aanuuf haadha kanaaf guyyaa kennuudhaan Kaalaandarii Fayyaa irratti mallattoo godhi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYY A HAW ASA F FAYYA-QABEESSA YAADAA YAALA XIINSAMMUU YAADDOO YEROO DA’UMSAA VERSHINII HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 67 BARANNOO 2.3 – Hariiroo haadhaa namoota naannoo ishee jiran waliin Kaayyoowwan barannoo kanaa Kaayyoon kutaa kanaa adeemsa kutaa darbe keessatti argame gamaaggamuu fi waa’ee hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran, maatii dhiyoo, firoota, hiriyoota ishee fi hawaasa ishee dabalatee waliin qabdurratti mala Fayya-qabeessa Yaadaa hojiirra oolchuudha. Meeshaa Deeggarsaa Barbaachisu: Kaalaandarii Fayyaa Barbaachisummaa waliin dubbii gaarii yaadadhu. Dalagaa 1 Barannoo darbe keessa deebi’i Ergaawwan ijoo kutaa darbee gabaabsii gudunfi. Dalagaa 2 Chaartii Miiraa Keessa Deebi’I Ilaali Haadha waliin Chaartii Miiraa ilaali. Torban darbe keessa hariiroo daa’ima ishee waliin qabdu ilaalchisee yaada fayya-dhabeessa addaa hubattee turtee jedhiitii ishee gaafadhu. Yoo eeyyee ta'e, tarkaanfii jalqabaa milkaa'inaan xumuruu isheetiif galateeffadhu. Isaan kana hubadhu. Yaadonni kun akkamitti akka itti dhagaʼamuu fi gocha akka isheen gootu ishee gaafadhu. Xiyyeeffannaa fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhu. Amma yaada kana filannoo biraatiin bakka buusuuf yoo yaaltee jirti ta’ee ishee gaafadhu. Yoo hin taane, irratti mariʼadhaa, ishee fi miseensonni maatii kaan yaada akka kennan jajjabeessi. Dalagaa 3 Waa’ee hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran waliin qabdu ilaalchisee Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Tarkaanfii 1 Waa’ee hariiroo haati namoota naannoo ishee wajjin qabdu ilaalchisee yaada fayya-dhabeessa adda baasuuf barachuu Barbaachisummaa hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran waliin qabdu keessattuu barbaachisummaa deeggarsa hawaasummaa fi faayidaa hariiroon hawaasummaa daa’imaaf qabu ilaalchisee gabaabsii ibsi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF FAYYA-QABEESSA YAADAA YAALA XIINSAMMUU YAADDOO YEROO DA’UMSAA VERSHINII HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 68 Fakkii A Daa'imni koo reefuu dhalate namoonni baay'een akka ishee argan yoon hayyame miidhaa irra ga'uu danda'a Fakkii B Haatii fi daa’imni hawaasumaa irraa adda ba’an Fakkii C Haati deeggarsa hawaasa dhabuu fi daa’imni walitti dhufeenya hawaasaa dhabuu Kutaa Kaalaandarii Fayyaa barbaachisaa ta’etti fayyadamuun haati dubartii fakkii A irratti mul’atu irratti akka xiyyeeffattu gaafadhuutii barreeffama yaada ishee ibsu addeessi. Miirri akkasii yeroo tokko tokko qabaachuun waanuma jiru ta’uu isaa, garuu yoo hojiin itti baay’atu ta’e rakkoo akka ta’e irratti mari’adhaa. Amma haati fakkii B irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Yaadonni kun akkamitti dubartii keessatti hawaasummaa irraa fagaachuutti akka geessan mari’adhaa . Amma fakkii C irratti xiyyeeffadhu. Hawaasa irraa adda bahuun haadhaa fi daa’imaaf akkamitti hamaa akka ta’e irratti mari’adhaa. Miirri akkasii haadholii hedduu keessatti akka deebii yaaddoo fi rakkoof uumamuu danda’a jedhi. Haati, akkasumas miseensonni maatii fi hiriyyoonni, miira akkasii hubachuu fi haadhaaf mararfannaa qabaachuun barbaachisaa dha. Akkaataa yaaduu akkasii fi miira kanaan walqabate dursanii adda baasuudhaan bu’aa gargaarsa hin qabne jijjiiruun ni danda’ama. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI D ’UMS BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF FAYYA-QABEESSA YAADAA YAALA XIINSAMMUU YAADDOO YEROO DA’UMSAA VERSHINII HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 69 Amma haati namoota naannoo ishee jiraniif yaada akkasii qabaachuu ishee gaafadhu. Siyaasa maatii keessa akka hin seenne of eeggannoo guddaa godhi. Deeggarsi hawaasummaa guddina daa’imaatiif barbaachisaa ta’uu fi miseensonni maatii hundi kanaaf hojjechuu akka qaban akeekkachiisi. Yaada Miira/Gocha Bu’aa Rakkoo koo namoota kaan wajjin mariʼachuuf yaaddoo fi qaaniitu natti dhagaʼama Rakkoo namoota biroof qooduu dhiisuu Dhiphinni dabaluu, kunis siifi daa'imaaf hamaadha Daa’ima kunuunsuu kan qabu na qofa -hojii abbbaa miti Abbaan yoo barbaadeyyuu abdii kutachiisuu Daa ‘imni hirmaannaa abbaa guddina isaaf baay ‘ee gargaaruu danda ‘u dhaba Namni kophaa isaa gara addunyaa kana dhufe ofuma isaatii rakkoo baachuu qaba. Rakkoo namoota biroof qooduu dhiisuu Dhiphinni dabaluu, kunis siifi daa'imaaf hamaadha. Namni na hubatu waan hin jirreef namoota biroo wajjin wal arguuf fedhii hin qabu Namoota waliin wal arguuf ykn haasa’uuf carraaqqii gochuu dhiisuu. Suuta suutaan namoota irraa fagaachuu fi deeggarsa dhabuu Tarkaanfii 2 Yaada fayya-dhabeessa yaadaa fayya-qabeessaan bakka buusuuf barachuu Haati kun keessumaa maatii fuulduratti miira akkasii ibsuu hin barbaaddu taʼa. Ishee hin dirqisiisiin. Kanaa mannaa, fakkeenyota yaadota hin gargaarree, gochaa fi bu’aa armaan gaditti kennaman irratti mariʼadhaa. Fakkii D Ilmi namaa namoota isa deeggaran naannoo isaaa irraa yoo qabaate gammachuu guddaa qaba. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF FAYYA-QABEESSA YAADAA YAALA XIINSAMMUU YAADDOO YEROO DA’UMSAA VERSHINII HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 70 Fakkii E Daa’ima kunuusuu irraatti deeggarsa namoota biro irraa argachuun ba’aa narraa hir’isa. Fakkii F Fayyaa fooyya’aafi kuuunsa daa’imaa salphaatti damdamachuu fi gaaffii jireenyaa kanneen biroo Dubartii Fakkii D irrattti mul'attu irratti xiyyeeffachuun, barreeffama isaa dubbisi. Yaadni fakkii D irratti mul’atu kan fakkii A irratti mul’atu caalaa filannoo fooyya’aa ta’uu isaa irratti mari’adhaa Yaadonni gargaarsaa akkasii haati namoota naannoo ishee jiran irraa deeggarsa hawaasummaa akka barbaaddu jajjabeessuu danda’u. Kun nama tokko ykn lama qofa irratti yoo daangeffame illee haati adda baafamuu irraa akka of qusattu ni gargaara. Yeroo barbaachisaa guddina daa’imaa kana keessatti miseensonni maatii biroo, keessumaa abbaan akkamitti deeggarsa dabalataa kennuu akka danda’an irratti mari’adhaa. Deeggarsi isaanii qaamaa fi xiinsammuun daa’imaa akka gaariitti akka guddatuuf murteessaadha. Amma yaada fayya-dhabeessa haati kun waa’ee hariiroo namoota naannoo ishee jiran waliin qabdu kamiyyuu irratti mari’adhaa. Haati (fi maatiin) yaada filannoo akka yaadan gaafadhu. Yaada Miira/Gocha Bu’aa Namoota muraasa ani amanutti miira koo qooduu nan dandaʼa. Rakkoo namootaaf qooduuf carraaqqii gochuu. Dhiphinni rakkoo jireenyaa irraa dhufu waliif qooduudhaan hir'ata. Hirmaannaan abbaa guddina xiinsammuu daa‘imaaf gaarii dha Abbaan kunuunsa daa’imaa kan akka daa’ima dhiquu ykn daa’imni akka rafu gochuu irratti akka hirmaatu gochuun daa’imni sun abba isaa wajjin akka walbaruuf gaarii waan ta’eef isa jajjabeessi. Hirmaannaan abbaa guddina daa‘imaaf gargaara Yeroo tokko tokko gargaarsa warra kaaniin dandamachuufn salphaadha Namoota naannoo kee jiran argachuuf carraaqqii gochuun rakkoo kee irratti si gargaara. Rakkoolee haala gaariin dandamachuu. Hiriyyoota miseensa maatii amanamaa taʼan keessaa tokko ykn lama wajjin yoon haasaʼe miira gaariin natti dhagaʼamuu dandaʼa. Nama tokko ykn lama irratti waliin wal baruuf dammaqinaan yaaluu. Adda baafamuu dhabuu. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFA FI D ’UMS BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF FAYYA-QABEESSA YAADAA YAALA XIINSAMMUU YAADDOO YEROO DA’UMSAA VERSHINII HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 71 Haati yaada filannoo akka yaaddu gaafadhu. Haati waan tokkollee yoo yaaduu dadhabde fakkeenyota armaan gadiitiin ishee kakaasi. TARKAANFII 3 Yaaduu shaakaluu fi gocha fayya-qabeessa rawwachuu Gocha 1 Maatii Hawaasa Diyaagiraamii kana fayyadamuun sirna deeggarsa hawaasummaa irra deebi’iitii madaali akkasumas to’adhu. Miseensota maatii fi hawaasaa baay'ee deeggarsa godhan galateeffadhu. Gocha 2 Chaartii soorataa ilaali. Rakkoo haati hordofuu irratti ishee mudate irratti mari’adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e wantoota chaartii keessa jiran jijjiiri. Nyaata haadha kunuunsuuf haatii fi maatiin carraaqqii yoo godhaniiru ta’e, duubdeebii gaarii kenniif. Gocha 3 Chaartii hordoffii boqonnaa fi bashannanaa ilaali. Rakkoo haati hordofuu irratti ishee mudate irratti mari’adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e fooyyessi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF FAYYA-QABEESSA YAADAA YAALA XIINSAMMUU YAADDOO YEROO DA’UMSAA VERSHINII HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 72 Yoo xiqqaate guyyaatti al tokko ykn isaa ol daa’ima waliin taphachuu Gocha 4 Chaartii Hariiroo Daa’imaa ilaali. Yoo xiqqaate guyyaatti al tokko hojiiwwan kanneen keessatti abbaa hammachisi. Gocha 5 Waa’ee harma hoosisuu haadha gorsi. Dalagaa 4 Barannoo gidduu gidduutti Hojii shaakalaa ibsi Haati gochaalee armaan gadii barannoo gidduu gidduutti akka raawwattuuf hamma danddeessu carraaqqii akka gootu gorsi. Maatiin gochawwan kanaan haadha akka deeggaran gaafachuu fi miseensi maatii bakka bu’e yoo rakkoon ishee mudate akka amantuuf suuta suutaan akka jajjabeessuu fi gargaaruuf qajeelfama kenniif. Hojii shaakalaa 1 Akkuma barannoo darbee, haati tokkoon tokkoon guyyaa torbaniif iskeelii mul’ataa irratti akka Kaalaandarii Fayyaa keessatti kenname irratti mallattoo kaa’uudhan yaada waliigalaa fi miira ishee akka madaaltu gaafadhu. Gosoota yaada yeroo baay’ee miiraa fi gocha ishee irratti karaa fayya-dhabeessa ta’een miidhan akka hubattu ykn yaadattu gaafadhu. Barannoo itti aanu irratti akka irratti mariʼattan ibsiif. Hojii shaakalaa 2 Chaartii nyaataa isheen gargaarsa keetiin qopheessite hordofi. Guyyaa tokkoon tokkoof saanduqa dura mallattoo kaa’uudhaan nyaata ishee hordofuu qabdi. Hojii shaakalaa 3 Chaartii boqonnaa fi bashannanaa torban hafeef barannoo kana keessatti qophaa’e hordofi. Guyyaa tokkoon tokkoof fuuldura saanduqa irratti mallattoo kaaʼuudhaan kana hordofuu qabdi. Hojii shaakalaa 4 Chaartii hariiroo daa’imaa barannoo kana keessatti torban hafeef qophaa’e hordofaa. Guyyaa guyyaan fuuldura saanduqa irratti mallattoo kaaʼuudhaan kana hordofuu qabdi. Hojii shaakalaa 5 Gareen fayyaa haadholii fi daa’immanii yoo hundeeffamera ta’e hirmmaannaa itti fufaa. Barannoo itti aanuuf haadha kanaaf guyyaa kennuudhaan Kaalaandarii Fayyaa irratti mallattoo godhi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI D ’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF FAYYA-QABEESSA YAADAA YAALA XIINSAMMUU YAADDOO YEROO DA’UMSAA VERSHINII HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 73 MOOJUULA 3 DAA’IMUMMA KICHUU YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 74 BARANNOO 3.1 - FAYYAA DHUUNFAA HAADHAA Kaayyoowwan barannoo kanaa Kaayyoon barannoo kanaa fayyaa haadhaa fi daa’imummaaa kichuu (ji’a lammaffaa hanga afraffaatti) madaaluu, rakkoo ishee dhaggeeffachu fi erga deessee booda ji’a gara jalqabaa irratti fayyaa dhuunfaa isheetiif sagantaa YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU akka hojii irra oolchituuf gargaaruudha. Meeshaa Deeggarsaa Barbaachisu: : Kaalaandarii Fayyaa Barbaachisummaa waliin dubbii gaarii yaadadhu. Dalagaa 1 Barannoo darb keessa deebi’i Yaad-rimeewwan Moojula leenjii 2 keessatti dhiyaatan gabaabsii ibsi. Fakkiilee Kaalaandarii fayyaa irratti argaman akka xiyyeeffannoo mariitti fudhachuun tartiibaan hojjedhu. Dalagaa 2 Chaartii Miiraaa Keessa Deebii Ilaali Haadha waliin chaartii miiraa ilaali. Haati kun naannoowwan 3 moojula leenjii 2 keessatti ibsaman keessaa tokko irratti yaada addaa fayya-dhabeessa ta’e yoo hubatteetti ta’e gaafadhu. Yaadonni kun miirrii fi gochi akkamii akka itti dhaga’amu akka godhan ishee gaafadhu. Xiyyeeffannoo fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhu. Xiyyeeffannoo fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhu. Ammammoo yaadota kana filannoo kan biraatiin bakka buusuuf yoo yaaltee jirti ta’eef ishee gaafadhu. Yoo hin taane, irratti mariʼadhaa, isheenis taʼe fi miseensonni maatii kaan yaada akka dhiyeessaniif jajjabeessi. . Dalagaa 3 Waa’ee fayyaa dhuunfaa irratti YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU Tarkaanfii 1 Waa’ee fayyaa dhuunfaa haadha ilaalchisee yaada fayya- dhabeessa adda baasuuf barachuu Barbaachisummaa fayyaan qaamaa fi xiinsammuu dhuunfaa haadhaa daa’imaaf waggaa jireenya jalqabaa keessatti qabu gabaabsii ibsi. Daa’imummaa Kichuun guddina daa’imaa keessatti yeroo murteessaa ta’us, haati garuu fedhiii daa’imaa hedduu guutuuf yeroo of madaqsituu fi yeroo dhiphina guddaa qabu ta’uu isaa ibsi. Kanaaf yeroo murteessaa kana keessatti fayyaa dhuunfaa kee tuffachuu dhiisuun barbaachisaadha. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 75 Fakkii A Fayyaa koo kunuunsuuf yeroo hin qabu Fakkii B Yoon of kunuunsuuf yeroo dabarsu namoonni mucaa koo caalaa waa'ee ofii kootii nan yaada Fakkii C Fayyaa kee waan hin kunuunsneef dhuguma dhukkubsattee jirta Kutaa Kaalaandarii Fayyaa barbaachisaa ta’etti fayyadamuun haati dubartii fakkii A irratti mul’attu irratti akka xiyyeeffattu gaafadhuutii barreeffama yaada ishee ibsu addeessi. Yaadni fi miirrii akkasii yeroo daa’ima xiqqaa kunuunsitu waanuma jiru ta’us, haaadhatti yeroo baay’ee humnaa ol yoo itti dhaga’ame rakkoo ta’uu danda’a jedhi. Dubartii fakkii irratti mul'attu dadhabduu ykn tasgabbii dhabduu jettee hin komatiin. Wanti akkasii haadhatti yeroo tokko tokko yoo dhaga’ama ta’e gaafadhu Amma haati fakkii B irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Haati kun of kunuunsuu irratti miirri yakkaa akkamii akka itti dhagahamu irratti mari’adhaa. Haa ta'u malee fayyaani shee fayyaa isheef xiyyeeffannoo kennuu dhabuu irraa kan ka'e dararamaa jira. Gochoonni fi bu’aan armaan gadii jijjiiramuu akka danda’aniif akkaataa yaaduu fi miira kanaan kan walqabatan dursanii adda baasuun barbaachisaa dha.. Fakkii C irratti xiyyeeffadhaatii miidhaa haala sammuu akkasiitiin dhufu irratti mari’adhaa. Haati dhugumatti fayyaa ishee tuffachuu irraa kan ka’e dhukkubsatti. Daa’imaaf dursi kennamus haati of kunuunsuu akka qabdu irratti mari’adhaa. Yoo haati dhukkubsatte fayyaan daa’imaa miidhamuu danda’a YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMM A DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAAS F YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 76 Amma haadha fayyaa ishee ilaalchisee yaada akkasii qabaachuu ishee gaafadhu. Isaan kana bakka kalaandarii fayyaa keessatti kenname keessatti maxxansi. Yoo barbaachisaa ta’e fakkeenyota fayya dhabeessa yaadaa, gochaa fi bu’aa armaan gaditti kennamaniin haadha kakaasi. YAADA MIIRA/GOCHA BU’AA Ani sirriitti yaaduu ykn waan bu'a qabeessa ta'e hojjechuuf baay'ee dadhabeera Dadhabbii.Abdii kutachuu fi yaaluu dhiisuu Dhiphinni baay’achuun rakkoo caalu fida Waan baay‘eetti waanan yaadda‘uuf yeroon ciisu boqochuu hin danda‘u Yaaddoo. Boqochuu ykn rafuu dadhabuu Yaaddoo garmaleen siifi daa’ima irratti rakkoo fayyaa fiduu danda’a Ani baay‘ee dhiphadheera hirriba gaarii rafuu hin danda‘u. Yaaddoo. Siree irratti sossocho’uu fi gaggaragaluu fi yaada yaaddessaa qabaachuu Yaaddoo garmaleenii fi yaaddoon dhukkubbii qaamaa fida. Dhukkubbii ulfaataan qaama koo keessa jira. Dhibamuun qaba garuu waanan gochuu danda'u hin jiru. Marsaan dhiphinaa fi sochii dhabuu rakkoo fayyaa qabatamaa fida. TARKAANFII 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayya-qabeessaan bakka buusuuf barachuu Dubartii fakkii D irratti mul'attu irratti xiyyeeffachuun, barreeffama isaa dubbisi. Yaadni Fakkii D irratti mul’atu kan fakkii A irratti mul’atu irra filannoo fooyyee qabeessa ta’uu isaa irratti mari’adhaa. Haati fakkii A irratti mul’attu akkuma haadha fakkii D irratti mul’attu sanaa rakkoolee yaaduu qabaachuu danda’uu irratti mari’adhaa.. Picture D Guyyaa guyyaan fayyaa koo irratti yeroo muraasa yoo dabarse, daa’ima koo koo kunuunsuuf cimaan taʼa. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 77 Fakkii E Sochiiwwan fayya qabeessa ykn boqonnaa namaaf ta’aniif yeroo muraasa qusachuu danda’uun of qindeessuu. Fakkii F Fayyaa fooyya’aafi kuuunsa daa’imaa salphaatti damdamachuu fi fedha jireenyaa kanneen biroo Fakkii B: Gargaarsa haadhaa fi maatiitiin rakkoowwan kana akkamitti irraa aanuu akka danda’an irratti mari’adhaa. Yeroo qabatamaa guyyaatti haati nyaataa fi sochii boqonnaa/bashannanaa kutaalee darban keessatti mari’atame hordofuuf qabdu shallagi. Fakkii C: Barbaachisummaa ‘hundumaa ykn homaa’ jedhanii yaaduu dhiisuu irratti mari’adhaa. Jijjiiramni xixiqqoonillee (kan akka sagantaa kana keessatti mari’atamu) fayyaa maatii guutuu irratti jijjiirama guddaa fiduu danda’a. Amma yaada fayya-dhabeessa haati waa’ee fayyaa dhuunfaa tarkaanfii 1ffaa keessatti ykn fakkeenyota kennaman keessatti ibsame irratti mari’adhaa. Haati yaada filannoo akka yaaddu gaafadhu. Yoo barbaachisaa ta’e fakkeenyota fayya dhabeessa yaadaa, gochaa fi bu’aa armaan gaditti kennamaniin haadha kakaasi YAADA MIIRA/GOCHA BUAA Fayyaa koo yoon kunuunse, dadhabbi xiqqootu natti dhagahama Abdii. Fayyaa fooyyessuuf carraaqqii godhamu, fakkeenyaaf, soorata Marsaa sochii dhabuu cabsuun fayyaa fooyyessa Yaaddoon koo hanga boruutti turuu danda'a. Amma waa‘ee isaanii homaa gochuu hin danda‘u Dhiphinni hir’ateera. Boqonnaa argachuuf carraaqqii godhamu Bashannanuu fi boqochuun fayyaa fayyaa fooyyee qabutti nama geessa. Yoon rafuu baadhes, boqochuu nan danda‘a Dhiphinni hir’ateera. Ofii keetii ykn daa’ima waliin sochii boqonnaa namaaf kennu hojjechuu Marsaan dhiphinaa fi hirriba dhabuu ni cabe Dhukkubbii koo dhiphinaafi boqonnaa dhabuu irraa kan dhufuha. Ani hin dhukkubsanne. Kana keessaa muraasni dhiphina ta’uu danda’a. Boqonnaan dhukkubbii hir'isuuf gargaara. Haadhaa fi daa'imaaf fayyaa fooyya’aa YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMM A DHIPHINA EROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAAS F YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 78 TARKAANFII 3 Yaaduu Shaakaluu fi gocha fayya-qabeessa Gocha 1 Akkamitti hirriba fooyyessina Yeroo baay’ee ala daa’imni xiqqaa hirriba gahaa rafuuudhaaf rakkisaadha. Haa ta'u malee haati qulqullina hirribaa fooyyessuuf carraaqqii gochuu qabdi. Yaadota muraasa hirriba gaarii akka raftuuf si gargaaran armaan gaditti siif dhihaateera. Wanta tarii yaaltee fi si gargaareru irratti mallattoo kaaʼi. YAADA DEEBBIIN ‘EEYYEE’ YOO TA’E MALLTTOO KAA’I Hanga hirribni dhufutti hin ciisu Ganama yeroo hunda sa'aatii wal fakkaatutti ka'i (daa'imni yoo hayyame) Guyyaa hirriba dheeraa hin rafiin Yeroo ciisaan dura sa'aatii 6 keessatti shayii, buna ykn dhugaatii lallaafaa hin dhugiin. Naannoo hirribaa mijataa akka ta’u gochuu, fkn firaashii, boraatii, ho’a, ifa, jeequmsa. Guyyaa guyyaan sochii qaamaa fi bashannaaf yeroo muraasa dabarsi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAAL XIIN- HAWAASUM AA DHIPHINA YERO ULFA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 79 Amma haati ganama ganama Chaartii Hordoffii Hirriba kana akka guuttu barsiisi. HORDOFFII GUYYAA GUYYAA 1 2 3 4 5 6 7 Yaadonnini koo halkan edaa hirriba koo jeeqe Yaada fayya-dhabeessa ta'e kan fayyaa qabuun bakka buusuuf yaaleera. Hirriba gaarii rafuudhaaf gorsa tokko tokko yaaleera. Gocha 2 Chaartii nyaataa ilaali. Rakkoo haati hordofuu ishee irratti mudachuu danda’u irratti mari’adhaa. Yoo haati barbaadde wantoota chaartii keessa jiran jijjiiri. Yoo isheen sirnaan hordofaa jirti ta’e, ishee fi maatii ishee galateeffadhu. Gocha 3 Chaartii hordoffii boqonnaa fi bashannanaa ilaali. Rakkoo haati hordofuu ishee irratti mudachuu danda’u irratti mari’adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e fooyyessi. Gocha 4 Chaartii hariiroo daa’imaa ilaali. Akka barbaachisummaa isaatti mari'adhaa. Dalagaa 4 Barannoo gidduu gidduutti hojii shaakala ibsi. Haati gochaalee armaan gadii barannoo gidduu gidduutti akka raawwattuuf hamma danddeessu carraaqqii akka gootu gorsi. Maatiin gochawwan kanaan haadha akka deeggaran gaafachuu fi miseensi maatii bakka bu’e yoo rakkoon ishee mudate akka amantuuf suuta suutaan akka jajjabeessuu fi gargaaruuf qajeelfama kenniif. Hojii shaakalaa 1 Chaartii Hordoffii Hirribaa barannoo kana keessatti qophaa’e hordofi. Hojii shaakalaa 2 Chaartii nyaataa isheen gargaarsa keessaniin qopheessite hordofofi. Guyyaa tokkoon tokkoof fuuldura saanduqa sana irratti mallattoo kaaʼuudhaan nyaata ishee hordofuu qabdi. Hojii shaakalaa 3 Chaartii boqonnaa fi bashannanaa hordofaa. Miseensonni maatii hojii kanaaf yeroo akka argatan jajjabeessi. Guyyaa tokkoon okkoof fuuldura saanduqa irratti mallattoo kaaʼuudhaan kana hordofuu qabdi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 80 Hojii shaakalaa 4 Chaartii hariiroo daa’imaa barannoo kana keessatti torban hafeef qophaa’e hordofi. Guyyaa tokkoon tokkoof fuuldura saanduqaa irratti mallattoo kaaʼuudhaan kana hordofuu qabdi. Hojii shaakalaa 5 Akkuma barannoo darbee, haati tokkoon tokkoon guyyaa torbaniif iskeelii mul’ataa irratti akka Kaalaandarii Fayyaa keessatti kenname irratti mallattoo kaa’uudhan yaada waliigalaa fi miira ishee akka madaaltu gaafadhu. Gosoota yaada yeroo baay’ee miiraa fi gocha ishee irratti karaa fayya-dhabeessa ta’een miidhan akka hubattu ykn yaadattu gaafadhu. Barannoo itti aanu irratti akka irratti mariʼattan ibsiif. Hojii shaakalaa 6 Gareen fayyaa haadholii fi daa’immanii yoo hundeeffameera ta’e hirmmaannaa itti fufaa.. Barannoo itti aanuuf haadha kanaaf guyyaa kennuudhaan Kaalaandarii Fayyaa irratti mallattoo godhi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMA DHIPHIA YEROOULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 81 BARANNOO 3.2 – HARIIROO HAATDHAA DAA’IMA WALIIN Kaayyoon barannoo kanaa Kaayyoon barannoo kanaa adeemsa barnnooo darban irraa argame gamaaggamuu fi hariiroo haati daa‘ima ishee wajjin ji’a jalqabaa jireenya isaa/sishee keessatti qabdu irratti YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU hojiirra oolchuudha. Meeshaa Deeggarsaa Barbaachisu: Kaalaandarii Fayyaa Barbaachisummaa waliin dubbii gaarii yaadadhu. Dalagaa 1 Barannoo darbe keessa deebi’i Ergaawwaan ijoo kutaa darbee gabaabsii gudunfi Hojii 2 Chaartii Miiraa keessa deebi’ii ilaali Haadha waliin Chaartii Miiraa ilaali. Torban darbe keessa hariiroo daa’ima ishee waliin qabdu ilaalchisee yaada fayya- dhabeessa addaa hubattee turtee jedhiitii ishee gaafadhu. Yoo eeyyee ta'e, tarkaanfii jalqabaa milkaa'inaan xumuruu isheetiif galateeffadhu. Isaan kana hubadhu. Yaadonni kun akkamitti akka itti dhagaʼamuu fi gocha akka isheen gootu ishee gaafadhu. Xiyyeeffannaa fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhu. Amma yaada kana filannoo biraatiin bakka buusuuf yoo yaaltee jirti ta’ee ishee gaafadhu. Yoo hin taane, irratti mariʼadhaa, ishee fi miseensonni maatii kaan yaada akka kennan jajjabeessi. Dalagaa 3 Hariiroo daa’ima kee wajjin qabdu irratti YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU Tarkaanfii 1 Walitti dhufeenya daa’ima kee wajjin qabdan ilaalchisee yaada fayya-dhabeessa ta’e adda baasuuf barachuu Amma haati walitti dhufeenya daa’’ima ishee wajjin qabdu ijaaruuf mala YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU akka fayyadamtuuf akka ishee gargaartu itti himi. Barbaachisummaa hariiroon kun fayyaa haadhaa fi daa’imaaf qabu gabaabsii ibsi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMA DHIPHIA YEROOULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 82 Fakkii A Daa’imni hunduu ni hojjeta,bashannanuun hin jiru Fakkii B Waan nama gammachiisu hojjechuuf yeroon hin qabu. Picture C Hariiroon haadhaa fi daa’imaa miidhamuu danda’a Kutaa Kaalaandarii Fayyaa barbaachisaa ta’etti fayyadamuun haati dubartii fakkii A irratti mul’atu irratti akka xiyyeeffattu gaafadhuutii barreeffama yaada ishee ibsu adddeessi Miira akkasii yeroo tokko tokko qabaachuun waanuma jiru ta’uu isaa, garuu yoo hojiin kan baay’atu rakkoo akka ta’e irratti mari’adhaa. Haati yaada akkasii qabaachuu ishee gaafadhu. Amma haati fakkii B irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Miirri aarii fi haaloo bahuu uumamuu akka danda’u beeki. Amma fakkii C irratti xiyyeeffadhu. Dhiibbaa miirrii haadha tokkoo hariiroo haadha fi mucaa irratti qabu irratti mari'adhaa. Yeroo tokko tokko haati tokko daa’ima isheetiif miira tokkollee qabaachuu dhabuu dandeessi jedhi. Waa’ee Kanaaaf miirri yakkaa akka sitti hin dhaga’amne barbaachisaadha. Haa ta’u malee, bu’aa isaa jijjiiruuf akkaataa yaaduu fi miira kanaan walqabatan dursanii adda baasuun barbaachisaadha. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMA DHIPHINA YEROO ULF A FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJULA 3: DAA’IMUMMAA KICHUU | BARANNOO 3.2 – HARIIROO HAADHA DAA’IMA WALIIN YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMA DHIPHIA YEROOULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 83 Amma haati waa’ee daa’ima ishee yaada akkasii qabaachuu isheef gaafadhu. Yoo barbaachisaa ta’e fakkeenyota yaada fayya-dhabeeessa, gochaa fi bu’aa armaan gaditti kennameen haadha kakaasi. Yaada Miira/Gocha Bu’aa Daa'imni yoo dhukkubsate badii koo ta’a. Yaaddoo dabaluu. Daa’imni kana hubatee mufachuun yaaddoo, kunis haadha sanaa daran dabaluu danda’a. Hariiroon haadha fi daa’imaa miidhamuu danda’a. Daa‘imni afaan hubachuu waan hin dandeenyeef, hanga inni/isheen hubattutti daa’ima waliin haasa’uu hin qabu. Daa’ima waliin waliin dubbii afaanii xiqqaa. Haati fi daa’imni lamaan isaanii iyyuu sochii bashannansiisaa fi fayya qabeessa ta’e ni dhabu. Daa‘ima keenyaaf meeshaalee taphaa faashinii bituu hin dandeenyu Inni taphachuu hin danda'u anis homaa gochuu hin danda'u. Haadhaa fi daa'imni sochii tapha gammachiisaa fi fayya qabeessa ta'e ni dhabu. Daa'imni yoo saaxilame miidhamuu danda'a Dhiphina garmalee: Daa'ima kannarra miidhaan kamiyyuu akka hin geenyeef guyyaa guutuu uwwisuun ni danda’ama. Carraan daa’imni miira adda addaa itti dhaga’amu xiqqaadha.. Fakkii D Mucaa koo wajjin taʼuudhaan gammachuu argachuuf yaaluun nan dandaʼa. Tarkaanfii 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayya-qabeessan bakka buusuuf barachuu Dubartii fakkii D irratti mul'attu irratti xiyyeeffachuun, barreeffama isaa dubbisi. Yaadni Fakkii D irratti mul’atu kan fakkii A irratti mul’atu caalaa filannoo fooyya’aa ta’uu isaa irratti mari’adhaa. Haati mucaa ishee wajjin yeroo wal qunnamtu miirri gammachiisaa akkasii yoo ishee mudateera ta’e irratti mari’adhaa. Yoo barbaachisaa ta’e daa’ima waliin kana agarsiisi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMA DHIPHIA YEROOULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 84 Fakkii E Bashannansiisaa ta'uu danda'a, daa'imaafis gaariidha. Picture F Haadha gammachuu qabdu, Daa’ima fayyaa qabdu Gochawwan akkasii miira haadha sanaa ol kaasuuf fi guddina xiinsammuu daa‘imaaf baay‘ee gargaaruu danda‘u. Barannoo gara fuulduraa keessatti, hariiroo haati daa’ima ishee wajjin qabdu ijaaruuf tarkaanfiiwwan biroo maal fudhachuu akka dandeessu irratti mari’anna jedhi. Haadha qofa osoo hin taane abbaa fi miseensonni maatii biroo daa'ima waliin hariiroo gaarii uumuun guddina daa'imaa gargaaruu danda'u. Amma yaada fayya-dhabeessa haati tarkaanfii 1ffaa irratti ibsite ta’uu danda’u irratti mari’adhaa. Haati (fi maatiin) kanneeniif yaada filannoo akka yaadan gaafadhu. Yaadota kana hubadhu. Haati fakkeenyota tarkaanfii 1ffaa irratti ibsamaniif yaada filannoo akka yaaddu gaafadhu. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHIN YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJULA 3: DAA’IMUMMAA KICHUU | BARANNOO 3.2 – HARIIROO HAADHA DAA’IMA WALIIN YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMA DHIPHIA YEROOULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 85 Yoo haati waan tokkollee yaaduu dadhabde, yaada filannoo, miira/gocha, fi bu’aa armaan gadii isheetti kakaasi. Yaada Miira/Gocha Bu’aa Daa’ima koo dhukkuba irraa eeguuf waanan dandaʼu hunda gochuu nan dandaʼa. Dhibeewwan daa’immanii akkamitti akka ittisuu fi dandamachuu danda’an dafanii barachuu Daa'ima fayyaa qabuu fi haadhaf dhiphina xiqqaa Yeroon waa’ee waan ta‘aa jiru ishee wajjin haasa‘u daa’imnii jaallatti. Sagalee daa’imaa ergan dhaggeeffadhee qabadhee/koppii godhee booda ishee / isa waliin deebi’ee haasa’a. Waa'ee wantoota naannoo isaa/ishee ta’aa jiran daa'ima waliin haasa'uu. Daa’imni sagalee fi kolfa haadhaa fakkeessuu yaaluun isa/ishee ni gammachiisa. Kunis daa’imni yeroo haasa’uu jalqabu/du jechoota dabalataa akka baratu/ttu ni gargaara. Daa‘imni meeshaa taphaa babbareedoo ittiin taphatu isa hin barbaachisu. Wantoota hawwataa ta’an kan akka qaruuraa pilaastikii ykn wantoota halluu qaban ni jaallata. Daa'ima tokkoof wantoota hawwataa ta’an akka tuquu fi ittiin taphatu ni kennamaaf. Haadhaa fi daa’imni meeshaalee kanneenitti fayyadamuu ni danda’u. Sammuun daa’imaa akka gaariitti guddachaa jira Daa'imni kun harkaa fi miila ishee diriirsitee qaamni ishee maal gochuu akka danda'u baruuf carraa barbaaddi. Naannoo isaa nageenyaa fi mijataa ergan godhee booda daa'imni ofii isaatii fi naannoo isaa akka qoratu nan hayyamamaaf. Miira adda addaa mudachuu fi caalaatti sammuu qabaachuu Tarkaanfii 3 Yaaduu shaakaluu fi gocha fayya-qabeessa Gocha 1 Akkuma kutaa 2.1 keessaati, haati daa’immummaa kichuu wajjin gochaalee walitti dhufeenya daa’ima ishee wajjin qabdu cimsan akka raawwattu barsiisi. Chaartii hordoffii torban torbaniin qopheessuu fi haati guyyaa tokkoon tokkoon gochoonni kun yeroo xumuraman mallattoo akka gootu qajeelfama kenniif. Gochawwan kunniin gochoota boqonnaa fi bashannaan waliin walitti makamuu danda’u. Chaartii hordoffii hariiroo daa’imaa bakka kenname keessatti kalaandarii fayyaa irratti maxxansi. Gocha 2 Chaartii nyaataa ilaali. Rakkoo haati hordofuu ishee irratti mudachuu danda’u irratti mari’adhaa. Yoo haati barbaadde wantoota chaartii keessa jiran jijjiiri. Yoo haatii sirnaan hordoofaa jirti ta’e isheefi maatii ishee galateeffadhu. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMA DHIPHIA YEROOULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 86 Gosa Gochaa Irra Deddeebii Yaadame Hordoffii Guyyaa Guyyaa 1 2 3 4 5 6 7 SOCHII QAAMAA 1 Guyyaatti si’a 3 ykn 4 meeshaa umurii isaa/ishee wajjin walsimu fayyadamuun daa’ima waliin taphachuu, fkn, erga nyaachisanii booda SOCHII QAAMAA 2 Yeroo daa’ima waliin jirtu waliin haasa'uu ykn sirbuu SOCHII QAAMAA 3 Yoo xiqqaate guyyaatti al tokko sukkuummaa salphaa gochuu Gocha 3 Chaartii hordoffii boqonnaa fi bashannanaa ilaali. Rakkoo haati hordofuu ishee irratti mudachuu danda’u irratti mari’adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e fooyyessi. Gocha 4 Chaartii hariiroo daa’imaa ilaali. Akka barbaachisummaa isaatti mari'adhaa. Gocha 6 Harma hoosisuu: Waa’ee harma hoosisuu haadhaaf gorsa kenni. Hojii 4 Barannoo gidduu gidduutti hojii shaakalaa ibsi Haati gochaalee armaan gadii barannoo gidduu gidduutti akka raawwattuuf hamma danddeessu carraaqqii akka gootu gorsi. Maatiin gochawwan kanaan haadha akka deeggaran gaafachuu fi miseensi maatii bakka bu’e yoo rakkoon ishee mudate akka amantuuf suuta suutaan akka jajjabeessuu fi gargaaruuf qajeelfama kenniif. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWA SA F MOOJULA 3: DAA’IMUMMAA KICHUU | BARANNOO 3.2 – HARIIROO HAADHA DAA’IMA WALIIN YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN-HAWAASUMMA DHIPHIA YEROOULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 87 Hojii shaakalaa 1 Chaartii hariiroo daa’imaa kutaa kana keessatti qophaa’e torban hafeef gochawwan jaallattu hordofi. Guyyaa tokkoon tokkoof saanduqa fuuldura irratti mallattoo kaa’uudhaan kana hordofuu qabdi.. Hojii shaakalaa 2 Chaartii nyaataa isheen gargaarsa keessaniin qopheessite hordofi. Guyyaa tokkoon tokkoof fuuldura saanduqa sana irratti mallattoo kaaʼuudhaan nyaata ishee hordofuu qabdi Hojii shaakalaa 3 Chaartii boqonnaa fi bashannanaa hordofi. Miseensonni maatii hojii kanaaf yeroo akka argatan jajjabeessi. Guyyaa tokkoon tokkoof fuuldura saanduqa irratti mallattoo kaaʼuudhaan kana hordofuu qabdi. Hojii shaakalaa 4 Akkuma barannoo darbee, haati tokkoon tokkoon guyyaa torbaniif iskeelii mul’ataa irratti akka Kaalaandarii Fayyaa keessatti kenname irratti mallattoo kaa’uudhan yaada waliigalaa fi miira ishee akka madaaltu gaafadhu. Gosoota yaada yeroo baay’ee miiraa fi gocha ishee irratti karaa fayya-dhabeessa ta’een miidhan akka hubattu ykn yaadattu gaafadhu. Barannoo itti aanu irratti akka irratti mariʼattan ibsiif. Hojii shaakalaa 5 Gareen fayyaa haadholii fi daa’immanii yoo hundeeffameera ta’e hirmmaannaa itti fufi. Gareen fayyaa haadhaa fi daa’imaa hin ijaaramne yoo ta’e, dubartittiin haadholii ulfaa biroo ykn kan daa’imman qaban yeroo hunda akka quunnamtu jajjabeessi. Barannoo itti aanuuf haadha kanaaf guyyaa kennuudhaan Kaalaandarii Fayyaa irratti mallattoo godhi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJULA 3: DAA’IMUMMAA KICHUU | BARANNOO 3.2 – HARIIROO HAADHA DAA’IMA WALIIN FAYYA-QABEESSA YAADUU MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJULA 3: DAA’IMA KICU | BARANNOO 3.3: HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALII BARANNOO 3.3 – HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALIIN Kaayyoowwan barnootaa kutaa kanaa Kaayyoon kutaa kanaa adeemsa kutaa darbe keessatti argame gamaaggamuu fi waa’ee hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran, maatii dhiyoo, firoota, hiriyoota fi hawaasa ishee dabalatee waliin qabdurratti mala FAYYA-QABEESSA YAADAuu hojiirra oolchuudha Meeshaa Deeggarsaa Barbaachisu: Kaalaandarii Fayyaa Barbaachisummaa waliin dubii gaarii yaadadhu Dalagaa 1 Barannoo darbe keessa deebi’i Ergaawwan ijoo kutaa darbe gabaabsii gudunfi. Dalagaa 2 Chaartii Miiraa Keessa Deebi’I Ilaali Haadha waliin Chaartii Miiraa ilaali. Torban darbe keessa waa’ee fayyaa dhuunfaa ishee yaada addaa fayya- dhabeessa ta’e hubachuu ishee gaafadhu. Yoo eeyyee ta'e, tarkaanfii jalqabaa milkaa'inaan xumuruu isheetiif galateeffadhu. Isaan kanna hubadhu. Yaadonni kun akkamitti akka itti dhagaʼamuu fi gocha akka isheen gootu ishee gaafadhu. Xiyyeeffannoo fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhu. Amma immoo yaada kana filannoo biraatiin bakka buusuuf yaaltee jirti yoo ta’eef gaafadhu. Yoo hin taane, irratti mariʼadhaa, isheenis taʼe miseensonni maatii kaan yaada akka kennan jajjabeessaa. . Dalagaa 3 Waa’ee hariiroo haadhaa namoota naannoo ishee jiran waliin ilaalchisee YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU Tarkaanfii 1 Hariiroo ati namoota naannoo kee wajjin qabdu ilaalchisee yaada fayya-dhabeessa adda baasuuf barachuu Barbaachisummaa hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran waliin qabdu, keessumaa haala deeggarsa hawaasummaa ishee barbaachisu, faayidaa walqunnamtii hawaasummaa daa’imaaf qabu, fi dandeettii isheen ogeeyyii fayyaa irraa kunuunsa barbaachisaa ta’e barbaaduu ishee keessatti gabaabinaan ibsi. 88 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF FAYYA-QABEESSA YAADUU MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJULA 3: DAA’IMA KICU | BARANNOO 3.3: HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALII Fakkii A Waa'ee rakkoo fayyaa koo maatii koo ykn doktora waliin haasa'uuf ofitti amanamummaa hin qabu. Kutaa Kaalaandarii Fayyaa barbaachisaa ta’etti fayyadamuun haati dubartii fakkii A irratti mul’attu irratti akka xiyyeeffattu gaafadhuutii barreeffama yaada addeessi Namoota tokko tokkoof waa’ee rakkoo fayyaa isaanii irratti jeequmuu dhiisuun waanuma jiru ta’uu isaa irratti mari’adhaa. Kaan immoo hospitaala dhaquu hin jaallatan taʼa, kun garuu kunuunsa barbaachisaa akka hin barbaanne kan isaan dhowwu yoo taʼe rakkoo taʼuu dandaʼa. Fakkii B Rakkoo fayyaa koo irratti nama kamiinuu mari'achuu dhiisuun naaf wayya. Fakkii C Dhibeen xinnaan baay’ee guddaa ta’uu danda’a. Amma haati fakkii B irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Miirri kun akkamitt namni tokko rakkoo fayyaa isaa akka hin mari’anne gochuu akka danda ‘u irratti mari‘adhaa. Amma fakkii C irratti xiyyeeffadhu. Fayyaa ofii tuffachuun akkamitti rakkoo hamaa fiduu akka danda ‘u irratti mari ‘adhaa. Kana jechuun namni tokko dhukkuba xixiqqaa hundaaf gara hospitaalaa deemuu qaba jechuu akka hin taane ibsi. Kanaa mannaa, namni tokko waa’ee fayyaa ilaalchisee yaaddoo qabu miseensa maatii ykn hojjetaa fayyaa muuxannoo qabuuf qooduuf qaana’uu ykn sodaachuu hin qabu. Kun rakkoo fayyaa qofa osoo hin taane rakkoolee ‘jireenyaa ‘biroos ni ilaallata jedhi. Barannoo gara fuuduraa keessatti, gocha haadholiin ofii isaanii fi ijoollee isaaniif kunuunsa barbaachisaa akka barbaadan kan gargaaru akka hojjettu itti 89 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJULA 3: DAA'IMUMMAA KICHUU | BARANNOO 3.3 – HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALIIN 90 FAYYA-QABEESSA YAADUU MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJULA 3: DAA’IMA KICU | BARANNOO 3.3: HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALII Amma haati rakkoo fayyaa ishee ykn daa ‘ima ishee namoota biroo wajjin mari ‘achuu irratti yaada akkasii qabaachuu ishee gaafadhu. Isaan kana bakka Kalaandarii Fayyaa keessatti kenname keessatti galmeessi. “Amala dhukkubaa” akka hin jajjabeessine of eeggannoo guddaa godhi, kana jechuun, dhukkubni hamaan kamiyyuu osoo hin jiraatin garmalee yaadda’uu ykn dhiphachuu. Fakkeenyota fayya dhabeessa yaadaa, gochaa fi bu’aa armaan gaditti kennaman irratti mari’adhaa . Yaada Miirea/Gocha Bu’aa Namoonni rakkoo koo hin hubatan Isaan waliin rakkoo irratti mari'achuun faayidaa hin qabu Rakkoo kee qooduu dhiisuu Rakkoo koo dubbachuun waldhabdee uumuu hin barbaadu. Miira koo ofitti qabachuu Dhiphinnii fi yaaddoon dabaluun daa'imaa fi siif hamaadha Waan hundaaf itti gaafatamummaa fudhachuun qaba. Ba’aa dabalataa ofirratti fudhachuu. Dhiphinnii fi yaaddoon dabaluun daa'imaa fi siif hamaadha. Tarkaanfii 2 Yaada ayya-dhabeessa yaada fayya-qabeessaatiin buusuuf barachuu Dubartii fakkii D irratti mul'attu irratti xiyyeeffachuun, barreeffama isaa dubbisi. Yaadni Fakkii D irratti mul’atu kan fakkii A irratti mul’atu caalaa filannoo fooyya’aa ta’uu isaa irratti mari’adhaa. Fakkii D Yoon waa'ee fayyaa koo yaadda'e nama tokko waliin haasa'uu qaba yoo kana hin taane hamaa ta'ee nama hundaaf rakkoo ta'uu danda'a 90 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 90 FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJULA 3: DAA’IMA KICHUU | BARANNOO 3.3: HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALIIN Fakkii E: Filannoowwan yaadotaa filatamoon akkasii haati namoota naannoo ishee jiran irraa gargaarsa sirrii akka argattu jajjabeessu danda’a. Fakkii E: Rakkoo fayyaa koo namoota waliin mari'achuun qaba. Gorsa gaarii argachuu danda'a. Fakkii F: Yeroo barbaachisaa kana keessatti miseensonni maatii biroo haadhaafi daa’ima akkamitti deeggeruu fi hubannoo qabaachuu akka isaan barbaachisu irratti mari’adhaa. Fakkii F Dhukkubin yeroon yoo yaalame haati (ykn daa'imni) fayyaa ta'u Amma yaada fayya-dhabeessaa waa’ee hariiroo haati namoota naannoo ishee jiranwaliin qabdu irratti mari’adhaa kunis kan gulantaa 1ffaa irratti ibsite ta’uu danda’a . Haadha (fi maatiin) yaadoota biroo akka yaadan gaafadha Haati yaadoota filannoo kan biroo akka yaaddu gaafadhu fakkeenyaaf kanneen gulantaa 1ffaa irratti ibsaman. Yoo haati yaada tokkollee kaasuu dadhabde, yaada filannoo armaan gadii, miira/gochaa, fi bu'aawwan isaa isheef kaasaa. Yaada Miira/gocha Bu'aa Tarii akka hubatamuuf carraaqqii ga’aa hin godhun ta'a. Ani waan na dhiphisu ibsuuf nan yaala Namni hundinuu na hubachuu baatus, tokko tokko na hubatu, na deeggarus. Rakkoo koo nama ani amanuu fi gorsa isaanii barbaadu kanneen akka hojjettoota fayyaa hawaasaa yeroo hundumaa argu waliin nan mari'adha. Waa'ee rakkoo ofii nama amana n wajjin haasa’uu Rakkoon yoo hin furamnellee, haasa'uun dhiphinaa fi muddama ni hir'isa. Rakkoo namoota biroo furuuf yaaluu irra waa'ee rakkoo koo yoo dubbadhe Addunyaan kun hin galagaltu Waa'ee rakkoo ofii nama amanan wajjin haasa'uu. Dhiphinaafi muddama hir’isuu. 91 91 90 FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA DA’UMSAA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJULA 3: DAA’IMA KICHUU | BARANNOO 3.3: HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALIIN Gulantaa 3 Yaada fi gocha fayyaa shaakaluu Gocha 1 Barbaachisummaa haati mallattoo dhibeeshii sirnaan himachuun qabu haadhaaf barsiisi. Diramaa haati fayyaa hin qabne tokko ogeessa fayyaa ykn doktora bira deemtee doktora ishee waliin mari’attu hojjetaa fayyaa ta’uudhaan hojjedhu. Hojjetaan fayyaa haati mallattoolee ishee akka ibsitu, ergasii waa'ee wal'aansaa irratti gaaffii akka gaafattu barsiisi. Hanga haati akka gaariitti hubattutti irra deebi'i. Haati yoo xiqqaate yeroo tokko miseensa maatii ishee waliin shaakala tapha diramaa kana akka irra deebitu gaafadhu Gocha 2 Chaartii nyaataa ilaali. Isa hordofuun rakkoo haadha mudachuu danda'u irratti mari'adhaa. Yoo haati barbaadde waantoota chaartiicha keessa jiran jijjiiraa. Yoo isheen akka jirutti /jedhamutti hojjiitti hiikti ta’e haadhaa fi maatii galateeffadhu. Gocha 3 Chaartoota boqonnaa fi haalli hirribaa ittin hordofamu ilaali. Isaan hordofuun rakkoo haadha mudachuu danda'u irratti mari'adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e fooyyessaa. Gocha 4 Chaartii walitti dhufeenya daa’ima waliinii ilaali. Yoo xiqqaate guyyaatti yeroo tokko gochoota kanneen keessatti abbaa hirmachiisaa. Gocha 5 Harma hoosisuu: Moojula leenjii kee Fuula XX, ilaali. Haadha waa'ee harma hoosisuu gorsi. Dalagaa 4 Barannoo gidduu gidduun hojii shakalaa ibsi Barannoo gidduu gidduun haati gochaalee armaan gadii raawwachuuf akka carraaqxu gorsaa. Haati gochawwan kana akka rawwattu maatiin jajjabeessuu fi yoo isheen gochaawwan kanneen rawwachuu dadhabde miseensi maatii gochaa kana suuta akka rawwattuuf amansiisuuf/gargaruuf ramadameef akka gargaruuf itti himaa. Hojii shaakalaa 1 Akkuma barannoo darbee , yaadaa fi miira waliigalaa isaanii guyyaa guyyaa torban tokkoof sadarkaa isaa iskeelii mul’ataa fayyadamuun akka madaalaniif, chaartii kalaandarii fayyaa isaaniif kenname irratti mallattoo kaa’uudhaan akka agarsiisan gaafadhu.Gosoota yaada fayyaa hin ta’inii miiraa fi gocha isanii irratti yeroo baay’ee dhiibbaa uumu akka yaadatan gaafadhu. Barannoo itti aanu irratti akka irratti mari’atan ibsaafii. 92 3 Hojii shaakalaa 2 Chaartii nyaataa gargaarsa keessaniin qopheessite hordofaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan nyaata ishee guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii Shaakala 3 Chaartii boqonnaa fi bashannanaa barannoo kana keessatti torban waliigalaaf qophaa’e hordofaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kana guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii Shaakala 4 Chaartii walitti dhufeenya daa’imaa barannoo kana keessatti torban waliigalaaf qophaa’e hordofaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kana guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii Shaakala 5 Gareen fayyaa haadhaa fi daa’immanii yoo ijaaramee jira ta’e itti hirmaachuu itti fufi. Guyyaa barannoo itti aanuuf guyyaa beellamaa kenniifiitii kaalaandarii hordoffii fayyaa irratti mallattoo itti godhi . 93 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJULA 3: DAA'IMUMMAA KICHUU | BARANNOO 3.3 – HARIIROO HAADHAA NAMOOTA NAANNOO ISHEE JIRAN WALIIN 3 3 Moojuula 4 Daa'imummaa umurii giddugaleessaa 95 3 Barannoo 4.1: Fayyaa Dhuunfaa Haadhaa Kaayyoowwan barannoo kanaa Kaayyoon barannoo kanaa fayyaa haadhaa fi daa’imaa yeroo daa’imummaa giddugaleessaa (ji’a shanaffaa hanga torbaa) qorachuu, rakkoo ishee dhaggeeffachuu, fi sagantaa FAYYA-QABEESSA YAADUU yeroo daa’imni ishee da’iimu hojiirra akka oolchituuf gargaaruu dha. Meeshaa deggersaa barbaachisu: Kaalaandarii fayyaa Barbaachisummaa waliin dubbii gaarii hin dagatinaa. Dalagaa 1 Barannoo darbe keessa deebi'i Yaad-rimeewwan moojuula Leenjii 3 keessatti mari’ataman gabaabinaan ibsi. Fakkiwwan kalaandarii fayyaa irratti argaman akka xiyyeeffannoo mariitti fayyadamuun kana tartiibaan raawwadhu Dalagaa 2 Chaartii miiraa irra deebi'ii ilaali Chaartii miiraa haadha waliin ilaali. Moojula leenjii 2 keessatti waantota 3 irratti mari’anne kamiyyuu irratti yaada fallaa ykn akkaataa isheen itti hubatte gaafadhu. Yaadonni kun akkamitti akka itti dhaga’amanii fi gocha ishee gaafadhu. Yaadota kana yaada fayya qabeessa ta’een bakka buusuu yoo dandeesse gaafadhu. Gulantaa kana hojiirra oolchuudhaan milkaa'uu isheef galateeffadhaa. Xiyyeeffannaa fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhu. Marii itti aanuuf yaada ishee qalbeeffadhu. Dalagaa 3 Waa’ee fayyaa dhuunfaa haadhaa FAYYA-QABEESSA YAADUU Gulantaa 1 Waa’ee fayyaa dhuunfaa haadhaa ilaalchisee yaada fayyaa- dhabeessa adda baasuuf barachuu Barbaachisummaa fayyaan qaamaa fi xiinsammuu haadhaa daa’ima waggaa jalqabaa/tokkoffaa keessa jiranqabu gabaabbinaan ibsi. Umuriin daa’immaa gidduugaleessaa guddina daa’imaa keessatti yeroo barbaachisaa ta’uu isaa ibsa, garuummoo yeroo isheen daa’imaaf waan baay’ee qajeelchuu qabdu waan ta’eef haadhaaf yeroo dhiphina qabudha.Kanaaf yeroo murteessaa kana keessatti fayyaa dhuunfaa ofii tuffachuun barbaachisaa miti. 96 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Fakkii A Ani ykn (daa’imni koo) sababa ‘ija hamaa’ nama irraa dhufeen fayyaa dhabe/dde. Fakkii B Yoo kun cabe qofa miirri gaarii natti dhagahama Kutaa kalaandarii fayyaa barbaachisaa ta’etti fayyadamuun, haati akka dubartii fakkii A irratti xiyyeeffattu gaafadhu. Barreeffama fakkii jalatti fakkicha ibsuuf barreeffaman kan yaada ishee ibsan ibsi. • Yaadni fi miirrii akkasii aadaa hedduu keessatti kan barame ta’us haati yaada akkasiitiin yeroo baay’ee yoo dhiphatte rakkoo ta’uu danda’a jechuudha. • Ilaalcha ykn amantaa aadaarratti cimee bu’uureffameen hin moru • Kun akka haati yeroo tokko tokko itti yaaddu ta’uusaa gaafadhu. Amma haati Fakkii B. irratti akka xiyyeeffattu gaafadhu. Miirri akkasii maatii hunda keessatti akkamitti yaaddoo akka fidu irratti mari’adhaa. Xiyyeeffannoo fayyaa irratti xiyyeeffachuu irra, yaada shakkiitiin garmalee qabamuu danda’u. Fakkii C Dhiphinaa fi qisasama qabeenyaa dabala Fakkii C. irratti xiyyeeffadhu. Bu’aa haala sammuu akkasii irratti mari’adhaa. Ogeeyyiin naamusa hin qabne tokko tokko haadha fi maatiitti fayyadamuu akka danda’an carraan isaa ni jira. Kanaaf qabeenyi kunuunsa fayyaaf ooluu danda’u qisasamuu danda’a. 97 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJULA 4: DAA'IMUMMAA UMURII GIDDUGALEESSAA | BARANNOO 4.1: FAYYAA DHUUNFAA HAADHAA. 99 Amma waa'ee fayyaa ishee yaada akkasii qabaachuu ishee haadha gaafadhu. Isaan kana bakka gochaa kaalaandarii keessatti kenname keessatti guuti. Yoo barbaachisaa ta’e, haadha fakkeenyota yaada gaarii hin tane, gochaa fi bu’aa armaan gaditti kennameen kaasiif. Yaada Miira/gocha Bu’aa isaa Dhukkubsataa ta'uun hiree koo keessa jira Doktara bira hin deemu. Sababnisaa yeroo qisaasuu Dhukkubaaf saxilamummaa guddaa qabachuun hamaadha Namoonni akka koo hin baranne waa’ee dhimma fayyaa maal beeku . Waa’ee dhimmoota fayyaa baruuf carraaqqiin godhame hin jiru. Saxilamummaa guddaa balaa fayyaa gaarii hin tanee Hiyyeessi akka keenyaa fayyaa dhabuudhaaf dhalatan Qabeenya jiru kamiyyuu haalaan fayyadamuuf yaaliin godhame hin jiru Saxilamummaa guddaa balaa fayyaa gaarii hin tanee Fayyaan koo rakkoo hin qabu. Fayyaa maatii kootitu barbaachisaadha Fayyaa maatiif xiyyeeffannoo hunda kennuu Dhukkubsataa ta’uun, bu’aa isaa . maatiin si duukaa ilaaluu dha Tarkaanfii 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayya-qabeessaan bakka buusuu barachuu. Fakkii dubartii D irratti mul'atu irratti xiyyeeffachuun barreeffama isaa dubbisi. Yaadni fakkii D irra jiru kan fakkii A irratti argamu filannoo fayya qabeessa ta’uu isaa irratti mari’adhaa. Rakkoo haati fakkii A irratti qabaachuu dandeessu irratti mari'adhaa, A akka haadha su fakkii D irratti mul'attu iiti yaaduun qabna. Fakkii D Fayyaa koo fooyyessuuf wantoota baay'ee hojjechuu nan danda'a . YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 99 Fakkii E Kunuunsa fayyaa ammayyaa fayyadama, kan aadaa qofa irratti hin hirkatinaa Fakkii E: Maatii waa’ee sababa dhukkuboota beekamoo haadha fi daa’ima irratti dhiibbaa geessisan barsiisuu. Ilaalcha aadaa beekamoo yeroo baay’ee turaniin hin mormu. Darbee darbee gochoota aadaa miidhaa geessisan ifatti jiran irratti qaamolee fayyaa waliin mari’achuun maloota akkamitiin akka irratti hojjetamu qaban maloota mijaawaa ta’an kaa'uu. Gama ‘hundumaa ykn homaa’ yaaduun barbaachisaa ta’uu isaa irratti mari’adhaa. Kunuunsi ammayyaa fi aadaa wal cinaa jiraachuu danda’a. Fakkii F Kunuunsi ammayyaa faayidaa mirkanaa'e qaba Amma waa’ee yaada badaa haati gulantaa 1ffaa ibsite or fakkeenya keessatti kenname irratti mari’adhaa. Haadha yaada biraa akka yaaddu gaafadhu. Haati yaada tokkollee yaaduu yoo dadhabde, yaada filannoo armaan gadii, miira/gochaa fi bu’aa isaa kaasiif. Yaada Miira/gocha Bu’aa Fayyaa koo ergan ilaaladhee, irra guddeessa, to'annaa koo jala jira Wantoota fayyaa ofiif barbaachisan fkn, nyaata,sochii qaamaa, kunuunsa fayyaa sirrii ta’e gochuuf carraaqqii gochuu Dhukkuba lubbuu namaa galaafatu irra of eeguu Waa’ee dhimma fayyaa baruuf barnoota argachuun dirqama miti Waa’ee seera fayyaa barachuu fi hordofuuf carraaquu, fkn. qulqullina Fayyaa fooyya'aa haadha fi daa'imaaf Namni hiyyeessi illee fayyaa ta'ee turuuf carraaqqii gochuu danda'a Qabeenya jirutti akka gaariitti fayyadamuuf carraaqqii gochuu Fayyaa fooyya'aa haadha fi daa'imaaf Yoo fayyaan koo gaarii ta'e, maatii koo gargaruu nan danda'a Yeroo xiqqoo fayyaa ofii ramaduu ykn qabachuu Fayyaa ta’anii turuun, maatiidhaaf kunuunsa fooyya’aa ta’e kennuu danda’uu YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MOOJULA 4: DAA'IMUMMAA UMURII GIDDUGALEESSAA | BARANNOO 4.1: FAYYAA DHUUNFAA HAADHAA. 101 Tarkaanfii 3 Yaaduu shaakaluu fi gocha fayya-qabeessa rawwachuu Gocha 1 Waa’ee fayyaa daa’imaa, haadhaa fi maatiitiin akka aadaatti yeroo baay’ee waan godhamu irratti mari’adhaa. Dhukkuboota garaa beekamoo kanneen akka garaa kaasaaf ibsa fayyaa/yaala medikalaa kennaa. Haadha ORS'n garaa kaasaaf akkamitti akka kennamu/ itti fayyadaman leenjisi. Gocha 2 Chaartii nyaataa ilaali. Isa hordofuun rakkoo haadha mudachuu danda'u irratti mari'adhaa. Yoo haati barbaadde waantoota chaartii keessa jijjiiri. Haadhaa fi maatii yoo isaan hojjiitti hiikan baay’isii raajefadhu. Gocha 3 Chaartoota boqonnaa fi haala bashananaa ittin hordofamu ilaali. Isaan hordofuun rakkoo haadha mudachuu danda'u irratti mari'adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e fooyyessa. Gocha 4 Chaartii walitti dhufeenya daa’imaa waliin ilaali. Akka barbaachisummaa isaatti mari'adhaa. Gocha 5 Haadha waa'ee harma hoosisuu fi nyaata dabalataa gorsaa. Dalagaa 4 Barannoo gidduu gidduun hojii shaakalaa ibsi Haati hojiilee armaan gadii barannoo gidduu gidduutti akka raawwattu carraaqqii ishee hunda akka gootu gorsi. Haati gochawwan kana akka rawwattu maatiin jajjabeessuu fi yoo isheen gochaawwan kanneen rawwachuu dadhabde miseensi maatii gochaa kana suuta akka rawwattuuf amansiisuuf/gargaruuf ramadameef akka gargaruuf itti hima. Shaakala 1 Chaartii hordoffii hirribaa barannoo kana keessatti qophaa’e hordofaa. Shaakala 2 Chaartii nyaataa gargaarsa keessaniin qopheessite hordofaa.Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan nyaata ishee guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 101 FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula 4: Daa'imummaa umurii giddugaleessaa | Barannoo 4.1: Fayyaa Dhuunfaa Haadhaa. Hojii Shaakala 3 Chaartii boqonnaa fi bashannanaa hordofaa. Miseensotni maatii haadhayeroo gochaa kanaaf akka gargaaranjajjabeessaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kan guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii Shaakala 4 Chaartii wal itti dhufeenya daa’imaa barannoo kana keessatti torban walgalaaf qophaa’e hordofaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kan guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii Shaakala 5 Akkuma barannoo darbee , yaadaa fi miira waliigalaa isaanii guyyaa guyyaa torban tokkoof sadarkaa isaa iskeelii mul’ataa fayyadamuun akka madaalaniif, chaartii kalaandarii fayyaa isaniif kenname irratti mallattoo kaa’uudhaan akka agarsiisan gaafadhu.Gosoota yaada fayyaa hin ta’inii miiraa fi gocha isanii irratti yeroo baay’ee dhiibbaa uumu akka yaadatan gaafadhu. Barannoo itti aanu irratti akka irratti mari’atan ibsaaf. Hojii Shaakala 6 Gareen fayyaa haadhaa fi daa’immanii yoo ijaaramee jira ta’e itti hirmaachuu itti fufi. Guyyaa barannoo itti aanuuf guyyaa beellamaa kenniifiitii kaalaandarii hordoffii fayyaa irratti mallattoo itti godhi . 101 Moojuula 4: Daa'imummaa umurii giddugaleessaa | Barannoo 4.2: Hariiroo haadhaa daa’ima ishee waliin Barannoo 4.2 – Hariiroo haadha daa’ima ishee waliin Kaayyoowwan barannoo kanaa Kaayyoon barannoo kanaa adeemsa barannoo darbe irraa argame gamaaggamuu fi hariiroo haati daa’ima ishee waliin daa’ima umurii giddu galeessaa waliin qabdu ilaalchisee mala fayya qabeessa yaadaa hojiirra oolchuudha. Meeshaa deggersaa barbaachisu: Kaalaandarii fayyaa Dalagaa 1 Barannoo darbe keessa deebi'i Qabxiilee ijoo barannoo darbe keessatti barataman gabaabsii keessa deebi'i. Dalagaa 2 Chaartii miiraa irra deebi'ii ilaali Chaartii miiraa haadha waliin ilaali. Torban darbe keessa waa’ee fayyaa ishee yaadni badaan adda ta’e tokkollee yoo irratti mul'ate turte gaafadhu. Yoo eeyyee ta'e, gulantaa jalqabaa milkaa'inaan xumuruu isheetiif ishee galateeffadhaa. Yaadonni kun akkamitti akka itti dhaga’amuu fi akka gochaa ishee gaafadhu. Xiyyeeffannaa fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhaa. Amma yaada filannoo kan biroo yaaltee kan turte yoo jiraate gaafadhu. Yoo hin taane, mari’adhaa, akkasumas miseensota maatii biroo yaada akka dhiyeessan jajjabeessaa Dalagaa 3 Waa’ee hariiroo daa'ima ishee waliin Fayya-Qabeessa Yaaduu Gulantaa 1 Waa’ee hariiroo daa'ima ishee waliin yaada fayyaa-dhabeessa adda baasuuf barachuu Amma haati hariiroo daa'ima ishee waliin qabdu cimsuuf yaada qajeelaa fayyadamtu akka fayyadamtu gargaarta. Barbaachisummaa hariiroo kanaa fayyaa haadhaafi daa’immaniif gabaabinaan ibsa. FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA DA’UMSAA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojuula 4: Daa'imummaa umurii giddugaleessaa | Barannoo 4.2: Hariiroo haadhaa daa’ima ishee waliin Kutaa kalaandarii fayyaa barbaachisaa ta’etti fayyadamuun, haati dubartii fakkii A irratti mul'attu irratti akka xiyyeeffattu gaafadhuutii, barreeffama yaada ishee agarsiisu ibsi. Miira kana yeroo tokko tokko qabaachuun waanuma jiru ta’uu isaa ibsi, garuu gara dhiphinaatti yoo jijjiirame rakkoo ta’uu danda’a. Haadha yaada akkasii qabaachuu ishee gaafadhu. Fakkii A Daa'imni koo yeroo hunda dhukkubsataa/ttuudha sababiin isaas ani haadha gaarii miti Fakkii B Waan ani hojjedhu hunda naf hin milka'u sababiin isaas ani faayidaa hin qabu. Fakkii C Haadhaa fi daa'imni dhukkuba gargaarsa fi abdii dhabuutiin qabaman Fakkii B. Yaadonni akkasii miira ofitti amanamummaa gadi aanaa fi gatii dhabuu fiduu akka danda’u irratti mari’adhaa. Namni tokkos dhukkubsachuu isaatiin aarii fi aariin daa’imaa illee itti dhaga’amuu danda’a. Miira kana irraa kan ka’e haati fayyaa daa’imaaf gulantaa gaarii fudhachuuf yaalu dhiisuu dandeessi. Fakkii C. Bu’aa yaadaafi miira akkasii irratti mari’adhaa. Miirri gatii dhabuu gara gargaarsa dhabuutti geessuun dhukkuba kana caalutti nama geessa, kanaanis marsaa sana itti fufsiisa. Kun badii dubartii ta’uu isaa hin ibsu. Yaadni akkasii dhiphina guyyaa guyyaa fi rakkoo jireenyaaf deebii kennamu ta’uu danda’a . Haa ta’u malee, akkaataa yaaduu fi miira kanaan walqabatee jiru dafanii adda baasuun barbaachisaa dha, akka gochaa fi bu’aan isaa jijjiiramuu danda’uuf 103 FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA DA’UMSAA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula 4: Daa'imummaa umurii giddugaleessaa | Barannoo 4.2: Hariiroo haadhaa daa’ima ishee waliin Amma haati waa'ee daa'ima ishee yaada akkasii qabaachuu ishee gaafadhu. Yoo barbaachisaa ta’e, haadha fakkeenyota yaada badaa, gochaa fi bu’aa isaa armaan gaditti kennameen kaasiif. Yaada Miira/gocha Bu’aa Daa'imman shamarranii ijoollee dhiiraatii gad xiyyeeffannoo fi kunuunsa barbaadu Xiyyeeffannoo ijoollee durbaaf kanamu kand dhiiraa wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu xiqqaadha Shamarran ijoollee dhiiraa caalaa fayyaa xiqqaa qabu Mucaan koo ni dhukkubsata. Hiree keenya keessa jira Daa’ima koo talaallii argachuun bu’aa hin qabu, hiree dhaabuu hin danda’u. Dhukkubaaf saaxilalumma guddaan qabaachuu du’aa daa'ima sababa ta’uu danda’a Daa'ima garmalee ol fudhuun fi waliin taphachuun ishee/isa ni miidha.. Daa'ima waliin taphachuu dhiisuu Sammuun daa’imaa illee hin guddatu, kunis yeroo guddatu/ttu barachuu fi hariiroo uumuun akka itti ulfaatu taasisa Dhiphinni fi yaaddoon koo daa'ima koo hin miidhu Dhiphina koo hir'isuuf carraaqqii gochuu dhiisuu Fayyaa daa’imaa miidhame. Tarkaanfii 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayya-qabeessaan bakka buusuuf barachuu Dubartii Fakkii D irratti mul'attu irratti xiyyeeffachuun barreeffama isaa dubbisi. Yaadni fakkii D irra jiru isa Fakkii A irratti argamu caalaa filannoo fooyya’aa ta’uu isaa irratti mari’adhaa. Fakkii D Daa'imman ni dhukkubsata/tti garuu daa'ima koo eeguuf tarkaanfii fudhachuu nan danda'a . 104 105 Moojuula 4: Daa'imummaa umurii giddugaleessa | Barannoo 4.2: Hariiroo haadhaa daa’ima ishee waliin Tarkaanfii gaarii fudhachuudhaan haati daa'imaaf waan dandeessu hunda gochuudandeessi. Tarkaanfii ittisaa fudhachuun carraa daa'imni koo dhukkubsachuu ni hir'isa. Gochi kun marsaa dhukkuba-gargaarsa dhabuu cabsuuf gargaara. Fakkii F Marsaa dhukkubaa-gargaarsa dhabuu cabee Amma yaada badaa haati sadarkaa 1ffaa irratti ibsitee ta’uu danda’u irratti mari’adhaa. Haati (fi maatiin) yaada biraa kanaaf akka yaadan gaafadhu. Haati yaada filannoo akka yaaddu gaafadhu fakkeenyaaf gulantaa 1ffaa irratti ibsame. Haati tokkollee yaaduu yoo dadhabde, yaada filannoo armaan gadii, miira/gochaa fi bu’aa isaa itti himuun ishee kakaasa Yaada Miira/Gochaa Bu’aa Shamarran dubartoota mulata fi dandeettii qaban ta'uuf xiyyeeffannoo guddaa barbaadu Xiyyeeffannoo walqixa ijoollee dhiiraa fi ijoollee durbaa . Ijoollee dhiiraas ta'e ijoolleen durbaa fayyaa Kan inni dhukkuba irraa eegamuuf hiree gaarii daa’ima koo Isaa/ishee nan talaalsiisa. Dhukkuba lubbuu namaa galaafachuu danda’u irraa of eeguu Daa'ima waliin walitti dhufeenya uumuun caalaatti cimtuu ishee taasisa . Haadhaa fi miseensonni maatii daa'ima bachuu fi waliin taphachuu Guddinni xiinsammuu fooyyessuu Rakkoon koo jiraatus, daa'ima kootiif dhiphinaafi yaaddoo koo hir'isuuf yaaluun qaba. Rakkoolee furuu fi sochiiwwan boqonnaa namaaf kennan gochuun dhiphina hir'isuuf yaaluu Fayyaa haadha fi daa’imaa irratti dhiibbaa gaarii qaba. FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Fakkii E 106 Moojula 4: Daa'imummaa umurii giddugaleessaa | Barannoo 4.2: Hariiroo haadhaa daa’ima ishee waliin Tarkaanfii 3 Yaaduu shaakaluu fi gocha fayya-qabeessa rawwachuu. Gocha 1 Chaartii walitti dhufeenya daa’imaani ilaali. Gochicha akkaataa sadarkaa guddinaa daa’imaatiin fooyyessuu . Gocha 2 Chaartii hordoffii boqonnaa fi bashananaa ilaali. Chaartiichaan hordofuun rakkoo haadha mudachuu danda'u irratti mari'adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e fooyyessa .. Gocha 3 Chaartii nyaataa ilaali. Isa hordofuun rakkoo haadha mudachuu danda'u irratti mari'adhaa. Yoo haati barbaadde waantoota chaartii keessa jijjiiri. Haadhaa fi maatii yoo isaan hojjiitti hiikan baay’isii raajefadhu. Gocha 4 Haadha waa'ee harma hoosisuu fi nyaata dabalataa gorsaa. Dalagaa 4 Barannoo gidduu gidduun hojii shaakalaa ibsi Haati hojiilee armaan gadii baranoo gidduu gidduutti akka raawwattu carraaqqii ishee hunda akka gootu gorsi. Haadhi gochawwan kana akka rawwattu maatiin jajjabeessuu fi yoo isheen gochawwan kanneen rawwachuu dadhabde miseensi maatii gochaa kana suuta akka rawwattuf amansiisuuf/gargaruuf ramadameef akka gargaruuf itti hima. Hojii shaakalaa 1 Chaartii wal itti dhufeenya daa’imaa barannoo kana keessatti torban waliigalaaf qophaa’e hordofaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kan guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii shaakalaa 2 Chaartii sochii daa’imaa barannoo kana keessatti torban walgalaaf qophaa’e hordofaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kan guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii shaakalaa 3 Haati gargaarsa keetiin chaartii nyaataa isheen qopheessiteen hordofuu akka itti fufuu yaaltu gaafadhu. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan nyaata ishee guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA DA’UMSAA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 107 FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula 4: Daa'imummaa umurii giddugaleessaa | Barannoo 4.2: Hariiroo haadhaa daa’ima ishee waliin qabdu Hojii shaakalaa 4 Chaartii boqonnaa fi bashannanaa hordofaa.Miseensotni maatii haadhayeroo gochaa kanaaf akka gargaaran jajjabeessaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kan guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii shaakalaa 5 Akkuma barannoo darbee, yaadaa fi miira waliigalaa isanii guyyaa guyyaa torban tokkoof sadarkaa isaa iskeelii mul’ataa fayyadamuun akka madaalaniif, chaartii kalaandarii fayyaa isaniif kenname irratti mallattoo kaa’uudhaan akka agarsiisan gaafadhu.Gosoota yaada fayyaa hin ta’inii miiraa fi gocha isanii irratti yeroo baay’ee dhiibbaa uumu akka yaadatan gaafadhu. Barannoo itti aanu irratti akka irratti mari’atan ibsaaf. Hojii shaakalaa 6 Gareen fayyaa haadhaa fi daa’immanii yoo ijaarame jira ta’ee itti hirmaachuu itti fufi. Guyyaa barannoo itti aanuuf guyyaa beellamaa kenniif kaalaandarii hordoffii fayyaa irratti mallattoo itti godhi. 108 Barannoo 4.3- Hariiroo haadhaa namoota naannoo ishee waliin Kaayyoowwan barannoo kanaa Kaayyoon barannoo kanaa adeemsa barannoo darbe irraa argame gulaaluu fi hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran kan akka maatii, firootaafi hiriyoota ishee dhiyoo waliin qabdu ilaalchisee mala fayya qabeessa yaadaa hojiirra oolchuudha. Meeshaa deggersaa barbaachisu: Kaalaandarii fayyaa Dalagaa 1 Barannoo darbe keessa deebi'i Qabxiilee ijoo barannoo darbe keessatti barataman gabaabsii keessa deebi'i. Dalagaa 2 Chaartii miiraa irra deebi'ii ilaali Chaartii miiraa haadhaa waliin ilaali. Torban darbe keessa walitti dhufeenya daa'ima ishee wajjin qabduun wal qabatee yaada addaa badaa ta’e tokkollee yoo irratti mul'ate turte gaafadhu. Yoo eeyyee ta'e, gulantaa jalqabaa milkaa'inaan xumuruu isheetiif ishee galateeffadhaa. Yaadonni kun akkamitti akka itti dhaga’amuu fi akka gochaa ishee gaafadhu. Xiyyeeffannaa fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhaa. Amma yaada filannoo kan biroo yaaltee kan turte yoo jiraate gaafadhu. Yoo hin taane, mari’adhaa, akkasumas miseensota maatii biroo yaada akka dhiyeessan jajjabeessaa Dalagaa 3 Waa’ee hariiroo namoota naannoo ishee jiranii yaada Fayya-Qabeessa Yaaduu Gulantaa 1 Waa’ee hariiroo namoota naannoo ishee jiranii ilaalchisee yaada fayyaa-dhabeessa adda baasuuf barachuu . Qajeelfama: Barbaachisummaa hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran waliin qabdu gabaabbinaan ibsi, keessumaa haala barbaachisummaa deeggarsa hawaasummaa, faayidaa walqunnamtii hawaasummaa daa’imaaf qabuu fi dandeettii isheen ogeessota fayyaa irraa kunuunsa madaalawaa argachuuf qabdu. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula 4: Daa'imummaa umurii giddugaleessaa | Barannoo 4.3: Hariiroo haadhaa namoota naannoo ishee jiran waliin Fakkii A Yoon ba’e namoota nama ni hamatu Fakkii B Waan fedhes ta'u manaa hin bahu. Kutaa kalaandarii fayyaa barbaachisaa ta’etti fayyadamuun, haati dubartii fakkii A irratti mul'attu irratti akka xiyyeeffattu gaafadhuutii, barreeffama yaada isheen waliif galu akka ibsitu godhi. Dubartiin baay’ee dhiphatte, mana isaanii keessaa ba’uuf ofitti amanamummaa dhabuu akka danda’an irratti mari’adhaa. Fakkii B. Yaadni akkasii dubartii manaatti akka deebi'an gochuu danda’a. Haalli haadhi sun ofuma isheetii manaa bahuu akka qabdu godhu yoo jiraate irratti mari’adhaa. fkn, daa’imni ishee akka malee dhukkubsatee namni biraa hin argamne. Fakkii C Namoota biroo irratti hirkachuun bu'aa hamaa fiduu danda'a. Fakkii C. Bu’aa guutuumaa guutuutti namoota biroo irratti dalagaalee barbaachisoo akkasiif hirkachuu danda’u irratti mari’adhaa. 109 Namoonni yeroo hunda si mufachiisu Namoota irraa fagaachuu. Deeggarsa dhabuu Amma haadha manaa baatee hojii barbaachisaa tokko tokkoof yaada akkasii qabaachuu ishee gaafadhu.Fakkeenya yaada, gochaa fi bu’aa badaa, armaan gaditti kennaman irratti mari’adha. Yaada Miira/Gochaa Bu’aa Nama tokkollee amanuu hin dandeessu Nama manaan/Maatiin ala jiru waliin wal qunnamtii hin qabu. Hojjettoota fayyaa kanneen talaallii kennan waliin illee wal arguuf fedhii dhabuu. Akka waan namoota biroo wajjin wal argeetti natti hin dhaga’amu. Namoota waliin wal arguuf ykn haasa’uuf carraaqqii gochuu dhiisuu Suuta suutaan namoota irraa fagaattee deeggarsa isaanii dhabuu . Fakkii D Yoon yaaddoo keessa galellee imala balaa qabuu fi sodaachisaa keessaa ba'uun koo gaariidha . Gulantaa 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayya-qabeessaan bakka buusuuf barachuu. Dubartii Fakkii D irratti mul'attu irratti xiyyeeffachuun barreeffama isaa dubbisi. Yaadni fakkii D irra jiru isa Fakkii A irratti argamu caalaa filannoo fooyya’aa ta’uu isaa irratti mari’adhaa. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 111 FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula 4: Daa'imummaa umurii giddugaleessaa | Barannoo 4.3: Hariiroo haadhaa namoota naannoo ishee jiran waliin Yaadonni filannoo akkasii haati madda gargaarsaa alaa kan akka giddugala fayyaa ishee irraa gargaarsa sirrii akka barbaaddu jajjabeessu danda’a. Fakkii E Daa'imni koo talaallii isaa/ishee buufata fayyaa irraa fudhate/tte Fikkii A. Haati ofitti amanamummaa fi odeeffannoo gaarii qabdu ijoollee ishee irratti ofitti amanamummaa ni horatti. Haati tokko ofitti amanamummaa qabaachuu kan dandeessu yoo deeggarsa maatii hundaa qabatte qofa. Fakkii F Yeroo hundaa namoota biroo irratti hirkatanii jiraachuu dhiisuu. Amma waa’ee yaada badaa haati namoota naannoo ishee waliin qabdu kan gulantaa 1ffaa irratti ibsite ta’uu danda’a irratti mari’adhaa. Haati (fi maatiin) yaada biraa kanaaf akka yaadan gaafadhu. Haati yaada filannoo akka yaaddu gaafadhu fakkeenyaaf gulantaa 1ffaa irratti ibsame. Haati tokkollee yaaduu yoo dadhabde, yaada filannoo armaan gadii, miira/gochaa fi bu’aa isaa itti himuun ishee kakaasa Yaada Miira/Gochaa Bu’aa Hangan carraa murteessuu argadhuutti waa’ee namootaa yaada/ ilaalcha koon murteessuu hin qabu. Namoota waliin walin arga garuu amanuuf of eeggannoo nan godha. Waan inni/isheen hojjetu warra talaallii kennan waliin haasa'uu fi sana booda yaada kee murteessi. Hiriyoota amanamoo miseensota maatii tokkoo fi lama waliin yoon haasa’e miirri gaarii natti dhaga’amuu danda’a Namoota tokko ykn lama waliin wal arguuf dammaqinaan yaaluu Addaan ba'uu dhabuu . Nama hunda keessa waan gaariin tokko ni jira. Namootan jaalladhu waliin oomayyuu osoo irraa hin eegne waliin nan haasa'a Deeggarsa hawaasummaa eeguu. FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA DA’UMSAA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula 4: Daa'imummaa umurii giddugaleessaa | Barannoo 4.3: Hariiroo haadhaa namoota naannoo ishee jiran waliin Gulantaa 3 Yaaduu shaakaluu fi gocha fayya-qabeessa rawwachuu Gocha 1 Haadholii waa’ee rakkoo fayyaa waliigalaa daa’imman umurii kanaa fi tajaajila isaanii barsiisaa. Buufataalee fayyaa fi hospitaalota mootummaa dhiyoo jiran isheetti himi. Gocha 2 Chaartii nyaataa ilaali. Isa hordofuun rakkoo haadha mudachuu danda'u irratti mari'adhaa. Yoo haati barbaadde waantoota chaartiicha keessan jiran jijjiiri. Yoo isheen akka jirutti /jedhamutti hojjiitti hiikti ta’e haadhaa fi maatii baay’isii raajefadhu Gocha 3 Chaartoota boqonnaa fibashanana ittin hordofamu ilaali. Isaan hordofuun rakkoo haadha mudachuu danda'u irratti mari'adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e fooyyessa. Gocha 4 Chaartii walitti-dhufeenya daa’imaa waliin ilaali. Yoo xiqqaate guyyaatti al tokko gochoota kanneen keessatti abbaa hirmaachisi. Gocha 5 Haadha waa'ee harma hoosisuu gorsi. Dalagaa 4 Barannoo gidduu gidduun hojii shaakalaa ibsi Haati hojiilee armaan gadii barannoo gidduu gidduutti akka raawwattu carraaqqii ishee hunda akka gootu gorsi. Haati gochawwan kana akka raawwattu maatiin jajjabeessuu fi yoo isheen gochawwan kanneen raawwachuu dadhabde miseensi maatii gochaa kana suuta akka rawwatuuf amansiisuuf/gargaruuf ramadameef akka gargaruuf itti himaa. Hojii Shaakalaa 1 Akkuma barannoo darbee, yaadaa fi miira waliigalaa isanii guyyaa guyyaa torban tokkoof sadarkaa isaa iskeelii mul’ataa fayyadamuun akka madaalaniif, chaartii kalaandarii fayyaa isaniif kenname irratti mallattoo kaa’uudhaan akka agarsiisan gaafadhu.Gosoota yaada fayyaa hin ta’inii miiraa fi gocha isanii irratti yeroo baay’ee dhiibbaa uumu akka yaadatan gaafadhu. Barannoo itti aanu irratti akka irratti mari’atan ibsaaf. 112 113 Moojuula 4: Daa'imummaa umurii giddugaleessaa | Barannoo 4.3: Hariiroo haadhaa namoota naannoo ishee jiran waliin Hojii Shaakalaa 2 Chaartii nyaataa gargaarsa keessaniin qopheessite hordofaa. Guyyaa guyyaan saanduqicha duratti mallattoo kaa'uudhaan haala nyaata ishee hordofuu qabdi. Hojii Shaakalaa 3 Chaartii boqonnaa fi bashananaa torbanoota waliigalaaf barannoo kana keessatti qophaa’e hordofaa. Kanas guyyaa guyyaan saanduqa keessatti mallattoo kaa'uudhaan hordofuu qabdi. Hojii shaakalaa 4 Chaartii wal itti dhufeenya daa’imaa barannoo kana keessatti torban walgalaaf qophaa’e hordofaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kan guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii Shaakalaa 5 Gareen fayyaa haadhaa fi daa’immanii yoo ijaarame jira ta’ee itti hirmaachuu itti fufi. Guyyaa barannoo itti aanuuf guyyaa beellamaa kenniif kaalaandarii hordoffii fayyaa irratti mallattoo itti godhi. FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojuula Leenjii 5 Daa'imummaa gara boodaa Barannoo 5.1 - Fayyaa Dhuunfaa Haadhaa Kaayyoowwan barannoo kanaa Kaayyoon barannoo kanaa fayyaa haadhaa fi daa’imaa yeroo daa’imummaa gara boodaa (ji’a saddettaffaa hanga ji’a kurnaffaatti) madaaluu fi, rakkoo ishee beekuudha fi sagantaa fayyaa yaada fayyaa dhuunfaa ishee irratti akka hojiirra oolchitu gargaaruudha. Meeshaa deggersaa barbaachisu: Kaalaandarii fayyaa Dalagaa 1 Barannoo darbe Keessa deebi'i Qabxiilee ijoo moojula 4 keessatti barataman gabaabsii keessa deebi'i. Kana tartiibaan raawwadhu, Fakkiiwwan kalaandarii fayyaa irratti argaman akka xiyyeeffannoo mariitti fayyadamaa. Dalagaa 2 Chaartii miiraa irra deebi'ii ilaali Haadha waliin chaartii miiraa keessa deebi'i ilaali. Qabxiiwwan 3n moojula 4 keessatti mari’ataman kamiyyuu irratti yaada isheef hin fudhatamne ykn qabiyyee addaa ta’e tokkollee hubachuu ishee gaafadhu.Yaadonni kun akkamitti akka miiraa fi gochaa ishee irratti itti dhaga’amu gaafadhu. Yaadota kana yaada filannoo fayya qabeessa ta’een bakka buusuu yoo dandeesse gaafadhu. Gulantaa kana hojiirra oolchuudhaan milkaa'ina argatteef ishee galateeffadhaa. Xiyyeeffannaa fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhaa. Booda irratti mari’achuuf yaada ishee hubadhaa Dalagaa 3 Fayyaa dhuunfaa haadha fayyaa yaada nagaa/gaarii qabduu Gulantaa 1 Waa’ee hariiroo namoota naannoo ishee jiranii ilaalchisee yaada fayyaa-dhabeessa adda baasuuf barachuu . Barbaachisummaa fayyaa dhuunfaa qamaa fi sammuu haadhaa jireenya daa'imaa waggaa jalqabaa keessatti qabu gabaabinaan ibsi. Garuu yeroon kun yeroo da'imni waantota hedduu barbaaddu/du ta'uu isaan walqabatee haadhaaf yeroo dhiphinaati. Kanaaf yeroo murteessaa kanatti fayyaa dhuunfaa ofii tuffachuu dhiisuun barbaachisaa dha. 116 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula Leenjii 5: Daa'imummaa gara boodaa| Barannoo 5.1 - Fayyaa Dhuunfaa Haadhaa. Fakkii A Dhukkubni koo hojii kootiif adabbii ta'uu qaba Kutaa kalaandarii fayyaa barbaachisaa ta’etti fayyadamuun, haati dubartii fakkii A irratti mul'attu irratti akka xiyyeeffattu gaafadhuutii, barreeffama yaada ishee agarsiisu ibsi. Dhiphinni jireenya guyyaa guyyaa namoonni tokko tokko balaadhaaf itti gaafatammoo ta’uusaanii akka amanan gochuu danda’a. Yaada akkasiitiin baay’ee dhiphachuu waan danda’aniif miiraan dhukkubsachuu jalqabu. Haati yeroo tokko tokko kana akkamitti akka yaaddu gaafadhu. Fakkii B. Haala isaanii keessaa ba’uuf yaaluun caalaa yaadni akkasii akkamitti namni tokko akka gadhiisu gochuu akka danda'u irratti mari'adhaa.. Fakkii B Fayyummaa argachuun naaf hin malu Fakkii C. Yaadni fi miirrii akkasii akkamitti dheerachuu akka danda’u irratti mari’adhaa. Kun hammuma dheerachaa deemeen marsaa isaa keessaa ba’uun rakkisaa ta’a. Fakkii C Marsaa dhukkuba abdii murannaa keessatti kufuu 117 FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 118 Amma haati waa'ee fayyaa ishee yaada akkasii qabaachuu ishee gaafadhu. Yoo barbaachisaa ta’e, haadha fakkeenyota yaada badaa, gochaa fi bu’aa isaa armaan gaditti kennaman kaasiif. Yaada Miira/gocha Bu’aa Jireenya koo keessatti wanti dogoggora ta'e baay'eedha Namni tokkollee waa'ee isaa homaa gochuu hin danda'u kanaaf wanti yaalame hin jiru. Dhiphinii fi yaaddoon dabaluu . Yeroo hundan dadhaba. Kana jechuun dhukkuba cimaa qaba jechuudha. Wal'aansa qaalii kan akka qoricha hidda dhiigaa (IV) fi lilmoon kennamuu argachuu hin danda'u kanaaf abdii hin qabu. Sochii dhabuu fi fayyaaf daran xiyyeffannoo kennuu dhiisuu. Osoo qarshii ga'aa qabaannee, nu keessaa tokkollee rakkoo fayyaa hin qabu ture Qabeenya jiru kamiyyuu akka gaariitti fayyadamuuf yaaliin godhame hin jiru Fayyaa gad aanaaf qaba.saxilamummaa guddaadha Rakkoo baay'een qaba, iddoon fayyaa kootiif qabu sanataa koo keessatti gadi aanaadha Yeroo muraasa argadheen fayyaadhaaf xiyyeeffannoo tokko tokko nan kenna Fayyaaf xiyyeffannoo kennuu dhiisuu Fakkii D Fayyaa koo fooyyessuuf wantoota baay'ee hojjechuu nan danda'a Gulantaa 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayya-qabeessaan bakka buusuuf barachuu. Fakkii dubartii D irratti mul'atu irratti xiyyeeffachuun barreeffama isaa dubbisi. Yaadni fakkii D irra jiru kan fakkii A irratti argamu filannoo fayya qabeessa ta’uu isaa irratti mari’adhaa. Rakkoo haati fakkii A irratti qabaachuu dandeessu irratti mari'adhaa, A akka haadha su fakkii D irratti mul'attu iiti yaaduun qabna. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 119 Moojula Leenjii 5: Daa'imummaa gara boodaa| Barannoo 5.1 - Fayyaa Dhuunfaa Haadhaa. Fakkii E Hojjetaan fayyaa koo gorsa akka naaf kennu gaafachuu nan danda'a . Fakkii E: Haati dhukkubaa fi fayyaan hiree ofiitiin dursee murtaa’udha yoo jette, fakkii kana fayyadamuudhan/gargaaramudhan yaada kana jijjiiri. Fakkii F Hammuman odeeffannoo qabachaa deemu murtoo fooyya'aa ta'e waa'ee fayyaa koo fudhachuu nan danda'a. Fakkii F: Haati odeeffannoo qabdu ofii fi fayyaa mucaa isheetiif murtoo barbaachisaa fudhachuu dandeessi. Amma waa’ee yaada badaa haati gulantaa 1ffaa keessatti ibsite ykn fakkeenya keessatti kenname irratti mari’adhaa. Haati filannoo yaadot biraa akka yaaddu gaafadhu. Haati yaada tokkollee yaaduu/maddisiisuu yoo dadhabde, yaada filannoo armaan gadii, miira/gochaa fi bu’aa isaa kaasiif. Yaada Miira/gocha Bu’aa isaa Jireenya koo keessatti waan gaarii ta'ee fi waanan danda'u irratti xiyyeeffachuu nan danda'a. Jireenya koo irratti jijjiirama gaarii gochuuf yaaluun danda'a. Dhiphina sammuu fi dhiphina hir’achuu. Dadhabbiin baay’inaan hojii garmalee hojjechuu, nyaata gaarii hin taanee fi sochii qaamaa dhabuu irraa kan ka’edha. Sochiiwwan salphaan humni akka natti dhagaʼamu na gargaaruu dandaʼu. Xiyyeeffannoo nyaataa, boqonnaa fi sochii qaamaa. Namni hiyyeessi illee fayyaa ta'ee turuuf carraaqqii gochuu danda'a. Qabeenya jirutti akka gaariitti fayyadamuuf carraaqqii gochuu Fayyaa fooyya'aa haadha fi daa'imaaf Yoo namni fayyaa hin taane, rakkoon xixiqqoo illee guddaa fakkaata Fayyaa koo eeggachuuf guyyaa guyyaan yeroo xiqqoo qofa fudhata Namni fayyaa qabu rakkoo furuu danda'a. FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 120 Gulantaa 3 Yaaduu shaakaluu fi gocha fayya-qabeessa rawwachuu Gocha 1 Maatii waa’ee sababa dhukkuboota beekamoo haadha fi daa’ima irratti dhiibbaa geessisan, fi yaala isaanii barsiisuu. Moojula leenjii keessan ilaalaa. Waa’ee malaammaltummaa ogeeyyii naamusa hin qabnee barsiisi, fkn. Wal’aansa karaa hidda dhiigaa (IV) fi lilmoon kennamuu dadhabuu, saxilamummaa dhibee tiruu, siriinjii irra deebiin itti fayyadaman irraa. Moojuulii Leenjii keessan ilaalaa. Gocha 2 Chaartii nyaataa ilaali. Isa hordofuun rakkoo haadha mudachuu danda'u irratti mari'adhaa. Yoo haati barbaadde waantoota chaartii keessa jijjiiri. Haadhaa fi maatii yoo isaan hojjiitti hiikan baay’isii raajefadhu. Gocha 3 Chaartoota boqonnaa fi haala bashananaa ittin hordofamu ilaali. Isaan hordofuun rakkoo haadha mudachuu danda'u irratti mari'adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e fooyyessa. Gocha 4 Chaartii walitti dhufeenya daa’imaa waliin ilaali. Akka barbaachisummaa isaatti mari'adhaa. Gocha 5 Haadha waa'ee harma hoosisuu fi nyaata dabalataa gorsaa. Dalagaa 4 Barannoo gidduu gidduun hojii shaakalaa ibsi Haati hojiilee armaan gadii baranoo gidduu gidduutti akka raawwattu carraaqqii ishee hunda akka gootu gorsi. Haati gochawwan kana akka raawwattu maatiin jajjabeessuu fi yoo isheen gochawwan kanneen raawwachuu dadhabde miseensi maatii gochaa kana suuta akka raawwattuuf amansiisuuf/gargaruuf ramadameef akka gargaruuf itti hima. Hojii Shaakala 1 Chaartii hordoffii hirribaa barannoo kana keessatti qophaa’e hordofaa. Hojii Shaakala 2 Chaartii nyaataa gargaarsa keessaniin qopheessite hordofaa.Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan nyaata ishee guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA DA’UMSAA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula Leenjii 5: Daa'imummaa gara boodaa| Barannoo 5.1 - Fayyaa Dhuunfaa Haadhaa. 121 FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula Leenjii 5: Daa'imummaa gara boodaa| Barannoo 5.1 - Fayyaa Dhuunfaa Haadhaa. Hojii Shaakala 3 Chaartii boqonnaa fi bashannanaa hordofaa.Miseensota maatii haati yeroo gochaa kanaaf akka gargaartu jajjabeessaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kan guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii Shaakala 4 Chaartii wal itti dhufeenya daa’imaa barannoo kana keessatti torban walgalaaf qophaa’e hordofaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kan guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii Shaakala 5 Akkuma barannoo darbee, yaadaa fi miira waliigalaa isanii guyyaa guyyaa torban tokkoof sadarkaa isaa iskeelii mul’ataa fayyadamuun akka madaalaniif, chaartii kalaandarii fayyaa isaniif kenname irratti mallattoo kaa’uudhaan akka agarsiisan gaafadhu.Gosoota yaada fayyaa hin ta’inii miiraa fi gocha isanii irratti yeroo baay’ee dhiibbaa uumuu akka yaadatan gaafadhu. Barannoo itti aanu irratti akka irratti mari’atan ibsaaf. Hojii Shaakala 6 Gareen fayyaa haadhaa fi daa’immanii yoo ijaaramee jira ta’ee itti hirmaachuu itti fufi. Guyyaa barannoo itti aanuuf guyyaa beellamaa kenniif kaalaandarii hordoffii fayyaa irratti mallattoo itti godhi 122 Barannoo 5.2 –Hariiroo haadhaa fi daa’imaa. Kaayyoowwan barannoo kanaa Kaayyoon barannoo kanaa adeemsa walii galaa barannoo darbe irraa argame gamaaggamuu fi hariiroo haati daa’ima ishee waliin yeroo umurii daa’imummaa gara boodaa irratti qabduuf mala fayya qabeessa yaadaa hojiirra oolchuudha Meeshaa deggersaa barbaachisu: Kaalaandarii fayyaa Dalagaa 1 Barannoo darbe keessa deebi'i Qabxiilee ijoo barannoo darbe gabaabsii irra deebi'i. Dalagaa 2 Chaartii miiraa irra deebi'ii ilaali Haadha waliin chaartii miiraa keessa deebi'i ilaali. Torban darbe keessa waa’ee fayyaa dhuunfaa ishee yaada badaa adda ta’e tokkollee ofirratti argitee turte gaafadhu. Yoo eeyyee ta'e, Gulantaa/steepii jalqabaa milkaa'inaan xumuruu isheetiif jajjabeessaa. Yaadonni kun akkamitti akka itti dhaga’amuu fi gochaa /waan isheen gootu gaafadhu. Xiyyeeffannaa fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhaa. Amma yaada filannoo ta’een bakka buusuu yoo dandeesse gaafadhu. Yoo hin taane, mari’adhaa, ishee fi miseensonni maatii biroo yaada akka dhiyeessan jajjabeessaa Dalagaa 3 Waa’ee hariiroo haadhaa daa’ima ishee waliin Fayya-Qabeessa Yaaduu Tarkaanfii 1 Hariiroo haadha daa’ima ishee waliin yaada fayya- dhabeessa qabdu adda baafachuun beekuu Amma haati yaada fayya qabeessa fayyadamtee hariiroo daa'ima ishee waliin qabdu cimsattutti gargaari. Barbaachisummaa hariiroo kanaa fayyaa haadhaafi daa’immaniif gabaabinaan ibsi. 122 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula Leenjii 5: Daa'imummaa gara boodaa| Barannoo 5.2-- Fayyaa Dhuunfaa Haadhaa. Kutaa kalaandarii fayyaa barbaachisaa ta’etti fayyadamuun, haati fakkii A irratti mul’atu irratti akka xiyyeeffattu gaafadhuutii barruu isaa akka dubbistu gaafadhu. Haadhaa fi miseensota maatii biroo yaadota kana irratti yaada akka kennan gaafadhu. Fakkii A Wanti na to'atu hin jiru .... Ani gargaarsa hin qabu Fakkii B. Haati ijoollee xixiqqoo hedduu qabdu fedhii isaanii hunda guutuun akkamitti akka ishee rakkisu mari’adhaa. Haadhaa fi maatii yaada isaanii gaafadhaa. Haati kun maaliif rakkachuu akka jirtu gaafadhu. Fakkii B Ijoollee koo hunda ilaaluu hin danda’u – hojiin isaa baay’ee. Fakkii C Fayyaan haadha rakkatee, fedhiin daa’immanii xiyyeefannoodhabee. Fakkii C. Haadhaa fi daa’imman irratti bu’aa fayyaa armaan olii inni irratti fiduu danda’u irratti mari’adhaa. Haati gama guddina qaamaa fi saayikoloojiitiin akka yaaddu gaafadhu. 123 Amma haati waa'ee fayyaa ishee yaada akkasii qabaachuu ishee gaafadhu. Yoo barbaachisaa ta’e, haadha fakkeenyota yaada badaa, gochaa fi bu’aa isaa armaan gaditti kennameen kaasiif. Yaada Miira/gocha Bu’aa isaa Fayyaa qaamaa koof dhimma hin qabu, fayyaa ijoollee kootiitu barbaachisaadha Dandeettiin kunuunsa fayyaa yoo fayyaan haadhaa gaarii hin tane ni hirdhata Fayyaan daa'immanii, qaamaanis fi xiinsammuudhaanis ni miidhama . Dandeettii fi sammuun ijoollee kennaadha. To'annoo koo jala hin jiru . Waa fooyyessuuf homaa gochuu hin danda'u . Bara dorgommii kana keessatti daa’imni tokko carraa dandeettii isaa guutuu dhugoomsuu dhabuu danda’a . Ani ijoollee koo kamiif iyyuu haadha gaarii ta'ee hin beeku Rakkoo hundaaf of komachuu. Ijoollee kunuunsuun akka nama hin barbaachifnettin yaada Dhiphinnii fi yaaddoon koo daa'ima koo hin miidhu Dhiphinaa ofii hir'isuuf carraaqqii gochuu dhiisuu Fayyaa daa'immanii ni miidha. Gulantaa 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayya-qabeessaan bakka buusuuf barachuu. Dubartii Fakkii D irratti mul'atu irratti xiyyeeffachuun barreeffama isaa dubbisi. Yaadni fakkii D irra jiru isa Fakkii A irratti argamu caalaa filannoo fooyya’aa ta’uu isaa irratti mari’adhaa. Fakkii D Akka maatiitti daa'ima addunyaa kanatti fidnu hundaaf itti gaafatamummaa qabna. YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula Leenjii 5: Daa'imummaa gara boodaa| Barannoo 5.2-- Fayyaa Dhuunfaa Haadhaa. Fakkii E: Yoo haati tokkoon tokkoon daa'imaaf yeroo fi humna qabaatte faayidaa inni daa'imaaf qabaachuu danda'u irratti mari'adha. Fakkii E Addaan fageessanii da'uun waggoota jalqabaa yeroo daa'immaan baay’ee saffisaan guddachaa jiranitti xiyyeeffannoo fi wantoota barbaachisan guutuun akka kunuunsuu dandeenyu mirkaneessa . Fakkii F: Maatiin yaada isaanii akka kennan gaafadhu. Yaada isaaniin hin morminaa ykn yaaada keessan itti hin fe’inaa. Mararfannaadhaan dhaggeeffadhaa Fakkii F Ijoolleen sammuu fi fayyaa qaban egeree fooyya’aa qabaachuun isaanii hin oolu Amma yaada fayyaa badaa haati gulantaa 1ffaa irratti ibsite ta’uu danda’u irratti mari’adhaa. Haati (fi maatiin) yaada biraa akka kaasan/yaadan gaafadhu. Haati yaada filannoo biraa akka yaaddu gaafadhu fakkeenyaaf gulantaa 1ffaa irratti ibsame. Haati tokkollee yaaduu yoo dadhabde, yaada filannoo armaan gadii, miira/gochaa fi bu’aa isaatiin ishee kakaasa. Yaada Miira/gocha Bu’aa Yoon fayyaa ta'e ijoollee kootiif xiyyeeffannoo guutuu kennuu nan danda'a. Walqunnamuuf /arguuf yeroo fi anniisaa, kaka’umsaa fi kunuunsaaf. Mucaa caalaatti sammuu/dandeettii fi fayyaa qabudha. Dandeettii fi sammuun daa’imaa walakkaa ol naannoo isaaniitiin murtaa’a . Aannoo isaa/ishee fooyyessuu Karaa fi qabeenya barbaaduu qabna . Ijoolleen akkasii dandeettii isaanii guutuu dhugoomsuudhaaf carraa guddaa ni qabaatu Yeroo kanatti akkas natti dhaga'amaa jira. Yeroo baay'ee ijoollee koo akka gaariittin kunuunsa . Rakkoon yoo jiraate dhugaadhaan yaaduu . Mala fooyya’aa rakkoo furuu fi kunuunsa daa’immanii bu’a qabeessa ta’edha. Rakkoon koo jiraatus, daa'ima kootiif jecha dhiphinaa fi yaaddoo koo hir'isuuf yaaluun qaba . Rakkoolee furuu fi gochoota boqonnaa namaaf kennan hojjechuun dhiphina hir'isuuf yaaluun Fayyaa haadhaa fi daa’imaa irratti dhiibbaa gaarii . 125 . Gulantaa 3 Yaaduu shaakaluu fi gocha fayya-qabeessa rawwachuu Gocha 1 Chaartii walitti dhufeenya daa’ima waliinii ilaali. Gochicha akkaataa sadarkaa guddina daa’imaatiin fooyyessi. Gocha 2 Chaartoota boqonnaa fi haala bashananaa ittin hordofamu ilaali. Isaan hordofuun rakkoo haadha mudachuu danda'u irratti mari'adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e fooyyessaa. Gocha 3 Chaartii nyaataa ilaali. Isa hordofuun rakkoo haadha mudachuu danda'u irratti mari'adhaa. Yoo haati barbaadde waantoota chaartii keessa jiran jijjiiri. Haadhaa fi maatii yoo isaan hojjiitti hiikan baay’isii raajefadhu. Gocha 5 Haadha waa'ee harma hoosisuu fi nyaata dabalataa gorsaa. Dalagaa 4 Barannoo gidduu gidduun hojii shaakalaa ibsi Haati hojiilee armaan gadii barannoo gidduu gidduutti akka raawwattu carraaqqii ishee hunda akka gootu gorsi. Haati gochaawwan kana akka raawwattu maatiin jajjabeessuu fi yoo isheen gochaawwan kanneen raawwachuu dadhabde miseensi maatii gochaa kana suuta akka raawwattuf amansiisuuf/gargaaruuf ramadameef akka gargaaruuf itti himaa. Hojii Shaakalaa 1 Chaartii walitti dhufeenya daa’imaa barannoo kana keessatti torban walgalaaf qophaa’e hordofaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kan guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii Shaakalaa 2 Chaartii shaakalaa barannoo kana keessatti torban waliigalaaf qophaa’e hordofaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kan guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii Shaakalaa 3 Haati gargaarsa keetiin chaartii nyaataa isheen qopheessiteen hordofuu itti fufuuf akka yaaltu gaafadhu. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kan guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. 126 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF MoojulaLeenjii 5: Daa'imummaa gara boodaa| Barannoo 5.2-- Fayyaa Dhuunfaa Haadhaa Hojii Shaakalaa 4 Chaartii boqonnaa fi bashannanaa hordofaa. Miseensota maatii haati yeroo gochaa kanaaf akka gargaaranjajjabeessaa. Saanduqicha dura mallattoo kaa'uudhaan kan guyyaa guyyaa hordofuu qabdi. Hojii Shaakalaa 5 Akkuma barannoo darbee , yaadaa fi miira waliigalaa isanii guyyaa guyyaa torban tokkoof sadarkaa isaa iskeelii mul’ataa fayyadamuun akka madaalaniif, chaartii kalaandarii fayyaa isaniif kenname irratti mallattoo kaa’uudhaan akka agarsiisan gaafadhu.Gosoota yaada fayyaa hin ta’inii miiraa fi gocha isanii irratti yeroo baay’ee dhiibbaa uumu akka yaadatan gaafadhu. Barannoo itti aanu irratti akka irratti mari’atan ibsiif. Hojii Shaakalaa 6 Gareen fayyaa haadhaa fi daa’immanii yoo ijaaramee jira ta’ee itti hirmaachuu itti fufi. Guyyaa barannoo itti aanuuf guyyaa beellamaa kenniif kaalaandarii hordoffii fayyaa irratti mallattoo itti godhi 127 Barannoo 5.3- Hariiroo haadhaa namoota naannoo ishee waliin Kaayyoowwan barannoo kanaa Kaayyoon barannoo kanaa adeemsa barannoo darbe irraa argame gulaaluu fi hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran kan akka maatii, firootaafi hiriyoota ishee dhiyoo waliin qabdu ilaalchisee mala fayya qabeessa yaadaa hojiirra oolchuudha. Meeshaa deggersaa barbaachisu: Kaalaandarii fayyaa Dalagaa 1 Barannoo darbe keessa deebi'i Qabxiilee ijoo barannoo darbe keessatti barataman gabaabsii keessa deebi'i. Dalagaa 2 Chaartii miiraa irra deebi'ii ilaali Chaartii miiraa haadha waliin ilaali. Torban darbe keessa walitti dhufeenya daa'ima ishee wajjin qabduun wal qabatee yaadni badaa adda ta’e tokkollee yoo irratti mul'atee ture gaafadhu. Yoo eeyyee ta'e, gulantaa jalqabaa milkaa'inaan xumuruu isheetiif ishee galateeffadhaa. Yaadonni kun akkamitti akka itti dhaga’amuu fi akka gochaa ishee gaafadhu. Xiyyeeffannaa fi mararfannaadhaan dhaggeeffadhaa. Amma yaada filannoo kan biroo yaaltee kan turte yoo jiraate gaafadhu. Yoo hin taane, mari’adhaa, akkasumas miseensota maatii biroo yaada akka dhiyeessan jajjabeessaa Dalagaa 3 Waa’ee hariiroo namoota naannoo ishee jiran waliin yaada fayyaa-dhabeessa Yaaduu Gulantaa 1 Hariiroo haati namoota naannoo ishee jiran waliin yaada fayya-dhabeessa adda baafachuun beekuu. Qajeelfamoota: Barbaachisummaa hariiroo haati namoota naannoo ishee waliin qabdu gabaabbinaan ibsi, keessumaa haala barbaachisummaa deeggarsa hawaasummaa, faayidaa walqunnamtiin hawaasummaa daa’imaaf qabu fi dandeettii isheen ogeessota fayyaa irraa kunuunsa madaalawaa argachuuf qabu. 128 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 129 FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula Leenjii 5: Daa’imummaa gara boodaa | Barannoo 5.3 – Hariiroo haadhaa namoota naannoo ishee jiran waliin Kutaa kalaandarii fayyaa barbaachisaa ta’etti fayyadamuun, haati dubartii fakkii A irratti akka xiyyeeffattu gaafadhuutii barreeffama yaada ishee dubbistu ibsi. Sababni dubartiin kun akkas yaaddu maal ta'uu akka danda'u irratti mari'adhaa. Faakkii A Maatiin/abbaa manaa koo naa hin hubanne Fakkii B. Walqunnamtiin addan cituu danda’a. Kunis haala jiru hammeessa. Fakkii B Yoon isaan waliin haasa'uuf yaale waldhabdee dabalataa uuma . Fakkii C. Dhiibbaa haalli akkasii daa’ima irratti qabu irratti mari’adhaa Fakkii C Haadhaa fi maatii/abbaani akka gareetti hin hojjenne, guddina daa’imaatif gaarii miti Ani hiriyaa tokkollee hin qabu Ani yeroo hundayyuu qofaadha Qofummaa fi gargaarsa dhabuu Haati yaaddoo akkasii yoo qabaatte gaafadhu. Qaama waldhabdee sanaa hin ta'inaa. Mariin barbaachisummaa waldhabdeen maatii guddina daa’immanii irratti qabu irratti xiyyeeffata. Yaada Miira/Gocha Bu’aa Miseensonni maatii da’ima amala balleessu Daa’imman waliin akka hin taphannen ittisa Daa’imni carraa namootaan walitti dhiyaachuu dhabdi Namoonni rakkinakoo hin hubatan Waayee rakkoo isaan waliin mari’achuun faayidaa hin qabu Rakkinakee qooduu dhiisuu Haasaan rakkinakoo naaf hin furu Hicciitiikoo garaadhumakoottan qabadha Dhiphina dabala. Kuni fayyaa haadhaa fi daa’imaa irratti dhiibbaa qaba Gulantaa 2 Yaada fayya-dhabeessa yaada fayyaat qabeessaan bakka buusuu barachuu Dubartii suuraa D irratti mul'attu irratti xiyyeeffachuun, barreeffama isaa dubbisi. Yaadni Fakkii D irratti mul’atu kan fakkii A irratti mul’atu caalaa filannoo fooyya’aa ta’uu isaa irratti mari’adhaa Picture D Garaagarummaa keenya qabaachuu dandeenya ta'us, .waa’ee ijoollee keenyaa dubbachuu qabna walgargaarsa hunda keenyaaf hunda caalaa barbaachisaa ta’e 130 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula 5: Daa’ima Kichuu | Barannoo 5.3 – Hariiroo Haadhaa Namoota Naannooshee Waliin Filannoon yaadaa akkanaa kun miseensonni maatii garaagarummaa isaan gidduu jiru daa’imman isaaniif jedhanii akka dhiisan jajjabeessa Fakkii E Daa’imman keenyaaf jennee garaagarummaa nu gidduu jiru dhiifna Fakkii F: Haatii fi daa’imni deeggarsa kanarraa ni fayyadamu. Yeroo tokko tokko/utuu hin yaadiin miseensonni maatii(fkn abbaan warraa fi soddoonni) kabaja ykn fedhii dubartii sanaaf beekamtii akka hin kennine hubachuu fi mari’achuun barbaachisaa dha. Hojjattoonni fayyaa hawaasaa carraa kanatti fayyadamuun ga’ee abbaan kunuunsa daa’immaniirratti qabu gadifageenyaan hubachiisuun daa’imni deeggarsa maatii irraa fayyadamaa akka ta’u gochuun gaariidha. Fakkii F Maatiin akka garee tokkootti hojjetu, kunis guddina daa’imaaf gaarii dha Yaaddoo haati gulantaa 1ffaa irratti kaafte irratti mari’adhaa. Haati (fi maatiin) yaada furmaataa akka barbaadan gaafadhu Haati fakkeenyota gulantaa 1ffaa irratti ibsamaniif yaada filannoo akka barbaaddu gaafadhu. Yoo haati yaada tokkollee kennuu dadhabde, yaada filannoo armaan gadii, miira/gocha, fi bu’aa ishee kaasiif Yaada Miira/Gocha Bu’aa Eeguumsi/ Kunuunsii jaalalarratti xiyyeeffate daa’immaniif gaariidha Yeroo daa’imni miseensota maatii kan biro waliin taphatu/ttu yeroo mataakootii nan argadha Haadhaas ta'e daa'imni hirmaannaa maatii irraa bu'aa ni argatu Tarii akka nahubataniif carraaqqii ga’aa hin godhu ta’a Wantoota na dhiphisan sirriitti ibsuuf carraaquun qaba Namni hundi nama sihubachuu baatullee, namoonni tokko tokko sihubatanii sideeggaru Rakkoo koo namoota biroof qooduu nan danda'a Nama iccitii eegu/ amanamaa ta'e waliin waa’ee rakkoo koo nan haasa'a Dhiphinni narraa hir’ata Garee koo keessatti dubartoota wajjin michummaa uumuuf yaalii nan taasisa Yeroo rakkinakoo qofaakoo hin ta’u Deeggarsi namoota biro rakkina keessatti baay’ee nama fayyada FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA DA’UMSAA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF 131 FAYYA-QABEESSA YAADUU YAALA XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA DA’UMSAA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula Leenjii 5: Daa'imummaa Gara Boodaa| Barannoo 5.3 – Hariiroo Haadhaa Namoota Naannooshee Waliin Gulantaa 3: Fayya -qabeessa shaakaluu fi hojiitti hiikuu Gocha 1 Haadholii waa’ee rakkoo fayyaa daa’imman umuriin isaanii kana keessa jiran keessatti mul’atu fi yaala isaanii barsiisaa. Buufataalee fayyaa mootummaa fi hospitaalota dhiyoo jiran tarreesaa isheef kennaafii Gocha 2 Chaartii nyaataa ilaalaa. Rakkoo haadhaa tartiiba gabateen nyaataa hordofu keessatti muudachuu danda’u irratti mari’adhaa. Yoo haati barbaadde wantoota gabatee keessa jiran jijjiiri. Yoo akkataa gabateen nyaataa kaayetti hordofan ta’e haadhaa fi maatii sana galateeffadhu. Gocha 3 Chaartii boqonnaa fi bashannanaa sakatta’i. Rakkoo haadhaa tartiiba gabateen nyaataa hordofu keessatti muudachuu danda’u irratti mari’adhaa. Yoo barbaachisaa ta'e fooyyessaa Gocha 4 Chaartii hariiroo daa’imaa ilaali. Gochawwan kanarratti yoo xiqqaate abbaa guyyaatti si’a tokko qooda fudhachiisi. Gocha 5 Waa’ee harma hoosisuu irratti haadhaaf gorsa kenni. Dalagaa 4 Shaakala hojii barannoo kana keessa jiran ibsi Barannoowwan gidduutti haati hojiiwwan armaan gadii raawwachuuf carraaqqii ishee hunda akka gootu gorsa kenniif. Maatiin hojiiwwan kanaan haadha akka deeggaran jajjabeessuun miseensi maatii itti gaafatamummaa fudhatanii rakkoo haadha mudate suuta akka amansiisanii fi akka gargaaran qajeelfama kenni. Hojii Shaakalaa 1 Barannoo darbe ilaalchisuun, haati yaada waliigalaa fi miira ishee tokkoon tokkoon guyyoota torbaniif iskeelii mul’ataa irratti gabatee kaalaandarii fayyaa ishee keessatti kenname irratti mallattoo kaa’uudhaan akka madaaltu gaafadhu,. Gosoota yaada yeroo baay’ee miiraa fi gocha ishee irratti dhiibbaa hamaa geessisan akka hubattu ykn akka yaadattu gaafadhu. Kutaa itti aanutti isaan irratti akka mariʼattu ibsiif. Hojii Shaakalaa 2 Chaartii nyaataa isheen gargaarsa keessaniin qopheessite hordofaa. Tokkoon tokkoon guyyoota torbaniif saanduqa dura mallattoo kaa’uudhaan sagantaa nyaataa ishee hordofuu qabdi. 132 Shaakala hojii 3 Torbanoota hafaniif gabatee boqonnaa fi bashannanaa kutaa kana keessatti qophaa’e hordofaa. Kanas kan gootu tokkoon tokkoon guyyaaf saanduqa dura mallattoo kaa’uudhaani. Shaakala hojii 4 Torbanoota hafaniif gabatee walqunnamtii daa’imaa kutaa kana keessatti qophaa’e hordofaa. Kanas kan gootu tokkoon tokkoon guyyaaf saanduqa dura mallattoo kaa’uudhaani. Shaakala hojii 5 Gareen fayyaa haadhaa fi daa’immanii yoo jiraate hordoffii itti fufi. Kun barannoo sagantaa kanaa isa dhumaa ta’uu ibsiif. Haa ta’u malee maatii akka qaama hojiikee idileetti ilaaluu fi akka hojjetaa fayyaa hawaasaatti ilaaluu itti fufta, haati immoo yaada fayyaa ta’e akka yaadduu fi hojjettu gargaaruu itti fufta. Maatiin Kaalaandarii Fayyaa yeroo yerootti ilaaluu qabu. 133 YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU YAALA XIIN- HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSA BOODAA MAXXANSA HOJJETTOOTA FAYYAA HAWAASAAF Moojula Leenjii 5: Daa’imummaa gara boodaa | Barannoo 5.3 – Hariiroo haadhaa namoota naannoo ishee jiran waliin 134 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu SADARKAAWWAN SADAN YAADA FAYYAALESSA QABAACHUU 135 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii Miiraa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa keesatti mallattoo godhi. 136 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo 1.1 DAA'IMAAF QOPHAA'UU Fayyaa dhuunfaakee Fakkii A Haala jiruuf jireenya koorraa kan ka’e fayyaakoo eeguuf wanti ani godhu tokkollee hin jiru. Fakkii B Carraaqqii gochuun faayidaa hin qabu Fayyaa haadhaafi daa’immanii eeguuf carraa gurguddaa Fakkii D Haalli jiru maal yoo ta’eyyuu fayyaa/nyaata kootiif waa gochuu nan danda’a Fakkii E Wantootan argachuu danda’u ilaalcha keessa galchuun waa’ee nyaata kootii ogeessa fayyaa nan mariisisa Fakkii F Jijjiiramni xiqqoon fayyaa haadhaa fi daa’imaaf ni gargaara Fakkii C 137 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii Miiraa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Chaartii Nyaataa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Yeroo 138 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo 1.2 DAA’IMAAF QOPHAA’UU Hariiroo siif mucaakee gidduu jirurratti yaada qajeelaa qabaachuu Fakkii A Daa’imni koo osoo hin dhalatiin miirakoo hin beeku Daa’imni amma dhalatutti waayee daa’ima sanaa miira kamiyyuu of keessatti uumuu hin barbaadu Fakkii C Tarii daa’imni erga dhatee/ttee ilaalcha gaarii qabaachuuniif baayyeeulfaataadha Fakkii D Guddina daa’ima kootii hin dhalatiiniif miira gaariii qabaachuufiin koo gaariidha Fakkii E Tattaaffiin godhame miira gaarii guddisuuf jajjabeessa Fakkii F Erga daa’imni dhalatee/ttee booda walitti dhufeenya gaarii uumuun salphaadha Fakkii B 139 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Boqonnaa fi Bashannana Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Yeroo deddeebii 140 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii Miiraa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi 141 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo 1.3 DAA’IMAAF QOPHAA’UU Namoota naannookee waliin hariiroo fayyaalessa qabaachuu Fakkii A Namoonni waa’ee koo hin dhimmaman Fakkii B Namootaan wal arguufhin dhiphadhu Haatii fi daa’imni deeggarsa hawaasummaa dhabuu Fakkii D Namni hundi wal hin fakkaatu Fakkii E Namoota muraasan jaaladhu qofa waliinanan haasa’uuf yaala Picture F Hawaasni haadhaafi daa’ima deeggaruu Fakkii C 142 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Boqonnaa fi Bashannana Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Yeroo 143 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii MiiraaGuyyaa guyyaantokkoon tokkoon Sanduuqairratti mallattoo godhi 144 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo 2.1 DHALACHUU DA’IMAA Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Fakkii A Amman gochuu qabu godheera kanaan ala waayee fayyaakoof dhiphachuu hin qabu. Fakkii B Fayyaa keessaniif dhimmamuu dhiisuu fkn boqochuu ykn nyaata madaalawaa nyaaachuu dhiisuu Fakkii C Dadhabbiirraan kan ka’e daa’ima kunuunsuun ulfaachuu Fakkii D Guyyaa guyyaatti fayyaakoof yeroo xiqqoo yoon kenne, fayya-qabeettii fi cimtuu ta’ee hojii idileekoo nan hojjadha Fakkii E Fayyaaf ykn bashannanaaf akka yeroon nama ga’utti wantoota hojjatan dursanii qindeeffachuu Fakkii F Fayyaa fooyya’aa, kunuunsa daa’imaa fi gaaffiilee jireenyaa biroo salphaatti dandamachuu 145 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii Miiraa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Yeroo 146 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii SochiiQaamaa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaairratti mallattoo godhi 147 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo 2.2 DHALACHUU DAA’IMAA Hariiroo daa'ima waliin qabdaniif yaada fayyaalessa qabaachuu. Fakkii A Daa’imni kichuu waan ta’eef/taateef anaaf miira qabaachuu hin danda’u/dandeesessu. Harma qofa barbaada/di Fakkii B Daa’ima waliin hariiroo uumuuf Tattaafii cimaa hin taasisu Fakkii C Kun fayyaakee fi kan daa’imaa ni miidha Fakkii D Mucaankoo yeroon taphachiisu miirakootiif deebii kenna. Kun anaaf gammachuudha Fakkii E Gara daa’imni miira kee irratti deebii kennutti/kennitutti deebi’uu fi faallaasaa Fakkii F Kunimmoo fayyaakeefi daa’imakeef dhiibbaa gaarii qaba 148 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii sochii qaamaa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Hariiroo Daa’ima waliin Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Sochii qaamaa Shaakala 1 Irra deddeebii Hordoffii guyyaa guyyaa 1 2 3 4 5 6 7 Shaakala 2 Shaakala 3 149 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii Miiraa Guyyaa guyyaantokkoon tokkoon Sanduuqairratti mallattoo godhi s Yeroo 150 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo 2.3 Dhalachuu Daa’imaa Namoota naannookee jiran waliin hariiroo Yaada Fayya Qabeessaa Qabaachuu Fakkii A Daa’imni koo reefu dhalate/tte waan ta;eef yoon namloota biroon walitti make in miidhamti. Yoo akkas jenne maal fakkataa jettu? Fakkii B Haatii fi Daa’imni hawaasarraa adda ba’an Fakkii C Kuni fayyaakee fi fayyaa daa’imni keemiidha Fakkii D Fakkii E Fakkii F Dhalli namaa nama isa deeggarufaana yoo jiraatu fayyaqabeessaa fi gammadaadha Deeggarsi namootnibiraa kunuunsa daa’imaarratti godhan hojii sirraa hir’isa Fayyaa fooyya'aa, salphaatti daa’ima kunuunsuu fi wantoota jireenyaaf barbaachisan biroo 151 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii sochii qaamaa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Hariiroo daa’imawaliin Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi G 152 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Yeroo Chaartii Nyaataa Guyyaa guyyaantokkoon tokkoon Sanduuqairratti mallattoo godhi Chaartii Nyaataa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi 153 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo 3.1 DAA’IMA KICHUU Waayee fayyaakeetiif Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Fakkii A Kunuunsa fayyaa ofii gochuuf an baay’ee dadhabduudha Fakkii B Ani nama dadhabduudha Fakkii C Dhugumatti sababa kunuunsa dhabuukee irraa kan ka'e dhukkubsatta Fakkii D Dadhabbii fi human dhabuu irraa kan ka’e daa’ima kunuunsuuf rakkachuu Fakkii E Yeroo ofii fayyaa ofii fi wantootanama bohaarsaniif akka ga’utti karoorfachuu Fakkii F Fayyaa fooyya’aa fi kunuunsadaa’imaa fi gaaffii jireenyaa biroo salphaatti dandamachuu 154 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Sochiiwwan deddeebii Hariiroo Da’iima waliin Guyyaa guyyaantokkoon tokkoon Sanduuqairratti mallattoo godhi Chaartii Sochii qaamaaGuyyaa guyyaantokkoon tokkoon Sanduuqairratti mallattoo godhi 155 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii Miiraa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Chaartii hordoffiihirribaa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon saanduuqaa irratti mallattoo godhi 156 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo 3.2 DAA’IMA KICHUU Daa’ima waliin hariiroo fayyaalessa qabaachuu Fakkii A Daa'imni hojii hundaa fi gammachuu hin qabu Fakkii B Taphaaf tasayyuu yeroo hin qabu Fakkii C Kun immoo akkan gaddu Fakkii D Daa’ima koo wajjin gammachuu argachuuf yaaluu nan danda’a Fakkii E Daa’imaaf gaarii fi waan fedhu nan dhiyeessaaf Fakkii F Haadha gammadduu fi daa’ima fayyaa 157 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii Sochii Qaamaa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Hariiroo daa’ima waliin Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi 158 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii Miiraa Guyyaa guyyaantokkoon tokkoon Sanduuqairratti mallattoo godhi Chaartii hordoffii hirribaa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi 159 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo 3.3 DAA’IMA KICHUU Namoota naannookee jiran waliin hariiroo fayyaalessa qabaachuu Fakkii A Waa’ee fayyaa fi rakkoo fayyaakoo ogeessa fayyaa ykn maatii waliin haasa’uuf ofitti amanamummaa hin qabu Fakkii B Rakkoo koo irratti nama kamiinuu waliin mari'achuu dhiisuu naaf wayya. Dhukkubni salphaan tokko dhukkuba guddaa ta’uu danda’a Fakkii D Yoon waa'ee fayyaa koo yaadda'e nama tokko waliin haasa'uun qaba, yoo kana hin taane hamaa ta'ee nama biroof rakkoo ta'uu danda'a Fakkii E Rakkoo koo namootabiroo wajjin mari'achuun qaba, gorsa gaarii argachuu danda'a Fakkii F Dhukkubni yeroon yaalamee haati fayyaa taatee haftiy Fakkii C 160 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu G Hariiroo daa’ima waliin Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Yeroo 161 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii Miiraa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Chaartii hordoffii hirribaa Guyyaa guyyaa ntokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi 162 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo4.1 DAA'IMUMMAA UMURII GIDDUGALEESSAA Waa’ee fayyaa dhuunfaa Yaada Fayyaaleessa Qabaachuu Fakkii A Saba’ tawiz’ ykn hojii tolchaa namoota hamaaf fayyummaan natti hin dhaga’amu Fakkii B Yoon abaarsa ykn tolcha kana balleesse qofa nageenyi natti dhaga’ama Fakkii C Dhiphina fi qabeenya qisaassuuf sababa ta’a Fakkii E Fakkii F Fayyaa koo eeguuf/fooyyessuuf lamaanuu wantoota hedduu hojjechuu nan dandaʼa Kadhannaa waliin tarkaanfii gaarii fudhachuu Kunuunsi aadaa fi ammayyaa bu’aa gaarii argamsiisu 163 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Yeroo Gosa Gochaa Chaartii Nyaataa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Hariiroo Daa’imaDaliin Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi 164 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii Miiraa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon Sanduuqairratti mallattoo godhi 165 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo 4.2 DAA'IMUMMAA UMURII GIDDUGALEESSAA Siifi Daa’imaa kee gidduutti hariiroo Yaada Fayyaalessaa Qabaachuu Daa’imni koo yeroo hunda dhukkuba garaa kaasaa dhukkubsata sababni isaas ani haadha gatii hin qabnedha Fakkii B Faayidaa waanan hin qabneef wanti ani hojjedhu ni fashalaa'a Fakkii C Haatii fi daa’imni sadarkaa dhukkubaa deeggarsaa olii keessa galan Daa'imman yeroo baayyee garaa kaasaan qabamu garuu daa'ima koo kana irraa eeguuf tarkaanfii tokko tokko fudhachuu nan danda'a Fakkii E Tarkaanfiiwwan kana fudhachuun carraa daa’imni koo garaa kaasaan qabamuu ni hir’isa Fakkii F Marsaan dhukkuba-gargaarsa dhabuu cabe 166 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Hariiroo daa’ima waliin Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Yeroo 167 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii miiraa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi 168 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo 4.3 DAA'IMUMMAA UMURII GIDDUGALEESSAA Namoota naannookee jiran waliin hariiroo Yaada Fayyaalessaa Qabaachuu Fakkii A Fakkii B Fakkii C Yoon manaa ba'e namoonni nama safuu hin beekne na se’u Waan fedheyyuu yoo ta'e manaahin bahu Kunuunsa fayyaatiif namoota biroo irratti hirkatanii jiraachuu, fkn. abbaa warraayeroo hunda kan manatti hin argamne ta’uu mala Fakkii D Fedhakootiin manaa ba’uun nama safuu cabse na hin taasisu Fakkii E Yeroon itti manaa ba’u qaba. Fkn yeroon daa’ima talaallii geessu, kanammoo maatiinkoo na hubatu Fakkii F Yaala ykn kunuunsa fayyaa argachuuf yeroo hunda namarratti hin hirkadhu 169 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Gosa gochaa Chaartii Nyaataa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Hariiroo daa’ima waliin Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Yeroo 170 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii Miiraa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi 171 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Fakkii E Barannoo 5.1 DAA'IMUMMAA GARA BOODAA Waa'ee fayyaadhuunfaakee Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Fakkii A Dhukkubni koo adabbii gatii hojii kooti keessan seene Fakkii B Ani gonkumayyuu hin fayyu Fakkii C Marsaa ykn kiyyoodhukkubaa abdii kutachiisu Fakkii D Fayyaa koo fooyyessuuf wantoota hedduu hojjechuu nan dandaʼa Kadhannaa waliin tarkaanfii gaarii fudhachuu Fakkii F Kunuunsi aadaafi ammayyaa lamaanuu Bu’aa gaarii agaramsiisu 172 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Gosa gochaa Hariiroo daa’ima Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Yeroo 173 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii Miiraa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi 174 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo5.2 DAA'IMUMMAA GARA BOODAA Daa’imakee waliin hariiroo Yaada Fayyalessaa Qabaachuu Fakkii B Fakkii C Hojiinkoo amman danda’e daa’imman da’uudha. Wanti isaanirratti ta’u yoo jiraate fedha waaqaati Daa’ima hunda kunuunsuun ulfaataadha Haati yoo fayyaa hin taane daa’imni ni dagatamti/ kunuunsa dhabdi Fakkii D Akka maatiitti daa’imman karaa keenya gara Addunyaatti dhufaniif itti gaafatamoodha, Fedhiin Waaqaa kanas dabalata Fakkii E Daa’ima addaan fageessanii da’uun daa’imaaf xiyyeeffannoo guutuu kennuuf ni gargaara Fakkii F Ijoollee fayyaafi cimtuu taanaan egereen isaanii gaariidha 175 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii nymaataa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Hariiroo daa’ima waliinGuyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Yeroo 176 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii Miiraa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi 177 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Barannoo 5.3 DAA’IMUMMAA GARA BOODAA Namoota naannoo kee jiran waliin hariiroo Fayya Qabeessa ta’e qabaachuu Fakkii A Fakkii B Fakkii C Maatiin/abbaan manaakoo na hin hubatan Yoon isaan waliin haasa'uuf yaale caalaattin wal dhabdee uuma Haati manaa fi abbaanmanaa/maatiin akka gareetti hin hojjetan, kunis guddina daa’immaniif baay’ee hamaadha Fakkii D Garaagarummaa qabaachuu dandeenya, ta’us waa’ee nageenya ijoollee keenyaa waliin dubbachuu qabna kan hundanuuf caalu isa waan ta’eef Fakkii E Ijoollee keenyaaf jenneegaraagarummaa keenya dhabamsiisuuf yaaluun ni danda'ama Maatiin akka gareetti kan hojjetu yoo ta’u, kunis guddina daa’imaaf gaarii dha 178 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Chaartii nyaataa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Yeroo 179 Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Hariiroo daa’ima waliin Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqa airratti mallattoo godhi Chaartii Miiraa Guyyaa guyyaan tokkoon tokkoon sanduuqaa irratti mallattoo godhi Kalaandarii Fayyaa Maanuwaalii Yaada Fayyaalessa Qabaachuu Yaada Fayyaalessa Qabaachuu MAANUWAALII TO’ANNOO XIIN-HAWAASUMMAA DHIPHINA YEROO ULFAA FI DA’UMSAA Yaalii Dirree Dhaabbata Fayyaa Addunyaa 1ffaa Maxxansa 1ffaa Bara 2015 Yaala Xiinsammuu Sadarkaa Gad-aanaa Yaada Fayyaalessa Qabaachuu hawaasummaa dhiphina yeroo Ulfaa fi Da’umsaa WHO/MSD/MER/15.1 Yuunivarsitii Siitii Niiw Yorkii Kolleejjii Biruukliin