Blood donor counselling: implementation guidelines

Blood Donor Counselling Implementation Guidelines In collaboration with: Blood Donor Counselling Implementation Guidelines In collaboration with: WHO Library Cataloguing-in-Publication Data Blood donor counselling: implementation guidelines. 1.Blood donors – psychology. 2.Blood donors – education. 3.Blood banks – standards. 4.Counseling – methods. 5.Counseling – ethics. 6.Health policy. 7.Health planning – standards. 8.Infection control – methods. 9.Guideline. I.World Health Organization. II.Centers for Disease Control and Prevention (U.S.). III.International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies. ISBN 978 92 4 154855 7 (NLM classification: WH 460) The development of this publication was supported by Cooperative Agreement Number PS001426 from the Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Atlanta, United States of America. Its contents are solely the responsibility of the authors and do not necessarily represent the official views of CDC. © World Health Organization 2014 All rights reserved. Publications of the World Health Organization are available on the WHO web site (www.who.int) or can be purchased from WHO Press, World Health Organization, 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland (tel.: +41 22 791 3264; fax: +41 22 791 4857; e-mail: bookorders@who.int). Requests for permission to reproduce or translate WHO publications –whether for sale or for non-commercial distribution– should be addressed to WHO Press through the WHO web site (www.who.int/about/licensing/copyright_form/en/index.html). The designations employed and the presentation of the material in this publication do not imply the expression of any opinion whatsoever on the part of the World Health Organization concerning the legal status of any country, territory, city or area or of its authorities, or concerning the delimitation of its frontiers or boundaries. Dotted lines on maps represent approximate border lines for which there may not yet be full agreement. The mention of specific companies or of certain manufacturers’ products does not imply that they are endorsed or recommended by the World Health Organization in preference to others of a similar nature that are not mentioned. Errors and omissions excepted, the names of proprietary products are distinguished by initial capital letters. All reasonable precautions have been taken by the World Health Organization to verify the information contained in this publication. However, the published material is being distributed without warranty of any kind, either expressed or implied. The responsibility for the interpretation and use of the material lies with the reader. In no event shall the World Health Organization be liable for damages arising from its use. Contents Preface 1 1 Introduction 3 1.1 Blood donor counselling 3 1.2 Aim and objectives 4 1.3 Intended audience for guidelines 5 1.4 Methodology 5 2 Scope and stages of blood donor counselling 7 2.1 Scope and content of blood donor counselling 7 2.2 Stages of blood donor counselling 8 3 Establishing a national system for blood donor counselling 19 3.1 National policy and guidelines on blood donor counselling 19 3.2 Infrastructure and facilities 20 3.3 Human and financial resources 20 3.4 Quality system 20 3.5 Reference laboratories 21 3.6 Donor information and education materials 21 3.7 Media and public relations 22 4 Ethical and legal considerations in blood donor counselling 23 4.1 Rights and responsibilities of the BTS and blood donors 23 4.2 Confidentiality and privacy 23 4.3 Informed consent 24 4.4 Voluntary partner notification and counselling for HIV and other TTI 25 4.5 Stigma and discrimination 25 4.6 Special considerations for adolescent blood donors 25 5 Training requirements for blood donor counselling 27 5.1 Objectives of training 27 5.2 Training methodology 27 5.3 Staff profiles 27 5.4 Responsibilities of BTS counsellors 28 5.5 Counselling knowledge and skills 28 5.6 Staff competency and supervision 30 6 Providing counselling services to blood donors 31 6.1 Essential features in the provision of blood donor counselling 31 6.2 BTS responsibilities in the provision of blood donor counselling 31 6.3 Models for the provision of post-donation counselling 33 6.4 Mode of communication with blood donors 34 6.5 Donor counselling in small and mobile facilities 34 7 Monitoring and evaluation of blood donor counselling 35 7.1 Objectives of monitoring and evaluation 35 7.2 Methods of monitoring and evaluation 35 7.3 Data for monitoring and evaluation 35 7.4 Monitoring and evaluation indicators 36 7.5 Monitoring and evaluation parameters 36 7.6 Donor surveys 38 Glossary 41 References 44 Acknowledgements 50 Annexes 56 Annex 1 Haemoglobin and iron: information for blood donors 56 Annex 2 Bruising: information for blood donors 58 Annex 3 Post-donation advice to blood donors 60 Annex 4 Steps in post-donation counselling of blood donors with confirmed TTI 62 Annex 5 HIV infection: information for blood donors 63 Annex 6 Hepatitis B virus infection: information for blood donors 66 Annex 7 Hepatitis C virus infection: information for blood donors 69 Annex 8 Syphilis: information for blood donors 72 Annex 9a Malaria: information for blood donors (non-endemic countries) 74 Annex 9b Malaria: information for blood donors (endemic countries) 75 Annex 10 Chagas disease: information for blood donors 77 Annex 11 Steps in obtaining informed consent for blood donation 79 Annex 12 Donor counselling training modules 80 Annex 13 Example of frequently asked questions 86 Annex 14 Example of a blood donor survey 91 Acronyms AIDS Acquired immunodeficiency syndrome BTS Blood transfusion service(s) CDC United States Centers for Disease Control and Prevention CUE Confidential unit exclusion HBV Hepatitis B virus HCV Hepatitis C virus HIV Human immunodeficiency virus IFRC International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies SOPs Standard operating procedures TTI Transfusion-transmissible infection(s) VNRBD Voluntary non-remunerated blood donation WHO World Health Organization 1Preface Blood transfusion contributes to saving millions of lives each year and improving the life expectancy and quality of life of patients suffering from life-threatening conditions. The safety and availability of blood and blood products for transfusion requires the recruitment of voluntary non-remunerated blood donors, the selection and care of blood donors1, the quality-assured testing of donated blood for markers of transfusion-transmissible infections (TTI), blood processing, and the safe and rational use of transfusion. Individuals who donate their blood provide a unique and precious gift in an act of human solidarity. In order to donate blood, prospective donors should be in good health and free from any infections that can be transmitted through transfusion. Most blood donors perceive themselves to be healthy, but some are unsuitable to donate blood due to the potential risk of compromising or worsening their own health or the risk of transmission of infections to patients. Blood transfusion services (BTS) have a duty of care towards blood donors as well as to the recipients of transfusion. This duty of care extends to prospective donors who are deferred from donation, whether on a temporary or permanent basis, as well as those who donate blood and are subsequently found to have unusual or abnormal test results. BTS have a responsibility to confirm test results and provide information, counselling and support to enable these individuals to understand and respond to unexpected information about their health or risk status. Counselling is part of the spectrum of care that a BTS should be able to provide to blood donors, including referral to medical practitioners or specialist clinical services. Historically, blood donor counselling was not widely practised until relatively recently. Some BTS provided information to donors on TTI test results that were indicative of infection, initially with syphilis and later, as tests became available, for the hepatitis B virus. It was not until the HIV/AIDS pandemic of the 1980s and the introduction of screening tests for HIV that BTS began to acknowledge the importance of donor counselling, particularly to ensure the safety of the blood supply. Pre-donation counselling was recognized as one element of the strategy to reduce and, if possible, prevent the donation of blood by individuals who might be at risk for HIV and other TTI, including hepatitis B and C viruses, as well as to inform donors of the donation process and testing of blood for HIV. Post-donation counselling was acknowledged to be a necessary element of donor management as an adjunct to informing donors of unusual or abnormal test results. Blood donor counselling by trained specialist staff is now considered to be a key component of the blood system in most countries with a well-developed blood transfusion service. It may be required at a number of stages in the blood donation process or following blood screening and should be available at any point at which the BTS has an interface with donors. 1 The term “blood donors” includes donors of whole blood, red cells, platelets, plasma and other blood components, donated as whole blood and/or through apheresis. 2In many countries, however, blood donor counselling is not yet available in a structured way. The document Blood donor counselling: implementation guidelines, has therefore been developed to provide guidance to blood transfusion services that have not yet established donor counselling programmes. These guidelines on blood donor counselling should be used in conjunction with other WHO resources, in particular Towards 100% voluntary blood donation: a global framework for action (1), The Melbourne Declaration on 100% voluntary non-remunerated donation of blood and blood components (2), Blood donor selection: recommendations on assessing donor suitability for blood donation (3) and Screening donated blood for transfusion-transmissible infections (4). Dr Neelam Dhingra Coordinator Blood Transfusion Safety World Health Organization Dr Christie Reed Medical Officer HIV Prevention Branch Division of Global HIV/AIDS Centers for Disease Control and Prevention Dr Lin Che Kit Chief Executive & Medical Director Hong Kong Red Cross Blood Transfusion Service 31 Introduction 1.1 BLOOD DONOR COUNSELLING A blood transfusion service is an essential element of a health-care system and individuals who donate their blood provide a unique contribution to saving lives and improving patient health. To provide a safe and sufficient blood supply, the BTS should build and maintain a pool of safe, voluntary non-remunerated blood donors. Blood donors should be provided with high standards of care and assurance of their health and safety. Counselling is an integral part of the BTS duty of care for all individuals who present themselves for blood donation or are blood donors (1,5). Blood donor counselling is a confidential dialogue between a blood donor and a trained counsellor about issues related to the donor’s health and the donation process; it may be provided before, during and after blood donation. There are benefits for both the BTS and the wider health system in implementing blood donor counselling. It minimizes the unnecessary loss of suitable donors while maximizing the retention of donors, including those who are temporarily deferred. Counselling provides an opportunity for the BTS to assist donors to provide informed consent for blood donation and to defer unsafe donors; it also aids donors to self-defer if they are aware of having been exposed to any risk of a transfusion-transmissible infection or have a known health condition or have had a treatment that could influence their suitability to donate blood (6). Reducing the donation of blood by unsuitable donors that subsequently has to be discarded will decrease the wastage of resources, including donor and staff time, consumables and screening tests, and also avoid needless discomfort to donors (7). Blood donor counselling contributes to blood safety by reducing the prevalence of TTI in donated blood and assists in maintaining a pool of safe, healthy and reliable voluntary non-remunerated blood donors (8). The counselling of blood donors is an important means of promoting healthy lifestyles and makes an important contribution to individual and community health (9,10). In addition, counselling contributes to the early diagnosis and treatment of conditions such as anaemia, blood disorders and infections. This offers a crucial early entry point for the treatment and care of donors found to be infected and may contribute to delaying or preventing the development of full-blown disease or complications (11,12). This duty of care extends beyond donors themselves to their families and the general population as these individuals may infect others if they are not aware of their infection status. Donor counselling thus contributes to the continuum of care in the health system, plays an important role in preventing the further transmission of infections, contributes to the containment of epidemics and reduces the disease burden on the national health system. Counselling may also reduce adverse donor reactions (13), improve donor perceptions of the BTS, encourage donors to recommend blood donation to friends and family and, most importantly, increase the likelihood of returning for future donation (5). This is particularly valuable for BTS in the process of transition from a reliance on first-time or family replacement donors to regular voluntary non-remunerated blood donors (VNRBD) (14). Information provided by 164 countries to the WHO Global Database on Blood Safety indicates that, worldwide, more than 92 million blood donations are 4collected annually. Of these, an estimated 1.6 million units are discarded due to the presence of markers for TTI, including HIV, hepatitis B (HBV), hepatitis C (HCV) and syphilis. In addition, at least 13 million prospective donors are deferred from donating blood due to anaemia, existing medical conditions or a risk for infections that could be transmitted through transfusion (15). The scale of these discards and deferrals underlines the importance of public health information, donor education and counselling to enable prospective donors who may be unsuitable to donate blood to self-defer at any stage in the donation process. It also highlights the need to establish counselling systems for individuals who are not accepted as blood donors or who are found to have unusual or abnormal test results. However, many national BTS do not recognize that blood donor counselling is essential for providing quality donor service and care and do not have clear national policies on blood donor counselling or the infrastructure and resources required for counselling. 1.2 AIM AND OBJECTIVES In 1994, Guidelines for blood donor counselling on human immunodeficiency virus (HIV) was published as a collaborative effort of the International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC), the WHO Global Programme on AIDS, and the United States Centers for Disease Control and Prevention (CDC) (16). These guidelines were developed in response to the specific challenges posed by the need to keep blood supplies free from HIV and provide support for blood donors who tested positive for HIV. There were also concerns that, due to the limited availability of HIV testing sites and the potential stigma associated with HIV, some donors might not disclose sensitive information on behaviours that increased their risk of HIV infection or might donate blood for the purpose of ascertaining their HIV status. These concerns are still true today. In the intervening years, diagnostic technologies and treatment options have advanced for HIV, as well as for HBV, HCV and other infections, such as malaria and Chagas disease. It is now recognized that the scope of donor counselling should not only address HIV but should also encompass other TTI as well as medical conditions that might compromise donor health. The WHO Blood Transfusion Safety programme, in collaboration with CDC and the IFRC, therefore initiated a process to review and update the guidelines and expand their scope beyond HIV to include other TTI and donor health and safety issues. Aim The aim of Blood donor counselling: implementation guidelines is to support countries in establishing effective national systems for blood donor counselling where they do not yet exist. Objectives The specific objectives are to provide: 1 Policy guidance on providing blood donor counselling as an essential component of quality donor service and care and as a requirement for a safe blood supply. 2 Information and technical guidance on the specific measures and actions needed to promote donor care and the safety of blood donors and transfusion recipients through counselling for: 5 Prospective donors who have been deferred from blood donation to protect their own health or that of patients receiving transfusion  Blood donors with unusual red cell serology or rare blood groups  Blood donors with abnormal test results for HIV, HBV, HCV, syphilis, Chagas disease or other TTI. 1.3 INTENDED AUDIENCE FOR GUIDELINES The intended audience for these guidelines includes the following organizations and institutions:  National blood programmes in ministries of health  National advisory bodies responsible for policy making on blood safety including counselling, such as national blood commissions or councils  BTS and hospital blood banks, including directors, medical officers, blood donor managers, quality managers, staff responsible for blood donor selection, donor care and donor counselling, laboratory managers, and other staff  Reference laboratories for confirmatory testing for TTI  Public health institutions  Blood donor organizations and other nongovernmental organizations involved in blood donor education and recruitment  Professional societies and patient associations. These guidelines may also be useful for other relevant stakeholders such as education and training institutions, transplantation services, plasma collection facilities and disease prevention programmes focusing on infections such as HIV, hepatitis, malaria and Chagas disease. 1.4 METHODOLOGY In 2008, the WHO Blood Transfusion Safety programme convened an Expert Consultation on Blood Donor Counselling. The specific objectives of the consultation were to review Guidelines for blood donor counselling on human immunodeficiency virus (HIV) and to define the scope for updating and expanding these guidelines in the context of blood safety and overall public health. The consultation was convened as a technical working group comprising international experts in the field of blood donation and donor counselling from both developing and developed countries in all WHO regions (see Acknowledgements). The technical working group recommended that updated guidelines should not be confined to counselling on HIV, but should address pre-donation and post- donation counselling on major TTI, including HBV, HCV and syphilis, as well as medical conditions requiring deferral, and donor care. The scope of the revised document was agreed and its structure and content were planned. The technical working group met to prepare, review and revise drafts of the guidelines. The WHO Blood Transfusion Safety programme established an external review group comprised of members of the WHO Expert Advisory Panel on Blood Transfusion Medicine, experts from WHO Collaborating Centres in Blood Transfusion Medicine, directors of national blood transfusion services and blood programme managers in each WHO region (see Acknowledgements). The composition of the external review group was designed to ensure a wide range of specialist expertise and experience from BTS in all regions at different stages of development. The role 6of this group was to review the draft guidelines and advise WHO on the relevance and applicability of these guidelines in their countries. An editorial team edited the various document drafts. In 2011, an external review of an advanced draft to assess the feasibility of the implementation of these guidelines was undertaken by participants in an inter-regional workshop on blood donor selection and donor counselling for priority countries in the African and Eastern Mediterranean regions (17) (see Acknowledgements). Literature search Members of the technical working group searched the literature using PubMed, MedLine, the WHO Library Database (WHOLIS) and regional databases. Particular efforts were made to identify systematic literature reviews and publications related to blood donor counselling in developing countries. Some elements of counselling are not unique to blood donation; thus, general principles of psychosocial and HIV counselling and the evolving methodologies, literature and guidelines on training and the supervision of health care counsellors have been applied to blood donor counselling. Review and updating of the guidelines It is anticipated that these guidelines will be reviewed in 2017 in terms of any new developments or feedback on their implementation. The WHO Blood Transfusion Safety programme will be responsible for initiating the review to assess the need for updating. 72 Scope and stages of blood donor counselling 2.1 SCOPE AND CONTENT OF BLOOD DONOR COUNSELLING Pre-donation information and counselling are linked to the process of donor selection in which each individual’s suitability to donate is carefully assessed against a set of criteria (2,18) related to their medical history and risk for TTI. This is followed by a basic health check to:  Ascertain that they are healthy, suitable to give blood and will not be harmed by blood donation; and  Avoid collecting blood from individuals who may be unsuitable due to the risk of TTI or other health factors that may harm patients. The effectiveness of the donor selection process is enhanced if relevant information and counselling are provided to prospective donors, enabling them to self-defer if they recognize they are unsuitable to donate blood. Blood donors may be deferred, either on a temporary or permanent basis, on the grounds of their health status, medical or travel history, or TTI risk. Pre-donation counselling is particularly important for individuals who are temporarily or permanently deferred from blood donation, as it provides them with clear information about the reasons for deferral, maintaining healthy lifestyles, and referral for further testing, treatment, care and support, as appropriate. Temporarily deferred donors should be encouraged to return after the defined deferral period is over. However, some donors may decide not to return because of what they perceive to be a negative experience and the fear of being rejected again. Empathetic counselling may lessen a sense of rejection and encourage temporarily deferred donors to return after a suitable interval. Effective counselling may thus minimize an unnecessary loss of blood donors and motivate those who are unable to donate blood to support the BTS as volunteers (19,20,21,22,23,24). Donor retention or loss is related to how donors feel about the blood centre and donors with a positive experience are more likely to encourage their friends to donate blood (25). Following the laboratory testing of donated blood for blood group serology and markers of infection, unusual red cell serology, rare blood groups or reactive TTI test results may be found in some donations. The BTS has the responsibility to ensure the confirmation of reactive test results, the notification and counselling of the respective donors, and their referral to other health-care institutions, as appropriate (4). Counselling should be provided promptly, accurately, confidentially and in a manner that alleviates anxiety and promotes understanding. Donors with positive or indeterminate TTI test results should be referred to appropriate health-care institutions for further evaluation, treatment and care. The objective and content of the counselling provided to each donor depends on the conditions and situations that are being addressed. For example, counselling donors with rare blood groups with the intent of enrolling them in a rare donor panel may elicit positive emotions; conversely, revealing information such as positive TTI test results may lead to negative emotions. It is therefore very important that staff involved in donor counselling understand the key elements of counselling in different contexts and the most suitable approach to make 8each counselling session successful and beneficial to both the donor and the BTS (26,27). A poorly handled counselling session may lead to unnecessary psychological distress for the donor and damage to the reputation of the BTS and may affect future donor recruitment. The conditions and situations where blood donor counselling is particularly important are:  First-time and young donors: to explain the blood donation process and to allay their anxiety and apprehension (28)  Individuals who do not meet donor selection criteria based on the assessment of medical history and risk for TTI resulting in temporary or permanent deferral: to explain the reason for deferral (e.g. history of cancer, multiple sexual partners (29)) and provide information on further management, as appropriate  Individuals whose basic health check reveals a condition indicating temporary or permanent deferral: to explain the reason for deferral (e.g. low haemoglobin level) (30) and provide information on further management, as appropriate  Individuals who may be donating blood to seek testing for infections such as HIV: to understand their motivation for blood donation and provide information on voluntary counselling and testing services (31)  Donors who had experienced adverse reactions during or after donation in the past: to allay their anxiety and apprehension (32)  Donors who, after a previous donation, had asked for confidential unit exclusion (CUE) or informed the BTS that their blood should not be transfused: to be aware of the reason for CUE and refer for further management (33,34)  Donors who give post-donation information that warrants temporary or permanent deferral (e.g. significant health problem developed shortly after donation): to explain the reason for deferral and provide information on further management, as appropriate (35,36)  Donors with unusual red cell serology, rare blood groups or abnormal TTI test results: to explain the importance of these results for the donor and provide information on further management (37,38). 2.2 STAGES OF BLOOD DONOR COUNSELLING There are four stages during the blood donation process when counselling should be provided to all blood donors, as shown in Figure 1. 1 Pre-donation information before an individual registers for blood donation. 2 Pre-donation counselling during the confidential interview for medical history, health and TTI risk assessment. 3 Counselling during blood donation. 4 Post-donation counselling after blood donation and testing of donated blood for blood group serology and markers of infection. Stage 1: Pre-donation information Pre-donation information is an important first step in informing and educating donors about the blood donation process, including donor selection criteria and 9Figure 1: Stages of blood donor counselling Stage 2 Pre-donation counselling (donor questionnaire, donor interview, donor health and risk assessment, and informed consent) Stage 1 Pre-donation information Self-deferral Deferral/self-deferral Stage 3 Counselling during blood donation Post-donation confidential unit exclusion Blood screening for TTI Non-reactive Reactive/indeterminate (confirmatory testing on same and/ or new blood sample) Negative Stage 4 Post-donation counselling (notification, counselling and/or referral for positive and inconclusive test results) Stage 4 Post-donation counselling (for negative test results) Retain as regular donor and reinforce healthy lifestyle Treatment, care and support Health care institutions 10 deferral or self-deferral, blood screening for TTI, blood grouping, counselling and referral. This will enable individuals who may be unsuitable to donate blood to self-defer without going through the blood donation process. Pre-donation information may be provided orally and through printed, graphic, audio-visual and online materials and should be presented in a simple and clear format. It is usually made available to prospective donors at the same time as the donor questionnaire during the process of registration for blood donation. Objectives Pre-donation information has three main objectives: 1 To increase donor awareness of:  The BTS responsibility to ensure donor health and safety, and confidentiality  The steps in the blood donation process and the rationale for each step, and assurance of the safety of the donation process  The paramount importance of the safety of donated blood for transfusion recipients, which can be achieved through donor adherence to donor selection criteria relating to their health and risk for TTI (39)  The importance of voluntary non-remunerated blood donation, particularly regular donation, to maintain an adequate supply of safe blood for patients who require transfusion  The purpose of blood screening for TTI in order to ensure blood safety and not to provide testing for individuals who seek to know their infection status  Mandatory blood screening for TTI, including HIV, HBV, HCV, syphilis and other relevant TTI and the limitations of these tests, including the “window period” of infection. 2 To increase donors’ trust in the BTS and encourage them to:  Adhere to donor selection criteria while responding to the donor questionnaire  Inform the BTS of any recent behaviours that increased the risk of a TTI and medical conditions that may affect their suitability to donate or the safety of the subsequent donations. 3 To encourage individuals to self-defer if they:  Are suffering from an infection, disease or health condition that may make them unsuitable to donate blood  Have engaged in behaviours that put them at high risk for TTI  Have travelled to a country or region that puts them at high risk for TTI  Are known carriers of infections: e.g. HBV  Are seeking to know their infection status for HIV or other TTI. Contents To achieve the above objectives, pre-donation information should include (40):  Nature and use of blood and its components; the need for voluntary non- remunerated blood donors; and the importance of maintaining healthy lifestyles 11  Rationale for the donor questionnaire and pre-donation health assessment; the importance of donor compliance in the donor selection process; and the donor’s duties, responsibilities and rights (41)  Options for the donor to withdraw or self-defer at any time before, during or after donation, without any undue embarrassment or questioning  Blood donation process and potential adverse donor reactions, such as fainting or haematoma  Availability of qualified and trained medical staff throughout the process  Common TTI, including HIV, HBV, HCV and syphilis, routes of their transmission, natural history and prevention; types of screening tests performed; window period of infection; and voluntary counselling and testing services for individuals seeking to ascertain their infection status  Basic information about blood group serology and tests performed on donated blood  Possible consequences for donors and the donated blood in the event that the test results show unusual red cell serology or rare blood groups  Possible consequences for donors and the donated blood in the case of abnormal TTI test results; the mechanisms for confirmatory testing, information and notification of TTI test results; assurance of confidentiality; and referral for further investigation, counselling, treatment and care. Information for blood donors on haemoglobin and iron, and bruising is provided in Annexes 1 and 2. Stage 2: Pre-donation counselling Pre-donation counselling is part of the process of donor selection in which each individual’s suitability to donate blood is carefully assessed against a set of donor selection criteria at the time of each donation. It also provides donors with the opportunity to ask questions and understand the reasons for donor deferral. Pre-donation counselling occurs immediately prior to blood donation as part of a confidential interview with a trained member of the BTS staff to ascertain the donor’s medical history and assess donor health and TTI risk. Counselling before donation presents an opportunity to enhance the donor’s understanding and compliance with the process of assessing donor suitability for blood donation (2,42,43,44,45). The interviewer should ensure that the prospective donor understands the pre-donation information and donor questionnaire and should create an environment that allows the donor to feel comfortable to ask and answer questions. The donor’s informed consent to blood donation should be obtained at this stage; this signifies that the donor has understood the questionnaire, has provided truthful answers, understands his/her blood will be tested for TTI and blood groups, and is willing to donate blood (46). Donors deferred during this stage should be given information about the reason for the deferral and how to maintain healthy lifestyles. They should be given support and care, if necessary, and advised if and when they can return to donate. Studies have shown that temporary deferrals (e.g. convalescence, medication, travel history or risk factors for infections) may influence blood donor return rates and subsequent blood donations, particularly among first-time donors (2,21,22,24). Temporarily deferred donors are more likely to return if they are told the reason for the deferral and given an appointment for their next donation after the deferral period is over (47,48). For example, donors deferred due to low haemoglobin level should be asked to seek medical advice, given relevant information such as on nutrition and advised to return for blood donation after 12 the haemoglobin level becomes normal. The frequency of future donations should be reviewed to avoid depleting their iron stores (47). Objectives Pre-donation counselling has the following objectives: 1 To ensure that the donor understands all questions and responds accurately to the donor questionnaire. 2 To inform the donor that his/her blood will be tested for blood group serology and markers of TTI and the test results will be given to the donor. 3 To ensure that the donor is able to give informed consent to donate and recognizes that his/her signature is an affirmation that responses provided to the questionnaire are accurate and the donor is willing to be informed of their test results. Contents To achieve the above objectives, pre-donation counselling should include:  Reviewing the donor’s responses to the donor questionnaire  Explaining the processes of donor selection, blood donation and blood screening  Encouraging self-deferral if the donor may have been exposed to a TTI and referring to voluntary testing and counselling services, if further testing is warranted  Explaining post-donation counselling procedures, including the modes of notification and the availability of TTI test results  Obtaining the donor’s informed consent to donate blood  Providing suitable counselling to deferred blood donors, including referral for treatment and care, as appropriate  Advising temporarily deferred donors when they can return to give blood. Stage 3: Counselling during blood donation Counselling during blood donation provides an opportunity to explain the venepuncture procedure, show appreciation to donors for their valuable contribution and enhance donor satisfaction with the donation experience and the BTS. Counselling during donation also has an impact on donor motivation and return for future donations (49). Counselling during this stage should be provided by donor care staff who have been trained in interpersonal skills as well as skills in performing skin disinfection and venepuncture for blood donation (50). Donor care staff with good communication skills and an ability to interpret the nonverbal cues of blood donors, such as the signs of an impending reaction, and interact socially can reduce adverse donor reactions such as pre-syncope (51). Adverse donor reactions may deter donors from returning to donate in the future and the interpersonal skills of donor care staff have been shown to be inversely related to donor reactions (13,23). Any adverse donor reactions, whether generalized or local, including failed venepuncture, haematoma, arterial puncture, thrombophlebitis nerve injury and fainting, should be managed immediately. Once the donor has recovered, counselling specific to the event should be provided to ensure that the donor 13 understands the cause of the adverse event and any treatment or care given (52). Further explanation may be necessary if the reaction is delayed and happens outside the blood centre or the donor is referred for further treatment and deferred temporarily or permanently (53,54). Counselling during blood donation may encourage donors who did not reveal potential risks of exposure to TTI during pre-donation counselling to do so, even after donation; this may be particularly important if donors have been persuaded or felt coerced to donate or if they are seeking to ascertain their infection status. Donors should be able to indicate at any time during and after the donation if their donated blood should not be used for transfusion. Confidential unit exclusion (CUE) allows donors to inform the BTS, in a confidential manner, whether to use their blood for transfusion or not. The donor should be informed of the process of CUE, if this system is in place in the BTS (33,34,55). Donors should be advised of the need to contact the BTS and provide post- donation information if they become unwell, particularly with an illness that they might have been incubating at the time of donation (usually within 28 days of donation), or remember important information about a past illness or their risk for a TTI that should have been declared before donation. All donors should be provided with information on post-donation care to reduce the risk of adverse donor reactions and be advised to provide the BTS with any additional information that may affect the safety of the blood for transfusion (56). An example of post-donation advice to blood donors is given in Annex 3. Objectives Counselling during the blood donation procedure has the following objectives: 1 To ensure that donors feel comfortable during blood donation process, including the venepuncture. 2 To reduce donor anxiety and minimize the risk of any adverse donor reactions, such as fainting (57). 3 To give post-donation advice, including care of the venepuncture site. 4 To secure donors’ cooperation in the confidential unit exclusion or post- donation information process. 5 To foster donor trust and confidence for donor retention. Contents To achieve the above objectives, information and counselling provided during blood donation should include:  The venepuncture procedure and the need to properly disinfect the skin and find a suitable vein  The volume of blood to be collected and the time needed for the procedure  Personal care after the donation, including care of the venepuncture site and how to prevent and manage acute and delayed donor reactions  The confidential unit exclusion system and the importance of informing the BTS if there is any reason why the donated blood may not be safe for transfusion  The need for the donor to provide information to the BTS as soon as possible about any acute infection or reaction within 28 days of blood donation. 14 Stage 4: Post-donation counselling All donated blood should be screened for markers of TTI to ensure the microbial safety of the blood supply and verify that the donation is safe to be used for therapeutic purposes. The assays used for blood screening usually have high sensitivity; however, there are some trade-offs on their specificity and false-reactive results sometimes occur (4). In the case of reactive screening results, confirmatory testing should be performed to identify truly infected donors or donors with non- specific reactivity or inconclusive results; this should be done before the donors are informed, notified and counselled about their infectivity status. Effective confirmation requires appropriate and well-designed confirmatory testing strategies for each TTI, including the selection of assays and algorithms for the analysis and interpretation of results (58). Every BTS should have access to a reference laboratory that is able to perform accurate, reliable and appropriate confirmatory testing (37). Counselling donors who have unusual red cell serology, rare blood groups or abnormal TTI test results is an essential part of quality donor service and care.  Donors confirmed to be infected should be notified of their infection status, counselled, deferred from blood donation and referred for treatment, care and support (59).  Donors showing repeated reactive results on screening and negative results on confirmatory testing should be informed, reassured, counselled and temporarily deferred until they are non-reactive in a screening assay. Once this becomes negative, they can be accepted again as blood donors.  Donors with unclear confirmatory testing results, where infection cannot be ruled out at that point in time, should be informed, counselled and deferred temporarily, usually for up to six months. If screen non-reactive and confirmed negative on follow-up, they can be accepted as blood donors in the future.  Donors with unusual red cell serology or rare blood groups should be given an explanation of the significance of the results and their implications for them. The donor’s record of donations should be updated with the details of the test results, the fate of the donations, the outcomes of counselling and referrals for treatment and care. Post-donation counselling should be provided as soon as practicable after test results are available. It should be undertaken by a trained health-care professional who is able to explain the results, elicit the donor’s medical history and, in the case of a positive TTI test result, counsel the donor with understanding and empathy. The counsellor should allow sufficient time for the donor to comprehend the test results and any health issues that may arise, and provide an opportunity for the donor to ask questions or raise any concerns (60). Referral to a physician, a specialist or an external agency for further management, treatment and care should be discussed (12). Any possible risk of further transmission of the infection should be explored and the importance of healthy lifestyles reinforced (61). Post-donation counselling should always be conducted privately in a safe and conducive environment that protects the donor’s confidentiality. It should be provided in a language with which the donor is familiar and in a culturally sensitive manner. Because of the stigma and discrimination that may arise from having a positive TTI test result, it is vital that BTS staff understand that any sensitive information given by donors must be kept strictly confidential and secure at all times (16,22,26,59,60,62,63,64,65) and donors should be assured of confidentiality of the information given to the BTS. 15 Post-donation counselling enables the BTS to collect demographic and risk- exposure information about TTI positive donors as part of its haemovigilance programme. This information can be valuable in making future decisions about donor selection criteria and assessing the usefulness of questions in the donor questionnaire (66). Objectives Post-donation counselling has the following objectives: 1 To explain the test results, the need for confirmation of the results, the health implications for the donor and the donated blood (discard) and the suitability of the donor for future blood donation. 2 To encourage donors to provide all relevant information, including the possible source of infection. 3 To clarify doubts or concerns raised by donors. 4 To alleviate donors’ anxiety. 5 To provide information on precautions for preventing the transmission of infection to others. 6 To provide information and refer donors for further investigation, management, treatment and care, if necessary. 7 To reinforce the importance of healthy lifestyles for donors found to be non-reactive on blood screening and encourage regular blood donation. Contents To achieve the above objectives, post-donation counselling should provide accurate information about the significance of the test results.  Donors with reactive or inconclusive TTI test results should be informed and counselled about the need to give a new blood sample to confirm their test results, in accordance with the confirmatory testing strategy.  Donors who have confirmed positive TTI test results should be provided with information about the infection: — How it is transmitted — The possible implications for the donor’s health — Treatment opportunities — The prevention of further transmission — The need to inform contacts who might be at risk of infection so that they can be tested and treated as early as possible.  Arrangements should be made for referral to an external agency such as an HIV treatment and care service (12,26,60).  Donors should also be informed that their donated blood has been discarded and that they are deferred from further blood donation, either permanently or temporarily for a defined period of time, depending on the infection.  Donors who have unusual red cell serology or rare blood groups should be given information about: — The antibodies or blood group — The implications for future blood donations 16 — The importance of carrying this information personally at all times in case they ever need a blood transfusion — Opportunities for enrolling on the rare blood donor panel. Annex 4 outlines the steps in post-donation counselling of blood donors with confirmed TTI. Examples of information sheets for blood donors with confirmed HIV infection, hepatitis B and C virus infections, syphilis, malaria and Chagas disease is also included in Annexes 5–10. Table 1: Examples of essential elements of blood donor counselling in different situations and conditions Situations and conditions Essential elements of counselling First-time blood donor and young donor  Explanation of the entire blood donation process  Reassurance to allay anxiety and apprehension  Promotion of a healthy lifestyle  Encouragement to self-defer if the donor might have been exposed to a TTI, and referral to voluntary counselling and testing services  Information on the screening of blood for TTI and the test results  Encouragement to return for future blood donations and become a regular blood donor Donor deferred temporarily or permanently for not meeting donor selection criteria during the assessment of medical history or basic health check  Explanation of the reason for deferral: e.g. for donor and/or patient safety and information about the condition for which the deferral is made  Clarification of the nature of the deferral (permanent or temporary)  Reassurance to allay anxiety and apprehension  Encouragement of temporarily deferred donor to return for future blood donations after the defined deferral period  Information on how to maintain a healthy lifestyle Example: Donor with low haemoglobin: refer to a health- care institution for haematological investigation and further management, and provide information on nutrition Donor with risk for TTI: a) Self-deferred b) Deferred temporarily or permanently during pre-donation counselling  Exploration of motivation for blood donation  Explanation of the reason for deferral and information on the specific risk for TTI  Clarification of the nature of the deferral (permanent or temporary)  Encouragement of temporarily deferred donor to return for future blood donations after the defined deferral period  Information on how to maintain a healthy lifestyle 17 Examples:  Donor with specific risk for TTI: refer to a health-care institution for treatment, care and support and provide information on relevant TTI, such as HIV, HBV, HCV, syphilis, malaria and Chagas disease  Donor seeking to ascertain infection status: provide information on voluntary counselling and testing services Donor who: a) Requests confidential unit exclusion (CUE) b) Gives post-donation information that warrants temporary or permanent deferral  Exploration of motivation for blood donation  Explanation of the nature of deferral (permanent or temporary), based on the risk for TTI  Encouragement of temporarily deferred donor to return for future blood donations after the defined deferral period  Information on how to maintain a healthy lifestyle Donor who has experienced an adverse reaction during or after donation or has previously had a reaction to donation  Explanation of the reasons for the adverse donor reaction and the treatment given  Information and advice on preventive steps to reduce the risk of adverse reactions, such as adequate fluid intake before donation, in the case of fainting during a previous donation  Assurance of care for donor well-being  Reassurance to allay anxiety and apprehension  Encouragement to return for future donations Example: Donor with post-donation bruising or haematoma: explain why and how bruising occurred and the actions that the donor can take to reduce the bruising and pain. Discuss possible preventive measures against bruising during future donation. Donor whose donation resulted in a serious adverse transfusion reaction in the transfused patient  Explanation of the reasons for an adverse transfusion reaction in the patient  Reassurance to allay donor anxiety and apprehension Example: Donor whose donations caused transfusion- associated lung injury (TRALI): evaluate suitability for future donation. Donor showing repeated reactive TTI results on screening and negative results on confirmatory testing  Explanation of the repeated reactive test results, the need for confirmatory testing and the results of confirmatory testing  Information about the donor deferral period: i.e. until screening test is non-reactive on follow-up  Reassurance to allay anxiety and apprehension  Encouragement to return for future blood donations as the confirmatory test results are non-reactive  Information on how to maintain a healthy lifestyle 18 Donor with indeterminate TTI test results with unclear confirmatory results, where infection cannot be ruled out  Explanation of the indeterminate test results, the need for confirmatory testing and the results of confirmatory testing  Information about the fate of the blood donation  Exploration of all relevant information, including possible TTI risk  Explanation of the need for temporary deferral and repeat testing  Reassurance to allay anxiety and apprehension  Information on how to maintain a healthy lifestyle Donor found to have confirmed positive markers for TTI  Explanation of the positive TTI test results  Information about the health implications of the positive TTI test results for the donor and the donated blood (discard) and the suitability of the donor for future blood donations  Exploration of all relevant information, including the possible TTI risk  Reassurance to allay anxiety and apprehension  Information on how to prevent further transmission  Referral for further investigation, management, treatment and care, if necessary Donor with unusual red cell serology or rare blood group  Information and explanation of the nature and importance of the unusual red cell serology, such as an atypical red cell antibody, or a rare blood group  Advice to carry this information personally at all times in case the donor ever needs a blood transfusion  Encouragement to return for future blood donations and enrolment in the rare blood donor panel 19 3 Establishing a national system for blood donor counselling 3.1 NATIONAL POLICY AND GUIDELINES ON BLOOD DONOR COUNSELLING The management and counselling of blood donors is an essential part of the blood donation process. Donors are the source of blood and blood components that are processed and released for clinical use or for fractionation. A positive donation experience has also been noted as a major determinant of donor return behaviour (35,67). Accordingly, donors should be managed in a way that ensures high standards of care and assures them of the concern of the BTS for their health and well-being (23,54,68). Counselling should be provided to all prospective donors. National health authorities and BTS are responsible for ensuring that relevant policies, legislative frameworks, guidelines and infrastructure are in place, and adequate resources are made available, to ensure a consistent and reliable system for the counselling of all blood donors. The scope of the system will depend on the level of development of the health-care system, the capacity and infrastructure of the BTS, and available resources. Every country should have a national blood policy which defines the principles and strategies for blood donor recruitment, selection and deferral, blood screening, confirmatory testing, notification, counselling and referral. The policy should define the requirements for the screening of all blood donations for markers for TTI and the confirmatory testing of reactive screening test results. Screening and confirmatory testing for TTI are crucial for determining the suitability of donated blood for therapeutic use, notifying donors of positive TTI test results and also for providing post-donation counselling. The national blood policy should be supported and enforced by a legislative and regulatory framework, and its implementation should be in accordance with national guidelines (69). A coherent national blood policy that addresses blood donor counselling will help to:  Provide a uniform application of national guidelines and standardized procedures across the country  Raise and maintain the quality of donor services and care  Identify and support the provision of the necessary resources to support counselling activities  Integrate services and the processes of information management, confidentiality, notification of test results and referrals to relevant health- care institutions and facilities  Define the roles and links between the BTS and other health-care services, including reference laboratories, health-care facilities and counselling services, and non-governmental organizations. National guidelines on blood donor counselling should be developed through a full consultative process. The BTS should involve all key stakeholders, including blood 20 donors, in developing the counselling guidelines and ensure that these guidelines correspond to the national donor selection criteria (2). The counselling guidelines should be based on evidence or international best practice and reflect the structure of the health-care system and the socio-cultural environment in the country. Each country that does not currently have a system of donor counselling should conduct an assessment of the existing mechanisms and practices of blood donor selection and counselling (23). This assessment may include a survey of the knowledge, attitudes and practice of prospective and registered blood donors as well as of health-service providers. The survey should be representative of the whole country, taking into account social and cultural differences. Strategies for the provision of counselling, notification and referral should be based on the assessment and clearly defined in the guidelines. These should include how to inform donors of their TTI test results, especially donors who are below the national legal age of majority. Referral procedures should also be piloted and any necessary adjustments made before they are formally adopted and publicized. 3.2 INFRASTRUCTURE AND FACILITIES Counselling should be conducted in a friendly and conducive environment with suitable infrastructure and facilities (70). Whether it is provided in a fixed location or mobile setting, the venue for donor counselling should provide adequate audio and visual privacy, and confidentiality. A variety of options can be considered to create counselling space in existing fixed or mobile locations, such as utilizing existing offices or reconfiguring the space using permanent or transportable room dividers or screens. 3.3 HUMAN AND FINANCIAL RESOURCES Counselling should be provided by trained and qualified personnel. The BTS should have adequate numbers of trained staff who are assigned to provide blood donor counselling. The staff should allocate sufficient time for each stage of the counselling process. In the absence of personnel with a specific background and training in counselling, existing staff with suitable attributes, personal qualities and abilities may be trained and designated as counsellors (71) (see also Section 5.3). Many other BTS staff, including volunteers, may interact with blood donors and it is important that they also receive some basic training, including training on developing communication skills (72). The provision of adequate and sustainable financial resources is required for an effective blood donor counselling programme, including a dedicated budget for staff training in counselling and the development of information, education and communication materials. 3.4 QUALITY SYSTEM All elements of a quality system apply to the donor counselling process as with other technical aspects of the BTS (73), including:  An organizational structure that defines the authority, responsibility and reporting relationships of all personnel, including written job specifications  A documented quality policy and guidelines that ensure a consistent approach to quality during blood donor counselling 21  Standard operating procedures (SOPs) that guide every process, procedure and task for consistency, traceability and accuracy, including information on the necessary staff, facilities, forms and references; there should be SOPs and documentation for all stages of counselling, including the following: — Confidential interview during pre-donation counselling — Counselling during blood donation — Invitation to donor for post-donation counselling — Notification and post-donation counselling — Referral to health care services — Counselling process and outcomes — Monitoring and evaluation of counselling — Other necessary follow-up: e.g. product recall or donor and recipient look-back  Staff training based on a structured training curriculum, including competency assessment and training records (see also Section 5)  Records system (electronic or manual) that ensures traceability, confidentiality and easy retrieval for counselling of the right donor at the right time, including: — Donor records associated with each donation, including donor identification, reasons for deferral, any adverse reactions, TTI test results, counselling and outcomes, such as referrals — A donor deferral registry, which is a confidential list of donors who are permanently deferred — Confidentiality of donor records assured at all times through the use of unique numbers for donors and donations and the use of codes for infection markers  Systems of monitoring and continual improvement on donor recruitment, donor questionnaire, pre- and post-donation counselling, notification and the referral mechanism, including an internal audit programme that is conducted regularly by the BTS and referral services, as appropriate (2,74). 3.5 REFERENCE LABORATORIES The purpose of screening donated blood is to ensure the microbial safety of the blood supply. Confirmatory testing is performed to confirm the infectious status of donors who were deferred from donating on the basis of reactive screening test results, allowing referral for appropriate treatment and care. Effective confirmation requires appropriate and well-designed confirmatory testing strategies for each TTI, including the selection of assays and algorithms for the analysis and interpretation of results. Special equipment and advanced training are also required. Confirmatory testing should be performed by reference laboratories unless considerable expertise and resources are available within the BTS itself (4,37). 3.6 DONOR INFORMATION AND EDUCATION MATERIALS Donor information materials should be developed on the donor selection criteria and donation process. These should include information on blood and its components, the need for blood donation, the importance of maintaining healthy lifestyles and the rationale for the donor selection process. These materials 22 should be written in simple language that is easy to understand and available in sufficient quantities (42). Full contact details of the BTS and relevant health- care institutions and services should be included in the materials. 3.7 MEDIA AND PUBLIC RELATIONS The print, broadcast and electronic media are among the most powerful allies of the blood donor programme. Their ability to reach large numbers of people is unique and their support should be nurtured and valued. Thus, the media can play a vital role in raising public awareness on blood donation and donor recruitment, assessment of donor suitability and counselling, thereby assisting the BTS to achieve its goal of providing a safe and adequate blood supply (1). All media should be provided with accurate information on the duties, responsibilities and rights of blood donors. Proactive involvement and good relationships with the media help to ensure that journalists are well-informed and do not unwittingly fuel negative attitudes to blood donation by reporting stories inaccurately or in a negative way. Considering the public interest and involvement in blood donation, people are often keen to take note of any event, incident or situation related to blood donation and transfusion. In the absence of blood donor counselling services or if counselling is not provided in a professional manner, any donor incident or complaint may escalate and result in negative media coverage. The BTS should therefore maintain an open and transparent policy at all times, while respecting and honouring its commitment to donor confidentiality and privacy. Well-provided and effective counselling may generate a positive image of the BTS in the community and attract public appreciation. 23 4 Ethical and legal considerations in blood donor counselling 4.1 RIGHTS AND RESPONSIBILITIES OF THE BTS AND BLOOD DONORS The primary responsibility of the BTS is to ensure a safe blood supply and to protect the health of blood donors and blood recipients. The right and obligation to defer unsuitable donors is based on a risk assessment of epidemiological data (75). It is also the responsibility of the BTS to provide appropriate counselling services to individuals who have been deferred (2). The BTS should provide a safe and pleasant environment for blood donors, treat them with respect and obtain their informed consent before blood donation. Donors should be given all relevant information and, in particular, provided with TTI test results. The BTS should ensure and assure donors of the confidentiality of all personal information they provide, notably those related to health and exposure to TTI risks. The BTS has an obligation to blood donors to ensure the notification of positive test results and the availability of appropriate counselling and referral; this may be provided using different counselling models (see also Section 6.3). Individuals have rights and responsibilities as blood donors. These include:  Right to clear and appropriate information, including the purpose of donor selection, and the consequences of failure to provide the relevant information to the BTS  Responsibility to provide the BTS with all relevant information to the best of their knowledge about health conditions that may pose risks for their health and about activities or behaviours that increase their risk for a TTI  Responsibility to self-defer from blood donation if they believe they are unsuitable to donate; no donor should use blood donation as a means to obtain medical check-ups, to know their HIV status or to be tested for other TTI  Right to withdraw from blood donation at any time during the procedure for any reason, including doubts as to their suitability as a blood donor, without any need to explain this decision  Responsibility to inform the BTS after donating blood if they have any doubts about their suitability or in the event of a change in health status within 28 days after blood donation. 4.2 CONFIDENTIALITY AND PRIVACY Many countries have laws and regulations on confidentiality and privacy. The issue of confidentiality may be handled under the broad label of “privacy rules” or “privacy laws”. 24 Confidentiality Confidentiality refers to the obligation of health-care professionals and health- care institutions not to disclose personal and sensitive information about their patients or blood donors to third parties. This duty has long been codified in the Hippocratic Oath and is still one of the core principles of medical ethics. Strict confidentiality of personal information about donors and their test results should be ensured at all times. A breach of confidentiality may negatively affect the relationship between the BTS and the community it serves. Confidentiality of donor records should be ensured through the use of unique numbers for donors and donations and the use of codes for infection markers. Medical data should be shared only with other health-care providers who are, or will be, directly involved in the subsequent care of the donor. Otherwise, no confidential information should be shared without the consent of the donor. In particular, anonymity between blood donors and the recipients of their blood should be ensured. Because of the stigma and discrimination that may be associated with abnormal TTI test results, confidentiality of these results is crucial. Privacy Privacy refers to a person’s right to not be asked about matters of a personal nature. Under the ethical principle of respect for a person’s autonomy, health workers have an obligation to respect privacy. Therefore, blood donor counselling should be provided in a setting designed to ensure reasonable audio and visual privacy. In addition to being an ethical obligation, maintaining confidentiality and privacy contributes to a safe blood supply by reinforcing donors’ confidence that personal information revealed to BTS staff will be protected and not shared with any unauthorized person. Potential donors may be more willing to share all relevant, sensitive information if they trust that it will be handled in a confidential manner. The training of BTS staff and volunteers should include how to ensure privacy of blood donors and confidentiality of donors’ personal information and test results (76). 4.3 INFORMED CONSENT Informed consent is a voluntary agreement given by the prospective donor to the donation process, including the donation of blood, the testing of blood for TTI and blood group serology and, if applicable, the use of blood for additional tests, quality assurance or research purposes (77,78,79). Informed consent is a process based on the ethical principles of autonomy and respect for the individual. Informed consent is obtained during pre-donation counselling when the donor has an opportunity to ask questions. The BTS should provide the following minimum information to the potential donor:  The blood donation process and potential adverse donor reactions  The tests that will be performed (TTI, blood group serology and others) on the samples taken from the donated blood and the reasons for these tests  Confidentiality of all personal information, including test results  The mode of communication with the donor about unusual or abnormal test results  If applicable, a sample of the blood or the donated blood unit may be used for additional tests, quality assurance or research purposes, in accordance with the national policies. 25 Donors should be explicitly informed before blood donation that they will be informed of any abnormal TTI test results. If they are unwilling to receive the TTI test results, they should be counselled and deferred because the BTS has a duty of care to blood donors. When donors do not wish to know their TTI test results, the BTS cannot fulfil its duty to provide care through counselling, referral for treatment and support, and in the prevention of further transmission. In countries in which young people under the legal age of majority may be accepted as blood donors, written consent to donate blood may be obtained from a parent or guardian, prior to donation, in accordance with national requirements. Annex 11 provides an overview of steps in obtaining informed consent for blood donation. 4.4 VOLUNTARY PARTNER NOTIFICATION AND COUNSELLING FOR HIV AND OTHER TTI In the case of a positive test results for HIV or other TTI, the blood donor has an ethical obligation to inform his/her sexual partner(s), and the BTS should encourage and support the individual in doing so. In particular, a HIV-positive person should be referred to a specialized counselling site that will be able to assist them in partner counselling. The issue of partner notification and counselling should also be addressed in the national blood policy and legislative framework (80, 81). 4.5 STIGMA AND DISCRIMINATION The social act of voluntary non-remunerated blood donation often provides donors with high self-esteem. If a donor is deferred, disappointment is therefore a natural emotive reaction. When faced with deferral, or what may be perceived as rejection, the individual’s self-esteem may be affected adversely. For an individual who has tested positive for a TTI, stigma, silence, denial and discrimination may undermine prevention, treatment and care efforts and may have a negative effect on the individual, family and community. The BTS should maintain a climate in which there is no stigmatization of deferred donors or discrimination against them. As part of community education and pre-donation information, the BTS should inform the general public that donor deferral can occur for many different reasons. Counselling sessions should be set up to avoid potential stigmatization. For example, in recruiting donors from schools or other community settings, care should be taken to ensure that deferred donors are not identified or stigmatized, regardless of the reason for deferral. In counselling deferred donors, BTS staff should carefully explain the reasons for the deferral and attempt to positively reinforce the deferred donor’s self-esteem. 4.6 SPECIAL CONSIDERATIONS FOR ADOLESCENT BLOOD DONORS Special consideration should be given to adolescent donors in terms of informed consent, disclosure to parents or guardians, and donor notification. National laws vary as to the legal age for consent to blood donation. If the donor selection criteria in a country permit blood donation by minors, the national blood policy 26 and legislative framework should address the matter of confidential notification and counselling of these donors. During the process of pre-donation counselling and obtaining informed consent, adolescent blood donors should be informed if it is standard practice to report test results to parents or guardians. WHO and UNAIDS encourage countries to provide adolescents with independent access to HIV prevention, treatment, care and support (64). The BTS should make efforts to ensure that TTI-positive adolescent donors receive adequate counselling and referral services. 27 5 Training requirements for blood donor counselling 5.1 OBJECTIVES OF TRAINING Training in blood donor counselling should be provided for all staff who interact with prospective and current blood donors. These include nurses, phlebotomists, doctors, donor recruitment staff, laboratory technicians and volunteers. The purpose of training in blood donor counselling is to provide staff with the necessary knowledge and skills to conduct counselling effectively (82). Depending on their prior qualifications, BTS staff may have had little or no training in health communication and counselling to enable them to handle confidential interviews on sexual history or risk behaviour. Some may have conducted donor counselling sessions based on their own trial and error or from following the practices of senior staff. It is, therefore, necessary to provide specific training on communication and counselling skills for all staff involved in any stage of blood donor counselling (83). The provision of training may also present an opportunity for the BTS to consider task-shifting in donor counselling sessions, for example, from physicians to nurses (71). The objectives of training are to ensure that all staff and volunteers involved:  Understand the rationale for various stages of blood donor counselling and the importance of confidentiality  Acquire knowledge and skills in the donor counselling process  Follow established procedures at all times. 5.2 TRAINING METHODOLOGY The approach to training on blood donor counselling should be systematic and participatory with emphasis on good communication skills. The involvement of participants in small and large group discussions facilitates motivation, and provides an opportunity for them to ask and answer questions, make presentations and act as facilitators. Exercises may be conducted through role playing, case studies and demonstrations (72,84,85). Audio-visual aids should also be used during training (86). Training should be continually updated and periodically refreshed, as appropriate, to maintain high levels of quality of service over time (87). An example of donor counselling training modules is included as Annex 12. 5.3 STAFF PROFILES Effective counselling requires that the BTS counsellor has a combination of specific personal attributes and abilities, including:  Self-awareness: has knowledge of their own personal beliefs and values that can affect the donor–counsellor relationship  Empathy: has the capacity to understand the feelings, thoughts and experiences of another person, even when these are not explicitly conveyed, and relate to blood donors  Interpersonal communication skills: has the ability to build rapport and develop trust with the donor 28  Critical and analytical thinking: has the ability to process information and make rapid decisions: e.g. on donor suitability and deferral  Non-judgemental: is objective and neutral. Given that the role of a BTS counsellor goes beyond simply providing information and educating donors, counsellors should have the ability to:  Facilitate a session which may involve discussion of unexpected news, such as positive TTI test results, and elicit information about the donor’s health status or TTI risk  Listen and respond to the donor’s concerns  Identify, address and appropriately manage any situations or problems identified during the course of the counselling process. 5.4 RESPONSIBILITIES OF BTS COUNSELLORS Individuals designated to be BTS counsellors should be responsible for the following activities, in accordance with written standard operating procedures (SOPs):  Explaining blood donors’ responsibility to respond accurately to the donor questionnaire  Assessing the risk and severity of the conditions for which donors are being counselled  Providing relevant information  Informing, notifying and disclosing test results (both negative and positive) and counselling donors on how to protect their health and prevent the transmission of infection  Encouraging healthy lifestyles for donors who are not infected  Ensuring proper management and referral of donors who have: — Positive TTI test results — Negative TTI test results but who are at risk of acquiring TTI — Other health conditions requiring deferral  Correctly documenting interventions and services using standard protocols  Ensuring that all documentation and records are kept for the defined time period, while maintaining confidentiality 5.5 COUNSELLING KNOWLEDGE AND SKILLS All BTS staff involved in donor care should have a basic understanding of the donor selection criteria and the necessary skills to interact with donors to make every blood donation a safe and pleasant experience. Communication and counselling skills are particularly important for staff in blood donor counselling settings who should understand the role they play in interacting with the community and blood donors in building rapport, alleviating fears and reassuring anxious donors. Knowledge necessary for providing counselling BTS counsellors should have in-depth knowledge of blood donation and blood safety to enable them to answer donor questions at all stages of counselling and provide information, particularly on infection risks and prevention. This should include:  Key health requirements for safe blood donors  Infections that may be transmitted through blood transfusion  Behaviours and activities that increase the risk of TTI 29  Blood donor selection and deferral process  Blood donation process and adverse donor reactions  Components that may be derived from donated blood for clinical transfusion  Tests that are performed on donated blood  Information, notification and assurance of confidentiality of test results  Availability of donor counselling and care, including referral to other health-care institutions. BTS counsellors involved in post-donation counselling should also be trained in disclosing TTI test results and referrals to other facilities for confirmatory testing, post-donation counselling and for treatment and care, as appropriate. Counselling skills and techniques BTS counsellors need to be empathetic and should not convey any emotional or moral judgements. They should aim to develop rapport with donors and put donors at ease to build their confidence in counselling and encourage open discussion. The following skills and techniques can be developed through practice:  Careful listening: this is central to successful counselling. It encourages donors to share their feelings and concerns. This enables the counsellor to gather the information needed to determine whether they should be accepted or deferred as blood donors, counsel on risk prevention and make appropriate referrals.  Attentive behaviours: the counsellor should use culturally appropriate body language, eye contact and tone of voice to show that he or she is paying attention and to convey sincere concern and support. Examples of attentive behaviours include: — Engaging with the donor through culturally appropriate gestures, such as making eye contact or nodding the head — Using encouraging words such as “Yes”, “I see” and “Go on” while the donor is speaking to encourage him/her to continue.  Reflective listening: this is a way of showing that the counsellor is focused on the donor and understands what he or she is saying. In reflective listening, the counsellor identifies the central message that the donor is conveying and “reflects” it back to the donor using one of the following techniques: — Rephrasing or paraphrasing, repeating, in different words, what the donor has said, using introductory phrases such as “So you are saying that...?”, “In other words...”. — Identifying emotion, acknowledging a feeling, whether expressed or implied, using an introductory phrase such as “So you feel...”.  Open-ended questioning: the counsellor should question the donor strategically using open-ended questions in order to obtain relevant information. Open-ended questioning allows the donor to give detailed responses rather than simple “Yes” or “No” answers. Open-ended questions often start with the words “Who?” “What?” “When?” “Where?” or “How”. Open-ended questions are generally preferable to close-ended questions in the counselling setting. Examples: — Open-ended question: “How do you plan to disclose your HIV status to your family?” — Close-ended question: “Will you disclose your HIV status to your family?” 30  Giving feedback: the counsellor should give constructive feedback by acknowledging positive donor behaviour, such as keeping appointments, and giving feedback that expresses concern in helpful, specific, and non-accusatory ways when needed.  Maintaining focus: the counsellor should bring the conversation back to the main point at hand if the donor becomes distracted or diverted. 5.6 STAFF COMPETENCY AND SUPERVISION Staff competency should be assessed to determine if they have acquired both the knowledge and skills to be able to counsel donors independently. Tests of knowledge may be oral or paper-based and can be incorporated into the training sessions (e.g. pre- and post-tests) at the time of final competency evaluation and as part of supervision. On-going and refresher training should emphasize any updates to the content of the knowledge base. Evaluating the individual’s counselling skills involves observation, initially during training sessions and subsequently during sessions with donors. UNAIDS Tools for evaluating HIV voluntary counselling and testing (88) addresses many issues in common with blood donor counselling, particularly regarding disclosing results. It deals with issues of confidentiality and unfounded fears that the observation may be intrusive, noting that many counsellors and clients mention that they are unaware of the observer soon after the session has started. The key element is to clarify that the purpose of the observation is to assist the counsellors to improve their counselling skills. Many of the tools can be adapted to suit the content and structure of training on blood donor counselling. The method of observation used will depend on the stage of training and the resources available. Each method has its advantages and disadvantages in terms of cost and feasibility for the assessment of competency during training or routine, on-going supervision and monitoring. These methods include:  Role play  Dummy patients or trained volunteers  One-way mirrors  Direct observation  Audio recording of counselling sessions  Video recording of counselling sessions. Use of a checklist helps to assure consistency and objectivity across methods of observation. The contents of the checklist should align with required competencies and skills for a blood donor counsellor. This will often have to be completed after the observation is over so as not to interfere with the process. Periodic observation should be part of routine supervision. The supervisor should then debrief the counsellor in private to discuss the findings of the observation and mentor the counsellor by providing support and guidance. The role of the mentor is to discuss cases with the counsellor, observe the counsellor during practical counselling sessions and assist in resolving problems. This can be undertaken on an individual basis or in a group. Mentoring should not involve evaluation or assessment of the individual’s performance. Regular staff meetings and case discussion can assist counsellors to discuss difficult cases and improve the overall quality of counselling (26). These meetings can also be important for counsellors in dealing with stress, and their own anxieties and vulnerabilities. Staff may find it helpful to meet with counsellors in other fields (e.g. HIV counsellors) for guidance and to discuss complex cases. 31 6 Providing counselling services to blood donors 6.1 ESSENTIAL FEATURES IN THE PROVISION OF BLOOD DONOR COUNSELLING All blood donors should receive counselling. Good counselling can enhance the image of the BTS, especially when it is provided in a pleasant and considerate manner, and contributes to a positive donation experience and donor retention (49). Donors’ perceptions of their treatment by BTS staff before, during and after donation and their physical wellbeing are the strongest predictors for the retention of safe donors (7,25). Blood donor counselling shares features that are essential in all counselling activities (27,64):  Counselling sites should be easily accessible to blood donors and provide a suitable and conducive environment  Counselling should focus on the matters that concern the donor most and provide an opportunity for the donor to ask questions  Counselling should deliver a consistent and accurate message that should be repeatable by the donor, meaning that when given twice, it should still have the same meaning  Counselling should be objective and empathetic, focusing on the donor’s situation and feelings  Counselling should not be affected by the counsellor’s subjective feelings about the donor or the donor’s needs  Counselling should fit within the cultural setting  Counselling should ensure confidentiality at all times  Counselling should be provided at times convenient to the donor  Adequate time should be allowed for counselling so that trust can be developed and information given is more likely to be understood and valued by the donor. Elements of effective blood donor counselling are outlined in Figure 2. 6.2 BTS RESPONSIBILITIES IN THE PROVISION OF BLOOD DONOR COUNSELLING In carrying out its essential functions in blood donor counselling, the BTS has the following responsibilities. 1 Obtain written informed consent from donors prior to blood donation by (77):  Providing donor information materials that are factual, culturally appropriate and in a language and form that is easy to understand by all donors (42,78)  Training staff to deliver the appropriate information to donors and assess their understanding. 2 Manage donors who are deferred temporarily or permanently for health reasons, high risk for infection or positive test results consistent with infection by: 32 Figure 2: Elements of effective blood donor counselling Blood donor Pre-donation information Pre-donation counselling Counselling during blood donation Post- donation counselling Reasons for counselling Positive donor identification Trained counsellor Conducive environment Correct information Adequate time Counselling Donor Document Care and referral Data  Providing information on the reasons for deferral and where to seek medical advice, if necessary  Providing counselling to donors who have been deferred for health reasons or risk for infection  Confirming the screening test results for donors whose screening tests are reactive for infection  Notifying donors when their reactive screening test results are confirmed  Providing post-donation counselling to all donors deferred for infection. 33 3 Coordinate and integrate functions with existing health-care services by establishing:  Linkages with other services that have the capacity for confirmatory testing, notification, counselling, treatment and care of blood donors  Mechanisms for regular communication among different partners to ensure that all blood donors are counselled and followed up  Mechanisms for referring and documenting: — Individuals deferred from donating due to health reasons (e.g. because of low haemoglobin) and who are referred to a health centre for further tests and medical attention — Individuals who are perceived to be at risk for infection and who are referred to another health service for counselling and follow-up or treatment — Individuals who seek to donate blood for the purpose of testing for infections and who are referred to a voluntary testing and counselling service or another health-care service Individuals who are confirmed positive for TTI and who are referred to another health-care service for further investigation, counselling, treatment and care 6.3 MODELS FOR THE PROVISION OF POST-DONATION COUNSELLING It is the responsibility of the BTS to establish a system with adequate capacity and resources to counsel blood donors. The delivery of blood donor counselling services, especially post-donation counselling, however, is still a challenge for blood transfusion services and health-care systems in many countries. Different models can be used to provide post-donation counselling services, based on the level of development and infrastructure of the health-care system and the organizational structure of the BTS. In broad terms, there are two different models: a) where the BTS is directly provides post-donation counselling and b), where the BTS links to other institutions within the health-care system to provide these services. Different approaches may be used for different infections or for different parts of the country. Decisions on how best to provide counselling services for blood donors require an assessment of the situation in the country, including the local epidemiology; available infrastructure and financial and human resources; available HIV prevention, treatment, care and support services; and the existing social, policy and legal frameworks. The strategic choice and implementation of a model of counselling should be based on an analysis of the epidemiological, social and programmatic context in order to maximize impact and equity (89,90). To develop post-donation counselling as a core activity, the BTS should have sufficient trained personnel as well as suitable infrastructure and facilities to ensure that counselling can be provided effectively. When the BTS has limited capacity or when other organizations within the health-care system have sufficient capacity, the BTS should consider delegating counselling services to these organizations. These arrangements would require the development of formal agreements or memoranda of understanding with the identified organizations to clearly define the roles and responsibilities and the mechanisms for the protection of donor confidentiality. 34 Standard protocols should be developed for the referral of blood donors to other institutions for counselling or for further investigations, treatment and care. Referrals and their outcomes should be documented. 6.4 MODE OF COMMUNICATION WITH BLOOD DONORS As part of the national counselling guidelines, each country should define a standard mode of notification of blood donors who test positive for infection. The BTS may adopt different channels to inform and/or notify donors of the test results for different infections. In some countries, for example, test results for infections such as HIV are given only in a face-to-face meeting in a safe and conducive environment with proper counselling facilities. In contrast, for many other infections, such as Chagas disease, the results may be given in a standard letter. Whichever mode of communication is used, there should be a mechanism to protect the confidentiality and privacy of the notified donors. At the time of donor registration, BTS staff should ask for the donor’s preferred mode of communication, obtain the necessary contact details and tell blood donors how they will be informed about their blood test results. 6.5 DONOR COUNSELLING IN SMALL AND MOBILE FACILITIES Small, remote and under-resourced facilities and settings, including mobile blood donation sessions, may have difficulty in achieving the level and quality of blood donor counselling that is possible in large, central facilities. This may be due to a lack of sufficient time at blood donation sessions, a limited number of staff, a lack of suitable facilities to assure privacy and confidentiality, or other reasons. However, even in small and mobile facilities, the essential features of blood donor counselling should be consistently followed. Small blood donation facilities have the same responsibilities as large facilities regarding confidentiality and giving information to donors. Some elements of counselling, such as the reasons for deferral, should be given at the site of donation to ensure the donor understands their importance and the implications for blood safety or the donor’s health. The staff in-charge at these settings has the responsibility to assess the available resources and determine the feasibility of providing information and counselling. Staff should receive in-service training to enable them to fulfil their multiple functions, including providing counselling in small and mobile facilities and the ability to make appropriate referrals at the post-donation stage. 35 7 Monitoring and evaluation of blood donor counselling 7.1 OBJECTIVES OF MONITORING AND EVALUATION Monitoring is the routine assessment of on-going activities and progress to provide an overview of what has been done. Evaluation is the episodic assessment of overall achievements to measure what impact has been made (91). The effectiveness of blood donor counselling should be monitored to assess whether activities are being carried out properly and evaluated to ascertain whether programme strategies and activities have the desired impact. BTS counselling activities require regular monitoring and evaluation to ensure compliance with SOPs as part of a quality system, to assess the BTS capacity to provide counselling, and determine their impact on building a pool of regular voluntary non-remunerated blood donors. Information obtained from monitoring and evaluation can be used for reporting to stakeholders and improving the quality and relevance of counselling activities, as well as refining the training of counsellors. 7.2 METHODS OF MONITORING AND EVALUATION Monitoring and evaluation may be undertaken using qualitative and/or quantitative methods. Donor satisfaction surveys are frequently used. Periodic observation by a supervisor to assess the quality of counselling, the session content, and the problem-solving capacity of the counsellor, helps to identify any improvements that can be made in the procedures and staff training. Measuring the average length of various types of counselling sessions (e.g. pre-donation or post-donation counselling, with or without deferral) is an example of quantitative monitoring. These data can be used as a baseline and to follow-up on the indicators by which counselling can be assessed so that measures can be taken to improve practices. 7.3 DATA FOR MONITORING AND EVALUATION Data for monitoring and evaluation can be obtained from many sources including:  Routine functions: This may include the number of donors deferred and counselled and the number of donations discarded due to reactive screening test results. As part of the quality management process, these data should be regularly monitored by supervisors and quality managers at an interval specified in an SOP. Appropriate corrective and preventive action should be taken, where needed.  Reviews of records, logs and incident reports: This may include infection rates in first-time and regular/repeat donors, donor demographics (e.g. gender and age), donor deferral rates and location of donation.  Tally sheets: This may include the number of prospective donors who enter the BTS who receive information and leave without proceeding further or who request an HIV test but are deferred. This might be undertaken on a regular basis (e.g. annually) or before and after a new communication campaign or new information materials are introduced to measure their impact. 36  Periodic surveys: This involves measuring the amount of time taken for different stages of counselling and can be useful in determining staffing patterns and work flow. These surveys may also be used as indirect measures of quality (e.g. if a particular counsellor takes more or less time than others) and could also be combined with other data such as donor return rates, donor satisfaction surveys and feedback.  Interviews: Completed donor questionnaires can be reviewed with donors with abnormal infection test results to determine whether there was any significant history of infection risk at the donor’s pre-donation counselling.. This may reveal whether particular questions are ambiguous and enable the BTS to clarify and improve the quality and sensitivity of the questions and eliminate those that are not useful to reduce the number of questions to the minimum necessary to capture essential information. 7.4 MONITORING AND EVALUATION INDICATORS It is essential to identify and monitor critical indicators in blood donor counselling (including the required numerators and denominators) and to evaluate these indicators to ensure compliance. This will allow modification of strategies, assessment of the quality of blood donor counselling and identification of areas for improvement. Appropriate indicators should be selected and collected data should be analysed with the intent of improving the performance and effectiveness of blood donor counselling (92). Well-designed systems of data collection and analysis are central to monitoring and evaluation. Indicator data can be collected from many sources including population surveys such as Demographic and Health Surveys, population census, vital records, facility surveys, surveys of donors and staff, and counselling service statistics. The linkages and data flow between existing institutional structures created for the coordination of counselling services at various levels should also be clarified (93,94). Indicators for the monitoring and evaluation of blood donor counselling should include:  Inputs: the resources invested in blood donor counselling, including financial, technical and human resources.  Processes: the activities carried out to achieve the objectives of blood donor counselling; monitoring these activities will show what has been done as well as how well and timely it has been done.  Outputs: the results achieved at the programme level (programmatic products) such as: — Number of activities conducted: e.g. counsellor training sessions, information, education and communication materials developed — Service outputs that measure the accessibility and quality of counselling.  Outcomes: the changes observed in blood donors as a result of donor counselling, such as: — Effects: short to medium range changes in behaviour promoted by donor counselling: e.g. donor return rate following temporary deferral — Impacts: changes that occur over the long term: e.g. reduction in the prevalence of infection among donors. 7.5 MONITORING AND EVALUATION PARAMETERS Monitoring and evaluation of the performance of BTS blood donor counselling should be implemented through a system of regular audits of the following parameters. 37 Prerequisites Audits should assess whether the prerequisites for effective donor counselling services are available, including a national policy and guidelines on blood donor selection, deferral and pre-donation counselling, blood screening, confirmatory testing of reactive blood donations, donor notification, post-donation counselling and referral. Effectiveness of the service delivery model Audits should include an assessment of whether the available facilities and adopted service delivery model result in effective counselling that meets the BTS requirements. Number of counselling staff Staffing requirements will depend on the adopted service delivery model. However, even if counselling services are delegated to another organization outside the BTS, staff adequacy should be monitored to assess the coverage and quality of service provision. Number of volunteers involved In situations of staff shortage, the services of volunteers can be particularly helpful in augmenting service provision. Audits should include an assessment of the number and effectiveness of volunteers involved in blood donor counselling. Staff and volunteer training Audits should provide information on whether staff providing counselling services have been trained in the required specialized skills. All staff and volunteers involved in counselling should also be properly trained in carrying out their assigned tasks. Volunteers require careful supervision and close management to ensure adherence to appropriate standards of practice and confidentiality. Refresher training and periodic updates in training for staff and volunteers should be included in the audit. Staff competency assessment Audits should identify whether the competency of the staff and volunteers providing counselling to blood donors is regularly reviewed and assessed. Regular staff meetings and case discussions can also help to monitor and improve the quality of counselling. Availability of donor information and education materials Audits should assess whether donor information and education materials on donor suitability, personal health, infection risks, and frequently asked questions (FAQs) (refer to Annex 13 for an example of FAQs) are available in appropriate languages to promote donor education and self-assessment about suitability for blood donation. Availability and use of standard operating procedures Audits should assess whether written standard operating procedures are available and being used by staff at all stages of the counselling process in order to provide consistent and quality services. Donor satisfaction Audits should include an assessment of mechanisms for monitoring donor satisfaction through donor surveys, suggestion boxes and other feedback mechanisms to improve the quality of service provision. 38 Donor confidentiality The performance monitoring and evaluation system should include criteria to assess whether donor confidentiality is being maintained under all circumstances and throughout all stages in donor counselling. This is vital in maintaining public confidence and trust, presenting a positive image of the BTS and avoiding any donor stigmatization. From the performance audit, data on the following indicators should be available for assessing the effectiveness of blood donor counselling. Some of these indicators are interrelated and should be interpreted in conjunction with other relevant indicators to ensure that the assessment is meaningful:  Number of donors deferred, by reason for deferral  Number of deferred donors provided with counselling (pre-donation and post-donation)  Prevalence of TTI among donors who are accepted as donors: first-time and regular/repeat donors  Discard rate due to: — Confidential unit exclusion or post-donation information by donors — Reactive test results for TTI  Return rate of temporarily deferred donors  Number of referrals of deferred donors for medical attention, by reason for deferral  Number of adverse donor reactions, by type  Return of suitable donors who experienced adverse donor reactions in the past. All data should be examined on an annual basis and compared with those from previous years in order to identify trends over time or in response to interventions undertaken by the BTS or other agencies. It is important to include all relevant parties in the monitoring and evaluation system, as changes undertaken in one part of the organization may influence outcomes in other parts. For example, differences in infection prevalence rates among donors may be explained by the introduction of a new test with a different sensitivity or specificity; donor mobilization may have expanded blood donations from a new area or community with a different prevalence of TTI; or the communications team may have revised the donor information and education materials. The exchange of information can assist with the interpretation of data, and also aid in identifying solutions and implementing required corrective actions for the improvement of services. 7.6 DONOR SURVEYS The use of regular donor satisfaction surveys is fundamental to monitoring a well- established donor counselling system. The results of surveys should be collated and analysed using qualitative and quantitative statistical methods and should be reviewed by senior managers. Targets for donor satisfaction should be set and corrective actions implemented where results do not meet target specifications. Frequency Donor surveys are usually undertaken on an annual basis or whenever there are significant changes to the selection or counselling processes. 39 Sample size Sufficient numbers of donors should be surveyed at all sites where counselling is performed in order to ensure that the sample is representative of the counselled donor population. In some circumstances, such as when there are only a small number of donors who are positive for an infection, it may be appropriate to survey all donors in this category to obtain a sufficient sample size. Survey method The most appropriate survey method will depend on the types of counselling provided (i.e. pre- and/or post-donation) and the counselling system in place. Adequate time should be allowed to elapse between the counselling process and the donor survey so that donors have sufficient time to reflect on the process. Donor surveys can be used to monitor both pre-donation and post-donation counselling and may be conducted remotely by letter, telephone or may be web– based. However, where the use of these methods is not possible, face-to-face interviews at the completion of the counselling process by staff or volunteers who were not involved in the provision of counselling may be used as an alternative. The survey method used should allow information to be collected anonymously in order to maintain donor confidentiality. Survey content The survey should consist of a series of non-leading questions to ascertain donors’ attitudes about the counselling and deferral process. Questions should be in plain language and reviewed by experts skilled in survey applications. Questions should elicit opinions on the relevance of the information given by the counsellor, the clarity of the oral and written information provided, the skill, attitudes and manner of the counsellor, the adequacy of the referral process when relevant, and information about the availability of follow-up and support. Donors’ understanding of the deferral process and the duration of the deferral should specifically be assessed. For temporarily deferred donors, the willingness to return should also be ascertained. Examples of survey questions may include:  Do you have particular beliefs or values about blood donation and reasons for giving or not giving blood?  How do you feel about having your blood tested for HIV, hepatitis viruses and other infections?  Do you want to be informed of your blood test results?  Do you come to give blood because it is a good way of getting tested for HIV?  What sort of information and counselling would you like to have about HIV and AIDS, and the HIV test, and what is the best way to make such information available?  What worries do you have about receiving information and counselling from the BTS?  Are you satisfied with the information and counselling that you received?  What do you think is the impact of information and counselling on blood donors’ knowledge, risk behaviour and intentions to donate?  Are the available pre-donation deferral and post-donation referral processes acceptable to you? 40  How should donors be told that they have HIV or another infection that can be transmitted through their blood?  What are the main problems faced by donors and others with positive test results for HIV, hepatitis viruses and other infections?  In your view, why do people not keep appointments for counselling and discussion about their test results?  Where and to whom do donors and others with HIV and hepatitis virus infections go when they need support? Annex 14 provides an example of a blood donor survey. 41 Glossary Apheresis Any procedure in which blood is withdrawn from a donor, a portion (such as plasma, leukocytes or platelets) is separated and retained, and the remainder is re-transfused into the donor Audit Systematic, independent and documented examination to determine whether activities comply with a planned and agreed quality system Blood bank/hospital transfusion laboratory A laboratory or part of a laboratory within a hospital which receives and stores TTI screened blood and blood components from a blood centre, performs compatibility testing and issues blood and blood components for clinical use within the hospital Blood centre A facility (stand-alone or hospital-based) which carries out all or part of the activities for donor recruitment, blood collection (whole blood and, in some cases, apheresis), testing for TTI and blood groups, processing into blood components, storage, distribution to hospital blood banks within a defined region, and liaison with clinical services The following should not be categorized as blood centres:  Mobile or fixed blood collection sites/rooms which are operated as part of a blood centre  Hospital blood banks which only store, perform compatibility testing and issue screened blood Blood donor counselling A confidential dialogue between a blood donor and a counsellor about issues related to the donor’s health and the donation process, provided before, during and after blood donation Blood donors  Voluntary non-remunerated blood donor: A person who donates blood (and plasma or cellular components) of his/her own free will and receives no payment for it, either in the form of cash, or in kind which could be considered a substitute for money  Family/replacement blood donor: A person who gives a replacement unit of blood only when a family member or friend requires transfusion  Paid “donor”: A “donor” who gives blood for money or other form of payment  Autologous donor: A patient who donates his/her blood to be stored and reinfused to him/her, if needed, during surgery Blood transfusion service (BTS) A generic term to describe an organization(s) that is involved in the provision of blood for transfusion; its activities may be carried out by a single blood centre or through a network of blood centres and hospital blood banks Confidential unit exclusion The removal and disposal of a unit of blood after donation at the request of the donor 42 Donor deferral The non-acceptance of a potential blood donor to donate blood or blood components, either temporarily or permanently, based on general health or medical condition, or the risk of exposure to pathogens Donor selection The process of assessing the suitability of an individual to donate blood against defined selection criteria Haemovigilance A set of surveillance procedures for the identification, reporting, investigation and analysis of adverse reactions and events (including incidents, errors and near- misses), designed to prevent their occurrence or recurrence, covering the entire transfusion chain from blood donors to the recipients of transfusion, including the epidemiological follow-up of donors Incidence The rate of occurrence of new cases of a particular disease in a population being studied National blood policy A formal statement of intent by the ministry of health that defines the key organizational, financial, technical and legal measures that will be undertaken to develop a national blood system for ensuring the quality, safety, availability, accessibility and rational use of blood and blood products within the country National blood programme A programme under the ministry of health with overall responsibility for the planning, implementation and monitoring of all activities related to blood transfusion throughout the country Precautionary principle The concept that a precautionary action may be justified to mitigate a perceived risk to the safety or supply of blood if the best available evidence shows that there are reasonable grounds to support this action, even if the probability of that risk occurring is small Prevalence The proportion of a specific population that is infected with an infectious agent at any particular time Quality system The organizational structure, process, procedures and resources needed to implement quality requirements Risk behaviour Behaviour that exposes a person to the risk of acquiring a transfusion-transmissible infection Self-deferral The decision by a potential donor to defer himself/herself from the donation of blood or blood components, either temporarily or permanently, based on general health or medical condition, or the risk of exposure to pathogens Standard operating procedures (SOPs) Written instructions for the performance of a specific procedure in a standardized manner 43 Traceability The ability to trace each individual unit of blood, or blood component derived from it, from the  donor  to its final destination, whether this is a recipient, a manufacturer of medicinal products or disposal, and vice versa Transfusion-transmissible infection(s) (TTI) An infection that is potentially capable of being transmitted by blood transfusion 44 References 1 WHO/IFRC. Towards 100% voluntary blood donation. A global framework for action. Geneva, World Health Organization, 2010. (http://www.who.int/bloodsafety/ publications/9789241599696/en/ accessed on 17 August 2012). 2 Blood donor selection. Guidelines on assessing donor suitability for blood donation. Annex 3. Geneva, World Health Organization, 2012. (http://www. who.int/bloodsafety/publications/bts_guideline1/en/index.html accessed on 17 August 2012). 3 The Melbourne Declaration on 100% voluntary non-remunerated donation of blood and blood components. Geneva, World Health Organization, 2009. (http:// www.who.int/worldblooddonorday/Melbourne_Declaration_VNRBD_2009.pdf accessed on 17 August 2012). 4 Screening donated blood for transfusion-transmissible infections. Geneva, World Health Organization, 2010. (http://www.who.int/bloodsafety/publications/ bts_screendondbloodtransf/en/index.html accessed on 17 August 2012). 5 Reiss RF. Blood donor well-being: a primary responsibility of blood collection agencies. Annals of Clinical & Laboratory Science, 2011, 41(1):3–7. 6 Basavaraju SV et al. Reduced risk of transfusion-transmitted HIV in Kenya through centrally co-ordinated blood centres, stringent donor selection and effective p24 antigen-HIV antibody screening. Vox Sanguinis, 2010, 99(3):212–219. 7 Thomson RA et al. Retention of “safe” blood donors. The Retrovirus Epidemiology Donor Study. Transfusion, 1998, 38(4):359–367. 8 Falter E, Reiss RF. Effect of counselling rejected blood donors to seek health care. Patient Counselling and Health Education, 1981, 3(2):67–70. 9 Davey RJ. The blood centre as a community health resource. Vox Sanguinis, 2006, 91(3):206–213. 10 Stigum H et al. Risk behavior in Norwegian blood donors. Transfusion, 2001, 41(12):1480–1485. 11 Delaney MK et al. Blood center practice and education for blood donors with anemia. Transfusion, 2011, 51(5):929–936. 12 Allain JP et al. Deferred donor care in a regional hospital blood center in Ghana. Transfusion, 2009, 49(4):669–675. 13 Stewart KR et al. Phlebotomist interpersonal skill predicts a reduction in reactions among volunteer blood donors. Transfusion, 2006, 46(8):1394–1401. 14 Guo N et al for the NHLBI Retrovirus Epidemiology Donor Study-II (REDS- II), International Component. Analysis of Chinese donors’ return behavior. Transfusion, 2011, 51 (3):523–530. 15 Global Database on Blood Safety. Summary report 2011, Geneva, World Health Organization, 2011. (http://www.who.int/entity/bloodsafety/global_database/ GDBS_Summary_Report_2011.pdf accessed on 22 August 2012). 16 Guidelines for blood donor counselling on human immunodeficiency virus (HIV). Geneva, International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies/ World Health Organization Global programme on AIDS, 1994. 17 WHO/CDC. Donor selection and counselling. Report of inter-regional workshop on blood donor selection and donor counselling for priority countries in the African and Eastern Mediterranean regions. June 2011. Geneva, World Health Organization, 2011. (http://www.who.int/entity/bloodsafety/WHO- 45 CDC_ReportDonorSelectionCounsellingWorkshopKenya2011.pdf accessed on 17 August 2012). 18 Eder A, Bianco C. Screening blood donors: science, reason, and the donor history questionnaire. Bethesda, AABB, 2007. 19 Halperin D et al. The effect of short-term, temporary deferral on future blood donation. Transfusion, 1998, 38(2):181–183. 20 Piliavin JA. Temporary deferral and donor return. Transfusion, 1987, 27(2):199– 200. 21 France CR et al. Mild reactions to blood donation predict a decreased likelihood of donor return. Transfusion and Apheresis Science, 2004, 30(1):17–22. 22 Custer B et al. The consequences of temporary deferral on future whole blood donation. Transfusion, 2007, 47(8):1514–1523. 23 Ringwald J, Zimmermann R, Eckstein R. Keys to open the donor for blood donors to return. Transfusion Medicine Reviews, 2010, 24(4):295–304. 24 Eder A, Goldman M, AABB. Blood donor health and safety. Bethesda, AABB, 2009. 25 Lightman ES. Continuity in social policy behaviours: the case of voluntary blood donorship. Journal of Social Policy, 1981, 10(1):53–79. 26 Miller R et al. Review of counselling in a transfusion service: the London (UK) experience. Vox Sanguinis, 1998, 74(3):133–139. 27 IOM Introduction to basic counseling and communication: IOM training manual for migrant community leaders and community workers. Geneva, International Organization for Migration, 2009. (http://www.iom.int/jahia/webdav/site/ myjahiasite/shared/shared/mainsite/activities/health/pandemic_manual.pdf) 28 Olatunji BO et al. The structural relation between disgust sensitivity and blood-injection-injury fears: A cross-cultural comparison of US and Dutch data. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 2006, 37(1):16–29. 29 Safe blood and safer sex. Education and counselling. AIDS Action, 1996, 34:4–5. 30 Rabeya Y et al. Blood pre-donation deferrals – a teaching hospital experience. The Southeast Asian Journal of Tropical Medicine and Public Health. 2008, 39(3):571–574. 31 Goncalez T et al. Human immunodeficiency virus test-seeking blood donors in a large blood bank in São Paulo, Brazil. Transfusion, 2010, 50(8):1806–1814. 32 Custer B et al. Adverse reactions and other factors that impact subsequent blood donation visits. Transfusion, 2012, 52(1):118–126. 33 de Almeida-Neto C et al. Demographic characteristics and prevalence of serologic markers among blood donors who use confidential unit exclusion (CUE) in São Paulo, Brazil: implications for modification of CUE polices in Brazil. Transfusion, 2011, 51(1):191–197. 34 O’Brien SF et al. Evaluation of the confidential unit exclusion form: the Canadian Blood Services experience. Vox Sanguinis, 2010, 98(2):138–144. 35 Wilkinson SL et al., for the NHLBI Retrovirus Epidemiology Donor Study-II (REDS-II). Characteristics of post-donation information donors and comparison with appropriately deferred donors. Transfusion, 2011, 51(7):1503–1510. 36 Wilkinson SL et al., for the NHLBI Retrovirus Epidemiology Donor Study-II (REDS-II). Donors’ perspectives on their post-donation information (PDI) event: a qualitative interview study of PDI donors. Transfusion, 2012, 52(5):1062–1069. 37 Ownby HE et al. Loss of volunteer blood donors because of unconfirmed enzyme immunoassay screening results. Retrovirus Epidemiology Donor Study. Transfusion, 1997, 37(2):199–205. 46 38 Woodfield G et al. A review of the ISBT rare blood donor program. Immunohematology, 2004, 20(4):244–248. 39 PA/PH/TS (11) 28 2R. European Committee (partial agreement) on blood transfusion (CD-P-TS) Technical Memorandum. TS057. Risk behaviours having an impact on blood donor management. Strasbourg, European Directorate for the Quality of Medicines & HealthCare, April 2012. (http://www.edqm. eu/en/blood-transfusion-projects-1449.html & http://www.edqm.eu/ medias/fichiers/paphts_11_28_2r_european_committee_partial_agreeme. pdf accessed on 8 Oct 2012). 40 Guide to the preparation, use and quality assurance of blood components, 16th edition. Strasbourg, Council of Europe, 2010. 41 Franklin IM. Is there a right to donate blood? Patient rights; donor responsibilities. Transfusion Medicine, 2007, 17(3):161–168. 42 Rugege-Hakiza SE et al., for the Retrovirus Epidemiology Donor Study. Do blood donors read and understand screening educational materials? Transfusion, 2003, 43(8):1075–1083. 43 O’Brien SF et al. Donor’s understanding of the definition of sex as applied to pre-donation screening questions. Vox Sanguinis, 2008, 94(4):329–333. 44 Szymczyk-Nuzka M. Wyedukowany dawca–bezpieczny pacjent [Educated donor- safe patient]. Polski Merkuriusz Lekarski, 2011, 30(177):208–210. 45 Tagny CT et al. Transfusion safety in francophone African countries: an analysis of strategies for the medical selection of blood donors. Transfusion, 2012, 52(1):134–143. 46 Alaishuski LA, Grim RD, Domen RE. The informed consent process in whole blood donation. Archives of Pathology & Laboratory Medicine, 2008, 132(6):947–951. 47 Hillgrove T et al. The impact of temporary deferral due to low hemoglobin: future return, time to return, and frequency of subsequent return. Transfusion, 2011, 51(3):539–547. 48 Custer B et al., for the NHLBI Retrovirus Epidemiology Donor Study-II. Donor return after temporary deferral. Transfusion, 2011, 51(6):1188–1196. 49 Veldhuizen IJT. ‘Thank you! Please visit us again’. Reflecting on the donor retention literature – implications for retention practices. 2010, ISBT Science Series 5(1):196–200. 50 WHO Guidelines on drawing blood: best practices in phlebotomy. Geneva, World Health Organization, 2010. (http://www.who.int/injection_safety/sign/ drawing_blood_best/en/index.htm)l 51 Hanson SA, France CR. Social support attenuates presyncopal reactions to blood donation. Transfusion, 2009, 49(5):843–850. 52 Amrein K et al. Adverse events and safety issues in blood donation – a comprehensive review. Blood Reviews, 2012, 26(1):33–42. 53 Kamel H et al. Delayed adverse reactions to blood donation. Transfusion, 2010, 50(3):556–565. 54 Bravo M et al. Factors associated with fainting – before, during and after whole blood donation. Vox Sanguinis, 2011, 101(4):303–312. 55 Zou S et al. Current impact of confidential unit exclusion option. Transfusion, 2004, 44:651–657. 56 Sumnig A et al. Factors influencing confidential unit exclusions in blood donors. Vox Sanguinis, 2010, 98:e231–240. 57 Viar MA et al. Disgust, anxiety, and vasovagal syncope sensations: a comparison of injection-fearful and non-fearful blood donors. Journal of Anxiety Disorders, 2010, 24(8):941–945. 47 58 Revised recommendations for the selection and use of HIV antibody tests. Joint United Nations Programme on HIV/AIDS (UNAIDS)–WHO. Weekly Epidemiological Record, 1997,, 21, 72(12):81–87. 59 Testing positive. Counselling blood donors. AIDS Action, 1996, 34:6. 60 Cleary PD et al. Health education about AIDS among seropositive blood donors. Health Education Quarterly, 1986, 13(4):317–329. 61 Alizadeh AH, Ranjbar M, Yadollahzadeh M. Patient concerns regarding chronic hepatitis B and C infection. East Mediterr Health J. 2008 Sep- Oct;14(5):1142-1147. 62 Bianco C, Kessler D. Donor notification and counselling. Management of blood donors with positive test results. Vox Sanguinis, 1994; 67 Suppl. 3:255–259. 63 Voluntary counselling and testing. UNAIDS Technical Update. Geneva, UNAIDS, 2000. (http://data.unaids.org/Publications/irc-pub01/jc379-vct_en.pdf) 64 Guidance on provider-initiated HIV testing and counselling in health facilities. Geneva, World Health Organization, 2007. (http://whqlibdoc.who.int/ publications/2007/9789241595568_eng.pdf) 65 Delivering HIV test results and messages for re-testing and counselling in adults. Geneva, World Health Organization, 2010. 66 Fridey JM et al. A question of clarity: redesigning the American Association of Blood Banks blood donor history questionnaire – a chronology and model for donor screening. Transfusion Medicine Reviews, 2007, 21(3):181–204. 67 Germain M et al. Determinants of return behavior: a comparison of current and lapsed donors. Transfusion, 2007, 47(10):1862–1870. 68 Ethical framework for good practice in counselling and psychotherapy. British Association for Counselling and Psychotherapy, 2010. (http://www.bacp. co.uk/admin/structure/files/pdf/566_ethical_framework_feb2010.pdf) 69 Aide-mémoire. Developing a national blood system. Geneva, World Health Organization, 2011. (http://www.who.int/bloodsafety/publications/am_ developing_a_national_blood_system.pdf) 70 Sims C. Counselling the HIV- and hepatitis-positive donor. ISBT Science Series, 2006, 1(1):174–179. 71 Coffe C et al. Entretien prédon par un personnel paramédical formé et habilité : faisabilité, fiabilité et sécurité [Pre-donation interview by trained and authorized paramedical staff: feasibility, reliability and safety]. Transfusion Clinique et Biologique, 2011, 18(2):206–217. 72 Arranz P et al. Evaluation of a counseling training program for nursing staff. Patient Education and Counseling, 2005, 56(2):233–239. 73 Aide-mémoire. Quality systems for blood safety. Geneva, World Health Organization, 2002. (http://www.who.int/bloodproducts/quality_safety/en/ AM_quality_system.pdf) 74 Courtois, F et al. Comportements à risque chez les donneurs de sang: efficacité d’un nouveau questionnaire [At-risk behaviours in blood donors: efficiency of a new selection questionnaire]. Transfusion Clinique et Biologique, 1999, 6(4):227–235. 75 Resolution CM/Res (2008) 5 on the donor responsibility and on limitation to donation of blood and blood components, adopted by the Committee of Ministers on 12 March 2008 at the 1021st meeting of the Ministers’ Deputies. (http://www.edqm.eu/medias/fichiers/Resolution_CMRes20085_ on_donor_responsibility_and_on_limitation_to_donation_of_blood_and_blood_ components.pdf) 48 76 Privacy and your rights. Australian Red Cross Blood Service, 2010. 77 Informed consent in blood transfusion and cellular therapies: patients, donors and research subjects. Bethesda, AABB, 2007. 78 Shaz BH et al. Critical evaluation of informed consent forms for adult and minor aged whole blood donation used by United States blood centers. Transfusion, 2009, 49(6):1136–1145. 79 Wehrli G and Sazama K. Universal donor education and consent: what we know and where we should go. Transfusion, 2010, 50(11):2499–2502. 80 Opening up the HIV/AIDS epidemic: guidance on encouraging beneficial disclosure, ethical partner counselling & appropriate use of HIV case-reporting. UNAIDS/World Health Organization, Geneva, 2000. (http://www.unaids. org/en/media/unaids/contentassets/dataimport/publications/irc-pub02/ jc-execsumm_en.pdf) 81 Guidance on couples HIV testing and counselling – including antiretroviral therapy for treatment and prevention in serodiscordant couples. Recommendations for a public health approach. Geneva, World Health Organization, 2012. (http:// apps.who.int/iris/bitstream/10665/44646/1/9789241501972_eng.pdf accessed on 11 October 2012). 82 Donor services training: everything you need to know to process donors. Bethesda, AABB, 2010. 83 Haist SA et al. Sexual history inquiry and HIV counseling: improving clinical skills and medical knowledge through an interactive workshop utilizing standardized patients. Advances in Health Sciences Education, 2008, 13(4):427–434. 84 Ahsen NF. Role plays to build counselling competencies. Medical Education, 2008, 42(5):534–535. 85 Provider-initiated HIV testing and counselling: one-day training programme, Geneva, World Health Organization, 2011. (http://whqlibdoc.who.int/ publications/2011/9789241501293_eng.pdf accessed on 11 October 2012). 86 Ahsen NF et al. Developing counseling skills through pre-recorded videos and role play: a pre- and post-intervention study in a Pakistani medical school. BMC Medical Education, 2010, 10:7. 87 Ngongo Bahati P et al. Ensuring quality of services in HIV prevention research settings: findings from a multi-center quality improvement pilot in East Africa. AIDS Care, 2010, 22(1):119–125. 88 Tools for evaluating HIV voluntary counselling and testing. Geneva, UNAIDS, 2000. http://data.unaids.org/Publications/IRC-pub02/jc685-tools-for-eval_ en.pdf 89 Service delivery approaches to HIV testing and counselling (HTC): a strategic policy framework. Geneva, World Health Organization, 2012. (http://apps.who. int/iris/bitstream/10665/75206/1/9789241593877_eng.pdf accessed on 11 October 2012). 90 Improving HIV testing and counselling services. Technical brief paper. Geneva, World Health Organization, 2011. (http://whqlibdoc.who.int/hq/2011/ WHO_HIV_11.01_eng.pdf accessed on 11 October 2012). 91 UNAIDS/WORLD BANK. National AIDS Control Councils operations manual. Geneva, UNAIDS, 2002. 92 Chimzizi RB et al. The use of a monitoring tool to assess counselling and HIV testing in the public health sector in Malawi. Tropical Doctor, 2005, 35(2):72–75. 49 93 Guide for monitoring and evaluating national HIV testing and counselling programmes. Geneva, World Health Organization, 2011. (http://whqlibdoc. who.int/publications/2011/9789241501347_eng.pdf accessed on 11 October 2012). 94 National HIV/AIDS monitoring and evaluation framework. Republic of Kenya, National AIDS Control Council, 2005. (http://www.nacc.or.ke/images/stories/ Documents/national_me_framework_2005.pdf accessed on 11 Oct 2012). 50 Acknowledgements The WHO Blood Transfusion Safety team wishes to express its thanks to the following experts in the field of transfusion medicine and science, public health, epidemiology and ethics for their contribution to the development of these implementation guidelines. These guidelines were developed in collaboration with the US Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Atlanta, and the International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC). TECHNICAL WORKING GROUP Dr Neelam Dhingra, Coordinator, Blood Transfusion Safety, Health Systems Policies and Workforce, WHO-HQ, Geneva, Switzerland Dr Lin Che Kit, Chief Executive and Medical Director, Hong Kong Red Cross Blood Transfusion Service, Hong Kong SAR, P.R. China Dr Christie M Reed, Medical Officer, HIV Prevention Branch, Division of Global HIV/AIDS, CDC, Atlanta (now CDC Resident Advisor, President’s Malaria Initiative, Division of Parasitic Diseases & Malaria, Monrovia, Liberia) Dr Noryati Abu Amin, Medical Officer, Blood Transfusion Safety, Health Systems Policies and Workforce, WHO-HQ, Geneva, Switzerland Ms Jan Fordham, formerly Technical Officer, Blood Transfusion Safety, Health Systems Policies and Workforce, WHO-HQ, Geneva, Switzerland Mr Peter Carolan, formerly Senior Officer, Health and Care (Blood), IFRC, Geneva, Switzerland Dr Rana Al-Abdulrazzak, Director, Medical and Donor Affairs, Kuwait Central Blood Bank, Kuwait Ms Terhi Aaltonen, Programme Officer, Prevention, Care and Support Unit, UNAIDS, Geneva, Switzerland Ms Stephanie Behel, Epidemiologist, HIV Testing and Counseling, HIV Prevention Branch, Division of Global HIV/AIDS, CDC, Atlanta, United States of America Mr James Chitsva, Technical Officer Blood Transfusion Safety, Health Systems Policies and Workforce, WHO-HQ, Geneva, Switzerland Dr Malhi Cho Samaniego, Medical Officer, Pan American Health Organization, WHO Regional Office for the Americas, Washington DC, United States of America Dr Gayatri Ghadiok, formerly Blood Safety Specialist, WHO Regional Office for the Western Pacific, Manila, Philippines Dr Donna Higgins, Medical Officer, HIV Prevention in Health Sector, WHO-HQ, Geneva, Switzerland Ms Alicia S Hunter, Senior Public Health Analyst, Division of Nutrition, CDC, Atlanta, United States of America 51 Dr Anthony Keller, Australian Red Cross Blood Service, Melbourne, Australia Mr Wim de Kort, Division Director and Coordinating Manager of Donor Research, Sanquin Blood Bank Southeast, Nijmegen, The Netherlands Dr Matthew J Kuehnert, Director, Office of Blood, Organ, and other Tissue Safety, Division of Healthcare Quality Promotion,, CDC, Atlanta, United States of America Dr Shirish Kumar, formerly Medical Officer, Blood Transfusion Safety, Health System Policies and Workforce, WHO-HQ, Geneva, Switzerland Dr Dorothy Kyeyune, Director, Uganda Blood Transfusion Service, Ministry of Health, Kampala, Uganda Dr June Lee, Medical Officer, Australian Red Cross Blood Service, Melbourne, Australia Dr Guy Levy, formerly Medical Director, Swiss Red Cross Blood Transfusion Service, Bern, Switzerland Dr Lawrence H Marum, formerly Team Lead, Medical Transmission, HIV Prevention Branch, Division of Global HIV/AIDS, CDC, Atlanta, now Country Director, CDC, Lusaka, Zambia Dr Champa Manchanayake, formerly Senior Medical Officer, National Blood Transfusion Service, Colombo, Sri Lanka Mr David Mvere, Chief Executive Officer, Zimbabwe National Blood Service, Harare, Zimbabwe Dr Ana del Pozo, Chief of Hemotherapy Service, Hospital Garrahan, Buenos Aires, Argentina Dr Andreas Reis, Technical Officer, Ethics and Human Rights, WHO-HQ, Geneva, Switzerland Dr Chhorn Samnang, Head, Blood Donor Programme, National Blood Transfusion Center, Phnom Penh, Cambodia EXTERNAL REVIEW GROUP Dr Yasmin Ayob, Consultant, National Blood Center, Kuala Lumpur, Malaysia Dr Zarin Bharucha, Consultant in Transfusion Medicine, Mumbai, India Dr Frank E Boulton, Emeritus Consultant, NHS Blood and Transplant, Southampton, United Kingdom Professor Kamel Boukef, Consultant in Transfusion Medicine, Tunis, Tunisia Professor Dr Ashley J Duits, Medical Director, Red Cross Blood Bank Foundation, Curaçao, Netherlands Antilles Dr Anthony E Fiore, Associate Director for Science, Division of Parasitic Diseases and Malaria, CDC, Atlanta Dr Marcela Garcia Gutierrez, Consultora Servicios de Sangre, Bogota, Colombia Dr Patricia Hewitt, Consultant Specialist in Transfusion Microbiology, NHS Blood and Transplant, North London, United Kingdom 52 Dr Anthony A Marfin, Team Leader, Medical Transmission Prevention, HIV Prevention Branch, Division of Global HIV/AIDS, Center for Global Health, CDC, Atlanta Mr Emmanuel Masvikeni, formerly Blood Procurement & Public Relations Manager, National Blood Service, Harare, Zimbabwe Dr Faten M Moftah, formerly Director General, National Blood Transfusion Service, Ministry of Health and Population, Cairo, Egypt Dr Susan P Montgomery, Epidemiologist, Division of Parasitic Diseases and Malaria, CDC, Atlanta Dr Koji Nabae, formerly Deputy Director, Division of Blood and Blood Products, now Deputy Director, Division of Infectious Diseases, Ministry of Health, Labour and Welfare, Tokyo, Japan Dr Soisaang Phikulsod, Director, National Blood Center, Thai Red Cross Society, Bangkok, Thailand Mr Paul Rogers, Technical Officer, Health Technology, WHO Western Pacific Regional Office, Manila, Philippines Dr Dorothy Stainsby, Emeritus Consultant in Transfusion Medicine, NHS Blood and Transplant, Newcastle upon Tyne, United Kingdom Mr Sini Subrayen, Public Relations Practitioner, South African National Blood Service, Johannesburg, South Africa Dr Elizabeth Vinelli, Medical Director, National Blood Programme, Honduras Red Cross, Comayagüela, Honduras Professor Zhu Yong Ming, President, Shanghai (Red Cross) Blood Center, Shanghai, P.R. China EXTERNAL EVALUATION Inter-regional workshop on blood donor selection and donor counselling for priority countries in the African and Eastern Mediterranean regions, 27–30 June 2011, Nairobi, Kenya The final draft of these guidelines, Blood donor counselling: implementation guidelines, was evaluated in an inter-regional workshop on blood donor selection and donor counselling for priority countries in the African and Eastern Mediterranean Regions, June 2011, Nairobi, Kenya. The objective of the workshop was to identify the major challenges and constraints faced by participating countries, to define appropriate strategies to improve donor selection, notification, pre- and post-donation counselling, and to assess the feasibility of the implementation of these guidelines. The countries selected included both those with successful donor selection and counselling programmes and those without national systems for blood donor selection and counselling or with high rates of donor deferral due to transfusion- transmissible infections. 53 Participants Dr Lucy Asamoah-Akuoko, Senior Medical Officer, National Blood Transfusion Service, Accra Area Blood Centre, Accra, Ghana Dr Samuel Baker, Programme Manager, National Safe Blood Transfusion Services Programme, Ministry of Health and Sanitation, Freetown, Sierra Leone Mr Alemayehu Belete, Officer, Federal Ministry of Health, Medical Services Directorate, Addis Ababa, Ethiopia Mrs Lwopu M Bruce, Program Manager, Ministry of Health & Social Welfare, National Blood Safety Program, Ministry of Health & Social Welfare, Monrovia, Liberia Mrs Judith Charle, Head, Blood Donation Department, National Blood Transfusion Service, Dar Es Salaam, Tanzania Dr Girma Tesfaye Debella, Director, National Blood Bank Service, Ethiopian Red Cross Society, Addis Ababa, Ethiopia Professor Raziq Fazle, Professor of Hematology and Focal Person Safe Blood Transfusion Project, Province of Khyber Pakhtunkhwa, Peshawar, Post-Graduate Medical Institute, Hayatabad, Peshawar, Pakistan Dr Debasish Gupta, Project Director, Blood Safety, CHF International Kenya, Nairobi, Kenya Dr Enayatullah Hashemi, General Manager, Diagnostics, Ministry of Public Health, Senama Pamir Central Blood Bank, Kabul, Afghanistan Mrs Senet Awolker Ibrahim, Quality Manager, National Blood Transfusion Service, Medical Services Division, Asmara, Eritrea Mr Musa Kabba, Regional Donor Recruitment Officer – East, National Safe Blood Transfusion Services Programme, Ministry of Health and Sanitation, Kenema, Sierra Leone Mr Mulbah J Kerkula, Field Coordinator, National Blood Safety Program, Ministry of Health & Social Welfare, Monrovia, Liberia Ms Mercy Kokha, Chief Clinic Nurse, Malawi Blood Transfusion Service, Blantyre, Malawi Dr Dorothy Kyeyune Byabazaire, National Programme Manager/ Director, Uganda Blood Transfusion Services, Nakasero, Kampala, Uganda Mrs Helen Hatia Mahama, Head, Donor Care, National Blood Transfusion Service, Accra Area Blood Centre, Accra, Ghana Dr Bridon M’Baya, Medical Director, Malawi Blood Transfusion Service, Blantyre, Malawi Dr Faten M Moftah, Director- General, National Blood Transfusion Service, Ministry of Health and Population, Cairo, Egypt Dr Nehad Mohamed Mosad, Deputy, National Blood Transfusion Service, Ministry of Health and Population, Cairo, Egypt Mr Stanley Mtemeri, Quality Assurance Manager, Laboratory, Swaziland National Blood Transfusion Service, Ministry of Health, Manzini, Swaziland Dr Maingi Sylvester Mulli, Medical Director, Regional Blood Transfusion Centre, Embu, Kenya 54 Ms Lerato Mamakhelelise Ncheke, Blood Donor Counsellor, Lesotho Blood Transfusion Service, Ministry of Health and Social Welfare, Maseru, Lesotho Dr Maxwell Solomuzi Ngcobo, Medical Officer, South African National Blood Service, Pinetown, Durban, South Africa Dr Titus Ngulungu, Director, Regional Blood Transfusion Centre, Ministry of Medical Services, Nakuru, Kenya Dr Efesper Nkya, Programme Manager, Tanzania National Blood Transfusion Service, Ministry of Health and Social Welfare, Dar Es Salaam, Tanzania Ms Maleqhoa Grace Nyopa, Manager, Lesotho Blood Transfusion Service, Ministry of Health and Social Welfare, Maseru, Lesotho Ms Halima Saad, Head of Blood Donation Department, Ministry of Public Health, Senama Pamir Central Blood Bank, Kabul, Afghanistan Mrs Aminatta Sarr-Bojang, Programme Manager, National Blood Transfusion Service, Ministry of Health and Social Welfare, Banjul, The Gambia Mrs Cynthia Sims, Haemovigilance Professional Nurse Medical (Transfusion Transmitted Infection Donor Counselling), Western Province Blood Transfusion Service, Cape Town, South Africa Mrs Mamjarra Nyabally Sonko, Senior Blood Donor Recruiter, National Public Health Laboratories, National Blood Transfusion Service, Ministry of Health and Social Welfare, Banjul, The Gambia Professor Hosea Sukati, Technical Director, Swaziland National Blood Transfusion Service, Manzini, Swaziland Dr Yifde-Amlak Tesfamariam Baraki, Director, National Blood Transfusion Service, Medical Services Division, Asmara, Eritrea Professor Mahfooz-Ur-Rahman, Director, Institute of Blood Transfusion Services, Punjab, Lahore, Pakistan Mr Mugisha William, National Blood Donor Programme Officer, Uganda Blood Transfusion Services, Nakasero, Kampala, Uganda International facilitators Dr Lin Che Kit, Chief Executive & Medical Director, Hong Kong Red Cross Blood Transfusion Service, Hong Kong SAR, P.R. China Dr Neo Moleli, Lead Consultant, Donor Services, South African National Blood Service, Roodepoort, South Africa World Health Organization Dr Neelam Dhingra, Coordinator, Blood Transfusion Safety, Health Systems Policies and Workforce, WHO-HQ, Geneva, Switzerland Dr Nabila Metwalli, Regional Adviser, Blood Transfusion Safety, Laboratory Imaging & Clinical Technologies, WHO Office for the Eastern Mediterranean, Cairo, Egypt 55 Dr Jean-Baptiste Tapko, formerly Regional Adviser, Blood Safety, WHO Regional Office for Africa, Brazzaville, Congo Dr Rex Gadama Mpazanje, Project Manager, WHO Country Office, Nairobi, Kenya Dr Mohammed Zahran, National Programme Officer, Blood Transfusion Safety, World Health Organization, Khartoum, Sudan US Centers for Disease Control and Prevention Dr Christie M Reed, Medical Officer, HIV Prevention Branch, Division of Global HIV/AIDS, CDC, Atlanta (now CDC Resident Advisor, President’s Malaria Initiative, Division of Parasitic Diseases & Malaria, Monrovia, Liberia) Dr Jane Mwangi, Branch Chief, Division of Global HIV/AIDS Laboratory Branch, CDC, Nairobi, Kenya Dr Daniel Kimani, Technical Advisor, Blood and Injection Safety, Division of Global HIV/AIDS Laboratory Branch, CDC, Nairobi, Kenya Kenya National Blood Transfusion Service Dr Margaret Oduor, Medical Director, National Blood Transfusion Service, Nairobi, Kenya Mr Charles Rombo, Quality Manager, National Blood Transfusion Service, Nairobi, Kenya Mr Benard Kassam, In-charge, Donor Notification Program, National Blood Transfusion Service, Nairobi, Kenya Mrs Seline Ooku, In-charge, Donor Clinics, National Blood Transfusion Service, Nairobi, Kenya DECLARATION OF INTERESTS Declaration of interest statements were collected from all members of the technical working group, external reviewers, and participants in the inter-regional workshop. No conflict of interest was declared by any contributors to the guidelines. ANNEXES The WHO Blood Transfusion Safety programme acknowledges with thanks the Hong Kong Red Cross Blood Transfusion Service, Kenya National Blood Transfusion Service, South African National Blood Service, United Kingdom NHS Blood and Transplant and Zimbabwe National Blood Service for providing the examples for the annexes. 56 Annex 1 Haemoglobin and iron: information for blood donors Every time you come to give blood or platelets we check your haemoglobin level. Haemoglobin (Hb) is a protein found in the red blood cells that carries oxygen in your body and gives blood its red colour. Haemoglobin levels vary from person to person. Men usually have higher levels than women. A haemoglobin “cut-off” level is set for blood donation to ensure that your haemoglobin will not drop below normal after you have donated blood. Normal ranges for haemoglobin differ between ethnic populations, and males and females, and are also affected by age, especially in women. Individuals with haemoglobin levels below the normal range are, by definition, anaemic. There are many causes of anaemia and anaemia due to iron deficiency is common. What happens next? If your haemoglobin level is less than the cut-off value, you will not be able to donate blood until the time you have further tests to know the reason for your low haemoglobin, receive treatment for the condition and have a normal haemoglobin value above the cut-off level. We want you to come back as soon as possible to donate blood, but your health comes first. So it’s important to wait a while to allow your haemoglobin to reach the normal level. We hope that next time you come to give blood your haemoglobin will be above the cut-off level and that you will not be disappointed again. More about iron Iron is very important because it helps your body to make haemoglobin. You give away iron when you donate blood and so it is even more necessary for blood donors to eat plenty of iron-containing foods. Where does iron come from? As iron is found in a variety of foods, you can usually get enough from a balanced diet. The major sources of iron are meat and meat-based foods, cereals and cereal products, and vegetables. What can I do to boost my iron levels? Iron is not easily absorbed by the body so we all need a regular supply of it. Try to eat a well-balanced diet. Also, every day, try to eat three portions of food that are good sources of iron. Reducing the amount of snacks and sugary foods which contain very little iron will also help. These foods are good sources of iron:  Pulses and beans  Eggs  Breakfast cereals – some cereals are fortified with iron  Lean red meat, turkey and chicken 57  Fish – including frozen and canned fish such as mackerel, sardines, salmon and pilchards  Nuts  Brown rice  Tofu  Bread – especially whole meal or brown breads  Leafy green vegetables – especially spinach curly kale, watercress and broccoli  Dried fruit – in particular apricots, raisins and prunes. The amount of animal fat in your diet should be kept low. So when eating meat, try to choose lean meat. It is also better to grill, steam, roast or microwave food rather than fry it. A note about tea: tea may reduce the absorption of iron from foods. Avoid drinking tea just before, after or with meals. Vitamin C Vitamin C (ascorbic acid) helps you to absorb more iron. So to get the most from the food you eat, have vitamin C rich foods with meals: for example, fresh fruits and vegetables or drinks such as fresh orange juice. What if I am a vegetarian or vegan? Although iron from non-meat sources is more difficult for the body to absorb, people following a well-balanced diet should be able to get enough iron in their diet. Do I need to take iron tablets? Most people should be able to get all the iron they need by eating a varied and balanced diet and should not need to take iron supplements or tablets. Iron tablets should only be taken if your doctor has advised you to take them. 58 Annex 2 Bruising: information for blood donors Although it is hoped that no donor will have any ill-effects from giving blood, occasionally bruising of the arm may develop at the venepuncture site. The bruise can look dramatic and some people may find this worrying, but it is usually harmless and recovers within a few days. Bruising is caused by bleeding under the skin, which occurs due to injury to blood vessels. These injured blood vessels leak a small amount of blood, which collects in the area as a bruise. If a bruise occurs during blood donation, the process may be discontinued to prevent it from worsening. With time, the familiar blue-black discolouration changes to green, then yellow and eventually fades and disappears. This may take two to three weeks if the bruise is large. It is normal for bruises to spread out before fading. During or after blood donation, the following may happen:  The vein is pierced during blood donation, causing some blood to leak into the surrounding tissue. The donor is more likely to develop a bruise if the venepuncture procedure was more difficult than usual.  There are tiny fragile blood vessels running just under the skin, as well as the larger veins from which the blood donation is obtained. When the donation needle is inserted into the arm, one of these small vessels may be injured and bleeding occurs.  Inadequate pressure placed on the venepuncture site after removal of the needle may allow blood to leak in the surrounding tissues.  Lifting heavy objects after blood donation could put pressure on the venepuncture site and dislodge the clot formed. Prevention and management of bruising following blood donation  Wear clothes with loose fitting sleeves when donating blood. A tight sleeve can act as a tourniquet and cause congestion in the vein, increasing the chance of bruising.  Apply firm pressure to the venepuncture site after donation, as advised by the BTS staff member, until the bleeding has stopped. A plaster will be applied to cover the venepuncture site; this should be kept on for a minimum of six hours.  Avoid lifting heavy objects for a few days as this could aggravate the bruising. However, gentle movements are recommended whilst the bruise is healing.  If bruising has developed, applying cold compresses to the area can also help to relieve any pain or discomfort.  If you require more pain relief, it is recommended to take paracetamol (according to the manufacturer’s instructions); avoid taking aspirin or ibuprofen for the first 24 hours. 59  If you experience any of the following, seek further help or call the BTS for advice: — Severe pain — Numbness or persistent ”pins and needles” in the arm, hand or fingers — Swelling which is large or increasing in size — Painful redness and inflammation. 60 Annex 3 Post-donation advice to blood donors Blood Transfusion Service Dear Blood Donor, Thank you for donating blood today. Your valued donation is a vital contribution to our community, and we sincerely hope that you have found it a worthwhile experience. We would like to advise you to read carefully the following points for care after blood donation. If you have any enquiry regarding post-donation matters, please call (insert the telephone number and time when this service is available). Over the next 48 hours:  Drink plenty of fluids to replenish the volume lost during donation.  Avoid lifting heavy weights with the donation arm or participating in strenuous physical activities or sports after donation to prevent bruising of the venepuncture site and dizziness. If you feel dizzy, unwell or have cold sweats:  Take a seat or lie down immediately, preferably with your feet raised, until the feeling passes.  Loosen any restrictive garments and keep breathing smoothly.  Keep calm and take slow and long deep breaths.  Seek assistance from any passer-by or people near you.  If the condition does not improve or for any reason something doesn’t feel right, call the number provided above. Care for the venepuncture site:  In uncommon situations where fresh bleeding occurs after the plaster is removed, put gentle pressure on the venepuncture site, raise your arm for 3–5 minutes and apply a bandage to the site. The bandage or the dressing can be removed after 5 hours.  If you notice bruising around the venepuncture site, it is usually caused by bleeding into the tissue underneath the skin. It will usually resolve in a week’s time. If you feel pain or discomfort, applying a cold compress to the area may help.  If the venepuncture site becomes swollen or blue or you experience pain or numbness in the donation arm, please call (insert telephone number) for advice or consult a doctor. 61 Important information for the BTS If any of the following situations occur, please inform the BTS immediately by calling (insert telephone number and time when this service is available):  You believe that the blood you have donated might not be suitable for transfusion to a patient  You would like to make any revisions to the information you provided in the donor questionnaire  You develop an acute infection such as fever, a cough or cold within 4 weeks of blood donation  You develop jaundice, hepatitis, tuberculosis or malaria within 3 months of blood donation. When you call, the BTS will ask you to confirm your name and other personal data and will request you to provide information on the date and place where you donated blood to enable us to locate the donated blood unit. All information that you have provided will be kept strictly CONFIDENTIAL. Your cooperation is of the utmost importance to your health as well as to the safety of the recipient of blood. Blood Transfusion Service Street address Postal address Post code Telephone number (office hours) Telephone number (outside office hours or 24-hours) Fax number E-mail address Website address 62 Annex 4 Steps in post-donation counselling of blood donors with confirmed TTI In the case of blood donors whose TTI test result is confirmed positive, the staff providing post-donation counselling should: 1 Inform the donor of the result simply and clearly. 2 Give the donor time to consider the information. 3 Ensure that the donor understands the result. 4 Allow the donor to ask questions. 5 Help the donor cope with emotions arising from the test result. 6 Discuss any immediate concerns and assist the donor to suggest a person among their close family and friends who may be available and acceptable to offer immediate support. 6 Describe follow-up services that are available in the health facility and in the community, with special attention to available services for treatment, care and support. 8 Provide information on how to prevent the further transmission of infection. 9 Provide information on other relevant preventive health measures, such as healthy lifestyles and good nutrition. 10 Discuss possible disclosure of the result, including when and how this may happen and to whom. 11 Encourage and offer referral for the testing and counselling of partners and children 12 Arrange a specific date and time for a follow-up visit or referral for treatment, care, counselling, support and other services, as appropriate. 63 Annex 5 HIV infection: information for blood donors The human immunodeficiency virus (HIV) is one of the world’s leading infectious diseases, claiming more than 25 million lives over the last 30 years. In 2010, there were approximately 34 million people living with HIV. Once someone is infected with HIV, it is present in the body permanently. HIV invades white blood cells, called T-lymphocytes, which have an important role to play in the body’s defences against infection and cancer. HIV destroys these cells and, if unchecked, causes the body’s defence mechanism – or immune system – to fail. This is known as “immune deficiency”. Failure of the immune system allows infections which are usually kept under control to cause illness, and makes the person more likely to develop certain cancers. The most advanced stage of HIV infection is acquired immunodeficiency syndrome (AIDS), which can take 10–15 years to develop. This stage is defined by the development of certain cancers, infections or other severe clinical manifestations. Transmission HIV is a sexually-transmitted disease and can be transmitted via unprotected sex and close contact with a variety of body fluids of infected individuals, such as blood, breast milk, semen and vaginal secretions. HIV can also be passed from mother to baby during pregnancy and through breastfeeding. Although primarily transmitted through person-to-person sexual contact, HIV can also be transmitted by blood transfusion from an infected blood donor. Examples of HIV transmission routes include:  Unprotected anal or vaginal sex with an HIV-infected partner  Mother-to-child transmission during pregnancy, childbirth, or breastfeeding  Transfusion with HIV-infected blood or blood products  Sharing of contaminated injection equipment, tattooing, skin-piercing tools and surgical equipment. HIV infection cannot be spread through ordinary day-to-day contact such as shaking hands or sharing personal objects, food or water. Activities such as eating and drinking with friends or family, sharing washing or toilet facilities, and hugs and kisses are all safe. There is no risk of infection from shared cooking and eating utensils, or baths, showers or swimming pools. HIV cannot be passed on by tears, sweat, coughs, sneezes or insect bites. Signs and symptoms The symptoms of HIV vary depending on the stage of infection. Although people living with HIV tend to be most infectious in the first few months, many are unaware of their status until later stages. In the first few weeks after initial infection, individuals may experience no symptoms or a flu-like illness including fever, headache, rash or sore throat. 64 As the infection progressively weakens the person’s immune system, the individual can develop other signs and symptoms such as swollen lymph nodes, weight loss, fever, diarrhoea and cough. Without treatment, they could also develop severe illnesses such as tuberculosis, cryptococcal meningitis, and cancers such as lymphomas and Kaposi’s sarcoma, among others. Important information about your test results The tests performed on your donation have given positive results for the antibodies and the virus particles in your blood, which means that you are infected with HIV. Antibodies are the body’s reaction to infection, but unlike antibodies to other infections, HIV antibody is unable to overcome the virus and eliminate it from the body. Because the virus is also in the blood, it can be passed on to the recipient of blood transfusion. The tests do not give any information about when or how you became infected, or the state of your immune system. The positive test result does not mean that you have AIDS. Other tests must be performed which will give much more information about your health. Your test results are regarded as strictly confidential and will not be disclosed to anyone without your consent. However, we could refer you to a hospital or an HIV/AIDS centre for further medical care and treatment. Furthermore, you are infectious to your sexual partner and should seek treatment for both yourself and your partner. If you do not want to, or are unable to inform your partner, the HIV/AIDS centre may be able to help you with that. We advise you to think very carefully before telling anyone, particularly in the first few days after hearing the news, when the initial reaction may be to take others into your confidence without thinking of the possible consequences. You should tell those with whom you recently or regularly had sexual contact. You should also tell your doctor and any other doctor who may look after you, particularly if it may help in diagnosing an illness. Your dentist should be informed about the HIV-positive status so that he/she can take the necessary precautions in the surgery to prevent the spread of infection. If you are a health care worker, you will need to inform your occupational health adviser. If you are engaged in exposure-prone procedures with patients, you should not work until this has been done. For most people there are no occupational health issues and other people do not need to know. Having someone to talk to may help, especially in the first few days after you hear the news. You can contact the doctor or nurse at the BTS again. The specialist centre that we refer you to will also have people who can help you. There are helplines which offer counselling and support as well as information leaflets on a wide range of topics. You may also look up “AIDS” or “HIV helplines” on the internet for access to other organizations. If you would like to get in contact with someone who also has HIV infection, one of these organizations may be able to put you in touch with a local support group. Medical care and treatment It is very important that you have a full medical check-up. This should be arranged at a specialist centre or voluntary counselling and testing centre for the care of people with HIV infection. The centre will arrange a full medical assessment which will give much more information about your health. You will also have access to support for other problems which may arise as a result of the infection, such as informing partners and family. 65 There is no cure for HIV infection, but modern treatments aim to keep people with HIV healthy for as long as possible. HIV can be suppressed by combination antiretroviral therapy (ART) consisting of three or more antiretroviral (ARV) drugs. ART does not cure HIV infection but controls viral replication within a person’s body and allows an individual’s immune system to strengthen and regain the power to fight off infections. With ART, HIV-infected individuals can live healthy and productive lives. How to prevent the virus from being transmitted to others Blood donation: Unfortunately, you will no longer be able to give blood. Any current sexual partner cannot be a donor either. Sexual contact: Understanding and practicing “safer sex” can reduce the risk of passing on the virus. For sex to be “unsafe”, infected body fluids from one person need to get inside the body of another person, enabling the virus to get into the bloodstream. The body fluids most likely to transmit the virus are semen, vaginal fluids and blood. This means that the sexual activities most likely to pass on the virus are:  Unprotected anal intercourse (that is, without a condom). This activity carries a particularly high risk and, even with a condom, is still “high-risk” because of the high failure rate of condoms in these circumstances. This is why the infection is transmitted so easily from an infected man to another man.  Unprotected vaginal intercourse (that is, without a condom).  Any activity which draws blood – this would include sexual intercourse during the menstrual period. The infection is passed more readily from a man to a woman than from a woman to a man, but it is recommended that condoms are used with all partners, and consideration is given to other forms of sexual activity which do not allow exchange of infected body fluids. Vaccines against HIV are under development and are being tested in clinical trials, but are not yet available for general use. Immunization of a partner is not currently possible. Pregnancy and breastfeeding: The virus can be passed on to the baby during pregnancy. Treating the mother reduces this risk, but it is advisable to seek expert advice before planning pregnancy. Any existing children can be tested at the specialist centre. Breastfeeding should be avoided. Accidents which involve blood spillage could expose other people to risk, so it is recommended that you:  Wipe up spillages yourself, using disposable paper towels and then swab the area with household bleach or detergent  Cover cuts or open wounds  Dispose carefully of soiled dressings and used sanitary towels or tampons, by flushing them down the toilet, or by packing them carefully in waterproof wrapping (plastic) before disposal  Wash blood-stained linen or clothing in the usual way using a domestic washing machine  Do not share razors, toothbrushes or nail scissors since traces of blood may be left on them after use  Do not play contact sports if you have a cut or other injury which is likely to bleed. 66 Annex 6 Hepatitis B virus infection: information for blood donors Hepatitis B is a very common virus. Worldwide, an estimated two billion people have been infected with hepatitis B virus (HBV), and more than 350 million are chronic carriers of the virus, mostly in Asia, Africa and China. HBV infects the liver and can cause hepatitis. Hepatitis simply means “inflammation of the liver”. Transmission HBV is transmitted between people by contact with the blood or other body fluids (i.e. semen or vaginal fluid) of an infected person. Common modes of transmission in developing countries are:  Perinatal (from mother to baby at birth)  Early childhood infections (unapparent infection through close interpersonal contact with infected household contacts)  Sexual contact  Unsafe injection practices  Blood transfusions. In many developed countries (e.g. those in Western Europe and North America), patterns of transmission are different from those mentioned above. Today, the majority of infections in these countries are transmitted during young adulthood by sexual activity and injecting drug use. HBV infection cannot be spread through ordinary day-to-day activities such as eating and drinking with friends or family; sharing washing or toilet facilities and hugs and kisses are all safe. There is no risk of infection from shared cooking and eating utensils, or baths, showers or swimming pools. HBV cannot be passed on by tears, sweat, coughs, sneezes or insect bites. HBV is not spread by contaminated food or water, and cannot be spread casually in the workplace. Signs and symptoms There are usually no symptoms from hepatitis B virus infection unless there is liver damage, but even then the symptoms may be vague. Persistent tiredness is a common symptom and there may be a short flu-like illness, feeling generally unwell and loss of appetite. There may also be jaundice, which might make the whites of the eyes look yellow and the urine become darker than usual. Severe liver damage can cause bleeding, usually from the gut, fluid retention in the abdomen and even jaundice. Having hepatitis B virus infection does not necessarily mean that the liver will be permanently damaged, but it is very important that the person has a full medical check-up, including liver function tests. Most (95%) adults who become infected with hepatitis B virus recover completely from the infection and develop antibodies which make them immune to further infection. Babies or small children, or people whose immune system is depressed 67 for some other reason, may not be able to overcome the virus and get rid of it. They may become persistently infected with hepatitis B virus, and will have the virus in their liver for most of their lives. Persistent infection with hepatitis B virus can lead to inflammation of the liver in the long term. This may result in liver damage and cirrhosis of the liver. People who develop cirrhosis have an increased risk of developing liver cancer. Important information about your test results The tests performed on your donation have given positive results for HBV. This means that you are infected with HBV and that the virus is in your bloodstream. Because the virus is also in the blood, it can be passed on to the recipient of blood transfusion. The tests do not give any information about when or how you became infected, or whether your liver is inflamed or not. Other tests should be performed which will give much more information about your health. Your test results are regarded as strictly confidential and will not be disclosed to anyone without your consent. Being infected with HBV does not necessarily mean that your liver is inflamed or that you will become ill in the future. However, we could refer you to a specialist in liver disease for further medical care and treatment. Furthermore, you are infectious to your sexual partner and should seek treatment for both yourself and your partner. If you do not want to, or are unable to inform your partner, the specialist centre may be able to help you with that. We advise you to think very carefully before sharing your result with others. Most people do not need to know. You should tell those with whom you recently or regularly had sexual contact. You should also tell your doctor (GP) and any other doctor who may look after you, particularly for females who are planning a pregnancy. You should also inform your dentist of the possible infection risk. If you are a health care worker, you will need to inform your occupational health adviser. If you are engaged in exposure-prone procedures with patients, you should not work until you have taken advice. For most people there are no occupational health issues and other people do not need to know. Having someone to talk to may help, especially in the first few days after you hear the news. You can contact the doctor or nurse at the BTS again. The specialist centre that we refer you to will also have people who can help you. There are helplines which offer counselling and support as well as information leaflets on a wide range of topics. Medical care and treatment It is very important to have a full medical check-up. This should be arranged with a specialist in liver disease. The specialist will arrange a full medical assessment of your liver which will give much more information about your health. You will also be advised if any treatment is necessary. There is no cure for hepatitis B virus infection, but medications are available which can reduce the harmful effects of the virus. Whether or not you need treatment will depend on how the virus is affecting your liver. There is no special diet that should be followed, but it is important to avoid alcohol as this also causes hepatitis and liver damage. How to prevent HBV from being transmitted to others Blood donation: Unfortunately, you will no longer be able to give blood. Any current sexual partner cannot be a donor either. 68 Sexual contact: Any sexual contact, where infected body fluids enter the body of another person, carries the risk of infection. The degree of risk varies with the activity. The sexual activities most likely to pass on the virus are:  Unprotected anal intercourse (that is, without a condom)  Unprotected vaginal intercourse (that is, without a condom)  Any activity which draws blood – this would include sexual intercourse during the menstrual period. The infection is passed more easily from a man to a woman than from a woman to a man, but it is recommended that:  A regular partner is immunized against hepatitis B virus to protect against the risk of transmission; this can be arranged by your doctor  Condoms are used with other partners to reduce both the risk of passing on HBV and the risk of acquiring some other infection. Pregnancy and breastfeeding: There is a risk of the virus being passed from mother to baby at the time of birth. Throughout the world this is probably the most common way for the infection to be passed on, but it can be prevented if the baby is given protective injections at birth. There is also a risk from breastfeeding, but this is prevented if the baby has been protected. Accidents which involve blood spillage could expose other people to risk, so it is recommended that you:  Wipe up spillages yourself, using disposable paper towels and then swab the area with household bleach or detergent  Cover cuts or open wounds  Dispose carefully of soiled dressings and used sanitary towels or tampons, by flushing them down the toilet, or by packing them carefully in waterproof wrapping (plastic) before disposal  Wash blood-stained linen or clothing in the usual way using a domestic washing machine  Do not share razors, toothbrushes or nail scissors since traces of blood may be left on them after use  Do not play contact sports if you have a cut or other injury which is likely to bleed. 69 Annex 7 Hepatitis C virus infection: information for blood donors Hepatitis C virus (HCV) is found worldwide. It is estimated that 3–4 million people are infected with HCV each year and that 130–170 million people are chronically infected with the virus. HCV is among the most common viruses that infect the liver and can cause hepatitis. Hepatitis simply means “inflammation of the liver”. Transmission HCV can be passed on in body fluids, particularly blood. It is usually spread when blood from a person infected with the virus enters the body of someone who is not infected. It is most commonly transmitted through exposure to infected blood, such as through injecting drug use; injections given with contaminated syringes and needles; needle-stick injuries in health-care settings; receipt of contaminated blood transfusions, blood products or organ transplants; and being born to an HCV-infected mother. It is less commonly transmitted through sex with an infected person. HCV infection cannot be spread through ordinary day-to-day contact such as shaking hands, or sharing personal objects, food or water. Activities such as eating and drinking with friends or family, sharing washing or toilet facilities, and hugs and kisses are all safe. There is no risk of infection from shared cooking and eating utensils, or baths, showers or swimming pools. HCV cannot be passed on by tears, sweat, coughs or sneezes. Signs and symptoms Following initial infection, approximately 80% of people do not exhibit any symptoms unless there is liver damage, but even then the symptoms may be vague. Those people who are acutely symptomatic may exhibit fever, fatigue, a short flu-like illness, decreased appetite, nausea, vomiting, abdominal pain, dark urine, grey- coloured faeces, joint pain and jaundice (yellowing of skin and the whites of the eyes). About one in four people is able to overcome the virus and get rid of it, but they will still have detectable antibodies in their blood. Most people who become infected with HCV remain persistently infected and became chronic carriers of HCV. This can cause long-term inflammation of the liver and may lead to liver damage and cirrhosis of the liver after many years of infection. People with cirrhosis have an increased risk of liver cancer. Important information about your test results The tests performed on your donation have given positive results for HCV. This means that you are infected with the hepatitis C virus. Unlike antibodies to other infections, the HCV antibody does not always overcome the virus and eliminate it from your body. It does not provide immunity to hepatitis C virus infection. About 70% of people who have been infected with hepatitis C virus become persistently infected and will have the virus in their liver for most of their lives. 70 There is a blood test for the virus itself which will also have been done on your blood sample. If this test is positive then you are still infected with hepatitis C virus. If the test is negative, you may have overcome the virus, but still have the antibodies. It is important to repeat the virus test before assuming that the infection has gone. Because the virus is also in the blood, it can be passed on to the recipient of blood transfusion. The tests do not give any information about when or how you became infected, or whether your liver is inflamed or not. Other tests should be performed which will give much more information about your health. Your test results are regarded as strictly confidential and will not be disclosed to anyone without your consent. Being infected with HCV does not necessarily mean that your health is affected or that you will become ill in the future. However, we could refer you to a specialist in liver disease for further medical care and treatment. Furthermore, you are infectious to your sexual partner and should seek treatment for both yourself and your partner. If you do not want to, or are unable to inform your partner, the specialist centre may be able to help you with that. We advise you to think very carefully before sharing your result with others. Most people do not need to know. You should tell your doctor (GP) and any other doctor who may look after you. You should also inform your dentist of the possible infection risk. You should tell those with whom you recently or regularly had sexual contact, or those you may have put at risk in some other way. If you are a health care worker and have a positive HCV test result, you should contact your occupational health adviser, particularly if you perform exposure- prone procedures. For most people there are no occupational health issues and other people do not need to know. Having someone to talk to may help, especially in the first few days after you hear the news. You can contact the doctor or nurse at the BTS again. The specialist centre that we refer you to will also have people who can help you. There are helplines which offer counselling and support as well as information leaflets on a wide range of topics. Medical care and treatment It is very important that you have a full medical check-up. This should be arranged with a specialist in liver disease. The specialist will arrange a full medical assessment of your liver which will give much more information about your health. You will also be advised if any treatment is necessary. Considerable progress in treatment for hepatitis C virus infection has been made in recent years. There are drugs which are effective in reducing the harmful effects of the virus, and many patients can now be cured of hepatitis C virus infection. There is no special diet that should be followed, but it is important to avoid alcohol as this also causes hepatitis and liver damage. How to prevent HCV from being passed to others Blood donation: Unfortunately, you will no longer be able to give blood. Any current sexual partner cannot be a donor either, unless it is shown that you no longer have the virus. Sexual contact: Hepatitis C virus is not passed on easily by sexual contact, but any activity where infected body fluids enter the body of another person carries the risk of infection. The degree of risk varies with the activity. 71 The sexual activities most likely to pass on the virus are:  Unprotected anal intercourse (that is, without a condom)  Unprotected vaginal intercourse (that is, without a condom)  Any activity which draws blood – this would include sexual intercourse during the menstrual period. The infection is passed more easily from a man to a woman than from a woman to a man. It is recommended that the use of condoms with a regular partner is considered, in particular if that partner is known to be uninfected. The partner can arrange to be tested by asking his/her own doctor. Condoms should be used with other partners to reduce both the small risk of passing on the hepatitis C virus and the potentially greater risk of acquiring some other infections. Pregnancy and breastfeeding: The risk of the virus being passed from mother to baby at the time of birth is very low, but it is advisable to have a specialist medical assessment before planning pregnancy. Pregnancy can have a detrimental effect on the health of a mother with hepatitis C virus infection. Breastfeeding is most unlikely to pass on hepatitis C virus. Accidents which involve blood spillage could expose other people to risk, so it is recommended that you:  Wipe up spillages yourself, using disposable paper towels and then swab the area with household bleach or detergent  Cover cuts or open wounds  Dispose carefully of soiled dressings and used sanitary towels or tampons, by flushing them down the toilet, or by packing them carefully in waterproof wrapping (plastic) before disposal  Wash blood-stained linen or clothing in the usual way using a domestic washing machine  Do not share razors, toothbrushes or nail scissors since traces of blood may be left on them after use  Do not play contact sports if you have a cut or other injury which is likely to bleed. 72 Annex 8 Syphilis: information for blood donors Syphilis is a sexually-transmitted infection caused by the bacterium Treponema pallidum. Syphilis is spread from person to person through direct contact with a syphilis sore during vaginal, anal or oral sex. Although primarily transmitted through person-to-person sexual contact, syphilis may be transmitted by the transfusion of blood and blood components donated by asymptomatic donors harbouring the infection. Syphilis can also be passed from mother to baby during pregnancy and childbirth; this is known as congenital syphilis. Syphilis cannot be spread through contact with toilet seats, doorknobs, swimming pools, hot tubs and bathtubs, shared clothing or eating utensils. Signs and symptoms In adults, in the acute phase, syphilis causes sores, usually on the genitals, within the first three months of becoming infected. These sores are small ulcers which then heal, often leading the person to believe the problem has gone away. Shortly after the ulcers have gone, the person may notice enlarged glands and a skin rash, often on the palms of the hands, soles of the feet and the trunk, and perhaps a sore throat. These symptoms also disappear. If untreated, the infection can go on to a chronic phase and cause severe health problems involving the heart and the brain. Shortly after infection occurs, the body produces syphilis antibodies that can be detected by a blood test. Even after full treatment, antibodies to syphilis remain in the blood and may be detectable for many years after the infection has gone. An infected baby can be severely ill, but some babies will show no signs of syphilis. In many countries, a test for syphilis is a routine part of medical care during pregnancy. If you have had congenital syphilis, you may have antibodies for life. Other human diseases caused by related bacteria include yaws and pinta which are found in Central and South America, the Caribbean, parts of Africa, South- East Asia and parts of the South Pacific. They are spread by close contact, but are not sexually transmitted diseases. Yaws causes skin rashes and swollen bones and, if untreated, can recur and go on to produce ulcerated and scarred skin, swollen tissues and bone deformities. Pinta causes health problems similar to syphilis, but the early scaly skin rash is not usually on the genitals. As with treated syphilis, the antibodies to yaws and pinta may be detectable in the blood for many years after the infection has gone. Important information about your test results The tests performed on your donation have given positive results for antibodies to a treponema bacterial infection. Antibodies are your body’s reaction to infection, and often mean that you have had a particular infection, but no longer have it. In general, the tests used to identify the presence of syphilis in donated blood in the BTS are not able to distinguish between infection by syphilis or by yaws or pinta. These three diseases are quite separate, but the bacteria which cause 73 them are so closely related that we cannot distinguish the antibodies from each other and know which disease they relate to from the results alone. From the pattern of the test results it is usually possible to decide whether or not your infection is recent. This will have to be discussed with you by one of our doctors or nurses.  If you have already had full treatment for one of these diseases and your test results are consistent with past infection, then the results are of no significance for your future health; you are not infectious to anyone else, and you do not need to do anything  If your test results indicate infection in the past, but you are not aware of it and consequently have not had full treatment for it, we would advise you to inform your doctor so that you could get further treatment from the health service If your test results indicate a recent infection this is most probably acute. You may have had symptoms which you did not think were important, or may not have noticed anything at all. However, you are infectious to a sexual partner and should seek treatment, both for yourself and your partner. If you do not want to, or are unable to inform your partner, your doctor may be able to help you with that. Your test results are regarded as strictly confidential and will not be disclosed to anyone without your consent. Blood donation Unfortunately, you will no longer be able to give blood. Even after full treatment our blood test will continue to show a positive result for antibodies. Although your blood is no longer infectious, regulations in many countries do not allow the use of blood that gives a positive test result for these antibodies. Treatment All these diseases are fully treatable with antibiotics, usually penicillin. If you are allergic to penicillin you will be given an alternative antibiotic. Treatment is usually by injection, so if you have been treated in the past and given oral antibiotics it would probably be best for you to speak to your doctor for advice. 74 Annex 9a Malaria: information for blood donors (if sensitive and multi- specific antibody screening tests are available in non- endemic countries) Malaria is caused by parasites called plasmodium, which are transmitted via the bite of infected mosquitoes. Malaria in humans is caused by four different species of plasmodium: P. falciparum, P. malariae, P. ovale and P. vivax. Malaria infection is a risk in tropical and subtropical areas of over 100 countries. It is estimated that 500 million people worldwide are infected. Of these, more than 600 000 die each year and the majority of these are children. In the human body, the parasites multiply in the liver and then infect red blood cells. Although malaria is a concern in endemic countries, it is increasingly also a matter of concern to blood transfusion services in non-endemic countries. Significant numbers of blood donors from non-endemic countries travel regularly in malaria endemic areas and there is wide migration from endemic areas to non-endemic areas where migrants may then become blood donors. An estimated 30 000 international travellers suffer from malaria annually. Fever occurring in a traveller one week or more after entering a malaria endemic area, and up to one year after return, is a medical emergency that should be investigated urgently. Prompt diagnosis and correct treatment of malaria can mean the difference between life and death. Transmission The malaria parasite is transmitted to humans through the bite of infected female Anopheles mosquitoes, which bite mainly between dusk and dawn. Malaria can also be transmitted by blood transfusion from an infected blood donor or by unsafe injection practices. The risk of contracting malaria when travelling is reduced by using measures to avoid mosquito bites such as insect repellent and mosquito nets, and by taking anti-malaria medication (as advised by your doctor). Despite taking all sensible precautions, visitors to many tropical areas remain at some risk from malaria. This is why blood donors are always asked about travel to malaria endemic areas of the world before they donate blood. Signs and symptoms Malaria is an acute febrile illness. In an individual who has never been exposed to malaria (a non-immune individual), symptoms appear seven days or more (usually 10–15 days) after the infective mosquito bite. The first symptoms – fever, headache, chills and vomiting – may be mild and difficult to recognize as malaria. If not treated, malaria can quickly become a life-threatening condition by disrupting the blood supply to vital organs. Children with severe malaria 75 Annex 9b Malaria: information for blood donors (in endemic countries) Malaria is caused by parasites called plasmodium, which are transmitted via the bite of infected mosquitoes. Malaria in humans is caused by four different species of plasmodium: P. falciparum, P. malariae, P. ovale and P. vivax. Malaria infection is a risk in tropical and subtropical areas of over 100 countries. It is estimated that 500 million people worldwide are infected. Of these, more than 600 000 die each year and the majority of these are children. In the human body, the parasites multiply in the liver and then infect red blood cells. Prompt diagnosis and correct treatment of malaria can mean the difference between life and death. Transmission The malaria parasite is transmitted to humans through the bite of infected female Anopheles mosquitoes, which bite mainly between dusk and dawn. Malaria can also be transmitted by blood transfusion from an infected blood donor or by unsafe injection practices. Taking personal protection against mosquito bites represents the first line of defence for malaria prevention. Vector control through the use of insecticide- treated mosquito nets and indoor spraying with residual insecticides are also effective way to prevent malaria transmission at the community level. Antimalarial medicines can also be used to prevent malaria. Signs and symptoms Malaria is an acute febrile illness. In an individual who has never been exposed to malaria (a non-immune individual), symptoms appear seven days or more (usually 10–15 days) after the infective mosquito bite. The first symptoms – fever, headache, chills and vomiting – may be mild and difficult to recognize as malaria. If not treated, malaria can quickly become a life-threatening condition by disrupting the blood supply to vital organs. Children with severe malaria frequently develop one or more of the following symptoms: severe anaemia, respiratory distress in relation to metabolic acidosis, or cerebral malaria. In adults, multi- organ involvement is also frequent. People in endemic areas may develop partial immunity to malaria infection, allowing asymptomatic infections to occur. Furthermore, clinical relapses may occur weeks to months after the first infection with P. vivax and P. ovale. Important information about your test results The tests performed on your donation have given positive results. This means that there are malaria parasites circulating in your blood and that we cannot use the blood that you have donated. Furthermore, with your test results, you will be deferred from blood donation for six months following completion of treatment and full recovery. 76 Medical care and treatment Early diagnosis and treatment of malaria is effective in achieving clinical cure and clearing the malarial parasite. With this finding, we would advise you to inform your doctor so that you can get further advice and treatment from the health service. 77 Annex 10 Chagas disease: information for blood donors Chagas disease, also known as American trypanosomiasis, is a potentially life- threatening illness caused by the protozoan parasite Trypanosoma cruzi (T. cruzi). It is found mainly in Latin America, where it is mostly transmitted to humans by exposure to the faeces of triatomine bugs, known as “Reduviid bugs” or “kissing bugs” among other names, depending on the geographical area. An estimated 8 million people are infected worldwide, mostly in Latin America where Chagas disease is endemic. More than 25 million people are at risk of the disease. Chagas disease is named after Carlos Ribeiro Justiniano Chagas, a Brazilian doctor who first discovered the disease in 1909. Distribution While Chagas disease occurs mainly in Latin America, in the past few decades it has been increasingly detected in the United States of America, Canada, many European and some Western Pacific countries. This is due mainly to population mobility between Latin America and the rest of the world. Transmission In Latin America, T. cruzi is mainly transmitted by exposure to faeces of infected blood-sucking triatomine bugs. These bugs typically live in the cracks of poorly- constructed homes in rural or suburban areas. Normally they hide during the day and become active at night when they feed on human blood. They usually bite an exposed area of skin such as the face, and the bug defecates close to the bite. The parasites enter the body when the person instinctively smears the bug faeces into the bite, the eyes, the mouth, or into any skin break. Although primarily transmitted by an insect vector, Chagas disease is readily transmitted by the transfusion of blood donated by asymptomatic infected donors. The parasite is released into the bloodstream during its lifecycle and will therefore be present in donated blood from infected individuals. Chagas disease can also be transmitted through food contaminated with triatomine bug faeces that carry T. cruzi, through congenital transmission from an infected mother to her newborn child during pregnancy or childbirth, through organ transplantation and less frequently through laboratory accidents. Signs and symptoms Chagas disease presents itself in two phases. The initial acute phase lasts for about two months after infection. During the acute phase, a high number of parasites circulate in the blood. In most cases, symptoms are absent or mild, but can include fever, headache, enlarged lymph glands, pallor, muscle pain, difficulty in breathing, swelling and abdominal or chest pain. In less than 50% of people with the acute infection characteristic first visible signs can be a skin lesion or a purplish swelling of the lids of one eye. 78 During the chronic phase, the parasites are hidden mainly in the heart and digestive muscle and in most cases infected individuals are asymptomatic. However, over time, up to 30% of patients suffer from cardiac disorders and up to 10% suffer from digestive (typically enlargement of the oesophagus or colon), neurological or mixed alterations. In later years, the infection can lead to sudden death or heart failure caused by progressive destruction of the heart muscle. Important information about your test results Option 1: confirmatory testing not available to the BTS, screening results not confirmed before contacting the donor The screening tests performed on your donation were positive for antibodies to . This test is performed to identify persons who may have been infected with T. cruzi at some time. However, because our test was only an initial screening test, it needs to be confirmed in another laboratory. If an infection is confirmed, the tests do not tell us when or how you became infected. Therefore, we would need to refer you to a medical specialist to talk to you and examine you. If they confirm that you are infected, they will provide you with the appropriate clinical advice and care. In the meantime, until it is more clear if you are infected or not, please do not donate blood. Option 2: screening results confirmed before contacting the donor The screening tests performed on your donation have given positive results for antibodies to T. cruzi. Additional confirmatory testing was performed and was also positive. This tells us that you were infected with T. cruzi at some time. We need to refer you to an appropriate specialist clinic to review the test results, to determine when and how you became infected, and to provide you with the appropriate clinical advice and care. In the meantime, please do not donate blood. Treatment Chagas disease can be treated with either benznidazole or nifurtimox. Both medicines are almost 100% effective in curing the disease if given soon after infection at the onset of the acute phase. However, the efficacy of both drugs diminishes the longer a person has been infected. Treatment is also indicated for those in whom the infection has been reactivated (for example, due to immunosuppression), for infants with congenital infection and for patients during the early chronic phase. Infected adults, especially those with no symptoms, should also be offered treatment. 79 Annex 11 Steps in obtaining informed consent for blood donation 1 Ensure audio and visual privacy and explain that confidentiality is always respected in your facility. 2 Follow your facility’s policy in obtaining informed consent. 3 Use your established protocol to conduct the counselling while maintaining good communication, listening carefully and addressing the donor’s concerns, giving time for them to understand the messages you plan to communicate, and allowing them to make their own decisions. 4 Counter-check with the prospective donor if they would like to consult with another person, such as a family member, before making a decision. Do not pressure them to make a decision before they are ready. 5 Give all the necessary information on the donation process and the related tests that will be performed, including:  The donation process and potential adverse donor reactions  The laboratory tests to be performed (TTI, blood group serology and other) on the donated blood  Information on confidential unit exclusion  The reasons why these tests will be performed  The clinical and prevention benefits of testing for TTI and the potential risks of a positive test result  The referral services that are available in the case of abnormal test results, including whether treatment is available or not  The fact that the test results will be treated confidentially and will not be shared with anyone other than health-care providers directly involved in providing services to the person concerned (in case a notifiable diseases is involved, it should also be communicated beforehand)  The importance of disclosure of the TTI result to other persons who may be at risk of exposure to prevent further spread and to ensure early treatment  If applicable, the information that a sample of the blood might be used for the purposes of quality assurance, additional tests or research. Approval from a research ethics committee should be sought for any research on the blood donation or part of it. 6 Ask the donor if they have any questions, and answer them. 7 Counter-check whether the donor has understood the consent by asking them to repeat the points that may be difficult or important, or by using other words to reiterate the most important issues. 8 Correct any misunderstandings. 9 Document the informed consent, either on a consent form or, if the consent was oral, add a note in the donor file. 80 Annex 12 Donor counselling training modules Introduction: (time allotted: 6 hours) Session 1: Course objectives, overview of the learning programme, learner expectations, how to use the training manuals, assessment criteria, and introduction to group work and role plays. Session 2: Pre-course assessment test. Group activity Review of previous knowledge and understanding, based on questions that have been asked by peers, friends, and family and community members. Module 1: Self-awareness (time allotted: 5 hours) Module objectives 1 To provide an opportunity for the counsellor to interact with “self”. 2 To enable the counsellor to appreciate other people’s beliefs, values and traditions different from theirs. Session 1: Introduction to systems theory. Session 2: Developing a comprehensive understanding of self and others. Session 3: Developing insight into personal perceptions or misperceptions, values and beliefs, cultures and traditions, and subsequent behaviours. Module 2: Counselling principles, skills, characteristics and attitudes (time allotted: 12 hours) Module objectives 1 To define the qualities of a good counsellor. 2 To acquire knowledge on the ethics, principles and legal issues affecting counselling. Session 1: Principles of counselling, what is counselling, benefits of counselling, models, confidentiality versus secrets, ethics and ethical principles and legal issues, setting boundaries with clients, why is counselling necessary, and who should provide counselling. Session 2: Skills including attentive listening, questioning, probing and exploring, summarizing and paraphrasing, reflecting and understanding, creating an environment conducive to counselling and setting personal boundaries; and also common counselling errors, nonverbal communication techniques, and discussing sensitive topics. Session 3: Attitudes including respect, genuineness or congruence, empathy, acceptance and non-judgementalism; and the qualities of a good counsellor. 81 Session 4: The counselling process and enabling clients to reach a point where they can make decisions, solve their problems or cope better with their problems or environment. Group activities 1 Demonstrate the attitudes and skills required in counselling to assist clients with their presenting problems. 2 Counselling role plays to demonstrate proficiency in dealing with various problems that clients present with. 3 How to do a self-assessment and a peer assessment of the counselling role plays. Module 3: Managing counselling outcomes (time allotted: 12 hours) Module objectives 1 To define the rights of stakeholders in the counselling process. 2 To acquire knowledge on how to deal with the different types of psychosocial responses in counselling. Session 1: Client rights, human rights, medical rights, and discrimination/ non-discrimination. Session 2: Anxiety, depression, stress and recognizing suicidal tendencies. Session 3: Stress and crisis management, and skills of the counsellors to cope emotionally with situations. Session 4: Accessing relevant resources and referring clients to such resources; setting up and facilitating a support group for counselling. Module 4: Introduction to blood transfusion processes (time allotted: 12 hours) Module objectives 1 To understand the overall procedures applied in donor health and risk assessment. 2 To acquire knowledge on blood bank processes and procedures. Session 1: Donor health assessment, including purpose of the assessment, SOPs, audits, settings and tools required, types of deferrals on health grounds: e.g. low haemoglobin level, unacceptable blood pressure or pulse, low body weight, age or medical conditions specified in the donor selection criteria; handling of deferrals. Session 2: Donor risk assessment, including purpose of the assessment, SOPs, audits, settings and tools for pre-donation counselling, donor or partner-related risks for HIV, hepatitis viruses or other TTI, as specified in the national guidelines on donor selection; handling of deferrals. Session 3: Overview of blood groups and allo-antibodies, TTI in a blood transfusion setting including HIV, hepatitis B and C viruses, syphilis and other TTI, testing algorithms for each infection, SOPs, audits, quality management in the BTS, and documentation of test results. Session 4: Donor records management including SOPs, manual and electronic records of donor data and test results, staff and equipment requirements, and donor recall system. 82 Group activities 1 Donor health and risk assessment using role plays. 2 Visit to a BTS laboratory to view blood grouping and TTI testing. 3 Visit to a donor records department to understand systems for filing and recall. Module 5: Introduction to blood donor counselling (time allocated: 10 hours) Module objectives 1 To understand why blood donor counselling is necessary. 2 To understand the stages of blood donor counselling. Session 1: Aims of blood donor counselling, what is blood donor counselling, the essential features of blood donor counselling, and information for potential blood donors and its importance in pre-donation counselling. Session 2: Stages of blood donor counselling and their impact on blood safety and donor care. Session 3: Pre-donation counselling, including why pre-donation counselling is necessary, how it contributes to blood safety, key conditions for an effective pre-donation one-on-one counselling session, when and how to apply a group counselling session, administering the donor health and risk assessment questionnaire or reviewing a self-administered questionnaire, health promotion counselling, pre-donation counselling of new and repeat donors, and obtaining informed consent to donate. Session 4: Post-donation counselling, including why post-donation counselling is necessary, how it contributes to blood safety, key conditions for an effective post-donation one-on-one counselling session, post-donation counselling for a negative result, post-donation counselling for a positive result, and information materials to be provided to the donor. Module 6: Information on transfusion-transmissible infections for use in blood donor counselling (time allocated: 6 hours) Module o bjectives 1 To acquire knowledge of TTI for use in counselling donors. Session 1: HIV/AIDS infection, including global and national epidemiology of the infection, the nature of the disease and its modes of transmission, progression of the infection, prevention and treatment options, and partner notification issues. Session 2: Hepatitis B virus infection, including global and national epidemiology of the infection, the nature of the disease and its modes of transmission, progression of the infection, conducting hepatitis B profile testing, prevention with vaccines and treatment options, and partner notification issues. Session 3: Hepatitis C virus infection, including global and national epidemiology of the infection, the nature of the disease and its modes of transmission, progression of the infection, prevention and treatment options, and partner notification issues. Session 4: Syphilis infection, including global and national epidemiology of the infection, the nature of the disease and its modes of transmission, 83 progression of the infection, prevention and treatment options, and partner notification issues. Session 5: Other transfusion-transmissible infections, such as HTLV I/II, malaria, Chagas disease and emerging infections such as variant Creutzfeldt- Jakob disease (vCJD); national requirements for implementing routine testing for other TTI in the BTS. Group activity Participants conduct post-donation counselling for different types of persons: e.g. young people below the age of 18, positive and negative donors for different markers of TTI including HIV, hepatitis B and C viruses, and syphilis. Module 7: Information on critical factors in the health assessment of a blood donor (time allocated: 4 hours) Module objectives 1 To acquire knowledge on the critical factors leading to donor deferral on health grounds. 2 To acquire skills on how and when to refer a donor for further evaluation. Information materials on various health factors and symptoms observed or reported by the donor that may put the donor at risk if blood is donated should be standardized so that counsellors provide consistent information to blood donors deferred on health grounds. In particular the following are pertinent. Session 1: Low haemoglobin level for blood donation, and the need to relate to nutritional status, frequency of donation and other potential causes, and referral to a health care institution or doctor for further tests. Session 2: Cardiovascular problems such as high or erratic pulse rate, low or high blood pressure, and the need to determine whether the donor is on treatment or not; appropriate referral procedures and how to explain why the donor is not accepted for blood donation. Session 3: Other medical conditions or recent illnesses, such as malaria or a history of epilepsy, reported by the donor or observed by the counsellor that may put the donor at risk if accepted for blood donation. Group activity Carry out a short study on how to establish systems for the referral of donors who have been deferred from blood donation on health grounds. Module 8: Management of blood donor counselling (time allocated: 12 hours) Module objectives 1 To acquire knowledge on how to establish a blood donor counselling programme. 2 To acquire knowledge on how to manage various activities for ensuring a successful blood donor counselling programme. Session 1: Donor notification systems, including what is donor notification, statutory requirements and the responsibilities of the BTS in donor notification; review of various options and their advantages, disadvantages and cost- effectiveness; and the need for a national policy on donor notification. 84 Session 2: Strategies for a successful donor counselling programme, including training of all donor session staff on donor counselling, continual review of the training needs of counselling staff in order to strengthen their capacity, ways to improve access to counselling services, and providing evidence-based pre-donation information on health and risk factors, deferral and referral procedures to all donors. Session 3: Essential documentation for donor deferral, donor notification, counselling registers and donor referral; and record-keeping and reporting. Session 4: Essential data for analysis of the performance of donor counselling systems, and how to use the data to strengthen pre-donation information and pre-donation counselling. Group activity Review of donor health and risk questionnaire, counselling registers and other related documentation. Module 9: Monitoring and evaluation of donor counselling (time allocated: 6 hours) Module objectives 1 To recognize the need for monitoring and evaluation of the donor counselling programme. 2 To identify the key tools for effective monitoring of the donor counselling programme. Tools for monitoring and evaluating should be built into the donor counselling programme. Session 1: Need for monitoring, data capture tools for monitoring and data analysis of the following:  Number of donors given pre-donation information vs. numbers presenting for pre-donation counselling  Numbers of donors deferred, the reasons for deferral and their frequency  Number of donors accessing post-donation counselling facilities. Session 2: Evaluation aims at determining the impact of the donor counselling programme on blood donors, blood safety and on the process as a whole. For example:  Is there a reduction in the prevalence of TTI in donated blood?  Are the behaviours of donors and their attitudes towards donation and repeat donation changing in a positive way for the BTS? This session would also include when and who should conduct the evaluation. Module 10: Evaluating the quality and effectiveness of the training programme (time allocated: 4 hours) Module objective 1 To identify important factors in evaluating the quality and effectiveness of the donor counselling training programme. The training imparted needs to be evaluated in terms of its appropriateness and effectiveness in capacity building and in developing the appropriate attitudes and skills of staff in donor counselling. 85 The evaluation will include the following elements:  Number of staff that have undergone the training  Faculty assessment reports  Pre- and post-course assessments and performance of staff in the field  Review of training needs of those who moved to the field  Audits of counselling procedures  Records and outcomes. Group activity Groups discuss pre- and post-course assessment forms. 86 Annex 13 Example of frequently asked questions Why should I donate blood? The need for blood affects us all. Eight out of ten people need blood or blood products at some time in our lives. One out of every ten patients in hospital requires blood transfusion. The number of blood donations that patients receive depends on their medical condition. Although an average of three donations is transfused to a patient, some patients require many more. Blood is in constant demand for the treatment of patients involved in accidents, patients with anaemia, malaria, cancer or a bleeding disorder such as haemophilia. Many surgical operations would not be possible without the availability of blood. Blood may be needed during or following childbirth or for an exchange transfusion in newborn babies. The need for blood never stops. Blood donors save lives. Every blood donation gives the person who receives it a new chance at life. Who may donate blood? Donors should be between the ages of 18 and 65, weigh at least 50 kg and not have donated blood within the previous 12 weeks (for males). The criteria, which are applied before a person can be accepted as a blood donor, are very strict. Not everyone can be a blood donor. This is designed to protect the health of the donor as well as the health of the patient who receives the blood. For example, people who have certain medical conditions or who are taking certain types of medication are not permitted to donate blood. People whose sexual behaviour places them at increased risk of transmitting infections through transfusion are also not permitted to donate. If any of the deferral criteria apply to you, or if for any reason you think that your blood may be unsafe to transfuse to a patient, you are advised not to donate. The mission of the blood transfusion service is to provide all patients with sufficient, safe, quality blood and blood products. If you are in any doubt about whether you should donate blood, please discuss it with a staff member. We know it can be disappointing if you are not able to give blood. However, we hope you will understand that our overriding responsibility is to ensure the safety of donors and the safety of the blood for patients. What do I get in return for my blood donation? Blood is donated voluntarily, freely and without payment or reward of any kind. Blood must only be donated in the spirit of altruism for patients who need blood or blood products as part of their medical treatment. Blood is donated as an act of goodwill towards a fellow human being and nothing should be expected in return for giving this gift of life. What you do get in return is a physical and emotional sense of well-being and the knowledge that you have helped to save someone’s life. We all hope that someone will do the same for us when we need a blood transfusion. 87 Is there a substitute for blood? Blood is made up of different components and each component has its own important function. The main function of red blood cells is to carry oxygen to the tissues and remove carbon dioxide. The main function of platelets and the coagulation factors is to prevent and stop bleeding. Each one of these blood components has an important role, and any one of these components may be used in the treatment of patients with certain medical conditions. Substances designed to carry oxygen, such as a haemoglobin solution prepared from cattle’s blood, are currently being evaluated. This is available in very limited quantities internationally. These oxygen carriers circulate in the bloodstream for a short period and are usually used only as an interim measure. In cases of trauma or during surgical operations, the volume of blood which is lost by the patient may initially be replaced with synthetic solutions (crystalloid or colloid solutions) such as normal saline. These solutions are not recognized as “blood substitutes” but are blood volume expanders. They do not carry oxygen. They are frequently used in the initial treatment of patients, for example in the ambulance or in the operating theatre, while blood is being obtained from the blood bank. There is no substitute for blood. When the patient’s haemoglobin level, platelet level or coagulation factor level falls below a critical point, blood transfusion is the only option. Patients rely on voluntary blood donors to provide red blood cells, platelets and coagulation factors, to meet their medical needs. What does it mean to have a rare blood type? Every person has an ABO and rhesus blood group: i.e. group A, B, AB, or O and RhD negative or RhD positive. In addition to these ABO blood groups, people’s red blood cells consist of many other antigens as part of their red cell structure. Occasionally, people have an unusual, specific red cell antigen. Alternatively, some individual’s red cells lack an antigen which is common to most people. This would be recognised as a “rare” blood type. Some patients have antibodies against a specific blood type and in these circumstances it may be difficult to find blood from a regular blood donor which is compatible with that of the rare type of the patient. Before every blood transfusion, compatibility tests are performed on the blood of the patient and on the blood of the donor, to ensure that the transfused blood will not cause any untoward reaction in the recipient. First-time blood donors are notified by mail of their ABO blood group and RhD type, after the blood has been tested in the BTS laboratory. How does the BTS meet the need for rare blood types? If a patient who needs a blood transfusion is identified by the BTS as having an unusual blood type, blood that is compatible with that of the patient will be identified from the panel of regular blood donors. A panel of blood donors who have rare blood types has been compiled. This is the so-called “rare blood donor file”. Blood from donors on this panel can be obtained whenever needed. In exceptional cases, where compatible blood cannot be obtained in this country, blood is obtained from another country through the international rare blood 88 donor file. Similarly, on rare occasions, blood from a donor with a rare blood group from one country may be sent to another country to be transfused to a specific patient. Is there anything special I need to do before donating? Eat at your regular mealtimes and drink plenty of fluid before you donate blood. Have a snack at least four hours before you donate, but do not eat too much right before the donation. Before you leave the blood donor clinic after your blood donation, have some tea, coffee or a soft drink to help replace the blood volume (approximately 450 ml) which has been reduced as a result of your donation. Avoid taking aspirin or aspirin-like anti-inflammatory medication in the 72 hours prior to your donation, because aspirin inhibits the function of blood platelets. If you have taken aspirin within this period, your blood platelet component cannot be transfused to a patient. What is the procedure when I donate blood? Firstly, you will be asked to provide personal details such as your name, address, age, weight, ID number and/or date of birth. A medical history is taken by means of a written questionnaire. These questions are designed to ascertain that it is medically safe for you to donate blood and that the recipient of your blood will not be harmed in any way. In addition, very personal questions relating to your mode of life and sexual behaviour are asked to ascertain that you are not at increased risk of potentially transmitting infection through transfusion. People are asked to exclude themselves from blood donation if any of the deferral criteria apply to them. A finger prick test is performed in order to ascertain if your haemoglobin level is within a safe range for donation purposes. Potential donors will be permitted to donate only if this measurement is within the defined, acceptable range. If everything is in order you will proceed to donate your blood. How long does the donation take? The procedure, which is performed by a trained, skilled health-care professional, takes approximately 30 minutes. You will give about 450 ml of blood, after which you will be advised to remain on the donor bed for a few minutes longer and then to take some refreshments. Plan to spend about half an hour to an hour at the blood donor centre for the entire process, depending on the size of the centre and the number of donors. Does the needle hurt the entire time? No. There may be a little sting when the needle is inserted, but there should be no pain whatsoever during the rest of the donation. How long will it take my body to replenish the donated blood? Your body replaces the blood volume (plasma) within 24 hours. Red blood cells are replaced by the bone marrow into the circulatory system within about three to four weeks, while the lost iron is replaced over approximately six to eight weeks. How will I feel after the donation? Most people feel great! Donors who know what to expect and have eaten regular meals, or have had a snack and fluids before donating, are usually fine. Most 89 people who donate blood have no after-effects. You should drink extra fluids for four hours following your donation. A small number of people feel light-headed and others occasionally faint after donating. In the unlikely event that you feel faint, be sure to quickly lie completely flat. Lying flat, even if on the floor, with your legs elevated, will usually resolve any feelings of dizziness or light-headedness quite quickly and may prevent fainting. In the event that you do not feel well after a blood donation, please contact the staff at your nearest blood donor centre. Can I donate during my menstrual period? Yes, if you are feeling well. How soon after donating can I participate in sport? After donation, it’s best to have a snack and drink plenty of fluids over the next four hours. You can then resume routine sporting or training activity. It is advisable not to donate blood three to four weeks before participating in a major sporting event such as a marathon, or a competitive rugby or football match, where you intend to push yourself to the limit of your ability. In the unlikely event that you do feel faint, light-headed or unwell during any sporting activities, you should immediately stop the activity and rest. Many active sports people are regular blood donors. People who frequently push themselves to their limit during their sporting activities should consider donating only platelets. In this situation the red blood cells are returned to the donor after the donation and the individual’s oxygen-carrying capacity and performance are not compromised. What is a “unit” of blood? A unit is about 450 ml of donated blood. The average adult has between four and five litres of blood in his or her body, and can easily spare one unit. How often can I donate blood? You may donate either whole blood or a specific blood component such as blood platelets. Each type of donation requires a certain waiting period before you can give again. After a whole blood donation, a person must wait at least 56 days before donating again. The minimum interval between whole blood donations is 12 weeks for men and 16 weeks for women. Platelet and plasma donors are able to donate more frequently. Is it possible to get HIV/AIDS from donating blood? No. You cannot get AIDS or any other infectious disease by giving blood. The materials used for your blood donation, including the needle, blood collection bag, tubes and finger prick needle are new, sterile and disposable. These are used only once for your blood donation and then destroyed after use. What tests are performed on my blood after donation? A sample of your blood will be tested to determine your ABO blood group and RhD type. Other tests will be performed to detect certain transfusion-transmissible infections such as hepatitis B and C viruses, HIV and syphilis. Not every infection 90 in a person’s blood can be detected by these blood tests. It is therefore vitally important that people who may have been infected with a transfusion-transmissible infection do not, under any circumstances donate blood. After the tests have been performed, your blood will be used either as whole blood (transfused to one patient) or, after separation into its various components such as the red blood cells, platelets and plasma components, to help several patients. If you test the blood that is donated, why do you have such a lengthy donor selection process? Our duty is to provide a safe blood supply and the BTS needs your help to maintain these standards. Although all blood donations are tested for viruses, including hepatitis B, hepatitis C, HIV and syphilis, there is a period of time after a person first becomes infected with a virus during which the infection may not be detectable (this is often referred to as the “window period”). So, the person’s blood could still transmit a disease if transfused to a patient, even though their tests were negative and there was no sign of infection at the time of donation. Also, tests are not available for infections such as variant Creutzfeldt-Jakob disease (vCJD: mad cow disease). For this reason, a thorough donor selection process is essential. Why do you ask such personal questions during the donor selection process? A major component of our screening process is designed to identify those people who are at a greater risk of transmitting blood-borne infections. In order to safeguard the blood supply it is imperative that these people do not give blood. All donor selection measures must meet stringent regulatory requirements. While the process is lengthy and may seem intrusive, it is absolutely necessary to safeguard the blood supply. 91 Annex 14 Example of a blood donor survey Blood Transfusion Service Street address Postal address Postcode Telephone number Fax number E-mail address Website address (Insert date) (Insert donor name) (Insert donor address) Dear I am writing to seek your assistance. The Blood Transfusion Service regularly reviews its procedures to provide the best possible service to blood donors and recipients of blood and blood products. In [insert year] you were contacted by the Blood Transfusion Service in relation to the test results on your blood donation. It would be greatly appreciated if you could assist us by reflecting on your experience and completing the attached survey. Please be assured that this survey is confidential and you cannot be identified from the information you provide on this form. The results of this survey will allow the Blood Transfusion Service to continue to improve its services to blood donors in the future. Thank you for taking the time to provide us with your feedback. Please return the completed survey in the enclosed envelope by [insert date]. A postage stamp is not required. Yours sincerely Name Donor Services Manager 92 BLOOD DONOR SURVEY Thank you for taking the time to complete this survey. Please return the form in the enclosed envelope, or send to: Blood Transfusion Service (Insert year) Donor Survey Postal address Please tick the correct response 1 Background information 1.1 In which [state/region/city/district] did you last donate blood? (insert a list of states/regions/city/district that can be selected) 1.2 Are you Male q Female q 1.3 Please indicate your age range (years) Under 21 q 21–30 q 31–40 q 41–50 q 51–60 q Over 60 q 1.4 Was this your first blood donation? Yes q No q 1.5 Which test result was abnormal? Hepatitis B q Hepatitis C q HIV q Syphilis q Other q 2 The recall letter you received 2.1 You should have received a letter asking you to contact the Blood Transfusion Service to discuss your test results. I was satisfied with the process Strongly agree q Agree q Neither agree nor disagree q Disagree q Strongly disagree q The letter I received was reasonable Strongly agree q Agree q 93 Neither agree nor disagree q Disagree q Strongly disagree q Comments: 2.2 Would you have preferred to be contacted differently? Yes q No q 2.3 If yes, how? (e.g. by telephone, SMS, e-mail): 3 The test results 3.1 Were you given your test results? In person q By telephone q I was given sufficient information about the test results Strongly agree q Agree q Neither agree nor disagree q Disagree q Strongly disagree q 3.2 Were you given or sent written information about your test results? Yes q No q I was given/sent sufficient written information Strongly agree q Agree q Neither agree nor disagree q Disagree q Strongly disagree q I was given/sent useful written information Strongly agree q Agree q Neither agree nor disagree q Disagree q Strongly disagree q 3.3 Were you given a referral to your family doctor? Yes q No q 3.4 Were you given a referral to a specialist? Yes q No q I was satisfied with the process Strongly agree q 94 Agree q Neither agree nor disagree q Disagree q Strongly disagree q 3.5 What was the outcome? (e.g. further testing, referral, treatment): 4 How can we improve? 4.1 What did you like least about the process? 4.2 What did you like most about the process? 4.3 How could we improve the process? 4.4 Do you have any other comments? Thank you for completing the survey. Please return it in the envelope provided by [insert date]. 978 92 4 154855 7

Blood Donor Counselling Implementation Guidelines *vedi definizione a pag. 4 Organizzazione Mondiale della Sanità Federazione internazionale delle società di Croce Rossa e Mezzaluna Rossa Il Counselling* al donatore di sangue Linee guida per l’attuazione 1 Si ringrazia per la traduzione Michael Cardarelli Pubblicato dall’Organizzazione Mondiale della Sanità nel 2013 con il titolo Blood Donor Counselling © World Health Organization 2013 L’Organizzazione Mondiale della Sanità The World Health Organization ha concesso i diritti di traduzione e pubblicazione per l’edizione in lingua Italiana a: Associazione Volontari Italiani del Sangue, AVIS Nazionale, che è l’unico responsabile della qualità e della fedeltà della versione italiana. In caso di incongruenze tra la versione in lingua inglese e quella in lingua Italiana, è da considerarsi autentica e vincolante l’edizione originale in lingua inglese Il Counselling al Donatore di Sangue – linee guida per l’attuazione © Associazione Volontari Italiani del Sangue, AVIS Nazionale 2015 2 INDICE Prefazione 5 1 Introduzione 7 1.1 Consulenza al donatore di sangue 7 1.2 Finalità e obiettivi 9 1.3 Destinatari delle linee guida 10 1.4 Metodologie 10 2 Gli ambiti di applicazione e le fasi della consulenza al donatore di sangue 12 2.1 Ambito di applicazione e contenuto della consulenza 12 2.2 Fasi della consulenza 13 3 Stabilire un sistema nazionale per la consulenza al donatore di sangue 25 3.1 Politiche nazionali e linee guida per la consulenza 25 3.2 Infrastrutture e servizi 26 3.3 Risorse umane e finanziarie 26 3.4 Sistema di Qualità 27 3.5 Laboratori di riferimento 27 3.6 Informazione al donatore e materiale illustrativo 27 3.7 Media e pubbliche relazioni 27 4 Considerazioni etiche e legali nella consulenza al donatore di sangue 29 4.1 Diritti e doveri dei Servizi Trasfusionali e dei donatori 29 4.2 Riservatezza e Privacy 29 4.3 Consenso informato 30 4.4 Notifica volontaria al partner e consulenza su HIV e altre malattie trasmissibili per trasfusione - TTI 31 4.5 Stigma e discriminazioni 31 4.6 Considerazioni speciali per i donatori di sangue adolescenti 31 5 Requisiti per la formazione sulla consulenza al donatore di sangue 33 5.1 Obiettivi formativi 33 5.2 Metodologie formative 33 5.3 Profili del personale 33 5.4 Responsabilità del personale dei SIMT 34 5.5 Conoscenze e competenze per la consulenza 34 5.6 Competenza e supervisione del personale 36 3 6 Fornire servizi di consulenza ai donatori 6.1 Caratteristiche essenziali nella fornitura di consulenza 6.2 Responsabilità dei SIMT nella fornitura di consulenze 6.3 Modelli per la fornitura di consulenza post-donazione 6.4 Modalità di comunicazione con i donatori 6.5 Consulenza al donatore in strutture piccole o mobili 7 Monitoraggio e valutazione della consulenza donatore 7.1 Obiettivi di monitoraggio e valutazione 7.2 Metodi di monitoraggio e valutazione 7.3 Dati del monitoraggio e valutazione 7.4 Indicatori del monitoraggio e valutazione 7.5 Monitoraggio e parametri di valutazione 7.6 Ricerche sui donatori Glossario Bibliografia Ringraziamenti Emoglobina e ferro: informazioni per i donatori Lividi: informazioni per i donatori Consigli post-donazione per i donatori Fasi della consulenza post-donazione per donatori con TTI confermata Infezioni da HIV: informazioni per i donatori Infezione dal virus dell’Epatite B: informazioni per i donatori Infezione dal virus dell’Epatite C: informazioni per i donatori Sifilide: informazioni per i donatori Malaria: informazioni per i donatori (Aree non-endemiche) Malaria: informazioni per i donatori (Aree endemiche) Malattia di Chagas: informazioni per i donatori Procedure per l’ottenimento del consenso informato alla donazione Corsi di formazione per la consulenza al donatore Esempi di domande frequenti Prototipo di questionario per i donatori 38 38 38 40 40 41 42 42 42 42 43 43 45 48 50 55 61 63 64 66 67 70 73 76 78 79 80 82 83 89 94 Allegati Allegato 1 Allegato 2 Allegato 3 Allegato 4 Allegato 5 Allegato 6 Allegato 7 Allegato 8 Allegato 9a Allegato 9b Allegato 10 Allegato 11 Allegato 12 Allegato 13 Allegato 14 4 ACRONIMI AIDS Sindrome da Immunodeficienza Acquisita SIMT Servizio di Immunoematologia e Medicina Trasfusionale CDC Centro prevenzione e controllo malattie – USA CUE Esclusione Confidenziale dell’unità (di sangue) HBV Virus Epatite B HCV Virus Epatite C HIV Virus dell'immunodeficienza umana IFRC Federazione internazionale delle società di Croce Rossa e mezzaluna Rossa SOP Procedure Operative Standard TTI Infezioni trasmissibili per trasfusione VNRBD Donazione volontaria e non remunerata del sangue OMS Organizzazione Mondiale della Sanità (OMS) La definizione di Counselling Il Counselling è un’attività professionale disciplinata dalla Legge n. 4 del 14 gennaio 2013 (disposizioni in materia di professioni non organizzate). L’esercizio della professione è libero e fondato sull’autonomia, sulle competenze e sull’indipendenza di giudizio intellettuale e tecnico, nel rispetto dei principi di buona fede, dell’affidamento del pubblico e della clientela, della correttezza, dell’ampliamento e della specializzazione dell’offerta dei servizi, della responsabilità del professionista. Il Counselling in ambito sanitario, e nel caso specifico della donazione di sangue, si occupa principalmente dell’accoglienza dei donatori, dell’ascolto attivo dei loro bisogni, suggerisce stili di vita e abitudini sane; facilita la comprensione dei termini medici e dei motivi di un’eventuale sospesione temporanea o definitiva; infine facilita l’accettazione di eventuali trattamenti, cure e terapie. Il ruolo del Counsellor consiste nell’agevolare i flussi comunicativi e la comprensione da parte dei donatori. È dunque un professionista nella gestione delle situazioni comunicative più impegnative e lavora per il miglioramento della qualità della comunicazione. La figura del Counsellor può essere presente nei punti di ascolto, nei centri informativi, di aiuto, di emergenza. La possibilità di ricorrere a un Counsellor, capace di utilizzare la comunicazione in modo consapevole e professionale, si dimostra estremamente utile sia nel rapporto tra medico e donatore, sia tra le altre figure sanitarie presenti nell’unità di raccolta. Inoltre fornisce un supporto al medico e al donatore in quanto adatta gli aspetti tecnici della medicina ai bisogni e alle aspettative di quest’ultimo. Il risultato di questa mediazione è quello di migliorare la qualità della prestazione medica intesa in senso globale e quindi la soddisfazione del donatore rispetto al trattamento ricevuto; il medico è avvantaggiato da un’attività di ascolto e supporto al donatore mediata dal Counsellor, soprattutto laddove si trascurano alcuni aspetti clinicamente irrilevanti che non rappresentano un quadro patologico ma sollevano comunque dubbi nel donatore. Così facendo si rende più efficace la comunicazione con i donatori, si riducono le conflittualità e lo stress tra gli attori coinvolti nel processo di donazione (volontari, donatori, personale sanitario) migliorando sensibilmente le relazioni all’interno del gruppo di lavoro. 5 PREFAZIONE Le trasfusioni di sangue servono a salvare milioni di vite ogni anno e a migliorare l'aspettativa e la qualità della vita dei pazienti affetti da patologie potenzialmente letali. La sicurezza e la disponibilità del sangue e dei suoi derivati per uso trasfusionale richiedono: il coinvolgimento di donatori che siano volontari, non remunerati e accuratamente selezionati1; la somministrazione di test qualitativi sul sangue per la rilevazione dei marker per le infezioni trasmissibili con la trasfusione (TTI) e, infine, una lavorazione del sangue che permetta un uso sicuro e ponderato delle trasfusioni. Le persone che donano il sangue forniscono un bene unico e prezioso attraverso un atto che costituisce uno dei più bei gesti di solidarietà. Per donare il sangue, i potenziali donatori devono essere in buona salute e privi d’infezioni trasmissibili con la trasfusione. La maggior parte dei donatori pensa di essere in buona salute ma alcuni di loro non sanno di non essere idonei alla donazione e che potrebbero compromettere o peggiorare la propria salute e rischiare di trasmettere infezioni ai pazienti che hanno bisogno di trasfusioni. I Servizi Immunotrasfusionali (SIMT) hanno il dovere di assistere sia i donatori, sia i destinatari delle trasfusioni. Quest’obbligo si estende anche ai futuri donatori ovvero, sia chi è stato sospeso dalla donazione in modo temporaneo o definitivo, sia chi, pur essendo stato ammesso alla donazione, in una fase successiva riporta dei risultati anomali o alterati nei test sul sangue. I SIT hanno la responsabilità di confermare i risultati dei test e fornire informazioni, consulenza e assistenza per consentire a queste persone di comprendere al meglio lo stato della propria salute e i rischi che si corrono. La consulenza fa parte dell’ambito di competenze che un SIT dovrebbe essere in grado di fornire ai propri donatori di sangue, avvalendosi anche dell’ausilio di medici e di servizi clinici specialistici. Fino a poco tempo fa, la consulenza al donatore non era una prassi molto comune. Inizialmente, alcuni SIT fornivano informazioni ai donatori che riportavano infezioni nei test TTI. Inizialmente era considerata come malattia trasmissibile, solamente la Sifilide; solo più avanti, quando furono disponibili i primi test anche l'Epatite B e solo negli anni ’80, con il diffondersi dell'HIV/AIDS e con l'introduzione dei test per la rilevazione dell'HIV, che i SIT iniziarono a comprendere l'importanza della consulenza al donatore, soprattutto per non compromettere la sicurezza dell'approvvigionamento di sangue. La consulenza pre-donazione era vista come un elemento strategico per ridurre e, se possibile, prevenire la donazione di sangue da parte d’individui che potevano essere a rischio di HIV e altre TTI, inclusi i virus di Epatite B e C. Inoltre era utile informare i donatori sul processo di donazione e permettere loro di sottoporsi il test HIV. La consulenza post-donazione era altresì considerata come un elemento necessario per la gestione del donatore da abbinare alla comunicazione dei risultati anomali. La consulenza, fatta da personale specializzato, è oggi vista come un elemento chiave nella donazione di sangue, soprattutto in molte nazioni, che la utilizzano grazie ad una rete di servizi trasfusionali avanzati. La consulenza può avvenire in ognuna delle diverse fasi del processo di donazione e anche dopo gli screening sul sangue che, a loro volta, dovrebbero essere disponibili nel momento in cui il SIT si approccia ai donatori. In molte nazioni, tuttavia, la consulenza al donatore di sangue, non avviene in maniera strutturata. Il presente manuale, è stato dunque pensato per essere uno strumento di riferimento per quei centri che ancora non hanno attuato programmi di consulenza per i donatori. 1 Il termine “donatori di sangue “ include: i donatori di sangue intero, di globuli rossi, di piastrine, di plasma e altri componenti del sangue, donati per intero o in aferesi 6 Le presenti linee guida sulla consulenza andrebbero usate unitamente alle risorse messe a disposizione dall’OMS, in particolare si vedano i testi: Towards 100% voluntary blood donation: a global framework for action (1), The Melbourne Declaration on 100% voluntary non-remunerated donation of blood and blood components (2), Blood donor selection: recommendations on assessing donor suitability for blood donation (3) and Screening donated blood for transfusion- transmissible infections (4). Dr. Neelam Dhingra Coordinatore del Dipartimento di Sicurezza sulle Trasfusioni di Sangue Organizzazione Mondiale della Sanità Dr. Christie Reed Ufficiale Sanitario Reparto Prevenzione HIV Settore Generale HIV/AIDS Centri per la prevenzione e il controllo delle malattie Dr. Lin Che Kit Amministratore Delegato e Direttore Sanitario Centro Trasfusionale - Croce Rossa di Hong Kong 7 1 - INTRODUZIONE 1.1 LA CONSULENZA AL DONATORE Il servizio trasfusionale è un elemento essenziale del sistema sanitario e coloro i quali donano il sangue contribuiscono a salvare vite e a migliorare la salute dei pazienti. Per avere un apporto di sangue sufficiente e sicuro, i SIMT dovrebbero istituire e mantenere un bacino di donatori volontari e non remunerati. I donatori andrebbero, quindi, seguiti attentamente e nel massimo rispetto della loro salute e degli standard di sicurezza. La consulenza è, infatti, parte integrante dei doveri d’assistenza del SIMT, sia per chi si presenta a donare la prima volta, sia per chi è già donatore di sangue (1,5). La consulenza deve essere intesa come un dialogo riservato tra il donatore e il consulente esperto sui temi riguardanti la salute e il processo di donazione. Questa può avvenire sia prima, sia durante e sia dopo la donazione di sangue. Prestare consulenze ai donatori apporta diversi vantaggi al SIMT e, di riflesso, anche al sistema sanitario. Così facendo, infatti, si riduce al minimo la perdita inutile di donatori idonei e si massimizza invece la fidelizzazione, anche di quelli che sono stati temporaneamente sospesi. La consulenza prevede, inoltre, la possibilità per il SIMT di agevolare i donatori sul consenso informato alla donazione ed escludere, quindi, quelli potenzialmente a rischio aiutandoli ad auto-escludersi anticipatamente, se consapevoli di poter essere stati esposti a qualche rischio d’infezione trasmissibile o a qualche condizione clinica nota o anche se sottoposti a qualche cura che possa aver compromesso l’idoneità a donare il sangue (6). Riducendo i prelievi dai donatori non idonei, che sarebbero comunque scartati in seguito, si riduce anche lo spreco di risorse come ad esempio: il tempo impiegato dal personale e dai donatori, il materiale sanitario e i test di screening; inoltre si evitano così anche inutili disagi ai donatori (7). La consulenza contribuisce, quindi, a una maggiore sicurezza del sangue riducendo la gran parte delle TTI nel sangue raccolto, ma contribuisce anche a mantenere un bacino di donatori volontari, sani, affidabili e non remunerati (8). La consulenza è anche un importante strumento per lo sviluppo di stili di vita sani e dà un importante contributo alla salute dell’individuo e della comunità (9,10). Inoltre, la consulenza, contribuisce a una diagnosi precoce per la cura di condizioni quali l’anemia e le infezioni del sangue. Ciò rappresenta un valido punto di partenza per la cura e il trattamento di donatori risultati infetti e può inoltre contribuire a ritardare o a impedire lo sviluppo e il manifestarsi di malattie e complicazioni (11,12). Quest’obbligo di cura si estende, oltre ai donatori, anche alle rispettive famiglie e alla popolazione in generale, poiché chiunque può infettare il prossimo se non è consapevole del proprio stato. La consulenza al donatore contribuisce così alla continuità delle cure nel sistema sanitario e svolge un ruolo importante nel prevenire una nuova trasmissione d’infezioni e al contenimento delle epidemie riducendo così le spese a carico del sistema sanitario nazionale. La consulenza può anche ridurre gli effetti indesiderati nei donatori (13) perché migliora la percezione che i donatori hanno del SIMT, li incoraggia a invogliare amici e parenti a donare e, soprattutto, aumenta la probabilità di tornare in futuro (5). Ciò è particolarmente importante per il SIT nel processo di transizione da “donatore alla prima esperienza” (o in sostituzione di un familiare) a “donatore regolare” volontario e non remunerato (VNRBD) (14). Le informazioni che 164 nazioni hanno inserito nel database dell’OMS sulla sicurezza del sangue indicano che nel mondo si portano a termine più di 92 milioni di donazioni ogni anno. Di queste, circa 1,6 milioni di sacche si scartano per via della presenza di marker infettivi TTI, comprendenti HIV, Epatite B (HBV), Epatite C (HCV) e Sifilide. Inoltre, almeno 13 milioni di potenziali donatori vengono ogni anno sospesi dalle donazioni per cause dovute all’anemia, alle condizioni cliniche 8 preesistenti o ai rischi d’infezioni che potrebbero trasmettersi per trasfusione (15). La dimensione di queste sospensioni ed esclusioni, rileva tra le altre cose, l’importanza della necessità d’informazione, l’educazione del donatore e il bisogno di una consulenza tale da permettere ai potenziali donatori di auto-sospendersi in ogni fase del processo di donazione. Inoltre, evidenzia la necessità di stabilire un sistema di consulenza personalizzato per coloro i quali non sono stati ammessi alla donazione per diversi motivi o anche per chi ha riportato risultati anomali nei test. Tuttavia, molti servizi trasfusionali nazionali non riconoscono la consulenza come un elemento essenziale nella fornitura di un servizio di qualità e di attenzione al donatore e non hanno ancora ben chiare le politiche di consulenza, le infrastrutture e le risorse adatte. 1.2 FINALITÀ E OBIETTIVI Nel 1994, sono state pubblicate le linee guida per gestire la consulenza al donatore nel caso in cui quest’ultimo presentasse un’infezione da virus dell'immuno- deficienza umana, grazie a un lavoro svolto in collaborazione con la Federazione Internazionale delle società di Croce Rossa e Mezzaluna Rossa (IFRC), il programma globale dell'Organizzazione Mondiale della Sanità sull'AIDS e i Centri per la prevenzione e il controllo delle malattie degli Stati Uniti (CDC) (16). Le presenti linee guida sono state pensate per dare una risposta all'esigenza di poter avere approvvigionamenti di sangue privi di HIV e per fornire assistenza ai donatori risultati positivi ai test. Ci sono state delle remore a riguardo, dovute all'esiguità dei luoghi in cui era possibile eseguire il test e dovute anche al potenziale stigma che ne sarebbe derivato. È emerso che, alcuni donatori, non erano consapevoli dei rischi di trasmissione del virus e avevano donato il sangue solo per confermare il proprio status di positività all'HIV. Molte preoccupazioni permangono ancora oggi. Nel frattempo in tutti questi anni, la diagnostica, le tecnologie e le metodologie di cura hanno fatto progressi nella lotta all'HIV e ad altre infezioni come HBV, HCV, Malaria e il morbo di Chagas. È risaputo che lo scopo della consulenza al donatore dovrebbe focalizzarsi non solo sull'HIV ma anche su altre TTI e condizioni cliniche che possano compromettere la salute del donatore. Il Programma di Sicurezza sulle Trasfusioni di Sangue dell'OMS, in collaborazione con i CDC e l'IFRC, ha iniziato un processo di revisione e aggiornamento delle linee guida con lo scopo di estendere l'ambito d’interesse non solo all'HIV ma anche ad altre TTI e altre questioni riguardanti la salute e la sicurezza del donatore. Finalità Lo scopo di questo manuale è di favorire l'istituzione di sistemi nazionali di consulenza al donatore in quei Paesi che ancora non ne sono provvisti. Obiettivi Gli obiettivi specifici intendono fornire: 1 Una guida alle politiche di somministrazione della consulenza al donatore, considerato come parte essenziale di un servizio d’assistenza di qualità per un approvvigionamento sicuro del sangue. 2 Informazioni e orientamento tecnico sulle misure e le azioni specifiche necessarie per promuovere la tutela e la sicurezza di chi dona e di chi beneficia delle trasfusioni. Tutto ciò può avvenire attraverso l’attuazione di consulenze mirate per: ■ Potenziali donatori che possono essere stati sospesi per salvaguardare la salute stessa del donatore e dei destinatari della trasfusione. ■ Donatori con una sierologia particolare di globuli rossi o con gruppi sanguigni rari ■ Donatori con risultati anomali ai test HIV, HBV, HCV, Sifilide, Malattia di Chagas e altre TTI. 9 1.3 DESTINATARI DELLE LINEE GUIDA Il presente manuale è rivolto soprattutto alle seguenti organizzazioni e istituzioni: ■ Ai programmi nazionali dei vari ministeri della sanità per l'autosufficienza del sangue. ■ Agli organismi consultivi nazionali responsabili delle politiche sulla sicurezza del sangue, consulenza compresa, come ad esempio le commissioni e i consigli nazionali sangue. ■ Alle Banche del Sangue e i SIT, compresi: i direttori, gli ufficiali sanitari, i gestori di donatori, i responsabili della qualità, i reclutatori, gli assistenti ai donatori e i consulenti, i responsabili di laboratorio e personale altro. ■ Ai laboratori di riferimento per i test di conferma delle TTI ■ Alle istituzioni di Sanità Pubblica. ■ Alle organizzazioni di donatori di sangue e altre organizzazioni non governative coinvolte nelle attività di formazione e reclutamento dei donatori. ■ Alle associazioni di categoria (professionisti e pazienti). Queste linee guida però, possono essere utili anche per altre tipologie di soggetti quali gli istituti di formazione, i centri trapianto, i centri di raccolta plasma e i programmi di prevenzione delle malattie infettive, in particolare quelle come l'HIV, l'Epatite, la Malaria e la Malattia di Chagas. 1.4 METODOLOGIE Nel 2008, il programma OMS sulla sicurezza nelle trasfusioni ha convocato un tavolo di concertazione tra alcuni degli esperti sulla consulenza ai donatori. Gli obiettivi della consultazione consistevano nel rivedere le linee guida sulla consulenza al donatore affetto da HIV e definire il margine di attuazione delle linee guida nel settore Sanità Pubblica in generale. La consultazione ha visto la partecipazione di un gruppo tecnico di lavoro che comprendeva alcuni esperti nazionali in materia di donazione di sangue e di consulenze ai donatori, provenienti sia da Paesi sviluppati sia da quelli in via di sviluppo; tutti riconducibili agli ambiti di competenza dell'OMS (vedi Ringraziamenti) Il gruppo tecnico di lavoro ha rivelato che l’aggiornamento delle linee guida sulla consulenza, prevedeva che quest’ultime non dovevano essere circoscritte esclusivamente all’HIV ma che dovevano estendersi anche alle situazioni di pre e post donazione e a tutte le altre principali TTI comprese HBV, HCV, Sifilide e altre cause cliniche, determinanti nella sospensione del donatore e nella richiesta di assistenza. Il campo di applicazione e i contenuti del presente documento, già ripreso e ampliato, sono stati concordati e programmati dal gruppo tecnico di lavoro. Il gruppo in questione, si è riunito per preparare, riesaminare e rivedere le bozze delle linee guida. Il programma OMS sulla sicurezza nelle trasfusioni ha istituito un gruppo di revisione esterna composto da membri del Comitato Consultivo, da esperti in medicina trasfusionale dell'OMS e da alcuni Direttori di centri trasfusionali e altri servizi immunotrasfusionali responsabili dei programmi nazionali di approvvigionamento sangue, per conto di ciascuna delle regioni OMS (vedi Ringraziamenti). La composizione del gruppo di revisione esterna è stata studiata in modo tale da offrire una vasta gamma di esperienze e competenze specialistiche da professionalità provenienti da tutte le regioni coinvolte nelle diverse fasi dello sviluppo. Il compito di questo gruppo era quello di rivedere le bozze delle linee guida e consigliare l'OMS sulla pertinenza e l'applicabilità delle suddette linee nelle rispettive nazioni. Un team editoriale ha inoltre curato le varie bozze del documento. Nel 2011, la revisione esterna di una bozza più completa ha valutato la fattibilità della realizzazione di queste linee guida attraverso un seminario sulla selezione e consulenza dei donatori, con priorità per i Paesi delle regioni mediterranee e dell'Africa (17) (vedi Ringraziamenti). 10 Ricerca Bibliografica I membri del gruppo tecnico di lavoro hanno compiuto ricerche in merito alla letteratura di riferimento usando PubMed, MedLine, il Database WHOLIS della Biblioteca dell'OMS e altri database regionali. Sono stati fatti non pochi sforzi nell'identificare le edizioni aggiornate della letteratura scientifica in materia di consulenza ai donatori, nei Paesi sviluppati. Alcuni elementi della consulenza non trattano esclusivamente la donazione del sangue; e per questo motivo che i principi generali della consulenza al donatore si avvalgono anche della consulenza psico-sociale e di quella valida anche per l'HIV, e di tutte quelle metodologie più avanzate che rientrano nella letteratura di settore e nelle linee guida sulla formazione e la supervisione dei consulenti sanitari. Revisione e aggiornamento delle linee guida Si stima che queste linee guida andranno nuovamente riprese e riviste nel 2017, per quanto riguardano i nuovi sviluppi e i riscontri sulle attuazioni delle stesse. Il programma OMS sulla sicurezza nelle trasfusioni sarà responsabile, inoltre, dell'avvio del riesame per valutare l’ipotesi di un aggiornamento. 11 2 - GLI AMBITI DI APPLICAZIONE E LE FASI DELLA CONSULENZA AL DONATORE DI SANGUE 2.1 AMBITO DI APPLICAZIONE E CONTENUTO DELLA CONSULENZA Le informazioni e la consulenza pre-donazione sono strettamente collegate al processo di selezione del donatore perché è qui che si valuta l'idoneità del singolo a donare secondo una serie di criteri (2,18) relativi all’anamnesi medica e al rischio di TTI. Tutto ciò è seguito da un controllo medico di base per: ■ Accertare che i donatori siano sani, idonei a donare e tutelati da ipotetici incidenti dovuti alla donazione. ■ Evitare la raccolta di sangue da individui che possono essere inadatti alla donazione, per via del rischio di TTI e altri fattori clinici potenzialmente dannosi per i pazienti. L'efficacia del processo di selezione dei donatori aumenta se vengono fornite loro informazioni e consulenze pertinenti che li rendano consapevoli e capaci di auto- escludersi da soli nel caso in cui si riconoscano come inadatti. I donatori possono essere sospesi, temporaneamente o del tutto, sulla base del loro stato di salute, per cause dovute all'anamnesi medica; a viaggi effettuati in passato o ad altre TTI. La consulenza pre-donazione è particolarmente importante per coloro i quali sono stati esclusi, temporaneamente o definitivamente, dalla donazione, poiché fornisce risposte chiare riguardo ai motivi della sospensione e informazioni su come mantenere uno stile di vita sano; inoltre indirizza verso altri test, terapie, trattamenti e cure appropriate. I donatori che sono stati temporaneamente sospesi devono essere incoraggiati a tornare, una volta terminato il periodo di sospensione. Tuttavia, alcuni di questi, possono decidere di non tornare perché percepiscono la sospensione come un'esperienza negativa e hanno paura di essere respinti di nuovo. Una consulenza condiscendente può alleviare la sensazione di essere stati rifutati e incoraggiare il donatore a ripresentarsi dopo il periodo di sospensione. Una consulenza efficace può ridurre al minimo una perdita inutile di donatori e motivare quelli idonei a diventare volontari del Centro di Raccolta (19,20,21,22,23,24). La fidelizzazione o la perdita dei donatori è correlata alla capacità del centro di raccolta di far sentire a proprio agio i donatori; infatti, quelli che hanno avuto un'esperienza positiva, sono più propensi a invogliare gli altri a donare il sangue (25). In seguito ai test di laboratorio possono essere riscontrati i marcatori d’infezioni trasmissibili per trasfusione, i gruppi rari di sangue e le sierologie particolari di globuli rossi. Il SIMT ha la responsabilità di assicurare la conferma dei risultati dei test reattivi, la notifica e la consulenza ai propri donatori e gli opportuni rimandi ad altre istituzioni sanitarie per accertamenti (4). La consulenza dovrebbe essere tempestiva, accurata, confidenziale e, in qualche modo, dovrebbe riuscire ad alleviare l'ansia e a rendere facilmente comprensibili le informazioni. I donatori con risultati positivi o in attesa degli esiti dei test TTI, dovrebbero essere reindirizzati a strutture sanitarie per ulteriori accertamenti, cure e terapie. L'obiettivo e il contenuto della consulenza fornita a ciascun donatore dipendono dalle condizioni e dalle situazioni che si vanno ad affrontare. Ad esempio, la consulenza indirizzata ai donatori con gruppi sanguigni rari, intende ascrivere questi ultimi a un gruppo di donatori speciali. Questo susciterà molto probabilmente un’emozione positiva. La comunicazione della positività a un test TTI, avrà l'effetto contrario. È quindi molto importante che il personale addetto comprenda gli elementi chiave di una consulenza che tenga conto dei diversi contesti al fine di rendere più idoneo l'approccio e consentire così una consulenza di successo a beneficio del donatore e del SIMT. Una consulenza gestita male può portare a un inutile stress psicologico per il donatore e può anche creare danni alla reputazione del SIMT influenzando, di conseguenza, il reclutamento dei donatori in futuro. 12 La consulenza al donatore, assume un significato particolarmente importante quando ci si trova di fronte a queste condizioni e circostanze: ■ Prime - donazioni e giovani donatori: occorre che sia spiegato loro il processo di donazione per alleggerire l'ansia e l'apprensione (28) ■ Coloro che non soddisfano i criteri di selezione dei donatori per via dell'anamnesi medica e del rischio di TTI e che quindi sono stati sospesi temporaneamente o del tutto: occorre spiegare loro i motivi della sospensione [es. casi di cancro in passato, rapporti occasionali (29)] ed eventualmente dare le informazioni circa la gestione di questi aspetti. ■ Coloro che, in seguito alla visita medica, rivelano condizioni cliniche che ne decretano la sospensione temporanea o definitiva: occorre sostenerli affinché comprendano al meglio i motivi della sospensione (es. bassi livelli di emoglobina) (30) ed eventualmente siano date loro le informazioni su come gestire al meglio questi aspetti e ulteriori trattamenti. ■ Coloro che si presentano a donare per scoprire se sono positivi ai test HIV: occorre capire le motivazioni che li spingono a donare e fornire loro informazioni sui servizi di volontariato e consulenza che vengono offerti e le analisi del sangue (31) ■ Coloro che hanno avuto in passato effetti indesiderati durante o dopo la donazione affinché allentino la tensione e l'ansia (32) ■ Donatori che in seguito a una donazione, hanno richiesto l'Esclusione Confidenziale dell'Unità raccolta (CUE) avvertendo il SIMT di non trasfondere la sacca: affinché si sappia dei motivi che hanno portato alla scelta dell'esclusione confidenziale e per ulteriori trattamenti (33,34) ■ Donatori che dopo aver donato, hanno riferito informazioni che porterebbero all'esclusione temporanea o definitiva (es. seri problemi di salute sviluppati in seguito alla donazione) affinché gli sia spiegato il motivo della sospensione e gli siano fornite informazioni su un eventuale trattamento in futuro, se previsto (35,36) ■ Ai donatori con particolari sierologie di globuli rossi, gruppi sanguigni rari o con risultati dei test TTI anomali: affinché gli venga spiegata l'importanza di questi risultati e gli vengano date le informazioni su eventuali trattamenti da fare in futuro (37,38). 2.2 LE FASI DELLA CONSULENZA La consulenza al donatore può avvenire nelle quattro fasi di cui si compone il processo di donazione, come mostrato in figura 1: 1 Prima della donazione: dare informazioni pre-donazione prima di registrarsi per la donazione. 2 Al colloquio con il medico; durante la valutazione medica e dei rischi TTI e, infine, durante la visita di controllo. 3 Durante la donazione: ovvero durante mentre si sta donando. 4 Dopo la donazione: subito dopo aver terminato la donazione o in seguito all'analisi del sangue raccolto per la sierologia del gruppo e dei marcatori d’infezioni. Fase 1: informazioni pre-donazione Le informazioni pre-donazione costituiscono un importante primo passo nella sensibilizzazione sul processo di donazione e riguardano: i criteri di selezione, di sospensione e auto-esclusione dei donatori, lo screening TTI del sangue, la conoscenza del gruppo sanguigno e la consulenza per eventuali trattamenti. Le informazioni pre-donazione possono essere fornite sia verbalmente sia in forma scritta, attraverso materiali informativi illustrati, audio-visivi e materiale on-line, purché il tutto sia presentato in modo semplice e chiaro. Solitamente si mette a disposizione dei potenziali donatori anche un questionario simile a quello somministrato prima della donazione. 13 Figura 1: Fasi della consulenza al donatore Obiettivi Le informazioni pre-donazione hanno tre principali obiettivi: 1 Aumentare la sensibilità dei donatori in merito a: ■ La responsabilità del SIMT nel garantire la salute, la tutela e la riservatezza del donatore ■ Le fasi del processo di donazione del sangue e il fondamento logico che c'è alla base di ogni fase, al fine di garantire la sicurezza del processo di donazione ■ L’importanza fondamentale della sicurezza delle donazioni per i beneficiari del sangue. Questa può essere raggiunta solo se i donatori rispettano i criteri selettivi relativi ai rischi per la salute e relativi alle infezioni trasmissibili per trasfusione (39). ■ L'importanza della donazione volontaria e non remunerata, specialmente se regolare, in modo tale da mantenere un adeguato e sicuro approvvigionamento di sangue per coloro che necessitano di trasfusioni. 14 ■ Lo scopo dello screening TTI, ossia quello di garantire che il sangue sia sicuro e non di fornire unicamente informazioni alle persone che cercano di conoscere il proprio stato d’infezione. ■ Gli screening del sangue obbligatorio, per test TTI quali: HIV, HBV, HCV, Sifilide e altre malattie trasmissibili per trasfusione, tenendo conto anche dei limiti di questi test come il "periodo finestra". 2 Aumentare la fiducia dei donatori nel SIMT e invogliarli a: ■ Attenersi ai criteri di selezione quando compilano il questionario ■ Informare il SIMT su eventuali comportamenti recenti che possono aver aumentato i rischi di TTI e su altre condizioni cliniche che possono aver influenzato l'idoneità a donatore e di conseguenza la sicurezza della donazione. 3 Incoraggiare l'auto-esclusione di coloro che: ■ Sono affetti da una condizione d’infezione o da una malattia che può aver resi inadatti alla donazione. ■ Hanno avuto comportamenti a rischio di TTI ■ Hanno viaggiato in Paesi o regioni a rischio di TTI. ■ Sono portatori d’infezioni: come, ad esempio, HBV. ■ Cercano di scoprire, attraverso la donazione, notizie riguardanti lo stato d’infezione da HIV o da altre TTI. Contenuti Per raggiungere gli obiettivi di cui sopra, le informazioni pre-donazione dovrebbero includere (40): ■ La natura e l'utilizzo del sangue e dei suoi componenti, la necessità di disporre di donatori volontari e non remunerati e l'importanza di mantenere, da parte di questi ultimi, stili di vita sani. ■ Il fondamento logico che sta alla base del questionario e della visita pre-donazione, l'importanza del rispetto dei donatori nel processo di selezione e, infine, i compiti, le responsabilità e i diritti del donatore (41) ■ La possibilità per il donatore di ritirarsi o auto-escludersi in qualsiasi momento, prima, durante o dopo la donazione, senza dover dare spiegazioni o giustificarsi in alcun modo. ■ Il processo di donazione e i possibili effetti collaterali quali svenimenti ed ematomi. ■ Un personale sanitario qualificato e competente per tutto il processo. ■ Le principali TTI, comprese HIV, HBV, HCV e Sifilide, i canali di trasmissione, la provenienza e la prevenzione, i tipi di test eseguiti, il periodo finestra dell'infezione, la consulenza volontaria e i servizi di analisi per quelli che sono in cerca di conferme sul proprio stato d'infezione ■ Le informazioni minime sulla sierologia dei gruppi sanguigni e sui test eseguiti sul sangue raccolto. ■ Le eventuali conseguenze per i donatori e per le sacche donate nel caso in cui i test mostrino una particolare sierologia dei globuli rossi o rari gruppi sanguigni. ■ Le eventuali conseguenze per i donatori in caso di risultati anomali dei test TTI; i meccanismi per i test di conferma, le informazioni e le notifiche dei risultati dei test TTI, la garanzia di privacy, riservandosi il diritto di rimandare a ulteriori accertamenti, consulenze, trattamenti e cure. Le informazioni per i donatori su emoglobina e ferro e sui lividi sono disponibili negli allegati 1 e 2. Fase 2: La consulenza pre-donazione La consulenza pre-donazione è parte integrante del processo di selezione dei donatori perché, proprio in questa fase, viene valutata l'idoneità di ogni individuo a donare il sangue attraverso una serie di criteri selettivi. Inoltre, questa, fornisce ai donatori la possibilità di richiedere informazioni e comprendere i motivi delle sospensioni. 15 La consulenza pre-donazione avviene subito prima del prelievo, in un colloquio, riservato, con un membro qualificato dello staff del SIMT che verifica lo stato di salute, l'anamnesi e i rischi di TTI. La consulenza prima della donazione offre l'opportunità di migliorare la consapevolezza del donatore e la conformità del processo di valutazione idoneità di chi dona (2,42,43,44,45). L'intervistatore dovrebbe garantire che il potenziale donatore comprenda le informazioni pre-donazione e il questionario somministrato. Dovrebbe, inoltre, aver cura di ricreare un ambiente che permetta al donatore di sentirsi a proprio agio nel porre domande. Il consenso informato del donatore va perciò ottenuto in questa fase, ossia: il donatore deve aver compreso il questionario, aver fornito risposte veritiere ed essere consapevole del fatto che il suo sangue sarà testato per rilevare infezioni trasmissibili per trasfusione e il gruppo sanguigno. Infine deve essere infine disposto a donare il sangue (46). I donatori esclusi durante questa fase, dovrebbero altresì essere informati sui motivi che ne hanno decretato l'esclusione e su come mantenere uno stile di vita sano. Inoltre, quando richiesto, dovrebbero ricevere assistenza, supporto e consiglio riguardo alla possibilità di tornare a donare in futuro. Studi hanno dimostrato che le sospensioni temporanee (ad esempio: convalescenza, farmaci, viaggi precedenti o fattori di rischio d’infezioni) possono influenzare i tassi di frequenza alle donazioni soprattutto tra coloro che si recano a donare per la prima volta (2,21,22,24). I donatori sospesi temporaneamente sono più propensi a tornare se gli si spiegano i motivi della sospensione e se si fissa subito un appuntamento per la prossima donazione, una volta finito il periodo di sospensione (47,48). Ad esempio, i donatori rinviati per bassi livelli di emoglobina dovrebbero consultare un medico, e ricevere informazioni sull'alimentazione e andrebbe loro consigliato di tornare non appena i livelli di emoglobina saranno ritornati alla normalità. Va inoltre rivista la frequenza delle donazioni al fine di evitare la deplezione del ferro (47). Obiettivi La consulenza pre-donazione prevede tre principali obiettivi: 1 Assicurare che il donatore comprenda tutte le domande e risponda accuratamente al questionario. 2 Informare il donatore riguardo le prassi secondo la quale il suo sangue sarà testato per la sierologia del gruppo sanguigno e per i marcatori TTI. Inoltre vanno comunicate i modi e i tempi per la comunicazione dei risultati. 3 Assicurarsi che il donatore sia in grado di dare un consenso informato alla donazione, che sia consapevole e che firmi, assumendosi così tutte le responsabilità derivanti dalle risposte fornite. Il questionario, proprio per questo motivo, deve essere il più accurato possibile. Inoltre è necessario che il donatore manifesti la volontà di essere informato sui risultati dei test. Contenuti Per conseguire i suddetti obiettivi, chi fa la consulenza, pre-donazione dovrebbe: ■ Controllare le risposte sul questionario dei donatori. ■ Spiegare i processi di selezione, di donazione e di analisi del sangue ■ Incoraggiare l'auto-esclusione nel caso in cui il donatore può essere stato esposto a infezioni trasmissibili per trasfusione e invitarlo a sottoporsi a un test per ulteriori accertamenti. ■ Spiegare le procedure di consulenza post-donazione, incluse le notifiche e la disponibilità dei risultati dei test TTI. ■ Ottenere il consenso informato del donatore per la donazione del sangue ■ Fornire un'adeguata consulenza ai donatori sospesi. Questa consulenza deve comprendere il rimando a trattamenti e cure, se previsto. ■ Suggerire ai donatori temporaneamente sospesi di ritornare a donare, dopo il periodo di sospensione. 16 Fase 3: La consulenza durante la donazione La consulenza durante la donazione di sangue deve essere in grado di: spiegare la procedura relativa al prelievo, mostrare riconoscenza ai donatori per il loro prezioso contributo e migliorare la soddisfazione dei donatori durante l’esperienza stessa della donazione. Inoltre, deve sortire anche un effetto sulla motivazione e sulla propensione a tornare alle donazioni future (49). La consulenza, soprattutto in questa delicata fase, andrebbe fatta da personale qualificato capace di fornire un’adeguata assistenza ai donatori. Il personale dovrebbe anche essere formato sulle relazioni interpersonali e sulle procedure di disinfezione della pelle e della venipuntura, specifica per la donazione di sangue (50). Il personale addetto all'assistenza deve essere dotato di buone capacità di comunicazione (soprattutto non verbale) e deve essere in grado di interpretare i segni di una reazione imminente per intervenire subito e ridurre così gli effetti indesiderati che possono insorgere nei donatori (ad esempio la sincope) (51). Questi effetti indesiderati possono scoraggiare i donatori a tornare in futuro. Le capacità relazionali del personale assistente hanno dimostrato di essere inversamente proporzionali alle reazioni dei donatori (13,23). Gli eventuali effetti indesiderati, sia generici sia localizzati, possono riguardare: un prelievo infruttuoso, un ematoma, una puntura arteriosa, una tromboflebite, le lesioni nervose e gli svenimenti. Tutti questi effetti andrebbero gestiti immediatamente. Una volta che il donatore si è ripreso, occorre programmare una consulenza specifica, affinché il donatore stesso, comprenda al meglio le cause dell’avvenimento e riceva un'eventuale cura o trattamento (52). Potrebbero essere necessarie ulteriori spiegazioni qualora le reazioni fossero tardive o se si verificassero al di fuori del Centro di Raccolta, così come nei casi in cui il donatore venisse rimandato a ulteriori trattamenti o fosse sospeso temporaneamente o escluso del tutto, in seguito alla donazione (53,54). La consulenza durante la donazione può incoraggiare i donatori che non hanno rivelato informazioni sui rischi di esposizione a TTI nel periodo pre-donazione a farlo in questa fase o in quella successiva alla donazione. Ciò può essere particolarmente importante soprattutto nei casi in cui i donatori siano stati persuasi o costretti a donare, oppure usino la donazione come mezzo di conferma o meno lo stato d’infezione. Chi dona dovrebbe essere in grado di confermare in qualsiasi momento (durante e dopo la donazione) la validità del sangue donato. L'Esclusione Confidenziale dell'Unità (CUE) permette al donatore di informare il SIMT, in totale riservatezza, riguardo all’invalidità del sangue per uso terapeutico o per altri usi. Il donatore deve essere altresì informato dell'esistenza del processo di CUE, qualora il servizio fosse attivo nel SIMT (33,34,55). I donatori devono essere informati sulla possibilità di contattare il SIMT e fornire le informazioni post-donazione in caso di malattia, soprattutto se quest’ultima è stata in incubazione all'epoca della donazione (solitamente entro i 28 giorni dalla donazione). Inoltre il SIMT va contattato qualora dovessero sovvenire importanti informazioni su malattie pregresse o su rischi di TTI, non dichiarati prima della donazione. Tutti i donatori dovrebbero essere informati sull'assistenza post- donazione al fine di ridurre il rischio di effetti indesiderati e dovrebbero essere invitati a fornire al SIMT qualsiasi informazione supplementare che possa incidere sulla sicurezza del sangue per uso terapeutico (56). Un esempio di consulenza post-donazione ai donatori di sangue è presente nell'allegato 3. Obiettivi La consulenza durante la donazione ha i seguenti obiettivi: 1. Assicurare che i donatori si sentano a proprio agio, anche durante la venipuntura. 2. Ridurre l'ansia e minimizzare i rischi di effetti indesiderati, come lo svenimento (57). 3. Dare consigli post-donazione e sulle modalità di trattamento della puntura. 4. Assicurare la collaborazione dei donatori nell'esclusione confidenziale dell'unità o nel processo d’informazione post-donazione. 5. Infondere fiducia nel donatore e favorire la fidelizzazione. 17 Contenuti Per conseguire gli obiettivi di cui sopra, le informazioni e le consulenze fornite durante la donazione di sangue, dovrebbero includere: ■ Una corretta procedura di venipuntura, la necessità di disinfettare correttamente la pelle. ■ Il volume di sangue da raccogliere e il tempo necessario per la raccolta. ■ La cura personale dopo la donazione, compresa quella della zona di puntura, la capacità di prevenire e gestire le reazioni indesiderate acute e tardive. ■ Il sistema di esclusione confidenziale dell’unità e l'importanza di informare il SIMT se ci sono i motivi per cui il sangue possa non essere idoneo per una trasfusione. ■ La necessità che il donatore tenga informato il SIMT riguardo alle reazioni che si manifestano entro i 28 giorni dalla donazione. Fase 4: la consulenza post-donazione Tutto il sangue donato deve essere esaminato per individuare i marcatori TTI e garantire la sicurezza microbiologica delle scorte di sangue, verificando che la donazione sia sicura e adatta per scopi terapeutici. I test utilizzati per lo screening del sangue, di solito, sono molto sensibili, tuttavia, ci sono alcune controindicazioni sulla loro specificità e talvolta possono verificarsi dei test con esiti falsati (4). In caso di positività dei test, questi vanno ripetuti per identificare i donatori realmente infetti da quelli con non-reattività specifica o con risultati inconcludenti; questo dovrebbe essere fatto prima che i donatori siano informati sul proprio stato d’infezione. Una conferma efficace richiede strategie di sperimentazione e di conferma adeguate e ben strutturate per ogni tipo di TTI, inclusa la selezione di esami e algoritmi per l'analisi e l'interpretazione dei risultati (58). Ogni SIMT dovrebbe avere accesso a un laboratorio di riferimento che sia in grado di eseguire test di conferma accurati, affidabili e appropriati (37). La consulenza ai donatori con una particolare sierologia dei globuli rossi, gruppi sanguigni rari o risultati anomali dei test TTI, è una parte essenziale di un servizio di qualità di assistenza al donatore. Soprattutto occorre: ■ Dare informazioni ai donatori con un’infezione confermata sullo stato dell’infezione stessa. Inoltre è necessario sospenderli dalla donazione e indirizzarli verso eventuali trattamenti, cure e terapie (59). ■ I donatori che risultano positivi agli screening iniziali e negativi ai test di conferma devono essere informati e rassicurati attraverso consulenze specifiche e devono anche essere sospesi fino al nuovo esito negativo dei test di screening. Una volta avvenuto tutto ciò, potranno tornare a donare. ■ I donatori con risultati dei test di conferma poco chiari (ossia in cui l'infezione non può essere rimossa in maniera rapida) devono essere altresì informati. Vanno sospesi, previa consulenza, per un massimo di sei mesi. Quando il test non reattivo conferma la negatività sul follow-up, potranno tornare a donare il sangue. ■ I donatori con una particolare sierologia dei globuli rossi o con gruppi sanguigni rari dovrebbero ricevere una spiegazione sul significato dei risultati e sulle relative conseguenze che questi hanno su di loro e sulla loro salute. Lo storico delle donazioni andrebbe altresì aggiornato con i dettagli dei risultati dei test, l'esito delle donazioni, i risultati della consulenza e gli eventuali rimandi a cure e terapie. La consulenza post-donazione andrebbe avviata non appena sono pronti i risultati dei test e andrebbe effettuata da un professionista sanitario che sia in grado di illustrare i risultati, interpretare l'anamnesi medica del donatore e, in caso di un risultato positivo TTI, consigliare il donatore in maniera accondiscendente ed empatica. Il consulente dovrebbe lasciare al donatore il tempo sufficiente per comprendere i risultati dei test e gli eventuali problemi di salute che potrebbero insorgere. È proprio questa l'occasione giusta che il donatore ha per porre domande e sollevare dubbi (60). Si dovrebbe inoltre discutere di un eventuale consulto con un medico specialista o con una struttura esterna per effettuare eventuali accertamenti, cure e terapie (12). Vanno inoltre ribadite le regole da seguire per ottenere uno stile di vita sano e i rischi derivanti da ulteriori trasmissioni delle infezioni (61). 18 La consulenza post-donazione deve assicurare il mantenimento della privacy del donatore e per questo deve avvenire in un ambiente sereno e tranquillo nel rispetto della riservatezza. Andrebbe inoltre condotta usando una lingua che sia familiare per il donatore e portata avanti rispettando la cultura di riferimento del donatore stesso. A causa dello stigma e delle discriminazioni che possono derivare dalla positività ai test TTI, è di fondamentale importanza che il personale del SIMT garantisca che tutti i dati sensibili dei donatori devono rimanere sempre strettamente riservati (16,22,26,59, 60,62,63,64,65) e che i donatori stessi siano a conoscenza della riservatezza del trattamento dei propri dati sensibili da parte del SIMT. La consulenza post-donazione, inoltre, consente al SIMT di raccogliere informazioni demografiche sui rischi dell'esposizione a TTI da parte di donatori positivi che devono essere poi inseriti nei programmi di emovigilanza. Queste informazioni possono essere utili per poter prendere decisioni future in merito ai criteri di selezione dei donatori e per valutare l'utilità delle domande del questionario somministrato nella fase precedente (66). Obiettivi La consulenza post-donazione persegue i seguenti obiettivi: 1 Confermare i risultati dei test e spiegarli, quindi illustrare le conseguenze per la salute del donatore e informare lo stesso circa lo smaltimento del sangue non idoneo e la possibilità di tornare a donare nelle prossime occasioni. 2 Incoraggiare i donatori a fornire tutte le informazioni pertinenti tra cui anche le possibili cause d'infezione. 3 Chiarire i dubbi e le preoccupazioni sollevate dai donatori. 4 Attenuare l'ansia nei donatori. 5 Fornire informazioni sulle giuste precauzioni da utilizzare per prevenire la trasmissione dell'infezione ad altri. 6 Fornire informazioni e reindirizzare i donatori a ulteriori accertamenti e, se necessario, suggerire terapie e cure. 7 Sottolineare l'importanza per i donatori di perseguire uno stile di vita sano in modo da risultare non reattivi agli screening del sangue e favorire così la regolare donazione. Contenuto Per conseguire gli obiettivi di cui sopra, la consulenza post-donazione dovrebbe fornire informazioni circa il significato dei risultati dei test nel modo più accurato possibile. ■ I donatori con risultati reattivi o inconcludenti ai test TTI devono essere informati e consigliati sulla necessità di sottoporre all’analisi un nuovo campione di sangue. ■ I donatori con risultati dei test TTI positivi e confermati, vanno informati su: — come si trasmette l'infezione — sulle possibili conseguenze per la salute del donatore — sulle possibilità di cura — sulla prevenzione da ulteriori trasmissioni — sulla necessità di informare coloro con i quali si è stati in contatto, poiché potrebbero essere infettati o a rischio infezione, quindi devono essere analizzati e trattati il prima possibile. ■ È opportuno rimandare il donatore a una struttura esterna in grado di offrire servizi di assistenza e di terapie per l'HIV (12,26,60). ■ I donatori devono essere informati circa le modalità di smaltimento del sangue donato non idoneo e sulle motivazioni della sospensione dalla donazione di sangue, temporanea (solo per un determinato periodo di tempo) o definitiva, a seconda dell'infezione. 19 ■ I donatori che hanno una particolare sierologia dei globuli rossi o gruppi sanguigni rari dovrebbero ricevere informazioni su: — Anticorpi o gruppo sanguigno — Le conseguenze per le future donazioni di sangue — L'importanza di portare con sé questi dati sensibili in qualsiasi momento nel caso in cui si renda necessaria una trasfusione di sangue. — L'opportunità di essere iscritti a un gruppo di donatori di sangue raro. L'allegato 4 delinea i passaggi nella consulenza post-donazione dei donatori di sangue con TTI confermata. Gli esempi riportati nelle schede informative per i donatori di sangue con infezioni confermate da HIV, HBV e HBC, Sifilide, Malaria e Malattia di Chagas, sono invece presenti negli allegati 5-10. Tabella 1: Esempi di elementi essenziali della consulenza al donatore nelle diverse situazioni e condizioni Situazioni e condizioni Elementi essenziali della consulenza Donatori che donano per la prima volta e giovani donatori ■ Spiegare l’intero processo di donazione ■ Rassicurarli per placare l'ansia e l’apprensione ■ Consigliare uno stile di vita sano ■ Incoraggiarli all’auto-esclusione in caso d’ipotetica esposizione a TTI e rimandarli a servizi di consulenza e analisi ■ Informarli sui test TTI del sangue e sulle modalità di comunicazione dei relativi risultati ■ Consigliare di ripresentarsi alle successive donazioni di sangue e invogliarli a diventare donatori abituali. Donatori che sono sospesi temporaneamente o definitivamente perché non in linea con i criteri di selezione in fase di valutazione dell’anamnesi o durante la visita di controllo ■ Spiegare i motivi della sospensione (es. per la salute del donatore o per la salvaguardia del paziente) e dare informazioni riguardo alle condizioni che l’hanno scaturita. ■ Chiarire la natura della sospensione (definitiva o temporanea) ■ Rassicurarli per placare l'ansia e l’apprensione ■ Consigliare di ripresentarsi alle successive donazioni di sangue dopo la fine del periodo di sospensione. ■ Dare informazioni su come mantenere uno stile di vita sano Esempio: consigliare a un donatore con bassi livelli di emoglobina di rivolgersi a un centro specializzato nelle indagini ematologiche e consigliare eventuali controlli. Fornire anche informazioni sull’alimentazione. 20 Donatori a rischio di TTI: a) Auto-esclusione b) Sospensione temporanea o definitiva durante la consulenza pre- donazione ■ Capire i motivi della donazione ■ Spiegare le cause della sospensione e dare informazioni sui rischi specifici d’infezioni trasmissibili per trasfusione ■ Chiarire la natura della sospensione (definitiva o temporanea) ■ Consigliare di ripresentarsi alle successive donazioni di sangue dopo la fine del periodo di sospensione. ■ Dare informazioni su come mantenere uno stile di vita sano Esempi: ■ Per i donatori particolarmente a rischio di TTI: fare riferimento a un centro specializzato nell'assistenza sanitaria e dare informazioni sulle malattie trasmissibili per trasfusione quali: HIV, HBV, HCV, Sifilide, Malaria e Malattia di Chagas ■ Per i donatori che vogliono accertare il proprio stato d’infezione, è bene suggerire una consulenza e far ripetere i test. 21 Il donatore che: a) richiede l'Esclusione Confidenziale dell’Unità (CUE) b) dà delle informazioni in fase post-donazione che avrebbero comportato nella fase precedente, la sospensione temporanea o definitiva. ■ Capire i motivi della donazione ■ Spiegare la natura della sospensione (temporanea o permanente) basata sul rischio di TTI ■ Consigliare di ripresentarsi alle successive donazioni di sangue dopo la fine del periodo di sospensione. ■ Dare informazioni su come mantenere uno stile di vita sano I donatori che hanno esperito un effetto indesiderato durante o dopo la donazione o che hanno precedentemente avuto una reazione alla donazione ■ Spiegare le cause degli effetti indesiderati e le eventuali terapie ■ Dare informazioni e consigli sulle fasi successive per ridurre i rischi di effetti indesiderati, come ad esempio bere abbastanza liquidi prima di donare, se si è svenuti la volta prima ■ Assicurarsi sulle condizioni di salute dei donatori ■ Rassicurare per placare l'ansia e l’apprensione ■ Consigliare di ripresentarsi alle successive donazioni Esempio: al donatore che ha riportato lividi o ematomi dopo la donazione, spiegare come e perché è successo e come fare per ridurre anche il dolore. Valutare eventuali misure preventive per evitare il riformarsi. Donatori che hanno avuto reazioni indesiderate dopo la trasfusione. ■ Spiegare le cause degli effetti indesiderati nel paziente trasfuso. ■ Rassicurare per placare l'ansia e l’apprensione Esempio: a coloro i quali la donazione ha provocato un danno polmonare acuto (TRALI), va valutata l’idoneità a donare in futuro. Donatori che sono risultati positivi ai test TTI, ma che successivamente sono risultati negativi nella fase di conferma ■ Spiegare che i risultati positivi dei test necessitano di conferme. ■ Dare informazioni sul periodo di sospensione. Es. fino a quando i test non torneranno a essere negativi ■ Rassicurare per placare l'ansia e l’apprensione ■ Consigliare di ripresentarsi alle successive donazioni non appena i test torneranno a essere nuovamente negativi ■ Dare informazioni su come mantenere uno stile di vita sano 22 Donatori con risultati dei test TTI non confermati e con diagnosi non ancora accertata. ■ Spiegare che i risultati dei test hanno bisogno di conferme ■ Dare informazioni sulla sorte della donazione ■ Trarre tutte le informazioni rilevanti, comprese quelle sui possibili rischi di TTI ■ Dare spiegazioni sulla necessità di una sospensione temporanea e ripetere i test ■ Rassicurare per placare l'ansia e l’apprensione ■ Dare informazioni su come mantenere uno stile di vita sano Donatori risultati positivi ai test di conferma dei marker TTI ■ Illustrare gli esiti positivi dei test TTI ■ Dare informazioni sulle complicazioni per la salute del donatore dovute all’esito positivo dei test TTI e il sangue donato (scartato) e l’idoneità del donatore per le future donazioni ■ Trarre tutte le informazioni rilevanti, comprese quelle sui possibili rischi di TTI ■ Rassicurare per placare l'ansia e l’apprensione ■ Dare informazioni su come prevenire ulteriori trasmissioni ■ Rinviare a ulteriori accertamenti, soluzioni, terapie e cure, se necessario. Donatori con sierologia particolare dei globuli rossi o con gruppi sanguigni rari ■ Dare informazioni e spiegazioni sulla natura e l’importanza della particolare sierologia dei globuli rossi, come per esempio un anticorpo atipico dei globuli rossi, o un gruppo sanguigno raro. ■ Consigliare di avere sempre disponibili queste informazioni nel caso in cui il donatore dovesse aver bisogno di una trasfusione in futuro ■ Consigliare di ripresentarsi alle successive donazioni di sangue e di iscriversi a un gruppo di donatori speciali 23 3 - STABILIRE UN SISTEMA NAZIONALE PER LA CONSULENZA AL DONATORE DI SANGUE 3.1 POLITICHE NAZIONALI E LINEE GUIDA PER LA CONSULENZA La consulenza e la gestione del donatore sono una parte essenziale nel processo di donazione del sangue. I donatori sono la fonte principale di sangue e di emocomponenti che saranno poi lavorati e rilasciati per uso clinico o per il successivo frazionamento. È stato osservato che un'esperienza positiva collegata alla donazione è un fattore determinante nel ritorno del donatore stesso (35,67). Di conseguenza, i donatori andrebbero gestiti in modo tale da poter garantire loro, da parte dei SIMT, elevati standard di assistenza che tutelino la salute e il benessere dei donatori (23,54,68). La consulenza dovrebbe essere estesa a tutti i potenziali donatori. Le autorità sanitarie nazionali e i SIT sono responsabili per l'attuazione delle politiche in questione, dei riferimenti normativi, delle linee guida e dell'adeguatezza delle infrastrutture. Devono anche assicurarsi che le risorse siano adeguate e disponibili al fine di garantire un sistema coerente e affidabile, per la consulenza a tutti i donatori. La portata del sistema dipende dal livello di sviluppo del sistema sanitario, dalla capacità dell’infrastruttura del SIMT e dalle risorse disponibili. Ogni Paese dovrebbe avere una precisa politica nazionale in merito alle donazioni di sangue che sia in grado di definire i principi e le strategie inerenti: il reclutamento, la selezione, la sospensione dei donatori, gli screening del sangue, i test di conferma, le notifiche e infine le consulenze e i rimandi a terzi. Le politiche dovrebbero definire i requisiti minimi per lo screening di tutte le donazioni di sangue, almeno per quanto riguarda i marcatori di TTI e i test di conferma dei risultati degli screening precedenti. Questi sono fondamentali per determinare la validità del sangue raccolto per uso terapeutico, per notificare gli esiti ai donatori in caso di positività e anche per fornire una consulenza post-donazione. Le politiche nazionali del sangue vanno supportate e regolamentate da un quadro normativo e infine attuate in conformità alle linee guida nazionali (69). Una politica nazionale sul sangue che tratti la consulenza al donatore aiuterà a: ■ Fornire linee guida nazionali e procedure standard per tutto il Paese. ■ Innalzare e mantenere alta la qualità dei servizi e la cura dei donatori; ■ Identificare e coadiuvare l'erogazione delle risorse necessarie per sostenere le attività di consulenza. ■ Integrare i servizi e i processi di gestione delle informazioni, la riservatezza nella notifica dei risultati dei test ed eventuali rimandi ad altre istituzioni sanitarie. ■ Definire i ruoli e i legami tra il SIMT e le altre strutture sanitarie, tra cui i laboratori di riferimento, le strutture sanitarie, i servizi di consulenza e le organizzazioni non governative; Le linee guida nazionali per la consulenza al donatore dovrebbero essere sviluppate attraverso un processo consultivo completo. Il SIMT deve coinvolgere tutti gli attori principali, compresi i donatori, nello sviluppo delle linee guida sulla consulenza e garantire che queste corrispondano ai criteri nazionali di selezione dei donatori (2). Inoltre, quest’ultime, dovrebbero basarsi sui casi precedenti e sulle migliori prassi che sono state già utilizzate in campo internazionale, cercando di essere in linea con la struttura del sistema sanitario e con il contesto socio-culturale del Paese. I Paesi che al momento non sono dotati di un sistema di consulenza ai donatori devono effettuare prima di tutto una valutazione dei sistemi esistenti e delle pratiche di selezione dei donatori e delle relative consulenze (23). Questa valutazione può includere un sondaggio sulle conoscenze, sui comportamenti e sulle abitudini donatori, anche potenziali, nonché sulle strutture che erogano i servizi sanitari. L'indagine dovrebbe essere condotta su scala nazionale, tenendo conto anche delle differenze sociali e culturali. 24 Le strategie per la fornitura di consulenze, notifiche e rimandi dovrebbero basarsi su una valutazione attenta e già definita dalle presenti linee guida. Queste dovrebbero includere strategie su come informare i donatori ,in particolare minorenni, sui risultati dei test TTI. Andrebbero sperimentate anche le procedure di rimando e le eventuali integrazioni prima di essere formalmente adottate e rese pubbliche. 3.2 INFRASTRUTTURE E SERVIZI La consulenza va condotta in un ambiente sereno, distensivo e in luoghi deputati allo scopo (70). Sia se si tratta di un centro fisso, sia di una postazione mobile, la sede per la consulenza al donatore deve garantire la massima riservatezza. Si possono considerare una serie di alternative per creare uno spazio da adibire alla consulenza, nei centri fissi e temporanei, ad esempio utilizzando sale già disponibili o riconfigurando lo spazio a disposizione, utilizzando separé e pannelli divisori. 3.3 RISORSE UMANE E FINANZIARE La consulenza va fatta da personale formato e qualificato. Il SIMT dovrebbe disporre di un numero sufficiente di personale cui spetta il compito di fornire consulenza ai donatori e adoperarsi per un tempo sufficiente in ogni fase del processo di consulenza. In assenza di personale qualificato, può essere necessario l’ausilio di personale con altre competenze che deve essere comunque formato prima di essere designato come tale (71) (cfr. anche il capitolo 5.3.). Anche altri membri del SIMT, compresi i volontari, possono interagire con i donatori ed è importante che anche loro ricevano una formazione di base che comprenda la formazione sullo sviluppo delle capacità comunicative (72). È necessario disporre anche di risorse finanziarie adeguate per sostenere un programma efficace di consulenza al donatore che comprenda un budget dedicato alla formazione del personale addetto alla consulenza e alla creazione di materiale informativo e comunicativo. 3.4 SISTEMI DI QUALITÀ Tutti gli elementi di un sistema di qualità relativo al processo di consulenza ai donatori, (in sintonia con altri aspetti tecnici del SIMT) (73) includono: ■ Una struttura organizzativa che definisca i ruoli, le responsabilità e le capacità relazionali di tutto il personale, compresi i mansionari specifici. ■ Una documentata politica sulla qualità in grado di garantire un approccio qualitativo durante la consulenza ai donatori. ■ Procedure operative standard (SOP) che sappiano guidare ogni processo e assolvano a tutti gli obiettivi di coerenza, tracciabilità e accuratezza includendo anche le informazioni relative al personale (quanto se ne ha a disposizione, quanto ne serve) e alla disposizione e facilità di accesso alle strutture; le SOP alle quali fare riferimento e altre documentazioni da utilizzare per tutte le fasi di consulenza, tra cui: — L'intervista confidenziale durante la consulenza pre-donazione — La consulenza in fase di donazione — L'invito ai donatori per la consulenza post-donazione — La notifica e la consulenza post-donazione — Il rinvio ad altri servizi sanitari — I processi consultivi e i relativi esiti — Il monitoraggio e la valutazione delle consulenze — Gli ulteriori follow-up necessari. (Ad esempio quando il donatore richiama per annullare la sacca si rende necessario ripercorrere tutto il tragitto della sacca fino al beneficiario). ■ La formazione del personale sulla base di un programma di formazione strutturato che comprenda la valutazione delle competenze e tenga traccia del percorso formativo (si veda anche il capitolo 5) ■ Il sistema di registrazione (elettronico o manuale) dei donatori che 25 garantisca la tracciabilità, la riservatezza e il facile recupero delle informazioni, al fine di fornire un'opportuna consulenza al momento opportuno. Tra queste modalità di registrazione ritroviamo: — Un registro dei donatori che associ il donatore alla donazione effettuata e che riporti i motivi della sospensione, gli eventuali effetti indesiderati, i risultati dei test TTI, la consulenza e gli eventuali rimandi ad altre strutture. — Un registro delle sospensioni compreso quello riservato ai donatori esclusi in via definitiva. — La certezza di poter disporre di dei registri donatori in ogni momento attraverso l'uso di numeri univoci che abbinano i donatori alle donazioni e l’utilizzo di codici per i marcatori d’infezione. ■ I sistemi di monitoraggio e i continui miglioramenti in fatto di reclutamento dei donatori, i questionari pre-donazione, le consulenze pre e post donazione, le notifiche e i sistemi di rimando, compresi i programmi interni di controllo condotti regolarmente dai SIMT o, eventualmente, da altre strutture sanitare (2, 74). 3.5 LABORATORI DI RIFERIMENTO Lo scopo degli screening sul sangue raccolto è quello di garantire la sicurezza microbica del sangue. I test di conferma sono effettuati per confermare lo stato infettivo dei donatori che sono stati sospesi dal donare sulla base dei risultati dei test di screening reattivi e che, proprio per questo motivo, sono stati rimandati a ulteriori terapie e cure. Una conferma efficace richiede delle strategie di sperimentazione e delle conferme adeguate e ben progettate per ogni tipo di TTI. In questo contesto si deve comprendere la selezione di esami e algoritmi per l'analisi e l'interpretazione dei risultati. Servono anche attrezzature speciali e una formazione avanzata. I test di conferma devono essere eseguiti nei laboratori di riferimento, a meno che, all’interno del SIMT stesso non siano disponibili competenze e risorse idonee. (4,37). 3.6 INFORMAZIONI AL DONATORE E MATERIALE ILLUSTRATIVO Il materiale informativo ai donatori dovrebbe essere ideato per informare i potenziali donatori sui criteri di selezione e sul processo di donazione stesso. Questi materiali dovrebbero anche includere informazioni sul sangue e i suoi componenti, sul fabbisogno di sangue, sull'importanza di mantenere stili di vita sani e sul razionale del processo di selezione dei donatori. Tutti questi materiali dovrebbero essere scritti in un linguaggio semplice e di facile comprensione ed essere sempre disponibili (42). Nei materiali vanno riportate tutte le informazioni sui contatti dei SIMT, delle istituzioni e delle altre strutture sanitarie. 3.7 MEDIA E PUBBLICHE RELAZIONI La stampa, la tv e i media digitali sono tra i più potenti alleati del programma di reclutamento dei donatori. Infatti, la capacità di questi mezzi di raggiungere un vasto numero di persone nel minor tempo possibile, è unica e questo potenziale andrebbe valorizzato e sostenuto. I media, quindi, possono svolgere un ruolo fondamentale nel sensibilizzare l'opinione pubblica sulla donazione di sangue, sul reclutamento, sulla valutazione dei donatori e sulla relativa consulenza aiutando in questo modo il SIT, a raggiungere gli obiettivi presenti nel processo di approvvigionamento sicuro e sostenibile del sangue (1). Tutti i media devono riportare informazioni accurate sulle funzioni, sulle responsabilità e sui diritti dei donatori. Una partecipazione proattiva e un buon approccio con i media facilitano anche una corretta informazione dei giornalisti che, in questo modo, non alimentano inconsapevolmente atteggiamenti disfattisti nei confronti della donazione di sangue e non riportano storie improprie e negative. 26 Considerando l'interesse pubblico e la partecipazione alla donazione di sangue, le persone sono spesso pronte a prendere nota di qualsiasi evento, incidente o altra situazione relativa alla donazione e alla trasfusione di sangue. In assenza di un servizio di consulenza al donatore o, nel caso in cui questo servizio stesso non fosse svolto con professionalità, c’è il rischio che un episodio increscioso o un reclamo possano degenerare e avere risvolti mediatici negativi. Per questo il SIMT deve mantenere una politica aperta e trasparente in ogni momento rispettando e onorando l’impegno del donatore e garantendo la sua riservatezza. Una consulenza efficiente ed efficace può dare un'immagine positiva del SIMT nella comunità e di conseguenza può creare risonanza. 27 4 - CONSIDERAZIONI ETICHE E LEGALI NELLA CONSULENZA AL DONATORE DI SANGUE 4.1 DIRITTI E DOVERI DEI SERVIZI TRASFUSIONALI DEI DONATORI DI SANGUE La responsabilità primaria del SIMT è di garantire un approvvigionamento di sangue che sia sicuro e in grado di tutelare la salute dei donatori e dei destinatari del sangue. La sospensione dei donatori non idonei è basata su una valutazione dei rischi e sui dati epidemiologici (75). È anche responsabilità del SIMT fornire adeguati servizi di consulenza alle persone che sono state sospese dalla donazione (2). Il SIMT dovrebbe essere dotato di un ambiente sereno e pacato, dove i donatori siano trattati con rispetto, in modo da ottenere quindi da questi, il consenso informato prima della donazione. Ai donatori, vanno date tutte le informazioni pertinenti e, in particolare, quelle relative ai risultati dei test TTI. Il SIMT deve garantire e assicurare ai donatori la riservatezza di tutti i dati personali forniti in particolare quelli relativi alla salute e all'esposizione ai rischi di TTI. Il SIMT ha inoltre l'obbligo di notificare ai propri donatori i risultati positivi dei test e la disponibilità di adeguate consulenze e rimandi ad altre strutture. Tutto ciò può avvenire anche utilizzando diversi modelli di consulenza (cfr. anche il capitolo 6.3). Tutti hanno diritti e responsabilità, in quanto donatori di sangue; tra questi ritroviamo: ■ Il diritto ad avere informazioni chiare e pertinenti a riguardo, ad esempio: le motivazioni per cui si fa la selezione tra i donatori e le conseguenze che derivano dall’omissione da parte dei donatori stessi d’informazioni rilevanti. ■ La responsabilità di fornire al SIMT tutte le informazioni pertinenti e più precise possibili, riguardo alle condizioni di salute, le attività e i comportamenti che possono aumentare il rischio di TTI. ■ La responsabilità di auto-escludersi se si pensa di essere non idonei a donare. Nessun donatore dovrebbe utilizzare la donazione di sangue come scusa per usufruire di visite mediche, per conoscere il proprio stato di HIV o per essere testato alle TTI. ■ Il diritto di ritirarsi dalla donazione di sangue in qualsiasi momento durante la procedura e per qualsiasi motivo anche solo se si dovessero avere dubbi riguardo alla propria idoneità a donare, senza alcun bisogno di dover dare spiegazioni. ■ La responsabilità di informare il SIMT dopo aver donato, se si hanno dubbi sulla propria idoneità o in caso di un'alterazione dello stato di salute nei 28 giorni successivi alla donazione. 4.2 RISERVATEZZA E PRIVACY Molti Paesi hanno leggi e regolamenti diversi in materia di riservatezza e privacy. La questione della riservatezza può essere ricondotta alla dicitura più ampia di "norme in materia di protezione dei dati personali e sensibili" o "legge sulla privacy". 28 Riservatezza Per riservatezza, s’intende l'obbligo da parte degli operatori e delle istituzioni sanitarie a non divulgare a terzi le informazioni personali e i dati sensibili dei propri pazienti o donatori di sangue. Tale obbligo è già presente nel Giuramento di Ippocrate ed è uno dei fondamenti della deontologia medica. La massima riservatezza delle informazioni personali sui donatori e sui risultati dei test, va garantita sempre. Una violazione della riservatezza può influenzare negativamente il rapporto tra il SIMT e la comunità di riferimento. La riservatezza dei registri dei donatori dovrebbe essere garantita attraverso l'utilizzo di numeri univoci sia per i donatori sia per le donazioni, abbinando l'uso di codici ai marcatori d’infezione. I dati medici dovrebbero essere condivisi solo con altri operatori sanitari che sono, o saranno, direttamente coinvolti nella successiva fase di assistenza al donatore. In caso contrario, nessuna informazione riservata deve essere condivisa senza il consenso del donatore. In particolare, va garantito l'anonimato tra i donatori di sangue e i beneficiari del sangue, donato dai primi. A causa dello stigma e della discriminazione associata ai risultati anomali dei test TTI, la riservatezza di quest'ultimi diventa fondamentale. Privacy La privacy si riferisce al diritto di una persona di non dover rispondere a domande su questioni di natura personale. In base al principio etico del rispetto del singolo, gli operatori sanitari hanno l'obbligo di rispettare la privacy. Pertanto, la consulenza andrebbe fornita in un ambiente pensato per assicurare l'opportuna riservatezza da occhi e orecchi indiscreti. Oltre ad essere un obbligo etico, mantenere la riservatezza e la privacy contribuisce anche approvvigionamento sicuro del sangue, al fine di rafforzare la fiducia nei donatori che sanno che i propri dati personali, forniti al personale del SIMT, saranno protetti e non condivisi a terzi non autorizzati. I potenziali donatori saranno più disposti a condividere tutte le informazioni pertinenti e sensibili se sanno che queste saranno gestite con riserbo. La formazione del personale del SIMT e dei volontari dovrebbe trattare gli aspetti sulla privacy e la riservatezza delle informazioni personali e dei risultati dei test (76). 4.3 CONSENSO INFORMATO Il consenso informato è un accordo volontario proposto al donatore potenziale che esprime la volontà di donare sapendo che questo comporterà un prelievo per l'analisi del sangue allo scopo di identificare eventuali TTI e sierologie dei gruppi sanguigni. Inoltre, qualora fosse necessario, va dato il consenso affinché il sangue possa essere utilizzato per altri test sulla qualità o per scopi di ricerca (77,78,79). Il consenso informato è un processo basato sui principi etici di autonomia e di rispetto dell'individuo. Il consenso informato si ottiene durante la consulenza pre-donazione, ossia quando il donatore ha la possibilità di porre delle domande. Il SIT deve fornire un minimo d’informazioni al potenziale donatore, quali: ■ Il processo di donazione di sangue e gli eventuali effetti indesiderati; ■ Quali test saranno eseguiti (TTI, sierologia gruppo sanguigno e altri test) sui campioni di sangue prelevati e il motivo di questi test; ■ La riservatezza di tutti i dati personali, compresi i risultati dei test; ■ La modalità di comunicazione con il donatore per l'invio dei risultati anomali dei test; ■ L'eventualità che un campione di sangue o l'unità di sangue donata possa essere utilizzata per successivi test sulla qualità o per scopi di ricerca, in conformità alle politiche nazionali. 29 I donatori devono essere esplicitamente informati prima della donazione sulle modalità con cui verranno informati degli eventuali risultati anomali dei test TTI. Qualora non volessero conoscere i risultati dei test TTI, andrebbero sospesi immediatamente dal donare e andrebbe fatta loro una consulenza, poiché il SIT ha il dovere di mantenere un certo rigore verso i propri donatori. Nel caso in cui questi ultimi non volessero sapere i risultati dei test TTI, il SIMT verrebbe messo in condizione di non poter adempiere al proprio dovere nel fornire assistenza tramite consulenza, né potrebbe rimandare di conseguenza a consulti specialistici per il trattamento e l'assistenza nella prevenzione di nuove trasmissioni. Nei Paesi in cui si ammettono a donare anche i minorenni, è necessario il consenso scritto di un genitore o di un tutore da far firmare prima della donazione, in ottemperanza alle normative nazionali. L'allegato 11 fornisce una panoramica dei passaggi che servono per ottenere il consenso informato alla donazione di sangue. 4.4 NOTIFICA VOLONTARIA AL PARTNER E CONSULENZA SU HIV E ALTRE TTI Nel caso in cui si verifichi la positività al test HIV o ad altre TTI, il donatore ha l'obbligo morale di informare il proprio (o i propri) partner e il SIMT, a sua volta, dovrebbe incoraggiare e sostenere questo tipo di pratica. Una persona sieropositiva va indirizzata verso una struttura che possa offrirle una consulenza specifica e che sia in grado di aiutarla ad affrontare l'argomento con il partner. La questione della notifica volontaria al partner andrebbe trattata anche nelle politiche del sangue e inserita nei quadri normativi nazionali (80, 81). 4.5 STIGMATIZZAZIONI E DISCRIMINAZIONI L'atto sociale della donazione di sangue volontaria e non retribuita, spesso aumenta l'autostima del donatore. Se quest'ultimo dovesse essere sospeso, la delusione sarebbe dunque, una naturale reazione emotiva. Quando ci si trova di fronte a una sospensione, spesso percepita come un rifiuto, l'autostima di un individuo potrebbe risentirne negativamente. Per chi è stato trovato positivo a una TTI, invece, lo stigma, il silenzio, la negazione e la discriminazione potrebbero compromettere la prevenzione, il trattamento e i tentativi di cura e potrebbero inoltre avere un effetto negativo sulla persona, sulla famiglia e sulla comunità. Il SIMT deve impegnarsi a mantenere un clima esente da qualsiasi tipo di stigmatizzazione e discriminazione dei donatori sospesi. Per garantire il massimo rispetto della comunità e, come previsto dalle informazioni pre-donazione, il SIMT ha il dovere di informare il pubblico sulle politiche di sospensione dei donatori che possono verificarsi per diverse ragioni. Le sessioni consultive dovrebbero inoltre essere istituite al fine di evitare proprio le potenziali stigmatizzazioni. Ad esempio, nel reclutamento dei donatori provenienti da scuole o da altri ambienti comunitari occorre prestare attenzione e assicurare che i donatori esclusi non siano identificati o deplorati indipendentemente dal motivo dell'esclusione. Tramite una consulenza effettuata a donatori sospesi, il personale del SIMT dovrebbe spiegare attentamente le ragioni della sospensione e tentare di rafforzare positivamente l'autostima del donatore sospeso. 30 4.6 CONSIDERAZIONI SPECIALI PER I DONATORI DI SANGUE ADOLESCENTI Particolare attenzione dovrebbe essere prestata ai donatori adolescenti soprattutto in termini di consenso informato (quindi divulgazione a genitori o tutori, e notifica). Le leggi nazionali variano per quanto riguarda l'età minima che deve avere un donatore di sangue. Se i criteri selettivi di un Paese ammettono la possibilità di donazione anche da parte di minorenni, le politiche di questo stesso Paese devono affrontare le problematiche che si riferiscono alla questione della notifica confidenziale e della consulenza. Durante la fase di consulenza pre-donazione, prima di ottenere il consenso informato, i donatori adolescenti dovrebbero essere messi a conoscenza del fatto che anche i genitori o i tutori possono essere informati sull’esito dei test. L'OMS e l'UNAIDS incoraggiano i Paesi in cui gli adolescenti hanno un accesso autonomo agli strumenti di prevenzione a fornire a questi ultimi la dovuta assistenza (64). Il SIMT deve garantire ai donatori adolescenti, risultati positivi ai TTI, adeguate e mirate consulenze e successivi consulti. 31 5 - REQUISITI PER LA FORMAZIONE SULLA CONSULENZA AL DONATORE DI SANGUE 5.1 OBIETTIVI FORMATIVI La formazione per la consulenza al donatore deve essere idonea per tutto il personale che si trova a interagire con tutti i tipi di donatore, anche quelli potenziali. Con il termine personale s’includono: infermieri, flebotomi, medici, altro personale addetto al reclutamento dei donatori, tecnici di laboratorio e volontari. Lo scopo della formazione per la consulenza al donatore è di fornire al personale le conoscenze e le competenze necessarie per condurre una consulenza nella maniera più efficace e corretta possibile.(82). In base alle qualifiche su elencate, il personale del SIMT può avere una scarsa o totale mancanza di formazione in materia di comunicazione e consulenza sanitaria indispensabile per gestire i colloqui riservati sui trascorsi sessuali e i comportamenti a rischio. Alcuni possono condurre sessioni consultive ai donatori provando ad agire per tentativi o per sentito dire. Si rende dunque necessario fornire a tutto il personale coinvolto, una formazione specifica sulla comunicazione e sulla capacità di gestire una consulenza in tutte le fasi del processo di consulenza (83). La formazione da somministrare può anche rappresentare un'opportunità per il SIMT per considerare un eventuale scambio di ruoli nelle sessioni consultive, per esempio, tra medici e infermieri (71). Gli obiettivi della formazione devono garantire che tutto il personale e tutti i volontari: ■ Comprendano il fondamento logico delle varie fasi della consulenza e l'importanza della riservatezza. ■ Acquisiscano le conoscenze e le competenze da impiegare nel processo di consulenza al donatore. ■ Si attengano alle procedure prestabilite. 5.2 METODOLOGIE FORMATIVE L'approccio alla formazione sulla consulenza al donatore dovrebbe essere sistematico, partecipativo e incentrarsi sulle buone capacità di comunicazione. Il coinvolgimento dei partecipanti in piccoli e grandi discussioni di gruppo facilita la motivazione e offre l'opportunità di fare domande, ottenere risposte, fare presentazioni e fungere da facilitatori. Le esercitazioni possono essere fatte tramite simulazioni, casi di studio e dimostrazioni (72,84,85). Si può ricorrere anche all'uso di audiovisivi (86). La formazione dovrebbe essere in continuo aggiornamento e periodicamente ripresa se s’intende mantenere elevati i livelli di qualità del servizio nel corso del tempo (87). È possibile trovare un esempio di modello formativo nell'allegato 12. 5.3 PROFILI DEL PERSONALE Una consulenza efficace richiede che il consulente del SIMT possegga una combinazione di specifiche qualità personali e abilità, tra le quali: ■ La consapevolezza di sé: deve essere a conoscenza delle proprie credenze e dei valori che potrebbero influenzare il rapporto tra donatore e consulente. ■ Empatia: devono avere la capacità di capire i sentimenti, i pensieri e le esperienze degli altri anche quando questi non sono emotivamente compartecipi. Inoltre deve saper interagire con i donatori. ■ Capacità di comunicazione interpersonale: deve avere la capacità di instaurare un rapporto con il donatore infondendo fiducia. ■ Pensiero critico e analitico: deve avere la capacità di elaborare le informazioni e prendere decisioni rapide (come ad esempio il decidere 32 sull’idoneità o meno di un donatore). ■ Neutrale: deve essere obiettivo ed evitare giudizi. Dato che il ruolo di un consulente SIT non è solo quello di informare, ma anche di formare i donatori, i consulenti devono avere le seguenti capacità: ■ Facilitare lo svolgimento di una sessione in cui si discutono notizie inaspettate, (come ad esempio i risultati positivi ai test TTI) o si cerca di ottenere informazioni sullo stato di salute o sul rischio TTI del donatore. ■ Ascoltare e attenuare le preoccupazioni del donatore. ■ Identificare, affrontare e gestire adeguatamente le eventuali situazioni o i problemi riscontrati nel corso della consulenza. 5.4 RESPONSABILITÀ DEL PERSONALE DEI SIMT Le persone designate a essere consulenti del SIMT dovrebbero essere responsabili delle seguenti attività, in conformità con le procedure operative standard (POS) qui descritte: ■ Spiegare le responsabilità dei donatori nel fornire risposte precise al questionario; ■ Valutare il rischio e la gravità delle condizioni per le quali i donatori ricevono una consulenza; ■ Dare informazioni pertinenti; ■ Informare, comunicare e portare a conoscenza dei risultati dei test (negativi e positivi) e consigliare i donatori su come tutelare la propria salute e prevenire la trasmissione d’infezioni; ■ Incoraggiare stili di vita sani ai donatori non infetti; ■ Garantire la corretta gestione e la segnalazione dei donatori che hanno: - risultati positivi ai test TTI; - risultati negativi ai test TTI ma che sono comunque a rischio; - altre condizioni di salute che prevedono la sospensione; ■ Garantire interventi e servizi documentati tramite l'utilizzo di protocolli standard; ■ Garantire che tutta la documentazione e le registrazioni siano conservate per tutto il periodo previsto, mantenendo la riservatezza dei dati; 5.5 CONOSCENZE E COMPETENZE PER LA CONSULENZA Tutto il personale del SIMT coinvolto nella donazione dovrebbe avere una conoscenza basilare dei criteri di selezione dei donatori, ed essere altresì in possesso di competenze che permettano di relazionarsi con i donatori, in modo tale da rendere ogni donazione un'esperienza sicura e piacevole. Le competenze comunicative sono particolarmente importanti per tutto il personale coinvolto nella gestione delle consulenze affinché si comprenda al meglio il prezioso ruolo d’intermediari tra la comunità. Proprio per questo motivo è bene intrattenere rapporti con i donatori, attenuando le preoccupazioni e rassicurando quelli più ansiosi. Conoscenze necessarie per fornire una consulenza. I consulenti dei SIMT devono avere una conoscenza approfondita riguardo alle pratiche di donazione e di sicurezza del sangue affinché siano in grado di rispondere a tutte le domande dei donatori in tutte le fasi della consulenza e riescano a fornire informazioni, sui rischi d’infezione e sulla prevenzione. Queste conoscenze devono includere: ■ I requisiti fondamentali per la salute e la tutela dei donatori di sangue ■ Le infezioni che possono essere trasmesse per trasfusione ■ I comportamenti e le attività che aumentano il rischio di TTI ■ La selezione dei donatori di sangue e le procedure di sospensione ■ Il processo di donazione e gli effetti indesiderati ■ Gli emocomponenti derivanti dal sangue raccolto per uso trasfusionale ■ I test eseguiti sul sangue raccolto ■ L'informazione, la notifica e la riservatezza dei risultati dei test ■ La disponibilità di usufruire di consulenza e assistenza (compreso il 33 rimando ad altre istituzioni sanitarie). Il personale del SIMT coinvolto nei processi di consulenza post-donazione dovrebbe essere formato anche sui modi di divulgazione dei risultati dei test TTI, sugli eventuali rimandi ad altre strutture sanitarie per i test di conferma e sulle pratiche di consulenza post-donazione, sui trattamenti, le cure e le terapie. Capacità e tecniche di consulenza I consulenti dei SIMT devono essere empatici e non far trapelare alcun giudizio emotivo o morale. Devono, inoltre, cercare di instaurare un vero rapporto con i donatori che permetta a questi ultimi, di sentirsi a proprio agio e di esprimersi liberamente avendo fiducia nel consulente. Le seguenti abilità tecniche che possono essere utilizzate sono in pratica: ■ Ottimo ascolto: ascoltare attentamente è fondamentale per il successo di una consulenza perché incoraggia i donatori a condividere sentimenti e preoccupazioni e permette, di conseguenza, al consulente di raccogliere tutte le informazioni necessarie per determinare l’idoneità dei donatori, consigliarli sulla prevenzione dei rischi e, eventualmente, rimandarli ad altre strutture. ■ Massima attenzione: il consulente deve utilizzare un linguaggio non- verbale che sia culturalmente appropriato e deve porre massima attenzione ai gesti e al tono della voce in modo tale da poter capire se, chi si ha davanti, sia veramente attento e recettivo ai bisogni di assistenza. Alcuni esempi di comportamenti vigili includono: — L’interagire con il donatore attraverso un linguaggio non verbale culturalmente appropriato e attraverso l’uso di gesti (come ad esempio annuendo con la testa). — L’utilizzo di parole esortanti come "Sì", "Capisco" e "Continua", che incoraggino il donatore a continuare a confidarsi. ■ Ascolto riflessivo: attraverso questa modalità di ascolto, il consulente può dimostrare la giusta concentrazione e la recezione del messaggio che è nelle parole di chi ha di fronte. Durante l’ascolto riflessivo il consulente identifica il messaggio centrale che il donatore vuole trasmettere e lo "riflette" al donatore stesso utilizzando una delle seguenti tecniche: — Riformulando o parafrasando (cioè ripetendo in altre parole) il discorso del donatore. Questo può avvenire attraverso l’utilizzo di frasi introduttive come "Quindi stai dicendo che...?", "In altre parole ...". — Identificando un'emozione, riconoscendo una sensazione (sia essa esplicita o implicita) e usando una frase introduttiva come "Allora ti senti ...". ■ Domande a risposta aperta: il consulente deve porre quesiti strategici al donatore attraverso l’uso di domande a risposta aperta che permettano il raggiungimento d’informazioni rilevanti. Queste domande a risposta aperta permettono al donatore di fornire risposte precise e dettagliate rispetto a un semplice "sì" o "no". Spesso queste domande iniziano con "Chi?" "Cosa?" "Quando?" "Dove?" o "Come". Durante una consulenza è preferibile scegliere domande a risposta aperta e non chiusa perché con le prime si riescono a reperire più informazioni, per esempio: — Domanda a risposta aperta: "Come ha intenzione di rivelare lo stato d’infezione da HIV alla sua famiglia?" — Domanda a risposta chiusa: "Vuole rivelare lo stato d’infezione da HIV alla sua famiglia?" ■ Rilasciare Feedback: il consulente dovrebbe dare un feedback costruttivo rispetto al comportamento dei donatori risultati positivi. Dovrebbe, inoltre, fissare appuntamenti e dare risposte in merito alle preoccupazioni dei donatori infetti nei modi più opportuni, senza essere accusatorio ma cercando di essere il più comprensivo possibile. ■ Mantenere l'attenzione: il consulente dovrà riportare sempre la conversazione al punto principale anche nei casi in cui il donatore si 34 distrae o cerca di deviare la conversazione. 5.6 COMPETENZE E SUPERVISIONE DEL PERSONALE Le competenze del personale devono essere valutate attentamente per determinare se, chi lavora, ha acquisito le conoscenze e le competenze necessarie per consigliare autonomamente i donatori. Le conoscenze del personale possono essere verificate sia attraverso un test scritto, sia attraverso un esame orale o inserite nelle sessioni di formazione (ad esempio, prima e dopo il test), al momento della valutazione finale delle competenze e in fase di supervisione. Durante la formazione e i corsi di aggiornamento andrebbero evidenziati gli eventuali aggiornamenti ai contenuti basilari degli argomenti. La valutazione delle competenze nel fornire consulenze dovrebbe comprendere anche l'osservazione dei soggetti durante le prime sessioni formative e successivamente, durante le fasi di consulenza ai donatori. Gli strumenti di valutazione da parte dell’UNAIDS, sulla consulenza volontaria e l'analisi dell'HIV (88), affrontano molti problemi che si ritrovano anche nella comune consulenza, anche se pongono maggiormente l’accento sulla divulgazione dei risultati. Si tratta principalmente di questioni di riservatezza e di timori infondati per i quali l'osservazione potrebbe risultare invadente soprattutto se chi è osservato (consulenti e donatori) fa notare di non esserne a conoscenza, già dall’inizio della sessione di consulenza. L'elemento chiave è chiarire che lo scopo dell'osservazione è di aiutare i consulenti a migliorare le proprie abilità consultive. Molti degli strumenti possono essere adattati per soddisfare il contenuto e la struttura della formazione nella consulenza ai donatori. Il metodo di osservazione utilizzato dipenderà dallo stadio raggiunto nella formazione e dalle risorse disponibili. Ogni metodo ha i suoi vantaggi e svantaggi in termini di costi e di fattibilità, sia per la valutazione delle competenze durante la formazione, sia durante la fase di supervisione e monitoraggio. Questi metodi comprendono: - Giochi di ruolo - Simulazioni di pazienti o volontari formati - Specchi unidirezionali - Osservazione diretta - Registrazione audio delle sessioni di consulenza - Registrazione video delle sessioni di consulenza L'utilizzo di una check-list aiuta ad assicurare la coerenza e l’imparzialità attraverso diversi metodi di osservazione. Il contenuto di quest’ultima, dovrebbe essere in linea con le competenze e le capacità del consulente. Tutto ciò, spesso avviene una volta terminata la fase di osservazione, in modo da non interferire con il processo consultivo. L'osservazione e la vigilanza dovrebbero essere costanti e quotidiani. Il supervisore dovrebbe fare in privato un debriefing (resoconto) al consulente, in cui illustra i risultati dell'osservazione e consiglia il consulente, fornendogli un adeguato supporto e orientamento. Il ruolo del tutor è di discutere i casi che si presentano con il consulente, osservarlo nella pratica delle sessioni consultive e assisterlo nella risoluzione dei problemi. Ciò può essere effettuato individualmente o in gruppo. Il Mentoring (insegnamento) non dovrebbe prevedere né giudizi né valutazioni sulla singola conduzione della consulenza da parte del consulente. Le periodiche riunioni del personale e la discussione dei vari casi che si presentano, possono aiutare i consulenti a prendere in esame casi difficili e a migliorare la qualità complessiva delle consulenze (26). Questi incontri sono molto importanti per trattare con lo stress, con le proprie ansie e debolezze. È utile, anche rivedersi periodicamente con il personale e con altri consulenti di altri settori (come i consulenti HIV) per orientarsi al meglio sui casi complessi. 35 6 - FORNIRE SERVIZI DI CONSULENZA AI DONATORI DI SANGUE 6.1 Caratteristiche essenziali di una consulenza Tutti i donatori di sangue dovrebbero ricevere consulenze. Quest’ultime, infatti, se gestite al meglio possono migliorare l'immagine del SIMT, creando un'esperienza positiva della donazione e contribuendo alla fidelizzazione dei donatori (49). Le percezioni dei donatori sul trattamento da parte del personale del SIT prima, durante e dopo la donazione, e il loro benessere fisico, sono i fattori predittivi più evidenti nella fidelizzazione sicura dei donatori (7,25). Le consulenze devono avere delle caratteristiche essenziali (27,64), ad esempio: ■ I luoghi dove avvengono devono essere facilmente accessibili ai donatori e devono ricreare un ambiente distensivo e pacato. ■ Dovrebbero concentrarsi sulle questioni che riguardano principalmente il donatore e fornire l’opportunità a quest'ultimo di porre domande; ■ Dovrebbero consegnare un messaggio coerente e preciso, facilmente ripetibile dal donatore. ■ Dovrebbero essere obiettive ed empatiche, concentrandosi sulla situazione e lo stato d'animo del donatore; ■ Non dovrebbero essere influenzate dai sentimenti soggettivi del consulente sul donatore o da esigenze del donatore stesso; ■ Dovrebbero tener conto del contesto culturale ■ Dovrebbero garantire la riservatezza in ogni momento ■ Dovrebbero essere fornite solo quando il donatore si sente pronto ■ Dovrebbero prevedere tempi adeguati per consentire che s’instauri un rapporto di fiducia e che le informazioni date siano comprende e valutate dal donatore. Alcuni esempi di casi reali di consulenze sono riportati nella Figura 2. 6.2 Responsabilità dei SIMT nella fornitura di consulenze Nello svolgimento delle sue funzioni essenziali di consulenza ai donatori, il SIMT ha le seguenti responsabilità: 1 Ottenere il consenso informato scritto dai donatori, prima della donazione (77): ■ Fornire materiali informativi che siano culturalmente adeguati e presentati in un linguaggio e una forma di facile comprensione per tutti i donatori (42,78). ■ Formare il personale affinché fornisca informazioni appropriate ai donatori e anticipare i loro bisogni. 2 Gestire i donatori esclusi, temporaneamente o definitivamente, a causa di motivi di salute, rischi d’infezione o infezioni confermate: 36 Figure 2: Elementi per una consulenza di successo • Fornire informazioni sui motivi della sospensione e, se necessario, consigliare l’incontro con un medico. • Fornire una consulenza ai donatori sospesi per motivi di salute o per il rischio d’infezione. • Confermare i risultati dei test per i donatori che sono risultati positivi all'infezione • Notificare ai donatori la conferma dei risultati dei test. • Fornire una consulenza post-donazione a tutti i donatori sospesi per motivi relativi alle infezioni. 3 Coordinare e integrare il lavoro delle consulenze con i servizi sanitari esistenti stabilendo: ■ Collegamenti con i servizi sanitari che abbiano la capacità di effettuare test di conferma, notificare, fare consulenze, prescrivere trattamenti e fornire assistenza ai donatori. ■ Sistemi di comunicazione regolare tra i diversi partner per garantire che tutti i donatori siano consigliati e seguiti. 37 ■ Sistemi di riferimento e documentazione per: — Coloro i quali sono sospesi dalla donazione per motivi di salute (ad esempio per via dei bassi livelli di emoglobina) e che sono stati reindirizzati verso un centro sanitario per altri test e cure. — Coloro che si sospetta possano essere a rischio d’infezione e che, per questo motivo, sono reindirizzati a un altro servizio sanitario per una consulenza, un follow-up o un trattamento. — Coloro che si avvicinano alla donazione perché vogliono scoprire l’esistenza o meno di uno stato infettivo o anche coloro ai quali è stato consigliato di far riferimento a un laboratorio analisi esterno o altro servizio sanitario. — Coloro i quali sono risultati positivi ai test TTI e che per questo sono stati indirizzati verso un altro servizio sanitario per ulteriori accertamenti, consulenze, trattamenti e cure. 6.3 Modelli per la fornitura di consulenze post-donazione. È responsabilità del SIMT istituire un sistema che abbia adeguate capacità e risorse in grado di consigliare al meglio i donatori. L'offerta di specifici servizi di consulenza, soprattutto in fase di post-donazione, è una sfida ancora aperta per i centri trasfusionali e i sistemi sanitari di molti Paesi. Si possono utilizzare diversi modelli per fornire servizi di consulenza post-donazione. Questi modelli variano in base ai livelli di sviluppo delle infrastrutture del sistema sanitario e alla struttura organizzativa del SIMT stesso. In termini generali, ci sono due modelli differenti: a) il SIMT fornisce direttamente consulenza post-donazione b) Il SIT per fornire la consulenza post-donazione si avvale di altre istituzioni sempre all'interno dello stesso sistema sanitario. Si possono usare approcci diversi che variano in base al tipo d’infezione o anche alle diverse zone del Paese. Per fornire al meglio i servizi di consulenza occorre valutare alcune variabili come: la situazione nel Paese in cui si opera (anche l'epidemiologia locale), le infrastrutture, le risorse umane e finanziarie a disposizione, i servizi disponibili per la prevenzione dell'HIV, il trattamento, la cura, l'assistenza e tutti i contesti sociali, politici e normativi in cui si agisce. La scelta strategica e l'attuazione di un modello di consulenza dovrebbero basarsi su un'analisi del contesto epidemiologico, sociale e programmatico al fine di massimizzare l'impatto e l'equità (89,90). Per creare una consulenza post-donazione che sia ottimale, il SIMT deve disporre di personale sufficientemente qualificato, nonché d’infrastrutture e strutture atte a garantire l’efficacia e l’efficienza della consulenza stessa. Quando il SIMT non riesce a garantire quest’efficienza, è bene che consideri la possibilità di delegare i servizi di consulenza ad altre organizzazioni che operano nel sistema sanitario. I rapporti tra il SIMT e queste organizzazioni, andrebbero sanciti da accordi formali o protocolli d'intesa, al fine di garantire la definizione chiara dei ruoli, le responsabilità e i meccanismi per la tutela della privacy dei donatori. I protocolli standard dovrebbero essere sviluppati per indirizzare i donatori verso altre istituzioni che possano dare consulenza o fornire ulteriori accertamenti, trattamenti e cure. Questi rimandi e i rispettivi risultati devono essere sempre documentati. 6.4 Modalità di comunicazione con i donatori Nell'ambito delle linee guida nazionali sulla consulenza, ogni Paese dovrebbe definire una modalità standard di notifica ai donatori risultati positivi ai test. Il SIMT può adottare diversi canali per informare e/o notificare ai donatori i risultati, in base anche al tipo d’infezione. In alcuni Paesi, per esempio, i risultati dei test dell’HIV sono comunicati solo mediante un incontro faccia a faccia, in un ambiente sicuro e agevole e in strutture adeguate alla consulenza. Al contrario, per molte altre infezioni, come la Malattia di Chagas, i risultati possono essere comunicati con una semplice lettera. Qualunque sia la modalità di comunicazione utilizzata, si deve sempre e comunque tutelare la 38 riservatezza e la privacy dei donatori contattati. Al momento della registrazione dei donatori, il personale del SIMT dovrebbe chiedere al donatore la modalità con cui preferisce essere contattato, successivamente dovrebbe prendere i dovuti recapiti e spiegare come avviene la comunicazione e la notifica dei risultati delle analisi del sangue. 6.5 La consulenza al donatore in strutture piccole o mobili Le strutture e gli impianti piccoli, poco accessibili e insufficienti (sono incluse anche le autoemoteche), possono avere difficoltà a raggiungere lo stesso livello e la stessa qualità di consulenza che si trova nelle grandi strutture centrali. Ciò può essere dovuto a: un’insufficienza di tempo durante la raccolta; una mancanza di personale; delle strutture poco idonee a garantire la privacy e la riservatezza e anche ad altre, svariate, ragioni. Tuttavia, anche nelle strutture piccole e mobili ci si deve costantemente attenere alle disposizioni relative alla consulenza al donatore. I piccoli impianti per la donazione del sangue hanno le stesse responsabilità di quelli grandi in termini di riservatezza e di rilascio delle informazioni ai donatori. Alcuni elementi della consulenza, quali la spiegazione dei motivi delle esclusioni, devono essere somministrati in sede di donazione per far comprendere al donatore l'importanza e le conseguenze per la sicurezza del sangue e la salute. Il personale in servizio con queste disposizioni ha la responsabilità di valutare le risorse disponibili e determinare la fattibilità nel fornire informazioni e consulenze. I membri del personale devono ricevere, inoltre, una formazione sul campo che gli consenta di assolvere le molteplici funzioni, comprese quelle relative alla fornitura di consulenze, nelle strutture piccole e mobili, unitamente alla capacità di fare gli opportuni rimandi in fase di post-donazione. 39 7 - MONITORAGGIO E VALUTAZIONE DELLA CONSULENZA DONATORE DI SANGUE 7.1 Obiettivi di Monitoraggio e Valutazione Il monitoraggio e la valutazione di routine, sullo stato di avanzamento delle attività in corso, serve per dare una panoramica di quanto è stato fatto. La valutazione non è altro che la verifica sporadica dei risultati complessivi atti a misurare l'impatto prodotto (91). L’efficacia della consulenza deve essere sempre monitorata, al fine di valutare il corretto svolgimento delle attività e anche per accertarsi che le strategie e le attività del programma abbiano avuto l'effetto desiderato. Il monitoraggio e la valutazione regolare delle attività di consulenza del SIT (come previsto dalle SOP), fanno parte di un sistema di qualità, che prevede la misurazione della capacità del SIT di fornire consulenze e creare, attraverso di esse, una rete di donatori regolari, volontari e non remunerati. Le informazioni ottenute dal monitoraggio e dalla valutazione possono essere utilizzate per: segnalare alle parti interessate; per migliorare la qualità e la pertinenza delle attività di consulenza e anche per perfezionare la formazione dei consulenti. 7.2 METODI DI MONITORAGGIO E VALUTAZIONE Il monitoraggio e la valutazione possono essere realizzati con metodi qualitativi e/o quantitativi. Si utilizzano spesso, indagini sulla soddisfazione dei donatori. L'osservazione periodica di un supervisore nella valutazione della qualità della consulenza, il contenuto della sessione e la capacità del consulente nella risoluzione dei problemi, aiuta a identificare gli eventuali miglioramenti che possono essere fatti nelle procedure e nella formazione del personale. Anche la misurazione temporale della lunghezza media delle varie sessioni di consulenza (ad esempio quella prima e dopo la donazione, con o senza sospensione) è un esempio di monitoraggio quantitativo. Questi dati possono essere utilizzati come riferimento e per il follow-up sugli indicatori, attraverso i quali le consulenze stesse possono essere valutate per poter adottare le misure necessario al fine di migliorare tali pratiche. 7.3 VALUTAZIONE DEI DATI DI MONITORAGGIO I dati per il monitoraggio e la valutazione possono essere ottenuti da diverse fonti, tra le quali: ■ Le prassi quotidiane: includono il numero di donatori sospesi e assistiti e anche il numero delle donazioni scartate a causa dei risultati dei test di screening reattivi. Tutti questi dati, che fanno parte del processo di gestione della qualità, dovrebbero essere regolarmente monitorati da supervisori e manager della qualità a intervalli previsti da una SOP. Se necessario, occorre prendere appropriate misure correttive e azioni preventive. ■ La disamina di documenti, registri e rapporti sugli incidenti. Questi possono includere anche la percentuale d’infezione riscontrate nei donatori alla prima donazione o che sono regolari/occasionali, i dati demografici dei donatori stessi (ad esempio, sesso ed età), il tasso di esclusione dei donatori e le unità di raccolta. ■ Fogli di calcolo: includono il numero di potenziali donatori che si presentano al SIMT ma successivamente se ne vanno dopo aver ricevuto le informazioni, senza procedere ulteriormente. Inoltre sono inclusi anche i potenziali donatori che richiedono un test HIV e che quindi sono esclusi dalla donazione. Quest’analisi andrebbe fatta a intervalli regolari (ad esempio ogni anno) o prima (e dopo) una nuova campagna di comunicazione o in vista dell'uscita di nuovi materiali informativi. ■ Indagini periodiche: Si tratta di misurare la quantità del tempo impiegato nelle diverse fasi di consulenza. Questo procedimento, può essere utile per determinare il flusso di lavoro e i metodi del personale. Tali indagini possono essere utilizzate anche come misurazioni indirette della qualità (ad esempio, 40 notare se un determinato consulente impiega maggior o minor tempo degli altri) e potrebbero essere confrontate con altri dati come i tassi di rendimento dei donatori e altre indagini sulla soddisfazione degli stessi e i feedback. ■ Interviste: i questionari compilati dai donatori, possono essere rivisti con l'ausilio di altri donatori che precedentemente hanno riportato risultati anomali nei test d’infezione, al fine di capire se è presente nelle risposte, un potenziale rischio d’infezione pregresso, nel donatore che si presenta alla consulenza pre- donazione. Tutto ciò permette di capire l’ambiguità delle risposte e consente al SIT di chiarire e migliorare la qualità e la sensibilità delle informazioni eliminando quelle non utili e riducendo il numero di domande al minimo necessario per l'acquisizione delle informazioni essenziali. 7.4 Indicatori DEL MONITORAGGIO E VALUTAZIONE È essenziale identificare e monitorare gli indicatori critici nella consulenza al donatore (compresi tutti i numeratori e denominatori) e valutarli per garantire la loro conformità. Questo permetterà di modificare e migliorare le strategie e la valutazione della qualità delle consulenze. Si dovrebbero anche selezionare gli indicatori appropriati e i dati raccolti dovrebbero essere analizzati con l'intento di migliorare le prestazioni e l'efficacia della consulenza ai donatori (92). I sistemi di raccolta ben strutturati e le analisi dei dati, sono fondamentali per il monitoraggio e la valutazione. I dati degli indicatori possono essere raccolti da molte fonti, tra le quali: le indagini demografiche e sanitarie, quelle sulle strutture, sui donatori e sul personale, i censimenti della popolazione, i registri dello stato civile, le indagini e le statistiche sui servizi di consulenza. Infine, andrebbero chiariti i collegamenti e il flusso dei dati tra le strutture istituzionali esistenti create per il coordinamento dei servizi di consulenza a vari livelli (93,94). Gli indicatori per il monitoraggio dovrebbero includere: ■ Entrate: le risorse investite nella consulenza ai donatori, comprese quelle finanziarie, tecniche e umane. ■ Processi: tutte le attività svolte per il raggiungimento degli obiettivi relativi alla consulenza ai donatori. Il monitoraggio di tali attività mostrerà quanto è stato fatto, com’è stato fatto e in quanto tempo. ■ Uscite. Tutti i risultati ottenuti tra cui: — Il numero di attività svolte: mostrando, ad esempio, i materiali dei corsi di formazione per consulenti, il materiale informativo, di formazione e i progetti illustrati. — Servizi in uscita che misurano l'accessibilità e la qualità della consulenza. ■ Risultati: si valutano e si analizzano i cambiamenti che si possono osservare nei donatori che si sono sottoposti alle consulenze: — Effetti: cambiamenti di piccola e media portata osservati nei comportamenti in seguito a una consulenza: ad esempio il tasso di ritorno dei donatori dopo il periodo di sospensione. — Impatti: cambiamenti che si verificano a lungo termine: ad esempio, la riduzione e la diffusione delle infezioni tra i donatori. 7.5 MONITORAGGIO E PARAMETRI DI VALUTAZIONE Il monitoraggio e la valutazione delle prestazioni dei SIT in merito alla consulenza ai donatori devono essere attuati attraverso un sistema di controlli regolari in base ai seguenti parametri: Prerequisiti Le verifiche dovrebbero essere atte a valutare se esistono i prerequisiti per svolgere servizi di consulenza efficaci. Tra questi parametri essenziali possono essere inclusi: una politica nazionale e delle linee guida sulla selezione dei donatori di sangue, la consulenza pre- donazione e le esclusioni, gli screening del sangue, i test reattivi di conferma sulle donazioni, la notifica ai donatori, la consulenza post-donazione e i rimandi ad altre strutture. 41 Efficacia del modello di erogazione dei servizi Il monitoraggio e la valutazione dovrebbero includere un’analisi qualitativa sulle strutture disponibili e dovrebbero verificare che il servizio di consulenza sia efficace e soddisfi i requisiti SIMT. Numero di membri del personale coinvolto Il numero del personale di cui si necessita varia in base al modello adottato in fatto di erogazione dei servizi. Tuttavia, anche se i servizi di consulenza sono delegati a un'altra organizzazione al di fuori del SIT, l'adeguatezza del personale deve essere monitorata per valutarne la copertura e la qualità della fornitura del servizio. Numero di volontari coinvolti In carenza di personale, i volontari possono essere particolarmente utili per aumentare la fornitura di servizi. I controlli dovrebbero includere anche una valutazione del numero e dell'efficacia dei volontari impegnati nella consulenza ai donatori. Formazione dello staff e dei volontari Le verifiche dovrebbero anche informare sulla formazione e sulle competenze specifiche di chi si occupa della consulenza. Tutto il personale, compresi i volontari coinvolti nel processo di consulenza, dovrebbero essere adeguatamente formati per riuscire ad assolvere i compiti prefissati. I volontari richiedono una gestione e una supervisione attenta e oculata per garantire il rispetto degli standard di riservatezza previsti per tale pratica. I corsi di formazione e di aggiornamento periodici per tutto il personale, inclusi i volontari, dovrebbero essere inclusi nella fase di verifica. Valutazione delle competenze dello staff Le verifiche devono essere atte a individuare e valutare le competenze del personale e dei volontari addetti alla consulenza. Le riunioni periodiche e le discussioni di casi di studio possono anche aiutare a monitorare e migliorare la qualità della consulenza. Disponibilità di materiale informativo per i donatori Le verifiche dovrebbero, inoltre, valutare l’idoneità del materiale informativo che deve riguardare la salute personale, i rischi d’infezione e le domande più frequenti (FAQ) (vedi Allegato 13 per un esempio di FAQ) . Questi materiali devono essere disponibili nelle opportune versioni linguistiche e atti a promuovere la sensibilizzazione dei donatori e l'autovalutazione in merito all'idoneità a donare. La disponibilità e l'uso di procedure operative standard Le verifiche devono valutare anche la disponibilità delle procedure operative standard utilizzate dal personale in tutte le fasi del processo di consulenza in modo da fornire servizi coerenti e di qualità. Soddisfazione dei donatori Le verifiche devono comprendere una valutazione da parte dei donatori per monitorarne la soddisfazione. Questo monitoraggio può avvenire attraverso delle indagini periodiche sui donatori mediante, ad esempio, l’utilizzo di cassette per i suggerimenti. Riservatezza dei donatori Il monitoraggio delle prestazioni e del sistema di valutazione deve includere criteri atti ad assicurare il mantenimento della riservatezza del donatore in ogni circostanza e in tutte le fasi della consulenza. Ciò è fondamentale per mantenere alta la fiducia nel pubblico, per presentare un'immagine positiva del SIT ed evitare qualsiasi stigmatizzazione dei donatori. Dal controllo di gestione, i dati sui seguenti indicatori dovrebbero essere disponibili per valutare l'efficacia della consulenza. Alcuni di questi indicatori sono correlati e 42 dovrebbero essere interpretati incrociandoli, per assicurare una buona valutazione stessa. Tra questi indicatori troviamo: ■ Il numero di donatori sospesi, con gli eventuali motivi della sospensione. ■ Il numero di donatori sospesi a cui è stata fatta una consulenza (pre- donazione e post-donazione) ■ Diffusione delle TTI tra i donatori che sono stati ammessi come tali: prime-donazioni, regolari o occasionali ■ Tasso di scarto a causa di: — Esclusione Confidenziale dell'Unità a causa, ad esempio, di altre informazioni fornite dai donatori in fase di post-donazione — Positività ai test reattivi alle TTI. ■ Tasso dei donatori che sono tornati dopo la sospensione temporanea ■ Numero di rimandi di donatori ad altre strutture per motivi clinici. ■ Numero di donatori che hanno riscontrato degli effetti indesiderati. Questi ultimi sono suddivisi per tipologia. ■ Ritorno di donatori idonei che hanno esperito effetti indesiderati in passato. Tutti i dati dovrebbero essere esaminati annualmente e confrontati con quelli degli anni precedenti al fine di individuare le tendenze nel tempo e dare delle giuste risposte agli interventi intrapresi dal SIMT o da altre agenzie. È importante includere tutte le parti interessate nel sistema di monitoraggio e di valutazione, perché i cambiamenti che avvengono in una parte dell’organizzazione possono influenzare i risultati totali. Ad esempio, le differenze nel tasso di diffusione delle infezioni tra i donatori possono essere state determinate da vari fattori, ad esempio: dall’introduzione di un nuovo test che ha una sensibilità e specificità differente rispetto al precedente, oppure dal coinvolgimento di uno specifico donatore che può aver aumentato le donazioni di sangue in una nuova area o comunità con una diversa prevalenza di TTI; oppure dal team di comunicazione che può aver rivisto il materiale informativo. Lo scambio d’informazioni tra le diverse parti, può aiutare l'interpretazione dei dati e può essere d'aiuto nell'identificazione delle soluzioni e nell'attuazione delle necessarie azioni correttive per il miglioramento dei servizi. 7.6 Sondaggi sui donatori Il ricorso regolare a indagini sulla soddisfazione dei donatori è fondamentale per il monitoraggio di un sistema delle consulenze già consolidato. I risultati dei sondaggi dovrebbero essere raccolti e analizzati con metodi statistici qualitativi e quantitativi e dovrebbero essere esaminati dai dirigenti. Si dovrebbero inoltre fissare gli obiettivi per la soddisfazione dei donatori insieme alle azioni correttive da attuare nel caso in cui i risultati non soddisfino le specifiche di destinazione. Frequenza Di solito i sondaggi sui donatori sono effettuati annualmente o quando ci sono cambiamenti significativi nei processi selettivi o nelle consulenze. Dimensioni del campione Si dovrebbe esaminare un numero sufficiente di donatori per tutti i luoghi in cui avviene la consulenza al fine di assicurare che la tutta la popolazione che ha usufruito delle consulenze, presa a campione, sia rappresentata. In alcune circostanze, ad esempio quando c'è solo un esiguo numero di donatori con un'infezione, può essere opportuno rilevare tutti i donatori appartenenti a questa categoria per ottenere un campione sufficiente. Metodo di rilevazione Non esiste un metodo d’indagine più idoneo, esso varia in base al tipo di consulenza prevista (cioè se si tratta di pre e/o post-donazione) o che si sta svolgendo. 43 Occorre prevedere dei tempi adeguati tra il processo di consulenza e il sondaggio sul donatore in modo tale da permettere ai donatori stessi di avere il tempo sufficiente per riflettere. I sondaggi sui donatori possono essere utilizzati per monitorare le consulenze pre e post-donazione e possono essere effettuati anche a distanza, tramite corrispondenza, telefono o internet. Tuttavia se l'utilizzo di questi canali non fosse possibile, possono essere utilizzati dei colloqui di persona, effettuati alla fine del processo di consulenza attraverso l’ausilio di personale o volontari che non sono stati precedentemente coinvolti nella fornitura di consulenze. Il metodo d’indagine utilizzato, dovrebbe consentire di raccogliere informazioni in forma anonima al fine di mantenere la riservatezza del donatore. Contenuti del sondaggio Il sondaggio dovrebbe consistere in una serie di domande atte ad accertare gli atteggiamenti dei donatori durante la consulenza e durante il processo di esclusione. Le domande devono essere pensate in un linguaggio semplice e riviste infine da esperti nella somministrazione di sondaggi. Le domande dovrebbero suscitare pareri circa la pertinenza delle informazioni fornite dal consulente, la chiarezza delle informazioni orali e scritte fornite, l'abilità, gli atteggiamenti del personale, l'adeguatezza del processo di rimando ad altre strutture e, se rilevante, le informazioni sulla disponibilità di follow-up e assistenza. Dovrebbe in particolare essere valutata l’effettiva comprensione da parte dei donatori del processo di sospensione e la relativa durata. Per i donatori temporaneamente sospesi, va accertata anche la volontà degli stessi di tornare a donare. Esempi di domande che possono essere incluse nel sondaggio: ■ Ha particolari credenze o valori in merito alla donazione del sangue? ■ Come si sente riguardo al fatto che il suo sangue sarà testato per l'HIV, il virus dell'Epatite e altre infezioni? ■ Vuole essere informato sui risultati delle analisi del sangue? ■ Viene a donare il sangue perché crede che sia un buon modo per ottenere i risultati del test dell’HIV? ■ Che tipo d’informazioni e consulenze vorrebbe avere sull’HIV e l'AIDS, e qual è, secondo Lei il modo migliore per rendere disponibili tali informazioni? ■ C’è qualcosa che la preoccupa nel ricevere informazioni e consulenze dal SIMT? ■ È soddisfatto delle informazioni e della consulenza che ha ricevuto? ■ Quale pensa che sia l'impatto delle informazioni sui donatori in materia di comportamenti a rischio e volontà a donare? ■ Ritiene accettabili i processi di sospensione prima e dopo la donazione ? ■ Come andrebbe detto ai donatori che hanno l'HIV o un'altra infezione che può essere trasmissibile tramite il loro sangue? ■ Quali sono i principali problemi incontrati dai donatori (e anche da persone non donatrici) risultati positivi all'HIV, al virus dell'Epatite e ad altre infezioni? ■ A suo parere, perché la gente non prende appuntamento per consulenze e chiarimenti sui risultati dei test? ■ Dove e da chi vanno quando hanno bisogno di assistenza, i donatori (e non) infetti da HIV e virus dell'Epatite? L'allegato 14 mostra un esempio di un sondaggio ai donatori. 44 GLOSSARIO Aferesi Procedimento attraverso il quale viene separata e trattenuta una parte del sangue prelevato a un donatore (ad esempio il plasma, i leucociti o le piastrine) e il rimanente è nuovamente infuso nel donatore stesso. Audit Valutazione indipendente su un determinato oggetto o argomento, volta a evidenziare e a valutare in maniera obiettiva l’entità e le modalità di soddisfazione dei criteri prefissati. Laboratorio Trasfusionale (Banca del sangue/Ospedale) Un laboratorio (o parte di esso) che si trova all'interno di un ospedale e che si occupa di ricevere e conservare il sangue sottoposto ai test TTI proveniente da un centro sangue. Questi laboratori eseguono anche i test di compatibilità e forniscono all’ospedale sangue ed emocomponenti per uso clinico. Centro Sangue Una struttura (indipendente o interna all’ospedale) che si occupa di tutte le attività relative al reclutamento dei donatori e alla raccolta del sangue (intero e in aferesi). Il Centro Sangue esegue anche i test TTI e dei gruppi sanguigni, estrae emocomponenti, li conserva e li distribuisce agli ospedali e alle banche del sangue lavorando in stretta collaborazione con le altre strutture sanitarie. Non sono considerati Centri Sangue: ■ Le postazioni mobili o fisse che operano per conto di un Centro Sangue. ■ Le Banche del Sangue ospedaliere che si occupano solo di conservare e fornire sangue già lavorato, limitandosi a eseguire solo i test di compatibilità. La Consulenza al donatore Consiste in un dialogo riservato tra il donatore e il consulente circa le questioni relative alla salute del donatore stesso e al processo di donazione. Può avere luogo prima, durante e dopo la donazione. Donatori ■ Donatore Volontario, non remunerato: chi dona il sangue (anche solo plasma o altri componenti cellulari) in maniera spontanea e non riceve per questo alcuna retribuzione, né in denaro né sotto altre forme sostitutive. ■ Donatore sostitutivo/familiare: Chi dona in sostituzione di qualcun altro per aiutare un familiare o un amico che ha bisogno di una trasfusione. ■ “Donatore” retribuito: Un donatore che dona il sangue in cambio di un compenso che può essere in denaro o in altre forme di retribuzione. ■ Donazione autologa: Un paziente che dona il proprio sangue per poterne usufruire più avanti (es. nel caso di un’operazione chirurgica). Servizio di Immunoematologia e Medicina Trasfusionale (SIMT) Termine generico usato per descrivere una o più organizzazioni coinvolte nell’approvvigionamento del sangue per uso terapeutico. Questi possono agire in modo indipendente o collaborare in rete con gli altri centri o con le banche ospedaliere del sangue. Esclusione Confidenziale dell’Unità (CEU) Rimozione e scarto dell’unità di sangue raccolta, in seguito ad una specifica richiesta avanzata dal donatore stesso. Sospensione del donatore La mancata ammissione alla donazione di un donatore. Questa sospensione può essere temporanea o permanente (esclusione definitiva) e può dipendere dalle condizioni cliniche e di salute del donatore oppure può essere correlata al rischio di esposizione ad agenti patogeni. Selezione del donatore Il processo mediante il quale si verifica l’idoneità del donatore secondo specifici criteri di selezione 45 Emovigilanza Una serie di procedure di sorveglianza per l'identificazione, la ricerca e l’analisi di reazioni indesiderate ed eventi avversi (compresi incidenti, errori e contrattempi) che avvengono durante o dopo la donazione. Queste procedure sono destinate a evitare il verificarsi o il ripetersi di tali circostanze e riguardano tutta l'intera catena trasfusionale: dal donatore al beneficiario della trasfusione e comprendono anche il successivo controllo epidemiologico dei donatori. Frequenza Il tasso d’insorgenza di nuovi casi particolari di una malattia attraverso un campione della popolazione di riferimento. Politiche nazionali in materia di sangue Una dichiarazione formale d’intenti da parte del Ministero della Sanità che definisce le principali misure organizzative, finanziarie, tecniche e legali che saranno intraprese per sviluppare un sistema del sangue nazionale che garantisca la qualità, la sicurezza, la disponibilità, l'accessibilità e l'uso razionale di sangue ed emoderivati all'interno del Paese. Programma Nazionale Sangue Un programma nazionale del Ministero della Sanità, che si occupa dalla pianificazione, dell'attuazione e del monitoraggio di tutte le attività legate alla trasfusione di sangue in tutto il Paese. Principio cautelativo Questo principio prevede un’azione di precauzione giustificata per attenuare la percezione di una minaccia per la sicurezza della fornitura del sangue e del sangue stesso in caso di evidenti, seppur lievi, rischi. Diffusione La percentuale di una popolazione specifica colpita da un agente infettivo in un dato momento. Sistema di Qualità La struttura organizzativa, processi, procedure e risorse necessarie per attuare i requisiti di qualità Comportamento a rischio Comportamento che espone una persona al rischio di contrarre un'infezione trasmissibile per trasfusione. Auto esclusione La decisione che un potenziale donatore prende circa la necessità di rinviare se stesso dalla donazione di sangue (o di suoi componenti) temporaneamente o definitivamente, a causa delle proprie condizioni cliniche o di salute. Procedure Operative Standard (SOP) Tutte le indicazioni scritte che permettono la creazione di una procedura specifica standard. Tracciabilità La possibilità di tracciare ogni singola unità di sangue o emocomponente (da chi dona a chi riceve) da parte di un beneficiario; di un produttore di medicinali o da parte di un centro di smaltimento. Infezioni trasmissibili per trasfusione (TTI) Un'infezione che può essere trasmessa attraverso la trasfusione del sangue. 46 BIBLIOGRAFIA 1. WHO/IFRC. Towards 100% voluntary blood donation. A global framework for action. Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2010. (http://www.who.int/bloodsafety/ publications/9789241599696/en/ consultato il 17 Agosto 2012). 2. Blood donor selection. Guidelines on assessing donor suitability for blood donation. Annex 3 Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2012. (http://www. who.int/bloodsafety/publications/bts_guideline1/en/index.html consultato il 17 Agosto 2012). 3. The Melbourne Declaration on 100% voluntary non-remunerated donation of blood and blood components. Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2009. (http:// www.who.int/worldblooddonorday/Melbourne_Declaration_VNRBD_2009.pdf consultato il 17 Agosto 2012). 4. Screening donated blood for transfusion-transmissible infections. Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2010. (http://www.who.int/bloodsafety/publications/ bts_screendondbloodtransf/en/index.html consultato il 17 Agosto 2012). 5. Reiss RF. Blood donor well-being: a primary responsibility of blood collection agencies. Annals of Clinical & Laboratory Science, 2011, 41(1):3–7. 6. Basavaraju SV et al. Reduced risk of transfusion-transmitted HIV in Kenya through centrally co-ordinated blood centres, stringent donor selection and effective p24 antigen-HIV antibody screening. Vox Sanguinis, 2010, 99(3):212–219. 7. Thomson RA et al. Retention of “safe” blood donors. The Retrovirus Epidemiology Donor Study. Transfusion, 1998, 38(4):359–367. 8. Falter E, Reiss RF. Effect of counselling rejected blood donors to seek health care. Patient Counselling and Health Education, 1981, 3(2):67–70. 9. Davey RJ. The blood centre as a community health resource. Vox Sanguinis, 2006, 91(3):206–213. 10. Stigum H et al. Risk behavior in Norwegian blood donors. Transfusion, 2001, 41(12):1480–1485. 11. Delaney MK et al. Blood center practice and education for blood donors with anemia. Transfusion, 2011, 51(5):929–936. 12. Allain JP et al. Deferred donor care in a regional hospital blood center in Ghana. Transfusion, 2009, 49(4):669–675. 13. Stewart KR et al. Phlebotomist interpersonal skill predicts a reduction in reactions among volunteer blood donors. Transfusion, 2006, 46(8):1394–1401. 14. Guo N et al for the NHLBI Retrovirus Epidemiology Donor Study-II (REDS- II), International Component. Analysis of Chinese donors’ return behavior. Transfusion, 2011, 51 (3):523–530. 15. Global Database on Blood Safety. Summary report 2011, Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2011. (http://www.who.int/entity/bloodsafety/global_database/ GDBS_Summary_Report_2011.pdf consultato il 22 Agosto 2012). 16. Guidelines for blood donor counselling on human immunodeficiency virus(HIV). Ginevra, Federazione Internazionale delle società di Croce Rossa e Mezzaluna Rossa/ Organizzazione Mondiale Sanità Global programme sull’AIDS, 1994. 17. WHO/CDC. Donor selection and counselling. Report of inter-regional workshop on blood donor selection and donor counselling for priority countries in the African and Eastern Mediterranean regions. June 2011. Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2011.(http://www.who.int/entity/bloodsafety/WHO- CDC_ReportDonorSelectionCounsellingWorkshopKenya2011.pdf consultato il 17 Agosto 2012). 18. Eder A, Bianco C. Screening blood donors: science, reason, and the donor history questionnaire. Bethesda, AABB, 2007. 19. Halperin D et al. The effect of short-term, temporary deferral on future blood donation. Transfusion, 1998, 38(2):181–183. 20. Piliavin JA.Temporary deferral and donor return.Transfusion,1987,27(2):199– 200. 21. France C Retal. Mild reactions to blood donation predict a decreased likelihood of donor return. Transfusion and Apheresis Science, 2004, 30(1):17–22. 22. Custer B et al. The consequences of temporary deferral on future whole blood donation. Transfusion, 2007, 47(8):1514–1523. 23. Ringwald J, Zimmermann R, Eckstein R. Keys to open the donor for blood donors to return. Transfusion Medicine Reviews, 2010, 24(4):295–304. 24. Eder A, Goldman M, AABB. Blood donor health and safety. Bethesda, AABB, 2009. 25. Lightman ES. Continuity in social policy behaviours: the case of voluntary blood donorship. Journal of Social Policy, 1981, 10(1):53–79. 26. Miller R et al. Review of counselling in a transfusion service: the London (UK) experience. Vox Sanguinis, 1998, 74(3):133–139. 27. IOM Introduction to basic counseling and communication: IOM training manual for migrant community leaders and community workers. Ginevra, Organizzazione Internazionale per le Migrazioni, 2009. (http://www.iom.int/jahia/webdav/site/ myjahiasite/shared/shared/mainsite/activities/health/pandemic_manual.pdf) 47 28. Olatunji BO et al. The structural relation between disgust sensitivity and blood- injection-injury fears: A cross-cultural comparison of US and Dutch data. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 2006, 37(1):16–29. 29. Safe blood and safer sex. Education and counselling. AIDS Action, 1996, 34:4–5. 30. Rabeya Y et al. Blood pre-donation deferrals – a teaching hospital experience. The Southeast Asian Journal of Tropical Medicine and Public Health. 2008, 39(3):571–574. 31. Goncalez T et al. Human immunodeficiency virus test-seeking blood donors in a large blood bank in São Paulo, Brazil. Transfusion, 2010, 50(8):1806–1814. 32. Custer B et al. Adverse reactions and other factors that impact subsequent blood donation visits. Transfusion, 2012, 52(1):118–126. 33. De Almeida-Neto C et al. Demographic characteristics and prevalence of serologic markers among blood donors who use confidential unit exclusion (CUE) in São Paulo, Brazil: implications for modification of CUE polices in Brazil. Transfusion, 2011, 51(1):191–197. 34. O’Brien SF et al. Evaluation of the confidential unit exclusion form: the Canadian Blood Services experience. Vox Sanguinis, 2010, 98(2):138–144. 35. Wilkinson SL et al., for the NHLBI Retrovirus Epidemiology Donor Study-II (REDS-II). Characteristics of post-donation information donors and comparison with appropriately deferred donors. Transfusion, 2011, 51(7):1503–1510. 36. Wilkinson SL et al., for the NHLBI Retrovirus Epidemiology Donor Study-II (REDS-II). Donors’ perspectives on their post-donation information (PDI) event: a qualitative interview study of PDI donors. Transfusion, 2012, 52(5):1062–1069. 37. Ownby HE et al. Loss of volunteer blood donors because of unconfirmed enzyme immunoassay screening results. Retrovirus Epidemiology Donor Study. Transfusion, 1997, 37(2):199–205. 38. Woodfield G et al. A review of the ISBT rare blood donor program. Immunohematology, 2004, 20(4):244–248. 39. PA/PH/TS (11) 28 2R. European Committee (partial agreement) on blood transfusion (CD-P-TS) Technical Memorandum. TS057. Risk behaviours having an impact on blood donor management. Strasbourg, European Directorate for the Quality of Medicines & HealthCare, April 2012. (http://www.edqm. eu/en/blood-transfusion-projects-1449.html & http://www.edqm.eu/ Medias/fichiers/paphts_11_28_2r_european_committee_partial_agreeme. pdf consultato il 8 Oct 2012). 40. Guide to the preparation, use and quality assurance of blood components, 16th edition. Strasbourg, Council of Europe, 2010. 41. Franklin IM. Is there a right to donate blood? Patient rights; donor responsibilities. Transfusion Medicine, 2007, 17(3):161–168. 42. Rugege-HakizaSEetal.,for the Retrovirus Epidemiology Donor Study. Do blood donors read and understand screening educational materials? Transfusion, 2003, 43(8):1075–1083. 43. O’Brien SF et al. Donor’s understanding of the definition of sex as applied to pre- donation screening questions. Vox Sanguinis, 2008, 94(4):329–333. 44. Szymczyk - Nuzka M. Wyedukowany Dawca–Bezpieczny pacjent [Paziente consapevole - Paziente sano]. Polski Merkuriusz Lekarski, 2011, 30(177):208–210. 45. Tagny CT et al. Transfusion safety in francophone African countries: an analysis of strategies for the medical selection of blood donors. Transfusion, 2012, 52(1):134–143. 46. Alaishuski LA, Grim RD, Domen RE. The informed consent process in whole blood donation. Archives of Pathology & Laboratory Medicine, 2008, 132(6):947–951. 47. Hillgrove T et al. The impact of temporary deferral due to low hemoglobin: future return, time to return, and frequency of subsequent return. Transfusion, 2011, 51(3):539–547. 48. Custer B et al., for the NHLBI Retrovirus Epidemiology Donor Study-II. Donor return after temporary deferral. Transfusion, 2011, 51(6):1188–1196. 49. Veldhuizen IJT. ‘Thank you! Please visit us again’. Reflecting on the donor retention literature – implications for retention practices. 2010, ISBT Science Series 5(1):196– 200. 50. WHO Guidelines on drawing blood: best practices in phlebotomy. Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2010. (http://www.who.int/injection_safety/sign/ drawing_blood_best/en/index.htm)l 51. Hanson SA, France CR. Social support attenuates presyncopal reactions to blood donation. Transfusion, 2009, 49(5):843–850. 52. Amrein K et al. Adverse events and safety issues in blood donation – a comprehensive review. Blood Reviews, 2012, 26(1):33–42. 53. Kamel H et al. Delayed adverse reactions to blood donation. Transfusion, 2010, 50(3):556–565. 54. Bravo M et al. Factors associated with fainting – before, during and after whole blood donation. Vox Sanguinis, 2011, 101(4):303–312. 55. Zou S et al. Current impact of confidential unit exclusion option. Transfusion, 2004, 44:651–657. 56. Sumnig A et al. Factors influencing confidential unit exclusions in blood donors. Vox 48 Sanguinis, 2010, 98:e231–240. 57. Viar MA et al. Disgust, anxiety, and vasovagal syncope sensations: a comparison of injection-fearful and non-fearful blood donors. Journal of Anxiety Disorders, 2010, 24(8):941–945. 58. Revised recommendations for the selection and use of HIV antibody tests. Joint Programme su HIV/AIDS (UNAIDS)–WHO. Weekly Epidemiological Record, 1997,, 21, 72(12):81–87. 59. Testing positive. Counselling blood donors. AIDS Action, 1996, 34:6. 60 Cleary PD et al. Health education about AIDS among seropositive blood donors. Health Education Quarterly, 1986, 13(4):317–329. 60. Alizadeh AH, Ranjbar M, Yadollahzadeh M. Patient concerns regarding chronic hepatitis B and C infection. East Mediterranean Health J. 2008 Sep- Oct;14(5):1142- 1147. 61. Bianco C, Kessler D. Donor notification and counselling. Management of blood donors with positive test results. Vox Sanguinis, 1994; 67 Suppl. 3:255–259. 62. Voluntary counselling and testing. UNAIDS Technical Update. Ginevra, UNAIDS, 2000. (http://data.unaids.org/Publications/irc-pub01/jc379-vct_en.pdf) 63. Guidance on provider-initiated HIV testing and counselling in health facilities. Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2007. (http://whqlibdoc.who.int/ publications/2007/9789241595568_eng.pdf) 64. Delivering HIV test results and messages for re-testing and counselling in adults. Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2010. 65. Fridey JM et al. A question of clarity: redesigning the American Association of Blood Banks blood donor history questionnaire – a chronology and model for donor screening. Transfusion Medicine Reviews, 2007, 21(3):181–204. 66. Germain M et al. Determinants of return behavior: a comparison of current and lapsed donors. Transfusion, 2007, 47(10):1862–1870. 67. Ethical framework for good practice in counselling and psychotherapy. British Association for Counselling and Psychotherapy, 2010. (http://www.bacp. co.uk/admin/structure/files/pdf/566_ethical_framework_feb2010.pdf) 68. Aide-mémoire. Developing a national blood system. Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2011. (http://www.who.int/bloodsafety/publications/am_ developing_a_national_blood_system.pdf) 69. Sims C. Counselling the HIV- and hepatitis-positive donor. ISBT Science Series, 2006, 1(1):174–179. 70. Coffe C et al. Entretien prédon par un personnel paramédical formé et habilité : faisabilité, fiabilité et sécurité [colloquio Pre-donazione eseguito da personale sanitario qualificato e addestrato: fattibilità, affidabilità e sicurezza]. Transfusion Clinique et Biologique, 2011, 18(2):206–217. 71. Arranz P et al. Evaluation of a counseling training program for nursing staff. Patient Education and Counseling, 2005, 56(2):233–239. 72. Aide-mémoire. Quality systems for blood safety. Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2002. (http://www.who.int/bloodproducts/quality_safety/en/ AM_quality_system.pdf) 73. Courtois, F et al. Comportements à risque chez les donneurs de sang: efficacité d’un nouveau questionnaire [comportamenti a rischio nei donatori: l’efficienza di un nuovo questionario donatori]. Transfusion Clinique et Biologique, 1999, 6(4):227–235. 74. Resolution CM/Res (2008) 5 on the donor responsibility and on limitation to donation of blood and blood components, adopted by the Committee of Ministers on 12 March 2008 at the 1021st meeting of the Ministers’ Deputies. (http://www.edqm.eu/medias/fichiers/Resolution_CMRes20085_on_donor_responsibilit y_and_on_limitation_to_donation_of_blood_and_blood_components.pdf) 75. Privacy and your rights. Australian Red Cross Blood Service, 2010. Informed consent in blood transfusion and cellular therapies: patients, donors and research subjects. Bethesda, AABB, 2007. 76. Shaz BH et al. Critical evaluation of informed consent forms for adult and minor aged whole blood donation used by United States blood centers. Transfusion, 2009, 49(6):1136–1145. 77. Wehrli G and Sazama K. Universal donor education and consent: what we know and where we should go. Transfusion, 2010, 50(11):2499–2502. 78. Opening up the HIV/AIDS epidemic: guidance on encouraging beneficial disclosure, ethical partner counselling & appropriate use of HIV case-reporting. UNAIDS/Organizzazione Mondiale Sanità, Ginevra, 2000. (http://www.unaids. org/en/media/unaids/contentassets/dataimport/publications/irc-pub02/ jc- execsumm_en.pdf) 79. Guidance on couples HIV testing and counselling – including anti-retroviral therapy for treatment and prevention in serodiscordant couples. Recommendations for a public health approach. Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2012. (http:// apps.who.int/iris/bitstream/10665/44646/1/9789241501972_eng.pdf consultato il 11 October 2012). 80. Donor services training: everything you need to know to process donors. Bethesda, 49 AABB, 2010. 81. Haist SA et al. Sexual history inquiry and HIV counseling: improving clinical skills and medical knowledge through an interactive workshop utilizing standardized patients. Advances in Health Sciences Education, 2008, 13(4):427–434. 82. Ahsen NF. Role plays to build counselling competencies. Medical Education, 2008, 42(5):534–535. 83. Provider-initiated HIV testing and counselling: one-day training programme, Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2011. (http://whqlibdoc.who.int/ publications/2011/9789241501293_eng.pdf consultato il 11 October 2012). 84. Ahsen NF et al. Developing counseling skills through pre-recorded videos and role play: a pre- and post-intervention study in a Pakistani medical school. BMC Medical Education, 2010, 10:7. 85. Ngongo Bahati P et al. Ensuring quality of services in HIV prevention research settings: findings from a multi-center quality improvement pilot in East Africa. AIDS Care, 2010, 22(1):119–125. 86. Tools for evaluating HIV voluntary counselling and testing. Ginevra, UNAIDS, 2000. http://data.unaids.org/Publications/IRC-pub02/jc685-tools-for-eval_ en.pdf 87. Service delivery approaches to HIV testing and counselling (HTC): a strategic policy framework. Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2012. (http://apps.who. int/iris/bitstream/10665/75206/1/9789241593877_eng.pdf consultato l’11 Ottobre 2012). 88. Improving HIV testing and counselling services. Technical brief paper. Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2011. (http://whqlibdoc.who.int/hq/2011/ WHO_HIV_11.01_eng.pdf consultato l’11 Ottobre 2012). 89. UNAIDS/WORLD BANK. National AIDS Control Councils operations manual. Ginevra, UNAIDS, 2002. 90. Chimzizi RB et al. The use of a monitoring tool to assess counselling and HIV testing in the public health sector in Malawi. Tropical Doctor, 2005, 35(2):72–75. 91. Guide for monitoring and evaluating national HIV testing and counselling programmes. Ginevra, Organizzazione Mondiale Sanità, 2011. (http://whqlibdoc. who.int/publications/2011/9789241501347_eng.pdf consultato l’11 Ottobre 2012). 92. National HIV/AIDS monitoring and evaluation framework. Republic of Kenya, National AIDS Control Council, 2005. (http://www.nacc.or.ke/images/stories/ Documents/national_me_framework_2005.pdf consultato il 11 Oct 2012). 50 RINGRAZIAMENTI L’equipe sulla sicurezza nelle trasfusioni di sangue, desidera ringraziare i seguenti esperti nel campo di medicina trasfusionale, scienze, salute pubblica, epidemiologia ed etica per il prezioso contributo allo sviluppo di queste linee guida. Il manuale è stato sviluppato in collaborazione con i Centri statunitensi per il Controllo e la Prevenzione delle Malattie (CDC) di Atlanta e la Federazione Internazionale delle organizzazioni di Croce Rossa e Mezzaluna Rossa (IFRC). GRUPPO TECNICO DI LAVORO Dr Neelam Dhingra, Coordinatore della Sicurezza sulle trasfusioni di Sangue, del Sistema delle Politiche Sanitarie e del personale, OMS-HQ, Ginevra, Svizzera Dr Lin Che Kit, Amministratore delegato e direttore sanitario, Servizio Trasfusionale della Croce Rossa di Hong Kong SAR, Cina Dr Christie M Reed, Ufficiale Sanitario, Reparto prevenzione HIV, Settore Generale HIV/AIDS, CDC, Atlanta (ora CDC Consigliere del direttivo, Iniziativa presidenziale contro la Malaria, Settore malattie parassitarie & Malaria, Monrovia, Liberia) Dr Noryati Abu Amin, Ufficiale sanitario, Sicurezza sulle trasfusioni di Sangue, Sistema Politiche Sanitarie e del personale, OMS-HQ, Ginevra, Svizzera Ms Jan Fordham, Funzionario della Sicurezza sulle trasfusioni di Sangue, Sistema Politiche Sanitarie e del personale, OMS-HQ, Ginevra, Svizzera Mr Peter Carolan, Ex dirigente, Health and Care (settore Sangue), IFRC, Ginevra, Svizzera Dr Rana Al-Abdulrazzak, Direttore Sanitario e relazioni con i donatori, Banca Centrale del sangue, Kuwait Ms Terhi Aaltonen, Direttore dei programmi, Unità di prevenzione, cura e assistenza, UNAIDS, Ginevra, Svizzera Ms Stephanie Behel, Epidemiologo, consulenza e sperimentazione, Reparto HIV, Settore Generale HIV/AIDS, CDC, Atlanta, USA Mr James Chitsva, Funzionario Tecnico Sicurezza sulle trasfusioni di Sangue, Sistema Politiche Sanitarie e del personale, OMS-HQ, Ginevra, Svizzera Dr Malhi Cho Samaniego, Ufficiale sanitario, Organizzazione Panamericana della Sanità, OMS Direzione Regionale delle Americhe, Washington DC, USA Dr Gayatri Ghadiok, Specialista sulla Sicurezza del sangue, OMS Direzione Regionale del Pacifico Occidentale, Manila, Filippine Dr Donna Higgins, Ufficiale sanitario, Prevenzione HIV nel settore sanitario, OMS-HQ, Ginevra, Svizzera Ms Alicia S Hunter, Analista settore sanità pubblica, Reparto Nutrizionale, CDC, Atlanta, USA 51 Dr Anthony Keller, Servizio Trasfusionale Croce Rossa Australia, Melbourne, Australia Mr Wim de Kort, Direttore e Coordinatore delle ricerche sulla gestione donatori, Banca del sangue del sud-est, Sanquin, Nijmegen, Paesi Bassi Dr Matthew J Kuehnert, Direttore, Servizio Sangue, Organi e altri tessuti, Reparto Promozione della sanità di qualità, CDC, Atlanta, USA Dr Shirish Kumar, Ex Ufficiale sanitario, Sicurezza sulle trasfusioni di Sangue, Sistema Politiche Sanitarie e del personale, OMS-HQ, Ginevra, Svizzera Dr Dorothy Kyeyune, Direttore servizio trasfusionale ugandese, ministro della salute, Kampala, Uganda Dr June Lee, Ufficiale sanitario, Croce Rossa australiana, Melbourne, Australia Dr Guy Levy, Ex Direttore sanitario, Servizio Trasfusionale della Croce Rossa Svizzera, Berna, Svizzera Dr Lawrence H Marum, ex direttore di lavori di trasmissione medica, Reparto prevenzione HIV, Settore Generale HIV/AIDS, CDC, Atlanta, ora direttore nazionale, CDC, Lusaka, Zambia Dr Champa Manchanayake, Ex Ufficiale sanitario Senior, Servizio Nazionale Trasfusionale, Colombo, Sri Lanka Mr David Mvere, Amministratore Delegato, Servizio trasfusionale Zimbabwe, Harare, Zimbabwe Dr Ana del Pozo, Capo del Servizio di Emoterapia, Ospedale Garrahan, Buenos Aires, Argentina Dr Andreas Reis, Funzionario tecnico, Etica e diritti umani, OMS-HQ, Ginevra, Svizzera Dr Chhorn Samnang, Capo del programma donatori, Centro trasfusionale nazionale, Phnom Penh, Cambogia GRUPPO DI VALUTAZIONE ESTERNA Dr Yasmin Ayob, Consulente centro nazionale sangue, Kuala Lumpur, Malesia Dr Zarin Bharucha, Consulente in medicina trasfusionale, Mumbai, India Dr Frank E Boulton, Consulente emerito, Sistema sanitario nazionale sangue e trapianti, Southampton, Regno Unito Professor Kamel Boukef, Consulente in Medicina trasfusionale, Tunisi, Tunisia Professor Dr Ashley J Duits, Direttore Sanitario, Fondazione Banca del sangue della Croce Rossa, Curaçao, Antille Olandesi Dr Anthony E. Fiore, Direttore associato per le Scienze, Divisione Malattie parassitarie e Malaria, CDC, Atlanta Dr Marcela Garcia Gutierrez, Consulente del servizio trasfusionale, Bogotà, Colombia Dr Patricia Hewitt, Consulente Specialista in Trasfusioni e microbiologia, Sistema sanitario nazionale sangue e trapianti, Distretto Londra Nord, Regno Unito 52 Dr Anthony A Martin, Direttore dei gruppi di lavoro sulla trasmissione medica, Reparto prevenzione HIV, Settore Generale HIV/AIDS, CDC, Atlanta, USA Mr Emmanuel Masvikeni, Ex dirigente Relazioni pubbliche e approvvigionamento sangue, Servizio nazionale sangue, Harare, Zimbabwe Dr Faten M Moftah, Ex Direttore Generale, Servizio nazionale trasfusionale, Ministero della salute e popolazione, Cairo, Egitto Dr Susan P Montgomery, Epidemiologo, Divisione Malattie parassitarie e Malaria, CDC, Atlanta Dr Koji Nabae, Ex Vice Direttore, Reparto Sangue ed emocomponenti, ora Vice Direttore, Divisione malattie infettive, Ministero della salute, lavoro e Welfare, Tokyo, Giappone Dr Soisaang Phikulsod, Direttore, Centro Nazionale Sangue, Croce Rossa, Bangkok, Thailandia Mr Paul Rogers, Funzionario Tecnico, Tecnologie sanitarie, Direzione Regionale del Pacifico Occidentale OMS, Manila, Filippine Dr Dorothy Stainsby, Consulente emerito in medicina trasfusionale, Servizio Sanitario Nazionale Sangue e Trapianti, Newcastle upon Tyne, Regno Unito Mr Sini Subrayen, Professionista Pubbliche Relazioni, Servizio Trasfusionale Nazionale, Johannesburg, Sudafrica Dr Elizabeth Vinelli, Direttore Sanitario, Programma Nazionale Sangue, Croce Rossa, Comayaguela, Honduras Professor Zhu Yong Ming, Presidente, Shanghai (Croce Rossa) Centro Sangue, Shanghai, Cina VALUTAZIONE ESTERNA Seminario interregionale sulla selezione e la consulenza dei donatori di sangue per i Paesi prioritari delle regioni dell’Africa mediterranea e orientale, 27-30 giugno 2011, Nairobi, Kenya La versione definitiva di queste linee guida, è stata valutata durante un Seminario interregionale sulla selezione e la consulenza dei donatori di sangue per i Paesi prioritari delle regioni dell’Africa mediterranea e orientale che ha avuto luogo nel giugno 2011, a Nairobi, in Kenya. L'obiettivo del workshop è stato quello di individuare le principali sfide e i limiti affrontati dai Paesi partecipanti definendo strategie adeguate per migliorare la selezione dei donatori, la notifica, la consulenza pre e post-donazione. Inoltre si è potuta valutare la fattibilità dell’attuazione delle linee guida. Tra i Paesi selezionati sono riportanti sia quelli provvisti di ottimi programmi di selezione e consulenza ai donatori, sia quelli totalmente sprovvisti, sia quelli con alti tassi di esclusioni di donatori a causa d’infezioni trasmissibili per trasfusione. 53 Partecipanti Dr Lucy Asamoah-Akuoko, Ufficiale Sanitario Senior, Servizio trasfusionale Nazionale, Centro Sangue di Accra, Ghana Dr Samuel Baker, Direttore del programma, Servizio di sicurezza nazionale, programma immunotrasfusionale, Ministero della Salute e Igiene, Freetown, Sierra Leone Mr Alemayehu Belete, Funzionario, Ministero Federale della Sanità, Direzione Servizi medici, Addis Ababa, Etiopia Mrs Lwopu M Bruce, Direttore dei programmi, Ministero della Salute & Welfare, Programma di sicurezza del sangue, Monrovia, Liberia Mrs Judith Charle, Capo, Dipartimento Donazione Sangue, Servizio trasfusionale Nazionale, Dar Es Salaam, Tanzania Dr Girma Tesfaye Debella, Direttore, Servizio nazionale delle Banche del Sangue, Croce Rossa, Addis Ababa, Ethiopia Professor Raziq Fazle, Professore di ematologia e personalità di spicco nel progetto di sicurezza del sangue per uso trasfusionale, Provincia del Khyber Pakhtunkhwa, Peshawar, Istituto superiore Sanità, Hayatabad, Peshawar, Pakistan Dr Debasish Gupta, Direttore del progetto di Sicurezza del sangue, CHF International Kenya, Nairobi, Kenya Dr Enayatullah Hashemi, Direttore Generale, Diagnostica, Ministero della Salute pubblica, Senama Pamir Banca Centrale del Sangue, Kabul, Afghanistan Mrs Senet Awolker Ibrahim, Responsabile Qualità, Servizio trasfusionale Nazionale, Divisione Servizi medici, Asmara, Eritrea Mr Musa Kabba, Responsabile reclutamento, direzione regionale Est, Servizio di sicurezza nazionale, programma immunotrasfusionale, Ministero della Salute e Igiene, Kenema, Sierra Leone Mr Mulbah J Kerkula, Coordinatore di Area, Programma di sicurezza nazionale del sangue, Ministero della Sanità & Social Welfare, Monrovia, Liberia Ms Mercy Kokha, Capo Sala, Servizio Trasfusionale, Blantyre, Malawi Dr Dorothy Kyeyune Byabazaire, Direttore Responsabile del Programma Nazionale, Servizio trasfusionale, Nakasero, Kampala, Uganda Mrs Helen Hatia Mahama, Capo del servizio di assistenza ai donatori, Servizio trasfusionale Nazionale, Centro Sangue di Accra, Ghana Dr Bridon M'Baya, Direttore Sanitario, Servizio Trasfusionale, Blantyre, Malawi Dr Faten M Moftah, Direttore Generale, Servizio trasfusionale Nazionale, Ministero della Sanità, Cairo, Egypt Dr Nehad Mohamed Mosad, Vicario, Servizio trasfusionale Nazionale, Ministero della Sanità, Cairo, Egitto Mr Stanley Mtemeri, Responsabile Qualità, Laboratori, Servizio trasfusionale Nazionale, Ministero della Sanità, Manzini, Swaziland Dr Maingi Sylvester Mulli, Direttore Sanitario, Centro Trasfusionale Regionale, Embu, Kenya 54 Ms Lerato Mamakhelelise Ncheke, Consulente ai donatori, Lesotho Servizio Trasfusionale, Ministero della Sanità e Welfare, Maseru, Lesotho Dr Maxwell Solomuzi Ngcobo, Ufficiale Sanitario, Servizio Nazionale, Pinetown, Durban, Sudafrica Dr Titus Ngulungu, Direttore, Centro Trasfusionale Regionale, Ministero dei servizi medici, Nakuru, Kenya Dr Efesper Nkya, Responsabile dei programmi, Servizio trasfusionale Nazionale, Ministero della Sanità and Social Welfare, Dar Es Salaam, Tanzania Ms Maleqhoa Grace Nyopa, Dirigente del Servizio Trasfusionale, Ministero della Sanità e Welfare, Maseru, Lesotho Ms Halima Saad, Capo del Dipartimento Donazioni, Ministero della Sanità Pubblica, Senama Pamir Banca Centrale del Sangue, Kabul, Afghanistan Mrs Aminatta Sarr-Bojang, Responsabile dei programmi, Servizio trasfusionale Nazionale, Ministero della Sanità e Welfare, Banjul, Gambia Mrs Cynthia Sims, Infermiera professionista settore emovigilanza (Consulente per le infezioni trasmesse per trasfusione), Servizio Trasfusionale area occidentale, Città del Capo, Sudafrica Mrs Mamjarra Nyabally Sonko, Esperta nel reclutamento donatori, Laboratori del Servizio trasfusionale Nazionale, Ministero della Sanità & social Welfare, Banjul, Gambia Professor Hosea Sukati, Direttore Tecnico, Servizio trasfusionale Nazionale, Manzini, Swaziland Dr Yifde-Amlak Tesfamariam Baraki, Direttore, Servizio trasfusionale Nazionale, Divisione servizi medici, Asmara, Eritrea Professor Mahfooz-Ur-Rahman, Direttore, Servizio Trasfusionale, Punjab, Lahore, Pakistan Mr Mugisha William, Funzionario del programma nazionale donatori di sangue, Servizio Trasfusionale, Nakasero, Kampala, Uganda Collaboratori internazionali Dr Lin Che Kit, Amministratore delegato e direttore sanitario, Servizio Trasfusionale della Croce Rossa di Hong Kong SAR, Cina Dr Neo Moleli, Consulente Capo del servizio donatori, Servizio Trasfusionale nazionale, Roodepoort, Sudafrica Organizzazione Mondiale Sanità Dr Neelam Dhingra, Coordinatore, Sicurezza sulle trasfusioni di Sangue, Sistema Politiche Sanitarie e del personale, OMS-HQ, Ginevra, Svizzera Dr Nabila Metwalli, Consigliere Regionale, Sicurezza Sangue, Laboratori Imaging & Tecnologie mediche, Dipartimento OMS del Mediterraneo Orientale, Cairo, Egitto 55 Dr Jean-Baptiste Tapko, Ex Consigliere Regionale, Sicurezza Sangue, Direzione Regionale Africa dell’OMS, Brazzaville, Congo Dr Rex Gadama Mpazanje, Project Manager, Direzione Nazionale OMS, Nairobi, Kenya Dr Mohammed Zahran, Funzionario del programma nazionale di sicurezza del sangue, OMS, Khartoum, Sudan Centri Nazionali per la prevenzione e il controllo delle malattie Dr Christie M Reed, Ufficiale Sanitario, Reparto prevenzione HIV, Settore Generale HIV/AIDS, CDC, Atlanta (ora CDC Consigliere del direttivo, Iniziativa presidenziale contro la Malaria, Settore malattie parassitarie & Malaria, Monrovia, Liberia) Dr Jane Mwangi, Capo settore, HIV/AIDS, CDC, Nairobi, Kenya Dr Daniel Kimani, Consigliere Tecnico, Sicurezza del sangue e prelievi. Settore Generale HIV/AIDS, Reparto Laboratori, CDC, Nairobi, Kenya Servizio trasfusionale Nazionale del Kenya Dr Margaret Oduor, Direttore Sanitario, Servizio trasfusionale Nazionale, Nairobi, Kenya Mr Charles Rombo, Responsabile Qualità, Servizio trasfusionale Nazionale, Nairobi, Kenya Mr Benard Kassam, Responsabile programma di notifica al donatore, Servizio trasfusionale Nazionale, Nairobi, Kenya Mrs Seline Ooku, Responsabile gruppo d’ascolto donatori, Servizio trasfusionale Nazionale, Nairobi, Kenya DICHIARAZIONE DI INTENTI Le presenti dichiarazioni d’intenti sono state raccolte da tutti i membri del gruppo tecnico di lavoro: revisori esterni e partecipanti al seminario interregionale. Nessun conflitto d’interessi è stato riscontrato nella partecipazione alla stesura di queste linee guida. ALLEGATI Il programma OMS sulla sicurezza nelle trasfusioni di sangue, intende ringraziare in modo particolare il Servizio Trasfusionale della Croce Rossa dei seguenti Paesi: Hong Kong, Kenya, Sudafrica, Zimbabwe e Regno Unito, per aver fornito il materiale in allegato. 56 Allegato 1 EMOGLOBINA E FERRO: INFORMAZIONI PER I DONATORI Ogni volta che qualcuno si reca a donare sangue o piastrine, per prima cosa, è sottoposto a una misurazione del livello di emoglobina nel sangue. L'emoglobina (Hb) è una proteina presente nei globuli rossi che dona al sangue il caratteristico colore rosso. Questa proteina ha il compito di trasportare l’ossigeno nel corpo. I livelli di emoglobina variano da persona a persona. Gli uomini, ad esempio, solitamente hanno livelli più alti rispetto alle donne. Esiste un limite del livello di emoglobina sotto al quale non si può scendere per donare. I valori normali variano in base all’etnia, al genere (donne e uomini) e possono essere anche influenzati dall'età, soprattutto nelle donne. Gli individui con livelli di emoglobina al di sotto dei valori normali sono, per definizione, anemici. Quest’anemia può essere provocata da diverse cause tra le quali, la più comune, è la mancanza di ferro. Che cosa succede dopo la misurazione del livello di emoglobina? Se il livello di emoglobina è inferiore al valore minimo consentito, non si potrà donare il sangue fino al momento in cui, ulteriori test, mostreranno la causa di quest’abbassamento e, conseguentemente, s’inizierà un trattamento che permetterà il ripristino dei normali valori dell’emoglobina nel sangue. È nell’interesse di tutti, e soprattutto di chi si adopera a tal fine, che le persone decidano di donare il sangue ma la salute viene prima di tutto. È importante quindi aspettare un po' per permettere all'emoglobina di raggiungere il livello normale. La speranza è quella che, la prossima volta che la persona sospesa si recherà a donare, l'emoglobina nel sangue sia superiore al livello impostato affinchè non rimanga deluso/a ancora una volta. Saperne di più sul ferro. Il ferro è molto importante perché aiuta il corpo a produrre emoglobina. Quando si dona, parte del ferro se ne va e quindi diventa ancor più necessario per i donatori di sangue mangiare molti alimenti contenenti ferro. Da dove è possibile ricavare il ferro? Il ferro si trova in una grande varietà di alimenti e si può ottenerne abbastanza facilmente attraverso una dieta equilibrata. Le principali fonti di ferro sono: la carne(e gli alimenti a base di carne), i cereali e i loro derivati e le verdure. Che cosa posso fare per far aumentare i livelli di ferro? Il ferro non è assorbito facilmente dal nostro organismo di conseguenza abbiamo bisogno di un’assimilazione regolare. Occorre seguire una dieta bilanciata che preveda ogni giorno tre porzioni di alimenti ricchi di ferro. Bisogna, inoltre, ridurre la quantità di snack e alimenti zuccherati che contengono pochissimo ferro. Gli alimenti considerati ottime fonti di ferro: ■ Fagioli e legumi in generale ■ Uova ■ Cereali per la colazione (alcuni cereali sono fortificati con ferro) ■ Carne rossa magra e carne di tacchino e pollo ■ Pesce – (compreso quello surgelato e in scatola come lo sgombro, sardine, salmone e alici) ■ Noccioline ■ Riso integrale ■ Tofu ■ Pane (in particolare quello integrale o scuro) ■ Verdure a foglia verde (soprattutto spinaci, cavolo riccio, crescione e broccoli) 57 ■ Frutta secca – (in particolare albicocche, uvetta e prugne). La quantità di grassi animali nella dieta andrebbe comunque sempre limitata. Anche quando si mangia la carne, è buona abitudine scegliere quella più magra e consumarla cucinata alla griglia, al vapore, al forno o in microonde piuttosto che fritta. Una nota sul tè: può ridurre l'assorbimento del ferro dagli alimenti. Evitare di bere tè poco prima, dopo o durante i pasti. Vitamina C La vitamina C (acido ascorbico) aiuta ad assorbire maggiormente il ferro, di conseguenza per ottenere il massimo dal cibo che si mangia, è buona norma includere nei pasti cibi ricchi di vitamina C, ad esempio: sarebbe utile consumare durante i pasti frutta e verdura fresche, oppure bere bevande come succo d’arancia. Che cosa succede se sono un vegetariano o un vegano? Anche se il ferro che deriva da fonti alternative alla carne è più difficile da assorbire per il corpo, le persone che seguono una dieta equilibrata dovrebbero ottenerne abbastanza. Devo prendere compresse di ferro? La maggior parte delle persone è in grado di ottenere tutto il ferro di cui ha bisogno da una dieta varia ed equilibrata, quindi non dovrebbe essere necessario assumere integratori di ferro o compresse. Quest’ultime, possono essere prese solo sotto consiglio del medico. 58 Allegato 2 LIVIDI: INFORMAZIONI PER I DONATORI Nonostante la speranza di tutti sia che nessun donatore riscontri mai alcuna controindicazione dovuta alla donazione, alcune volte si possono sviluppare dei lividi al braccio proprio intorno alla zona, dove è avvenuto il prelievo venoso. Il livido può destare anche molta preoccupazione nelle persone ma di solito è innocuo e si ripristina nel giro di pochi giorni. I lividi sono causati da un'emorragia sottocutanea che si verifica a causa di lesioni ai vasi sanguigni che, se danneggiati, provocano la fuoriuscita di una piccola quantità di sangue che si va a concentrare nella zona interessata e si trasforma in quello che comunemente è chiamato livido. Se si dovesse verificare durante la donazione di sangue, il processo può essere interrotto per evitare che la situazione peggiori. Alla comparsa di un livido possiamo notare come, con il passare del tempo, il familiare colore bluastro, che lo caratterizza all’inizio, cede il passo a uno scolorimento verde che diventa poi giallo fino a svanire del tutto. Questo processo potrebbe richiedere 2- 3 settimane se il livido è grande, soprattutto se si tratta di contusioni. Durante o dopo la donazione di sangue, può accadere che: ■ La vena della persona che dona venga trafitta durante il processo di donazione causando la fuoriuscita di po' di sangue nel tessuto circostante. Il donatore ha probabilità di sviluppare un livido se la procedura del prelievo venoso è stata più difficile del solito. ■ L’ago inserito nel braccio durante la donazione può lacerare uno dei piccoli vasi sanguigni che si trovano appena sotto la pelle. Ciò può provocare un sanguinamento. ■ Una pressione inopportuna sulla zona del prelievo venoso, che avviene dopo la rimozione dell'ago, può causare il versamento del sangue sui tessuti circostanti. ■ Il sollevamento di oggetti pesanti, dopo la donazione del sangue potrebbe causare una pressione sulla zona di puntura e formare un coagulo. Prevenzione e gestione dei lividi dopo una donazione ■ Indossare abiti con maniche larghe quando ci si reca a donare. Una manica stretta può fungere da laccio emostatico e causare la congestione della vena, aumentando la possibilità di lividi. ■ Applicare una pressione costante sulla puntura fino a quando non si arresta il sanguinamento, come consigliato dal personale del SIMT, poi con un cerotto si coprirà la puntura. Il cerotto andrebbe tenuto per almeno sei ore. ■ Evitare di sollevare oggetti pesanti per alcuni giorni dato che potrebbe peggiorare i lividi. Si consigliano movimenti dolci, durante il periodo di guarigione del livido. ■ Se si dovesse sviluppare un livido, andrebbero applicati nella zona interessata degli impacchi freddi in modo da aiutare ad alleviare il dolore e il fastidio. ■ Se il dolore è forte, si consiglia di assumere paracetamolo (secondo le istruzioni del produttore) ed evitare di assumere aspirina o ibuprofene per 24 ore. Se si verificasse uno dei seguenti casi, qui sotto elencati, occorrerebbe chiedere un ulteriore aiuto o chiamare il SIMT per un consulto: — Dolore intenso — Intorpidimento o "formicolio" persistente nel braccio, nelle mani o nelle dita. — Gonfiore — Infiammazione o rossore abbinati a dolore. 59 Allegato 3 CONSIGLI POST-DONAZIONE PER I DONATORI Servizio trasfusionale Caro Donatore/Donatrice, Grazie per la donazione di oggi. La Sua donazione è un contributo vitale e prezioso per la nostra comunità e noi ci auguriamo vivamente che sia stata per Lei una bella esperienza. Vorremmo consigliarle di leggere attentamente i seguenti punti e di osservarli nel periodo appena successivo alla donazione di sangue. Se ha qualche domanda sulle questioni post-donazione non esiti a chiamare il numero (inserire il numero di telefono e quando questo servizio è disponibile). Nel corso delle prossime 48 ore: ■ Beva molti liquidi per reintegrare il volume perso durante la donazione. ■ Eviti di sollevare pesi con il braccio con cui ha donato e non partecipi ad attività fisiche intense, per evitare lividi sulla zona di puntura e vertigini. Se si dovessero verificare vertigini, malessere o sudore freddo: ■ Si accomodi o si sdrai immediatamente (preferibilmente con i piedi sollevati) e non si alzi fino a quando questa sensazione non sarà passata. ■ Allenti gli abiti stretti e continui a respirare senza problemi. ■ Mantenga la calma e faccia respiri profondi, lenti e lunghi. ■ Chieda l'aiuto di chiunque sia nelle vicinanze o a persone a Lei vicine. ■ Chiami il numero sopra indicato qualora la condizione non dovesse migliorare o per qualsiasi altro motivo o dubbio. Cura della zona di puntura: ■ Qualora verificasse, in situazioni normali, una fuoriuscita di sangue fresco dopo la rimozione del cerotto, occorre che faccia una leggera pressione sulla zona della puntura, alzi il braccio per 3-5 minuti e applichi un nuovo bendaggio sulla zona interessata. Le bende o le medicazioni possono essere rimosse dopo 5 ore. ■ Se nota lividi attorno alla puntura, è bene sapere che sappia che di solito sono causati dal sanguinamento del tessuto che si trova al di sotto la pelle. Questa problematica si risolve solitamente nel giro di una settimana. Se sente dolore o fastidio, è bene che applichi un impacco freddo nella zona interessata perché può aiutarla ad alleviare il malessere. ■ Nel caso in cui, la zona intorno alla puntura si gonfia o diventa blu, o nell’eventualità che lei si trovi a sentire dolore o intorpidimento al braccio con il quale ha donato, è pregato di chiamare (inserire il numero di telefono) per un consiglio o un consulto con un medico. Informazioni importanti per il SIMT Qualora si verificasse una delle situazioni indicate nell’elenco qui sotto, si prega di informare immediatamente il SIMT chiamando ……... (inserire il numero di telefono e quando questo servizio è disponibile): ■ Se pensa che il sangue che ha donato potrebbe non essere adatto per la trasfusione a un paziente. ■ Se desidera apportare modifiche alle informazioni fornite nel questionario donatore. ■ Se sviluppa un'infezione acuta, come febbre, tosse o raffreddore entro 4 settimane dalla donazione di sangue. ■ Se sviluppa Ittero, Epatite, Tubercolosi o Malaria entro 3 mesi dalla donazione di sangue. 60 Quando chiamerà il SIMT, quest’ultimo Le chiederà di confermare il suo nome e gli altri dati personali. Inoltre Le verranno chiesti la data e il luogo in cui è avvenuta la donazione affinché si possa rintracciare l'unità di sangue donato, nel più breve tempo possibile. Tutte le informazioni che ha fornito saranno strettamente confidenziali. La sua collaborazione è indispensabile per la salute e la sicurezza dei beneficiari del sangue. Servizio trasfusionale Indirizzo Indirizzo postale CAP Numero di telefono (orario di ufficio) Numero di telefono (per emergenze) Numero di fax Indirizzo e-mail Indirizzo del sito web 61 Allegato 4 FASI DELLA CONSULENZA POST-DONAZIONE PER DONATORI CON TTI CONFERMATA Qualora a un donatore fossero riscontrati e confermati risultati positivi ai test TTI, il personale addetto alla consulenza post-donazione dovrebbe: 1 Informare il donatore del risultato in modo semplice e chiaro. 2 Dare il tempo al donatore di metabolizzare la notizia. 3 Assicurarsi che il donatore comprenda a pieno i risultati. 4 Lasciare che sia il donatore a porre domande. 5 Aiutare il donatore a superare le emozioni derivanti dall’esito del test. 6 Discutere di eventuali preoccupazioni e assistere il donatore suggerendogli di confidarsi con familiari o amici stretti disponibili e volonterosi a offrire un sostegno immediato. 7 Suggerire dei servizi di follow-up disponibili nella struttura sanitaria e nella comunità, con particolare attenzione ai servizi disponibili per il trattamento, la cura e l'assistenza. 8 Fornire informazioni su come prevenire l'ulteriore trasmissione d’infezioni. 9 Informare riguardo alle altre importanti misure sanitarie preventive (come ad esempio stili di vita sani e una buona alimentazione). 10 Discutere la possibile divulgazione dei risultati e il “quando”, il “come” e a “chi” dirlo. 11 Incoraggiare il donatore a rivolgersi a una struttura per l'analisi e la consulenza dei partner e dei bambini. 12 Fissare una data e un'ora specifica per una visita di follow-up o per una visita specialistica per il trattamento, la cura, la consulenza, l'assistenza e altri servizi necessari. 62 Allegato 5 INFEZIONE DA HIV: INFORMAZIONI PER I DONATORI Il virus dell'immunodeficienza umana (HIV) è l’agente responsabile di una delle malattie infettive più diffuse al mondo che conta, solo negli ultimi 30 anni, più di 25 milioni di vittime. Nel 2010, le persone colpite dall’HIV sono circa 34 milioni. Una persona colpita dall’HIV rimane infetta per tutta la vita. Questo virus attacca i Linfociti T , ossia i globuli bianchi presenti nel nostro corpo che hanno l’importantissimo compito di difendere dalle infezioni e dal cancro. L'HIV distrugge le cellule e, se non è tenuto sotto controllo, rischia di far fallire il sistema immunitario, il meccanismo di difesa del corpo. Per questo motivo il virus è chiamato anche “virus dell’immunodeficienza umana”. Il fallimento del sistema immunitario causa lo sviluppo delle infezioni e aumenta notevolmente la possibilità di sviluppare alcuni tipi di cancro. La fase più avanzata dell'infezione da HIV è la sindrome da immunodeficienza acquisita (AIDS) che può rendersi manifesta anche dopo 10-15 anni dal contagio. Questa fase è caratterizzata dalla formazione di alcuni tumori, d’infezioni o di altre gravi manifestazioni cliniche. Trasmissione L'HIV è una malattia sessualmente trasmissibile: può essere contratta mediante rapporti sessuali non protetti. Più generalmente possiamo dire che il virus dell’HIV si contrae se si entra in contatto con i fluidi corporei (sangue, latte materno, sperma e secrezioni vaginali) di persone infette. Anche durante la gravidanza, il virus può essere trasmesso dalla madre al bambino. Molto raramente l'HIV è contratto mediante la trasfusione di sangue da un donatore infetto. Tra le cause della trasmissione del virus troviamo: ■ Il sesso anale e vaginale non protetto con un partner sieropositivo ■ La trasmissione da madre a figlio durante la gravidanza, il parto o l'allattamento al seno ■ La trasfusione di sangue o di emoderivati infetti da HIV ■ La condivisione con persone infette di alcuni oggetti quali siringhe usate per l'iniezione, strumenti per la realizzazione di tatuaggi e piercing alla pelle e le attrezzature chirurgiche. L'infezione da HIV non è trasmissibile attraverso gesti comuni quali la stretta di mano o la condivisione di beni personali come cibo e acqua. Le attività quali: mangiare e bere con gli amici o la famiglia; la condivisione di sanitari e servizi igienici; i baci e gli abbracci, non mettono a rischio la salute di chi è a contatto con una persona infetta. Inoltre, non si corrono rischi d’infezione se si condividono con una persona infetta, posate e piatti, o se si usano gli stessi bagni, la stessa doccia e le stesse piscine. Inoltre, l'HIV non si trasmette attraverso le lacrime o il sudore, né mediante la tosse, gli starnuti o le punture d’insetti. Segni e sintomi I sintomi dell'HIV variano secondo lo stadio d’infezione. Anche se le persone che vivono con l'HIV, tendono a essere più contagiose nei primi mesi, molte delle stesse non scoprono nell’immediato di essere infette, ma solamente quando l’infezione giunge a uno stadio avanzato. Nelle primissime settimane successive all'infezione gli individui possono avvertire qualche sintomo come febbre, mal di testa, eruzioni cutanee o mal di gola che però, il più delle volte, si scambia per comune influenza. Questo tipo d’infezione, come già accennato in precedenza, indebolisce progressivamente il sistema immunitario della persona infetta, di conseguenza l'individuo può presentare altri campanelli d’allarme quali: gonfiore dei linfonodi, perdita di peso, febbre, diarrea e tosse. Senza le cure adeguate, potrebbero anche svilupparsi gravi malattie come la Tubercolosi, la Meningite Criptococcica, tumori e il Sarcoma di Kaposi. 63 Informazioni importanti sui risultati del test Quando si dona il sangue, quest’ultimo viene sottoposto a numerosi controlli. Tra questi test c’è anche quello che rileva la presenza o meno del virus dell’HIV. Se i risultati del test effettuato danno risultati positivi in merito agli anticorpi e alle particelle, significa che la persona è stata infettata dall'HIV. In generale, gli anticorpi, sono la difesa naturale che il corpo umano mette in atto per neutralizzare i virus. Nel caso specifico dell’HIV, gli anticorpi non sono in grado di neutralizzare il virus e di espellerlo dal corpo. Di conseguenza, il sangue di una persona con l’HIV non può essere trasfuso perché si rischierebbe di trasmettere il virus al destinatario della trasfusione. Inoltre, possiamo dire che i test non danno informazioni circa il tempo e le modalità con cui si è entrati in contatto con il virus, in ogni caso, essere positivi all’HIV non vuol dire che si ha l'AIDS. Dovranno essere fatti ulteriori accertamenti che saranno in grado di indicare molte più informazioni sullo stato di salute. I risultati dei test sono considerati strettamente riservati e non devono essere divulgati a nessuno senza il consenso dell’interessato. Tuttavia, si può consigliare e indirizzare la persona infetta verso un ospedale o un centro di analisi dell'HIV/AIDS per ulteriori cure e trattamenti medici. Inoltre, bisognerebbe avvertire la persona interessata che può essere contagiosa per il partner sessuale e che di conseguenza è opportuno cercare un trattamento per entrambi. Se la persona non vuole, o non è più in grado di informare il suo partner, il centro HIV/AIDS può intervenire in merito. È consigliabile ponderare bene prima di annunciare lo stato d’infettività agli altri in particolare nei primi giorni dopo aver appreso la notizia. Si è portati infatti, a confidarsi subito senza pensare alle possibili conseguenze. Le persone che vanno avvisate immediatamente sono i partner sessuali, regolari o occasionali. Inoltre, andrebbe avvisato il medico e chiunque altro può apportare assistenza, soprattutto se può essere d'aiuto nella diagnosi della malattia. Anche il dentista della persona infetta dovrebbe essere informato circa stato di sieropositività, in modo che possa prendere le precauzioni necessarie per prevenire la diffusione dell'infezione. Se a risultare positivo ai test è un operatore sanitario, sarà necessario informare l’ufficiale sanitario. Se è impegnato in procedure che possono mettere a rischio i pazienti, andrebbe esonerato dall’impiego fino a ulteriori accertamenti. Per la maggior parte delle persone ossia per tutti coloro i quali non lavorano in questi campi, non ci sono problemi legati all’occupazione e non è necessario avvertire al lavoro. Nella particolare circostanza di scoperta dello stato d’infezione dal virus dell’HIV, avere qualcuno con cui parlare può aiutare soprattutto nei primi giorni in cui si è appresa la notizia. Per questo è possibile contattare nuovamente il medico o l'infermiera del SIMT. Il centro specialistico ha, al suo interno, personale in grado di aiutare in questi casi. Inoltre, ci sono servizi telefonici che offrono consulenza e assistenza, anche alcuni opuscoli informativi che trattano in maniera dettagliata l’argomento. Si possono anche fare ricerche su internet attraverso le parole chiave: "AIDS" e "servizi di assistenza sull'HIV". Tutto ciò permette di entrare in contatto con altre organizzazioni che facilitano la condivisione della storia personale con quella di altre persone che vivono la stessa situazione, creando così un gruppo locale di ascolto. Cure mediche e trattamenti Per prima cosa è molto importante effettuare un check-up medico completo. Quest’ultimo dovrebbe essere organizzato in un centro specializzato o di consulenza o anche in un centro di servizi per il volontariato e per la cura delle persone infette da HIV. I centri possono organizzare una valutazione medica completa che fornirà molte più informazioni circa lo stato di salute. Inoltre, si avrà anche accesso ai servizi assistenziali relativi ad altri problemi che possono insorgere a seguito dell'infezione o possono aiutare la persona infetta a informare i partner e la famiglia. A oggi, non vi è alcuna cura per l'infezione dal virus dell’HIV, tuttavia le moderne cure hanno permesso alle persone affette dal virus di avere un’aspettativa di vita più lunga e qualitativamente migliore. Si può combattere L'HIV attraverso la terapia antiretrovirale (ART) che consiste in tre o più farmaci antiretrovirali (ARV). L'ART non sconfigge l’HIV, ma controlla la sua replicazione virale all'interno del corpo e 64 consente al sistema immunitario dell’individuo affetto dal virus di rafforzarsi e di riconquistare il potere che gli consente di combattere le infezioni. Con L'ART, gli individui affetti da HIV possono vivere una vita sana. Come impedire la trasmissione del virus Donazione del sangue. Una persona affetta dal virus dell’HIV, purtroppo, non può più donare il sangue, così come non lo possono donare tutti i partner sessuali che sono stati a contatto con la persona in questione. Il contatto sessuale. Occorre praticare "sesso sicuro" perché questo può ridurre il rischio di trasmissione del virus. Il sesso, diventa "pericoloso", quando avviene lo scambio dei fluidi corporei, ossia i fluidi della persona infetta entrano nel corpo di un'altra persona e causano così il passaggio del virus nel flusso sanguigno. I fluidi corporei che concorrono durante il rapporto sessuale sono: sperma, secrezioni vaginali e sangue. Ciò significa che le attività sessuali maggiormente a rischio di trasmissione del virus sono: ■ Rapporti anali non protetti (senza preservativo). Questi comportano un rischio particolarmente elevato e, anche con preservativo, mantengono un margine di rischio alto a causa del considerevole tasso di fallimento della protezione in queste circostanze. Per questo motivo l’infezione si trasmette di più da uomo a uomo. ■ Rapporti vaginali non protetti (senza preservativo). ■ Qualsiasi attività che comporta il coinvolgimento del sangue (compresi i rapporti sessuali durante il periodo mestruale). In linea generale, l'infezione si trasmette più facilmente da uomo a donna anziché il contrario. Si raccomanda comunque l’utilizzo del preservativo con tutti i partner e, nel caso in cui si fosse affetti dal virus, di prendere in considerazione altre forme di attività sessuale che non prevedono lo scambio di fluidi corporei. Il vaccino contro l’HIV è stato sperimentato in alcuni studi clinici ma è ancora in fase di sviluppo e quindi non ancora disponibile. Inoltre, rende immune il partner è ancora un’azione impossibile. Gravidanza e allattamento. Il virus può essere trasmesso al bambino durante la gravidanza. Trattare la madre riduce questo rischio ma si consiglia di consultare un esperto prima di pianificare una gravidanza. Tutti i bambini possono essere testati presso il centro specializzato. L'allattamento al seno va evitato in questi casi. Episodi in cui si verifica una fuoriuscita di sangue che potrebbe esporre altre persone a rischio. Si consiglia pertanto di: ■ Asciugare le fuoriuscite di sangue da soli, con asciugamani di carta monouso e disinfettare la zona in cui si è perso sangue con candeggina o detersivo. ■ Bendare i tagli e le ferite aperte ■ Disfarsi accuratamente di: bende, asciugamani e tamponi igienici usati, avendo cura di scaricarle nel water o di richiuderli nel loro involucro impermeabile (di plastica) prima dello smaltimento. ■ Lavare la biancheria o i vestiti macchiati di sangue utilizzando una lavatrice domestica. ■ Non condividere rasoi, spazzolini da denti o forbicine per le unghie poiché tracce di sangue possono essere lasciati su di loro dopo l'uso. ■ Non fare sport a contatto con gli altri se si hanno tagli o altre lesioni che rischiano di sanguinare. 65 Allegato 6 INFEZIONE DAL VIRUS DELL’ EPATITE B: INFORMAZIONI PER I DONATORI L'Epatite B è un virus molto comune. Nel mondo, circa due miliardi di persone sono infette dal virus HBV e più di 350 milioni ne sono portatrici croniche soprattutto in Paesi come l’Asia, l’Africa e la Cina. L'HBV colpisce il fegato e può portare all'Epatite. Epatite, infatti, significa letteralmente "infiammazione del fegato". Trasmissione L'HBV è trasmissibile attraverso il contatto con il sangue o altri fluidi corporei (cioè sperma e liquido vaginale) di una persona infetta. Nei Paesi in via di sviluppo, il virus si trasmette principalmente per queste cause: ■ Perinatale (da madre a bambino) ■ Infezioni infantili precoci (che si contraggono a causa del contatto con oggetti domestici infetti.) ■ Rapporti sessuali. ■ Iniezioni non-sicure. ■ Trasfusioni di sangue. In molti Paesi sviluppati (ad esempio, quelli in Europa occidentale e America settentrionale) le principali cause di trasmissione sono diverse da quelle sopra menzionate. Principalmente, in questi Paesi, la maggior parte delle infezioni si contrae in l'età adulta a causa di attività sessuali a rischio o uso di droghe per iniezione. Il contagio da HBV non può avvenire attraverso le banali attività quotidiane quali: mangiare e il bere con gli amici o in famiglia, la condivisione dei servizi igienici e delle lavatrici o i baci e gli abbracci. Non vi è alcun rischio d’infezione se si usano gli stessi piatti o le stesse posate, così come gli stessi bagni, docce o piscine. L'HBV non può essere trasmesso attraverso le lacrime, il sudore, la tosse, gli starnuti o le punture d’insetti. Inoltre, non si trasmette attraverso il cibo o l'acqua e non si trasmette con la normali attività lavorative. Segni e sintomi Solitamente non ci sono sentori che lasciano presagire la presenza del virus dell'Epatite B, sempre che questo non abbia comportato danni al fegato. Tuttavia, anche in questo caso, la sintomatologia può essere blanda. Tra i sintomi più comuni dell’Epatite B vi sono: un senso di stanchezza persistente, il manifestarsi di una breve malattia simil- influenzale che provoca una sensazione di malessere generale e perdita di appetito. Si può presentare anche l'Ittero, che potrebbe ingiallire il bianco degli occhi e scurire le urine. Se il fegato fosse danneggiato gravemente, si potrebbero avere sanguinamenti (di solito dall'intestino) e anche ritenzione dei liquidi nell'addome. L’infezione da virus dell'Epatite B non comporta necessariamente un grave danneggiamento del fegato ma è molto importante che la persona faccia un check-up medico completo che comprenda anche i test di funzionalità epatica. Quasi tutti gli adulti (il 95%) colpiti dal virus dell'Epatite B, si riprendono completamente in seguito all’infezione e sviluppano gli anticorpi necessari che li rendono immuni da successivi attacchi del virus. I neonati, i bambini piccoli e le persone deboli, (si considerano tali quelle in cui il sistema immunitario è depresso per motivi diversi) non sono in grado di superare il virus ed espellerlo. Queste persone possono rimanere infette per molto tempo e il virus persisterà nel loro fegato per la maggior parte della loro vita. L'infezione persistente da virus dell'Epatite B può provocare, alla fine, l’infiammazione del fegato e la Cirrosi Epatica. Le persone che sviluppano la cirrosi epatica hanno un’alta probabilità di sviluppare un cancro al fegato. Informazioni importanti per i risultati del test Se i test effettuati al momento della donazione sono positivi al virus dell'HBV, significa che si è stati infettati e che il virus, ora presente nel sangue, rischia di 66 essere trasmesso al destinatario della donazione. I test non rilasciano alcuna informazione circa i tempi e le modalità con cui è stato contratto il virus, né danno indicazioni sullo stato del fegato. Per questo motivo devono essere eseguiti altri accertamenti che rilasceranno informazioni più precise sullo stato di salute. I risultati dei test sono considerati strettamente riservati e non saranno divulgati a nessuno senza il consenso della persona interessata. Aver contratto il virus dell'HBV non comporta necessariamente l’immediata infiammazione del fegato, né condanna ad averla certamente in futuro. Tuttavia, è consigliabile rivolgersi a uno specialista in malattie epatiche, per sottoporsi a cure e trattamenti specifici. Inoltre, è bene ricordare, che la persona infetta dal virus dell’Epatite B, diventa contagiosa per il proprio partner sessuale e per questo motivo anche quest’ultimo deve sottoporti a test, ed eventualmente a cure e trattamenti. Se si desidera, si può anche prendere contatto con un centro specialistico che può dare assistenza nel delicato compito di comunicare la presenza dell’infezione al partner. È consigliabile agire con cautela, prima di parlare della malattia con gli altri. La maggior parte delle persone non ha bisogno di saperlo. Va sicuramente comunicato a coloro con i quali di recente o regolarmente si sono intrattenuti rapporti sessuali. Inoltre, andrebbe informato il medico curante, in modo tale che possa consigliare al meglio la persona infetta, soprattutto se si tratta di donne che stanno pianificando una gravidanza. Dovrebbe essere informato anche il dentista sul possibile rischio d’infezione. Se chi ha contratto il virus, è un operatore sanitario, sarà necessario informare l’ufficiale sanitario. Se questa persona è impiegata, può mettere a rischio i pazienti, andrebbe quindi esonerata dal lavoro fino a ulteriori accertamenti. Per la maggior parte delle persone, ossia per tutti quelli che non lavorano in situazioni che possano mettere a rischio gli altri, non è necessario comunicare l’infezione dall'HBV. Avere qualcuno con cui parlare, in questi casi, può aiutare molto soprattutto nei primi giorni successivi alla notizia. Si può eventualmente chiamare di nuovo il medico o l'infermiera del SIMT. Il centro specialistico avrà sicuramente al suo interno personale in grado di gestire la problematica. Ci sono servizi telefonici che offrono consulenza e assistenza così come ci sono anche degli opuscoli informativi che trattano l’argomento in maniera esaustiva. È possibile anche cercare "EPATITE B" o "servizi di assistenza HBV" su internet. Questo procedimento può aiutare a entrare facilmente in contatto con altre organizzazioni e, di conseguenza, con persone che hanno a loro volta contratto il virus formando quindi dei gruppi locali di ascolto. Cure mediche e trattamenti È molto importante sottoporsi a un check-up medico completo, pianificato con uno specialista in malattie del fegato, il quale preparerà una valutazione medica completa in grado di fornire molte più informazioni sullo stato di salute della persona infetta. Dopo il check-up, lo stesso specialista può consigliare, se necessario, cure o trattamenti. Non esiste una cura specifica per l'infezione dal virus dell'Epatite B, tuttavia sono disponibili dei farmaci che possono ridurne gli effetti nocivi. La necessità o meno di cure dipenderà solamente dalla reazione del fegato alla malattia. È bene, anche se non vi è una dieta specifica da seguire, evitare l’alcool perché può provocare epatiti e danneggiamenti al fegato. Come impedire che l'HBV sia trasmesso ad altri. Donazione del sangue: Chi contrae il virus dell’Epatite B e, anche chi entra in contatto sessualmente con qualcuno affetto da questa infezione, non potrà donare il sangue per garantire la tutelata della salute del beneficiario della donazione stessa evitando la trasmissione del virus. Il rapporto sessuale: Qualsiasi rapporto sessuale che comporti il passaggio di fluidi corporei da una persona infetta a un’altra, porta con sé un eventuale rischio di contrarre l’infezione. Il grado del rischio varia in base alla tipologia dell’attività sessuale. Quelle che comportano un elevato rischio di trasmissione del virus sono: ■ Rapporti anali non protetti (senza preservativo) 67 ■ Rapporti vaginali non protetti (senza preservativo) ■ Qualsiasi attività che prevede la presenza del sangue (ad esempio i rapporti sessuali durante il periodo mestruale). L'infezione si trasmette più facilmente da uomo a donna anziché il contrario. Tuttavia per evitare di trasmettere l’infezione attraverso i rapporti sessuali occorrerebbe: ■ Avere un partner fisso che sia vaccinato contro il virus dell'Epatite B in modo tale che sia preservato dal rischio di trasmissione. Il vaccino può avvenire su consiglio del medico. ■ Usare sempre il preservativo con i partner occasionali, sia per ridurre il rischio d’infezione dall’HBV, sia per evitare il rischio di contrarre qualche altra infezione. Gravidanza e allattamento: Esiste il rischio che il virus possa essere trasmesso dalla madre al bambino al momento della nascita. In tutto il mondo, questo è probabilmente il modo più comune di trasmissione dell'infezione. Tuttavia, anche in questo caso, la trasmissione del virus può essere prevenuta attraverso iniezioni protettive al nascituro. Vi è anche un rischio di trasmissione (dalla mamma al bambino) durante l’allattamento al seno, solo nel caso in cui il neonato non sia già immunizzato. Episodi in cui si verifica una fuoriuscita di sangue che potrebbe esporre altre persone a rischio. Si consiglia pertanto, nel caso si fosse infetti, di: ■ Asciugare le fuoriuscite da soli con l’ausilio di asciugamani monouso di carta e avere cura di disinfettare le zone sporche di sangue con candeggina o detersivo. ■ Bendare i tagli e le ferite aperte. ■ Gettare accuratamente le bende, gli asciugamani e i tamponi igienici usati avendo cura di scaricarli nel water o di richiuderli nei loro involucri impermeabili (di plastica) prima dello smaltimento. ■ Lavare la biancheria o i vestiti sporchi di sangue nel modo consueto utilizzando una lavatrice domestica. ■ Non condividere con nessuno: rasoi, spazzolini da denti o forbicine per le unghie poiché potrebbero rimanervi tracce di sangue. ■ Non praticare sport che implicano il contatto fisico con determinate zone del corpo se in queste sono presenti tagli o altre lesioni che rischiano di sanguinare. 68 Allegato 7 INFEZIONE DAL VIRUS DELL’EPATITE C: INFORMAZIONI PER I DONATORI Il Virus dell'Epatite C (HCV) è presente in tutto il mondo. Si stima che circa 3-4 milioni di persone siano colpite dall’HCV ogni anno e che circa 130-170 milioni di persone siano cronicamente infette dal virus. L'HCV è il più comune tra i virus responsabili dell’infiammazione al fegato e della conseguente Epatite. Il termine Epatite significa, infatti, letteralmente "infiammazione del fegato". Trasmissione Il virus del HCV può essere trasmesso attraverso il passaggio di fluidi corporei, in particolare il sangue, da una persona infetta a un’altra non infetta. Possiamo quindi dire che l’Epatite C si sviluppa soprattutto quando una persona non infetta, entra in contatto con il sangue di una persona con l’Epatite C. Per questo le cause maggiori di contagio sono: l’uso di siringhe e aghi contaminati usati per l’iniezione di droghe, le ferite provocate da aghi nelle strutture sanitarie: le trasfusioni di sangue ed emocomponenti contaminati e il trapianto di organi. Può essere anche trasmessa da madre a figlio al momento della nascita. Con minore frequenza si trasmette anche tramite i rapporti sessuali. L'infezione da HCV non può essere diffusa con le normali attività quotidiane quali mangiare e bere con gli amici o in famiglia, oppure attraverso la condivisione di servizi igienici e non è rischioso neanche baciare o abbracciare una persona infetta. Non vi è, inoltre, alcun rischio d’infezione se si condividono gli stessi piatti o le stesse posate con una persona infetta, così come se si usano gli stessi bagni, le stesse docce o le stesse piscine. L'HCV non può essere trasmesso, inoltre, attraverso le lacrime, il sudore, la tosse, gli starnuti o le punture d’insetti. Va aggiunto che non può essere contratto attraverso il cibo o l'acqua e non può essere trasmesso sul posto di lavoro. Segni e sintomi Dopo aver contratto il virus, circa l'80% delle persone non presenta sintomi immediatamente riconducibili all’infezione. Anche se sono presenti danni al fegato, la sintomatologia potrebbe essere blanda. Tra i sintomi indicativi che possono, alcune volte, presentarsi se si contrae il virus, vi sono: febbre, affaticamento, stati simil-influenzali, diminuzione dell'appetito, nausea, vomito, dolore addominale, urine scure, feci di colore grigio, dolori articolari e ittero (colorazione gialla della pelle e del bianco degli occhi). Una persona su quattro è in grado di sconfiggere il virus ed espellerlo dal corpo attraverso degli anticorpi rilevabili nel sangue. La maggior parte delle persone infettate dal virus dell'HCV rimane perennemente infetta e diventa portatrice cronica del virus. Tutto questo può causare, a lungo termine, infiammazioni e danni al fegato che, molti anni dopo aver contratto l’infezione, possono portare alla cirrosi epatica. Le persone con cirrosi presentano un’elevata probabilità di contrarre il cancro al fegato. Informazioni importanti per i risultati del test Se i test effettuati al momento della donazione sono positivi all'HCV, la persona sarà stata infettata dal virus dell'Epatite C. A differenza di altri anticorpi che combattono le infezioni, quello dell'HCV non sconfigge sempre e del tutto il virus e, nella maggior parte dei casi, non riesce a espellerlo totalmente dal corpo. Non esiste un vaccino contro il virus dell'Epatite C. Circa il 70% delle persone colpite dal virus dell'Epatite C, rimane infettiva per tutta la vita e porterà il virus nel fegato per lungo tempo. Esiste un esame del sangue specifico che rileva la presenza del virus. La positività a questo test indica che si è infetti dal virus dell'Epatite C. Trascorso un po’ di tempo, se il test sarà negativo, significa che la persona ha superato il virus e presenta gli anticorpi. È importante ripetere il test prima di supporre che l'infezione sia passata. 69 Dato che questa tipologia di virus è presente anche nel sangue, rischia di essere trasmesso al destinatario della trasfusione. È bene specificare che i test non danno alcuna informazione circa i tempi e le modalità con cui si è entrati in contatto con il virus. Per questo occorrerà fare altri accertamenti che daranno maggiori informazioni sullo stato di salute. I risultati dei test sono considerati strettamente riservati e non saranno divulgati a nessuno senza il consenso della persona interessata. L’infezione da HCV non comporta necessariamente l’istantanea infiammazione del fegato, né la certezza che s’infiammerà in futuro. Tuttavia, è opportuno fare riferimento a uno specialista in malattie epatiche per intraprendere cure e trattamenti specifici. Inoltre, è bene ricordarsi che chi è affetto dall’Epatite C, diventa contagioso anche per il/i partner sessuali. Per questo motivo è bene che le cure siano intraprese da tutti quelli che sono entrati in contatto sessualmente con la persona infetta. Se non si vuole, o non si riesce a comunicare al o ai partner l’infettività, il centro specialistico può intervenire in merito. È consigliabile pensarci molto attentamente prima di condividere la notizia della positività con gli altri. La maggior parte delle persone non necessità di saperlo perché non corre rischi a entrare in contatto attraverso i gesti quotidiani con la persona infetta. È opportuno comunicarlo a tutti coloro con i quali la persona infetta ha avuto, di recente o regolarmente, rapporti sessuali. Inoltre andrebbe comunicato al medico curante o a chi possa consigliare cure e trattamenti, soprattutto se chi contrae il virus, è una donna che sta pianificando una gravidanza. È bene informare anche il dentista sul possibile rischio d’infezione. Se chi contrae il virus, è un operatore sanitario, sarà necessario informare l’ufficiale sanitario che si trova sul posto di lavoro. Nel caso in cui l’occupazione lavorativa della persona infetta prevede l’esposizione con i pazienti, sarebbe preferibile che questa sospenda il lavoro almeno fino all’inizio delle cure. La maggior parte delle persone, ossia tutti quelli che svolgono lavori che non prevedono il contatto diretto con il sangue o fluidi corporei di altri, non rischia di trasmettere il virus e quindi non è necessario dichiarare la propria condizione. È molto importante avere qualcuno con cui parlare soprattutto nei primi giorni successivi alla scoperta dell’infezione. Se si vuole, può essere utile contattare nuovamente il medico o l'infermiera del SIMT. Il centro specialistico cui si fa riferimento dovrebbe avere, al suo interno, personale in grado di poter aiutare. Inoltre, sono a disposizione servizi telefonici che offrono consulenza e assistenza, e opuscoli informativi che trattano l’argomento in maniera dettagliata. Si può anche cercare "EPATITE C" o "servizi di assistenza HCV" su internet. Questo può permettere di entrare in contatto con organizzazioni che, a loro volta, fanno da ponte tra le persone che hanno in comune l’esperienza dell’infezione da HCV in modo che possano consigliarsi, parlarsi e creare un vero e proprio gruppo locale di ascolto. Cure mediche e trattamenti È molto importante sottoporsi a un check-up medico completo. Ciò dovrebbe essere pianificato da uno specialista in malattie del fegato in modo tale che possa dare specifiche informazioni sullo stato di salute e consigliare, eventualmente, la cura necessaria. Non esiste una cura per l'infezione dal virus dell'Epatite C, tuttavia sono disponibili farmaci che possono ridurre gli effetti nocivi del virus. In alcuni casi, il trattamento non si dimostra necessario perché, questo, dipende solo da come il virus, colpisce il fegato. Non esiste una dieta specifica da seguire ma è importante evitare l'alcol perché quest’ultimo può accentuare i danni al fegato. Come impedire che il virus HCV sia trasmesso ad altri. Donazione del sangue: Chi contrae il virus dell'HCV non potrà più donare il sangue. Il rapporto sessuale: Ogni rapporto sessuale che implica lo scambio di fluidi corporei da una persona infetta a una non infetta, comporta il rischio d’infezione. Il grado di rischio varia in base al tipo di rapporto. Le attività sessuali con la più elevata probabilità di trasmissione del virus sono: 70 ■ Rapporti anali non protetti (senza preservativo) ■ Rapporti vaginali non protetti (senza preservativo) ■ Qualsiasi attività che comporta il coinvolgimento del sangue (s’includono anche i rapporti sessuali praticati durante il periodo mestruale). L'infezione si trasmette più facilmente da uomo a donna anziché il contrario. È consigliabile considerare l’uso del profilattico con un partner regolare, in particolare se si sa che quel partner non è infetto. Il partner può effettuare il test su richiesta del proprio medico. Il preservativo dovrebbe essere usato con gli altri partner sia per ridurre il piccolo rischio di trasmettere il virus dell’epatite C ia il potenzialmente maggior rischio di contrarre altre infezioni. Gravidanza e allattamento: Esiste il rischio che il virus possa essere trasmesso dalla madre al bambino al momento della nascita. In tutto il mondo, questo è probabilmente il modo più comune di trasmissione dell'infezione. Tuttavia, anche in questo caso, la trasmissione del virus può essere prevenuta attraverso iniezioni protettive al nascituro. Vi è anche un rischio di trasmissione (dalla mamma al bambino) durante l’allattamento al seno ma sono nel caso in cui il neonato non sia già immunizzato. Episodi in cui c’è una fuoriuscita di sangue che potrebbe esporre altre persone a rischio. Si consiglia pertanto, nel caso si fosse infetti, di: ■ Asciugare le fuoriuscite da soli, con asciugamani monouso di carta e disinfettare la zona in cui cade il sangue con candeggina o detersivo. ■ Bendare i tagli e le ferite aperte ■ Gettare accuratamente le bende, gli asciugamani e i tamponi igienici usati avendo cura di scaricarli nel water o di richiuderli negli involucri impermeabili (di plastica) prima dello smaltimento. ■ Lavare la biancheria o l’abbigliamento macchiati di sangue nel modo consueto utilizzando una lavatrice domestica. ■ Non condividere rasoi, spazzolini da denti o forbicine per le unghie poiché potrebbero esservi tracce di sangue. ■ Non intraprendere sport che comportano il contatto con determinate zone del corpo se in esse si trovano tagli o lesioni che rischiano di sanguinare. 71 Allegato 8 SIFILIDE: INFORMAZIONI PER I DONATORI La Sifilide è un'infezione sessualmente trasmissibile causata dal batterio Treponema Pallidum. Questo tipo d’infezione si trasmette attraverso un rapporto sessuale vaginale, anale o orale che comporta il contatto diretto con la zona infetta da Sifilide. Il battere può essere trasmesso, seppur in percentuale minore rispetto al rapporto sessuale, anche attraverso la trasfusione del sangue e dei suoi componenti sia da parte di donatori infetti, sia da parte di donatori asintomatici che possono essere portatori sani dell’infezione. La Sifilide può essere inoltre trasmessa dalla madre al bambino durante la gravidanza e il successivo parto. In questo caso è meglio nota come Sifilide congenita. È bene ricordare che il battere che causa la Sifilide non può essere contratto attraverso il semplice utilizzo di tavolette del WC o maniglie delle porte. Inoltre non c’è rischio di ammalarsi se si condividono con la persona infetta le stesse piscine o le stesse vasche idromassaggio. Inoltre, non si contrae il battere se si utilizzano gli stessi vestiti o le stesse posate. Segni e sintomi Nella fase acuta della malattia (circa dopo tre mesi dall’infezione), gli adulti presentano come sintomatologia, delle piaghe di solito concentrate sui genitali. Queste, in realtà, sono piccole ulcere che guariscono in fretta e portano la persona malata erroneamente a pensare che la malattia sia svanita. In realtà, poco dopo la scomparsa delle ulcere, la persona può presentare rigonfiamenti delle ghiandole e avvertire un forte prurito cutaneo spesso concentrato sul palmo delle mani, sulle piante dei piedi e sul dorso. Inoltre, può presentarsi anche con mal di gola. Anche questi sintomi spariscono nel giro di poco tempo. Tuttavia, se non trattata, l'infezione può degenerare in una fase cronica e causare gravi problemi di salute coinvolgendo organi quali il cuore e il cervello. Dopo aver contratto l’infezione, il corpo produce gli anticorpi che possono essere rilevati da un esame del sangue. Anche dopo la cura completa, gli anticorpi rimangono nel sangue e possono essere rilevati anche molti anni dopo l’infezione. Un discorso a parte va fatto per i bambini. Un bambino affetto da Sifilide, può ammalarsi gravemente. In molti Paesi il test per verificare la presenza degli anticorpi della Sifilide nelle mamme, fa parte delle analisi di routine che si affrontano prima di pianificare una gravidanza. Se si ha la Sifilide congenita, si avranno gli anticorpi per tutta la vita. Alcuni batteri correlati alla Sifilide possono causare altre malattie come ad esempio la Framboesia e la Pinta che si ritrovano in Centro e Sud America, nei Caraibi, in alcune zone dell'Africa, nel Sud-Est asiatico e in alcune parti del Sud Pacifico. Questii si contraggono quando si entra in stretto contatto con la persona infetta, ma non sono malattie sessualmente trasmissibili. La Framboesia provoca eruzioni cutanee e rigonfiamenti ossei. Se non trattata, può ripresentarsi e provocare ulcere e ferite cutanee, rigonfiamenti dei tessuti e deformità ossee. La Pinta provoca invece problemi di salute simili a quelli della sifilide, anche se l'eruzione cutanea squamosa di solito non si concentra sui genitali. Come avviene per la Sifilide, gli anticorpi che agiscono contro la Framboesia e la Pinta possono essere rilevati nel sangue anche molti anni dopo l'infezione. Informazioni importanti per i risultati del test Se i test effettuati sul sangue donato, danno risultati positivi agli anticorpi del batterio Treponema vuol dire che si ha l’infezione o si è avuta in passato. Gli anticorpi, infatti, sono la naturale reazione del corpo alle infezioni e spesso indicano che una particolare infezione c’è stata, anche se non è detto che sia ancora in corso. In linea generale, i test utilizzati dal SIMT per identificare la presenza di Sifilide nel sangue donato, non sono in grado di distinguere il batterio che ha provocato l'infezione, ossia non sono in grado di identificare se l’infezione è stata causata da Sifilide, Framboesia oppure dalla Pinta. Queste tre malattie sono 72 nettamente diverse tra loro, ma i batteri che le causano sono così interconnessi tra loro che non è possibile fare una distinzione tra le malattie solo sulla base dei risultati ottenuti. Grazie ai risultati dei test è possibile scoprire se l’infezione è stata contratta di recente o in passato. È importante discutere di questo insieme ai medici e agli infermieri del SIMT. Se i risultati dei test effettuati, confermano la presenza di un’infezione pregressa, anche dopo un eventuale trattamento, allora non vi sarà più il rischio di essere contagiosi per gli altri e non occorrerà più intraprende alcun tipo di trattamento. Se i risultati dei test, mostrano un’infezione passata di cui non si era a conoscenza e che, di conseguenza, non è stata curata in nessun modo, è consigliabile informare il proprio medico in modo da intraprendere cure specifiche. Se i risultati dei test mostrano, un’infezione recente vuol dire che, con molta probabilità, si è nella fase acuta della malattia. Molti sintomi dell’infezione sono blandi e non destano, nella persona infetta, una preoccupazione tale da portare a intraprendere accertamenti. Tuttavia, esiste la possibilità di aver infettato un partner sessuale e, in questo caso, occorre che siano intraprese cure per entrambi. Se si ha difficoltà a comunicare al partner sessuale la notizia dell’infezione, si può chiedere aiuto al medico del SIMT. È opportuno sottolineare in ogni caso che i risultati dei test sono considerati strettamente riservati e non saranno divulgati a nessuno senza il consenso della persona interessata. Donazione di sangue Purtroppo, la persona infetta, non potrà più donare il sangue. Questo perché, anche dopo la cura completa, il test continuerà a riportare un risultato positivo degli anticorpi. Di conseguenza, anche se il sangue non è più contagioso, i regolamenti di molti Paesi vietano l'uso del sangue risultato positivo a questi anticorpi. Trattamento Tutte queste malattie si sconfiggono con gli antibiotici, di solito la penicillina. Vi è la possibilità di somministrare un antibiotico alternativo a chi è allergico alla penicillina. La cura avviene di solito attraverso iniezioni di antibiotico, ma è bene consultare un medico, se si è assunto l'antibiotico in precedenza, per via orale. 73 Allegato 9a MALARIA: INFORMAZIONI PER I DONATORI (di aree non endemiche che sono risultati positivi ai test sugli anticorpi sensibili e specifici.) La Malaria è una malattia causata da alcuni parassiti chiamati Plasmodium trasmessi attraverso la puntura di zanzare infette. Negli esseri umani, la Malaria può essere causata da quattro specie diverse di Plasmodium: il P. Falciparum, il P. Malariae, il P. Ovale e il P. Vivax. Le zone dove c’è il rischio maggiore di contrarre la malattia sono quelle situate nelle aree tropicali e subtropicali. Si stima che circa 500 milioni di persone al mondo siano infette. Di queste, oltre 600.000, in larga maggioranza bambini, muoiono ogni anno. I parassiti della Malaria che entrano in contatto con il corpo umano, si moltiplicano nel fegato e infettano i globuli rossi. Anche se questa malattia investe principalmente i Paesi endemici, va monitorata anche nei Paesi non endemici che nei quali si effettuano Servizi Trasfusionali. Ciò è dovuto principalmente a due motivazioni: la prima è il numero rilevante di donatori di sangue provenienti dai Paesi cosiddetti non endemici, che viaggiano regolarmente in aree endemiche della Malaria, la seconda è la presenza del fenomeno migratorio, ossia del passaggio di persone da aree endemiche ad aree non endemiche, che a loro volta diventano donatori di sangue. Si stima che circa 30.000 viaggiatori internazionali ogni anno si ammalano di Malaria. Se un viaggiatore di ritorno da un’area endemica, presenta febbre a una settimana dal viaggio, deve essere visitato con urgenza. Questa febbre, se non diagnosticata può perdurare anche per un anno. Una diagnosi tempestiva e una cura adeguata della Malaria possono fare la differenza tra la vita e la morte. Trasmissione Il parassita della Malaria è trasmesso all'uomo attraverso la puntura di zanzare Anofele femminili infette che pungono principalmente tra il tramonto e l'alba. Il parassita della Malaria può essere contratto anche mediante le trasfusioni di sangue da un donatore infetto o a causa di pratiche d’iniezione non sicure. Il rischio di contrarre la Malaria si riduce al minimo se, quando si viaggia, si utilizzano misure di sicurezza per evitare le punture di zanzara come, ad esempio: i repellenti per insetti, le zanzariere o l'assunzione di farmaci antimalarici (come consigliato dal medico). Nonostante tutte le dovute precauzioni, i visitatori che si recano in molte aree tropicali rimangono esposti a un certo rischio di contrarre la Malaria. Per questo motivo, al momento della donazione, si chiede a chi dona se ci si è recati nelle aree in cui la Malaria è considerata endemica. Segni e sintomi La Malaria è una malattia febbrile acuta. Negli individui che non sono mai stati esposti alla malattia (e che quindi non sono immuni), i sintomi compaiono dopo sette o più giorni (solitamente entro 10-15 giorni) dopo la puntura della zanzara. I primi sintomi possono essere lievi ed è difficile associarli subito alla Malaria tra questi vi sono: febbre, mal di testa, brividi e vomito. Se non curata, la Malaria può provocare la cessazione dell’afflusso di sangue agli organi vitali e può trasformarsi quindi, in una minaccia per la vita stessa della persona infetta. 74 Allegato 9b MALARIA: INFORMAZIONI PER I DONATORI (di aree endemiche) La Malaria è causata da alcuni parassiti chiamati Plasmodium che sono trasmessi all’uomo attraverso la puntura di zanzare infette. La Malaria, negli esseri umani, è causata da quattro specie diverse di Plasmodium: P. Falciparum, P. Malariae, P. Ovale e P. Vivax. Le zone in cui vi è un alto rischio di contrarre la Malaria sono le aree tropicali e subtropicali. Si stima che nel mondo, circa 500 milioni di persone siano infette. Ogni anno muoiono 600000 persone, in larga misura bambini. Questo perché nel corpo umano i parassiti si moltiplicano nel fegato e infettano i globuli rossi. Una diagnosi tempestiva e una cura adeguata della Malaria possono fare la differenza tra la vita e la morte. Trasmissione Il parassita della Malaria è trasmesso all'uomo attraverso la puntura di zanzare Anofele femminili infette che pungono principalmente tra il tramonto e l'alba. La Malaria può essere trasmessa anche mediante la trasfusione di sangue da parte di un donatore infetto o anche da pratiche d’iniezione non sicure. Usare una protezione individuale contro le punture di zanzara rappresenta la prima linea di difesa contro la Malaria. Il controllo vettoriale tramite l'uso di zanzariere trattate con insetticida e, l'irrorazione interna con insetticidi residuali, è altresì uno dei metodi più efficaci per prevenire la trasmissione della Malaria nella comunità. Inoltre è possibile usare farmaci antimalarici per prevenire la malattia. Segni e sintomi La Malaria è una malattia febbrile acuta. Negli individui che non sono mai stati esposti alla Malaria (cioè che non sono immuni) i sintomi compaiono dopo sette o più giorni (solitamente entro i 10-15 giorni) dopo la puntura della zanzara infetta. I primi sintomi possono essere lievi e difficilmente riconducibili subito alla Malaria, tra questi vi sono: febbre, mal di testa, brividi e vomito. Se l’infezione non è curata può causare l’interruzione dell’afflusso di sangue agli organi vitali e quindi può trasformarsi rapidamente in una minaccia per la vita. I bambini affetti da forme gravi di Malaria sviluppano frequentemente uno o più dei seguenti sintomi: forme gravi di anemia, stress respiratorio in relazione all'acidosi metabolica o Malaria cerebrale. Negli adulti, spesso, intacca anche diversi organi. Le persone che si trovano nelle aree endemiche, possono sviluppare un'immunità parziale alla Malaria che consente alle infezioni, di svilupparsi in maniera asintomatica. Inoltre, alcuni sintomi tardivi, possono verificarsi anche alcune settimane e mesi dopo il primo contatto con l'infezione da P. Vivax e P. Ovale. Informazioni importanti per i risultati dei test Se i test effettuati al momento della donazione, sono positivi, vuol dire che la persona ha contratto la Malaria e che quindi presenta parassiti dell’infezione nel sangue. In questo caso non si può continuare con il processo di donazione. Il donatore sarà sospeso per sei mesi, fino a quando non avrà terminato la cura e non si sarà perfettamente ristabilito. Cure mediche e trattamenti Una diagnosi precoce e un trattamento efficace, possono aiutare a guarire completamente dal parassita malarico. È quindi utile informare immediatamente il medico dopo essere risultati positivi in modo che possa consigliare cure e trattamenti. 75 Allegato 10 MALATTIA DI CHAGAS: INFORMAZIONI PER I DONATORI La Tripanosomiasi americana, comunemente conosciuta come la malattia di Chagas, è un’infezione potenzialmente letale causata dal protozoo parassita Trypanosoma cruzi (T. cruzi). Questa malattia è diffusa principalmente in America Latina e si trasmette agli esseri umani tramite il contatto con le feci d’insetti triatomine, (noti anche come "bug Reduviid" o "bugs kissing", secondo la zona geografica). Si stima che circa 8 milioni di persone in tutto il mondo siano infette e la maggioranza di queste si trova in America Latina, dove la malattia di Chagas è endemica. Più di 25 milioni di persone sono a rischio di contagio. La malattia di Chagas prende il nome da “ Carlos Ribeiro Justiniano Chagas” il medico brasiliano che nel 1909, per la prima volta, scoprì la malattia. Diffusione Negli anni passati, il fenomeno della malattia di Chagas si è registrato prevalentemente in America Latina. Negli ultimi anni, invece, sempre più spesso il fenomeno ha iniziato a manifestarsi anche negli Stati Uniti, in Canada, in molti Paesi europei e in alcune zone del Pacifico occidentale. Questa diffusione della malattia è dovuta principalmente al fenomeno migratorio, che ha comportato lo spostamento di gruppi di persone provenienti dall'America Latina e diretti in altri Paesi. Trasmissione Nei Paesi latinoamericani, il parassita T. Cruzi si trasmette principalmente attraverso il contatto con le feci infette delle sanguisughe Triatomine. Questi insetti vivono generalmente nelle fessure di baracche situate in aree rurali e suburbane. Normalmente durante il giorno questi insetti si nascondono ma diventano attivi di notte, quando cominciano a pungere il corpo umano per nutrirsi di sangue. Solitamente, tendono a morsicare una superficie di pelle visibile e, in una fase successiva, depongono le feci vicino al punto dove è avvenuto il morso. I parassiti raggiungono l'organismo nel momento in cui la persona tocca senza volere le feci dell’insetto e le cosparge, sempre senza accorgersene, sulla ferita della puntura, sugli occhi, sulla bocca, o su qualsiasi altra lesione cutanea. Anche se trasmessa principalmente dagli insetti, la Malattia di Chagas può anche essere trasmessa attraverso la trasfusione di sangue da parte di donatori infetti ma asintomatici. Il parassita viene rilasciato nel flusso sanguigno e permane nel sangue stesso, di conseguenza può essere trasmesso al destinatario della donazione. Questo tipo d’infezione, inoltre, si può contrarre in diversi modi, ad esempio: si può trasmettere attraverso il cibo contaminato dalle feci del triatomine; può essere congenita, cioè trasmessa dalla madre al bambino/neonato durante la gravidanza o durante il parto; infine si può trasmettere attraverso il trapianto di organi e, in misura minore, in seguito a incidenti di laboratorio. Segni e sintomi La Malattia di Chagas si manifesta principalmente in due fasi. La prima fase, quell’acuta iniziale, si manifesta circa due mesi dopo aver contratto l'infezione. Durante questa fase un elevato numero di parassiti circola nel sangue. I sintomi che potrebbero rilevare la malattia sono, nella maggior parte dei casi, assenti o lievi. Tra i più diffusi si hanno: febbre, cefalea, ingrossamento dei linfonodi, pallore, dolori muscolari, difficoltà di respirazione, gonfiore e dolore all'addome o al petto. Una percentuale molto bassa (meno del 50%) di persone affette dalla Malattia di Chagas mostra, come primi segni visibili della malattia, delle lesioni alla pelle o del gonfiore violaceo delle palpebre intorno agli occhi. Nella fase cronica, i parassiti si stanziano nel cuore e nell'apparato digerente. Nella maggior parte dei casi gli individui infetti sono asintomatici. Tuttavia, con il passare del tempo, quasi il 30% dei pazienti arriva a soffrire di disturbi cardiaci e quasi il 10% 76 avverte disturbi all'apparato digerente (con un tipico allargamento dell'esofago o del colon) e altre alterazioni neurologiche. Se non curata, con il passare degli anni, l'infezione può portare alla morte improvvisa o a un’insufficienza cardiaca causata dalla progressiva distruzione del muscolo cardiaco. Informazioni importanti per i risultati del test Opzione 1: Nel caso in cui il SIMT non possa confermare i test o se si contatta il donatore prima della conferma dei risultati. I test di screening effettuati al momento della donazione possono rilevare anche la positività o meno rispetto agli anticorpi anti T. cruzi. Questi test sono fatti per identificare le persone che potrebbero essere state infettate dal T. cruzi. Se il risultato è positivo, poiché si tratta solo di un primo screening, occorre avere conferme da un altro laboratorio. Se l'infezione sarà confermata, non si potrà comunque stabilire come e quando ci si è infettati. Il SIMT avrà bisogno di fare riferimento a un medico specialista per esaminare il caso. Se sarà confermata l'infezione alla persona infetta, sarà fornita una consulenza clinica e una cura appropriata. Nel frattempo, fino a quando non si avrà la certezza della positività, è opportuno non donare il sangue. Opzione 2: Se i risultati degli screening sono stati confermati prima di aver contattato il donatore. I test di screening effettuati al momento della donazione possono rilevare anche la positività o meno rispetto agli anticorpi anti T. cruzi. Nel caso in cui anche i test di conferma successivi diano esito positivo, vi sarà la certezza che si è entrati in contatto con il Trypanosoma-cruzi. A questo punto, il SIMT avrà bisogno di fare riferimento a una struttura specializzata che sia in grado di rivedere i risultati dei test e scoprire quando e come sia avvenuto il contagio. Inoltre la struttura deve assicurare alla persona infetta una consulenza clinica e delle cure appropriate. Nel frattempo, è opportuno che la persona si astenga dal donare il sangue. Trattamento La Malattia di Chagas può essere curata con benznidazole o nifurtimox. Entrambi i farmaci sono efficaci quasi al 100% soprattutto se somministrati tempestivamente all’inizio della fase acuta. Tuttavia, l'efficacia di entrambi i farmaci diminuisce con il passare della fase acuta dell'infezione. Il trattamento è indicato anche per quelli che hanno avuto una ricaduta (per esempio, a causa di un’immunosoppressione); per i neonati con un’infezione congenita; per i pazienti in fase cronica precoce. Infine, andrebbe prescritto un trattamento anche agli adulti infetti, in particolare quelli che non presentano sintomi. 77 Allegato 11 PROCEDURA PER L'OTTENIMENTO DEL CONSENSO INFORMATO ALLA DONAZIONE 1 È importante salvaguardare la riservatezza, da occhi e orecchi indiscreti. È inoltre altresì importante spiegare ai donatori che nella struttura di riferimento, la privacy è sempre garantita. 2 È opportuno attenersi alle disposizioni dell’organizzazione in cui si opera per tutto ciò che riguarda il consenso informato. 3 È consigliabile l’utilizzo di un protocollo prestabilito durante la consulenza, atto a mantenere sempre un buon livello di comunicazione e un’attenzione all’ascolto. Inoltre è importante che durante la fase della consulenza si permetta al donatore di affrontare tutte le preoccupazioni lasciandogli il tempo necessario per comprendere i messaggi forniti dal personale del SIMT e consentendogli di prendere le giuste decisioni. 4 È opportuno discutere con i potenziali donatori circa le possibilità di consultarsi con altre persone, come ad esempio un membro della famiglia, prima di prendere una decisione. Non è giusto spingerli a prendere delle decisioni affrettate quando ancora non si sentono pronti. 5 Fornire tutte le informazioni necessarie sul processo di donazione e sui relativi test che saranno eseguiti. In particolare occorre informare su: ■ Il processo di donazione e gli effetti indesiderati che possono verificarsi nei potenziali donatori. ■ Gli esami di laboratorio che saranno eseguiti in seguito (TTI, sierologia del gruppo sanguigno e altro) sul sangue raccolto. ■ Tutte le informazioni che riguardano l’Esclusione Confidenziale dell'Unità. ■ I motivi per i quali si eseguono specifici test sul sangue. ■ I benefici clinici e di prevenzione dei test TTI e i potenziali rischi di un risultato positivo. ■ I servizi di riferimento disponibili in caso di risultati anomali dei test, e, la disponibilità o meno di eventuali cure e trattamenti. ■ La riservatezza con cui i risultati dei test saranno trattati, avendo cura di non condividerli con nessuno tranne che con gli operatori sanitari direttamente coinvolti nella fornitura di servizi alla persona interessata (nel caso di una malattia da dover notificare, il donatore dovrebbe essere altresì informato in anticipo sulle persone coinvolte). ■ L'importanza della notifica dei risultati TTI anche ad altre persone che potrebbero essere a rischio di esposizione, al fine di prevenire un'altra diffusione e garantire loro un trattamento precoce. ■ L’eventuale utilizzo per scopi di ricerca, del campione di sangue, e la necessità di ottenere l'approvazione di un comitato etico di ricerca sulle donazioni di sangue ed emocomponenti. 6 È importante prestare attenzione alle eventuali domande del donatore e avere cura di rispondere nel modo adeguato. 7 È indispensabile verificare che i donatori abbiano compreso nei dettagli le modalità del rilascio del consenso. Se necessario è opportuno chiedere loro di ripetere i punti importanti o che possono risultare più complicati. Quando serve, è importante ribadire le questioni più importanti più di una volta. 8 È fondamentale rimediare subito alle eventuali incomprensioni. 9 È importante anche documentare il consenso informato mediante la compilazione di un modulo da parte del donatore. Qualora questo consenso fosse fornito in forma orale, occorre aggiungere una nota nel fascicolo del donatore. 78 Allegato 12 CORSI DI FORMAZIONE PER LA CONSULENZA AL DONATORE Introduzione: (tempo previsto: 6 ore) Sessione 1: Gli obiettivi del corso. Una panoramica sul programma di apprendimento, sulle aspettative del corsista, sull'utilizzo corretto dei manuali di testo, sui criteri di valutazione, sull’introduzione al lavoro di gruppo e alle simulazioni. Sessione 2: Test di valutazione pre-corso. L'attività del Gruppo Valutare le nozioni e le competenze pregresse mediante l’utilizzo di domande poste da coetanei amici e membri della famiglia e della comunità. Modulo 1: Auto-consapevolezza (tempo previsto: 5 ore) Obiettivi del modulo: 1 Fornire al consulente l'opportunità di interagire con il proprio Io. 2 Indirizzare il consulente verso il rispetto delle credenze, dei valori e delle tradizioni diverse dalla propria. Sessione 1: Introduzione alla teoria dei sistemi. Sessione 2: Sviluppare una visione globale di sé e degli altri. Sessione 3: Prendere consapevolezza delle conoscenze personali, delle false percezioni, dei valori e delle credenze, delle culture e delle tradizioni e dei comportamenti conseguenti. Modulo 2: Principi della consulenza, abilità, caratteristiche e atteggiamenti (tempo previsto: 12 ore) Obiettivi del modulo: 1 Definire le qualità di un buon consulente 2 Acquisire conoscenze sull'etica, sui principi e sulle questioni giuridiche che riguardano la consulenza. Sessione 1: Principi della consulenza. Cos'è la consulenza, quali sono i suoi benefici, i modelli da conoscere, la differenza tra riservatezza e segretezza, l'etica e i suoi principi, le questioni giuridiche, le opportune distanze tra consulente e paziente, l’importanza della consulenza e chi dovrebbe fornirla. Sessione 2: Pratiche dell'ascolto attento: saper fare domande, procedere per prove e tentativi, sapere riassumere e parafrasare, saper ponderare e comprendere, saper creare un ambiente adatto alla consulenza che permetta di prendere anche le dovute distanze; gli errori più comuni in una consulenza, le tecniche efficaci di comunicazione non verbale e il saper affrontare argomenti delicati. Sessione 3: Gli atteggiamenti da adottare: il rispetto, la coerenza e la coesione, l'empatia, la tolleranza e la neutralità. Si affrontano tutte le qualità che dovrebbe avere un buon consulente. Sessione 4: Il processo consulenziale e la possibilità per i pazienti di prendere 79 decisioni, risolvere i problemi e affrontare al meglio le condizioni. Attività di gruppo 1 Individuare gli atteggiamenti e le competenze necessarie per una consulenza affinché i pazienti ricevano assistenza sui problemi che si presentano. 2 Simulare situazioni per verificare la dimestichezza con cui si trattano i vari problemi che riportano i pazienti. 3 Come fare un'autovalutazione e una valutazione alla pari nelle simulazioni delle consulenze. Modulo 3: Gestione dei risultati delle consulenze (tempo previsto: 12 ore) Obiettivi del modulo: 1 Definire i diritti delle parti interessate nel processo di consulenza. 2 Acquisire le competenze per affrontare i diversi tipi di problematiche psicosociali in una consulenza. Sessione 1: I diritti dei pazienti, i diritti umani, il diritto alla salute. Sessione 2: Ansia, depressione, stress: riconoscere le tendenze suicide. Sessione 3: Stress e gestione delle crisi. Le competenze che devono possedere i consulenti per far fronte emotivamente alle situazioni. Sessione 4: Avere accesso alle risorse importanti e riuscire a convogliare i pazienti verso tali risorse. Creazione e sviluppo di un gruppo di ascolto. Modulo 4: Introduzione ai processi di trasfusione di sangue (tempo a disposizione: 12 ore) Obiettivi del modulo 1 Capire le procedure generali applicate nella valutazione dei rischi e dello stato di salute dei donatori. 2 Acquisire le competenze sui processi e sulle procedure della banca del sangue. Sessione 1: Valutazione dello stato di salute dei donatori, includendo anche le motivazioni, Le SOP, i controlli, le impostazioni, gli strumenti necessari e i vari tipi di sospensione per motivi di salute come, ad esempio: bassi livelli di emoglobina, pressione sanguigna e battiti bassi, basso peso corporeo, età o condizioni mediche non previste nei criteri di selezione del donatore; gestione delle sospensioni. Sessione 2: Valutazione dei rischi per i donatori, includendo anche i motivi; le SOP, i controlli, le impostazioni, gli strumenti per la consulenza pre- donazione, i rischi del partner del donatore correlati a HIV, virus dell'Epatite e altre TTI, come specificato nelle linee guida nazionali in materia di selezione dei donatori; la gestione delle sospensioni. Sessione 3: Panoramica sui gruppi sanguigni, gli anticorpi e le TTI nel contesto trasfusionale, compresi HIV, virus dell'Epatite B e C, Sifilide e altre TTI; gli algoritmi diagnostici delle infezioni, le SOP, i controlli, la gestione della qualità nel SIMT e la documentazione sui risultati dei test. Sessione 4: Gestione dei registri dei donatori con SOP incluse, i manuali e le rilevazioni elettroniche dei dati del donatore e dei risultati dei test, il personale, le attrezzature e i sistemi di riconvocazione del donatore. Attività di gruppo 1 Simulazione delle valutazioni dei rischi sullo stato di salute dei donatori 2 Visita a un laboratorio SIMT per osservare le analisi del sangue sui 80 gruppi e sui test TTI. 3 Visita a un reparto dove si tengono i registri dei donatori per capire i sistemi di archiviazione e le modalità di convocazione alla donazione. Modulo 5: Introduzione alla consulenza (tempo previsto: 10 ore) Obiettivi del modulo 1 Capire l’importanza della consulenza al donatore. 2 Conoscere le fasi della donazione. Sessione 1: Obiettivi della consulenza: comprendere le fasi della consulenza al donatore, le caratteristiche essenziali e le informazioni per i potenziali donatori. Sottolineare l’indispensabilità della consulenza pre-donazione. Sessione 2: Le fasi della consulenza e l'impatto sulla sicurezza del sangue e sulla cura del donatore. Sessione 3: La consulenza pre-donazione: perché è necessaria farla e come contribuisce alla sicurezza del sangue; le condizioni essenziali per avere una sessione efficace prima della donazione; quando e come condurre una consulenza di gruppo; le modalità di somministrazione del questionario di valutazione dello stato di salute e i rischi; revisione del questionario di autovalutazione; consulenza sulla promozione di uno stile di vita sano; consulenza pre-donazione per i donatori nuovi e occasionali; l’ottenimento del consenso informato alla donazione. Sessione 4: La consulenza post-donazione. Perché la consulenza post- donazione si rende necessaria e come contribuisce alla sicurezza del sangue; le condizioni essenziali per una consulenza post-donazione efficace svolta autonomamente, a causa di un risultato negativo, in seguito a un risultato positivo e altri materiali informativi da fornire al donatore. Modulo 6: Informazioni sulle infezioni trasmissibili per trasfusione da usare nelle consulenze (tempo previsto: 6 ore) Obiettivi del modulo 1 Acquisire competenze sull'uso delle informazioni riguardanti le TTI nelle consulenze. Sessione 1: L'infezione da HIV/AIDS, inclusa l'epidemiologia a livello mondiale e nazionale. La natura della malattia e le modalità di trasmissione, l'avanzamento dello stato infettivo, la prevenzione e la cura, e i problemi di notifica al partner. Sessione 2: L'infezione da virus dell'Epatite B, inclusa l'epidemiologia a livello mondiale e nazionale, la natura della malattia e le modalità di trasmissione, l'avanzamento dello stato infettivo, l'esecuzione dei test per il rilevamento del virus, la prevenzione con i vaccini, le tipologie di cura e le questioni di notifica al partner. Sessione 3: L'infezione dal virus dell'Epatite C, inclusa l'epidemiologia a livello mondiale e nazionale, la natura della malattia e le modalità di trasmissione, l'avanzamento dello stato infettivo, l'esecuzione dei test per la rilevazione del virus, la progressione dell’infezione, la prevenzione e le tipologie di cura e le questioni di notifica al partner. Sessione 4: L'infezione da Sifilide, inclusa l'epidemiologia a livello mondiale e nazionale, la natura della malattia e le modalità di trasmissione, l'avanzamento dello stato infettivo, la progressione dell’infezione, la prevenzione e le tipologie di cura e le questioni di notifica al partner. Sessione 5: Altre infezioni trasmissibili per trasfusione come il HTLV l/ll, la Malaria, la Malattia di Chagas e le infezioni sempre più diffuse come la 81 variante della malattia di Creutzfeldt-Jakob (vCJD); i requisiti nazionali per l'attuazione dei test di routine per le altre TTI nei SIT. Attività di Gruppo I partecipanti conducono una consulenza post-donazione su diversi soggetti: giovani al di sotto dei 18 anni, donatori positivi e negativi ai diversi marcatori di TTI tra cui l'HIV, il virus dell'Epatite B e C, e la Sifilide. Modulo 7: Informazioni sui fattori critici nella valutazione della salute di un donatore (tempo previsto: 4 ore) Obiettivi del modulo 1 Acquisire conoscenze sui fattori critici che portano all'esclusione del donatore per motivi di salute. 2 Acquisire le competenze su come e quando rimandare un donatore a una successiva valutazione. Illustrazione dei materiali informativi riguardanti la salute e i sintomi osservati o riportati da alcuni donatori ai quali potrebbe essere impedita la donazione in quanto esposti a una condizione a rischio. I donatori devono essere uniformati in modo tale che i consulenti possano fornire in anticipo delle informazioni coerenti sulle condizioni di salute che impediscono la donazione. In particolare tra i motivi che impediscono la donazione, vi sono: Sessione 1: I livelli troppo bassi di emoglobina che comportano la necessità di rivedere le abitudini alimentari, la frequenza con cui si dona e altre potenziali cause. Potrebbe rendersi necessario il rinvio a un'altra struttura medica e sanitaria per successivi test. Sessione 2: I problemi cardiovascolari che possono essere rilevati dal battito elevato o irregolare del polso e dalla pressione sanguigna bassa o alta. In questo caso occorre valutare la necessità di determinare se il donatore abbia bisogno di cure adeguate e se deve essere sospeso dalla donazione. In questo caso occorre utilizzare adeguate procedure di sospensione. Sessione 3: Altre condizioni mediche o malattie recenti, come la Malaria, l’epilessia, riportate dal donatore o osservate dal consulente stesso. Queste patologie potrebbero mettere il donatore a rischio in caso di ammissione al prelievo. Attività di Gruppo Fare un breve studio su come istituire sistemi per il rinvio dei donatori che sono stati sospesi dalla donazione per motivi di salute. Modulo 8: Gestione della consulenza (tempo previsto: 12 ore) Obiettivi del modulo 1 Acquisire competenze su come stabilire un programma di consulenza. 2 Acquisire competenze su come gestire le varie attività per un programma di consulenze di successo. Sessione 1: I sistemi di notifica ai donatori, inclusa la descrizione dettagliata delle modalità di notifica, i requisiti di legge e le responsabilità del SIMT in materia di notifiche ai donatori; la revisione delle varie opzioni, tra cui i vantaggi, gli svantaggi e il rapporto tra costi ed efficacia; la necessità di una strategia di politica nazionale sulla notifica dei donatori. Sessione 2: Le strategie per un programma di consulenze di successo, compresa la formazione di tutto il personale addetto, la revisione continua dei bisogni formativi del personale che si occupa di consulenza, al fine di rafforzarne le capacità; le modalità da attuare per migliorare l'accesso ai servizi di consulenza e le informazioni prima della donazione basate su prove relative allo stato di salute e sui fattori di rischio; il rinvio e le relative procedure per ogni donatore. Sessione 3: Quale documentazione serve per l'esclusione o la sospensione del donatore; metodi di notifica; l’uso dei registri delle consulenze svolte e 82 l’uso dei rimandi ad altre strutture, con tutte le annotazioni scritte e i vari report. Sessione 4: come utilizzare i principali dati delle analisi, delle prestazioni e dei sistemi di consulenza; come utilizzare i dati per delle informazioni e delle consulenze pre-donazione per infoltire il bacino di dati relativo agli stessi. Attività di gruppo Revisione del questionario sullo stato di salute e sui rischi del donatore; revisione dei registri che si riferiscono alle consulenze svolte e altri documenti affini. Modulo 9: Monitoraggio e valutazione della consulenza (tempo previsto: 6 ore) Obiettivi del modulo 1 Riconoscere la necessità del monitoraggio e della valutazione dei programmi di consulenza 2 Identificare gli strumenti chiave per un efficace monitoraggio del programma di consulenza. Gli strumenti per il monitoraggio e la valutazione dovrebbero essere inseriti nel programma di consulenza. Sessione 1: l'esigenza del monitoraggio e gli strumenti di raccolta dei dati e delle analisi in particolare su: ■ Il numero dei donatori cui sono state fornite informazioni, rapportato al numero di donatori che si presentano per una consulenza pre-donazione. ■ Il numero di donatori sospesi, i motivi della sospensione e la frequenza con cui si ripresentano questi casi. ■ Il numero di donatori che accedono ai servizi di consulenza post- donazione Sessione 2: La valutazione mira a determinare l'impatto del programma di consulenza sui donatori, sulla sicurezza del sangue e sul processo nel suo insieme. Per esempio: ■ C'è stata una riduzione della diffusione di TTI nel sangue raccolto? ■ Sono cambiati in positivo i comportamenti e gli atteggiamenti dei donatori nei confronti della donazione e del SIMT? Questa sessione dovrebbe rendere partecipe anche chi si occupa di condurre la valutazione . Modulo 10: valutare la qualità e l'efficacia del programma di formazione (tempo previsto: 4 ore) Obiettivo del modulo 1 Identificare i fattori importanti per valutare la qualità e l'efficacia del programma formativo di consulenza al donatore. La formazione impartita deve essere valutata in termini di adeguatezza ed efficacia nel rafforzamento delle capacità e nello sviluppo appropriato delle competenze del personale addetto alla consulenza. La valutazione comprenderà i seguenti elementi: ■ Numero di dipendenti che hanno seguito il corso di formazione ■ Resoconto delle valutazioni ■ Valutazioni prima e dopo il corso attraverso le prestazioni sul campo dei membri dello staff interessato. ■ Valutazione delle esigenze formative dei nuovi arrivati ■ Controllo delle procedure di consulenza ■ Archivi e registri. Attività di gruppo Gruppi di lavoro sulle forme di valutazione prima e dopo il corso. 83 Allegato 13 ESEMPI DI DOMANDE FREQUENTI Perché dovrei donare il sangue? Il bisogno di sangue riguarda tutti da vicino. Otto persone su dieci hanno bisogno di sangue o di emoderivati almeno una volta nella vita. Negli ospedali, un paziente su dieci, ha bisogno di una trasfusione. Il numero delle trasfusioni che i pazienti ricevono dipende dalle condizioni cliniche in cui versano. La media è all'incirca tre trasfusioni per paziente, ma ce ne sono alcuni che ne hanno bisogno in misura maggiore. La richiesta di sangue per la cura di pazienti che hanno subito incidenti o che hanno patologie quali l’anemia, la Malaria, il cancro o altri disturbi della coagulazione come l'emofilia, è costante. Molte operazioni chirurgiche non sarebbero possibili senza la disponibilità di sangue. Quest'ultimo può rivelarsi indispensabile anche durante o dopo un parto o per una trasfusione sostitutiva nei neonati. Il bisogno di sangue non si arresta mai. Chi dona il sangue salva vite umane. Ogni donazione, infatti, dà alla persona che la riceve una nuova speranza di vita. Chi può donare il sangue? Sono potenzialmente idonei alla donazione, tutti quelli che si trovano nella fascia d'età compresa tra i 18 ei 65 anni, pesano almeno 50 kg e non hanno donato il sangue nelle precedenti 12 settimane (solo per i maschi). I criteri applicati per l'ammissione alla donazione sono molto severi e non tutti possono aspirare a diventare donatori. Questi criteri sono stati così strutturati per tutelare la salute del donatore e del destinatario della donazione. Ad esempio, le persone con determinate condizioni cliniche o che stanno assumendo determinati tipi di farmaci non sono ammesse a donare. Non sono altresì ammessi coloro che hanno comportamenti sessuali definiti “a rischio”, perché possono aumentare la probabilità di diffondere le infezioni trasmissibili per trasfusione. Se anche uno solo di questi criteri di esclusione riguarda un donatore o, se il donatore stesso, per qualsiasi motivo pensa che il suo sangue possa essere pericoloso per la trasfusione a un altro paziente, è bene che si astenga dal donare. Lo scopo del servizio trasfusionale è quello di fornire a tutti i pazienti che ne necessitano, sangue ed emoderivati controllati e sicuri. Se un donatore è dubbioso riguardo alla propria idoneità a donare, è bene che si rivolga a un membro del personale del SIMT. Sappiamo che può risultare frustrante non essere idonei a donare il sangue. Tuttavia, ci auguriamo che gli aspiranti donatori capiscano che è nostro obbligo e responsabilità di garantire ai pazienti sangue sicuro. Che cosa ricevo in cambio della mia donazione di sangue? Il sangue è donato volontariamente, liberamente e senza che per questo si venga ricompensati con denaro o qualsiasi altro tipo di remunerazione. La donazione di sangue deve essere esclusivamente un gesto di altruismo nei confronti di chi ha bisogno di trasfusioni (o di emoderivati) per curarsi e sopravvivere. Donare il sangue è un gesto di solidarietà nei confronti di altri essere umani e non dovrebbe essere previsto nulla in cambio di questo "dono della vita". Il regalo più bello che si possa ottenere dalla donazione è solo una sensazione di benessere fisico ed emotivo che permetta di acquisire la consapevolezza di aver contribuito a salvare la vita di qualcuno. Ogni persona, anche noi stessi, potremmo un giorno aver bisogno di sangue; quindi dovremmo comportarci come vorremmo che si comportassero gli altri quando, e se, dovessimo avere bisogno di una trasfusione di sangue in futuro. Esiste un sostituto del sangue? Il sangue è costituito da diversi componenti, ognuno dei quali svolge la propria importante funzione. La funzione principale dei globuli rossi è quella di trasportare ossigeno ai tessuti e rimuovere l'anidride carbonica. La funzione principale delle piastrine e dei fattori della coagulazione è quella di 84 prevenire e arrestare il sanguinamento. Ognuno di questi componenti del sangue ha un ruolo importante e può essere utilizzato nel trattamento di pazienti con determinate condizioni cliniche. Le sostanze destinate a trasportare ossigeno diverse dal sangue umano, (come ad esempio una soluzione di emoglobina ricavata dal sangue di animali) sono attualmente in fase di studio ma disponibili in quantità molto limitate. Questi veicolatori di ossigeno circolano nel sangue per un breve periodo e di solito sono utilizzati solo in via provvisoria. In caso di traumi o durante le operazioni chirurgiche, il volume di sangue che viene perso dal paziente può inizialmente essere sostituito con soluzioni sintetiche (soluzioni di cristalloidi o di colloidi) come quelle fisiologiche. Queste soluzioni non sono riconosciute come "sostituti del sangue", ma solo come espansori del volume. Sono spesso utilizzati nel trattamento iniziale dei pazienti, per esempio in ambulanza o in sala operatoria, ossia mentre si attende l’arrivo del sangue dalla banca. Non vi è, quindi, alcun sostituto che possa prendere il posto del sangue. Quando il livello di emoglobina, di piastrine o dei fattori della coagulazione scende al di sotto di un punto limite, la trasfusione di sangue è l'unica opzione valida. I pazienti si affidano ai donatori volontari per ottenere globuli rossi, piastrine e fattori coagulanti, utili per le terapie curative. Che cosa significa avere un gruppo sanguigno raro? Ogni persona ha un particolare gruppo sanguigno AB0 con un Rhesus specifico: cioè gruppo A, B, AB o 0 e Rh negativo o positivo. Oltre a questi gruppi sanguigni AB0, i globuli rossi delle persone hanno molti altri antigeni che vanno a formare la struttura degli eritrociti. Di tanto in tanto, le persone hanno degli specifici antigeni dei globuli rossi. In altri, alcuni globuli rossi mancano di un antigene che è invece comune per tutti gli altri. Ciò è riconosciuto come un "raro" tipo di sangue. Alcuni pazienti hanno degli anticorpi per uno specifico tipo di sangue e in tali circostanze può essere difficile trovare sangue da un donatore normale che sia compatibile con quello raro del paziente. Prima di ogni trasfusione, vengono eseguiti test di compatibilità sul sangue del paziente e del donatore per garantire che il sangue trasfuso non sia rigettato dal ricevente. Coloro che donano per la prima volta sono avvisati dal SIT via mail circa la specificità del proprio gruppo sanguigno AB0 e sul tipo di Rhesus, dopodiché il sangue viene testato in laboratorio. Come fa il SIT a far fronte alla richiesta di tipi di sangue raro? Se il SIT riscontra in un paziente la necessità di ricevere trasfusioni da parte di un gruppo sanguigno raro, dovrà identificare un donatore regolare che sarà iscritto in un gruppo di donatori speciali. Una volta creato il registro dei donatori speciali, in cui saranno riportati tutti i donatori con gruppi sanguigni rari, si potrà consultarlo ogni qualvolta si presenterà la necessità. In casi eccezionali, ad esempio, quando il sangue compatibile che serve per una trasfusione non è disponibile nel proprio Paese, è possibile ottenerlo da un altro, grazie a un registro internazionale del sangue raro. Allo stesso modo, in rare occasioni, si può mandare il sangue di un donatore con un gruppo sanguigno raro a un altro Paese per essere poi trasfuso nel paziente. C'è qualcosa di particolare che devo fare prima di donare? Mangiare a intervalli regolari e bere molti liquidi prima di donare il sangue. Fare uno spuntino almeno quattro ore prima di donare ma non mangiare troppo, o troppo poco prima della donazione. 85 Prima di lasciare il Centro di Raccolta, dopo aver donato, il donatore deve bere un po' di tè, caffè o una bibita per aiutare a sostituire il volume di sangue (circa 450 ml) prelevato durante la donazione. Evitare di assumere aspirina o farmaci anti-infiammatori nelle 72 ore antecedenti la donazione, poiché questi inibiscono la funzione delle piastrine nel sangue. Se si sono assunti questi farmaci entro tale termine, le piastrine non potranno essere trasfuse al paziente. Qual è la procedura per donare il sangue? In primo luogo, vi sarà chiesto di fornire i dati personali quali nome, indirizzo, età, peso, documento d’identità, data di nascita. In seguito vi sarà somministrato un questionario da compilare per l'anamnesi. Queste domande hanno lo scopo di accertare che siate clinicamente sicuri e idonei alla donazione per fare in modo che il beneficiario non sia danneggiato in alcun modo. Inoltre, le domande strettamente personali relative agli stili di vita e ai comportamenti sessuali servono per verificare che non vi siano rischi di diffondere una possibile infezione trasmissibile attraverso le trasfusioni. Alcuni si auto-escludono dalla donazione se si ritrovano in almeno uno dei criteri di esclusione. Viene poi prelevato un campione di sangue per accertare che il livello di emoglobina sia all'interno dei parametri di sicurezza previsti per la donazione. I potenziali donatori saranno dunque ammessi a donare solo se rientrano in questi parametri. Se tutto è in ordine, si potrà procede alla donazione. Quanto dura la donazione? La procedura, che è eseguita da un esperto professionista sanitario abilitato, dura circa 30 minuti. Saranno prelevati più o meno 450 ml di sangue. Dopo il processo sarà chiesto di rimanere sul lettino per alcuni minuti prima di recarsi al ristoro. Ci vogliono circa da mezz'ora a un'ora per completare tutto l'iter di donazione, tenendo anche conto delle dimensioni del centro e del numero di donatori presenti. L'ago fa male per tutto il tempo? No. Ci potrà essere un lieve fastidio al momento dell’inserimento dell'ago, ma non dovrebbe perdurare durante la donazione. Quanto tempo ci vorrà affinchè il mio corpo ricostituisca il sangue donato? Il corpo sostituisce il volume del sangue (plasma) entro 24 ore. I globuli rossi sono sostituiti dal midollo osseo nel sistema circolatorio in circa tre o quattro settimane, mentre il ferro perduto viene sostituito in circa sei-otto settimane. Come mi sentirò dopo la donazione? La maggior parte delle persone si sente benissimo! I donatori che hanno osservato le disposizioni, che hanno mangiato regolarmente, fatto uno spuntino e bevuto prima di donare, di solito stanno più che bene. Le persone che donano il sangue non hanno postumi. Si consiglia di bere tanto nelle quattro ore successive alla donazione. Un esiguo numero di persone avverte un leggero mal di testa e altri, di tanto in tanto, possono sentirsi deboli dopo aver donato. Nel caso in cui ci si sente deboli, è meglio distendersi completamente. Distesi, anche se sul pavimento, occorre tenere le gambe sollevate. Di solito, queste accortezze risolvono abbastanza rapidamente le eventuali sensazioni di vertigine o di stordimento, inoltre possono prevenire gli svenimenti. Nel caso in cui non ci si senta bene dopo una donazione di sangue, si prega di contattare il personale del centro di raccolta sangue più vicino. Posso donare durante il mio periodo mestruale? Sì, se si sente bene. 86 Quanto tempo dopo la donazione posso fare sport? Dopo la donazione, è meglio fare uno spuntino e bere molti liquidi nelle successive quattro ore. Dopodiché sarà possibile riprendere la normale attività sportiva. Si consiglia di non donare il sangue 3-4 settimane prima di partecipare a un grande evento sportivo come una maratona, o una partita di rugby o di calcio, dove bisogna spingersi al limite delle capacità. Nel caso improbabile che ci si senta deboli, con giramenti di testa o malesseri che possono presentarsi durante qualsiasi attività sportiva, si deve interrompere immediatamente l'attività e mettersi a riposo. Molti sportivi sono donatori di sangue abituali. Le persone che spesso si spingono al limite durante le attività sportive, dovrebbero prendere in considerazione la donazione delle sole piastrine. In questa situazione, i globuli rossi sono restituiti al donatore a fine donazione, e così non si compromette la capacità di trasportare ossigeno e le prestazioni del singolo. Che cos'è un’"unità" di sangue? Un'unità è composta da circa 450 ml di sangue donato. L'adulto medio ha tra i quattro e i cinque litri di sangue nel corpo e può, facilmente, fare a meno di un'unità di sangue. Quante volte posso donare il sangue? Si può donare sia sangue intero, sia componenti specifici come ad esempio le piastrine. Ogni tipo di donazione richiede un certo periodo di attesa prima di poter donare di nuovo. Dopo una donazione di sangue intero, una persona deve attendere almeno 56 giorni prima di poter donare di nuovo. L'intervallo minimo tra le donazioni di sangue intero è di 12 settimane per gli uomini e 16 settimane per le donne. Le piastrine e il plasma possono essere donati più di frequente. La Legge italiana prevede che il numero massimo di donazioni di sangue intero nell’anno non deve essere superiore a quattro per l’uomo e due per la donna in età fertile; l’intervallo tra due donazioni non deve essere inferiore a novanta giorni. È possibile contrarre l'HIV/AIDS dalla donazione di sangue? No. È impossibile contrarre l'AIDS o altre malattie infettive mentre si dona il sangue. I materiali utilizzati per la donazione, tra cui l'ago per il prelievo e per la puntura del dito, la sacca e i tubi sono sterili e monouso. Sono usati solo una volta e solo per una donazione, dopodiché saranno gettati. Quali sono i test che si fanno sul mio sangue dopo la donazione? Un campione di sangue viene testato per determinare il gruppo sanguigno AB0 e il tipo di Rhesus. Saranno effettuati altri test per rilevare alcune infezioni trasmissibili per trasfusione come il virus dell'Epatite B e C, l'HIV e la Sifilide. Non tutte le infezioni possono essere rilevate da questi esami del sangue. È dunque di vitale importanza che le persone che possono essere state a rischio d’infezione, trasmissibile per donazione, non donino in nessun caso. Dopo aver eseguito i test, il sangue sarà utilizzato sia per intero (trasfuso quindi a un paziente) sia separato nelle sue varie componenti (globuli rossi, piastrine e componenti del plasma) in base alle esigenze dei vari pazienti. Se il sangue è analizzato, perché avete un processo di selezione dei donatori così lungo? Il nostro dovere è di fornire un apporto di sangue sicuro e il SIT, per agire in questo senso, abbiamo bisogno anche dell’aiuto di chi dona per mantenere questi livelli di efficienza. Sebbene tutti i donatori di sangue siano testati ai virus, compresi quelli di Epatite B e C, HIV e Sifilide, vi è sempre un periodo in cui la persona possa essere stata infettata ma questa infezione non è ancora rilevabile tramite il test (chiamato anche "periodo-finestra"). Di conseguenza, il sangue della persona potrebbe 87 trasmettere una malattia se trasfuso a un’altra persona, anche se i relativi test hanno dato risultati negativi e non ci sono stati segni d’infezione al momento della donazione. Inoltre, alcuni test non sono disponibili per le infezioni come la variante della malattia di Creutzfeldt-Jakob (vCJD, in altre parole il morbo della mucca pazza). Per questo motivo è essenziale un processo di selezione accurata dei donatori. Perché mi vengono poste tutte queste domande personali durante il processo di selezione? Una componente importante del nostro processo di screening è quella di identificare le persone che sono a maggior rischio di trasmissione d’infezioni per via ematica. Al fine di salvaguardare l'approvvigionamento di sangue, è fatto divieto a tutte le persone a rischio, di donare. Tutte le misure di selezione dei donatori devono obbligatoriamente soddisfare i requisiti previsti. Anche se il processo può sembrare lungo e invadente è assolutamente necessario per la salvaguardia degli approvvigionamenti di sangue. 88 Allegato 14 PROTOTIPO DI QUESTIONARIO PER I DONATORI Centro Trasfusionale Indirizzo Cap Telefono Fax E-mail Sito web (Inserire data) (nome, Cognome) (Indirizzo) Gentile………….., Le scrivo perché abbiamo bisogno del suo aiuto. Il Centro Trasfusionale rivede regolarmente le proprie procedure per fornire il miglior servizio possibile ai donatori e ai beneficiari del sangue e degli emocomponenti. Nel [inserire anno…..] Il Centro Trasfusionale l’ha contattata in merito ai risultati dei test clinici della Sua donazione. Le saremmo grati se compilasse il questionario allegato, in modo da poter riflettere sulla Sua esperienza. Può stare certo che il questionario rimarrà anonimo e che nessuna informazione in esso contenuto possa trapelare e far risalire alla Sua identità. I risultati del questionario permetteranno al centro trasfusionale di continuare a migliorare in futuro il servizio reso ai donatori. Grazie per il tempo dedicato alla compilazione del presente questionario. Inoltri pure il tutto, in busta chiusa, senza affrancare entro……. [inserire data]. Cordiali Saluti Nome Responsabile Servizio Donatori 89 QUESTIONARIO PER IL DONATORE Grazie per il tempo dedicato alla compilazione del questionario. Si prega di inviare il modulo compilato in busta chiusa a: Servizio Trasfusionale Sondaggio Donatori (Inserire anno) (inserire indirizzo) Spuntare la casella interessata 1 Informazioni generali 1.1 In quale [Stato/Regione/Provincia/Città] ha donato l’ultima volta? (elencare tutti gli Stati/Regioni/Province/Città) 1.2 Sesso □ Maschio □ Femmina 1.3 Indicare la fascia d’età (in anni) □ Al di sotto dei 21 □ 21-30 □ 31-40 □ 41-50 □ 51-60 □ Oltre 60 1.4 Questa è la Sua prima donazione? □ Si □ No 1.5 Quali anomalie ha riscontrato nei risultati? □ Epatite B □ Epatite C □ HIV □ Sifilide □ Altro 2 Lettere di richiamo ricevute 2.1 Da compilare nel caso in cui avesse ricevuto una lettera in cui Le veniva chiesto di contattare il Centro Trasfusionale in merito ai risultati delle analisi. Sono stato soddisfatto del servizio reso: □ Fortemente d’accordo □ D’accordo □ Né d’accordo né in disaccordo □ In disaccordo □ Fortemente in disaccordo 90 La lettera ricevuta era giustificata □ Fortemente d’accordo □ D’accordo □ Né d’accordo né in disaccordo □ In disaccordo □ Fortemente in disaccordo 2.2 Avrebbe preferito essere contattato diversamente? □ Si □ No 2.3 Se Sì, come? (es. Telefono, SMS, email)______________________ 3 Risultati dei test 3.1 I risultati dei test Le sono stati recapitati: □ Di persona □ Per telefono Ho ricevuto tutte le informazioni di cui avevo bisogno in merito ai risultati dei test □ Fortemente d’accordo □ D’accordo □ Né d’accordo né in disaccordo □ In disaccordo □ Fortemente in disaccordo 3.2 Le informazioni ricevute erano in forma scritta? □ Si □ No Ho ricevuto tutte le informazioni di cui avevo bisogno in forma scritta □ Fortemente d’accordo □ D’accordo □ Né d’accordo né in disaccordo □ In disaccordo □ Fortemente in disaccordo Le informazioni ricevute in carta scritta sono state utili □ Fortemente d’accordo □ D’accordo □ Né d’accordo né in disaccordo □ In disaccordo □ Fortemente in disaccordo 3.3 Le è stato consigliato di consultare il medico di famiglia? □ Si □ No 3.4 Le è stata consigliata una visita specialistica? □ Si □ No Mi ritengo soddisfatto del servizio reso □ Fortemente d’accordo □ D’accordo □ Né d’accordo né in disaccordo □ In disaccordo □ Fortemente in disaccordo 91 3.5 Qual è stato l’esito conclusivo? (es. altri test, nuove visite, terapie): ________________________________________________________ 4 Come possiamo migliorare? 4.1 Cosa Le è piaciuto meno del servizio reso? 4.2 Cosa Le è piaciuto di più del servizio reso? ________________________________________________________ 4.3 Come potremmo migliorare il servizio? ________________________________________________________ 4.4 Spazio per ulteriori commenti ________________________________________________________ Grazie per aver completato il questionario. Si prega di inoltrare in busta chiusa entro [inserire data] 92

مشاوره اهداکنندگان خون راهنمای اجرا

منتشر شده توسط سازمان جهانی بهداشت در سال ۴۱۰۲ با عنوان: senilediug noitatnemelpmi :gnillesnuoc ronod doolB © سازمان جهانی بهداشت ۴۱۰۲ مدیر کل سازمان جهانی بهداشت، حقوق ترجمه و انتشار نسخه فارسی را به موسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون ایران، که تنها مسئول نسخه فارسی است، اعطا کرده است. مشاوره اهداکنندگان خون: راهنمای اجرا © موسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون ایران طراحی جلد و صفحه آرا: کیوان خامه ور لیتوگرافی، چاپ، صحافی: واژه پرداز اندیشه نوبت چاپ: اول تیراژ: ۰۰5 نسخه عنوان و نام پدید اور مشخصات نشر مشخصات ظاهری شابک وضعیت فهرست نویسی یادداشت یادداشت موضوع موضوع موضوع موضوع شناسه افزوده شناسه افزوده شناسه افزوده شناسه افزوده شناسه افزوده شناسه افزوده رده بندی کنگره رده بندی دیویی شماره کتابشناسی ملی وضعیت رکورد : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : مشاوره اهداکنندکان خون: راهنمای اجرای/منتشر شده توسط سازمان بهداشت جهانیفدراسیون بین المللی جمعیت های صلیب سرخ و هلال احمر : مترجمین محمد حسین احمدی... و دیگران: برای موسسه عالی آموزشی و پزوهشی طب انتقال خون ایران تهران: واژه پرداز آویژه وابسته به شرکت واژه پرداز اندیشه، 993۱. ۲5۱ صفحه ۴ - ۲66۲79 - ۲۲6 - 879 فیپا عنوان اصلی مترجمین محمد حسین احمدی، محمد علی جلالی فر، صادق عباسیان، فاطمه کیانی نوده. خون - اهداکنندگان - روان شناسی ygolohcysP - sronod doolB بانک خون - اهدا کنندگان - روان شناسی sdradnatS - sknab doolB احمدی ، محمد حسین، ۰53۱، مترجم سازمان بهداشت جهانی noitazinagrO htlaeH dlroW فدراسیون بین المللی جمعیت های صلیب سرخ و هلال احمر seiteicoS tnecserC deR dna ssorC deR fo noitaredeF lanoitanretnI موسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون ۲7۱MR 9۲/5۱6 6۱8۲537 فیپا ]4102[ .seniledlug noitatnemelpmi :gnillesnuoc ronod doolB طراحی جلد و صفحه آرا: کیوان خامه ور لیتوگرافی، چاپ، صحافی: واژه پرداز اندیشه نوبت چاپ: اول تیر ژ: ۰۰5 نسخه 7فهرست مطالب دیباچه....................................................................................................................................................... 11 فصل اول مقدمه ...................................................................................................................................... 51 1-1. مشاوره اهداکنندگان خون................................................................................................................. 51 1-2. هدف کلی و اهداف اختصاصی........................................................................................................... 71 1-3. مخاطبان مورد نظر این راهنما.......................................................................................................... 81 1-۴. روش شناسی..................................................................................................................................... 91 فصل دوم. گستره و مراحل مشاوره اهداکنندگان خون..................................................................... 32 2-1. گستره و محتوای مشاوره اهداکنندگان خون..................................................................................... 32 2-2. مراحل مشاوره اهداکننده خون......................................................................................................... 62 فصل سوم. سازماندهی سیستم ملی برای مشاوره اهداکنندگان خون............................................ 1۴ 3- 1. سیاست و راهنماهای ملی مشاوره اهداکنندگان خون ..................................................................... 1۴ 3-2. زیرساخت ها و امکانات...................................................................................................................... 3۴ 3-3. منابع انسانی و مالی........................................................................................................................ 3۴ 3-۴. سیستم کیفیت................................................................................................................................ ۴۴ 3-5. آزمایشگاه های مرجع....................................................................................................................... 5۴ 3-6. مواد آموزشی و اطلاع رسانی برای اهداکنندگان................................................................................ 5۴ 3-7. رسانه و روابط عمومی...................................................................................................................... 6۴ فصل چهارم. ملاحظات اخلاقی و حقوقی در مشاوره اهداکنندگان خون ........................................ 7۴ ۴-1. حقوق و مسئولیت های مراکز انتقال خون و اهداکنندگان خون......................................................... 7۴ ۴-2. رازداری و حفظ حریم خصوصی....................................................................................................... 8۴ ۴-3 رضایت آگاهانه.................................................................................................................................. 05 ۴-۴. اطلاع رسانی اختیاری به شریک جنسی در مورد VIH و سایر عوامل عفونی منتقله از راه انتقال خون............. 15 ۴-5. بد نامی و تبعیض............................................................................................................................. 15 ۴-6. ملاحظات ویژه برای اهداکنندگان خون جوان.................................................................................. 25 فصل پنجم. الزامات آموزش برای مشاوره اهداکنندگان خون........................................................... 35 5-1. اهداف آموزش.................................................................................................................................. 35 5-2. روش آموزش................................................................................................................................... 35 5-3. مشخصات کارکنان........................................................................................................................... ۴5 5-۴. مسئولیت های مشاوره مراکز انتقال خون.......................................................................................... 55 5-5. دانش و مهارت های مشاوره............................................................................................................. 65 8مرکز تحقیقات 5-6. شایستگی کارکنان و نظارت........................................................................................................ 95 فصل ششم. ارائه خدمات مشاوره به اهداکننده خون................................................................................ 16 6-1. ویژگی های اساسی در ارائه مشاوره به اهداکننده خون ..................................................................... 16 6-2. مسئولیتهای مراکز انتقال خون در ارائه مشاوره به اهداکننده خون .................................................. 26 6-3. مدل ها برای ارائه مشاوره بعد از اهدا ................................................................................................ ۴6 6-۴. راه های برقراری ارتباط با اهداکنندگان خون................................................................................... 56 6-5. مشاوره به اهداکننده در مراکز کوچک و سیار.................................................................................. 66 فصل هفتم. پایش و ارزیابی مشاوره اهداکنندگان خون.................................................................... 76 7-1. اهداف پایش و ارزیابی....................................................................................................................... 76 7-2. روش های پایش و ارزیابی................................................................................................................. 76 7-3. داده برای پایش و ارزیابی .............................................................................................................. 86 7-۴. شاخص های پایش و ارزیابی............................................................................................................. 96 7-5. پارامترهای پایش و ارزیابی .............................................................................................................. 07 7-6. مطالعات نظرسنجی اهداکنندگان..................................................................................................... ۴7 واژه نامه.................................................................................................................................................... 77 تقدیر و تشکر.......................................................................................................................................... 18 پیوست ها.................................................................................................................................................. 78 پیوست ۱. هموگلوبین و آهن: اطلاعات برای اهداکنندگان خون........................................................... 88 پیوست ۲. کبودی: اطلاعات برای اهدا کنندگان خون........................................................................... 19 پیوست 3. توصیه های پس از اهدای خون............................................................................................ 39 پیوست ۴. مراحل مشاوره پس از اهدا در اهداکنندگان خون با ITT تأیید شده .................................... 69 پیوست 5. عفونت VIH: اطلاعات برای اهداکنندگان خون............................................................................... 79 پیوست 6. عفونت ویرو هپاتیت B: اطلاعات برای اهداکنندگان خون..................................................... 301 پیوست 7. عفونت ویروس هپاتیت C: اطلاعات برای اهداکنندگان خون.................................................. 801 پیوست 8. سیفلیس: اطلاعات برای اهداکنندگان خون....................................................................... 311 پیوست 9 الف. مالاریا: اطلاعات برای اهداکنندگان خون (در کشورهای غیراندمیک و در صورت وجود آزمایش های حساس و اختصاصی چندگانه (ciceps-itlum))..................................................................................................... 611 پیوست 9 ب. مالاریا: اطلاعات برای اهداکنندگان خون (در کشورهای اندمیک) ............................... 811 پیوست ۰۱. بیماری شاگاس: اطلاعات برای اهداکنندگان ..................................................................... 021 پیوست ۱۱. مراحل اخذ رضایت آگاهانه برای اهدای خون .................................................................. 321 پیوست ۲۱. واحدهای دوره آموزشی مشاوره اهداکننده ....................................................................... 521 پیوست 3۱. نمونه هایی ازپرسش های متداول....................................................................................... 531 پیوست ۴۱. مثالی از نظر سنجی از اهدا کنندگان................................................................................3۴1 منابع: ....................................................................................................................................................... 7۴1 9اختصارات

دیباچه هر ساله انتقال خون، زندگی میلیون ها نفر را نجات می دهد. انتقال خون موجب افزایش امید به زندگی و بهبود کیفیت زندگی در بیماران دچار وضعیت های تهدیدکننده حیات می شود. سلامت خون و فرآورده های خونی و دردسترس بودن آن برای بیماران، نیازمند جذب اهداکنندگان خون داوطلب بدون چشم داشت مادی، انتخاب و مراقبت از اهداکنندگان خون، انجام آزمایش عوامل عفونی منتقله از راه انتقال خون (ITT) با تضمین کیفیت بر روی خون های اهدایی، فرآوری خون و مصرف ایمن و منطقی خون می باشد. افرادی که اقدام به اهدای خون می کنند، هدیه منحصر به فرد و با ارزشی را در راستای یک عمل انسان دوستانه مهیا می سازند. به منظور اهدای خون، اهداکنندگان بالقوه باید در سلامت کامل و عاری از هر گونه عفونت منتقله از راه انتقال خون باشند. اغلب اهداکنندگان خون، تصور می کنند سالم هستند؛ اما، برخی از آن ها به دلیل خطر بالقوه ای که موجب تهدید سلامتی خودشان و یا انتقال عفونت به بیماران می شوند برای اهدای خون نامناسب می باشند. مراکز انتقال خون وظیفه مراقبت از اهداکنندگان و همچنین دریافت کنندگان خون را دارند. این وظیفه به اهداکنندگان بالقوه ای که به صورت موقت یا دائم از اهدای خون معاف می شوند و همچنین افرادی که نتایج آزمایش های آن ها پس از اهدای خون غیرطبیعی می شود، تعمیم می یابد. مراکز انتقال خون مسئولیت تأیید نتایج آزمایش ها، ارائه اطلاعات، مشاوره و حمایت از این افراد را دارد، تا این افراد قادر به درک و واکنش به اطلاعات غیرمنتظره در مورد وضعیت سلامت و یا خطر عفونت خود باشند. مشاوره، بخشی از مراقبت هایی است که مراکز انتقال خون باید قادر به ارائه به اهداکنندگان خون باشند و شامل ارجاع به پزشکان یا خدمات بالینی تخصصی نیز می شود. ۲۱ مرکز تحقیقات از لحاظ تاریخی، مشاوره اهداکنندگان خون تا همین اواخر به طور گسترده ای انجام نمی شد. برخی از مراکز انتقال خون، اطلاعاتی را به اهداکنندگان در مورد نتایج تست های ITT آن ها که نشان دهنده عفونت بود، ارائه می دادند. در ابتدا این کار در اهداکنندگان مبتلا به سیفلیس و بعدها زمانی که آزمایش ویروس هپاتیت B در دسترس قرار گرفت، برای این ویروس نیز انجام شد. تا قبل از همه گیری بیماری SDIA/VIH در دهه ۰89۱ و معرفی آزمایش های غربالگری برای VIH، وضع به همین شیوه بود. بعد از آن، مراکز انتقال خون به اهمیت مشاوره اهداکننده، به ویژه، برای اطمینان از سلامت ذخایر خون پی بردند. با این حال، در بسیاری از کشورها، مشاوره اهداکنندگان خون۱ هنوز به شکل سازمان یافته در دسترس نیست. بنابراین، کتاب «مشاوره اهداکنندگان خون: راهنمای اجرا» به منظور راهنمایی سرویس های انتقال خون که هنوز برنامه های مشاوره اهداکننده در آن ها استقرار نیافته است، تهیه شده است. این راهنماهای مشاوره اهداکننده خون باید همراه با دیگر منابع سازمان بهداشت جهانی، به ویژه، به سوی ۰۰۱درصد اهدای خون داوطلبانه: چهارچوب جهانی برای اقدام (۱)، اعلامیه ملبورن در خصوص ۰۰۱درصد اهدای داوطلبانه بدون چشم داشت ماّدی خون و فرآورده های خونی (۲)، انتخاب اهداکنندگان خون: توصیه هایی در خصوص ارزیابی مناسب بودن اهداکننده برای اهدای خون (3)، غربالگری خون اهدایی برای عفونت های منتقله از راه انتقال خون (۴) استفاده شود.. مشاوره پیش از اهدای خون، به عنوان بخشی از استراتژی کاهش و در صورت امکان، جلوگیری از اهدای خون توسط افرادی که ممکن است در معرض خطرVIH و دیگر عفونت های منتقله از راه خون از جمله ویروس هپاتیت B و C می باشند، ضروری است. همچنین، مشاوره پیش از اهدا به منظور اطلاع رسانی به اهداکنندگان در خصوص فرایند اهدا و انجام آزمایش VIH بر روی خون اهدایی به رسمّیت شناخته شد. مشاوره پس از اهدا، به عنوان یک بخش ضروری از مدیریت اهداکننده و به عنوان بخشی از فرایند ۱- اصطلاح «اهداکنندگان خون» شامل اهداکنندگان خون کامل، گلبول قرمز، پلاکت، پلاسما و سایر اجزای خون به صورت خون کامل و یا از طریق آفرزیس اهدا می شود، می باشد. 3۱ آگاه سازی اهداکنندگان در مورد نتایج غیر طبیعی آزمایش ها، شناخته شده است. در حال حاضر، در بسیاری از کشورهایی که انتقال خون در آن ها به خوبی توسعه یافته، مشاوره اهداکنندگان خون توسط کارکنان متخصص آموزش دیده به عنوان یک جزء کلیدی از سیستم انتقال خون می باشد. ممکن است مشاوره در مراحل متعّددی از فرایند اهدای خون یا متعاقب غربالگری خون، مورد نیاز باشد. مشاوره اهداکنندگان خون باید در تمامی مراکز انتقال خون که با اهداکنندگان در ارتباط هستند، وجود داشته باشد. دکتر نیلام دینگرا هماهنگ کننده سلامت انتقال خون (سازمان جهانی بهداشت) دکتر کریستی رید مسئول پزشکی (شاخه پیشگیری از VIH( واحد جهانی SDIA/VIH (مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها) دکتر لین چه کیت مدیر اجرایی و مدیر پزشکی سرویس انتقال خون صلیب سرخ هنگ کنگ

فصل اول مقّدمه 1-1. مشاوره اهداکنندگان خون مراکز انتقال خون یک بخش اساسی از سیستم مراقبت های بهداشتی هستند و افرادی که خون خود را اهدا می کنند، سهم عمده ای در نجات زندگی و بهبود سلامت بیماران دارند. مراکز انتقال خون جهت تأمین ذخایر خون سالم و کافی، موظف به حفظ اهداکنندگان داوطلب و بدون چشم داشت مادی کم خطر هستند. اهداکنندگان خون باید از استانداردهای مراقبتی بالایی برخوردار شوند و سلامت و امنیت آن ها تضمین شود. مشاوره اهداکنندگان، بخش جدایی ناپذیر از وظیفه مراکز انتقال خون می باشد که مراقبت از همه افرادی که جهت اهدای خون مراجعه می کنند و اهداکنندگان را به عهده دارند. (۱, 5). مشاوره اهداکننده خون، یک گفت و گوی محرمانه بین اهدا کننده خون و مشاور آموزش دیده در مورد مسائل مربوط به سلامت اهداکننده و فرایند اهدای خون است. مشاوره با اهداکنندگان ممکن است پیش، در طول و یا پس از اهدای خون صورت بگیرد. مشاوره با اهداکنندگان، مزایایی هم برای مراکز انتقال خون و هم برای سیستم سلامت دارد. مشاوره با اهداکنندگان، از دست دادن غیرضروری اهداکنندگان مناسب را به حداقل رسانده درحالی که حفظ اهداکنندگان از جمله افرادی که به طور موقت از اهدای خون معاف می شوند را به حداکثر می رساند. مشاوره فرصتی در اختیار مراکز انتقال خون قرار می دهد، تا به اهداکنندگان کمک کنند با رضایت آگاهانه، خون خود را اهدا کنند و اهداکنندگان ناسالم را معاف کنند. 6۱ مرکز تحقیقات همچنین به اهداکنندگان کمک می کند درصورت آگاهی از مواجهه با هر نوع خطر عفونت منتقله از راه خون یا بیماری شناخته شده یا درمانی که می تواند مناسب بودن آن ها برای اهدای خون را تحت تأثیر قرار دهد، خود را از اهدای خون معاف کنند (6). کاهش اهدای خون توسط اهداکنندگان نامناسب، که در نهایت خون آن ها دور ریخته می شود، با کاهش اتلاف منابع از جمله وقت اهداکننده و کارکنان، مواد مصرفی و آزمایش های غربالگری همراه است و همچنین از ناراحتی اهداکنندگان جلوگیری می کند (7). مشاوره با اهداکنندگان به واسطه کاهش شیوع عفونت های منتقله از راه خون در خون های اهدایی موجب سلامت خون و کمک به حفظ اهداکنندگان داوطلب بدون چشم داشت مادی، کم خطر، سالم و قابل اعتماد می شود (8). مشاوره اهدا کنندگان خون یک راه مهم در بهبود سبک زندگی سالم بوده و نقشی مهم در سلامت فرد و جامعه دارد (9,۰۱). علاوه بر این، مشاوره منجر به تشخیص زود هنگام و درمان شرایطی مانند کم خونی، اختلالات خونی و عفونت ها می شود. مشاوره موجب اقدام زود هنگام جهت درمان و مراقبت از اهدا کنندگان آلوده شده و ممکن است در به تأخیرانداختن یا جلوگیری از پیشرفت یک بیماری مهلک یا عوارض آن کمک کند (۱۱, ۲۱). این وظیفه مراقبت، به فراتر از خود اهداکنندگان تا خانواده آن ها و جمعیت عمومی گسترش می یابد چرا که این افراد ممکن است در صورت عدم آگاهی از وضعیت بیماری خود، دیگران را نیز مبتلا سازند. بنابراین مشاوره با اهداکننده در ارتباط با زنجیره مراقبت در سیستم سلامت بوده و نقش مهمی در پیشگیری از انتقال بیشتر عفونت، مهار بیماری های همه گیر و کاهش بار بیماری ها در سیستم سلامت ملی ایفا می کند. همچنین مشاوره اهداکنندگان خون ممکن است واکنش های ناشی از اهدای خون را کاهش دهد (3۱) و موجب بهبود درک اهداکننده از مراکز انتقال خون، تشویق اهداکنندگان جهت توصیه اهدای خون به دوستان و خانواده و مهم تر از همه، افزایش احتمال بازگشت برای اهدا در آینده شود (5). این امر، به ویژه برای مراکز انتقال خون در روند تبدیل اهداکنندگان بار اول یا اهداکنندگان جایگزین به اهداکنندگان داوطلب مستمر بدون چشم داشت ماّدی، ارزشمند و مهم است (۴۱). اطلاعات به دست آمده از ۴6۱ کشور در بانک اطلاعات جهانی سلامت خون OHW نشان می دهد که در سراسر جهان، سالانه بیش از ۲9 میلیون خون اهدایی جمع آوری 7۱ می شود. از این تعداد، حدود 6/۱میلیون واحد اهدایی به دلیل وجود علائمی از عفونت های منتقله از خون از جمله VIH، هپاتیت B، هپاتیت C و سیفلیس از چرخه انتقال خون خارج می شوند. علاوه بر این، حداقل 3۱میلیون اهداکننده بالقوه به دلیل کم خونی، عدم احراز شرایط پزشکی مناسب جهت اهدا یا احتمال خطر بیماری های عفونی منتقله از راه خون معاف می شوند (5۱). میزان واحدهای خونی ضایع شده و معافیت ها تأکیدی است بر اهمیت آگاهی عمومی درباره سلامت، بهداشت، آموزش و مشاوره با اهداکنندگان بالقوه، تا بتوانند با ارزیابی شرایط خود، نسبت به خود حذفی در هر مرحله از فرایند اهدا اقدام نمایند. همچنین، بر نیاز به ایجاد سیستم های مشاوره برای افرادی که به عنوان اهداکننده خون پذیرفته نمی شوند یا افراد با نتایج آزمایش غیر طبیعی تأکید می کند. با این حال، بسیاری از مراکز انتقال خون ملّی، مشاوره با اهداکننده خون را جهت ارائه خدمات با کیفیت و مراقبت از اهداکننده ضروری نمی دانند و سیاست های ملّی واضحی برای مشاوره با اهداکنندگان یا زیرساخت ها و منابع مورد نیاز برای آن ندارند. 1-2. هدف کّلی و اهداف اختصاصی در سال ۴99۱، راهنمای مشاوره اهداکنندگان خون در مورد ویروس نقص ایمنی انسانی (VIH)، به عنوان یک همکاری مشترک بین فدراسیون بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر (CRFI)، برنامه جهانیOHW در مورد ایدز و مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری ایالات متحده (CDC)، منتشر شد (6۱). این راهنما در پاسخ به چالش های خاص ناشی از نیاز به حفظ ذخایر خون عاری از ویروس VIH و حمایت از اهداکنندگان خون با نتیجه آزمایش VIH مثبت، تهیه شد. همچنین با توجه به محدودیت دسترسی به آزمایش های VIH و قبیح دانستن این بیماری، این نگرانی وجود داشت که برخی از اهداکنندگان در مصاحبه، اطلاعات حساس درمورد رفتارهایی که خطر ابتلا به عفونت VIH را در آنها افزایش داده، فاش نکنند و یا حتی ممکن است به اهدای خون مبادرت ورزند، تا وضعیت بیماری خود را مجددا ًچک کنند. این نگرانی ها تا به امروز هم وجود دارند. در طی سال ها فّناوری های تشخیصی وگزینه های درمانی برای VIH و همچنین برای 8۱ مرکز تحقیقات VBH، VCH و عفونت های دیگر از قبیل مالاریا و بیماری شاگاس پیشرفت یافته است. اکنون مشخص شده که دامنه مشاوره اهداکنندگان نه تنها VIH، بلکه باید سایر عفونت های منتقله از خون و عوامل مؤثر سلامت اهداکننده را نیز شامل شود. بنابراین، برنامه سلامت خون OHW با همکاری CDC و CFRI اقدام به بررسی و به روز رسانی راهنما نمود و دامنه فعالیت خود را فراتر از VIH گسترش داد، تا سایر عفونت های منتقله از راه خون و بهداشت و سلامت اهداکننده را نیز شامل شود. هدف کلی هدف از تدوین کتاب «مشاوره اهداکنندگان خون» حمایت از کشورهای فاقد سیستم مشاوره اهداکنندگان در ایجاد سیستم های ملّی مؤثر برای مشاوره اهداکنندگان خون است. اهداف اختصاصی اهداف اختصاصی این کتاب عبارت اند از: ۱. ارائه راهنمای سیاست گذاری در مشاوره اهداکنندگان خون به عنوان یک جزء ضروری از خدمات با کیفیت و مراقبت از اهداکننده و همچنین به عنوان الزام برای تأمین خون سالم؛ ۲. ارائه اطلاعات و راهنمایی فّنی در اقدامات خاص و فعالیت های مورد نیاز برای بهبود مراقبت از اهداکننده خون و سلامت اهداکنندگان و گیرندگان خون از طریق مشاوره به: اهداکنندگان بالّقوه که جهت حفظ سلامت خود یا گیرنده خون از اهدای خون معاف ƒ می شوند؛ اهداکنندگان خون دارای نتایج سرولوژی غیر معمول گلبول های قرمز یا گروه های ƒ خونی نادر؛ اهداکنندگان خون با نتایج آزمایش های غیر طبیعی برای VIH، VBH، VCH، ƒ سیفلیس، بیماری شاگاس یا سایر عفونت های قابل انتقال از طریق خون. 1-3. مخاطبان مورد نظر این راهنما مخاطبان مورد نظر این راهنما شامل سازمان ها و مؤسسات زیر می باشند: برنامه های ملّی خون در وزارت بهداشت کشورها؛ ƒ 9۱ نهادهای مشاوره ملّی مسئول سیاست گذاری در سلامت خون از جمله ƒ مشاوره، مانند: کمیسیون ها یا شوراهای ملّی خون؛ مراکز انتقال خون و بانک خون های بیمارستانی از جمله مدیران، ƒ صاحب منصبان پزشکی، مدیران بخش اهدا، مدیران بخش کنترل کیفی، کارکنان مسئول غربالگری اهداکنندگان خون، مراقبت و مشاوره اهداکنندگان خون، مدیران آزمایشگاه و سایر کارکنان؛ آزمایشگاه های مرجع آزمایش های تأییدی جهت عفونت های منتقله از ƒ راه خون؛ مراکز مسئول سلامت عمومی؛ ƒ سازمان های اهداکنندگان خون و دیگر سازمان های غیردولتی درگیر در ƒ آموزش و جذب اهداکنندگان خون؛ انجمن های تخصصی و انجمن های بیماران. ƒ این راهنما نیز ممکن است برای سایر ذی نفعان از جمله مؤسسات آموزشی و آموزش مهارتی، مراکز پیوند اعضا، مراکز جمع آوری پلاسما و مراکز پیشگیری از بیماری ها به خصوص بیماری های عفونی مانند VIH، هپاتیت، مالاریا و بیماری شاگاس مفید باشد. 1-۴. روش شناسی در سال 8۰۰۲ برنامه سلامت خون سازمان جهانی بهداشت، اقدام به تشکیل هیئت خبره در زمینه مشاوره اهداکننده خون کرد. اهداف اختصاصی این هیئت، بازبینی راهنماهای مشاوره اهداکنندگان خون برای VIH و تعیین حوزه به روز رسانی و گسترش این راهنما در زمینه سلامت خون و سلامت کلی جامعه بود. این هیئت، به عنوان یک کارگروه فنی شامل کارشناسان بین المللی در زمینه اهدای خون و مشاوره اهداکنندگان خون از کشورهای درحال توسعه و توسعه یافته در همه منطقه های سازمان جهانی بهداشت بود (قسمت تقدیر و تشّکر را ببینید). توصیه کار گروه فنی این بود که راهنمای به روز رسانی شده نباید به مشاوره در مورد ویروس VIH محدود باشد؛ بلکه، باید به مشاوره قبل و بعد از اهدا خون در زمینه عفونت های اصلی منتقله از راه خون نظیر ویروس هپاتیت B، ویروس هپاتیت C و سیفلیس و همچنین معیارهای ۰۲ مرکز تحقیقات معافیت و مراقبت از اهداکننده بپردازد. حوزه بازبینی دستورالعمل مورد توافق قرار گرفت و ساختار و محتوای آن طراحی شد. کارگروه فّنی برای تهیه، مرور و اصلاح پیش نویس راهنما تشکیل جلسه داد. برنامه سلامت خون سازمان جهانی بهداشت، یک گروه بازبینی خارجی شامل اعضای پانل مشاوره تخصصی در زمینه طب انتقال خون OHW، صاحب نظرانی از مراکز همکار سازمان جهانی بهداشت در زمینه طب انتقال خون، رؤسای مراکز انتقال خون کشورها و مدیران برنامه های ملّی انتقال خون در هر یک از مناطق سازمان جهانی بهداشت را تشکیل داد. گروه بازبینی خارجی به گونه ای طراحی شده بود که از بهره گیری کارشناسان متخصص و باتجربه مراکز انتقال خون، از تمام مناطق دنیا با سطوح مختلف پیشرفت، اطمینان حاصل شود. نقش این گروه بازبینی پیش نویس راهنما و ارائه مشاوره به سازمان جهانی بهداشت در زمینه قابلیت اجرا و کاربردی بودن این راهنما در کشورهای خودشان بود. یک تیم ویرایش کننده، پیش نویس را ویرایش کردند. در سال ۱۱۰۲، بازبینی خارجی از پیش نویس پیشرفته این راهنما جهت ارزیابی امکان اجرای آن توسط شرکت کنندگان در کارگاه بین منطقه ای انتخاب و مشاوره اهداکنندگان برای کشورهای در اولویت در مناطق آفریقا و مدیترانه شرقی انجام شد (7۱). جستجوی مقالات اعضای کارگروه فّنی جستجوی متون و مقالات را درdeMbuP، مدلاین، پایگاه اطلاعاتی کتابخانه سازمان جهانی بهداشت (SILOHW) و پایگاه های اطلاعات منطقه ای انجام دادند. تلاش ویژه ای برای شناسایی مقالات مرور سیستماتیک و سایر انتشارات در زمینه مشاوره های اهدا خون در کشورهای درحال توسعه انجام شد. بعضی از اصول مشاوره مختص به مشاوره اهداکننده خون نیست؛ بنابراین، اصول کلّی مشاوره روانشناسی و مشاوره VIH و روش های در حال توسعه، منابع و راهنماهای آموزش و نظارت بر مشاورین مراقبت های بهداشتی برای مشاوره اهدا خون هم به کار گرفته شد. ۱۲ بازخوانی و به روز کردن راهنما پیش بینی شده است که این دستورالعمل در سال 7۱۰۲ با توجه به پیشرفت های جدید یا بازخورد اجرای برنامه مجددا ًبازبینی شود. برنامه سلامت انتقال خون سازمان جهانی بهداشت، مسئول آغاز بازنگری ارزیابی نیاز به به روزرسانی راهنما خواهد بود.

فصل دوم گستره و مراحل مشاوره اهداکنندگان خون 2-1. گستره و محتوای مشاوره اهداکنندگان خون ارائه اطلاعات و مشاوره پیش از اهدا با فرایند انتخاب اهداکننده مرتبط بوده که در آن صلاحیت هر فرد جهت اهدا، با توجه به مجموعه ای از معیارهای (۲, 8۱) مربوط به تاریخچه پزشکی و خطر ابتلا به عفونت های منتقله از راه خون (ITT)، به دقت مورد ارزیابی قرار می گیرد. این امر با برّرسی سلامت اولّیه از نظر موارد زیر محقق خواهد شد: اطمینان از اینکه اهداکننده، سالم و مناسب برای اهدای خون بوده و با ƒ اهدای خون آسیبی نخواهد دید. اجتناب از جمع آوری خون از افرادی که ممکن است با توجه به خطر ƒ ITT و یا دیگر عوامل بهداشتی، برای اهدای خون نامناسب بوده و امکان آسیب به بیماران را در پی داشته باشند. مشاوره اهداکنندگان اثربخشی فرایند انتخاب اهداکننده را تقویت می کند؛ چرا که اطلاعات و مشاوره های ارائه شده به اهداکنندگان بالقوه، آن ها را قادر به خود حذفی در صورت تشخیص عدم صلاحیت خود جهت اهدای خون، می سازد. اهداکنندگان خون ممکن است بنا بر وضعیت سلامت، سابقه پزشکی، سفر یا خطر ITT به صورت موقت یا دائم معاف شوند. مشاوره قبل از اهدا، به ویژه برای افرادی که به طور موقت یا دائم از اهدای خون معاف شده اند، مهم است. همچنین، اطلاعاتی را در مورد دلایل معافیت، حفظ سبک زندگی سالم، ارجاع برای آزمایش های بیشتر، درمان، مراقبت و حمایت، به طور مناسب و ۴۲ مرکز تحقیقات واضح به آن ها ارائه می نماید. اهداکنندگانی که به طور موقت معاف شده اند، باید تشویق شوند که پس از اتمام دوره معافیت مجددا ًجهت اهدا مراجعه نمایند. با این حال، برخی از اهداکنندگان ممکن است به دلیل درک یک تجربه منفی و ترس از اینکه دوباره رد شوند، تصمیم به بازگشت نداشته باشند. مشاوره مناسب و همدلانه با اهداکنندگانی که به طور موقت معاف شده اند، ممکن است باعث کاهش احساس منفی نسبت به معافیت شده و آن ها را برای مراجعه مجدد، پس از فاصله زمانی مناسب، تشویق نماید. لذا مشاوره مؤثر ممکن است باعث به حّداقل رسیدن از دست دادن بی مورد اهداکنندگان خون شده و موجب ایجاد انگیزه در کسانی شود که قادر به اهدای خون داوطلبانه برای حمایت از مراکز انتقال خون می باشند (9۱- ۴۲). حفظ یا از دست دادن اهداکنندگان خون با احساس اهداکنندگان نسبت به مرکز انتقال خون در ارتباط است و اهداکنندگان با تجربه مثبت، به احتمال زیاد دوستان خود را به اهدای خون تشویق می کنند (5۲). به دنبال انجام آزمایش های سرولوژی گروه خون و مارکرهای عفونی بر روی خون اهدایی، ممکن است در برخی از اهداکنندگان، سرولوژی غیرمعمول گلبول های قرمز، گروه های خونی نادر و یا نتایج واکنش پذیر آزمایش های عفونت های منتقله از راه خون (ITT) مشاهده شود. مراکز انتقال خون، مسئولیت اطمینان از تأیید نتایج آزمایش های واکنش پذیر، اطلاع رسانی و مشاوره به اهداکنندگان مربوطه و ارجاع آن ها، به نحو مناسب به سایر مراکز مراقبت بهداشتی را به عهده دارند (۴). مشاوره باید بی درنگ، با دقت، محرمانه و به شیوه ای انجام شود که موجب کاهش اضطراب و افزایش درک اهداکننده شود. اهداکنندگانی که دارای نتایج مثبت یا نامعین در تست های مربوط به عفونت های منتقله از راه خون (ITT) می باشند، باید به مراکز مراقبت بهداشتی مناسب برای ارزیابی بیشتر، درمان و مراقبت ارجاع شوند. هدف و محتوای مشاوره ارائه شده به هر اهداکننده، به شرایط و موقعیت فرد مورد نظر بستگی دارد. به عنوان مثال، مشاوره با اهداکنندگان با گروه های خونی نادر با هدف نام نویسی آن ها در لیست اهداکنندگان نادر، ممکن است موجب احساس مثبت در فرد شود و یا بالعکس؛ مطرح کردن اطلاعاتی مانند نتایج مثبت آزمایش های مربوط به ITT، ممکن است موجب احساس منفی در فرد اهداکننده شود. از این رو، بسیار مهم است 5۲ که کارکنان دخیل در مشاوره اهداکنندگان، عناصر اصلی مشاوره در زمینه های مختلف را درک و مناسب ترین رویکرد را برای ایجاد جلسات مشاوره موفق و سودمند، هم برای اهداکننده و هم مراکز انتقال خون، برگزینند (6۲, 7۲). یک جلسه مشاوره ضعیف ممکن است منجر به پریشانی روحی اهداکننده و کاهش اعتبار انتقال خون شود. همچنین ممکن است جذب اهداکنندگان بالقوه را تحت تأثیر قرار دهد. موارد و موقعیت هایی که مشاوره با اهداکنندگان خون بسیار مهم است عبارت اند از: اهداکنندگان بار اول و اهداکنندگان جوان: فرایند اهدای خون را توضیح ƒ دهید و اضطراب و دلهره آن ها را کاهش دهید (8۲)؛ افرادی که بر اساس ارزیابی تاریخچه پزشکی و خطر ITT، معیارهای ƒ انتخاب اهداکننده را نداشته و به موجب آن به صورت مّوقت یا دائم معاف شده اند: دلیل معافیت (مثلا به دلیل سابقه سرطان، شرکای جنسی متعدد) (9۲) را توضیح داده و با توجه به موقعیت، اطلاعاتی را در خصوص مدیریت بیشتر ارائه دهید؛ افرادی که بررسی سلامت عمومی آنها دال بر معافیت موقت یا دائم است: ƒ دلیل معافیت (مثلا سطح کم هموگلوبین) را توضیح دهید و با توجه به موقعیت، اطلاعاتی را در خصوص مدیریت بیشتر ارائه دهید (۰3)؛ افرادی که ممکن است به منظور بررسی عفونت مثلا VIH، اقدام به ƒ اهدای خون نمایند: انگیزه آن ها برای اهدای خون را شناسایی کنید و اطلاعاتی را در خصوص خدمات مشاوره و غربالگری داوطلبانه ارائه دهید (۱3)؛ اهداکنندگانی که در گذشته، در حین و یا پس از اهدای خون، دچار ƒ واکنش های نامطلوب شده اند: اضطراب و دلهره آنها را کاهش دهید (۲3) اهداکنندگانی که پس از اهدای خون قبلی خود، درخواست خودحذفی ƒ محرمانه (EUC) نموده یا به مراکز انتقال خون اطلاع داده اند که خون آنها نباید تزریق شود: دلیل اهداکننده برای EUC را شناسایی نموده و جهت مدیریت بیشتر ارجاع دهید (33,۴3)؛ اهداکنندگانی که پس از اهدا، اطلاعاتی که منجر به معافیت موقت یا ƒ 6۲ مرکز تحقیقات دائم می شود، ارائه داده اند (مثًلا مشکل قابل توجه در سلامت فردی که در زمان کوتاهی پس از اهدای خون ایجاد شده است): دلیل معافیت را توضیح دهید و در صورت امکان، اطلاعات را در خصوص مدیریت بیشتر ارائه دهید (53, 63)؛ اهداکنندگان با سرولوژی غیرمعمول گلبول های قرمز، گروه های خونی ƒ نادر و یا نتایج غیر طبیعی در آزمایش های غربالگری عفونت های منتقله از راه خون: اهمیت این نتایج را برای اهداکننده توضیح دهید و اطلاعاتی را در خصوص مدیریت بیشتر ارائه دهید (73, 83). 2-2. مراحل مشاوره اهداکننده خون فرایند اهدای خون همان طور که در شکل ۱ مشخص است چهار مرحله دارد که در آن مراحل باید به تمام اهداکنندگان، به هنگام مشاوره، ارائه شود. ۱. اطلاعات پیش از اهدا قبل از اینکه فرد برای اهدای خون ثبت نام کند. ۲. مشاوره پیش از اهدا برای بررسی تاریخچه پزشکی، ارزیابی وضعیت سلامت و خطر عفونت های قابل انتقال از طریق خون در طی مصاحبه محرمانه 3. مشاوره در هنگام اهدای خون ۴. مشاوره پس از اهدای خون و انجام آزمایش های سرولوژی گروه خون و مارکرهای عفونی مرحله 1: اطلاعات پیش از اهدا اطلاعات پیش از اهدا، اولین گام مهم در اطلاع رسانی و آموزش اهداکنندگان در خصوص فرایند اهدای خون است. اطلاعات پیش از اهدا شامل معیارهای انتخاب اهداکننده، معافیت یا خود حذفی، غربالگری خون از نظر ITT، تعیین گروه خون، مشاوره و ارجاع می باشد. این مرحله به افرادی که ممکن است جهت اهدای خون مناسب نباشند، این امکان را می دهد که بدون ورود به فرایند اهدای خون، خودحذفی را انجام دهند. اطلاعات پیش از اهدا، ممکن است به صورت شفاهی و یا به صورت مکتوب، گرافیک، صوتی تصویری و آنلاین تهیه و باید در قالبی ساده و واضح ارائه گردد. این اطلاعات معمولا به عنوان پرسش نامه اهدا، در طی فرایند ثبت نام در دسترس اهداکنندگان بالقوه قرار می گیرد. ۲7 8۲ مرکز تحقیقات اهداف در مرحله اطلاعات پیش از اهدا، سه هدف عمده وجود دارد: ۱. افزایش آگاهی اهداکننده از: مسئولیت مراکز انتقال خون نسبت به تضمین سلامت، ایمنی و رازداری ƒ اهداکننده مراحل اهدای خون و دلیل هر مرحله و اطمینان از ایمنی فرایند اهدا ƒ اهمیت سلامت خون اهدایی برای دریافت کنندگان آن که می تواند با ƒ پایبندی اهداکننده به معیارهای انتخاب اهداکننده مرتبط با سلامت و خطر ابتلا به ITT به دست آید (93). اهمیت اهدای خون داوطلبانه، بدون چشم داشت مادی، به خصوص اهدای ƒ مستمر، به منظور حفظ ذخایر کافی خون سالم برای بیماران نیازمند به انتقال خون. هدف از غربالگری خون از نظر ITT حصول اطمینان از سلامت خون ƒ است، نه انجام آزمایش برای افرادی که به دنبال آگاهی از وضعیت بیماری عفونی خود هستند. غربالگری الزامی خون برای ITT از جمله VIH،VBH،VCH، ƒ سیفلیس و سایر عوامل عفونی منتقله از راه انتقال خون و محدودیت های این تست ها از جمله «دوره پنجره» عفونت. ۲. افزایش اعتماد اهداکنندگان به مراکز انتقال خون و تشویق آن ها به: پایبندی به معیارهای انتخاب اهداکننده در هنگام پاسخگویی به ƒ پرسش نامه اهدا مطلع نمودن مراکز انتقال خون در خصوص هرگونه رفتار اخیری که خطر ƒ ابتلا به ITT را افزایش دهد و یا شرایط پزشکی که ممکن است مناسب بودن اهداکننده را جهت اهدای خون یا ایمنی اهداهای بعدی تحت تأثیر قرار دهد. 3. تشویق افراد برای خودحذفی در صورت: 9۲ ابتلا به یک عفونت، بیماری یا وضعیتی که ممکن است آن ها را جهت ƒ اهدای خون نامناسب سازد. انجام رفتارهایی که آن ها را در معرض خطر بالای ITT قرار دهد. ƒ مسافرت به کشور یا منطقه ای که اهداکننده را در معرض خطر بالای ITT ƒ قرار دهد. ناقلین شناخته شده عفونت های مانند VBH ƒ بررسی برای آگاهی از وضعیت بیماری خود از نظر VIH یا سایر عفونت های ƒ منتقله از راه انتقال خون محتوا برای دست یابی به اهداف فوق، اطلاعات قبل از اهدا باید شامل موارد زیر می باشد (۰۴): ماهیت و موارد کاربرد خون و فرآورده های آن، نیاز به اهداکنندگان ƒ داوطلب بدون چشم داشت مادی، اهمیت حفظ شیوه زندگی سالم منطق یا دلایل پرسش نامه اهدا و ارزیابی سلامت اهداکننده قبل از ƒ اهدا، اهمیت همکاری اهداکننده در فرایند انتخاب اهداکننده و وظایف، مسئولیت ها و حقوق اهداکننده (۱۴). وجود گزینه ای برای اهداکننده جهت انصراف یا خودحذفی در هر زمان، ƒ قبل، حین و یا پس از اهدا، بدون هیچ گونه احساس خجالت یا پرسش ناخوشایند فرایند اهدای خون و واکنش های نامطلوب بالقوه از قبیل غش یا هماتوم ƒ وجود کارکنان پزشکی مجرب و آموزش دیده در تمامی فرایند اهدای ƒ خون ITTهای شایع از جمله VIH، VBH، VCH و سیفلیس و راه های انتقال ƒ آن ها، تاریخچه طبیعی و راه های پیشگیری، آزمایش های غربالگری که بر روی خون انجام می شوند، دوره پنجره عفونت، مشاوره و آزمایش داوطلبانه برای اهداکنندگانی که به دنبال آگاهی از وضعیت عفونت خود هستند. اطلاعات اولیه در خصوص سرولوژی گروه خونی و آزمایش های انجام شده ƒ ۰3 مرکز تحقیقات روی خون اهدایی عواقب احتمالی برای اهداکنندگان و خون اهدایی، درصورتی که نتایج ƒ آزمایش سرولوژی نشانگر گلبول های قرمز غیرمعمول یا گروه های خونی نادر باشد. عواقب احتمالی برای اهداکنندگان و خون اهدایی درصورت نتایج ƒ غیرطبیعی آزمایش های ITT، مکانیسم های آزمایش تأییدی، اطلاعات و اطلاع رسانی نتایج تست های ITT، اطمینان از رازداری و ارجاع برای بررسی بیشتر، مشاوره، درمان و مراقبت اطلاعات در خصوص هموگلوبین و آهن و کبودی برای اهداکنندگان ƒ خون در پیوست های ۱ و ۲ ارائه شده است. مرحله 2: مشاوره پیش از اهدا مشاوره پیش از اهدا، بخشی از فرایند انتخاب اهداکننده است که در آن مناسب بودن هر فرد هر بار با دقت، بر اساس مجموعه ای از معیارهای انتخاب اهداکننده مورد ارزیابی قرار می گیرد. این مرحله همچنین، فرصت پرسش و درک دلایل معافیت از اهدا را به اهداکنندگان می دهد. مشاوره پیش از اهدا به عنوان بخشی از مصاحبه محرمانه به منظور تعیین و شناسایی تاریخچه پزشکی اهداکننده و ارزیابی سلامت اهداکننده و خطر ITT توسط یک کارمند آموزش دیده مرکز انتقال خون ،دقیقا ًقبل از اهدا، انجام می شود. مشاوره پیش از اهدا، فرصتی جهت افزایش درک اهداکننده فراهم نموده و مطابق با فرایند ارزیابی شرایط مناسب اهداکننده جهت اهدای خون می باشد (۲, ۲۴-5۴). فرد مصاحبه کننده باید اطمینان حاصل نماید که اهداکننده بالقوه، اطلاعات پیش از اهدا و پرسش های اهدا را درک نموده است. همچنین فرد مصاحبه کننده باید محیطی فراهم کند که در آن اهداکننده برای پاسخ به سؤالات احساس راحتی کند. رضایت آگاهانه اهداکننده جهت اهدای خون باید در این مرحله اخذ شود و نشان دهد که اهداکننده پرسش نامه را درک نموده، پاسخ صادقانه به سؤالات داده، می داند خون اهدایی وی از نظر ITT و گروه خونی آزمایش خواهد شد و مایل به اهدای خون است (6۴). ۱3 به اهداکنندگانی که در طی این مرحله معاف می شوند، باید اطلاعاتی درخصوص دلیل معافیت و چگونگی حفظ شیوه زندگی سالم داده شود. در صورت لزوم، این اهداکنندگان می بایست مورد حمایت و مراقبت قرار گرفته و درخصوص اینکه آیا می توانند دوباره برای اهدای خون مراجعه کنند و زمان بازگشت به آن ها اطلاع داده شود. مطالعات نشان داده اند که معافیت موقت (به عنوان مثال نقاهت بیماری، مصرف دارو، سابقه مسافرت و یا عوامل خطر عفونت) ممکن است میزان بازگشت اهداکننده خون و اهداهای خون بعدی را به ویژه در اهداکنندگان بار اول تحت تأثیر قرار دهد (۲, ۱۲, ۲۲, ۴۲). چنانچه دلیل معافیت اهداکنندگان بیان شود و وقت بعدی، جهت اهدا پس از اتمام دوره معافیت داده شود، احتمال بیشتری برای بازگشت اهداکنندگان معاف موقت وجود دارد (7۴, 8۴). به عنوان مثال، از اهداکنندگانی که به دلیل سطح هموگلوبین پایین معاف می شوند باید خواسته شود به توصیه های پزشکی و اطلاعات مرتبط از جمله توصیه های تغذیه ای توجه نموده و پس از طبیعی شدن سطح هموگلوبین جهت اهدای خون بازگردند. برای پیشگیری از تخلیه ذخایر آهن این اهداکنندگان، تعداد اهداهای آتی آن ها باید مورد بازنگری قرار گیرد (7۴) اهداف مشاوره پیش از اهدا دارای اهداف زیر می باشد: 1. اطمینان از اینکه اهداکننده تمام سؤالات را درک نموده و با دقت به پرسش نامه پاسخ می دهد. 2. اطلاع این امر به اهداکننده که خون اهدایی وی، از نظر سرولوژی گروه های خونی و مارکرهای ITT، آزمایش خواهد شد و نتایج آزمایش به وی ارائه خواهد شد. 3. اطمینان از اینکه اهداکننده قادر به دادن رضایت آگاهانه برای اهدا بوده و تصدیق می کند که امضای وی تأییدی بر آن است که پاسخ های وی به پرسش نامه دقیق بوده و مایل است که از نتایج آزمایش های خود مطلع شود. محتوا جهت دست یابی به اهداف فوق، مشاوره پیش از اهدا باید شامل موارد زیر باشد: ۲3 مرکز تحقیقات بررسی پاسخ های اهداکننده به پرسش نامه اهدا ƒ توضیح درخصوص فرایندهای انتخاب اهدا کننده، اهدای خون و غربالگری خون ƒ تشویق به خودحذفی در صورت مواجهه فرد با ITT و مراجعه به مراکز ƒ آزمایش و مشاوره داوطلبانه در صورت نیاز به آزمایش های بیشتر. توضیح در خصوص روش های مشاوره پس از اهدا، از جمله روش های ƒ اطلاع رسانی و دسترسی به نتایج آزمایش ITT. اخذ رضایت آگاهانه اهداکننده برای اهدای خون. ƒ ارائه مشاوره مناسب برای اهداکنندگان معاف از اهدای خون از جمله ƒ ارجاع جهت درمان و مراقبت به تناسب وضعیت. توصیه به اهداکنندگان معاف موقت که چه زمانی می توانند برای اهدای ƒ خون بازگردند. مرحله 3: مشاوره هنگام اهدای خون مشاوره هنگام اهدای خون، فرصتی را جهت توضیح در خصوص روش خون گیری، قدردانی از اهداکنندگان به دلیل مشارکت ارزشمند آن ها و افزایش رضایت اهداکننده از تجربه اهدا و مراکز انتقال خون فراهم می سازد. این مشاوره همچنین در ایجاد انگیزه و بازگشت جهت اهدای مجدد مؤثر است (9۴). مشاوره در این مرحله، باید توسط کارکنان مراقبت از اهداکننده که در زمینه مهارت های بین فردی و همچنین ضد عفونی پوست و خون گیری آموزش دیده اند، انجام شود (۰5). کارکنان مراقبت از اهداکننده با مهارت های ارتباطی خوب و توانایی تفسیر نشانه های غیرکلامی اهداکنندگان خون مانند نشانه های یک واکنش قریب الوقوع و تعامل اجتماعی می توانند واکنش های نامطلوب اهداکننده مانند سنکوپ را کاهش دهند (۱5). واکنش های نامطلوب اهداکننده ممکن است از بازگشت اهداکنندگان در آینده جلوگیری نماید و نشان داده شده است که مهارت های بین فردی کارکنان مراقبت از اهداکننده، نسبت معکوس با واکنش های اهداکننده دارد (3۱, 3۲). هرگونه واکنش نامطلوب اهدا کننده اعم از عمومی یا موضعی مانند عدم امکان رگ گیری، هماتوم، پارگی شریان، ترومبوفلبیت، آسیب به عصب و غش باید فورا ًمدیریت 33 شوند. زمانی که اهداکننده بهبود پیدا کرد به منظور حصول اطمینان از اینکه اهداکننده علّت عوارض جانبی را درک نموده است و از هرگونه درمان یا مراقبت ارائه شده مطلع شده است، باید مشاوره اختصاصی ارائه شود (۲5). چنانچه واکنش به صورت تأخیری و در خارج از مرکز خون گیری رخ دهد یا اهدا کننده جهت درمان بیشتر ارجاع داده شود و یا به طور موقت یا دائم معاف شود توضیحات بیشتر، ممکن است ضروری باشد (35, ۴5). مشاوره در هنگام اهدا، ممکن است اهداکنندگانی را که رفتارهای پرخطر در زمینه ITT را در طی مشاوره قبل از اهدا و یا حتی پس از اهدای خون مطرح نکرده اند، شناسایی کند. این امر ممکن است مهم باشد به خصوص زمانی که اهداکنندگان وادار یا مجبور به اهدای خون باشند یا چنانچه آن ها به دنبال تعیین وضعیت عفونت خود باشند. چنانچه خون اهدایی نباید مورد استفاده قرار گیرد، اهداکنندگان باید در هر زمان، در طول و پس از اهدای خون، بتوانند این موارد را مطرح نمایند. خود حذفی محرمانه واحد خون (EUC) به اهداکنندگان اجازه می دهد به شیوه ای محرمانه، مراکز انتقال خون را جهت استفاده یا عدم استفاده از خون خود برای تزریق مطلع سازند. در صورت وجود این سیستم در مراکز انتقال خون، اهداکننده باید از فرایند EUC آگاه شود (33, ۴3, 55). باید به اهداکنندگان توصیه شود، چنانچه پس از اهدا، بیمار شده، به ویژه، بیماری که ممکن است در زمان اهدای خون در دوره نهفته بوده باشد (معمولا ًظرف 8۲ روز پس از اهدای خون) یا در صورت به خاطر آوردن اطلاعات مهمی در مورد بیماری گذشته یا رفتارهای پر خطر از نظر ITT که باید قبل از اهدا بیان می کرده اند، لازم است با مراکز انتقال خون تماس گرفته و اطلاعات پس از اهدا را ارائه دهند. به تمام اهداکنندگان باید اطلاعاتی در مورد مراقبت های پس از اهدا ارائه شود تا خطر واکنش های نامطلوب کاهش یابد. همچنین باید توصیه شود هرگونه اطلاعات بیشتر که ممکن است بر سلامت خون تأثیر گذارد، به مراکز انتقال خون ارائه شود (65). یک مثال از توصیه پس از اهدا، به اهداکنندگان خون در پیوست 3 آمده است. اهداف اهداف مشاوره هنگام اهدای خون عبارت اند از: 1. حصول اطمینان از اینکه اهداکنندگان در طول فرایند اهدای خون از جمله ۴3 مرکز تحقیقات خون گیری احساس راحتی نمایند؛ 2. کاهش اضطراب اهداکننده و به حداقل رساندن خطر هرگونه واکنش نامطلوب از قبیل غش (75)؛ 3. ارائه توصیه های پس از اهدا از جمله مراقبت از محل خون گیری؛ 4. اطمینان از همکاری اهداکننده در خودحذفی محرمانه یا ارائه اطلاعات پس از اهدا؛ 5. تقویت اعتماد و اطمینان اهداکننده به منظور حفظ اهداکننده. محتوا جهت دست یابی به اهداف فوق، اطلاعات و مشاوره ارائه شده در هنگام اهدای خون، باید شامل موارد زیر باشد: روش خون گیری و نیاز به ضد عفونی درست و مناسب پوست و یافتن ƒ رگ مناسب؛ حجم خونی که جمع آوری می شود و زمان مورد نیاز برای خون گیری؛ ƒ مراقبت پس از اهدا، از جمله مراقبت از محل خون گیری و نحوه پیشگیری ƒ و مدیریت واکنش های حاد و تأخیری در اهداکننده؛ سیستم خود حذفی محرمانه و اهمیت اطلاع به مراکز انتقال خون در ƒ صورتی که خون اهدایی به هر دلیلی سالم نباشد؛ اطلاع رسانی به مراکز انتقال خون در صورت بروز هرگونه عفونت حاد یا ƒ واکنش، ظرف 8۲ روز پس از اهدای خون در اسرع وقت. مرحله ۴: مشاوره پس از اهدا همه خون های اهدایی باید جهت حصول اطمینان از سلامت میکروبی از نظر مارکرهای ITT غربالگری شده و تأیید شود که جهت استفاده برای مصارف درمانی، سالم و ایمن هستند. آزمایش های مورد استفاده برای غربالگری خون معمولا ً از حساسیت بالایی برخوردارند؛ با این وجود، برخی از آزمایش ها از ویژگی کمتری برخوردارند و گاهی نتایج واکنش پذیر کاذب ایجاد می شود (۴). درمورد نتایج غربالگری واکنش پذیر، به منظور 53 شناسایی اهداکنندگان واقعا ً آلوده یا اهداکنندگان با نتایج واکنش پذیر غیراختصاصی و یا نامشخص، باید آزمایش تأییدی انجام شود. این آزمایش باید قبل از آگاه سازی، اطلاع رسانی و مشاوره اهداکنندگان در مورد وضعیت عفونت آن ها انجام شود. برای تأیید کارآمد این نتایج، نیاز به سیستم آزمایش تأییدی با طراحی خوب و مناسب برای هر نوع پاتوژن از جمله انتخاب روش ها و الگوریتم هایی برای آنالیز و تفسیر نتایج می باشد (85). هر مرکز انتقال خون، باید به آزمایشگاه مرجعی که قادر به انجام آزمایش تأییدی دقیق، قابل اعتماد و مناسب باشد، دسترسی داشته باشد (73). مشاوره اهداکنندگان با سرولوژی گلبول های قرمز غیرمعمول یا گروه های خونی نادر یا آزمایش های ITT غیرطبیعی، یک بخش ضروری از خدمات کیفیت و مراقبت از اهداکننده می باشد. اهداکنندگانی که عفونت در آن ها تأیید شده است باید از وضعیت بیماری ƒ خود مطلع شده، مورد مشاوره قرارگرفته، از اهدای خون معاف شوند و برای درمان، مراقبت و حمایت ارجاع داده شوند (95)؛ اهداکنندگان با نتایج غربالگری واکنش پذیر تکرار شونده و تست تأییدی ƒ منفی، باید اطلاع رسانی شوند و تحت مشاوره قرار گیرند و تا زمانی که نتایج آزمایش آن ها در آزمایش غربالگری بدون واکنش شود، به طور موقت، از اهدای خون معاف گردند. هنگامی که این آزمایش ها منفی شوند، می توان آن ها را دوباره به عنوان اهداکنندگان خون پذیرفت؛ اهداکنندگان با نتایج نامشخص تست تأییدی که در آن برهه زمانی ƒ نمی توان عفونت را در آن ها رد کرد، باید به آن ها اطلاع داده شده، مشاوره گردند و به طور موقت معمولا ًتا شش ماه معاف شوند؛ چنانچه در پیگیری، آزمایش غربالگری آن ها منفی و تست تأییدی نیز منفی گردد، می توان آن ها را در آینده به عنوان اهداکنندگان خون پذیرفت؛ به اهداکنندگان با نتایج غیرمعمول سرولوژی گلبول های قرمز یا گروه های ƒ خونی نادر باید درخصوص اهمیت نتایج و پیامدهای آن توضیح داده شود. سابقه اهدای اهداکننده باید با ثبت جزئیات نتایج آزمایش، سرنوشت واحد اهدایی، نتایج مشاوره و ارجاع برای درمان و مراقبت به روز شود. 63 مرکز تحقیقات مشاوره پس از اهدا، باید در اسرع وقت پس از در دسترس قرار گرفتن نتایج آزمایش ، انجام شود. این امر باید در اهداکنندگان با نتیجه مثبت آزمایش ITT توسط یک متخصص مراقبت های بهداشتی آموزش دیده که قادر به توضیح نتایج و اخذ تاریخچه پزشکی اهداکننده است، با درک و همدلی انجام شود. مشاور باید زمان کافی برای درک موضوع به اهداکننده بدهد و همچنین باید فرصتی برای پرسش یا ابراز هرگونه نگرانی از سوی اهداکننده فراهم نماید (۰6). ارجاع به پزشک، متخصص یا مرکزی خارج از انتقال خون به منظور مدیریت، درمان و مراقبت بیشتر باید مورد بحث قرار گیرد (۲۱). هر گونه خطر احتمالی انتقال عفونت باید با دقت مورد بررسی قرار گرفته و به اهمیت شیوه زندگی سالم تأکید شود (۱6). مشاوره پس از اهدا، همیشه باید خصوصی و در محیطی امن و مناسب که محرمانه بودن اطلاعات اهداکننده را حفظ کند، انجام شود. مشاوره باید به زبانی که اهداکننده به آن مأنوس باشد و با رعایت دغدغه های فرهنگی انجام شود. به دلیل انگ و تبعیضی که ممکن است به دلیل تست مثبت ITT به وجود آید، بسیار مهم است که کارکنان مراکز انتقال خون درک کنند که هرگونه اطلاعات حساس اهداکنندگان باید همیشه کامًلا محرمانه و امن نگهداری شوند (6۱, ۲۲, 6۲, ۰5, 95, ۰6, ۲6-56) و اهداکنندگان باید از محرمانه بودن اطلاعات ارائه شده به مراکز انتقال خون اطمینان حاصل نمایند. مشاوره پس از اهدا، مراکز انتقال خون را قادر می سازد اطلاعات دموگرافیک و ریسک فاکتورهای اهداکنندگان ITT مثبت را، به عنوان بخشی از برنامه مراقبت از خون (هموویژلانس)، جمع آوری نمایند. این اطلاعات می تواند در تصمیم گیری های آتی در مورد معیارهای انتخاب اهداکننده و ارزیابی سؤالات در پرسش نامه اهدا ارزشمند باشد (66). اهداف مشاوره پس از اهدا، دارای اهداف زیر می باشد: 1. توضیح در خصوص نتایج آزمایش ها، نیاز به تأیید نتایج، پیامدهای بهداشتی برای اهداکننده و واحد اهدایی (دور ریخته شده) و مناسب بودن اهداکننده برای اهدای خون در آینده؛ 2. تشویق اهداکنندگان به ارائه تمام اطلاعات مربوطه از جمله منشأ احتمالی 73 عفونت. 3. روشن شدن و برطرف نمودن شک و تردید یا نگرانی های مطرح شده توسط اهداکنندگان؛ 4. کاهش اضطراب اهداکننده؛ 5. ارائه اطلاعات در خصوص اقدامات احتیاطی جهت پیشگیری از انتقال عفونت به دیگران؛ 6. ارائه اطلاعات و در صورت لزوم ارجاع اهداکننده جهت بررسی، مدیریت، درمان و مراقبت بیشتر؛ 7. تأکید بر اهمیت شیوه زندگی سالم برای اهداکنندگان با نتایج منفی در آزمایش های غربالگری خون و تشویق جهت اهدای مستمر خون. محتوا جهت دست یابی به اهداف فوق، مشاوره پس از اهدا، باید اطلاعات دقیق در خصوص مفهوم و اهمیت نتایج آزمایش ها ارائه نماید. اهداکنندگان با نتایج آزمایش ITT واکنش پذیر یا نامشخص باید مطلع ƒ شوند و در مورد نیاز به دادن نمونه خون جدید جهت تأیید نتایج آزمایش (منطبق با سیستم تست تأییدی) مورد مشاوره قرار گیرند. به اهداکنندگان با نتایج آزمایش ITT مثبت تأییدی باید اطلاعاتی در ƒ خصوص عفونت ارائه شود که عبارت اند از: - نحوه انتقال عفونت؛ - پیامدهای احتمالی برای سلامت اهدا کننده؛ - فرصت های درمانی؛ - پیشگیری از انتقال عفونت؛ - نیاز به اطلاع رسانی به افرادی که اهداکننده با آن ها در تماس بوده و ممکن است در معرض خطر عفونت باشند، به طوری که آن ها در اسرع وقت بتوانند آزمایش و درمان شوند. هماهنگی جهت ارجاع به یک مرکز خارج از انتقال خون مانند مرکز ƒ 83 مرکز تحقیقات درمان و مراقبت از VIH باید صورت گیرد (۲۱, 6۲, ۰6). به اهداکنندگان همچنین باید اطلاع داده شود که خون اهدایی آن ها دور ƒ ریخته شده و از اهدای بعدی خون، به صورت دائم یا موقت، برای یک دوره زمانی مشخص بسته به نوع عفونت، معاف هستند. به اهداکنندگانی با سرولوژی گلبول های قرمز غیر معمول یا گروه های ƒ خونی نادر باید اطلاعاتی درباره موارد ذیل داده شود: - آنتی بادی ها یا گروه های خونی؛ - پیامدهای آن برای اهداهای بعدی در آینده؛ - اهمیت همراه داشتن همیشگی این اطلاعات به طور شخصی به دلیل اینکه احتمال نیاز به انتقال خون همیشه وجود دارد؛ - فرصت برای عضویت در لیست اهداکنندگان خون نادر. پیوست ۴ طرح کلّی مراحل مشاوره پس از اهدای اهداکنندگان خون با ITT مثبت تأییدی را شرح می دهد. نمونه هایی از برگه های اطلاعات برای اهداکنندگان خون با عفونت VIH، هپاتیت B و C، سیفلیس، مالاریا و بیماری شاگاس تأیید شده، نیز در پیوست های ۰۱-5 گنجانده شده است. 39 ۰۴ مرکز تحقیقات فصل سّوم سازماندهی سیستم مّلی برای مشاوره اهداکنندگان خون 1-3. سیاست و راهنماهای مّلی مشاوره اهداکنندگان خون مدیریت و مشاوره اهداکنندگان خون یک بخش ضروری از فرایند اهدای خون است. اهداکنندگان، منبع خون و فرآورده های خون هستند که پس از فراوری برای استفاده بالینی یا برای پالایش، توزیع و پخش می شوند. یک تجربه مثبت اهدای خون به عنوان یک عامل اصلی تعیین کننده در بازگشت اهداکننده در نظر گرفته می شود (53, 76). بر این اساس، اهداکنندگان باید بگونه ای مدیریت شوند که از استانداردهای بالای مراقبت و از توجه مراکز انتقال خون به سلامت و تندرستیشان اطمینان حاصل شود (3۲, ۴5, 86). مشاوره باید به همه اهداکنندگان بالقوه ارائه شود. مقامات بهداشت کشور و مراکز انتقال خون، مسئول ایجاد سیاست ها، چهارچوب های قانونی، دستورالعمل ها و زیر ساخت های مربوطه و همچنین تأمین منابع کافی به منظور اطمینان از ایجاد یک سیستم هماهنگ و قابل اعتماد برای مشاوره اهداکنندگان خون هستند. دامنه این سیستم، به میزان توسعه و پیشرفت سیستم مراقبت های بهداشتی، ظرفیت و زیر ساخت های مراکز انتقال خون و منابع در دسترس بستگی دارد. هر کشوری باید دارای یک سیاست ملّی خون (yciloP doolB lanoitaN) باشد که اصول و راهکارهای جذب اهداکنندگان خون، انتخاب و معافیت، غربالگری خون، آزمایش های تأییدی، اطلاع رسانی، مشاوره و ارجاع را مشخص کند. این سیاست، باید الزامات مورد نیاز برای غربالگری همه خون های اهدایی از نظر مارکرهای ITTو انجام ۲۴ مرکز تحقیقات آزمایش های تأییدی در صورت نتایج واکنش پذیر در آزمایش غربالگری را تبیین و تعیین نماید. غربالگری و آزمایش تأییدی ITT برای تعیین مناسب بودن خون اهدایی جهت استفاده درمانی، اطلاع رسانی اهداکنندگان از نتایج آزمایش ITT مثبت و همچنین برای ارائه مشاوره پس از اهدا مهم می باشد. سیاست ملّی خون، باید در یک چهارچوب قانونی و نظارتی حمایت و اجرا شود و اجرای آن باید مطابق با دستورالعمل های ملی باشد (96). وجود سیاست ملی خون منسجم که مشاوره اهداکنندگان خون را مدیریت می کند، کمک خواهد کرد به: ارائه یک برنامه یکنواخت از راهنماهای ملّی و روش های استاندارد در ƒ سراسر کشور؛ ارتقاء و حفظ کیفیت خدمات و مراقبت از اهداکننده؛ ƒ شناسایی و پشتیبانی از تدارک منابع لازم جهت حمایت از فعالیت های ƒ مشاوره؛ ادغام و یکپارچگی خدمات و فرایندهای مدیریت اطلاعات، رازداری، ƒ اطلاع رسانی از نتایج آزمایش ها و ارجاع به مراکز مراقبت های بهداشتی؛ تعریف نقش ها و ارتباط بین مراکز انتقال خون و سایر مراکز مراقبت های ƒ بهداشتی از جمله آزمایشگاه های مرجع، مراکز مراقبت های بهداشتی و خدمات مشاوره و سازمان های مردم نهاد. راهنمای ملی مشاوره اهداکنندگان خون باید طی یک فرایند کامًلا مشورتی و شورا محور تدوین شوند. مراکز انتقال خون باید همه ذی نفعان کلیدی از جمله اهداکنندگان خون را در توسعه راهنماهای مشاوره دخیل نموده و اطمینان حاصل نماید که منطبق بر معیارهای ملی انتخاب اهداکننده باشند (۲). راهنماهای مشاوره باید براساس شواهد یا بهترین روش های بین المللی بوده و بازتاب ساختار سیستم مراقبت های بهداشتی و فضای اجتماعی و فرهنگی کشور باشد. هر کشوری که در حال حاضر سیستم مشاوره اهداکننده ندارد، باید یک ارزیابی از نحوه و شیوه انتخاب و مشاوره اهداکننده خون انجام دهد (3۲). این ارزیابی ممکن است شامل یک نظرسنجی از دانش، نگرش و عملکرد اهداکنندگان بالقوه و اهداکنندگان موجود و همچنین از ارائه دهندگان خدمات سلامت باشد. نظر سنجی باید با توجه به 3۴ تفاوت های اجتماعی و فرهنگی نشانگر وضعیت کل کشور باشد. استراتژی ها برای ارائه مشاوره، اطلاع رسانی و ارجاع باید بر مبنای این ارزیابی بوده و به طور واضح در راهنما تعریف شود. این امر باید شامل نحوه اطلاع رسانی به اهداکنندگان در خصوص نتایج آزمایش های ITT آنها باشد، به خصوص برای اهداکنندگانی که زیر سن قانونی ملّی هستند. روش های ارجاع، نیز، باید در ابتدا به صورت آزمایشی به کار گرفته شوند و تغییرات لازم قبل از آنکه به طور رسمی به تصویب برسند و به اطلاع عموم رسانده شوند، اعمال شوند. 3- 2. زیرساخت ها و امکانات مشاوره باید در یک محیط دوستانه و سازنده، با زیرساخت ها و امکانات مناسب، انجام شود (۰7). مشاوره، چه در مرکز ثابت و چه در مرکز سیار انجام پذیرد، باید در محلی انجام شود که حریم خصوصی از لحاظ دیداری و شنیداری و همچنین رازداری حفظ شود. گزینه های متعددی را می توان جهت ایجاد فضای مشاوره در مراکز ثابت و یا سیار مانند استفاده از دفاتر موجود یا تغییر چیدمان اتاق با استفاده از پارتیشن های دائمی یا متحرک مد نظر قرار داد. 3-3. منابع انسانی و مالی مشاوره باید توسط پرسنل آموزش دیده و واجد صلاحیت انجام شود. مراکز انتقال خون باید به تعداد کافی کارمندان آموزش دیده برای ارائه مشاوره اهداکننده خون داشته باشند. کارکنان باید برای هر مرحله از فرایند مشاوره، زمان کافی اختصاص دهند. در صورت عدم وجود کارمندان با یک زمینه خاص و آموزش دیده در مشاوره، کارکنان موجود، با ویژگی ها، خصوصیات و توانایی های فردی مناسب، ممکن است آموزش داده شده و به عنوان مشاور تعیین شوند (۱7) (بخش 5-3 را نیز ملاحظه نمایید). دیگر کارکنان مراکز انتقال خون، از جمله داوطلبان، ممکن است با اهداکنندگان خون تعامل داشته باشند و مهم است که آن ها نیز آموزش های اولیه از جمله آموزش ارتقای مهارت های ارتباطی را دریافت نمایند (۲7). تأمین منابع مالی کافی و پایدار، برای برنامه مشاوره مؤثر اهداکنندگان خون، از جمله اختصاص بودجه برای آموزش کارکنان در زمینه مشاوره و توسعه مواد آموزشی و ۴۴ مرکز تحقیقات اطلاع رسانی ضروری می باشد. 3-۴. سیستم کیفیت همه عناصر یک سیستم مدیریت کیفیت، مشابه سایر جنبه های فّنی مراکز انتقال خون، جهت فرایند مشاوره اهداکننده اعمال می گردند (37). این عناصر شامل: ساختار سازمانی که اختیارات، مسئولیت ها و ارتباطات گزارش دهی همه ƒ کارکنان از جمله شرح و خصوصیات شغل را به صورت مکتوب تعریف می کند؛ سند سیاست کیفی و راهنماها که این اطمینان را ایجاد نماید که کیفیت ƒ مشاوره اهداکنندگان خون با یک رویکرد یکسان انجام می شود؛ روش های عملکردی استاندارد (sPOS) که هر فرایند، روش و وظیفه ƒ را برای یکسان بودن، قابلیت ردیابی و دقیق بودن هدایت می نماید که شامل اطلاعات در خصوص کارکنان مورد نیاز، امکانات، فرم ها و منابع می باشد. همه موارد باید POS داشته باشند و مستندسازی در تمام مراحل مشاوره انجام شودکه شامل موارد ذیل می باشد: - مصاحبه محرمانه در مشاوره قبل از اهدا؛ - مشاوره در هنگام اهدای خون؛ - دعوت از اهداکننده برای مشاوره پس از اهدا؛ - اطلاع رسانی و مشاوره پس از اهدا؛ - ارجاع به مراکز مراقبت های بهداشتی؛ - فرایند مشاوره و نتایج یا پیامدهای آن؛ - پایش و ارزیابی مشاوره؛ - سایر پیگیری های لازم مانند فراخوان محصول یا kcab-kooL اهداکننده و گیرنده. آموزش مهارتی کارکنان براساس یک کوریکولوم آموزشی ساختار یافته ƒ شامل ارزیابی صلاحیت و سوابق آموزشی (به بخش 5 مراجعه کنید)؛ سیستم ثبت سوابق (الکترونیکی و یا دستی) که قابلیت ردیابی، رازداری ƒ 5۴ و بازیابی آسان برای مشاوره اهدا کننده، درست در زمان مناسب را، تضمین نماید که شامل موارد زیر می گردد: - سوابق اهدا کننده ،در هر بار اهدا، شامل تعیین هوّیت اهدا کننده، دلایل معافیت، هرگونه واکنش نامطلوب، نتایج آزمایش های ITT، مشاوره و نتایج آن از جمله ارجاع به سایر مراکز؛ - فهرست معافیت اهدا کنندگان که یک لیست محرمانه از اهداکنندگانی که به طور دائم معاف شده اند، می باشد؛ - تضمین محرمانه بودن سوابق اهداکننده در همه زمان ها با استفاده از شماره منحصر به فرد برای هر اهداکننده و استفاده از کدهایی برای مارکرهای عفونی. سیستم پایش و بهبود مستمر در جذب اهداکنندگان، پرسش نامه ƒ اهداکننده، مشاوره قبل و پس از اهدا، ساز و کارهای اطلاع رسانی و ارجاع شامل برنامه ممّیزی داخلی که به تناسب وضعیت توسط مراکز انتقال خون و سایر مراکز به طور منّظم انجام می شود (۲, ۴7). 3- 5. آزمایشگاه های مرجع هدف از غربالگری خون اهدایی، اطمینان از ایمنی و سلامت میکروبی ذخایر خون می باشد. آزمایش تأییدی، برای تأیید وضعیت عفونی اهداکنندگانی که بر اساس واکنش پذیر بودن نتایج آزمایش های غربالگری از اهدای خون معاف شده اند، می باشد. این امر، امکان ارجاع برای درمان و مراقبت مناسب را ایجاد می کند. تأیید کارآمد این نتایج، نیازمند سیستم آزمایش تأییدی مناسب و خوب طراحی شده برای هر ITT، از جمله انتخاب روش ها و الگوریتم هایی جهت آنالیز و تفسیر نتایج می باشد. تجهیزات ویژه و آموزش های پیشرفته نیز مورد نیاز است. آزمایش تأییدی باید توسط آزمایشگاه مرجع انجام شود؛ مگر اینکه، تخصص و منابع قابل توجهی، در خود مراکز انتقال خون موجود باشد (۴, 73). 3- 6. مواد آموزشی و اطلاع رسانی برای اهداکنندگان مواد آموزشی اهداکننده، باید درخصوص معیارهای انتخاب اهداکننده و روند اهدا 6۴ مرکز تحقیقات تهیه شود. این مواد باید شامل اطلاعات مربوط به خون و فرآورده های آن، نیاز به اهدای خون و اهمیت حفظ سبک زندگی سالم و منطقی، برای فرایند انتخاب اهدا کننده باشد. این مواد باید به زبان ساده نگارش شوند، به نحوی که به آسانی قابل درک و فهم بوده و به مقدار کافی در دسترس باشند (۲۴). جزئیات کامل راه های تماس با مراکز انتقال خون و مؤسسات و مراکز مراقبت های بهداشتی مربوطه باید در این مواد آموزشی گنجانده شوند. 3-7. رسانه و روابط عمومی رسانه های چاپی، صداوسیما و الکترونیکی از جمله قدرتمندترین همکاران برنامه اهداکنندگان خون هستند. توانایی آن ها برای رساندن پیام به تعداد زیادی از مردم منحصر به فرد بوده و باید حمایت آن ها را جلب نموده و ارج نهاد. بنابراین رسانه ها می توانند نقش حیاتی در افزایش آگاهی عمومی، خصوصا ًدر اهدای خون و جذب اهداکنندگان، ارزیابی مناسب بودن اهدا کننده و مشاوره وی ایفا نمایند. در نتیجه، به مراکز انتقال خون جهت رسیدن به هدف خود، یعنی فراهم نمودن خون سالم وکافی، کمک می نمایند (۱). به تمام رسانه ها باید اطلاعات دقیق درمورد وظایف، مسئولیت ها و حقوق اهداکنندگان خون ارائه شود. مشارکت فعال و روابط خوب با رسانه ها، باعث می شود روزنامه نگاران اطلاعات خوبی داشته باشند و با گزارش داستان ها به طور نادرست و یا منفی، ناخواسته به نگرش منفی نسبت به اهدای خون دامن نزنند. با توجه به علاقه عمومی و درگیر بودن مردم در امر اهدای خون، آنها اغلب مشتاقند یادداشتی برای هر رویداد، حادثه یا وضعیت مربوط به اهدای خون و انتقال خون داشته باشند. در صورت عدم وجود مشاوره اهدا کنندگان خون و یا چنانچه مشاوره به شیوه حرفه ای ارائه نشود، هر حادثه یا شکایت اهداکننده ممکن است تشدید شده و منجر به پوشش رسانه ای منفی شود. بنابراین مراکز انتقال خون باید در عین احترام به تعهد خود، در خصوص رازداری و حفظ حریم خصوصی اهداکننده در همه حال سیاست باز و شفافی داشته باشند. مشاوره مؤثر و خوب، می تواند یک تصویر مثبت از مراکز انتقال خون در جامعه ایجاد و جلب توجه عموم نماید. فصل چهارم ملاحظات اخلاقی و حقوقی در مشاوره اهداکنندگان خون ۴-1. حقوق و مسئولیت های مراکز انتقال خون و اهداکنندگان خون مسئولیت اصلی مراکز انتقال خون، اطمینان از سلامت خون و مراقبت از سلامت اهداکنندگان و دریافت کنندگان خون است. حق و التزام معاف نمودن اهداکنندگان فاقد شرایط اهدا، براساس ارزیابی خطر داده های اپیدمیولوژیک است (57). همچنین انتقال خون مسئول ارائه خدمات مشاوره مناسب به افرادی که معاف شده اند، می باشد (۲). مراکز انتقال خون باید محیط امن و دلپذیری را برای اهداکنندگان خون فراهم نموده، با آن ها با احترام رفتار نموده و قبل از اهدای خون از آن ها رضایت آگاهانه أخذ نماید. به اهداکنندگان باید تمام اطلاعات مربوطه، به ویژه نتایج آزمایش ITT، داده شود. مراکز انتقال خون، باید از محرمانه بودن تمام اطلاعات شخصی که اهداکنندگان ارائه می دهند، به ویژه آن هایی که مربوط به سلامت اهداکنندگان و قرار گرفتن آن ها در معرض ریسک فاکتورهای ITT است، اطمینان حاصل نموده و به اهداکنندگان نیز، اطمینان دهند. مراکز انتقال خون موّظف به تضمین اطلاع رسانی نتایج آزمایش مثبت به اهداکنندگان و در دسترس بودن مشاوره و ارجاع مناسب می باشند. این وظیفه می تواند با استفاده از مدل های مشاوره ای مختلف ارائه گردد (بخش 3- 6 را نیز ملاحظه نمایید). افراد به عنوان اهداکننده خون دارای حقوق و مسئولیت هایی می باشند که شامل: حق داشتن اطلاعات روشن و مناسب از جمله هدف از انتخاب اهداکننده ƒ و تبعات ناشی از عدم ارائه اطلاعات مربوطه به مراکز انتقال خون؛ 8۴ مرکز تحقیقات مسئولیت ارائه کلّیه اطلاعات مرتبط به بهترین نحو به مراکز انتقال خون ƒ در خصوص وضعیت بهداشتی خود که ممکن است خطراتی برای سلامت آن ها ایجاد نماید و در مورد فعالیت و یا رفتارهایی که خطر ابتلا به ITT را افزایش می دهند؛ مسئولیت خودحذفی از اهدای خون در صورتی که باور دارند که واجد ƒ شرایط اهدای خون نیستند. هیچ اهداکننده ای نباید از اهدای خون، به عنوان وسیله ای جهت انجام چکاپ پزشکی، دانستن وضعیت VIH خود و یا آزمایش برای سایر ITTها استفاده نماید. حق صرف نظر کردن از اهدای خون در هر زمان، در طی فرایند اهدا و به ƒ هر دلیلی از جمله شک و تردید در خصوص مناسب بودن به عنوان یک اهداکننده خون، بدون هیچ گونه نیاز به توضیح در خصوص این تصمیم؛ مسئولیت اطلاع به مراکز انتقال خون پس از اهدای خون، در صورت ƒ وجود هر گونه شک و تردید در خصوص مناسب بودن برای اهدای خون و یا در صورت تغییر در وضعیت سلامت، ظرف مدت 8۲ روز پس از اهدای خون. ۴-2. رازداری و حفظ حریم خصوصی بسیاری از کشورها قوانین و مقرراتی در خصوص رازداری و حفظ حریم خصوصی دارند. موضوع رازداری ممکن است تحت عنوان گسترده ای از قوانین حریم خصوصی یا قوانین حفظ حریم خصوصی اعمال گردد . رازداری رازداری، به تعهد متخصصین و مراکز مراقبت های بهداشتی به عدم افشا و در اختیار گذاشتن اطلاعات شخصی و حساس بیماران و یا اهداکنندگان خون به شخص ثالث اطلاق می شود. این وظیفه در سوگندنامه بقراطی تدوین گردیده و هنوز هم یکی از اصول اساسی اخلاق پزشکی است. رازداری سخت گیرانه اطلاعات شخصی اهداکنندگان و نتایج آزمایش آن ها باید همیشه 9۴ تضمین شود. نقض رازداری، ممکن است اثر منفی بر رابطه بین مراکز انتقال خون و جامعه دریافت کننده خدمت بگذارد. رازداری سوابق اهداکننده، باید با استفاده از شماره منحصر به فرد برای اهداکنندگان و اهداهای آن ها و استفاده از کدهایی برای مارکرهای عفونی تضمین شود. اطلاعات پزشکی بیمار یا اهداکننده باید فقط با مراکز ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی که به طور مستقیم در مراقبت های پس از اهدا، درگیر بوده یا خواهند بود به اشتراک گذاشته شوند؛ در غیر این صورت، نباید هیچ اطلاعات محرمانه ای بدون رضایت فرد اهداکننده به اشتراک گذاشته شود؛ به خصوص، باید از ناشناس ماندن اهداکنندگان خون برای دریافت کنندگان خون آن ها اطمینان حاصل شود. از آنجا که نتایج آزمایش ITT غیرطبیعی ممکن است با انگ و تبعیض همراه باشد محرمانه بودن این نتایج بسیار مهم است. حریم خصوصی حریم خصوصی، به حق عدم پرسش در خصوص مسائلی که ماهیت شخصی دارند، اطلاق می گردد. براساس اصل اخلاقی احترام به اختیار فرد (ymonotua)، کارکنان بهداشتی موّظف به حفظ حریم خصوصی می باشند؛ بنابراین، مشاوره اهداکنندگان خون باید در یک محیط طراحی شده جهت تضمین حفظ حریم خصوصی منطقی دیداری و شنیداری انجام شود. رازداری و حفظ حریم خصوصی علاوه بر اینکه یک تعهد اخلاقی می باشد، با تقویت اعتماد اهداکنندگان، مبنی بر اینکه اطلاعات شخصی اهداکنندگان نزد کارکنان مراکز انتقال خون حفظ خواهد شد و با هیچ فرد غیرمجازی به اشتراک گذاشته نخواهد شد، منجر به تأمین خون سالم می گردد. در صورتی که در اهداکنندگان بالقوه اعتماد ایجاد شود که اطلاعات آن ها به شیوه ای محرمانه حفظ خواهد شد، ممکن است تمایل بیشتری برای به اشتراک گذاشتن اطلاعات حساس مرتبط، داشته باشند. آموزش کارکنان مراکز انتقال خون و داوطلبان باید شامل نحوه حفظ حریم خصوصی اهداکنندگان خون و رازداری از اطلاعات شخصی و نتایج آزمایش اهداکنندگان باشد (67). ۰5 مرکز تحقیقات ۴-3. رضایت آگاهانه رضایت آگاهانه، یک موافقت داوطلبانه ای است که اهداکننده جهت فرایند اهدا، شامل اهدای خون، آزمایش خون جهت ITT و سرولوژی گروه خونی و در صورت امکان استفاده از خون برای سایر آزمایش ها، تضمین کیفیت و یا مقاصد پژوهشی اعلام می کند (77-97). رضایت آگاهانه، یک فرایند مبتنی بر اصول اخلاقی اختیار و احترام به فرد است. رضایت آگاهانه در طول مشاوره قبل از اهدا، زمانی که اهداکننده فرصتی برای پرسیدن سوال های خود دارد، أخذ می شود. مراکز انتقال خون باید حّداقل، اطلاعات زیر را برای اهدا کننده بالقوه ارائه نمایند: فرایند اهدای خون و واکنش های نامطلوب بالقوه؛ ƒ آزمایش هایی که بر روی نمونه خون اهدایی انجام خواهد شد (ITT، ƒ سرولوژی گروه خونی و سایر آزمایش ها) و دلایل انجام این آزمایش ها؛ رازداری تمام اطلاعات شخصی از جمله نتایج آزمایش ها؛ ƒ روش برقراری ارتباط با اهداکننده درصورت نتایج غیرطبیعی آزمایش ها؛ ƒ در صورت لزوم، یک نمونه از خون یا واحد خون اهدایی ممکن است ƒ برای آزمایش های اضافی، تضمین کیفیت و یا اهداف پژوهشی مطابق با سیاست های ملّی مورد استفاده قرار گیرد. اهداکنندگان باید، به صراحت، قبل از اهدای خون آگاه شوند که آن ها از هرگونه نتیجه آزمایش ITT غیرطبیعی مطلع خواهند شد. چنانچه این اهداکنندگان تمایلی به دریافت نتایج آزمایش ITT نداشته باشند، به این دلیل که مراکز انتقال خون وظیفه مراقبت از اهداکنندگان خون را دارند، این اهداکنندگان باید مشاوره شده و از اهدای خون معاف شوند. چنانچه اهداکنندگان نمی خواهند نتایج آزمایش ITT خود را بدانند، مراکز انتقال خون نمی تواند وظیفه خود را در ارائه مراقبت از طریق مشاوره، ارجاع برای درمان و حمایت و پیشگیری از انتقال بیشتر ویروس به خوبی و به طور کامل انجام دهند. در کشورهایی که در آن جوانان، زیر سن قانونی می توانند به عنوان اهداکنندگان خون پذیرفته شوند، مطابق با الزامات ملّی، قبل از اهدا، از والدین یا قّیم آن ها رضایت جهت اهدای خون گرفته شود. پیوست ۱۱ یک مرور کلّی از مراحل رضایت آگاهانه برای اهدای خون ارائه می کند. ۱5 ۴-۴. اطلاع رسانی اختیاری به شریک جنسی در مورد VIH و سایر عوامل عفونی قابل انتقال از راه انتقال خون در مواردی که نتایج آزمایش VIH یا سایر ITTها مثبت می شود، اهداکننده تعهد اخلاقی جهت مطلع نمودن شریک جنسی خود داشته و مراکز انتقال خون باید در جهت انجام این امر، وی را تشویق و حمایت نمایند. بالاخص، افراد VIH مثبت باید به مراکز مشاوره تخصصی که قادر است به آن ها در مشاوره شریک جنسی شان کمک نماید، ارجاع شوند. همچنین موضوع اطلاع رسانی و مشاوره به شریک جنسی باید در سیاست ملّی انتقال خون و چهارچوب های قانونی مطرح گردد (۰8, ۱8). ۴-5. بد نامی و تبعیض: اهدای خون داوطلبانه و بدون چشم داشت ماّدی، اغلب باعث ایجاد اعتماد به نفس بالایی در اهداکنندگان می شود؛ بنابراین، زمانی که اهداکننده معاف از اهدای خون شود، ناامیدی یک واکنش احساسی طبیعی است. هنگامی که، اهداکنندگان با معافیت مواجه می شوند، آن را به معنای مردودیت و رد شدن تعبیر می کنند و اعتماد به نفس فرد ممکن است به شدت تح تأثیر قرار گیرد. برای فردی با نتایج ITTمثبت، ممکن است بدنامی، سکوت، انکار و تبعیض، اقدامات پیشگیری، درمان و مراقبت را تضعیف کند و می تواند تأثیر منفی بر فرد، خانواده و جامعه داشته باشد. مراکز انتقال خون باید محیطی را ایجاد کند که در آن بدنامی و یا تبعیض علیه اهداکنندگان معاف، وجود نداشته باشد. مراکز انتقال خون، به عنوان بخشی از آموزش جامعه و اطلاع رسانی قبل از اهدا، باید به عموم مردم اطلاع دهند که معافیت اهداکننده، ممکن است به دلایل مختلف رخ دهد. جلسات مشاوره برای اجتناب از بدنامی احتمالی برگزار شود. برای مثال، در جذب اهداکنندگان از مدارس و یا سایر جمعیت ها باید مراقب بود که اهداکنندگان معاف شده، بدون توجه به علت معافیت، قابل شناسایی نبوده و یا بد نام نشوند. در مشاوره اهداکنندگان، کارکنان مراکز انتقال خون باید با دقت دلایل معافیت را توضیح دهند و تلاش کنند تا اعتماد به نفس آن ها را به صورت مثبت تقویت کنند. ۲5 مرکز تحقیقات ۴-6. ملاحظات ویژه برای اهداکنندگان خون جوان: باید توجه ویژه به اهداکنندگان جوان از نظر رضایت آگاهانه، افشا برای والدین یا سرپرستان آن ها و اطلاع رسانی به اهداکنندگان صورت گیرد. قوانین ملّی درمورد سن قانونی برای رضایت از اهدا خون متفاوت است. اگر معیار انتخاب اهدا کننده در یک کشور اجازه اهدا خون توسط افرادی که زیر سن قانونی هستند را بدهد، سیاست ملّی خون و چهارچوب قانونی، باید موضوع اطلاع رسانی و مشاوره محرمانه این اهداکنندگان را مورد توجه قرار دهد. در صورتی که نتایج آزمایش ها به والدین و یا سرپرست اهداکنندگان جوان اطلاع داده شود، اهداکنندگان خون جوان باید در مشاوره قبل از اهدای خون و در زمان اخذ رضایت آگاهانه، از این موضوع مطلع شوند. OHWوSDIANU، کشورها را تشویق می کنند که جوانان دسترسی مستقل به پیشگیری، درمان، مراقبت و حمایت VIH را داشته باشند (۴6). مراکز انتقال خون باید تلاش کند تا اطمینان حاصل شود که اهداکنندگان جوانی که از نظر ITTمثبت هستند، مشاوره مناسب دریافت و به مراکز تخصصی ارجاع می شوند. فصل پنجم الزامات آموزش برای مشاوره اهداکنندگان خون 5-1. اهداف آموزش باید، تمام کارکنانی که با اهداکنندگان بالقوه و اهداکنندگان موجود در ارتباط هستند، در زمینه مشاوره اهداکنندگان خون آموزش ببینند. این کارکنان شامل پرستاران، متخصصین خون گیری، پزشکان، کارکنان جذب اهداکنندگان، تکنسین های آزمایشگاهی و داوطلبان می باشند. هدف از آموزش مشاوره اهداکنندگان خون، ارتقای دانش کارشناسان و ایجاد مهارت لازم براي انجام مشاوره به طور مؤثر است (۲8). کارکنان مراکز انتقال خون، با توجه به صلاحیت های پیشین آن ها، ممکن است آموزشی در زمینه برقراری ارتباط برای آموزش سلامت و مشاوره به طوری که قادر باشند یک مصاحبه محرمانه در زمینه تاریخچه رفتارهای جنسی یا سایر رفتارهای پرخطر را مدیریت کنند، ندیده باشند. بعضی ممکن است جلسات مشاوره اهداکننده را براساس آزمون و خطای خود یا پیروی از شیوه های کارکنان ارشد انجام دهند. بنابراین لازم است که آموزش ویژه ای در زمینه مهارت های ارتباطی و مشاوره برای همه کارکنانی که در هر مرحله از مشاوره های اهداکننده خون انجام وظیفه می نمایند، ارائه شود (38). ارائه آموزش نیز ممکن است فرصتی را برای کارکنان مراکز انتقال خون فراهم آورد تا وظایف در جلسات مشاوره اهدا تغییر کند، برای مثال بعضی از وظایف از پزشکان به پرستاران محول شود (۱7). هدف از آموزش این است که اطمینان حاصل شود که تمام کارکنان و داوطلبان در ۴5 مرکز تحقیقات موارد زیر فعال باشند: درک اصول منطقی مراحل مشاوره اهداکنندگان خون و اهمیت محرمانه بودن؛ ƒ کسب دانش و مهارت در فرایند مشاوره اهدا؛ ƒ تبعّیت همیشگی از فرایندهای استقرار یافته. ƒ 5-2. روش آموزش رویکرد آموزش به مشاوره های اهداکننده، باید سیستماتیک و مشارکتی با تأکید بر مهارت های ارتباطی خوب باشد. مشارکت شرکت کنندگان در بحث های گروهی کوچک و بزرگ، ایجاد انگیزه می کند و فرصتی برای آن ها فراهم می کند تا به پرسش و پاسخ بپردازند، سخنرانی کنند یا به عنوان تسهیلگر عمل کنند. تمرین ها ممکن است از طریق ایفای نقش، مطالعات موردی و نمایش انجام شود (۲7, ۴8, 58). وسایل کمک آموزشی صوتی و تصویری نیز باید در طول تمرین استفاده شود (68). آموزش به طور مستمر باید به روز شود و به صورت دوره ای تجدید شود تا سطح بالای کیفیت خدمات، در طول زمان، حفظ شود (78). یک مثال از جزوه آموزش مشاوره اهداکننده به عنوان پیوست ۲۱ آمده است. 5-3. مشخّصات کارکنان مشاوره مؤثر نیاز به آن دارد که مشاوران مراکز انتقال خون، ترکیبی از ویژگی های شخصی و توانایی های ویژه داشته باشند از جمله: خودآگاهی: آگاهی از باورها و ارزش های شخصی خود، به طوری که بتواند ƒ رابطه بین اهداکننده و مشاور را تحت تأثیر قرار دهد؛ همدلی: توانایی درک احساسات، افکار و تجربیات سایرین حتی زمانی که ƒ به طور صریح ابراز نمی شود و مرتبط با اهداکنندگان خون است؛ مهارت های ارتباطی بین فردی: توانایی برقراری ارتباط و ایجاد اعتماد در ƒ اهداکننده؛ تفّکر انتقادی و تحلیلی: توانایی پردازش اطلاعات و تصمیم گیری سریع، ƒ به عنوان مثال در مورد صلاحیت اهدا کننده و معافیت؛ 55 عدم قضاوت: بدون نظر و بی طرف بودن. ƒ با توجه به اینکه نقش مشاور مراکز انتقال خون، فراتر از ارائه اطلاعات و آموزش اهداکنندگان است، مشاوران باید توانایی های ذیل را داشته باشند: برگزاری جلساتی که ممکن است مستلزم بحث در مورد اخبار غیر منتظره ƒ مانند نتایج آزمایش مثبت ITT و اطلاعات در خصوص وضعیت سلامت اهداکننده یا خطر ITT باشد؛ گوش دادن و پاسخ به نگرانی های اهداکننده؛ ƒ شناسایی و مدیریت مناسب هر وضعیت یا مشکلات مطرح شده در طول ƒ روند مشاوره؛ 5-۴. مسئولیت های مشاوران مراکز انتقال خون افرادی که برای مشاوره، در مراکز انتقال خون تعیین می شوند باید طبق روش های اجرایی استاندارد (sPOS) مسئولیت فعالیت های زیر را به عهده بگیرند: توضیح در خصوص مسئولیت اهداکنندگان خون برای پاسخ دادن صحیح ƒ به سؤالات پرسش نامه؛ ارزیابی ریسک و شدت شرایطی که اهداکنندگان برای آن مشاوره ƒ می شوند؛ ارائه اطلاعات مرتبط؛ ƒ آموزش، اطلاع رسانی و اعلام نتایج آزمایش های غربالگری (منفی و ƒ مثبت) و مشاوره اهداکنندگان در مورد چگونگی محافظت از سلامت خود و پیشگیری از انتقال عفونت. تشویق به حفظ شیوه زندگی سالم در اهداکنندگان سالم؛ ƒ حصول اطمینان از مدیریت مناسب و ارجاع اهداکنندگان: ƒ دارای نتایج آزمایش مثبت ITT؛ دارای نتایج آزمایش منفی ITT، اما در معرض خطر ابتلا به ITT؛ با سایر مشکلات بهداشتی که نیاز به معافیت دارند. مستند سازی صحیح مداخلات و خدمات با استفاده از پروتکل های استاندارد؛ ƒ 65 مرکز تحقیقات حصول اطمینان از این که تمام مستندات و سوابق، برای مدت زمان ƒ تعریف شده به طور محرمانه نگهداری می شود. 5-5. دانش و مهارت های مشاوره همه کارکنان مراکز انتقال خون که در مراقبت از اهدا کننده نقش دارند، باید درک پایه ای از معیارهای انتخاب اهداکنندگان و مهارت های لازم برای تعامل با اهداکنندگان داشته باشند تا هر اهدای خون را تبدیل به یک تجربه ایمن و دلپذیر کنند. مهارت های ارتباطی و مشاوره، بخصوص برای کارکنانی که در مشاوره اهدا کنندگان خون کار می کنند و باید نقش خود را در برقراری ارتباط با جامعه و اهداکنندگان خون به منظور ایجاد اعتماد به نفس، کاهش ترس و قوت قلب بخشیدن به اضطراب اهداکنندگان ایفا کنند، اهمیت دارد. دانش لازم برای ارائه مشاوره مشاوران مراکز انتقال خون، باید دانش عمیقی از اهدای خون و سلامت خون داشته باشند تا بتوانند در تمام مراحل مشاوره به سؤالات اهدا کننده پاسخ دهند و اطلاعات لازم را به ویژه در مورد ریسک فاکتورهای عفونت و راه های پیشگیری ارائه دهند. این اطلاعات باید شامل موارد زیر باشد: الزمات بهداشتی اساسی برای اهداکنندگان خون سالم؛ ƒ عفونت هایی که می تواند از طریق انتقال خون منتقل شوند؛ ƒ رفتار و فعالیت هایی که خطر ITT را افزایش می دهند؛ ƒ انتخاب اهداکنندگان خون و فرایند معافیت؛ ƒ فرایند اهدا خون و واکنش های ناخواسته اهداکننده؛ ƒ فرآورده هایی که ممکن است از خون اهدایی برای مصارف بیمارستانی ƒ مشتق شوند؛ آزمایش هایی که بر روی خون اهدایی انجام می شود؛ ƒ اطلاعات، اطلاع رسانی به اهداکننده واطمینان ازمحرمانه بود نتایج آزمایش ها؛ ƒ 75 امکان مشاوره و مراقبت از اهداکننده از جمله ارجاع به سایر مراکز ƒ مراقبت های بهداشتی. مشاوران مراکز انتقال خون که مشاوره پس از اهدای خون را ارائه می کنند، باید برای اعلام نتایج آزمایش هایITT ، ارجاع به مراکز دیگر برای انجام آزمایش های تأییدی، مشاوره پس از اهدای خون و برای درمان و مراقبت های مورد نیاز، آموزش ببینند. مهارت ها و تکنیک های مشاوره مشاوران مراکز انتقال خون، باید با اهداکنندگان همدلی کنند و نباید آن ها را قضاوت های احساسی یا اخلاقی کنند. آن ها باید با هدف برقراری ارتباط با اهداکنندگان، به منظور ایجاد اعتماد به مشاور، کار کنند و اهداکنندگان را تشویق به گفت و گوی آزاد کنند. مهارت ها و تکنیک های زیر می تواند با تمرین توسعه یابد:  گوش دادن دقیق: این موضوع برای یک مشاوره موفق بسیار با اهمیت است. گوش دادن دقیق اهداکنندگان را تشویق می کند تا احساسات و نگرانی های خود را مطرح کنند. این امر، مشاور را قادر می سازد تا اطلاعات مورد نیاز برای پذیرش به عنوان اهداکننده خون یا معافیت از اهدا را فراهم کند، برای پیشگیری از بیماری ها مشاوره دهد و ارجاع مناسب را انجام دهد.  رفتارهای توجه آمیز: مشاور بایستی، به دقت، از زبان بدن مناسب استفاده کند و ارتباط چشمی و تُن صدا را طوری به کار ببرد تا نشان دهد که به اهداکننده توجه دارد و بیانگر صمیمیت و حمایت صادقانه از اهداکننده باشد. نمونه هایی از رفتارهای توجه پذیر عبارت اند از: - برقراری ارتباط با اهداکننده از طریق حرکات مناسب بدن مانند ارتباط چشمی و یا تکان دادن سر؛ - استفاده از کلمات دلگرم کننده مانند «بله» «میفهمم» و «ادامه بدهید» در زمانی که اهدا کننده صحبت می کند تا او به ادامه مشاوره تشویق شود. 85 مرکز تحقیقات  گوش دادن انعکاسی: این روش نشان می دهد که مشاور بر صحبت های اهدا کننده تمرکز دارد و می فهمد که چه چیزی گفته می شود. در گوش دادن انعکاسی، مشاور پیام اصلی که اهدا کننده مطرح کرده است را مشخص و به اهدا کننده با استفاده از یکی از تکنیک های زیر انعکاس می دهد: - بیان جمله و یا تکرار آنچه اهداکننده گفته است با کلمات دیگر. استفاده از عباراتی مانند «بنابراین شما می گوید که ...؟»، «به عبارت دیگر...»؛ - شناسایی هیجانات، تصدیق یک احساس چه بیان شده و چه مشاهده شده باشد، با استفاده از عباراتی مانند «بنابراین شما احساس می کنید...».  سوال هایی با پاسخ باز: مشاور باید به طور استراتژیک، با استفاده از پرسش هایی با جزئیات کامل، به منظور کسب اطلاعات مرتبط سوال کند. این سوال ها اجازه می دهد تا اهدا کننده پاسخ هایی به جای جواب ساده « بله» یا «خیر» بدهد. سوال های باز، معمولا ًبا کلمات «چه کسی؟»، «چه وقتی ؟» «کجا؟» یا «چگونه؟» شروع می شود. به طور کلی این سؤال ها به سوال هایی با جواب کوتاه در مشاوره ترجیح داده می شود. مثال هایی از طرح سؤال با پاسخ باز و بسته عبارت است از: - سؤال با پاسخ باز: چطور می خواهید وضعیت VIH خود را به خانواده خود اطلاع دهید؟ - سوال با پاسخ بسته: آیا وضعیت VIH را به خانواده تان اطلاع میدهید؟  ارائه بازخورد: مشاور باید با قدردانی از رفتارهای مثبت اهداکنندگان مانند حضور در وقت ملاقات تعیین شده، بازخورد سازنده نشان دهد. ارائه بازخورد باید به صورت مفید، ویژه، خاص و بدون متهم کردن فرد، در زمان مورد نیاز ارائه شود.  حفظ تمرکز: مشاور باید هرزمانی که اهداکننده مکالمه را از مسیر اصلی خارج می کند، آن را به مسیر اصلی برگرداند. 95 5-6. شایستگی کارکنان و نظارت شایستگی های کارکنان باید مورد ارزیابی قرار بگیرد تا مشخص شود که آیا آن ها دانش و مهارت های لازم برای انجام مشاوره اهداکنندگان به طور مستقل به دست آورده اند. آزمون های سطح دانش آن ها، ممکن است شفاهی یا کتبی باشد و می تواند در جلسات آموزشی (مانند آزمون های قبل و بعد)، در زمان ارزیابی صلاحیت نهایی، ادغام شود و به عنوان بخشی از نظارت، به کار گرفته شود. آموزش های در حال انجام و باز آموزی باید بر به روز رسانی دانش تاکید کند. ارزیابی مهارت های مشاوره فردی مستلزم مشاهده است که ابتدا در جلسات آموزشی و سپس در حین جلسات با اهداکنندگان انجام می شود. ابزارهای (SDIANU( برای ارزیابی مشاوره و آزمایش داوطلبانه VIH (88)، موضوعات بسیاری به صورت مشترک با مشاوره اهدا کننده خون، به ویژه در مورد افشای نتایج دارد. این موضوع به مسائل مربوط به محرمانه بودن و ترس های بی مورد مربوط می شود که مشاهده، می تواند اختلال ایجاد کند. توجه داشته باشید که بسیاری از مشاوران و مراجعه کنندگان به این نکته اشاره دارند که از وجود ناظر تا زمانی که جلسه را شروع کرده اند، بی اطلاع بوده اند. عنصر اصلی، شّفاف سازی این موضوع می باشد که هدف از این ملاحظات، کمک به مشاوران برای بهبود مهارت های مشاوره خود است. بسیاری از ابزارها می توانند متناسب با محتوا و ساختار آموزش در مورد مشاوره اهدا خون باشند. روش مشاهده مورد استفاده، بستگی به مرحله آموزش و ابزار موجود دارد. هر روش مزایا و معایب خود را از نظر هزینه و اجرایی بودن آن، برای ارزیابی صلاحیت در حین آموزش یا نظارت روتین و مستمر و پایش دارد. این روش ها عبارت اند از: نقش بازی کردن؛ ƒ بیماران یا داوطلبان آموزش دیده؛ ƒ آینه های یک طرفه؛ ƒ مشاهده مستقیم؛ ƒ ضبط صدا از جلسات مشاوره؛ ƒ ضبط ویدئو از جلسات مشاوره. ƒ استفاده از چک لیست کمک می کند تا از یکنواختی و هدفمند بودن روش های مشاهده ۰6 مرکز تحقیقات اطمینان حاصل شود. محتویات چک لیست باید با صلاحیت ها و مهارت های مورد نیاز برای مشاور اهداکننده خون منطبق باشد. این چک لیست باید پس از اتمام مشاهده تکمیل شود تا در روند فرایند، تداخل ایجاد نکند. مشاهده دوره ای، باید بخشی از نظارت روتین باشد. ناظر، باید با مشاور به طور خصوصی در مورد یافته های مشاهده بحث و گفت و گو نماید و آن را راهنمایی کند. نقش مربی، بحث کردن موارد خاص با مشاور، مشاهده مشاور در طول جلسات مشاوره عملی و کمک در حل مشکلات می باشد. این موارد می تواند به صورت فردی یا گروهی انجام شود. مربی نباید درگیر ارزیابی مبتنی بر عملکرد شخصی باشد. جلسات منّظم کارکنان و بحث بر روی اهداکنندگان با مورد خاص (esaC noissucsid)، می تواند به مشاوران در خصوص موارد سخت کمک کند و کیفیت مشاوره را به طور کلی ارتقا دهد (6۲). این جلسات همچنین می تواند برای مشاوران، در مواجهه با استرس، مدیریت اضطراب و آسیب پذیری خودشان مهم باشد. برای کارکنان، جلسه با حضور مشاوران در زمینه های دیگر (به عنوان مثال مشاوران VIH) به منظور راهنمایی و بحث در خصوص موارد پیچیده، می تواند سودمند باشد. فصل ششم ارائه خدمات مشاوره به اهداکننده خون 6-1. ویژگی های اساسی در ارائه مشاوره به اهداکننده خون تمامی اهداکنندگان خون باید مشاوره داشته باشند. مشاوره خوب زمانی که به صورت دل پذیر و توأم با مراقبت و توجه انجام شود، منجر به ایجاد تصویر مناسب از مرکز انتقال خون می شود و به تجربه مثبت از اهدای خون و حفظ اهداکننده کمک می کند (9۴). درک اهداکنندگان از رفتاری که کارمندان مراکز انتقال خون با آن ها قبل، درحین و پس از اهدا دارند و همچنین سلامت جسمی آن ها، مهم ترین پیش بینی کننده برای حفظ اهداکنندگان سالم می باشد (7, 5۲). مشاوره اهداکنندگان خون، نیاز به شرایطی دارد که در همه مشاوره ها ضروری هستند (7۲, ۴6): مراکز مشاوره باید به راحتی در دسترس اهداکنندگان باشند و محیط ƒ مناسبی را فراهم کنند؛ مشاوره باید به مسائلی که بیشتر، باعث نگرانی اهداکننده شده، بپردازد و ƒ شرایطی ایجاد کند که اهداکننده سؤالات خود را بپرسد؛ مشاوره باید یک پیام صحیح و نامتناقض منتقل کند که توسط اهداکننده ƒ قابل تکرار باشد، بدین معنی که وقتی دوباره مطرح می شود، همان معنا را داشته باشد؛ مشاوره باید هدفمند، توأم با همدلی و متمرکز روی وضعیت و احساسات ƒ اهدا کننده باشد؛ ۲6 مرکز تحقیقات مشاوره نباید تحت تأثیر احساسات ذهنی مشاور درمورد اهدا کننده یا ƒ نیازهای اهداکننده باشد؛ مشاوره باید با شرایط فرهنگی متناسب باشد؛ ƒ مشاوره باید رازداری را همیشه تضمین کند؛ ƒ مشاوره باید در زمانی که برای اهداکننده مناسب است، انجام شود؛ ƒ باید زمان کافی برای مشاوره در نظر گرفته شود، به طوری که اعتماد بین ƒ طرفین بتواند ایجاد شود و اطلاعات ارائه شده به اهدا کننده، با احتمال بیشتری درک شده و ارزشمند تلقی شود. اجزای مشاوره مؤثر اهداکننده خون در شکل ۲ نشان داده شده است. 6-2. مسئولیت های مراکز انتقال خون در ارائه مشاوره به اهداکننده خون مراکز انتقال خون در انجام عملکرد اساسی مشاوره به اهداکننده خون دارای مسئولیت های زیر هستند: ۱. دریافت رضایت آگاهانه کتبی از اهداکنندگان قبل از اهدای خون با (77): ارائه مطالب آموزشی به اهدا کننده بر پایه اطلاعات صحیح و از لحاظ ƒ فرهنگی مناسب و به زبانی که برای تمام اهداکنندگان به راحتی قابل درک باشد (۲۴, 87)؛ پرسنل آموزش دیده برای ارائه اطلاعات مناسب به اهداکنندگان و ارزیابی ƒ درک آن ها. ۲. مدیریت اهداکنندگانی که به دلایل پرخطر بودن و یا نتیجه مثبت تست برای عفونت به طور موقت یا دائمی معاف شده اند: ارائه اطلاعات در مورد دلایل معافیت و در صورت لزوم، معرفی مرکز ƒ مشاوره پزشکی؛ ارائه مشاوره به اهداکنندگانی که به علت سلامتی یا خطر ابتلا به عفونت، ƒ معاف شده اند؛ تأیید نتایج تست غربالگری، برای اهداکنندگانی که نتیجه آزمایش آن ها ƒ واکنش پذیر (evitcaeR) بوده است؛ 36 اطلاع رسانی به اهداکننده زمانی که نتایج آزمایش های غربالگری واکنش پذیر ƒ آن ها تأیید می شود؛ ارائه مشاوره پس از اهدا به تمام اهداکنندگانی که برای عفونت معاف شده اند. ƒ 3. فرایندها را با مراکز مراقبت های بهداشتی موجود هماهنگ و ادغام کنید با ایجاد: ارتباط با سایر مراکزی که توانایی انجام تست تأییدی، اطلاع رسانی، ƒ مشاوره، درمان و مراقبت از اهداکنندگان خون را دارند؛ مکانیزم هایی برای برقراری ارتباط منّظم بین مراکز مختلف، برای اطمینان ƒ از اینکه همه اهداکنندگان خون مشاوره و پیگیری می شوند؛ مکانیزم هایی برای ارجاع و مستند سازی: ƒ - افرادی که از اهدای خون به علّت سلامتی (به عنوان مثال به علت هموگلوبین پایین) معاف شده اند و به منظور انجام آزمایش های بیشتر و مراقبت پزشکی به مرکز بهداشتی ارجاع می شوند؛ - افرادی که در معرض خطر ابتلا به عفونت قرار می گیرند و آن هایی که برای مشاوره، پیگیری یا درمان به سایر مراکز بهداشتی ارجاع می شوند؛ - افرادي که به منظور انجام آزمایش برای شناسایی عفونت اقدام به اهدای خون نموده اند و آن هایی که به مراکز انجام آزمایش های داوطلبانه و مشاوره یا دیگر مراکز بهداشتی ارجاع داده می شوند؛ - افرادی که دارای تست تأییدی مثبت برای ITT می باشند و آن هایی که برای ارزیابی بیشتر، مشاوره، درمان و مراقبت به یکی دیگر از مراکز مراقبت های بهداشتی ارجاع می شوند. ۴6 مرکز تحقیقات شکل 2. اجزای مشاوره مؤثر به اهداکننده خون 6-3. مدل ها برای ارائه مشاوره بعد از اهدا مسئولیت مراکز انتقال خون، استقرار یک سیستم با ظرفیت و منابع کافی، برای مشاوره به اهداکنندگان خون می باشد. با این حال، در مراکز انتقال خون و مراکز مراقبت بهداشتی در بسیاری از کشورها ارائه خدمات مشاوره برای اهداکنندگان خون، به ویژه مشاوره پس از اهدا، هنوز یک چالش محسوب می شود. مدل های مختلفی را می توان برای ارائه خدمات مشاوره پس از اهدا، براساس سطح توسعه و زیر ساخت سیستم مراقبت های بهداشتی و ساختار سازمانی مراکز انتقال خون، ارائه کرد. به طور کلی، دو مدل مختلف وجود دارد: الف) جایی که مراکز انتقال خون، به طور مستقیم مشاوره پس از اهدا ارائه می دهند، اهداکننده اطلاعات قبل اطلاعات صحیحمشاور آموزش دیده 56 ب) جایی که مراکز انتقال خون با سایر نهادهای موجود در سیستم مراقبت های بهداشتی، برای ارائه مشاوره، ارتباط برقرار می کنند. رویکردهای مختلفی برای عفونت های مختلف یا در بخش های مختلف یک کشور ممکن است استفاده شود. تصمیم گیری برای بهترین ارائه خدمات مشاوره به اهداکنندگان خون، نیازمند ارزیابی شرایط موجود در کشور است، از جمله: اپیدمیولوژی منطقه ای، زیرساخت ها، منابع مالی و انسانی در دسترس، خدمات در دسترس پیشگیری از VIH، درمان و مراقبت و حمایت در دسترس، چهارچوب های اجتماعی، سیاسی و قانونی موجود. انتخاب استراتژی و اجرای یک مدل مشاوره به منظور بیشترین اثربخشی و کیفیت، باید براساس تجزیه و تحلیل زمینه های اپیدمیولوژی و اجتماعی باشد (98,۰9). برای ارتقا مشاوره پس از اهدا، به عنوان یک فعالیت اصلی، مراکز انتقال خون باید دارای پرسنل آموزش دیده کافی و همچنین زیرساخت ها و امکانات مناسب، برای اطمینان از اینکه مشاوره به طور مؤثر ارائه می شود، باشند. درصورتی که، مراکز انتقال خون ظرفیت محدودی دارند یا درصورتی که، نهادهای موجود در سیستم مراقبت های بهداشتی کشور دارای ظرفیت کافی باشند، مراکز انتقال خون باید خدمات مشاوره را به این نهادها واگذار کنند. این توافق ها نیاز به موافقت نامه های رسمی یا تفاهم نامه با سازمان های شناسایی شده به منظور تعریف شّفاف نقش ها و مسئولیت ها و روش هایی برای حفاظت از رازداری اهداکنندگان دارند. پروتکل های استاندارد برای ارجاع اهداکنندگان خون به سایر نهادها، به منظور مشاوره یا برای ارزیابی بیشتر درمان و مراقبت باید گسترش یابد. ارجاعات و پیامدهای آنها باید مستند شوند. 6-۴. راه های برقراری ارتباط با اهداکنندگان خون به عنوان بخشی از راهنمای ملّی مشاوره، هر کشوری باید یک روش استاندارد اطلاع رسانی به اهداکنندگان خون با نتایج آزمایش مثبت برای عفونت را تعریف کند. مراکز انتقال خون ممکن است راه های ارتباطی مختلفی را برای اطلاع دادن یا آگاه سازی از نتایج آزمایش به اهداکنندگان برای عفونت های مختلف داشته باشند. به عنوان مثال، در برخی کشورها برای عفونت هایی مانند VIH، نتایج تست در یک جلسه با مواجهه 66 مرکز تحقیقات رو در رو در یک محیط امن و با امکانات مناسب مشاوره، ارائه می شود. برای بسیاری از دیگر عفونت ها، مانند بیماری شاگاس، نتایج ممکن است طی یک نامه استاندارد ارائه شود. در هر کدام از روش های ارتباطی که به منظور اطلاع رسانی به اهداکنندگان به کار گرفته می شود باید راهکاری برای حفظ محرمانه بودن و حریم خصوصی اهداکننده در نظر گرفته شود. در زمان پذیرش اهداکنندگان، کارکنان مراکز انتقال خون، باید راه برقراری ارتباط که اهداکننده ترجیح می دهد را پرسش کنند، جزئیات تماس های ضروری اهداکنندگان خون را اخذ نمایند و به اهداکنندگان خون بگویند که چطور از نتایج آزمایش خون شان مطلع خواهند شد. 6-5. مشاوره به اهداکننده در مراکز کوچک و سیار در مراکز کوچک و دور افتاده با امکانات محدود، از جمله اهداي خون در تیم های سیار، ممکن است دستیابی به سطحی از کیفیت به مشاوره اهدا کننده خون که در مراکز بزرگ و اصلی امکان پذیر است، مشکل باشد. این وضعیت، ممکن است به دلیل عدم وجود زمان کافی در جلسات اهدای خون، محدود بودن تعداد کارکنان، فقدان امکانات مناسب برای اطمینان از حفظ حریم خصوصی و رازداری یا دلایل دیگر باشد. بااین حال حتی در مراکز کوچک و تیم سیار، باید ویژگی های ضروری مشاوره اهداکنندگان خون به طور مداوم تبعّیت شود. مراکز کوچک و تیم سیار، مسئولیت های مشابهی مانند مراکز بزرگ در خصوص حفظ رازداری و دادن اطلاعات به اهداکنندگان دارند. برخی از موارد مشاوره مانند دلایل معافیت، باید در محل اهدا گفته شود و اطمینان حاصل شود اهدا کننده اهمیت و پیامدهای آن را برای سلامت خون یا سلامت خود درک می کند. کارکنان مسئول در این زمینه، مسئولیت ارزیابی منابع موجود و تعیین امکان ارائه اطلاعات و مشاوره را بعهده دارند. کارکنان باید آموزش های ضمن خدمت را دریافت کنند تا قادر باشند فرآیندهای متعّددی از جمله ارائه مشاوره در مراکز کوچک و تیم های سیار را انجام دهند و توانایی ارجاع مناسب در مراحل پس از اهدا را داشته باشند. فصل هفتم پایش و ارزیابی مشاوره اهداکنندگان خون 7-1. اهداف پایش و ارزیابی پایش عبارتست از سنجش روتین فعالیت های در حال انجام و پیشرفت، به منظور ارائه نمای کلّی از آنچه انجام شده است، ارزیابی، یک سنجش دوره ای از دستاوردهای کلّی برای اندازه گیری تأثیر کارهای انجام شده است (۱9). اثربخشی مشاوره اهدا کننده خون، باید به منظور سنجش اینکه فعالیت ها به درستی انجام می شود پایش و به منظور اینکه استراتژی های برنامه تأثیر مورد انتظار را دارند، ارزیابی شود. فعالیت های مشاوره ای مراکز انتقال خون مستلزم پایش و ارزیابی مستمر به منظور اطمینان از منطبق بودن برPOSها به عنوان بخشی از سیستم کیفیت، سنجش توانایی مراکز انتقال خون برای ارائه مشاوره و تعیین تأثیر آن بر حفظ اهداکنندگان مستمر، بدون چشم داشت ماّدی می باشد. اطلاعات به دست آمده از پایش و ارزیابی می تواند به منظور گزارش دهی به ذی نفعان و بهبود کیفیت و برقراری ارتباط در فرایندهای مشاوره و همچنین اصلاح آموزش مشاوران استفاده بشود. 7-2. روش های پایش و ارزیابی نظارت و ارزیابی، می تواند با استفاده از روش های کیفی یا کمی انجام شود. مطالعات رضایت سنجی اهداکنندگان، اغلب، برای ارزیابی استفاده می شود. مشاهدات دوره ای توسط سوپروایزر، به منظور ارزیابی کیفیت مشاوره، محتوای جلسه و توانایی مشاور در حل مشکل 86 مرکز تحقیقات می تواند به شناسایی هرگونه بهبود در فرایندها و آموزش کارکنان کمک کند. اندازه گیری میانگین مدت زمان جلسات مختلف مشاوره (مانند: مشاوره قبل از اهدا یا پس از اهدا با یا بدون معافیت) یک نمونه از پایش کّمی است. این داده ها به عنوان یک مبنای پایه و پیگیری شاخص هایی که به وسیله آن مشاوره ارزیابی می شود، در نظر گرفته می شوند، به طوری که این سنجش ها بتوانند باعث بهبود عملکرد شوند. 7-3. داده برای پایش و ارزیابی داده ها برای پایش و ارزیابی می توانند از منابع مختلف استخراج شود از جمله: عملکردهای روزانه: ممکن است شامل تعداد اهداکنندگان معاف، ƒ مشاوره شده و تعداد خون های ضایع شده که به علّت نتایج واکنش پذیر آزمایش های غربالگری باشد، به عنوان بخشی از فرایند مدیریت کیفیت، باشد. این داده ها باید در فواصل زمانی مشخص، به طور مستمر، توسط سوپروایزر و مدیر بخش کیفیت، در قالب POS پایش شود. در صورت لزوم باید اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه متناسب انجام شود. بازبینی سوابق، لیست ها و گزارش های رخداد: این موارد، ممکن ƒ است شامل میزان عفونت در اهداکنندگان بار اّول و مستمر یا با سابقه، اطلاعات دموگرافیک اهداکنندگان (مانند جنس و سن)، میزان معافیت اهداکنندگان و محل اهدا باشد. برگه های چک لیست: این برگه ها ممکن است شامل تعداد داوطلبانی ƒ که به مراکز انتقال خون مراجعه و اطلاعات مربوط به اهدا را دریافت کرده اند و بدون اینکه ادامه بقیه مراحل را طی کرده باشند، مرکز را ترک می کنند یا تعداد کسانی که درخواست آزمایش VIH دارند اما معاف شده اند، باشد. این موارد، ممکن است به طور منّظم (به عنوان مثال سالانه) یا قبل و بعد از یک کمپین یا ارائه مطالب آموزشی تهّیه شده جدید و به منظور اندازه گیری تأیید آن ها انجام شود. مطالعات دوره ای: شامل اندازه گیری مقدار زمان صرف شده برای ƒ مراحل مختلف مشاوره می باشد و می تواند در تعیین الگوهای کارکنان 96 و گردش کار، مفید باشد. این مطالعات همچنین ممکن است به عنوان شاخص غیرمستقیم کیفیت (به عنوان مثال اگر یک مشاور زمان مشاوره بیشتر یا کمتری را نسبت به دیگران صرف می کند) نیز، به کار رود و همچنین می تواند با سایر داده ها مانند میزان بازگشت اهداکننده، مطالعات رضایت سنجی اهداکننده و بازخوردها ترکیب شود. مصاحبه ها: پرسش نامه های تکمیل شده با نتایج آزمایش های عفونت ƒ غیرطبیعی را می توان مرور کرد تا مشخص شود که آیا سابقه قابل توجه ریسک عفونت در مشاوره قبل از اهدا، وجود داشته است؟ این کار ممکن است نشان دهد که بعضی سؤالات مبهم هستند و مراکز انتقال خون را قادر می سازد تا حساسّیت و کیفیت سؤالات را بهبود بخشند و ابهام در سؤالات را برطرف کنند یا سؤالات غیرمفید را به منظور کاهش تعداد سؤالات، برای کسب حّداقل الزامات برای اخذ اطلاعات ضروری، حذف کنند. 7 - ۴. شاخص های پایش و ارزیابی شناسایی و پایش شاخص های حیاتی در مشاوره اهداکننده خون و ارزیابی این شاخص ها برای اطمینان از انطباق ضروری می باشد. این کار امکان تغییر استراتژی ها، ارزیابی کیفیت مشاوره اهداکنندگان خون و شناسایی حیطه های قابل بهبود را ایجاد خواهد کرد. شاخص های مناسب باید انتخاب شوند و داده های جمع آوری شده باید با هدف ارتقاء عملکرد و اثربخشی مشاوره اهدا خون مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد (۲9). سیستم های با طراحی خوب برای جمع آوری و تجزیه و تحلیل داده ها به منظور پایش و ارزیابی ضروری هستند. داده های شاخص ها را می توان از منابع مختلف از جمله مطالعات مبتنی بر جمعیت مانند مطالعات دموگرافیک و بهداشتی، سرشماری جمعیت، اداره ثبت احوال، نظرسنجی از اهداکنندگان و کارکنان و آمارهایی از مراکز مشاوره جمع آوری کرد. ارتباط و گردش داده برای هماهنگی خدمات مشاوره در سطوح مختلف بین ساختارهای سازمانی نیز باید معلوم باشد (39, ۴9). شاخص های پایش و ارزیابی مشاوره به اهدا کننده خون باید شامل موارد زیر باشند: ۰7 مرکز تحقیقات ورودی ها: منابع سرمایه گذاری در مشاوره اهداکنندگان خون از جمله ƒ منابع مالی، فنی و انسانی فرآیندها: فعالیت هایی که برای دستیابی به هدف مشاوره اهداکنندگان ƒ انجام می شود: پایش این فعالیت ها نشان خواهد داد که چه فعالیت هایی انجام شده است و همچنین نشان می دهد این فعالیت ها چه قدر درست و به موقع بوده اند. خروجی ها: به نتایج به دست آمده در سطح برنامه (محصولات برنامه ریزی ƒ شده) گفته می شود مانند: تعداد فعالیت های انجام شده: به عنوان مثال جلسات آموزش مهارتی ƒ مشاوران، مواد آموزشی، بروشورهای اطلاع رسانی تدوین شده یا بازنگری شده خروجی های خدمات که دسترسی و کیفیت مشاوره را اندازه گیری می کند. ƒ پیامد: تغییرات مشاهده شده در اهداکنندگان خون به عنوان نتیجه ƒ مشاوره به اهدا کننده از قبیل: ـ اثرات محدود: تغییرات با محدوده کم تا متوسط در رفتار اهداکننده که می تواند ناشی از مشاوره باشد مانند میزان بازگشت اهداکنندگان پس از معافیت موقت باشد. ـ اثرات بارز: به تغییراتی که در دراز مدت رخ می دهد گفته می شود: به عنوان مثال کاهش شیوع عفونت در بین اهداکنندگان. 7 - 5. پارامترهای پایش و ارزیابی پایش و ارزیابی فرایند مشاوره اهداکنندگان در مراکز انتقال خون باید با ممیزی مستمر موارد زیر انجام شود: پیش نیازها: ممیزی ها باید ارزیابی کنند که آیا پیش نیازهای خدمات مشاوره ی موثر به اهداکنندگان شامل سیاست ملی و راهنماهای انتخاب اهداکنندگان خون، معافیت و مشاوره قبل از ۱7 اهدای خون، غربالگری خون، آزمایش های تأییدی برای مواردی که نتایج آزمایش ها واکنش پذیر است، اطلاع رسانی مشاوره پس از اهدای خون و ارجاع نیز در دسترس است. اثربخشی مدل ارائه دهنده خدمت: ممیزی باید ارزیابی کند که آیا امکانات موجود و مدل ارائه خدمت مصوب منجر به مشاوره موثر منطبق با الزامات مراکز انتقال خون می شود. تعداد پرسنل مشاوره: الزامات نیروی انسانی بستگی به مدل مصوب ارائه خدمت خواهد داشت. با این حال، حتی اگر خدمات مشاوره به سازمان دیگری در خارج از مراکز انتقال خون واگذار شود باید کفایت کارمندان به منظور بررسی پوشش و کیفیت ارائه خدمات پایش شود. تعداد داوطلبان به کار گرفته شده: در شرایط کمبود کارکنان، خدمات داوطلبان می تواند در تکمیل خدمات ارائه شده سودمند باشد. ممیزی باید شامل ارزیابی تعداد و کارآیی داوطلبان به کار گرفته شده در مشاوره اهداکنندگان خون باشد. آموزش کارکنان و داوطلبان: ممیزی باید در خصوص اینکه آیا کارکنانی که خدمات مشاوره را انجام می دهند در مهارت های تخصصی مورد نیاز آموزش دیده اند، اطلاعات جمع آوری کند. تمام کارکنان و داوطلبان مرتبط با فرایند مشاوره نیز باید در خصوص وظایف تعیین شده خود آموزش ببینند. داوطلبان نیاز به نظارت دقیق و مدیریت دارند تا اطمینان حاصل شود که از استانداردهای اجرایی و رازداری تبعیت می کنند. بازآموزی ها و آموزش های دوره ای به منظور به روز کردن اطلاعات کارکنان و داوطلبان باید در ممیزی گنجانده شود. ارزیابی صلاحیت کارکنان: ممیزی باید به طور مستمر صلاحیت کارکنان و داوطلبان ارائه دهنده مشاوره به ۲7 مرکز تحقیقات اهداکنندگان خون را بررسی و ارزیابی کند. برگزاری جلسات منظم کارکنان و بحث در خصوص موارد خاص (noissucsid esaC) نیز می تواند به پایش و بهبود کیفیت مشاوره کمک کند. در دسترس بودن مطالب آموزشی برای اهداکننده: ممیزی باید ارزیابی نماید که آیا مطالب اطلاع رسانی و آموزشی برای اهداکننده در خصوص مناسب بودن اهداکنندگان، سلامت فردی، ریسک عفونت، سوالات متداول (sQAF) (به پیوست 3۱ مراجعه شود) به زبان های مناسب به منظور ارتقاء آموزش و خود ارزیابی اهداکننده از مناسب بودن برای اهدا خون در دسترس باشد. در دسترس بودن و استفاده از روش های عملکردی استاندارد: ممیزی باید ارزیابی کند که آیا روش های عملکردی استاندارد (spoS) به صورت مکتوب در دسترس هستند و آیا کارمندان در تمامی مراحل فرایند مشاوره به منظور ارائه خدمات یکسان و با کیفیت از آن استفاده می کنند. رضایت اهداکننده: ممیزی باید شامل ارزیابی سازوکار پایش رضایت اهداکننده از طریق مطالعات نظرسنجی اهداکنندگان، صندوق پیشنهادات و سایر روش های ارائه بازخورد برای بهبود کیفیت ارائه خدمات باشد. محرمانه بودن اهداکننده: سیستم پایش و ارزیابی عملکرد باید معیارهایی برای ارزیابی این که آیا در تمام شرایط و در تمام مراحل مشاوره، رازداری اهداکننده حفظ می شود، داشته باشد. این امر در حفظ اطمینان و اعتماد عمومی، ارائه تصویری مثبت از مراکز انتقال خون و اجتناب از هرگونه بدنامی و برچسب در اجرای ممیزی موثر خواهد بود، همچنین باید داده های مربوط به شاخص های زیر به منظور ارزیابی اثربخشی مشاوره اهداکنندگان خون در دسترس باشند. برخی از این شاخص ها به یکدیگر مرتبط هستند و باید همراه با سایر شاخص های مربوطه 37 تفسیر شوند تا اطمینان حاصل شود که ارزیابی معنی دار است: تعداد اهداکنندگانی که معاف شده اند به تفکیک علت معافیت. ƒ تعداد اهداکنندگان معاف شده که مشاوره داشته اند. (قبل از اهدای خون ƒ و پس از اهدای خون) شیوع ITT در میان اهداکنندگانی که در مشاوره پذیرفته شده اند: ƒ اهداکنندگان بار اول و مستمر یا با سابقه. میزان ضایعات به علت: ƒ - خود حذفی محرمانه یا ارائه اطلاعات پس از اهدا توسط اهداکنندگان. - نتایج آزمایش های ITT واکنش پذیر. میزان بازگشت اهداکنندگان با معافیت موقت. ƒ تعداد ارجاعات اهداکنندگان معاف شده به مراکز مراقبت های پزشکی به ƒ تفکیک علت معافیت. تعداد واکنش های ناخواسته اهدا کننده به تفکیک نوع واکنش. ƒ میزان بازگشت اهداکنندگان واجد شرایط که در گذشته واکنش های ناخواسته ƒ اهدا را تجربه کرده اند. تمام داده ها باید به صورت سالیانه بررسی و همچنین با داده های سال های قبل مقایسه شوند. این کار به منظور تعیین روند داده ها در طول زمان یا در پاسخ به مداخلات انجام شده توسط مراکز انتقال خون یا سایر سازمان ها می باشد. مهم است این که تمام بخش های مرتبط پایش و ارزیابی شوند زیرا تغییراتی که در یک بخش از سازمان انجام می شود ممکن است پیامد تاثیرگزاری در سایر قسمت ها داشته باشد. برای مثال تفاوت در میزان شیوع عفونت در میان اهداکنندگان ممکن است قابل توجیه با به کارگیری یک آزمایش جدید با حساسیت یا اختصاصیت متفاوت باشد یا ممکن است بسیج اهداکنندگان، اهدای خون را از یک منطقه یا جمعیت جدید با شیوع متفاوت ITT افزایش دهد یا ممکن است مطالب اطلاع رسانی و آموزشی اطلاعات اهدا کننده تجدید نظر شده باشند. تبادل اطلاعات می تواند به تفسیر داده ها و همچنین یافتن راه حل و اجرای اقدامات اصلاحی مورد نیاز برای بهبود خدمات کمک کند. ۴7 مرکز تحقیقات 7-6. مطالعات نظرسنجی اهداکنندگان: استفاده از مطالعات رضایت سنجی اهداکننده به صورت مستمر به منظور پایش وجود سیستم مشاوره اهداکننده که به خوبی تثبیت شده است، ضروری می باشد. نتایج این مطالعات باید با استفاده از روش های آماری کمی و کیفی، تجزیه و تحلیل شود و توسط مدیران ارشد مورد بررسی قرار گیرد. اهداف در رضایتمندی اهداکنندگان باید مشخص شوند و در صورتی که نتایج بدست آمده با اهداف مطابقت ندارد، اقدامات اصلاحی باید انجام شود. تناوب مطالعات نظرسنجی اهداکنندگان معمولا به صورت سالیانه یا هر زمان که تغییرات قابل توجهی در فرایند انتخاب و مشاوره ایجاد شود، انجام می شود. حجم نمونه باید تعداد کافی از اهداکنندگان از همه مراکزی که در آن مشاوره انجام می شود، مورد بررسی قرار گیرد تا اطمینان حاصل شود که نمونه نماینده جمعیت اهداکنندگان می باشد. در برخی موارد مانند زمانی که تنها تعداد کمی از اهداکنندگان با نتایج مثبت برای عفونت وجود دارند ممکن است بررسی همه اهداکنندگان این گروه برای به دست آوردن حجم نمونه کافی صورت بگیرد. روش مطالعه مناسب ترین روش مطالعه بستگی به نوع مشاوره ارائه شده (یعنی قبل و یا پس از اهدا) و سیستم مشاوره به کارگرفته شده دارد. باید زمان کافی بین فرایند مشاوره و نظرسنجی از اهدا کننده سپری شده باشد به طوری که اهداکنندگان زمان کافی برای فکر کردن در خصوص فرایند مشاوره و بازتاب آن داشته باشند. مطالعه نظرسنجی اهداکنندگان به منظور پایش مشاوره قبل و پس از اهدای خون می تواند مورد استفاده قرار گیرد و ممکن است از راه دور بوسیله نامه، تلفن یا اینترنت انجام شود. با این حال در جایی که استفاده از این روش ها امکان پذیر نیست، 57 مصاحبه چهره به چهره در انتهای فرایند مشاوره توسط کارکنان یا داوطلبانی که خود در تهیه مشاوره دخیل نبوده اند، ممکن است به عنوان روش جایگزین استفاده شود. روش نظرسنجی که مورد استفاده قرار گرفته است باید به شیوه ای باشد که اطلاعات جمع آوری شده به منظور حفظ رازداری اهدا کننده بدون نام باشد. محتوای نظرسنجی پرسش نامه باید شامل مجموعه ای از سوالات غیر هدایت کننده (gnidael-non) برای تعیین نگرش اهداکنندگان در مورد مشاوره و فرآیند معافیت باشد. سوالات پرسشنامه باید به زبان ساده و توسط کارشناسان ماهر در طراحی مطالعه آماده شود. سوالات باید ارائه اطلاعات توسط مشاور، مفهوم بودن اطلاعات شفاهی و کتبی ارائه شده، مهارت، نگرش و روش مشاور، مناسب بودن فرایند ارجاع و اطلاع رسانی در مورد دسترسی به پیگیری و حمایت را در بر بگیرد. درک اهداکنندگان از روند معافیت و مدت زمان معافیت باید به طور ویژه ارزیابی شود. برای اهداکنندگان با معافیت موقت، تمایل به بازگشت باید بررسی شود. مثال هایی از سوالات مطالعه می تواند شامل موارد زیر باشد: آیا شما باور یا ارزش های خاصی در خصوص اهدای خون و دلایل اهدا خون ƒ یا عدم اهدا دارید؟ چه احساسی در مورد انجام آزمایش VIH، ویروس هپاتیت و سایر عفونت ها ƒ بر خونتان دارید؟ آیا می خواهید از نتایج آزمایش خون خود مطلع شوید؟ ƒ آیا اهدای خون شما، به این دلیل است که این کار راه خوبی برای آزمایش ƒ VIH است؟ چه نوع اطلاعات و مشاوره ای در مورد بیماری VIH و ایدز و آزمایش ƒ VIH تمایل دارید به شما ارائه شود و بهترین راه ارائه این اطلاعات برای شما چیست؟ چه نگرانی هایی در زمینه دریافت اطلاعات و مشاوره از مراکز انتقال ƒ دارید؟ 67 مرکز تحقیقات آیا از اطلاعات و مشاوره ای که دریافت کرده اید راضی هستید؟ ƒ آیا شما فکر می کنید اطلاع رسانی و مشاوره بر دانش اهداکنندگان خون، ƒ رفتار پرخطر و هدف از اهدای خون تأثیری دارد؟ آیا فرآیندهای معافیت قبل از اهدا و ارجاع پس از اهدای خون از نظر ƒ شما قابل قبول است؟ چگونه باید به اهداکنندگان گفته شود که VIH یا عفونت دیگری دارند ƒ که می تواند از طریق خون آنها منتقل شود؟ مشکل اصلی ایجاد شده برای اهداکنندگان و سایرین با نتایج آزمایش ƒ مثبت برای VIH، ویروس هپاتیت و سایر عفونت ها چیست؟ به نظر شما چرا افراد به وقت تعیین شده برای مشاوره و گفتگو در مورد ƒ نتایج آزمایش خود اهمیت نمی دهند؟ اهداکنندگان و افراد دیگر با عفونت های VIH و هپاتیت های ویروسی ƒ در صورت نیاز به حمایت، به کجا و چه کسی می توانند مراجعه کنند؟ پیوست۴۱ نمونه ای از نظرسنجی اهدا کننده خون را ارائه می دهد. (واژه نامه) آفرزیس روشی که بوسیله آن خون از اهدا کننده جمع آوری، یک بخش آن (مانند پلاسما، گلبول های سفید یا پلاکت ها) جدا و ذخیره می شود و مابقی آن دوباره به اهدا کننده باز می گردد. ممیزی بررسی سیستماتیک مستقل و مستند برای تعیین انطباق فعالیت ها با سیستم کیفی برنامه ریزی شده و مورد قبول. بانک خون / آزمایشگاه انتقال خون بیمارستان یک آزمایشگاه یا بخشی از یک آزمایشگاه در یک بیمارستان که خون و فرآورده های غربالگری شده از نظر ITT را دریافت و ذخیره می کند، آزمایش های سازگاری را انجام می دهد و همچنین خون و فرآورده ها را برای استفاده بالینی در بیمارستان توزیع می کند. مرکز انتقال خون مرکزی که (مستقل یا وابسته به بیمارستان) تمام یا بخشی از فعالیت های جذب اهداکننده، جمع آوری خون (خون کامل و در بعضی موارد آفرزیس)، انجام آزمایش های ITT و تعیین گروه خون، تهیه فرآورده های خون، ذخیره سازی و توزیع به بانک های خون بیمارستان را در یک منطقه مشخص در ارتباط با مراکز بالینی انجام می دهد. موارد زیر نباید به عنوان مرکز انتقال خون طبقه بندی شوند: مراکز سیار یا ثابت جمع آوری خون که به عنوان بخشی از مرکز انتقال ƒ خون عمل می کنند. 87 مرکز تحقیقات بانک های خون بیمارستانی که فقط ذخیره سازی، انجام آزمایش های ƒ سازگاری و توزیع خون های غربالگری شده را انجام می دهند. مشاوره اهداکننده خون گفت و گوی محرمانه بین اهدا کننده خون و مشاور، در مورد مسائل مربوط به سلامت اهدا کننده و فرایند اهدا که قبل، در حین و پس از اهدای خون انجام می شود. اهداکنندگان خون اهداکننده داوطلب بدون چشمداشت مادی: فردي که آزادانه بر اساس ƒ خواسته و میل خود و بدون هیچ گونه دریافتی اعم از پول نقد یا هر چیز دیگری که به عنوان جایگزین پول در نظر گرفته شود، خون (اجزای پلاسمایی یا سلولی) اهدا نماید. اهداکننده خون فامیلی / جایگزین: فردی که یک واحد خون جایگزین ƒ را تنها هنگامی که یکی از اعضای خانواده یا دوستان وی نیاز به انتقال خون دارند، اهدا می کند. اهداکننده پولی: اهداکننده ای که در ازای پول یا هرگونه دریافت دیگر ƒ خون اهدا می کند. اهداکننده اتولوگ: بیماری که خون خود را به منظور ذخیره کردن و در ƒ صورت نیاز تزریق مجدد آن به خودش در حین جراحی اهدا می کند. سرویس انتقال خون (STB) یک اصطلاح عمومی برای توصیف یک سازمان یا سازمان هایی که در تأمین خون برای ترنسفیوژن مشغول هستند؛ فعالیت های آن ممکن است تنها توسط یک مرکز انتقال خون و یا از طریق یک شبکه از مراکز انتقال خون و بانک های خون بیمارستانی انجام شود. خودحذفی محرمانه حذف و امحاء واحد خون پس از اهدای خون به درخواست اهدا کننده. 97 معافیت اهداکننده عدم پذیرش داوطلب اهدای خون و فرآورده به طور موقت یا دائم براساس وضعیت سلامت عمومی، وضعیت پزشکی یا ریسک قرار گرفتن درمعرض عوامل بیماری زا. انتخاب اهدا کننده فرایند ارزیابی مناسب بودن افراد برای اهدای خون براساس معیارهای مشخص. نظام مراقبت از خون مجموعه ای از روش های مراقبت برای شناسایی، گزارش دهی، بررسی و تجزیه و تحلیل واکنش های ناخواسته و رخدادها (شامل حوادث، خطاها و خطاهای نزدیک به وقوع)، طراحی شده برای پیشگیری از وقوع و یا تکرار آنها، که کل زنجیره انتقال خون از اهداکنندگان خون تا گیرندگان خون را پوشش می دهد و همچنین شامل پیگیری اپیدمیولوژیک اهداکنندگان نیز می شود. بروز میزان وقوع موارد جدید یک بیماری خاص در جمعیت مورد مطالعه. خط مشی ملی انتقال خون بیانیه رسمی وزارت بهداشت که تعیین کننده ساختار سازمان، فنی و قانونی برای ایجاد یک سیستم انتقال خون ملی به منظور اطمینان از کیفیت، سلامت، در دسترس بودن و مصرف مناسب خون و فرآورده های آن می باشد. برنامه ملی انتقال خون برنامه تحت نظر وزارت بهداشت با مسئولیت همه جانبه به منظور برنامه ریزی، اجرا و پایش تمامی فعالیت های مرتبط با انتقال خون در سراسر کشور. ۰8 مرکز تحقیقات اقدام احتیاطی بکارگیری اقدام احتیاطی برای کاهش خطر مشاهده شده در ایمنی یا موجودی خون در شرایطی که بهترین شواهد موجود نشان دهد که پایه منطقی برای حمایت از این اقدام وجود دارد حتی اگر احتمال وقوع خطر کم باشد. شیوع به نسبتی از یک جمعیت خاص که در یک زمان مشخص با یک عامل عفونی آلوده شده اند. سیستم کیفیت ساختار سازمانی، فرایند، روش ها و منابع مورد نیاز برای اجرای الزامات کیفیت. رفتار پرخطر به رفتارهایی که فرد را در معرض خطر ابتلا به عفونت های قابل انتقال از راه خون قرار می دهد. خود حذفی تصمیم اهداکننده بالقوه خون جهت معافیت خود از اهدای خون یا فرآورده های آن به صورت موقت یا دائمی براساس سلامت عمومی یا وضعیت پزشکی و یا خطر ابتلا به پاتوژن ها. روش های عملکردی استاندارد (sPOS) دستورالعمل های مکتوب برای انجام یک روش خاص به صورت استاندارد. قابلیت ردیابی توانایی ردیابی هر واحد خون یا فرآورده حاصل از آن، از اهداکننده تا گیرنده نهایی، شامل بیمار دریافت کننده فرآورده و شرکت تولید کننده محصولات دارویی و برعکس. ۱8 عفونت منتقله از راه انتقال خون (ITT) عفونتی که به صورت بالقوه قابل انتقال از طریق انتقال خون است. تقدیر و تشکر گروه سلامت انتقال خون سازمان جهانی بهداشت تشکر خود را از کارشناسان زیر در رشته های طب و علوم انتقال خون، بهداشت عمومی، اپیدمیولوژی و اخلاق برای مشارکت شان در توسعه این راهنمای اجرایی اعلام می کند. این راهنما با همکاری مرکز پیشگیری و کنترل بیماری ایالات متحده امریکا (CDC)، آتلانتا و فدراسیون بین المللی صلیب سرخ و انجمن هلال احمر (CRFI) تدوین شده است. ۲8 مرکز تحقیقات 38 ارزیابی خارجی کارگاه بین منطقه ای انتخاب اهداکنندگان خون و مشاوره اهدا برای کشورهای در اولویت در مناطق مدیترانه شرقی و آفریقا 72 تا 03 ژوئن 1102، نایروبی، کنیا ۴8 مرکز تحقیقات پیش نویس نهایی این راهنما، مشاوره اهداکنندگان خون: راهنمای اجرا، در کارگاه بین المللی انتخاب اهداکنندگان خون و مشاوره اهداکنندگان برای کشورهای در اولویت در مناطق مدیترانه شرقی آفریقا، ژوئن ۱۱۰۲، نایروبی، کنیا مورد ارزیابی قرار گرفت. هدف از این کارگاه، شناسایی چالش ها و محدودیت های عمده ای که کشورهای شرکت کننده در کارگاه با آن مواجه بودند، تعیین راهکارهای مناسب برای بهبود انتخاب اهداکنندگان، اطلاع رسانی، مشاوره قبل و بعد از اهدا و ارزیابی و امکان اجرای این دستورالعمل ها بود. کشورهای انتخاب شده هم شامل کشورهایی بود که برنامه های انتخاب اهداکننده و مشاوره موفق داشتند و هم شامل کشورهایی بود که سیستم های ملی برای انتخاب اهداکنندگان خون و مشاوره را نداشتند و یا میزان بالای معافیت به علت عفونت های ناشی از انتقال خون داشتند. 85 68 مرکز تحقیقات 78 پیوست ها برنامه سلامت انتقال خون سازمان بهداشت جهانی از سرویس انتقال خون صلیب سرخ هنگ کنگ، سرویس انتقال خون ملی کنیا، سرویس ملی انتقال خون آفریقای جنوبی، سرویس انتقال خون ملی زیمبابوه برای ارائه نمونه هایی از این پیوست تشکر می کند. اعلام منافع بیانیه اعلام منافع از همه اعضای گروه فنی کاری، ارزیابی خارجی بیرونی و افراد شرکت کننده در کارگاه های بین منطقه ای جمع آوری شده است. هیچ کدام از شرکت کنندگان در تهیه این راهنما تعارض منافع نداشتند. 88 مرکز تحقیقات پیوست 1. هموگلوبین و آهن: اطلاعاتی برای اهداکنندگان خون هربار که شما خون یا پلاکت اهدا می کنید ما سطح هموگلوبین شما را بررسی می کنیم. هموگلوبین (bH) پروتئینی درگلبول های قرمز است که اکسیژن را در بدن حمل می کند و باعث رنگ قرمز خون می شود. سطح هموگلوبین از فردی به فرد دیگر متفاوت است. مردان معمولا دارای سطح بالاتری از هموگلوبین نسبت به زنان هستند. سطح آستانه هموگلوبین برای اهدا خون تعیین شده است تا اطمینان حاصل شود که بعد از اهدای خون هموگلوبین شما پایین تر از حد طبیعی قرار نگیرد. محدوده طبیعی برای هموگلوبین بین نژادها و مردان و زنان متفاوت است و همچنین تحت تاثیر سن به ویژه در زنان قرار می گیرد. افراد با سطوح هموگلوبین پایینتر از حد طبیعی کم خون تلقی می شوند. علل زیادی برای کم خونی وجود دارد و کم خونی ناشی از کمبود آهن شایع است. بعد چه اتفاقی می افتد؟ اگر میزان هموگلوبین شما کمتر از حد آستانه باشد، شما قادر به اهدا خون نخواهید بود تا زمانی که آزمایش های بیشتری به منظور مشخص شدن دلیل کاهش هموگلوبین تان انجام دهید و پس از درمان برای بهبود این وضعیت و مقدار هموگلوبین شما به بالای حدآستانه افزایش یابد. ما تمایل داریم شما هرچه سریعتر شرایط اهدای خون را به دست آورید، اما سلامتی شما در اولویت قرار دارد. بنابراین مهم است که مدت زمانی صبر کنید تا هموگلوبین شما به سطح طبیعی برسد. ما امیدواریم که دفعه بعد که شما برای اهدای خون مراجعه می کنید هموگلوبین شما بالاتر از سطح تعیین شده باشد تا دوباره مایوس نشوید. اطلاعات بیشتر درباره آهن آهن بسیار مهم است زیرا به بدن شما در تولید هموگلوبین کمک می کند. شما وقتی خون اهدا می کنید، آهن از دست می دهید. بنابراین برای اهداکنندگان خون بسیار ضروری می باشد که مقدار زیادی مواد غذایی حاوی آهن مصرف نمایید. آهن از کجا می آید؟ از آنجا که آهن در انواع غذاها یافت می شود، معمولا با یک رژیم غذایی متعادل 98 می توانید آهن کافی دریافت کنید. منابع اصلی آهن شامل گوشت و غذاهای بر پایه گوشت، غلات و محصولات حاوی غلات و سبزیجات هستند. برای افزایش سطح آهن خودم چه اقدامی می توانم انجام دهم؟ آهن به راحتی توسط بدن جذب نمی شود، بنابراین همه ما به ذخیره مستمر آن نیاز داریم. سعی کنید رژیم غذایی متعادلی داشته باشید. همچنین هرروز سعی کنید سه واحد از مواد غذایی که منابع خوب آهن هستند، مصرف کنید. کاهش میان وعده ها و غذاهای شیرین که حاوی آهن بسیار کمی هستند نیز مفید خواهد بود. غذاهای ذیل منبع خوبی از آهن می باشند: حبوبات ƒ تخم مرغ ƒ غلات صبحانه: برخی غلات با آهن غنی شده اند ƒ گوشت قرمز کم چربی، بوقلمون و مرغ ƒ ماهی شامل ماهی های یخ زده و کنسرو شده مانند ماهی مکرل، ساردین، ƒ ماهی سالمون و پیچارد آجیل، برنج قهوه ای، توفو، نان به خصوص نان کامل یا نان قهوه ای، ƒ سبزیجات سبز برگ به ویژه اسفناج، کلم پیچ، شاهی و کلم بروکلی، میوه های خشک به ویژه زردآلو، کشمش و آلو مقدار چربی حیوانی در رژیم غذایی خود را کاهش دهید. بنابراین هنگام خوردن گوشت سعی کنید گوشت بدون چربی را انتخاب کنید. همچنین بهتر است غذا به صورت گریل و بخارپز، کبابی و پخته شده در مایکروویو باشد به جای آن که آن را سرخ کنید. توجه داشته باشید چای ممکن است جذب آهن غذا را کاهش دهد. از نوشیدن چای قبل، بعد و درحین غذا اجتناب کنید. ویتامین C ویتامینC )اسید اسکوربیک) به شما کمک می کند آهن بیشتری جذب کنید. بنابراین ۰9 مرکز تحقیقات برای دریافت بیشتر ویتامین C، غذاهای غنی از ویتامین C برای مثال میوه های تازه و سبزیجات یا نوشیدنی هایی مانند آب پرتقال تازه را در وعده های غذایی میل کنید. اگر گیاه خوار باشم چه کار باید بکنم؟ اگر چه جذب آهن از منابع غیر گوشتی برای بدن مشکل تر است، افرادی که تحت رژیم غذایی متعادل قرار داشته باشند می توانند آهن را در رژیم غذایی خود به میزان کافی دریافت کنند. آیا نیاز به قرص آهن دارم؟ اکثر مردم می توانند تمام آهن مورد نیاز خود را با رعایت یک رژیم غذایی متنوع و متعادل و بدون نیاز به مکمل یا قرص آهن تأمین کنند. قرص های آهن فقط در صورت توصیه پزشک باید مصرف شود. ۱9 پیوست 2. کبودی: اطلاعاتی برای اهدا کنندگان خون گرچه انتظار آن است که هیچ اهداکننده ای، عارضه ناشی از اهدای خون را تجربه نکند، اما گاهی اوقات کبودی بازو ممکن است در محل خون گیری ایجاد شود. کبودی می تواند قابل توجه به نظر رسیده و باعث نگرانی برخی از افراد شود، اما معمولا عاری از خطر بوده و بهبودی در عرض چند روز حاصل می شود. علت کبودی، خونریزی در زیر پوست بوده که به دنبال آسیب به رگ های خونی ایجاد می شود. از این رگ های خونِی آسیب دیده، مقدار کمی خون نشت و تجمع می کند که منجر به ایجاد کبودی در آن ناحیه می شود. اگر کبودی در حین اهدای خون رخ دهد، ممکن است فرایند اهدا برای جلوگیری از پیشرفت کبودی قطع شود. با گذشت زمان، رنگ ناحیه ی کبودی کمتر شده و از آبی تیره به سبز و سپس زرد تغییر رنگ داده و سرانجام محو و ناپدید می شود. اگر کبودی بزرگ باشد این روند ممکن است دو تا سه هفته طول بکشد. گسترش کبودی قبل از محو شدن امری طبیعی است. در حین یا پس از اهدای خون، موارد ذیل می توانند رخ دهند: ورید در حین اهدای خون سوراخ شده و باعث نشت مقداری از خون به ƒ داخل بافت اطراف شود. اگر فرایند خون گیری در اهداکننده سخ تر از حد معمول شود احتمال ایجاد کبودی نیز در وی بیشتر می شود. عروق خونی شکننده و کوچک و همچنین رگ های بزرگ تر که خون گیری ƒ از آن ها انجام می شود، درست در زیر پوست قرار دارند. هنگامی که سوزن خون گیری وارد بازو شود، ممکن است یکی از این رگ های کوچک آسیب دیده و منجر به خون ریزی شود. پس از خارج کردن سوزن، فشار ناکافی در محل خون گیری ممکن است ƒ منجر به نشت خون در بافت اطراف آن شود. بلند کردن اشیاء سنگین پس از اهدای خون می تواند به محل خون گیری ƒ فشار آورد و لخته ی تشکیل شده را جدا نماید. ƒ پیشگیری و مدیریت کبودی ناشی از اهدای خون هنگام اهدای خون لباس هایی با آستین گشاد بپوشید. آستین تنگ می تواند به عنوان ۲9 مرکز تحقیقات گارو (بازوبند) عمل کند و باعث تجمع خون در ورید شده و احتمال کبودی را افزایش دهد. طبق توصیه های کارکنان مراکز انتقال خون، پس از اهدای خون، محل خون گیری را محکم فشار دهید تا زمانی که خونریزی متوقف شود. برای پوشاندن محل خون گیری از چسب زخم استفاده می شود که حداقل باید شش ساعت بر روی آن باقی بماند. از بلند کردن اشیاء سنگین برای چند روز اجتناب کنید چون این عمل می تواند کبودی را تشدید نماید. با این حال، حرکات ملایم در تسریع بهبود کبودی توصیه می شود. اگر کبودی گسترش پیدا کرد، استفاده از کمپرس سرد در محل خون گیری می تواند به از بین بردن درد یا ناراحتی کمک نماید. اگر نیاز به تسکین درد بیشتری داشتید، توصیه می شود از پاراستامول (با توجه به دستورالعمل کارخانه ی سازنده) استفاده کنید و از مصرف آسپیرین یا ایبوبروفن در ۴۲ ساعت اول خودداری نمایید. در صورت بروز هر یک از موارد زیر، به مراکز درمانی مراجعه و یا با مرکز انتقال خون برای مشاوره تماس بگیرید: - درد شدید، - بی حسی یا احساس گزگز یا مورمور شدن مداوم در بازو، دست یا انگشتان، - تورمی که اندازه ی آن بزرگ و یا در حال افزایش باشد، - قرمز شدن همراه با درد و التهاب. 39 پیوست 3. توصیه های پس از اهدای خون اهداکننده ی عزیز از اهدای خون امروزتان متشکریم. اهدای شما مشارکتی حیاتی در جامعه محسوب می شود و ما صمیمانه امیدواریم که شما آن را به عنوان یک تجربه ارزشمند تلقی نمایید. توصیه می کنیم نکات زیر که در مورد مراقبت های پس از اهدای خون می باشند را به دقت مطالعه نمایید. در صورت وجود هرگونه پرسشی در خصوص مراقبت های پس از اهدا، لطفا با این شماره تماس بگیرید (شماره تلفن و زمان دسترسی به این خدمت را بنویسید). طی 8۴ ساعت آینده: مایعات زیاد بنوشید تا حجم از دست رفته در طی اهدا جبران شود. ƒ از بلند کردن بار سنگین با دستی که از آن خونگیری شده است و یا ƒ فعالیت های جسمی یا ورزش سنگین پس از اهدای خون اجتناب کرده تا از بروز کوفتگی در محل خونگیری و سرگیجه پیشگیری شود. در صورت وجود احساس سرگیجه، ناخوشی و یا عرق سرد: بلافاصله روی صندلی بنشینید و یا دراز بکشید، ترجیحا پای خود را بالا ƒ آورده، تا زمانی که احساس کنید مشکل برطرف شده است. لباس های تنگ را آزاد و تنفس را تسهیل کنید. ƒ آرامش خود را حفظ و نفس های آرام، عمیق و طولانی بکشید. ƒ از عابرین و یا افرادی که در نزدیکی شما هستند، کمک بخواهید. ƒ اگر شرایط بهبود نیافت و یا به هر دلیل دیگری احساس خوبی نداشتید، ƒ با شماره تلفن های فوق تماس بگیرید. مراقبت از موضع خون گیری: در شرایط غیرمعمول ممکن است پس از برداشت چسب زخم، خونریزی ƒ رخ دهد. در چنین حالتی، محل خونگیری را به آرامی فشار داده، بازو را به مدت 3-5 دقیقه بالا نگه داشته و موضع را پانسمان کنید. پانسمان را می توانید پس از 5 ساعت باز نمایید. اگر کبودی در اطراف موضع خونگیری رخ داد، علت آن معمولا خونریزی ƒ ۴9 مرکز تحقیقات در بافت زیرین پوست می باشد. این حالت معمولا طی یک هفته برطرف خواهد شد. در صورت احساس درد یا ناراحتی، استفاده از کمپرس سرد در محل خونگیری می تواند مفید باشد. اگر موضع خون گیری، متورم یا کبود شد و یا احساس درد یا بی حسی در ƒ بازو داشتید، لطفا جهت مشاوره با این شماره تلفن تماس بگیرید (درج شماره تلفن) و یا با پزشک مشورت نمایید. اطلاعات مهم برای مراکز انتقال خون در صورت وجود هر یک از موارد ذیل، لطفا بلافاصله با تماس تلفنی به مرکز انتقال خون اطلاع دهید (شماره تلفن و زمان دسترسی به این خدمت را بنویسید): اگر فکر می کنید که خون اهدایی شما برای تزریق به بیمار مناسب نیست. ƒ هرگونه تجدید نظری که می خواهید در اطلاعات ارائه شده توسط شما در ƒ پرسشنامه ی اهداکننده اعمال شود. بروز علائم عفونت حاد مانند تب، سرفه و یا لرز طی ۴ هفته پس از اهدای ƒ خون. در صورت بروز زردی، هپاتیت، سل یا مالاریا در طی 3 ماه پس از اهدای خون. ƒ در هنگام تماس، مراکز انتقال خون از شما سوالاتی جهت تایید نام و دیگر اطلاعات شخصی و همچنین در خصوص تاریخ و مرکزی که شما در آن خون اهدا کرده اید، خواهند پرسید تا وضعیت کیسه خون اهدایی را تعیین نمایند. تمام اطلاعاتی که شما ارائه می دهید کاملا محرمانه نگهداری می شوند. همکاری شما اهمیت بسزایی در سلامتی خودتان و نیز بیمار دریافت کننده ی خون دارد. مرکز انتقال خون آدرس خیابان آدرس پستی کد پستی 59 شماره تلفن (ساعات اداری) شماره تلفن (خارج از ساعات اداری و یا ۴۲ ساعته) شماره فکس آدرس ایمیل آدرس وب سایت 69 مرکز تحقیقات پیوست ۴. مراحل مشاوره ی پس از اهدا در اهداکنندگان خون با ITT تأیید شده در جلسه مشاوره پس از اهدا، در مورد اهدا کنندگان خونی که نتیجه ی آزمایش های ITT آنها مثبِت قطعی است، مشاور باید: ۱. اهدا کننده را از نتیجه آزمایش، با زبانی ساده و به طور واضح مطلع نماید. ۲. به اهداکننده فرصت دهد تا اطلاعات ارائه شده را درک کند. 3. اطمینان حاصل نماید که اهداکننده نتیجه را فهمیده است. ۴. اجازه دهد تا اهداکننده سوالاتش را بپرسد. 5. به اهداکننده کمک کند تا احساسات ناشی از فهمیدن نتیجه آزمایش را مدیریت کند. 6. در مورد هرگونه نگرانِی آنی صحبت کند و از اهدا کننده بخواهد تا یک فرد را از میان خانواده و دوستان نزدیکش که مطمئن و قابل دسترس است، معرفی تا در صورت نیاز، حمایت و پشتیبانی فوری را انجام دهد. 7. خدماتی که جهت پیگیری (pu-wollof) در مراکز سلامت و در جامعه در دسترس هستند را با توجه ویژه به خدمات موجود برای درمان، مراقبت و حمایت شرح دهد. 8. اطلاعات لازم در مورد نحوه پیشگیری از انتقال عفونت به دیگران را ارائه دهد. 9. اطلاعات در مورد سایر اقدامات بهداشتی پیشگیرانه ی مرتبط، مانند سبک زندگی سالم و تغذیه خوب را ارائه دهد. ۰۱. در مورد افشای احتمالی نتیجه، از جمله زمان و چگونگی وقوع این اتفاق و افرادی که ممکن است از آن مطلع شوند، صحبت کند. ۱۱. تشویق کند که شرکای جنسی و فرزندان وی جهت آزمایش و مشاوره به مراکز مرتبط مراجعه نمایند. ۲۱. تاریخ و زمان خاصی را برای ملاقات بعدی (tisiv pu-wollof) یا ارجاع برای درمان، مراقبت، مشاوره، حمایت و سایر خدماِت مورد نیاز، مشخص نماید. 79 پیوست 5. عفونت VIH: اطلاعات برای اهداکنندگان خون ویروس نقص ایمنی انسان (VIH) یکی از بیماری های عفونی پیشتاز در جهان است که زندگی بیش از 5۲ میلیون نفر در طول ۰3 سال گذشته را مورد تهدید قرار داده است. در سال ۰۱۰۲، حدود ۴3 میلیون نفر مبتلا به VIH بوده اند. ویروس در بدن فرد آلوده به VIH، به طور دائم وجود دارد. این ویروس به گلبول های سفید خون، به نام لنفوسیت های T، که نقش مهمی در سیستم دفاعی بدن در برابر عفونت و سرطان دارند، حمله می کند. ویروس VIH سلول های T را از بین می برد و اگر کنترل نشود، باعث شکست مکانیسم دفاعی یا سیستم ایمنی بدن می شود که بعنوان «نقص ایمنی» شناخته می شود. نقص سیستم ایمنِی بدن اجازه می دهد تا عفونت هایی که در شرایط عادی تحت کنترل می باشند باعث ایجاد بیماری شوند و نیز احتمال ابتلا به برخی از سرطان ها را در فرد افزایش می دهد. پیشرفته ترین مرحله ی عفونت VIH، سندرم نقص ایمنی اکتسابی (SDIA) است که می تواند طی ۰۱-5۱ سال بوجود آید. این مرحله با ایجاد برخی از سرطان ها، عفونت ها و یا سایر تظاهرات بالینی شدید مشخص می شود. راه های انتقال ویروس VIH یک بیماری منتقله از راه جنسی است و می تواند از طریق رابطه جنسِی محافظت نشده و تماس نزدیک با انواع مایعات بدِن افراد آلوده مانند خون، شیر مادر، مایع منی و ترشحات واژن منتقل شود. VIH همچنین می تواند از مادر به کودک در دوران بارداری و از طریق شیردهی منتقل شود. اگر چه VIH عمدتا از طریق تماس جنسِی فرد به فرد منتقل می شود ولی می تواند از طریق انتقال خون از یک اهداکننده خون آلوده نیز منتقل شود. نمونه هایی از راه های انتقال VIH عبارتند از: ۱. رابطه جنسی واژینال یا مقعدی محفاظت نشده با فرد آلوده به VIH ۲. انتقال از مادر به فرزند در طول دوره بارداری، زایمان یا شیردهی 3. انتقال از طریق خون یا فرآورده های آلوده به VIH 89 مرکز تحقیقات ۴. استفاده مشترک از وسایل آلوده ی تزریق، خالکوبی، سوراخ کردن پوست و تجهیزات جراحی. عفونت VIH از طریق تماس روزمره ی عادی مانند دست دادن یا استفاده مشترک از وسایل شخصی، غذا یا آب نمی تواند منتقل شود. فعالیت هایی مانند خوردن غذا و نوشیدن مایعات در کنار دوستان و یا خانواده، استفاده مشترک از توالت و محل شستشو، در آغوش گرفتن و بوسیدن، همگی عاری از خطر می باشند. خطر انتقال عفونت از طریق استفاده مشترک از ظروف پخت و پز و غذا خوردن، وسایل حمام، دوش یا استخر شنا وجود ندارد. ویروس VIH از طریق اشک، عرق، سرفه، عطسه و یا نیش حشرات نیز منتقل نمی شود. علائم و نشانه ها علائم VIH بسته به مرحله عفونت متفاوت است. گرچه افراد مبتلا به VIH در چند ماه اول، بسیار عفونی می باشند اما بسیاری از آنها از وضعیت خود تا مراحل بعدی بیماری بی اطلاع هستند. در اولین هفته ها ی پس از عفونت اولیه، افراد ممکن است هیچ گونه علائمی نداشته باشند و یا یک بیماری شبه آنفولانزا با علائم تب، سردرد، بثورات جلدی و گلودرد را تجربه کنند. همچنانکه عفونت بطور پیشرونده سیستم ایمنی شخص را تضعیف می کند، فرد می تواند علائم و نشانه های دیگر مانند تورم غدد لنفاوی، کاهش وزن، تب، اسهال و سرفه را نیز نشان دهد. بدون درمان افراد ممکن است به بیماری های شدیدی نظیر سل، مننژیت کریپتوکوکال و سرطان هایی مانند لنفوم و سارکوم کاپوزی مبتلا شوند. اطلاعات مهم در مورد نتایج آزمایش شما آزمایش های انجام شده بر روی نمونه خون اهدایی شما، بیانگر نتایج مثبت برای وجود آنتی بادی ها و ذرات ویروس در خون شما می باشند و به این معناست که شما مبتلا به VIH هستید. تولید آنتی بادی ها، واکنش بدن به عفونت هستند، اما برخلاف آنتی بادی هایی که در دیگر عفونت ها وجود دارد، آنتی بادی VIH قادر به غلبه بر ویروس و از بین بردن آن از بدن نمی باشد. از آنجا که این ویروس در خون نیز وجود دارد، می تواند 99 از طریق انتقال خون، به بیمار گیرنده ی آن منتقل شود. آزمایش ها هیچ گونه اطلاعاتی در مورد زمان یا چگونگی آلودگی و یا وضعیت سیستم ایمنی بدن شما ارائه نمی دهند. نتیجه ی مثبت آزمایش لزوما به این معنا نیست که شما مبتلا به ایدز هستید. آزمایش های دیگری نیز باید انجام شوند تا اطلاعات بیشتری در مورد سلامتی شما بدست آید. نتایج آزمایش شما کاملا محرمانه در نظر گرفته خواهند شد و بدون رضایت شما به هیچ کس اعلام نمی شود. با این حال، ما می توانیم شما را به یک بیمارستان یا یک مرکز SDIA/VIH برای مراقبت های پزشکی بیشتر و درمان ارجاع دهیم. علاوه بر این، شریک جنسی شما در معرض عفونت است و باید در پی درمان خود و شریک جنسی تان باشید. اگر شما نمی خواهید و یا قادر به مطلع ساختن شریک جنسی خود نیستید، مرکز SDIA/VIH می تواند در این مورد به شما کمک کند. ما به شما توصیه می کنیم که قبل از گفتن این موضوع به دیگران به دقت فکر کنید، به خصوص در روزهای اوِل شنیدن این خبر که واکنش اولیه ممکن است سایر افراد را وارد حریم خصوصی شما کند بدون اینکه به عواقب احتمالی آن فکر کرده باشید. شما باید این موضوع را به افرادی که با شما به تازگی یا به طور منظم تماس جنسی داشته اند بگویید. همچنین باید به پزشک خود و هر پزشکی که ممکن است شما را ویزیت کند، به خصوص اگر به تشخیص بیماری کمک کند، اطلاع دهید. دندانپزشک شما باید از وضعیت شما آگاه شود تا بتواند اقدامات احتیاطی لازم برای پیشگیری از انتقال عفونت را انجام دهد. اگر شما جزء کارکنان مراقبت بهداشتی هستید، نیاز است تا مشاور بهداشت حرفه ای محل کار خود را مطلع سازید. اگر شما درگیر فعالیت هایی هستید که مستعد تماس با بیمار است، تا زمانی که این مشاوره را انجام نداده اید، نباید کار کنید. برای اکثریت مردم ملاحظات مربوط به بهداشت حرفه ای مطرح نیست و سایر افراد نیازی به اطلاع از آن ندارند. وجود یک هم صحبت، به خصوص در روز های اوِل شنیدن این خبر می تواند به شما کمک کند. شما می توانید با پزشک و یا پرستار انتقال خون مجددا تماس بگیرید. همچنین در مرکز تخصصی که ما شما را به آن ارجاع می دهیم افرادی وجود دارند که می توانند به شما کمک کنند. خطوط تلفنی (senilpleh) وجود دارند که خدمات مشاوره، پشتیبانی ۰۰۱ مرکز تحقیقات و همچنین اطلاعات با طیف گسترده ی موضوعی را ارائه می دهند. شما همچنین می توانید برای دسترسی به سازمان ها ی دیگر، واژه های« (senilpleh VIH)» یا «VIH« را در اینترنت جستجو کنید. اگر می خواهید با شخصی که به عفونت VIH مبتلا است در تماس باشید، این سازمان ها می توانند شما را با یک گروه پشتیبانی محلی مرتبط کنند. مراقبت پزشکی و درمان بسیار مهم است که یک معاینه کامل پزشکی انجام دهید. این کار باید در یک مرکز تخصصی و یا مرکز مشاوره و آزمایش داوطلبانه برای مراقبت از افراد مبتلا به عفونت VIH انجام شود. این مرکز با یک ارزیابی کامل پزشکی، اطلاعات بیشتری را در مورد وضعیت سلامتی تان به شما خواهد داد. همچنین شما برای مشکلات دیگری که در نتیجه ی عفونت ممکن است بوجود آیند، مانند اطلاع رسانی به شرکای جنسی و خانواده، به پشتیبانی های مورد نیاز نیز دسترسی خواهید داشت. در حال حاضر هیچ درمانی برای عفونت VIH وجود ندارد، اما هدف درمان های جدید سالم نگه داشتن افراد مبتلا به VIH تا حداکثر زمان ممکن می باشد. ویروس VIH می تواند بوسیله درمان ضد رتروویروسِی ترکیبی (TRA) متشکل از سه داروی ضد رتروویروسی (VRA) و یا بیشتر، سرکوب شود. داروی TRA عفونت VIH را درمان نمی کند، اما تکثیر ویروس در بدن فرد را کنترل و اجازه می دهد تا سیستم ایمنی فرد تقویت و قدرت مبارزه با عفونت را مجددا به دست آورد. با TRA، افراد آلوده به VIH می توانند زندگی سالم و پویایی داشته باشند. چگونه از انتقال ویروس به دیگران جلوگیری کنیم اهدای خون: متاسفانه، شما دیگر قادر به اهدای خون نخواهید بود. شرکای جنسی فعلی شما نیز نمی توانند اهداکننده باشند. تماس جنسی: درک و انجام «رابطه جنسی سالم» می تواند خطر انتقال ویروس را کاهش دهد. یک رابطه جنسی وقتی «غیر ایمن» تلقی می شود که مایعات آلوده ی بدن، از یک فرد به داخل بدن فرد دیگر منتقل و ویروس را قادر سازد تا به جریان خون وارد شود. مایعاتی که بیشترین احتمال انتقال ویروس را دارند شامل مایعات منی، واژن و خون می باشند. ۱۰۱ این به این معناست که فعالیت های جنسی که محتمل ترین راه برای انتقال ویروس می باشند عبارتند از: مقاربت مقعدی محافظت نشده (منظور بدون استفاده از کاندوم می باشد). ƒ این فعالیت با خطر زیادی همراه است، حتی در صورت استفاده از کاندوم نیز هنوز «پر خطر» تلقی می شود که علت آن میزان بالای آسیب به کاندوم در این نوع رابطه می باشد. به همین دلیل است که عفونت به راحتی از یک مرد آلوده به مرد دیگر منتقل می شود. رابطه جنسی واژینال محافظت نشده (منظور بدون استفاده از کاندوم ƒ می باشد). هرگونه رابطه جنسی که با خونریزی همراه باشد: که شامل مقاربت ƒ جنسی در طول دوره قاعدگی نیز می شود. عفونت از طریق مرد به زن راح تر از زن به مرد منتقل می شود، اما به هرحال توصیه می شود که از کاندوم در مورد همه ی شرکای جنسی استفاده شود و بهتر است از اشکال دیگر فعالیت جنسی که امکان تبادل مایعات آلوده ی بدن در آن کمتر است استفاده شود. ساخت واکسن علیه VIH در حال پیشرفت است و در کارآزمایی های بالینی در حال انجام می باشند. اما هنوز برای استفاده ی عمومی در دسترس نیست. ایمن سازی شریک جنسی در حال حاضر امکان پذیر نیست. بارداری و شیردهی: این ویروس می تواند به جنین در دوران بارداری منتقل شود. درمان مادر این خطر را کاهش می دهد، اما توصیه می شود که قبل از برنامه ریزی برای بارداری، یک مشاوره تخصصی انجام شود. کودک نیز می تواند در مرکز تخصصی مورد آزمایش قرار گیرد. از تغذیه با شیر مادر باید اجتناب شود. حوادثی که منجر به ریختن (پاشیدن) خون شوند می توانند افراد دیگر را در معرض خطر قرار دهند، بنابراین توصیه می شود که: ۱. خون ریخته شده را با استفاده از حوله کاغذی یکبار مصرف، پاک و سپس محل را با سفیدکننده های خانگی و یا مواد شوینده تمیز کنید. ۲۰۱ مرکز تحقیقات ۲. بریدگی ها یا زخم های باز را بپوشانید. 3. پانسمان های کثیف و حوله های بهداشتی یا تامپون های مورد استفاده را با دقت دور بریزید، با کشیدن سیفون آنها را دفع کنید و یا قبل از دفع، آنها را با دقت در بسته های ضدآب (پلاستیکی) بسته بندی کنید. ۴. ملحفه و یا لباس های آغشته به خون را به روش معمول و با استفاده از ماشین لباسشویِی خانگی بشویید. 5. از ریش تراش، مسواک یا ناخن گیر بطور مشترک استفاده نکنید چون ممکن است اثری از خون بر روی آنها پس از استفاده باقی بماند. 6. اگر در بدنتان بریدگی یا آسیب دیگری که احتمال خونریزی آن هست، وجود دارد در ورزش هایی که در آن تماس فیزیکی وجود دارد، شرکت نکنید. 3۰۱ پیوست 6. عفونت ویروس هپاتیت B: اطلاعات برای اهداکنندگان خون هپاتیت B یک ویروس بسیار رایج است. در سراسر جهان، حدود دو میلیارد نفر به ویروس هپاتیت B (VBH) آلوده شده اند و بیش از ۰53 میلیون نفر ناقل مزمن این ویروس هستند که عمدتا در آسیا، آفریقا و چین می باشند. ویروس VBH کبد را درگیر می کند و می تواند سبب هپاتیت شود. هپاتیت به بیان ساده به معنای «التهاب کبد» می باشد. انتقال ویروس VBH بین افراد از طریق تماس با خون یا دیگر مایعات بدن (مانند مایع منی و یا مایع واژن) از فرد آلوده منتقل می شود. روش های متداول انتقال در کشورهای در حال توسعه عبارتند از: ۱. نزدیک به زمان تولد (latanireP) (از مادر به کودک در هنگام تولد) ۲. عفونت های اوایل دوران کودکی (عفونت نامشخص از طریق ارتباطات بین فردی نزدیک با اعضای خانواده) 3. تماس جنسی ۴. تزریق غیرایمن 5. انتقال خون در بسیاری از کشورهای توسعه یافته (مانند کشور های غرب اروپا و شمال امریکا)، الگوهای انتقال با آنچه که در بالا ذکر شده است متفاوت می باشد. امروزه در این کشورها، اکثر عفونت ها در میان بزرگسالان جوان، بوسیله فعالیت جنسی و تزریق مواد مخدر منتقل می شود. عفونت VBH نمی تواند از طریق فعالیت های عادی روزمره از جمله خوردن غذا و آشامیدن مایعات در کنار دوستان یا خانواده منتقل شود و استفاده مشترک از توالت و محل شستشو، در آغوش گرفتن و بوسیدن، همگی بی خطر می باشند. خطر عفونت از طریق استفاده مشترک از ظروف پخت و پز و غذا خوردن، وسایل حمام، دوش یا استخر شنا وجود ندارد. ویروس VBH از طریق اشک، عرق، سرفه، عطسه و یا نیش حشرات نیز منتقل نمی شود. این ویروس از طریق آب یا غذای آلوده گسترش نمی یابد و نمی تواند بطور تصادفی در محل کار پخش شود. ۴۰۱ مرکز تحقیقات علائم و نشانه ها معمولا هیچ نشانه ای از عفونت ویروس هپاتیت B بجز آسیب کبدی وجود ندارد، اما حتی در این حالت نیز علائم ممکن است نامشخص باشد. خستگی مداوم یک علامت شایع می باشد و ممکن است یک بیماری شبه آنفولانزای مختصر و به طور کلی احساس ناخوشی عمومی و از دست دادن اشتها وجود داشته باشد. همچنین ممکن است یرقان وجود داشته باشد، که می تواند باعث زرد شدن سفیدی چشم ها شده و ادرار نیز تیره تر از حالت معمول می شود. آسیب جدی به کبد می تواند بطور معمول سبب خونریزی به خصوص از روده، تجمع مایع در شکم و حتی یرقان شود. داشتن عفونت ویروس هپاتیت B لزوما به این معنا نیست که کبد به طور دائم آسیب خواهد دید، اما بسیار مهم است که فرد یک معاینه کامل پزشکی، شامل آزمایش های عملکرد کبدی انجام دهد. اکثر (59٪) بزرگسالانی که با ویروس هپاتیت B آلوده می شوند عفونتشان به طور کامل بهبود می یابد و آنتی بادی هایی می سازند که آنها را نسبت به عفونت های بعدی ایمن می سازد. نوزادان یا کودکان کوچک و یا افرادی که سیستم ایمنی بدنشان به هردلیلی ضعیف می باشد، ممکن است قادر به غلبه بر ویروس و رهایی از بیماری نباشند. آنها ممکن است بطور مداوم آلوده به ویروس هپاتیت B گردند و ویروس در کبد و در اکثر دوران زندگی آنها وجود داشته باشد. عفونت پایدار با ویروس هپاتیت B می تواند به التهاب کبد در دراز مدت منجر شود. این امر ممکن است به آسیب کبد و سیروز کبدی منجر شود. افرادی که دچار سیروز می شوند در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان کبد هستند. اطلاعات مهم در مورد نتایج آزمایش شما آزمایش های انجام شده بر روی نمونه خون اهدایی شما، نشانگر نتایج مثبت برای VBH هستند. این بدین معناست که شما آلوده به ویروس VBH هستید و ویروس در خون شما وجود دارد. از آنجا که این ویروس در خون وجود دارد می تواند از طریق انتقال خون، به بیمار ِگیرنده ی آن منتقل شود. آزمایش ها هیچ گونه اطلاعاتی در مورد زمان یا چگونگی آلودگی و یا وضعیت التهاب کبد شما ارائه نمی دهند. آزمایش های دیگری نیز باید انجام شوند تا اطلاعات بیشتری در مورد سلامتی شما بدست آید. 5۰۱ نتایج آزمایش شما کاملا محرمانه در نظر گرفته خواهند شد و بدون رضایت شما به هیچ کس اعلام نخواهد شد. آلودگی به VBH لزوما به این معنا نیست که کبد شما ملتهب است و یا این که شما در آینده بیمار خواهید شد. با این حال، ما می توانیم شما را به یک متخصص بیماری های کبد برای درمان و مراقبت های پزشکی بیشتر ارجاع دهیم. علاوه بر این، شما برای شریک جنسی خود عفونی هستید و باید در پی درمان خود و شریک جنسی تان باشید. اگر شما نمی خواهید و یا قادر به مطلع ساختن شریک جنسی خود نیستید، مرکز تخصصی می تواند در این مورد به شما کمک کند. ما به شما توصیه می کنیم که قبل از گفتن نتایج خود به دیگران، به دقت فکر کنید. نیازی نیست که همه این موضوع را بدانند. شما باید موضوع را به افرادی که به تازگی یا به طور منظم با شما تماس جنسی داشته اند، بگویید. همچنین باید به پزشک خود (PG) و هر پزشک دیگری که ممکن است شما را تحت نظر داشته باشد اطلاع دهید، به ویژه در مورد خانم هایی که قصد بارداری دارند. شما همچنین باید دندانپزشک خود را نیز از خطر احتمالی عفونت مطلع سازید. اگر شما جزء کارکنان مراقبت بهداشتی هستید، نیاز است تا مشاور بهداشت حرفه ای محل کار خود را مطلع سازید. اگر شما درگیر فعالیت هایی هستید که مستعد تماس با بیمار می باشد، شما تا زمانی که این مشاوره را انجام نداده اید، نباید کار کنید. برای اکثریت مردم ملاحظات مربوط به بهداشت حرفه ای مطرح نمی باشد و سایر افراد نیازی به اطلاع از آن ندارند. وجود یک هم صحبت، به خصوص در روزهای اوِل شنیدن این خبر می تواند به شما کمک کند. شما می توانید با پزشک و یا پرستار انتقال خون دوباره تماس بگیرید. همچنین در مرکز تخصصی که ما شما را به آن ارجاع می دهیم افرادی وجود دارند که می توانند به شما کمک کنند. خطوط تلفنی (senilpleh) وجود دارند که خدمات مشاوره، پشتیبانی و همچنین اطلاعات با طیف گسترده ی موضوعی را ارائه می دهند. مراقبت پزشکی و درمان بسیار مهم است که شما یک معاینه کامل پزشکی داشته باشید. این کار توسط متخصص کبد انجام می شود. متخصص یک ارزیابی کامل پزشکی که اطلاعات بیشتری را 6۰۱ مرکز تحقیقات در مورد وضعیت سلامت شما نشان خواهد داد، انجام می دهد. همچنین اگر نیاز به هرگونه اقدام درمانی باشد مشاوره ی لازم به شما داده خواهد شد. در حال حاضر هیچ درمانی برای عفونت ویروس هپاتیت B وجود ندارد، اما داروهایی در دسترس است که می توانند اثرات سوء ویروس را کاهش دهند. اینکه آیا نیاز به درمان وجود دارد یا خیر، به چگونگی اثر ویروس بر کبد شما بستگی دارد. هیچ گونه رژیم غذایی خاصی نیاز نیست، اما از آنجا که الکل باعث هپاتیت و تخریب کبد می شود اجتناب از مصرف آن دارای اهمیت می باشد. چگونه از انتقال ویروس VBH به دیگران جلوگیری کنیم اهدای خون: متاسفانه، شما دیگر قادر به اهدای خون نخواهید بود. شرکای جنسی فعلی شما نیز نمی توانند بعنوان اهداکننده باشند. تماس جنسی: هرگونه تماس جنسی که در آن مایعات بدن فرد آلوده، وارد بدن فرد دیگری شود با خطر انتقال عفونت همراه است. میزان خطر بسته به نوع فعالیت جنسی، متفاوت است. فعالیت های جنسی که محتمل ترین راه برای انتقال ویروس هستند، عبارتند از: ۱. مقاربت مقعدی محافظت نشده (منظور بدون استفاده از کاندوم می باشد). ۲. رابطه جنسی واژینال محافظت نشده (منظور بدون استفاده از کاندوم می باشد). 3. هر گونه رابطه جنسی که با خونریزی همراه باشد: که شامل مقاربت جنسی در طول دوره قاعدگی نیز می شود. عفونت از طریق مرد به زن راح تر از زن به مرد منتقل می شود، اما به هر حال توصیه می شود که: ۱. شریک جنسی دائمی، بر علیه ویروس هپاتیت B واکسینه شود تا از خطر انتقال عفونت محافظت شود؛ این موضوع می تواند توسط پزشک شما هماهنگ شود. ۲. در مورد شرکای دیگر نیز کاندوم به منظور کاهش خطر انتقال VBH و همچنین سایر عفونت ها استفاده شود. بارداری و شیردهی: خطر انتقال ویروس از مادر به نوزاد در زمان تولد وجود دارد. در سراسر جهان احتمالا این راه، رایج ترین روش برای انتقال عفونت می باشد اما در صورتی که در هنگام تولد، واکسن های پیشگیری کننده به نوزاد تزریق شود، می تواند از انتقال آن 7۰۱ ممانعت شود. همچنین خطر انتقال از طریق شیردهی نیز وجود دارد که در صورت ایمن شدن نوزاد، جلوی این انتقال نیز گرفته شود. حوادثی که منجر به ریختن (پاشیدن) خون شوند می توانند افراد دیگر را در معرض خطر قرار دهند، بنابراین توصیه می شود که: ۱. خون ریخته شده را با استفاده از حوله کاغذی یکبار مصرف، پاک و سپس محل را با سفیدکننده های خانگی و یا مواد شوینده تمیز کنید. ۲. بریدگی ها یا زخم های باز را بپوشانید. 3. پانسمان های کثیف و حوله های بهداشتی یا تامپون های مورد استفاده را به دقت دور بریزید، با کشیدن سیفون آنها را دفع کنید و یا قبل از دفع، آنها را با دقت در بسته های ضدآب (پلاستیکی) بسته بندی کنید. ۴. ملحفه و یا لباس های آغشته به خون را به روش معمول و با استفاده از ماشین لباسشویِی خانگی بشویید. 5. از ریش تراش، مسواک یا ناخن گیر بطور مشترک استفاده نکنید چون ممکن است اثری از خون بر روی آنها پس از استفاده باقی مانده باشد. 6. اگر در بدنتان بریدگی یا آسیب دیگری که احتمال خونریزی آن هست، وجود دارد در ورزش هایی که در آن تماس فیزیکی وجود دارد، شرکت نکنید. 8۰۱ مرکز تحقیقات پیوست 7. عفونت ویروس هپاتیت C: اطلاعات برای اهداکنندگان خون ویروس هپاتیت C (VCH) در سراسر جهان یافت می شود. برآورد شده است که هر سال 3-۴ میلیون نفر به هپاتیت C آلوده می شوند و ۰3۱-۰7۱ میلیون نفر از مردم هم به طور مزمن به این ویروس آلوده می باشند. ویروس هپاتیت C یکی از شایع ترین ویروس هایی است که کبد را آلوده و باعث هپاتیت می شود. هپاتیت به بیان ساده به معنای «التهاب کبد» است. انتقال ویروس VCH می تواند از طریق مایعات بدن بویژه خون منتقل شود. این ویروس معمولا زمانی منتشر می شود که خوِن یک فرد آلوده به ویروس وارد بدن یک فرد سالم شود. شایع ترین راه انتقال عفونت، قرار گرفتن در معرض خون آلوده می باشد مانند استفاده از مواد مخدر تزریقی؛ تزریق انجام شده با سرنگ و سوزن آلوده؛ صدمات ناشی از فرو رفتن سوزن (seirujni kcits-eldeen) در مراکز مراقبت های بهداشتی؛ دریافت خون و فرآورده های آلوده و نیز پیوند عضو آلوده و متولد شدن از مادر آلوده به VCH. این عفونت از طریق رابطه جنسی با فرد آلوده معمولا کمتر منتقل می شود. عفونت VCH نمی تواند از طریق تماس عادی روزمره مانند دست دادن یا استفاده مشترک از وسایل شخصی، غذا یا آب گسترش یابد. فعالیت هایی مانند خوردن و آشامیدن با دوستان یا خانواده، استفاده مشترک از توالت و محل شستشو، در آغوش گرفتن و بوسیدن، همگی عاری از خطر هستند. خطر انتقال عفونت از طریق استفاده مشترک از ظروف پخت و پز و غذا خوردن، وسایل حمام، دوش یا استخر شنا وجود ندارد. VCH از طریق اشک، عرق، سرفه، عطسه و یا نیش حشرات نیز منتقل نمی شود. علائم و نشانه ها به دنبال عفونت اولیه، حدود ۰8 درصد از افراد هیچ گونه علائمی ندارند مگر اینکه آسیب کبدی ایجاد شده باشد، اما حتی در این حالت نیز ممکن است علائم نامشخص باشد. کسانی که بطور حاد علامت دار می شوند ممکن است تب، خستگی، بیماری شبه آنفولانزای مختصر، کاهش اشتها، تهوع، استفراغ، درد شکم، ادرار تیره، مدفوع خاکستری رنگ، درد 9۰۱ مفاصل و یرقان (زرد شدن پوست و سفیدی چشم) را نشان دهند. حدود یک چهارم از افراد قادر به غلبه بر ویروس و رهایی از آن می باشند، اما همچنان آنتی بادی های قابل تشخیص را در خون خود خواهند داشت. اکثر افرادی که به VCH آلوده شده اند، بصورت پایدار آلوده باقی می مانند و ناقل مزمن VCH می شوند. این قضیه می تواند موجب التهاب طولانی مدت کبد شود و همچنین ممکن است سال ها پس از عفونت اولیه، باعث آسیب و سیروز کبدی شود. افراد مبتلا به سیروز، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان کبد می باشند. اطلاعات مهم در مورد نتایج آزمایش شما آزمایش های انجام شده بر روی خون اهدایی شما، نشانگر نتایج مثبت برای VCH می باشند. این بدین معناست که شما آلوده به هپاتیت C هستید. برخلاف آنتی بادی های عفونت های دیگر، آنتی بادی VCH همیشه بر ویروس غلبه نمی کند و آنرا از بدن پاک نمی کند. این آنتی بادی نسبت به عفونت VCH ایمنی ایجاد نمی کند. حدود ۰7 درصد از افرادی که به ویروس هپاتیت C مبتلا شده اند بطور پایدار عفونی مانده و ویروس در کبد و در بیشتر دوران زندگی آنها، باقی خواهد ماند. یک آزمایش خون برای شناسایی خود ویروس وجود دارد که بر روی نمونه ی خون شما انجام می شود. اگر نتیجه ی این آزمایش مثبت شود، یعنی شما هنوز آلوده به ویروس هپاتیت C هستید. اگر نتیجه ی آزمایش منفی باشد، ممکن است شما بر ویروس غلبه کرده باشید، اما هنوز آنتی بادی در خون شما وجود دارد. مهم است که این آزمایش شناسایی ویروس را قبل از این فرض که عفونت برطرف شده است مجددا تکرار کنید. از آنجا که ویروس در خون وجود دارد می تواند از طریق انتقال خون به بیمار گیرنده منتقل شود. آزمایش ها هیچ گونه اطلاعاتی در مورد زمان یا چگونگی آلوده شدن شما و یا وضعیت التهاب کبد شما ارائه نمی دهند. آزمایش های دیگری نیز باید انجام شوند تا اطلاعات بیشتری در مورد سلامتی شما بدست آید. نتایج آزمایش شما کاملا محرمانه در نظر گرفته خواهند شد و بدون رضایت شما به هیچ کس اعلام نخواهد شد. آلوده بودن به VCH لزوما به این معنا نیست که سلامتی شما تح تاثیر قرار گرفته و یا این که شما در آینده بیمار خواهید شد. با این حال، ما ۰۱۱ مرکز تحقیقات می توانیم شما را به یک متخصص بیماری های کبد برای درمان و مراقبت های پزشکی بیشتر ارجاع دهیم. علاوه بر این، شما برای شریک جنسی خود عفونی هستید و باید به دنبال درمان خود و شریک جنسی تان باشید. اگر شما نمی خواهید و یا قادر به مطلع ساختن شریک جنسی خود نیستید، مرکز تخصصی می تواند در این مورد به شما کمک کند. ما به شما توصیه می کنیم که قبل از گفتن نتایج خود به دیگران، به دقت فکر کنید. نیازی نیست که همه افراد این موضوع را بدانند. شما باید این مسئله را به پزشک خود (PG) و هر پزشک دیگری که ممکن است شما را تحت نظر داشته باشد، اطلاع دهید. همچنین باید دندانپزشک خود را نیز از خطر احتمالی عفونت مطلع سازید. شما باید این موضوع را به افرادی که با آنها اخیرا َیا به طور منظم تماس جنسی داشته اید و یا کسانی که ممکن است به روش های دیگر در معرض خطر باشند، بگویید. اگر شما جزء کارکنان مراقبت بهداشتی هستید و نتیجه آزمایش VCH شما مثبت است، باید به مشاور بهداشت حرفه ای محل کار خود اطلاع دهید، بویژه اگر شما مشغول فعالیت هایی هستید که مستعد تماس با دیگران می باشد. برای اکثریت مردم، ملاحظات مربوط به بهداشت حرفه ای وجود ندارد و سایر افراد نیازی به اطلاع از آن ندارند. وجود یک هم صحبت، به خصوص در روزهای اوِل شنیدن خبر می تواند به شما کمک کند. شما می توانید با پزشک و یا پرستار انتقال خون دوباره تماس بگیرید. همچنین در مرکز تخصصی که ما شما را به آن ارجاع می دهیم افرادی وجود دارند که می توانند به شما کمک کنند. خطوط تلفنی (senilpleh) وجود دارند که خدمات مشاوره، پشتیبانی و همچنین اطلاعات با طیف گسترده ی موضوعی را ارائه می دهند. مراقبت پزشکی و درمان بسیار مهم است که شما یک معاینه کامل پزشکی داشته باشید. این کار توسط یک متخصص کبد انجام می شود. متخصص با یک ارزیابی کامل از کبد، اطلاعات بیشتری را در مورد وضعیت سلامتی تان به شما خواهد داد. همچنین اگر نیاز به هرگونه اقدام درمانی باشد مشاوره لازم به شما داده خواهد شد. پیشرفت قابل توجهی در درمان عفونت ویروس هپاتیت C در طی سال های اخیر ۱۱۱ بوجود آمده است. داروهایی وجود دارند که در کاهش اثرات مضر ویروس موثر می باشند و اکنون بسیاری از بیماران مبتلا به هپاتیت C می توانند درمان شوند. هیچ گونه رژیم غذایی خاصی نیاز نیست، اما از آنجایی که الکل باعث هپاتیت و تخریب کبد می شود اجتناب از مصرف آن دارای اهمیت است. چگونه از انتقال ویروس VCH به دیگران جلوگیری کنیم اهدای خون: متاسفانه، شما دیگر قادر به اهدای خون نخواهید بود. شرکای جنسی فعلی شما نیز نمی توانند اهدا کننده باشند مگر اینکه مشخص شود دیگر ویروس در بدنتان وجود ندارد. تماس جنسی: ویروس هپاتیت C به راحتی از طریق تماس جنسی منتقل نمی شود اما هرگونه تماس جنسی که در آن مایعات بدن فرد آلوده، وارد بدن فرد دیگری شود با خطر انتقال عفونت همراه است. میزان خطر بسته به نوع فعالیت جنسی متفاوت است. فعالیت های جنسی که محتمل ترین راه برای انتقال ویروس می باشند، عبارتند از: ۱. مقاربت مقعدی محافظت نشده (منظور بدون استفاده از کاندوم است). ۲. رابطه جنسی واژینال محافظت نشده (منظور بدون استفاده از کاندوم است). 3. هر گونه رابطه جنسی که با خونریزی همراه باشد: که شامل مقاربت جنسی در طول دوره قاعدگی می شود. عفونت از طریق مرد به زن راح تر از زن به مرد منتقل می شود. توصیه می شود که هنگام ارتباط با شریک جنسی دائمی، از کاندوم استفاده شود بویژه اگر وی سالم باشد. شریک جنسی نیز می تواند با درخواست از پزشک خود تحت آزمایش قرار بگیرد. کاندوم باید هنگام تماس با شرکای جنسی دیگر نیز استفاده شود که هم خطر کِم انتقال ویروس هپاتیت C از این طریق و هم خطر بیشتر و بالقوه ابتلا به دیگر عفونت ها را کاهش دهد. بارداری و شیردهی: خطر انتقال ویروس از مادر به نوزاد در زمان تولد بسیار کم بوده اما بهتر است که یک ارزیابی پزشکی ویژه را قبل از برنامه ریزی برای بارداری داشته باشید. بارداری می تواند یک اثر سوء بر سلامت مادِر مبتلا به عفونت ویروس هپاتیت C داشته باشد. تغذیه با شیر مادر بعید ترین راه برای انتقال ویروس هپاتیت C می باشد. ۲۱۱ مرکز تحقیقات حوادثی که منجر به ریختن (پاشیدن) خون شوند می توانند افراد دیگر را در معرض خطر قرار دهند، بنابراین توصیه می شود که: ۱. خون ریخته شده را با استفاده از حوله کاغذی یکبار مصرف، پاک و سپس محل را با سفید کننده های خانگی و یا مواد شوینده، تمیز کنید. ۲. بریدگی ها یا زخم های باز را بپوشانید. 3. پانسمان های کثیف و حوله های بهداشتی یا تامپون های مورد استفاده را به دقت دور بریزید، با کشیدن سیفون آنها را دفع کنید و یا قبل از دفع، آنها را با دقت در بسته های ضد آب (پلاستیکی) بسته بندی کنید. ۴. ملحفه و یا لباس های آغشته به خون را به روش معمول و با استفاده از ماشین لباسشویِی خانگی بشویید. 5. از ریش تراش، مسواک یا ناخن گیر بطور مشترک استفاده نکنید چون ممکن است اثری از خون بر روی آنها پس از استفاده باقی مانده باشد. 6. اگر در بدنتان بریدگی یا آسیب دیگری که احتمال خونریزی آن هست، وجود دارد در ورزش هایی که در آن تماس فیزیکی وجود دارد، شرکت نکنید. 3۱۱ پیوست 8. سیفلیس: اطلاعات برای اهداکنندگان خون سیفلیس یک عفونت مقاربتی ناشی از باکتری ترپونما پالیدوم است. سیفلیس از فردی به فرد دیگر از طریق تماس مستقیم با زخم سیفلیس در هنگام رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی منتقل می شود. اگر چه سیفلیس عمدتا از طریق تماس جنسِی فرد به فرد منتقل می شود اما ممکن است بواسطه انتقال خون و فرآورده های اهداکنندگاِن بدون علامت و ناقِل عفونت نیز منتقل شود. همچنین سیفلیس می تواند از طریق مادر به کودک در طول دوران بارداری و زایمان نیز منتقل شود که به عنوان سیفلیس مادرزادی شناخته می شود. سیفلیس نمی تواند از طریق تماس با نشیمنگاه توالت، دستگیره ی در، استخرهای شنا، جکوزی و وان های حمام، لباس ها و یا ظروف غذا خورِی مشترک انتقال یابد. علائم و نشانه ها در بزرگسالان در مرحله حاد بیماری، سیفلیس باعث زخم، معمولا در اندام تناسلی، در سه ماهه ی اول عفونت می شود. این زخم ها کوچک بوده و اغلب پس از التیام، باعث این باور در فرد می شود که مشکل وی برطرف شده است. مدت کوتاهی پس از التیام زخم، فرد ممکن است متوجه بزرگی غدد و بثورات پوستی، اغلب در کف دست ها، کف پا و تنه و شاید هم گلودرد بشود. این علائم نیز برطرف می شوند. در صورت عدم درمان، این عفونت می تواند وارد فاز مزمن شده و باعث مشکلاتی شدید برای سلامتی قلب و مغز فرد شود. مدت کوتاهی پس از ایجاد عفونت، بدن شروع به ساخت آنتی بادی های سیفلیس می کند که می تواند از طریق آزمایش خون تشخیص داده شود. حتی بعد از درمان کامل، آنتی بادی های سیفلیس در خون باقی می مانند و ممکن است حتی سال ها بعد از بهبود عفونت نیز قابل شناسایی باشند. نوزاد آلوده می تواند به شدت بیمار باشد، اما برخی از نوزادان هیچ علامتی از سیفلیس را نشان نمی دهند. در بسیاری از کشورها، آزمایش تشخیص سیفلیس، بخشی از مراقبت های روتین پزشکی در دوران بارداری محسوب می شود. اگر شما سیفلیس مادرزادی داشته اید، ممکن است در طول زندگی خود نیز آنتی بادی آن را همچنان داشته باشید. دیگر بیماری های انسانی که توسط باکتری های مرتبط ایجاد می شوند شامل بیماری های یاز و پینتا (atniP dna swaY) است که در مرکز و جنوب امریکا، جزایر ۴۱۱ مرکز تحقیقات کارائیب، بخش هایی از آفریقا، جنوب شرق آسیا و بخش هایی از جنوب اقیانوس آرام یافت می شوند. آنها از طریق تماس نزدیک انتقال می یابند، اما جزء بیماری های مقاربتی محسوب نمی شوند. بیماری یاز باعث بثورات پوستی و تورم استخوان شده و در صورت عدم درمان می تواند عود کرده و به سمت ایجاد زخم و اسکار پوستی، بافت متورم و تغییرات استخوانی پیشروی نماید. پینتا موجب مشکلاتی مشابه با سیفلیس برای سلامتی فرد می شود، اما معمولا در اوایل بیماری، راش پوستِی فلس مانند در قسمت دستگاه تناسلی وجود ندارد. همانند سیفلیس درمان شده، آنتی بادی های مربوط به بیماری یاز و پینتا نیز ممکن است برای سال های متمادی پس از بهبودی عفونت، در خون فرد قابل شناسایی باشند. اطلاعات مهم در مورد نتایج آزمایش شما آزمایشات انجام شده بر روی نمونه خون اهدایی شما، نتایج مثبت برای آنتی بادی های مربوط به عفونت باکتریایی تروپونما را نشان داده اند. آنتی بادی ها در حقیقت واکنش بدن شما به عفونت هستند و اغلب بدین معناست که شما عفونت بخصوصی داشته اید، اما اکنون دیگر آن را ندارید. به طور کلی در مرکز انتقال خون، آزمایش های مورد استفاده برای تشخیص سیفلیس در خون اهدایی، قادر به تمایز بین عفونت سیفلیس و بیماری های یاز یا پینتا نیستند. این سه بیماری کاملا از یکدیگر جدا هستند، اما باکتری هایی که عامل آنها هستند بسیار به یکدیگر مرتبط بوده، به گونه ای که ما نمی توانیم آنتی بادی آنها را از یکدیگر تشخیص دهیم و از طرفی هم نمی دانیم که به کدام یک از این بیماری ها ارتباط دارد. معمولا از الگوی نتایج آزمایش می توان تصمیم گرفت که آیا عفونت شما عفونت اخیر بوده یا خیر. در این خصوص یکی از پزشکان یا پرستاران مان با شما گفتگو خواهد کرد. اگر شما در گذشته درمان کامل برای یکی از این بیماری ها را دریافت ƒ کرده اید و نتایج آزمایش شما با عفونت گذشته ی شما مطابقت داشته باشد، نتایج حاصله هیچ اهمیتی برای سلامتی آینده شما ندارند؛ شما برای دیگران عفونی محسوب نمی شوید و نیاز به انجام هیچ کار دیگری ندارید. اگر نتایج آزمایش های شما عفونت در گذشته را نشان می دهند، ولی ƒ شما از آن اطلاع نداشته اید و در نتیجه درمان کاملی نیز برای آن انجام 5۱۱ نداده اید، ما به شما توصیه می کنیم که پزشک خود را مطلع ساخته، به طوری که بتوانید درمان بیشتری را از مرکز خدمات سلامت دریافت نمایید. اگر نتایج آزمایش های شما عفونت اخیر را نشان می دهد به احتمال زیاد ƒ عفونت شما حاد است. ممکن است شما علائمی از بیماری را داشته اید که مهم تلقی نکرده اید و یا ممکن است در کل هیچ اطلاعی در این خصوص نداشته اید. با این حال، شما برای شریک جنسیتان، عفونی محسوب می شوید و باید به دنبال درمان، هم برای خود و هم برای او باشید. اگر شما نمی خواهید و یا قادر نیستید که این موضوع را با شریک زندگی خود در میان بگذارید، پزشکان ممکن است بتواند در این زمینه به شما کمک کند. نتایج آزمایش های شما کاملا محرمانه در نظر گرفته خواهند شد و بدون رضایت شما برای کسی افشا نخواهد شد. اهدای خون متاسفانه، شما دیگر قادر به اهدای خون نخواهید بود. حتی بعد از درمان کامل نیز آزمایش خون، نتیجه مثبت برای آنتی بادی را نشان می دهد. اگر چه خون شما دیگر عفونی نیست، اما قوانین در بسیاری از کشورها اجازه نمی دهند از خون با نتیجه آزمایش مثبت برای این آنتی بادی ها، استفاده شود. درمان همه این بیماری ها به طور کامل با استفاده از آنتی بیوتیک ها که معمولا پنی سیلین می باشد قابل درمان هستند. در صورتی که شما به پنی سیلین حساسیت داشته باشید، آنتی بیوتیک جایگزین به شما داده خواهد شد. درمان معمولا بصورت تزریقی انجام می شود، بنابراین اگر شما در گذشته درمان شده اید و آنتی بیوتیک های خوراکی دریافت نموده اید، احتمالا بهترین اقدام برای شما این است که با پزشک خود جهت مشاوره صحبت کنید. 6۱۱ مرکز تحقیقات پیوست 9 الف. مالاریا: اطلاعات برای اهداکنندگان خون (در کشورهای غیراندمیک و در صورت وجود آزمایش های حساس و اختصاصی چندگانه (ciceps-itlum)) مالاریا توسط انگلی به نام پلاسمودیوم ایجاد و از طریق نیش پشه ی آلوده به انسان منتقل می شود. مالاریا در انسان توسط چهار گونه ی مختلف از پلاسمودیوم ایجاد می شود: پلاسمودیوم فالسیپاروم، پلاسمودیوم مالاریه، پلاسمودیوم اوال و پلاسمودیوم ویواکس. عفونت مالاریا یک خطر در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیرِی بیش از ۰۰۱ کشور جهان محسوب می شود. برآورد شده است که ۰۰5 میلیون نفر در سراسر جهان مبتلا به مالاریا می باشند. از این تعداد، بیش از ۰۰6 هزار نفر در سال می میرند که بسیاری از آنان را کودکان تشکیل می دهند. در بدن انسان، انگل در کبد تکثیر و سپس گلبول های قرمز خون را آلوده می کنند. اگر چه مالاریا در کشورهای آندمیک یکی از مسائل مهم بهداشتی محسوب می شود، اما در کشورهای غیر اندمیک نیز به طور فزاینده ای بعنوان یک موضوع مهم در انتقال خون مطرح می باشد. تعداد قابل توجهی از اهداکنندگان خون به طور منظم از کشورهای غیراندمیک به مناطق اندمیک مالاریا سفر می کنند و مهاجرت گسترده ای نیز از مناطق اندمیک به مناطق غیر اندمیک صورت می گیرد که ممکن است این مهاجران به اهداکنندگان خون تبدیل شوند. سالانه حدود ۰3 هزار مسافر بین المللی از مالاریا رنج می برند. حدود یک هفته یا بیشتر، پس از ورود مسافر به منطقه ی آندمیِک مالاریا، تب اتفاق می افتد و تا یک سال پس از بازگشت فرد، همچنان بیماری وی بعنوان یک اورژانس پزشکی تلقی شده و باید به صورت اورژانسی مورد ارزیابی قرار گیرد. تشخیص سریع و درمان صحیح مالاریا در حقیقت می تواند فاصله ی بین مرگ و زندگی باشد. انتقال انگل مالاریا از طریق نیش پشه ی آنوفل ماده ی آلوده به انسان منتقل می شود و گزیدگی عمدتا بین غروب تا طلوع آفتاب اتفاق می افتد. مالاریا همچنین می تواند از طریق انتقال خون از یک اهداکننده آلوده و یا از طریق تزریق غیر ایمن منتقل شود. خطر ابتلا به مالاریا در هنگام سفر با استفاده از اقداماتی که به منظور جلوگیری از گزش پشه انجام می شود مانند استفاده از مواد دورکننده ی حشرات و پشه بند و نیز با 7۱۱ استفاده از داروهای ضد مالاریا (در صورت تجویز توسط پزشک) کاهش می یابد. با وجود همه ی اقدامات احتیاطی، بازدیدکنندگان بسیاری از مناطق گرمسیری دنیا، همچنان در معرض خطر ابتلا به مالاریا قرار دارند. به همین دلیل است که همیشه از اهداکنندگان خون، قبل از اهدای خون، در مورد سفر به مناطق اندمیک مالاریا در دنیا سوال می شود. علائم و نشانه ها مالاریا یک بیماری تب دار حاد است. در فردی که هرگز به مالاریا مبتلا نشده است (فرد غیر ایمن)، نشانه ها هفت روز یا بیشتر (معمولا ۰۱-5۱ روز) پس از نیش پشه ی عفونی تظاهر می یابد. علائم اولیه شامل تب، سردرد، لرز و استفراغ ممکن است خفیف باشد و تشخیص آن بعنوان مالاریا مشکل است. اگر مالاریا درمان نشود، با اختلال در روند خون رسانی به اندام های حیاتی، به سرعت می تواند به تهدیدی برای زندگی تبدیل شود. کودکان مبتلا به مالاریای شدید اغلب یک یا چند مورد از علائم زیر را نشان می دهند: کم خونی شدید، ناراحتی های تنفسِی مرتبط با اسیدوز متابولیک و یا مالاریای مغزی. در بزرگسالان نیز درگیری چند ارگان رایج است. 8۱۱ مرکز تحقیقات پیوست 9 ب. مالاریا: اطلاعات برای اهداکنندگان خون (در کشورهای اندمیک) مالاریا توسط انگلی به نام پلاسمودیوم ایجاد و از طریق نیش پشه ی آلوده به انسان منتقل می شود. مالاریا در انسان توسط چهارگونه ی مختلف از پلاسمودیوم ایجاد می شود: پلاسمودیوم فالسیپاروم، پلاسمودیوم مالاریه، پلاسمودیوم اوال و پلاسمودیوم ویواکس. عفونت مالاریا یک خطر در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیرِی بیش از ۰۰۱ کشور جهان محسوب می شود. برآورد شده است که ۰۰5 میلیون نفر در سراسر جهان مبتلا به مالاریا می باشند. از این تعداد، بیش از ۰۰6 هزار نفر در سال می میرند که بسیاری از آنان را کودکان تشکیل می دهند. در بدن انسان، انگل در کبد تکثیر و سپس گلبول های قرمز خون را آلوده می کنند. تشخیص سریع و درمان صحیح مالاریا در حقیقت می تواند فاصله ی بین مرگ و زندگی باشد. انتقال انگل مالاریا از طریق نیش پشه های آلوده ی آنوفل ماده به انسان منتقل می شود که گزیدگی عمدتا بین غروب تا طلوع آفتاب اتفاق می افتد. مالاریا همچنین می تواند از طریق انتقال خون از یک فرد دهنده خون آلوده و یا به شیوه های تزریقی غیر ایمن منتقل شود. محفاظت شخصی در مقابل گزش پشه بعنوان اولین خط دفاعی برای پیشگیری از مالاریا محسوب می شود. کنترل ناقل از طریق استفاده از پشه بند های آغشته به حشره کش و سمپاشی فضای داخلی آن با با قی مانده ی حشره کش نیز از راه های موثر برای جلوگیری از انتقال مالاریا در سطح جامعه محسوب می شود. داروهای ضد مالاریا نیز می توانند جهت پیشگیری از مالاریا استفاده شوند. علائم و نشانه ها مالاریا یک بیماری تب دار حاد است. در فردی که هرگز به مالاریا مبتلا نشده است (فرد غیرایمن)، نشانه ها هفت روز یا بیشتر (معمولا ۰۱-5۱ روز) پس از نیش پشه ی عفونی تظاهر می یابد. علائم اولیه شامل تب، سردرد، لرز و استفراغ ممکن است خفیف باشد و تشخیص آن بعنوان مالاریا مشکل است. اگر مالاریا درمان نشود، با اختلال در روند 9۱۱ خون رسانی به اندام های حیاتی، به سرعت می تواند به تهدیدی برای زندگی تبدیل شود. کودکان مبتلا به مالاریای شدید اغلب یک یا چند مورد از علائم زیر را نشان می دهند: کم خونی شدید، ناراحتی های تنفسی مرتبط با اسیدوز متابولیک، و یا مالاریای مغزی. در بزرگسالان نیز درگیری چند ارگان رایج است. افرادی که در مناطق اندمیک مالاریا زندگی می کنند ممکن است ایمنی نسبی به مالاریا کسب کنند که منجر به عفونت بی علامت می شود. علاوه بر این، علائم بالینی ممکن است هفته ها تا ماه ها پس از اولین عفونت با پلاسمودیوم ویواکس و پلاسمودیوم اوال رخ دهند. اطلاعات مهم در مورد نتایج آزمایش شما آزمایش های انجام شده بر روی نمونه خون اهدایی شما، نشانگر نتایج مثبت می باشند. این بدان معناست که انگل مالاریا در گردش خون شما وجود دارد و لذا ما نمی توانیم از خونی که اهدا کرده اید استفاده کنیم. علاوه بر این، با توجه به نتایج آزمایش، شما تا شش ماه پس از پایان درمان و بهبودی کامل از اهدای خون معاف هستید. مراقبت های پزشکی و درمان تشخیص و درمان سریع مالاریا در دستیابی به درمان بالینی و بهبودی کامل موثر است. با توجه به این موضوع، توصیه می شود پزشک خود را مطلع کنید تا بتوانید مشاوره ی بیشتر و درمان از مرکز ارائه خدمات سلامت دریافت نمایید. ۰۲۱ مرکز تحقیقات پیوست 01. بیماری شاگاس: اطلاعات برای اهداکنندگان بیماری شاگاس که تحت عنوان تریپانوزومیازیس آمریکایی نیز معروف است یک بیماری به شدت تهدیدکننده حیات است که توسط تک یاخته ای بنام تریپانوزوما کروزی ایجاد می شود. بیماری اغلب در آمریکای لاتین یافت می شود. بیماری در اثر تماس با مدفوع ساس تریاتومین معروف به ساس ردوویده (sgub diivudeR) یا ساس بوسه زن (sgub gnissiK) و یا نام های دیگر بسته به ناحیه جغرافیایی، به انسان منتقل می شود. تخمین زده شده است که حدود 8 میلیون نفر در سراسر جهان که اغلب در آمریکای لاتین جایی که بیماری شاگاس در آن اندمیک است زندگی می کنند، به تریپانوزوما کروزی مبتلا هستند. بیماری شاگاس برای نخستین بار در سال 9۰9۱ توسط یک پزشک برزیلی بنام کارلوس شاگاس (sagahC onainistuJ oriebiR solraC) معرفی و نام وی بر بیماری گذاشته شد. پراکندگی بیماری اگر چه بیماری شاگاس عمدتا در آمریکای لاتین یافت می شود اما در طی چند دهه گذشته بطور فزاینده ای در ایالات متحده آمریکا، کانادا، بسیاری از کشورهای اروپایی و برخی از کشورهای غرب اقیانوس آرام نیز شناسایی شده است که اغلب بدلیل جمعیت درحال مهاجرت بین آمریکای لاتین و سایر نقاط جهان می باشد. انتقال در آمریکای لاتین تریپانوزوما کروزی اغلب بواسطه تماس با مدفوع ساس های مکنده خون آلوده منتقل می شود. این ساس ها معمولا در شکاف های کوچک خانه ها در مناطق روستایی یا شهری یافت می شوند. آنها معمولا در طول روز پنهان شده و در طول شب زمانی که از خون انسان تغذیه می کنند، فعال می شوند. ساس ها معمولا بخش هایی از پوست در معرض دید، مانند صورت را نیش زده و سپس مدفوع می کنند. زمانی که فرد بطور ناخواسته مدفوع ساس در محل نیش را به چشم، دهان یا پوست آسیب دیده منتقل می کند، انگل وارد بدن می شود. گرچه انگل بطور اولیه توسط حشره ناقل منتقل می شود اما بیماری می تواند به آسانی ۱۲۱ بواسطه تزریق خون اهداکنندگان آلوده بدون علایم نیز منتقل شود. انگل درطول چرخه عمر خود وارد جریان خون می شود و بنابراین در خون اهداکنندگان آلوده یافت می شوند. بیماری شاگاس همچنین می تواند از طریق غذای آلوده با مدفوع ساس های تریاتومین ناقل تریپانوزوم کروزی، انتقال از مادر آلوده به جنین درحین بارداری یا هنگام زایمان، پیوند عضو و به میزان کم از طریق رخدادهای آزمایشگاهی منتقل شود. علایم و نشانه ها بیماری شاگاس در طی دو مرحله نمایان می شود. مرحله حاد اولیه که حدود دو ماه طول می کشد. در طی فاز حاد تعداد زیادی انگل در گردش خون وجود دارد. در اکثر موارد علایم وجود نداشته یا خفیف هستند و ممکن است شامل تب، سردرد، بزرگ شدن غددلنفاوی، رنگ پریدگی، درد عضلانی، اختلال در تنفس، التهاب و درد شکم یا قفسه سینه باشد. ممکن است ضایعه پوستی یا التهاب ارغوانی رنگ پلک های یک چشم، اولین نشانه قابل مشاهده در کمتر از ۰5٪ افراد مبتلا به عفونت حاد باشد. در طی فاز مزمن، انگل بطور عمده در قلب و عضلات دستگاه گوارش مخفی شده و در بسیاری از موارد، افراد آلوده بدون علایم هستند. با این وجود، در طی این فاز، ۰3٪ از بیماران از اختلالات قلبی و ۰۱٪ بیماران از اختلالات گوارشی (معمولا بزرگی مری یا کولون)، اختلالات عصبی و یا مجموعه ای از اختلالات رنج می برند. سال ها بعد ممکن است بدلیل تخریب تدریجی عضله قلب، عفونت بطور ناگهانی منجر به مرگ یا نارسایی قلبی شود. اطلاعات مهم در مورد نتایج آزمایش شما مورد اول: انجام آزمایش تائیدی در مراکز انتقال خون امکان پذیر نیست و نتایج آزمایش های غربالگری قبل از تماس با اهداکننده تائید نشده است. آزمایش های غربالگری انجام شده بر روی خون شما، نشانگر نتایج مثبت از نظر آنتی بادی بر علیه تریپانوزوما کروزی هستند. این آزمایش برای شناسایی افراد مبتلا به عفونت با تریپانوزوما کروزی انجام می شود اما از آنجا که آزمایش ما یک آزمون غربالگری اولیه است نتیجه آزمایش باید در آزمایشگاه دیگری تائید شود. درصورتیکه عفونت تائید ۲۲۱ مرکز تحقیقات شود، آزمایش به ما نشان نمی دهد که چه زمانی و چگونه شما آلوده شده اید. بنابراین ما شما را به یک پزشک متخصص معرفی می کنیم تا با شما صحبت کرده و شما را معاینه کند. درصورت تائید ابتلای شما به عفونت، آنها خود، مشاوره و مراقبت های بالینی مناسب را برای شما فراهم می کنند. در این مدت لطفا تا زمانی که مشخص شود شما آلوده هستید یا خیر، خون اهدا نکنید. مورد دوم: نتایج غربالگری قبل از تماس با اهداکننده تائید شده باشد. آزمایش های غربالگری انجام شده بر روی خون شما، نشانگر نتایج مثبت از نظر آنتی بادی بر علیه تریپانوزوما کروزی هستند. آزمایش های تائیدی نیز انجام شده و نتیجه آن هم مثبت است. این نتایج نشان می دهد که شما زمانی به تریپانوزوما کروزی آلوده شده اید. بنابراین، لازم است شما را به کلینیک تخصصی مناسب ارجاع دهیم تا نتایج آزمایش و زمان و نحوه ابتلای شما مورد بررسی قرار گیرد و مراقبت های بالینی مناسب برای شما فراهم گردد. در این مدت لطفا خون اهدا نکنید. درمان بیماری شاگاس با مصرف آنتی بیوتیک های elozadinzneB یا xomitrufiN قابل درمان است. درصورتی که این داروها بلافاصله پس از ابتلا به عفونت در شروع فاز حاد تجویز شود تقریبا ۰۰۱ درصد موثر هستند. اما اثر هر دو دارو در صورتی که از شروع عفونت زمان زیادی گذشته باشد، کاهش می یابد. افراد مبتلا به عفونت فعال (به عنوان مثال بدلیل سرکوب سیستم ایمنی)، نوزادان مبتلا به عفونت های مادرزادی و بیماران در ابتدای فاز مزمن نیز باید تحت درمان قرار گیرند. بالغین آلوده بویژه افراد فاقد علایم نیز لازم است تحت درمان قرار گیرند. 3۲۱ پیوست 11. مراحل اخذ رضایت آگاهانه برای اهدای خون ۱. اطمینان از ایجاد فضای محرمانه از لحاظ شنیداری و دیداری و اینکه رازداری همیشه در مرکز انتقال خون مورد توجه و احترام است. ۲. از سیاست اجرایی مرکز انتقال خون در اخذ رضایت آگاهانه تبعیت کنید. 3. از پروتکل های استقرار یافته مشاوره استفاده کنید. در حالی که ارتباط خوبی با اهداکننده برقرار می کنید، با دقت به وی گوش دهید و نگرانی های وی را برطرف کنید، به او فرصت دهید تا صحبت های شما را درک کرده و به وی اجازه دهید تا خودش تصمیم بگیرد. ۴. اهداکنندگان بالقوه ای که قبل از تصمیم گیری تمایل به مشاوره با سایر اشخاص مانند عضوی از افراد خانواده دارند را در نظر داشته باشید و اهداکنندگان را برای تصمیم گیری پیش از اینکه آماده باشند، تحت فشار قرار ندهید. 5. تمام اطلاعات لازم در خصوص فرایند اهدا و آزمایش های مرتبطی که انجام خواهد شد از جمله موارد زیر را به اهداکنندگان ارائه دهید: فرایند اهدا و واکنش های نامطلوب بالقوه در اهدا کننده. ƒ آزمایش هایی که روی خون های اهدایی انجام خواهد شد (آزمایش ƒ عفونت های منتقله از راه خون، سرولوژی گروه خونی و سایر آزمایش ها). اطلاعات مربوط به خودحذفی محرمانه. ƒ علت انجام آزمایش های ذکر شده. ƒ مزایای بالینی و پیشگیرانه انجام آزمایش های عفونت های منتقله از راه ƒ خون و خطر بالقوه ناشی از نتیجه مثبت یک آزمایش. خدماتی که در صورت غیرطبیعی بودن نتایج آزمایش ها ارائه می شود از ƒ جمله ارائه یا عدم ارائه درمان. اطمینان از این واقعیت که نتایج آزمایش ها محرمانه خواهد ماند و هیچ ƒ فردی به غیر از ارائه دهندگان خدمات بهداشتی که به طور مستقیم به شخص مورد نظر خدمات ارائه خواهند داد، مطلع نخواهد شد (در صورت ابتلا به یک بیماری مشمول ارائه گزارش به مراجع بهداشتی، باید از قبل نیز به آنها اطلاع داده شود). ۴۲۱ مرکز تحقیقات اهمیت افشای نتیجه ITT به افراد دیگری که ممکن است در معرض ƒ خطر باشند به منظور پیشگیری از گسترش بیشتر و اطمینان از شروع درمان زود هنگام. اطلاع رسانی در خصوص استفاده از نمونه خون فرد به منظور تضمین ƒ کیفیت، آزمایش های بیشتر و یا تحقیقات، در صورت وجود چنین مواردی. مصوبه کمیته اخلاق در پژوهش جهت انجام تحقیق بر روی خون اهدایی یا بخشی از آن ضروری است. 6 . از اهداکنندگان بخواهید سوالاتشان را مطرح کنند و پاسخ دهید. 7 . اطمینان حاصل کنید که اهداکننده مفهوم رضایت را درک کرده است. این کار را با درخواست از اهدا کننده برای تکرار نکات مهم و سخت یا بیان مسائل مهم با کلمات دیگر انجام دهید. 8 . برطرف نمودن هر گونه سوء تفاهم. 9 . مستند کردن رضایت آگاهانه، یا به صورت فرم رضایت نامه و یا اگر رضایت شفاهی است، یک یادداشت در پرونده اهداکننده نوشته شود. 5۲۱ پیوست 21. واحدهای دوره آموزشی مشاوره اهداکننده مقدمه: (زمان اختصاص داده شده: 6 ساعت) جلسه 1: اهداف دوره، مرور اجمالی برنامه آموزشی، انتظارات یاد گیرنده، چگونگی استفاده از واحدهای آموزشی، معیارهای ارزیابی و معرفی کار گروهی و ایفای نقش جلسه 2: آزمون ارزیابی پیش از دوره فعالیت گروهی مرور دانش و درک شرکت کنندگان بر اساس پرسش هایی که توسط همکاران، دوستان و اعضای خانواده و جامعه مطرح می شود. واحد 1: خودآگاهی (زمان اختصاص داده شده: 5 ساعت) اهداف واحد ۱. فراهم کردن فرصتی برای مشاور برای تعامل با «خود» ۲. توانمندی مشاور به درک باورها، ارزش ها و سنت های مردم که متفاوت از آنهاست. جلسه 1: مقدمه ای بر نظریه سیستم ها(۱) جلسه 2: ایجاد درک جامع از خود و دیگران جلسه 3: توسعه بینش نسبت به درک شخصی یا سوء تفاهم ها، ارزش ها و باورها، فرهنگ و سنت ها و رفتارهای ناشی از آن واحد 2: اصول، مهارت ها، ویژگی ها و نگرش های مشاوره (زمان اختصاص داده شده: 21 ساعت) اهداف واحد ۱. تعریف خصوصیات یک مشاور خوب ۱ نظریه سیستم ها نوعی نگرش به جهان می باشد که بر پایه به کارگیری رویکرد سیستمی انجام می گیرد. این نظریه به ما می گوید که فعالیت هر جزء از سازمان بر فعالیت سایر اجزاء آن اثر می گذارد. (مترجم) 6۲۱ مرکز تحقیقات ۲. کسب دانش در مورد اخلاق، اصول و مسائل حقوقی موثر بر مشاوره. جلسه 1: اصول مشاوره، مشاوره چیست؟ مزایای مشاوره، مدل ها، رازداری در مقایسه با مخفی کاری، اخلاق و اصول اخلاقی و مسائل حقوقی، مشخص کردن حدود مرزها در ارتباط با مراجعه کننده ، چرا مشاوره لازم است؟ و چه کسی باید مشاوره ارائه کند؟ جلسه 2: مهارت ها شامل گوش دادن دقیق، سوال پرسیدن، کاوش و بررسی، جمع بندی و تکرار جمله با کلمات دیگر، منعکس کردن و درک، ایجاد یک محیط مناسب برای مشاوره و مشخص کردن حدود و مرزهای فردی؛ و همچنین خطاهای شایع مشاوره، تکنیک های ارتباط غیرکلامی و بحث در مورد موضوعات حساس است. جلسه 3: نگرش ها شامل: احترام، صداقت و یا همخوانی (صداقت که گاهی هم خوانی نیز نامیده می شود به مفهوم روراستی است. مشاور جلوه ساختگی ندارد. یعنی احساسات و اندیشه هایش را به سادگی و بدون ریا با مراجع درمیان می گذارد تا مراجع نیز بتوانند احساساتشان را ابراز کنند و مسئولیت آنها را بپذیرند)، همدلی، پذیرش، عدم قضاوت و ویژگی های یک مشاور خوب. جلسه ۴: روند مشاوره و توانمند کردن مراجع برای تصمیم گیری در مورد حل مشکلات خود و یا غلبه بهتر بر مشکلات و محیط اطراف. فعالیت های گروهی ۱. نشان دادن نگرش ها و مهارت های مورد نیاز در مشاوره برای کمک به مراجع برای ارائه مشکلات ۲. ایفای نقش مشاوره برای نشان دادن مهارت در برخورد با مشکلات مختلفی که مراجعین مطرح می کنند 3. نحوه مدیریت خود ارزیابی و ارزیابی همکاران از ایفای نقش مشاوره واحد 3: مدیریت نتایج مشاوره (زمان اختصاص داده شده: 21 ساعت) اهداف واحد ۱. مشخص کردن حقوق ذینفعان در فرآیند مشاوره 7۲۱ ۲. کسب دانش در مورد نحوه مدیریت انواع مختلف پاسخ های روانی - اجتماعی در مشاوره جلسه 1: حقوق مشتری، حقوق بشر، حقوق پزشکی و تبعیض و عدم تبعیض جلسه 2: مدیریت اضطراب، افسردگی، استرس و تشخیص تمایل به خودکشی جلسه 3: استرس و مدیریت بحران، و مهارت های مشاور برای غلبه بر احساسات و عواطف در موقعیت های مختلف. جلسه ۴: دسترسی به منابع مرتبط و ارجاع مراجعین به چنین منابعی؛ راه اندازی و تسهیل یک گروه پشتیبان برای مشاوره واحد ۴: معرفی فرایندهای انتقال خون (زمان اختصاص داده شده: 21 ساعت) اهداف واحد ۱. درک کلی از فرایندهای مورد استفاده در ارزیابی سلامت و خطر اهداکننده ۲. کسب دانش درمورد فرایندها و روش های کاری در بانک خون جلسه 1: ارزیابی سلامت اهدا کننده شامل هدف ارزیابی، روش های اجرایی استاندارد (sPOS)، ممیزی ها، محیط و ابزار مورد نیاز، انواع معافیت ها به دلایل پزشکی به عنوان مثال سطح پایین هموگلوبین، فشار خون یا نبض غیر قابل قبول، وزن کم شخص، سن یا شرایط پزشکی خاص که در معیارهای انتخاب اهدا کنندگان مشخص شده باشد؛ و مدیریت معافیت ها. جلسه 2: ارزیابی خطر اهداکننده شامل هدف از ارزیابی، روش های اجرایی استاندارد (sPOS)، ممیزی ها، محیط و ابزار مورد نیاز برای مشاوره قبل از اهدا، خطرات مربوط به اهداکننده یا شریک زندگی وی از نظر VIH، ویروس های هپاتیت یا سایر عفونت های منتقله از راه انتقال خون مطابق با دستورالعمل های ملی انتخاب اهداکننده و مدیریت معافیت ها. جلسه 3: بررسی گروه خونی و آلوآنتی بادی ها، عفونت های منتقله از راه انتقال خون مانند VIH، ویروس هپاتیت B و C، سیفلیس و سایر عفونت های منتقله از راه انتقال 8۲۱ مرکز تحقیقات خون، الگوریتم آزمایش ها برای هریک از عفونت ها، روش های اجرایی استاندارد (sPOS)، ممیزی ها، مدیریت کیفیت در مراکز انتقال خون و مستندسازی نتایج آزمایش ها. جلسه ۴: مدیریت سوابق اهدا کننده شامل روش های اجرایی استاندارد (sPOS)، سوابق دستی و الکترونیکی از اطلاعات اهدا کننده و نتایج آزمایش ها، کارکنان و تجهیزات مورد نیاز و سیستم های فراخوان اهداکننده. فعالیت های گروهی ۱. ارزیابی سلامت اهداکننده و خطر اهداکننده با ایفای نقش. ۲. بازدید از یک آزمایشگاه مرکز انتقال خون برای مشاهده تعیین گروه خونی و آزمایش های شناسایی عفونت های منتقله از راه انتقال خون. 3. بازدید از بخش سوابق اهداکننده برای درک سیستم و فراخوان اهداکننده. واحد 5: مقدمه ای بر مشاوره اهداکنندگان خون (زمان اختصاص داده شده: 01 ساعت) اهداف واحد ۱. درک اینکه چرا مشاوره برای اهداکننده خون لازم است ۲. درک مراحل مشاوره اهدا کننده خون جلسه 1: اهداف مشاوره اهداکنندگان خون، مشاوره اهداکنندگان خون چیست؟ ویژگی های اصلی مشاوره با اهدا کننده خون و اطلاعات برای اهداکنندگان بالقوه خون و اهمیت آن در مشاوره قبل از اهدا. جلسه 2: مراحل مشاوره اهداکننده خون و نقش آن بر سلامت خون و مراقبت از اهداکننده جلسه 3: مشاوره قبل از اهدا شامل چرا مشاوره قبل از اهدا ضروری است و چگونه در سلامت خون مشارکت می کند؟ شرایط کلیدی برای برگزاری یک جلسه مشاوره موثر چهره به چهره قبل از اهدا، زمان و نحوه برگزاری یک جلسه مشاوره گروهی، نحوه تکمیل پرسشنامه ارزیابی سلامت و خطر اهداکننده و یا مرور پرسش نامه های تکمیل شده توسط 9۲۱ خود اهداکننده (خود اجرا)، مشاوره ارتقاء سلامت، مشاوره قبل از اهدای اهداکنندگان جدید و اهداکنندگان مستمر و اخذ رضایت آگاهانه برای اهدا. جلسه ۴: مشاوره پس از اهدا شامل چرا مشاوره پس از اهدا ضروری است و چگونه در سلامت خون مشارکت می کند؟ شرایط کلیدی برای برگزاری یک جلسه مشاوره چهره به چهره موثر پس از اهدا، مشاوره پس از اهدا در صورت نتیجه آزمایش منفی، مشاوره پس از اهدا در صورت نتیجه آزمایش مثبت و مطالب آموزشی که برای ارائه به اهدا کننده باید تهیه شود. ۰3۱ مرکز تحقیقات واحد 6: اطلاعات مربوط به عفونت های منتقله از انتقال خون برای استفاده در مشاوره اهداکننده خون (زمان اختصاص داده شده: 6 ساعت) اهداف واحد ۱. کسب دانش و آگاهی در مورد عفونت های منتقله از راه انتقال خون جهت استفاده در مشاوره اهداکنندگان جلسه 1: عفونت ایدز/ VIH، از جمله اپیدمیولوژی عفونت در دنیا و کشور، ماهیت بیماری و راه های انتقال، پیشرفت عفونت، پیشگیری و گزینه های درمانی و اطلاع رسانی به شریک زندگی. جلسه 2: عفونت ویروس هپاتیت B از جمله اپیدمیولوژی عفونت در دنیا و کشور، ماهیت بیماری و راه های انتقال، پیشرفت عفونت، انجام آزمایش های اختصاصی هپاتیت B، پیشگیری با واکسن و راه های درمانی و اطلاع رسانی به شریک زندگی. جلسه 3: عفونت ویروس هپاتیت C از جمله اپیدمیولوژی در دنیا و کشور، ماهیت بیماری و ر اه های انتقال، پیشرفت عفونت، پیشگیری و راه های درمان و اطلاع رسانی به شریک زندگی. جلسه ۴: ابتلا به سیفلیس از جمله اپیدمیولوژی عفونت در دنیا و کشور، ماهیت بیماری و راه های انتقال، پیشرفت عفونت، پیشگیری وراه های درمانی و اطلاع رسانی به شریک زندگی. جلسه 5: سایر عفونت های منتقله از راه انتقال خون مانند II / I VLTH، مالاریا، بیماری شاگاس و عفونت های نوپدید مانند واریانت کریستفلد ژاکوب (DJC-v)؛ الزامات ملی برای انجام آزمایش های معمول برای سایر عفونت های منتقله از راه خون در مرکز انتقال خون. فعالیت گروهی شرکت کنندگان برای افراد مختلف، مشاوره پس از اهدا را انجام می دهند؛ به عنوان مثال جوانان زیر 8۱ سال سن، اهداکنندگان با نتایج مثبت و منفی برای شاخص های مختلف عفونت های منتقله از راه خون از جمله VIH، هپاتیت B و C و سیفلیس. ۱3۱ واحد 7: اطلاعات مربوط به عوامل مهم در ارزیابی سلامت یک اهدا کنندگان خون (زمان اختصاص داده شده: ۴ ساعت) اهداف واحد ۱. کسب دانش در مورد عوامل مهمی که منجر به معافیت اهداکننده به دلایل پزشکی می شود ۲. کسب مهارت ها در مورد چگونگی و زمان ارجاع اهدا کننده برای ارزیابی بیشتر مواد آموزشی مربوط به عوامل مختلف سلامتی و علائم مشاهده شده یا گزارش شده توسط اهداکننده که ممکن است اهداکننده را در صورت اهدای خون در معرض خطر قرار دهد باید استاندارد شود به طوری که مشاوران اطلاعات یکسانی را به اهداکنندگانی که به دلایل پزشکی معاف شده اند بویژه متعاقب موارد زیر ارائه دهند: جلسه 1: سطح پایین هموگلوبین برای اهدای خون و ارتباط با وضعیت تغذیه، دفعات اهدا و سایر علل بالقوه و ارجاع به مرکز مراقبت های بهداشتی و یا پزشک برای بررسی های بیشتر. جلسه 2: مشکلات قلبی و عروقی مانند ضربان قلب بالا یا نامنظم، فشار خون بالا یا پایین و لزوم بررسی اینکه آیا اهداکننده تحت درمان است یا خیر؛ فرایند ارجاع مناسب و نحوه توضیح در خصوص علت عدم پذیرش اهداکننده برای اهدای خون. جلسه 3: سایر شرایط پزشکی و یا بیماری های اخیر مانند مالاریا و یا سابقه صرع که توسط اهداکننده گزارش و یا توسط مشاور مشاهده شده و ممکن است اهداکننده را در صورت اهدای خون در معرض خطر قرار دهد. فعالیت گروهی انجام یک مطالعه مختصر در مورد نحوه ایجاد سیستمی برای ارجاع اهداکنندگانی که از اهدای خون به دلایل پزشکی معاف شده اند. ۲3۱ مرکز تحقیقات واحد 8: مدیریت مشاوره اهدا کنندگان خون (زمان اختصاص داده شده: 21 ساعت) اهداف واحد ۱. کسب دانش در مورد نحوه ایجاد برنامه مشاوره اهدا کنندگان خون ۲. کسب دانش در مورد نحوه مدیریت فعالیت های مختلف برای اطمینان از برنامه موفق مشاوره اهداکننده خون. جلسه 1: سیستم های اطلاع رسانی اهداکننده شـامل: اطلاع رسـانی به اهدا کننده )noitacfiiton ronoD( چیست؟ الزامات قانونی و مسئولیت مراکز انتقال خون در اطلاع رسانی اهداکننده، بررسی راه های مختلف اطلاع رسانی و مزایای آنها، معایب و مقرون به صرفه بودن و نیاز به سیاست ملی برای اطلاع رسانی اهداکننده شامل:. جلسه 2: راهکارهایی برای موفقیت برنامه مشاوره اهدا کنندگان شامل: آموزش همه کارکنان اهدا در زمینه مشاوره اهداکننده، بررسی مداوم نیازهای آموزشی کارکنان مشاوره به منظور تقویت ظرفیت آنها، راه هایی برای بهبود دسترسی به خدمات مشاوره و آماده کردن اطلاعات مبتنی بر شواهد قبل از اهدا در خصوص سلامت و ریسک فاکتورها، فرایندهای معافیت و ارجاع برای تمام اهداکنندگان. جلسه 3: مستندسازی برای معافیت اهداکننده، آموزش اهدا کننده، مشاوره و ارجاع اهدا کننده؛ و نگهداری سوابق و گزارش دهی. جلسه ۴: اطلاعات ضروری برای تجزیه و تحلیل عملکرد سیستم های مشاوره اهداکننده و نحوه استفاده از داده ها برای ارتقا فرایند ارائه اطلاعات قبل از اهدا و مشاوره قبل از اهدا. فعالیت گروهی مرور پرسش نامه ارزیابی سلامت و ریسک فاکتورهای اهداکننده، ثبت مشاوره و سایر مستندات مرتبط. 33۱ واحد 9: پایش و ارزیابی مشاوره اهداکنندگان (زمان اختصاص داده شده: 6 ساعت) اهداف واحد ۱. به رسمیت شناختن نیاز به پایش و ارزیابی برنامه مشاوره اهداکننده ۲. شناسایی ابزارهای کلیدی برای پایش موثر برنامه مشاوره اهداکننده ابزارهایی برای پایش و ارزیابی برنامه مشاوره اهداکننده باید ایجاد شود. جلسه 1: نیاز به پایش، ابزارهای ثبت داده ها برای پایش و تجزیه و تحلیل داده ها شامل موارد زیر: تعداد اهداکنندگانی که آموزش های قبل از اهدا را دریافت کرده اند در ƒ مقابل تعداد اهداکنندگانی که مشاوره قبل از اهدا می شوند. تعداد اهداکنندگانی که معاف شده اند، دلایل معافیت و دفعات آنها. ƒ تعداد اهداکنندگانی که به امکانات مشاوره پس از اهدا دسترسی دارند. ƒ جلسه 2: ارزیابی اهدافی که تأثیر برنامه مشاوره اهداکنندگان را بر اهداکنندگان خون، سلامت خون و کل فرایند تعیین می کند به عنوان مثال: آیا کاهش در شیوع عفونت های منتقله از راه خون در خون های اهدایی وجود دارد؟ آیا رفتار اهداکنندگان و نگرش آنها نسبت به اهدا و اهدای مستمر تغییر مثبتی برای مراکز انتقال خون داشته است؟ این جلسه همچنین شامل زمان و فردی که باید ارزیابی را انجام دهد، خواهد بود. واحد 01: ارزیابی کیفیت و اثربخشی برنامه های آموزشی (زمان اختصاص داده شده: ۴ ساعت) اهداف واحد ۱. شناسایی عوامل مهم در ارزیابی کیفیت و اثربخشی برنامه آموزش مشاوره اهداکننده نیازهای آموزشی از نظر تناسب و اثربخشی در ظرفیت سازی و ایجاد نگرش مناسب و مهارت در کارکنان مشاوره اهداکننده، ارزیابی می شود که شامل موارد زیر خواهد بود: ۴3۱ مرکز تحقیقات تعداد کارکنانی که تحت آموزش قرار گرفته اند. ƒ گزارش های ارزیابی اساتید. ƒ ارزیابی های که قبل و بعد از دوره و عملکرد کارکنان در این فیلد ƒ بررسی نیازهای آموزشی کارکنانی که در این عرصه کار کرده اند. ƒ ممیزی فرایند مشاوره. ƒ سوابق و نتایج. ƒ فعالیت گروهی بحث گروهی در مورد فرم های ارزیابی قبل و بعد از دوره آموزشی 53۱ پیوست 31. نمونه هایی از پرسش های متداول چرا باید خون اهدا کنیم؟ نیاز به خون در هر فردی ممکن است ایجاد شود. هشت نفر از هر ده نفر در طول زندگی نیاز به خون یا فرآورده های خون پیدا می کنند. یک نفر از هر ده بیمار در بیمارستان نیاز به تزریق خون دارد. تعداد خون های اهدایی که بیماران دریافت می کنند بستگی به وضعیت بالینی آنها دارد. اگر چه به طور متوسط سه واحد خون به هر بیمار تزریق می شود اما برخی از بیماران نیاز به واحدهای بیشتری دارند. خون معمولا برای درمان بیماران دچار تصادف، بیماران مبتلا به کم خونی، مالاریا، سرطان و یا اختلالات خونریزی دهنده مانند هموفیلی درخواست می شود. انجام بسیاری از اعمال جراحی بدون وجود خون امکان پذیر نیست. خون ممکن است در حین یا پس از زایمان و یا برای تعویض خون در نوزادان تازه متولد شده نیاز باشد. نیاز به خون هیچگاه به پایان نمی رسد. اهداکنندگان خون زندگی را هدیه می کنند. اهدای خون به هر شخصی که آن را دریافت می کند، یک فرصت جدید برای زندگی می دهد. چه کسی می تواند خون اهدا کند؟ اهداکنندگان باید بین سنین 8۱ تا 56 باشند، حداقل ۰5 کیلوگرم وزن داشته باشند و در طی ۲۱ هفته گذشته خون اهدا نکرده باشند. برای اینکه یک نفر به عنوان اهداکننده خون پذیرفته شود، معیارها بسیار سخت گیرانه است. هرکسی نمی تواند اهداکننده خون باشد. این امر به منظور مراقبت از سلامت اهداکننده و همچنین سلامت بیماری که خون دریافت می کند، برنامه ریزی شده است. به عنوان مثال، افرادی که دارای شرایط پزشکی خاصی بوده و یا داروی خاصی مصرف می کنند مجاز به اهدای خون نیستند. افرادی که رفتار جنسی آنها، گیرنده را در معرض خطر انتقال عفونت از طریق انتقال خون قرار می دهد، نیز مجاز به اهدای خون نیستند. اگر هریک از معیارهای معافیت در شما وجود دارد و یا اگر به هر دلیلی فکر می کنید که خونتان ممکن است برای انتقال به یک بیمار ناسالم باشد به شما توصیه می شود که خون اهدا نکنید. 63۱ مرکز تحقیقات وظیفه سازمان انتقال خون است که برای تمام بیماران نیازمند، خون و فرآورده های کافی، سالم و باکیفیت فراهم کند. درصورتی که شک دارید که آیا قادر به اهدای خون هستید با یکی از کارمندان انتقال خون صحبت کنید. ما می دانیم عدم امکان اهدای خون باعث دلسردی در شما می شود. اما امیدواریم درک کنید که این وظیفه ما است که از سلامت اهداکنندگان و سلامت خون برای بیماران اطمینان حاصل نماییم. در ازای اهدای خون چه چیزی دریافت می کنم؟ اهدای خون داوطلبانه، آزادانه و بدون دریافت پول یا هر نوع پاداش است. خون باید فقط با حس نوع دوستی به بیماران نیازمند به خون و یا فرآورده های خون به عنوان بخشی از درمان های پزشکی اهدا شود. اهدای خون به عنوان یک عمل نیکوکارانه و خوب برای یک همنوع انجام می شود و نباید چیزی در ازای این هدیه انتظار داشت. آنچه که شما در عوض دریافت می کنید احساس سلامت جسمی و روحی است و اینکه می دانید در نجات زندگی انسانی نقش داشته اید. همه ما امیدواریم زمانی که خودمان نیاز به انتقال خون داریم، فرد دیگری این کار را انجام دهد. آیا جایگزینی برای خون وجود دارد؟ خون از اجزای مختلف ساخته شده و هر جزء عملکرد مهمی دارد. نقش اصلی گلبول های قرمز خون، اکسیژن رسانی به بافت ها و دفع دی اکسیدکربن است. نقش اصلی پلاکت ها و فاکتورهای انعقادی، جلوگیری از خونریزی و بند آوردن خونریزی است. هر یک از اجزای خون وظیفه مهمی در بدن دارد و هر جزء در درمان بیماران مبتلا به شرایط بالینی خاصی استفاده می شود. مواد طراحی شده برای اکسیژن رسانی مانند محلول هموگلوبین تهیه شده از خون گاو در حال حاضر در حال بررسی است. این محلول در مقادیر بسیار محدود در دنیا در دسترس است. این حامل اکسیژن در جریان خون به مدت کوتاهی گردش می کند و معمولا فقط به عنوان اقدام موقت استفاده می شود. در موارد تروما و یا در حین عمل جراحی، حجم خون از دست رفته بیمار ممکن است بطور اولیه با محلول های سنتتیک (محلول های کریستالوئید یا کلوئیدی) مانند نرمال 73۱ سالین جایگزین شود. این محلول ها به عنوان «جایگزین های خون» به رسمیت شناخته نشده اند اما افزایش دهنده های حجم خون هستند. آنها قادر به حمل اکسیژن نیستند. آنها اغلب در درمان اولیه بیماران استفاده می شوند به عنوان مثال در آمبولانس و یا در اتاق عمل تا زمانی که خون از بانک خون دریافت شود. هیچ جایگزینی برای خون وجود ندارد. هنگامی که سطح هموگلوبین بیمار، میزان پلاکت و یا سطح فاکتور انعقادی کمتر از حد بحرانی باشد، تزریق خون تنها گزینه درمانی است. بیماران به اهداکنندگان داوطلب خون وابسته هستند تا گلبول های قرمز، پلاکت و فاکتورهای انعقادی را برای رفع نیازهای پزشکی شان فراهم کنند. گروه خونی نادر چیست؟ هر فرد یک گروه خون OBA و HR دارد به عنوان مثال گروه A، B، BA،O و DhR منفی یا DhR مثبت. علاوه بر گروه های خونی OBA، گلبول های قرمز افراد دارای بسیاری از آنتی ژن های دیگر به عنوان بخشی از ساختار سلول های خود هستند. گاهی گلبول های قرمز افراد دارای یک آنتی ژن غیر معمول خاصی است. از سوی دیگر سلول های قرمز برخی افراد فاقد یک آنتی ژن که دراکثر افراد شایع است، می باشد. این به عنوان یک گروه خونی نادر شناخته می شود. برخی از بیماران آنتی بادی علیه یک گروه خونی خاص دارند. در این شرایط ممکن است پیدا کردن اهدا کننده خون که سازگار با گروه خونی نادر بیمار باشد، سخت باشد. قبل از هر انتقال خون، آزمایش سازگاری بر روی خون بیمار و خون اهداکننده انجام می شود تا اطمینان حاصل شود که تزریق خون هیچ گونه واکنش نامطلوب در گیرنده ایجاد نمی کند. اهداکنندگان بار اول خون، از وضعیت گروه خونی OBA و hR خون خود پس از انجام گروه بندی خون در آزمایشگاه مراکز انتقال خون از طریق نامه مطلع می شوند. چگونه مراکز انتقال خون نیاز به گروه خونی نادر را تامین می کنند؟ درصورتی که بیمار نیازمند به تزریق خون توسط مراکز انتقال خون به عنوان گروه خون نادر شناسایی شود، خون سازگار با بیمار از لیست اهداکنندگان مستمر شناسایی و 83۱ مرکز تحقیقات تأمین خواهد شد. یک لیست از اهداکنندگان خون دارای گروه خونی نادر تهیه شده است. این لیست همچنین به عنوان پوشه ی اهدا کنندگان خون نادر نیز نامیده می شود. خون اهداکنندگان در این لیست را می توان در هر زمانی که مورد نیاز است، به دست آورد. در موارد استثنایی که خون سازگار را نتوان در کشور تهیه کرد خون از کشور دیگری از طریق برنامه بین المللی اهداکنندگان خون نادر تهیه می شود. به طور مشابه در موارد نادر خون یک اهداکننده با گروه خونی نادر از یک کشور ممکن است به کشور دیگر فرستاده شود تا به یک بیمار خاص تزریق شود. آیا لازم است کار خاصی قبل از اهدای خون انجام دهم؟ وعده غذایی خود را بطور منظم بخورید و قبل از اهدای خون مقدار زیادی مایعات بنوشید. حداقل چهار ساعت قبل از اهدا یک میان وعده بخورید اما درست پیش از اهدا غذای زیادی نخورید. پس از اهدای خون و قبل از ترک محل خونگیری چای، قهوه و یا نوشیدنی بنوشید تا جایگزین حجم خون از دست رفته شما (حدود ۰5۴ میلی لیتر) در حین اهدا شود. از مصرف آسپرین یا داروهای ضدالتهابی شبیه به آسپرین در ۲7 ساعت قبل از اهدای خون اجتناب کنید زیرا آسپرین مانع عملکرد پلاکت های خون می شود. درصورت مصرف آسپرین در طی این مدت، پلاکت های خون شما قابل تزریق به بیمار نیست. فرایند اهدای خون چگونه است؟ در مرحله اول از شما در مورد اطلاعات شخصی مانند نام، آدرس، سن، وزن،کد ملی و یا تاریخ تولدتان سوال می شود. تاریخچه پزشکی با استفاده از یک پرسش نامه اخذ می شود. این پرسش ها با هدف اطمینان از اینکه اهدای خون از نظر پزشکی برای شما خطری ندارد و دریافت کننده خون نیز به هیچ وجه آسیبی نخواهد دید، آماده شده اند. علاوه بر این، سوالات بسیار خصوصی در ارتباط با روش زندگی و رفتار جنسی شما پرسیده خواهد شد تا اطمینان حاصل شود که شما در معرض خطر بالقوه انتقال عفونت های منتقله از راه خون نیستید. از اهداکننده خواسته می شود درصورت وجود هر یک از معیارهای معافیت 93۱ در آنها، از اهدای خون انصراف دهند. اندازه گیری سطح هموگلوبین به منظور اطمینان از اینکه سطح هموگلوبین شما در محدوده نرمال است با گرفتن یک قطره خون از انگشت دست انجام می شود. اهداکنندگان فقط در صورتی که میزان هموگلوبین شان در محدوده معین و قابل قبول باشد، مجاز به اهدای خون خواهند بود. پس ازطی همه مراحل، شما می توانید اهدای خون را انجام دهید. اهدای خون چقدر طول می کشد؟ اهدای خون که توسط یک فرد آموزش دیده و ماهر در مراقبت های پزشکی انجام می شود حدود ۰3 دقیقه طول می کشد. حدود ۰5۴ میلی لیتر خون از شما گرفته می شود، سپس به شما توصیه می شود به مدت چند دقیقه روی تخت اهدا بمانید و پس از آن از شما پذیرایی خواهد شد. برنامه ریزی کنید برای کل فرایند اهدا حدود نیم تا یک ساعت در مرکز اهدای خون بسته به بزرگی مرکز خون گیری و تعداد اهداکنندگان وقت بگذارید. آیا سوزن در کل زمان اهدا ایجاد درد می کند؟ خیر. ممکن است فقط به هنگام ورود سوزن دردی به اندازه یک نیش کوچک احساس کنید اما در طول زمان اهدا به هیچ وجه دردی احساس نخواهید کرد. چه مدت طول می کشد میزان خون اهدایی جبران شود؟ حجم خون (پلاسما) از دست رفته در عرض ۴۲ ساعت جایگزین می شود. گلبول های قرمز خون در حدود سه تا چهار هفته توسط مغز استخوان جایگزین شده در حالی که آهن از دست رفته تقریبا حدود شش تا هشت هفته جایگزین می شود. پس از اهدای خون چه احساسی خواهم داشت؟ اکثر مردم احساس خوبی دارند. اهداکنندگانی که از فرایند اهدای خون آگاهند، وعده غذایی منظم داشته اند یا یک غذای سبک خورده اند و قبل از اهدا به اندازه کافی مایعات نوشیده اند، معمولا خوب هستند. بسیاری از افرادی که خون اهدا می کنند پس از اهدای خون هیچ مشکلی ندارند. شما باید تا چهار ساعت پس از اهدا مایعات زیادی بنوشید. تعداد ۰۴۱ مرکز تحقیقات کمی از مردم احساس سبکی سر و برخی پس از اهدا دچار غش می شوند. در موارد نادری که احساس از حال رفتن دارید فورا به صورت کاملا دراز کش قرار بگیرید. بر روی زمین دراز کشیده و پاهایتان را بالا نگه دارید. با انجام این کار هرگونه احساس سرگیجه یا سردرد خفیف به سرعت از بین می رود و ممکن است از غش جلوگیری کند. در مواردی که پس از اهدای خون احساس خوبی ندارید لطفا با کارکنان نزدیکترین مرکز اهدای خون تماس بگیرید. آیا می توانم در طی دوره قاعدگی خون اهدا کنم؟ بله، درصورتی که حس می کنید حالتان خوب است می توانید خون اهدا کنید آیا بلافاصله پس از اهدای خون می توانم ورزش کنم؟ پس از اهدا بهتر است یک میان وعده بخورید و در طی چهار ساعت پس از اهدا مقدار زیادی مایعات بنوشید. پس از آن می توانید ورزش معمول و یا فعالیت های ورزشی را از سر بگیرید. بهتر است سه تا چهار هفته قبل از شرکت در یک مسابقه ورزشی بزرگ مانند دوی ماراتن یا مسابقه راگبی یا فوتبال که در آن در فشار زیادی به شما وارد می شود، خون اهدا نکنید. در موارد نادری ممکن است در طی فعالیت های ورزشی احساس غش، سردرد و یا ناخوشی کنید که در این صورت فورا فعالیت را متوقف کرده و استراحت کنید. بسیاری از ورزشکاران فعال جزو اهداکنندگان مستمر هستند. افرادی که مکررا در فعالیت های ورزشی سنگین شرکت می کنند، باید فقط پلاکت اهدا کنند. در چنین مواردی گلبول های قرمز خون پس از اهدا به اهداکننده برگردانده می شود و ظرفیت اکسیژن رسانی و عملکرد آنها دچار اختلال نمی شود. منظور از یک «واحد خون» چیست؟ یک واحد خون حدود ۰5۴ میلی لیتر خون اهدایی است. بزرگسالان بطور میانگین ۱۴۱ بین چهار تا پنج لیتر خون در بدن دارند. بنابراین به راحتی می توانند یک واحد خون اهدا کنند. معمولا چند وقت یکبار می توانم خون اهدا کنم؟ شما ممکن است در هر اهدا، خون کامل یا جزء خاصی از خون خود مانند پلاکت را اهدا کنید. با هر نوع اهدا، باید مدت زمان مشخص و معینی را برای اهدای مجدد منتظر بمانید مثلا پس از اهدای خون کامل، اهداکننده باید حداقل 65 روز تا اهدای بعدی منتظر بماند. حداقل فاصله بین اهدای خون کامل ۲۱ هفته برای مردان و 6۱ هفته برای زنان است. اهداکنندگان پلاکت و پلاسما می توانند دفعات بیشتری پلاکت و پلاسمای خود را اهدا کنند. آیا ممکن است از طریق اهدای خون مبتلا به SDIA / VIH شوم ؟ خیر، شما با اهدای خون دچار ایدز و یا سایر بیماری های عفونی نمی شوید. وسایل مورد استفاده در حین اهدای خون از جمله سوزن، کیسه جمع آوری خون، لوله و سوزن خون گیری از نوک انگشت، همه نو، استریل و یکبار مصرف می باشند. این وسایل تنها یکبار برای اهدای خون استفاده می شوند و پس از آن دور انداخته می شوند. پس از اهدا چه آزمایش هایی بر روی خون من انجام می شود؟ نمونه خون شما جهت تعیین گروه خونی OBA و hR آزمایش خواهد شد. آزمایش های دیگری برای تشخیص عفونت های منتقله از خون مانند ویروس های هپاتیت B وC، VIH و سیفلیس انجام خواهد شد. تمام عفونت های موجود در خون یک فرد را نمی توان با این آزمایشها تشخیص داد. بنابراین خیلی مهم و حیاتی است افرادی که ممکن است مبتلا به یک عفونت منتقله از راه خون باشند تحت هیچ شرایطی اقدام به اهدای خون نکنند. پس از اینکه آزمایش ها انجام شد خون شما می تواند بعنوان خون کامل (تزریق به یک فرد شود) یا پس از تفکیک به فرآورده های مختلف مانند گلبول قرمز، پلاکت و اجزای ۲۴۱ مرکز تحقیقات پلاسما جهت کمک به چندین بیمار استفاده شود. اگر شما خون های اهدایی را آزمایش می کنید پس چرا فرایند وقت گیر انتخاب اهداکننده را نیز انجام می دهید؟ وظیفه ما تامین خون سالم است و مراکز انتقال خون به کمک شما برای حفظ این استانداردها نیاز دارند. اگر چه همه خون های اهدایی از نظر آزمایش های ویروسی از جمله هپاتیت B، هپاتیت C، VIH و سیفلیس آزمایش می شوند ولی دوره زمانی وجود دارد که طی آن ممکن است فرد ابتدا به ویروس مبتلا شده باشد ولی عفونت قابل تشخیص نباشد (این دوره اغلب دوره پنجره نامیده می شود). بنابراین خون فرد قادر به انتقال بیماری، درصورت تزریق به بیمار است حتی با وجودی که نتایج آزمایش ها منفی باشند و هیچ علائمی از عفونت در زمان اهدا وجود نداشته باشد. همچنین، آزمایش برای عفونت هایی مانند بیماری واریانت کروتسفیلد ژاکوب (بیماری جنون گاوی) امکان پذیر و در دسترس نیست. به همین دلیل فرایند کامل انتخاب اهداکننده ضروری است. چرا در طی فرآیند انتخاب اهدا کننده چنین سوالات خصوصی پرسیده می شود؟ یک بخش مهم از فرآیند غربالگری، برای شناسایی افرادی که در معرض خطر بیشتری از عفونت های منتقله از راه خون هستند، طراحی شده است. به منظور حفاظت از ذخایر خون ضروری است که این افراد خون اهدا نکنند. تمام معیارهای انتخاب اهداکننده باید با الزامات سختگیرانه قانونی مطابق باشد. اگرچه فرایند انتخاب اهداکننده طولانی و امری ناخوشایند به نظر می رسد اما برای حفظ سلامت ذخایر خون کاملا ضروری است. 3۴۱ پیوست ۴1. مثالی از نظر سنجی از اهدا کنندگان سازمان انتقال خون نشانی خیابان آدرس پستی کد پستی .......................................شماره تلفن ............................................. شماره فکس .................................آدرس ایمیل ........................................... آدرس وب سایت ............................................................................................. تاریخ ................................. نام اهداکننده ...................................... آدرس اهداکننده ................... عزیز این نامه به منظور درخواست همکاری از جانب شما ارسال می شود. سازمان انتقال خون به طور منظم فرآیندهای خود را برای ارائه بهترین خدمات ممکن به اهداکنندگان و دریافت کنندگان خون و فرآورده ها بررسی و بازبینی می کند. در {ذکر سال} با شما در ارتباط با نتایج آزمایش خون اهدایی تان توسط سازمان انتقال خون تماس گرفته شده است. درصورتی که با بیان تجربیات خود و تکمیل فرم نظرسنجی پیوست به ما کمک کنید، از شما بسیار سپاسگزار خواهیم بود. مطمئن باشید که این نظرسنجی محرمانه است و نمی توان شما را به کمک اطلاعات ارائه شده در این فرم شناسایی کرد. نتایج حاصل از این بررسی به سازمان انتقال خون امکان تداوم بهبود خدمات به اهدا کنندگان خود در آینده را می دهد. با تشکر از شما بخاطر زمانی که برای ارائه نظرات خود به ما اختصاص می دهید. لطفا فرم نظرسنجی تکمیل شده را در پاکت در بسته ای با ذکر تاریخ بازگردانید. نیاز به الصاق تمبر نمی باشد. ارادتمند شما نام ................................................... مدیریت خدمات اهداکنندگان ۴۴۱ مرکز تحقیقات فرم نظرسنجی از اهدا کننده خون با تشکر از شما برای زمانی که برای تکمیل این فرم نظرسنجی اختصاص می دهید. لطفا فرم را در داخل پاکت در بسته ای گذاشته و به آدرس ذیل ارسال نمایید: سازمان انتقال خون سال انجام نظرسنجی از اهدا کننده آدرس پستی لطفا پاسخ درست را علامت بزنید. ۱. اطلاعات زمینه ای ۱-۱. آخرین بار در کدام (استان/ شهرستان/ شهر/ بخش) خون اهدا کرده اید؟ (لیستی از استان ها، شهرستان، شهرها و بخش هایی که می توان انتخاب کرد را ذکر کنید). ۲-۱. جنسیت: مرد زن 3-۱. لطفا محدوده سنی (بر حسب سال) خود را علامت بزنید. کمتر از ۱۲ ۱۲-۰3 ۱3-۰۴ ۱۴-۰5 ۱5-۰6 بیش از ۰6 ۴-۱. آیا این اولین اهدای خون شما بود؟ بله خیر 5-۱. نتیجه کدام آزمایش شما غیرطبیعی بود؟ هپاتیت B هپاتیت C VIH سیفلیس سایر 2. نامه فراخوانی که دریافت کرده اید ۱-۲. شما نامه ای را دریافت کرده اید که در آن از شما خواسته شده بود با سازمان انتقال خون تماس بگیرید تا با شما در مورد نتایج آزمایش تان صحبت شود. 5۴۱ من از این فرایند راضی هستم: کاملاموافقم موافقم نه موافقم و نه مخالف مخالفم کاملا مخالفم نامه ای که دریافت کردم مناسب بود: کاملا موافقم موافقم نه موافقم ونه مخالف مخالفم کاملا مخالفم نظرتان را بنویسید ....................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................ ۲-۲. آیا ترجیح می دادید به روش دیگری با شما تماس گرفته شود؟ بله خیر درصورتی که جواب شما بله است، بنویسید چطور؟ (مانند تلفن، پیامک و ایمیل): ..................................................................................................................................................... 3. نتایج آزمایش 3-۱. نتایج آزمایش به شما چگونه ارائه شد؟ حضوری با تلفن به من اطلاعات کافی از نتایج آزمایش ارائه شد: کاملا موافقم موافقم نه موافقم و نه مخالف مخالفم کاملا مخالفم 3-۲. آیا اطلاعات مکتوبی در مورد نتایج آزمایش به شما داده یا ارسال شد؟ بله خیر به من اطلاعات مکتوب کافی داده یا ارسال شد: کاملاموافقم موافقم نه موافقم ونه مخالف مخالفم کاملا مخالفم 3-3. آیا شما به پزشک خانواده خود ارجاع داده شدید؟ بله خیر 3-۴. آیا شما به پزشک متخصص مربوطه ارجاع داده شدید؟ بله خیر من از این فرایند راضی هستم: کاملاموافقم موافقم نه موافقم ونه مخالف مخالفم کاملامخالفم 6۴۱ مرکز تحقیقات 3-5. نتیجه چه بود؟ (بعنوان مثال آزمایش بیشتر، ارجاع؛ درمان): ........................................................................................................................................................... ۴. چطور می توانیم این فرایند را بهبود دهیم؟ ۴-۱. حداقل خواسته شما درمورد این فرایند چیست؟ ........................................................................................................................................................... ۴-۲. حداکثر خواسته شما در مورد این فرایند چیست؟ ........................................................................................................................................................... ۴-3. چطور ما می توانیم این فرایند را بهبود دهیم؟ ........................................................................................................................................................... ۴-۴. آیا شما نظرات دیگری دارید؟ ........................................................................................................................................................... از شما به خاطر مشارکت در این نظرسنجی متشکریم. لطفا آن را در پاکت در بسته با ذکر تاریخ بازگردانید. 7۴۱ منابع 8۴۱ مرکز تحقیقات ۱۴9 ۰5۱ مرکز تحقیقات ۱5۱