Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE) · report

Medijska pismenost u Crnoj Gori - istraživanje javnog mnjenja 2026

October 5, 2026 OSCE

The full text is hosted by the publishing organisation. lawenc.com indexes the metadata and links to the official source.

Full text

MEDIA LITERACY IN MONTENEGRO Public opinion research Prepared for:

October 2026 ABOUT THE RESEARCH

Who took part, and how the research was conducted

1,013 26 May – 17 Jun Mixed-mode Weighted citizens aged 16–75, data collection period, 85% telephone (CATI), post-stratified by gender, nationally representative 2026 15% online (CAWI) age, region, settlement

The sample universe is the general population of Montenegro aged 16–75 (469,730 people). Data are weighted by gender, age, region and settlement type so findings generalize to the full population.

Note: All percentages are rounded to whole numbers, so totals in some charts may sum to 99% or 101% — a normal rounding effect, not a data error.

Structure of the realized sample (weighted data) Gender Age Region

Men 49% 16–29 22% Central 49%

Women 51% 30–44 28% South 26%

45–59 26% North 25%

60–75 24%

Settlement Education Employment

Urban 74% Secondary 55% Full-time employed 49%

Rural 26% Higher 29% Pensioners 20%

Primary or less 16% Unemployed 11%

Pupils/students 5%

Housework / Self-emp. 5% / 5%

Part-time 2%

Household monthly income: 33% earn more than €1,500, 17% €1,001–1,500, 13% €651–1,000, 12% up to €650; 26% did not disclose income.

Qualitative research: six focus group discussions

Six online focus group discussions were held with citizens of Montenegro between 10–12 June 2026. Each group had a minimum of five participants, ran for approximately two hours, and was guided by a trained moderator using a semi-structured discussion guide.

G1 G2 G3

Women aged 30–55 Youth aged 16–25 Adults/parents aged 30–55

Women only Mixed gender, included at least two aged 16–18 Mixed gender, all participants are parents

G4 G5 G6

Elderly citizens aged 65–75 Mixed group aged 26–44 Mixed group aged 45–64

Mixed gender Gender balanced, regional and urban/rural diversity Gender balanced, regional and urban/rural diversity

Sessions were held at 17:00 and 19:30 to fit participants' schedules. Groups combined shared traits (for open discussion) with diversity across the sample — mirroring the 2023 design, though qualitative findings aren't meant for year-to-year comparison.

Citizens feel increasingly confident spotting a lie — but are falling for one more often. Montenegro's overall Media Literacy Index barely moved between 2023 and 2026 — but that headline stability masks a widening gap between confidence and actual verification habits.

79% 48% 40% feel confident recognizing propaganda and often/always check alternative sources to have shared a news story that turned out to bias in the news verify what they read be false or misleading

down from 53% in 2023

“How confident are you in your ability to recognize propaganda and bias? / How often do you seek alternative sources to verify? / Have you ever shared a news story that turned out to be false and misleading?” Base: Total target population (n=1,013)

Television and smartphones remain the main household devices

Computers in decline

5% Computer/laptop use fell from 63% to 55% since 2023 — 1% smartphones increasingly cover the same tasks.

13%

94% 81% vs 26% 90% computer use: university-educated vs. elementary education

55% 11%

22%

Television Smartphone Computer/laptop Tablet 23% of citizens aged 60–75 do not own a smartphone Owns and uses Owns, doesn't use “Do you own the following?” Base: Total target population (n=1,013)

Internet access is now near-universal, but an age gap remains

Internet access and use by age group (%)

100% 93% 97% 94%

of citizens have and actively use an 81% internet connection

Just 5% of the population has no internet access at all — concentrated in rural areas (9%) and among those with elementary education (12%).

16–29 yrs 30–44 yrs 45–59 yrs 60–75 yrs “Do you own - Access to the internet?” Base: Total target population (n=1,013)

Time spent online keeps growing

Two in five citizens

now spend 4 or more hours online each day, up from 34% in 2023 — driven mainly 40% by heavy users (6+ hours), who rose from 21% to 25%. Spend 4+ hours online daily

34% 16–29 years 40% are online 6+ hours a day

30–44 years 33% are online 6+ hours a day 2026 2023

“How often during the day do you use the internet?” Base: Total target population (n=1,013) 60–75 years only 8% are “heavy users” (6+ hrs)

On-demand viewing keeps gaining on traditional TV scheduling

Subscribes and actively uses:

46% Age is the biggest divide

40% 38% Citizens aged 16–44 use streaming services 3x more often (63% (16–29) and 61% (30–44)) than those over 60 29% (18%).

61% vs 25% streaming use: university-educated vs. elementary education

Streaming services TV-viewing apps (Netflix, HBO Max…) on phone/tablet

2023 2026 “Do you own the following?” Base: Total population / Those who own a smartphone or tablet (92%)

Instagram and Facebook lead, but TikTok is growing fastest

Instagram 66% TikTok nearly doubled its user base

Facebook 66%

YouTube 39% 18% → 34% TikTok account holders, 2023 to 2026

TikTok 34%

Snapchat 16% No account on any network

20% of citizens (down from 24% in 2023)

X (Twitter) 15%

LinkedIn 12%

“Do you personally have an account on these social networks?” Base: Total target population (n=1,013)

Young people spend dramatically more time on social media

Spend 2+ hours using social media:

42% 64%

of social media users spend 2+ hours a day on them — up from 35% in 2023 47%

Among those aged 16–29, that figure jumped from 25% 53% to 64%. 20%

16–29 yrs 30–44 yrs 45–59 yrs 60–75 yrs “On average, how often during the day do you use social media?” Base: Those with a personal social media account (80% of target population)

Most citizens follow the news regularly — men slightly more than women

Follows the news daily (%)

75% 67% 70% of citizens seek out news at least several times a week

52% “How often do you seek out news about current events in Montenegro or the world?” Base: Total target population (n=1,013) 38%

66% of social media users search these platforms daily for information that matters to them (up from 58%)

Men Women 16–29 yrs 60–75 yrs “How often do you seek out news about current events in Montenegro or the world?” “How often do you use social networks to find information that is Base: Total target population (n=1,013) important to you?” Base: Those with a social media account (80%)

TV still leads, but social media is close behind

Print keeps declining since 2023 Television 61%

Daily newspapers: 10% → 7% Social networks 54% Magazines: 5% → 4%

Online media 49% Social media use grows

Personal contacts 38% Fewer citizens say they never use it for news — down from 25% to 20%.

Radio 21%

Daily usage (%)

Newspapers 7%

Magazines 4%

“How often do you use the following sources to get news about current events in the country and the world?” Base: Total target population (n=1,013)

A generational divide: the young pick social media, older citizens stay with TV

87% Two different audiences

65% Young adults (16–29) watch TV daily half as often as the national average, while seniors (60–75) rely on social media as a news source far less often.

31% 30%

Television Social networks

16–29 years 60–75 years

“How often do you use the following sources to get news, by age (% Daily)” Base: Total target population (n=1,013)

Citizens are split — and trust has slipped since 2023

Complete distrust is rising 6% Compared to 2023, the share who mostly trust the media fell significantly, from 48% to 44%, while complete distrust grew significantly, from 12% to 16%.

48% 46% 21% vs 11% 54% → 48% completely distrust media: men vs. trust the media, 2023 vs. 2026 women

Mainly + Completely trust the media Mainly + Completely DIStrust the media Don't know / no answer “In general, how much trust do you have in the media — newspapers, TV, radio or online sources — when it comes to reporting news fully, accurately and fairly?”

Base: Total target population (n=1,013) © Ipsos | Media Literacy in Montenegro — Public Opinion Research | Montenegro | October 2026 18 TRUST IN MEDIA

Personal contacts are trusted most — social networks the least

75%

60%

46% 45%

38% 35% 34%

Personal contacts Television Radio Online media Newspapers Magazines Social networks “To what extent do you trust each of these as a reliable source of news and information? (rated 1–4; share answering 3–4, "mostly/completely trust")” Base: Total target population (n=1,013)

When ranking their top three, citizens put personal contacts first

People you predominantly know in person (family, friends or colleagues) 42% 66%

Television 26% 58%

Online media 12% 40%

Social networks 7% 29%

The radio 4% 19%

Daily print newspapers 3% 18%

Printed magazines/ journals/ periodicals 1% 8% All answers First answer

I don't trust any of them 4%

Don’t know / not sure 1%

“Now please choose the three sources you trust the most and rank them starting with the one you trust the most when it comes to news and information.” Base: Total target population (n=1,013)

Most citizens still see media as a powerful force shaping opinion

61% 3% 11% believe media has a significant influence on how Little/no influence people think

Some influence 25%

Significant influence That share fell from 70% in 2023 — citizens now take 61% a somewhat more moderate view of media's power. Don't know / Not sure

“Which position is closest to yours when it comes to media influence on public opinion in Montenegro?” Base: Total target population (n=1,013)

TV is still seen as most influential, but the gap with social media is narrowing

Young see social media, older see TV 50% 45% 16–29 yrs: 46% name social media as most influential, just 32% name TV.

30–44 yrs: 38% name TV as most influential, 28% name 30% social media, 24% name online media — the only group where online media rivals TV and social as a major 24% influencer

17% 17% 60–75 yrs: 62% name TV, only 21% name social media.

Television Social networks Online media

2023 2026 Statistically significantly lower than 2023 “When you think about the media, which one do you think has the most influence on citizens in Montenegro?” Statistically significantly higher than 2023 Base: Total target population (n=1,013)

Citizens overwhelmingly see strong political polarization in media

81% of citizens agree there is strong polarization between media controlled by different political structures — nearly half agree strongly.

This view has remained unchanged since 2023 — one of the very few findings on which almost the entire population agrees, regardless of age or education.

“To what extent do you agree: there is strong polarization between media controlled by different political structures in Montenegro?” Base: Total target population (n=1,013)

A common misconception: many think Google shows everyone the same results

59% 51% 59% wrongly believe Google gives everyone identical correctly recognize that social networks are funded support a free, uncensored internet — 37% disagree search results through advertising

Why this matters

Not understanding personalized algorithms means citizens don't recognize how search, feeds and content recommendations shape what they see — leaving them more exposed to "filter bubbles" and targeted disinformation.

“To what extent do you agree or disagree with the following statements? (Google search results; social media financing; internet freedom)” Base: Total target population (n=1,013)

© Ipsos | Media Literacy in Montenegro — Public Opinion Research | Montenegro | October 2026 25 RESILIENCE TO DISINFORMATION How exposed citizens are to false content, and how ready they are to spot it

Almost everyone encounters misleading or biased content at least sometimes Very often + Sometimes + Rarely (%)

92% 92% 91% 89% 87%

Content designed Deliberately misleading Biased, Sensationalist Overly emotional to divert attention or false content one-sided reporting reporting language/images “How often do you encounter news stories or articles that…?” Base: Total target population (n=1,013)

Social media is the main breeding ground for fake news

Social networks 64% 58% → 64%

Online media 47% share who say social media is where they usually see fake news, up since 2023.

Television 31%

Newspapers 16% Instagram, Facebook and TikTok are mentioned the most — focus groups described TikTok as a frequent source of dubious content among younger users. Magazines 12%

Radio 7%

“Where do you usually come across news you think is deliberately misleading or false? (multiple answers)” Base: Those who at least rarely encounter such content (92% of target population)

More citizens later realize they believed something false

30 30% 63% 25% sometimes or very often believe information that later turns out to be false 25

15 Very often (%)

10 69% vs 57% 5 believe false information sometimes or often: those who distrust media vs. those who trust it 0 2023 2026 “It happens that people believe information later shown to be false — how often does this happen to you?” Base: Total target population (n=1,013)

Citizens value diverse sources in principle — fewer actually seek them out

How important is access to a variety of news sources? But how often do they actually seek out other sources to verify?

60%

29% 27% 26% 21% 13% 12% 5% 4%

Very important Mostly important Mostly unimportant Not important at all Always Often Sometimes Rarely Never

89% consider it important to have access to a variety of news sources 48% often or always verify via alternative sources — down from 53% in 2023

“How often do you seek out alternative sources of information to compare and verify what you have “How important do you think it is for citizens to have access to a variety of sources of news?” read/heard/seen in the media?” Base: Total target population (n=1,013) Base: Total target population (n=1,013)

Confidence stays high — verification keeps slipping 90

79% Why this matters 79% 80

Confidence in spotting propaganda has stayed 70 high and unchanged — but the habit of actually checking a second source has weakened. That gap between how safe people feel and how carefully they verify is where disinformation 60 finds room to spread. 53%

50 48%

40% 40

of citizens have already shared content that 30 later turned out to be false or misleading. 2023 2026 Confident recognizing propaganda (%) Often/always verifies via alternative sources (%) “How confident are you recognizing propaganda and bias? / How often do you seek alternative sources to verify what you read?” Base: Total target population (n=1,013) © Ipsos | Media Literacy in Montenegro — Public Opinion Research | Montenegro | October 2026 31 RESILIENCE TO DISINFORMATION

Sharing without checking is most common among younger citizens

50% 49% 40% have shared false content

45% 45% 37% shared without verifying

34% 33% 28% shared without reading it fully

28% 26%

Focus group participants noted that private channels like Viber and WhatsApp help unverified stories spread within family and friend circles, often shared before being checked. 16–29 yrs 30–44 yrs 45–59 yrs 60–75 yrs

Shared false content Shared without verifying “Have you ever shared a news story that turned out to be false / that you shared without verifying its accuracy?” Base: Total target population (n=1,013)

Citizens see fake news as a serious threat to democracy

51% 65% 32% vs 17% correctly define fake news as content intentionally say fake news is widespread and a serious threat to see fake news as merely annoying, not serious: 16–29 designed to mislead and harm democracy yrs vs. 60–75 yrs

Education drives the biggest gap in understanding

Only 32% of citizens with elementary education correctly define fake news, compared with 62% of those with higher education — a 30-point gap.

“What do you think is "fake news"? / How serious a problem is fake news in Montenegro currently?” Base: Total target population (n=1,013)

How citizens actually check whether information is reliable Age and education shape the method

16–29 yrs 27% 25% 29% browse multiple sites and trust what repeats

22% 30–44 yrs

34% analyze website characteristics

13% 60–75 yrs 22% ask friends; only 20% analyze the website itself 7% and 13% browse multiple sites

4% Higher education

36% analyze website authorship/financing Analyze website Seek expert Browse multiple sites, Ask friends Consult Unsure how (author, opinion trust what repeats for their opinion printed books they'd verify purpose, financing, owner) Elementary education “Imagine that you are browsing the Internet and come across different information about something that interests you. Which of the following would you use to check which one is reliable/correct?” 22% ask friends for their opinion Base: Total target population (n=1,013) © Ipsos | Media Literacy in Montenegro — Public Opinion Research | Montenegro | October 2026 34 ATTITUDES TOWARDS MEDIA LITERACY What citizens think about media education, and who is interested

What citizens think media literacy actually means

41%

32% 29%

24%

19%

Ability to evaluate Ability to use Ability to create/ Ability to find Ability to share Unsure media content media content produce content different content different content

“What is media literacy in your opinion? (multiple answers)” Base: Total target population (n=1,013)

3 in 5 citizens are interested in the topic — education makes the difference

Main reasons for lack of interest Mostly+Very interested (%) 68% • Lack of time / other priorities 46% 59% • Doesn't see everyday relevance 32% 49%

• Not interested in politics 22%

• Feels it wouldn't change anything 21%

• Too much information / news 20%

“Main reasons for not being interested in media literacy” Base: Those not interested in media literacy (38% of target population)

Overall Elementary education Higher education “How interested are you personally in the topic of media literacy?” Base: Total target population (n=1,013)

Nearly everyone says it matters — few think citizens are actually good at it

88% 59% A recognized need for action say media literacy is important rate citizens' overall media for the general public literacy as poor

Down from 92% in 2023 University-educated citizens are most critical: 75% rate it poor

“How important is media literacy for the general public? / How would you rate citizens' overall media literacy?” Base: Total target population (n=1,013)

What citizens say would actually help

34% 32% 83% agree strengthening media literacy is the best way to fight fake news 24%

85% support teaching media literacy skills in schools

More educational material More trainings, More promotional Raise general education / (brochures, TV/radio, workshops, seminars campaigns school curricula YouTube) Educational material rose from 29% to 34% since 2023 — everything else stayed stable.

“What do you think is the most important thing to do to improve media literacy of citizens in Montenegro?” Base: Those who rated the media literacy of citizens of Montenegro as very poor, mostly poor to mostly good (90% of the target population)

How the index was built: 8 components, 0–25 points Each citizen's score sums points earned across index components — knowledge questions score correct answers, self-assessment questions score confidence level, and sharing questions score dichotomous yes/no behavior.

Component Points (min–max) Mean 2023 Mean 2026

Seeking alternative sources / fact-checking 0–4 2.45 2.32

Verifying online information (approach used) 0–2 0.87 0.86

Sharing unverified / false news (3 items) 0–1 each 0.61 / 0.72 / 0.67 0.59 / 0.72 / 0.62

1.02 / 1.09 / 0.94 / Self-assessed confidence (4 skills) 0–2 each 1.04 / 1.11 / 0.93 / 0.96 1.01

Understanding the internet (2 items) 0–1 each 0.32 / 0.50 0.30 / 0.51

Understanding fake news 0–1 0.49 0.51

Understanding media literacy 0–5 1.58 1.44

Total 0–25 12.21 12.16

The overall score holds steady — on a scale of 0 to 25

Distribution of citizens' scores

47%

12.16 out of 25 points possible (2026) 30%

2023: 12.21 → 2026: 12.16 17%

Nearly unchanged overall — but the index's individual 4% components are moving in opposite directions. 2%

Very low Low Moderate High Very high (0–5) (6–10) (11–15) (16–20) (21–25) “Media Literacy Index — composite score built from verification habits, sharing behavior, self-assessed skills and understanding of media/fake news” Base: Total target population (n=1,013)

Education is the strongest single driver of media literacy

13.5 3.4 points 11.9 gap between the highest and lowest educated groups — the largest gap in the study 10.1

Age and social media use have a much weaker effect — differences there are under one point.

Elementary education Secondary education Higher education “Average Media Literacy Index score, by education level” Base: Total target population (n=1,013)

What citizens told us in their own words

Platform habits are generational Trust in TV is eroding, even among loyal viewers

Instagram is a morning headline check, YouTube plays in the background during chores, National channels are widely seen as politically biased. Even older citizens who keep Viber/WhatsApp coordinate family life, Facebook stays important for 30+, and TikTok is dedicated news-watching habits describe growing skepticism toward what they see. youth-dominated but growing among adults.

Verification is a learned habit, not a given Everyone can name spin — few always act on it

Comparing multiple portals, checking bylines, and using Google "as a filter" are Participants describe "taking everything with a dose of reserve" and treat ALL-CAPS or described as routine mainly by adults in their 30s–40s and parents — not universal "shocking" headlines as red flags, yet unverified sharing still happens via private chats. practice.

Media literacy = critical judgment, not a technical skill Motivation peaks among parents and daily users

Parents and adults in their 30s–40s show the strongest motivation — they use these Participants defined it as spotting deception, telling sponsored from editorial content, skills daily and feel responsible for guiding children. Younger participants engage mainly checking authorship, and comparing sources — not as operating a device or app. when an issue directly affects them; some older citizens see the topic as less necessary, relying instead on familiar routines.

Based on six online focus group discussions held 10–12 June 2026 (see qualitative methodology). Findings are illustrative of participants' views, not statistically representative. © Ipsos | Media Literacy in Montenegro — Public Opinion Research | Montenegro | October 2026 44 RECOMMENDATIONS How to strengthen media literacy and resilience to disinformation

Practical steps to strengthen media literacy (1/2)

Strengthen critical information verification skills Address the overconfidence gap 1 2 Citizens need support moving beyond surface-level checks — Confidence in evaluating media is rising while risky behaviors like many rely on problematic shortcuts like assuming frequently- sharing unverified content continue. Educational programs repeated content is truthful. Practical workshops and step-by- should confront this disconnect directly — interactive sessions step guides should teach deeper source analysis: who's behind a where people test their skills against real misleading content can publication, cross-referencing credible outlets, consulting recalibrate self-assessment. experts.

Develop age-appropriate educational approaches Design actionable public awareness campaigns 3 4 No one-size-fits-all: young adults need concise, dynamic content Campaigns should open with concrete, relatable examples of built for social media; middle-aged adults need practical guidance misleading content before pivoting to solutions, clearly explain on protecting children online and navigating politically-colored what support is available and how to access it, and produce coverage; older citizens need approachable in-person sessions platform-specific versions — shorter formats for social media, through familiar community structures. longer formats for traditional channels.

Practical steps to strengthen media literacy (2/2)

5 6 7

Integrate media literacy throughout Build awareness of algorithms and AI Support parents as media literacy formal education manipulation educators

Most citizens wrongly believe search results Rather than a separate subject, media literacy Parents want to guide their children but often are identical for everyone. Citizens need should be a skill that runs through the existing lack concrete tools. Simple conversation straightforward explanations of how curriculum — helping students question starters, age-appropriate explanations of algorithms and personalization work, plus sources and recognize persuasion wherever algorithms/advertising, and school-family practical strategies for breaking out of filter they show up in class. Teacher training is partnerships with take-home materials can bubbles — including emerging AI-generated essential. leverage this existing motivation. content risks.

VLADIMIR RAIČEVIĆ Ipsos Country Manager for Montenegro and Regional Director – Media Research vladimir.raicevic@ipsos.com

ALEKSANDRA MARTINESIĆ

THANK YOU! Senior Research Executive – Public Affairs Serbia

aleksandra.martinesic@ipsos.com

MEDIJSKA PISMENOST U CRNOJ GORI Istraživanje javnog mnjenja

Pripremljeno za:

Oktobar 2026 O ISTRAŽIVANJU

Ko je učestvovao i kako je istraživanje sprovedeno

1,013 26. maj – 17. jun Kombinovani metod Ponderisano građana starosti 16–75 godina, period prikupljanja podataka, 85% telefonom (CATI), post-stratifikovano po polu, nacionalno reprezentativan uzorak 2026 15% onlajn (CAWI) starosti, regionu, tipu naselja

Uzorački okvir čini opšta populacija Crne Gore starosti 16–75 godina (469,730 osoba). Podaci su ponderisani po polu, starosti, regionu i tipu naselja kako bi rezultati bili generalizovani na cjelokupnu populaciju.

Napomena: Svi procenti su zaokruženi na cijele brojeve, pa zbirovi u pojedinim grafikonima mogu iznositi 99% ili 101% — riječ je o uobičajenom efektu zaokruživanja, a ne o grešci u podacima.

Struktura realizovanog uzorka (ponderisani podaci) Pol Starost Region

Muškarci 49% 16–29 22% Centar 49%

Žene 51% 30–44 28% Jug 26%

45–59 26% Sjever 25%

60–75 24%

Naselje Obrazovanje Radni status

Urbano 74% Srednje 55% Zaposleni s punim radnim vremenom 49%

Ruralno 26% Visoko 29% Penzioneri 20%

Osnovno ili niže 16% Nezaposleni 11%

Učenici/studenti 5%

Domaćinstvo / Samozaposleni 5% / 5%

Honorarno 2%

Mjesečni prihod domaćinstva: 33% zarađuje više od €1,500, 17% €1,001–1,500, 13% €651–1,000, 12% do €650; 26% nije otkrilo prihod.

Kvalitativno istraživanje: šest fokus grupa

Sa građanima Crne Gore je između 10. i 12. juna 2026. održano šest onlajn fokus grupa. Svaka grupa je imala najmanje pet učesnika, trajala je oko dva sata i vodio ju je obučeni moderator prema polustrukturisanom vodiču za diskusiju.

G1 G2 G3

Žene starosti 30–55 godina Mladi starosti 16–25 godina Odrasli/roditelji starosti 30–55 godina Mješovitog pola, uključujući najmanje dvoje starosti Samo žene 16–18 godina Mješovitog pola, svi učesnici su roditelji

G4 G5 G6

Stariji građani starosti 65–75 godina Mješovita grupa starosti 26–44 godine Mješovita grupa starosti 45–64 godine Ravnomjerna zastupljenost polova, raznovrsnost Ravnomjerna zastupljenost polova, raznovrsnost Mješovitog pola prema regionu i tipu naselja prema regionu i tipu naselja

Sesije su održane u 17:00 i 19:30 časova kako bi odgovarale rasporedu učesnika. Grupe su kombinovale zajedničke karakteristike (radi otvorene diskusije) sa raznovrsnošću unutar uzorka — po ugledu na dizajn iz 2023. godine, iako kvalitativni nalazi nijesu namijenjeni poređenju iz godine u godinu.

Građani se osjećaju sve sigurnijim u prepoznavanju laži — ali sve češće nasjedaju na nju. Ukupan Indeks medijske pismenosti Crne Gore se između 2023. i 2026. godine gotovo nije promijenio — ali ta prividna stabilnost krije sve veći jaz između samopouzdanja i stvarnih navika provjere informacija.

79% 48% 40% osjeća se sigurno u prepoznavanju često/uvijek provjerava pročitano putem podijelilo je vijest za koju se ispostavilo da je propagande i pristrasnosti u vijestima alternativnih izvora lažna ili obmanjujuća

pad sa 53% u 2023. godini

„Koliko ste uvjereni da možete sa sigurnošću da prepoznate propagandu i pristrasnost u izvještavanju? / Koliko često tražite različite izvore informacija da biste provjerili pročitano? / Da li ste ikada podijelili vijest za koju se kasnije ispostavilo da je lažna ili obmanjujuća?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Televizor i pametni telefoni ostaju glavni uređaji u domaćinstvu

Kompjuteri u padu

5% Korišćenje kompjutera/laptopa opalo je sa 63% na 55% od 1% 2023. godine — pametni telefoni sve više preuzimaju iste funkcije.

13%

94% 81% vs 26% 90% korišćenje kompjutera: visoko obrazovani naspram onih sa osnovnim obrazovanjem 55% 11%

22%

Televizor Pametni telefon Kompjuter/laptop Tablet 23% građana starosti 60–75 godina ne posjeduje pametni telefon Posjeduje i koristi Posjeduje, ne koristi

„Da li posjedujete sljedeće:“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

© Ipsos | Medijska pismenost u Crnoj Gori — Istraživanje javnog mnjenja | Crna Gora | Oktobar 2026 7 PRISTUP MEDIJIMA Pristup internetu je danas gotovo univerzalan, ali razlika među generacijama i dalje postoji

Pristup i korišćenje interneta prema starosnim grupama (%)

100% 93% 97% 94%

građana ima i aktivno koristi internet 81% konekciju

Samo 5% populacije uopšte nema pristup internetu — najviše u ruralnim područjima (9%) i među onima sa osnovnim obrazovanjem (12%).

16–29 god. 30–44 god. 45–59 god. 60–75 god. „Da li posjedujete – Pristup internetu?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Vrijeme provedeno na internetu i dalje raste

Dvoje od pet građana danas provodi 4 ili više sati dnevno na internetu, u odnosu na 34% u 2023. godini — 40% najviše zahvaljujući intenzivnim korisnicima (6+ sati), čiji je udio porastao sa 21% na 25%. Provodi 4+ sata dnevno na internetu

34% 16–29 godina 40% je na internetu 6+ sati dnevno

30–44 godine 33% je na internetu 6+ sati dnevno 2026 2023

„U prosjeku, koliko vremena u toku jednog dana koristite internet?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013) 60–75 godina samo 8% su „intenzivni korisnici“ (6+ sati)

© Ipsos | Medijska pismenost u Crnoj Gori — Istraživanje javnog mnjenja | Crna Gora | Oktobar 2026 9 PRISTUP MEDIJIMA Gledanje sadržaja na zahtjev sve više preuzima primat nad tradicionalnim TV rasporedom Pretplaćeni i aktivno koriste:

46% Starost predstavlja najveću razliku

40% 38% Građani starosti 16–44 godine koriste striming servise 3 puta češće (63% (16–29) i 61% (30–44)) od onih starijih od 29% 60 godina (18%).

61% vs 25% korišćenje striming servisa: visoko obrazovani naspram onih sa osnovnim obrazovanjem

Striming servisi Aplikacije za TV program (Netflix, HBO Max…) na telefonu/tabletu

2023 2026 „Da li posjedujete sljedeće:“ Baza: Ukupna populacija / Oni koji posjeduju pametni telefon ili tablet (92%)

Instagram i Facebook su vodeći, ali TikTok najbrže raste

Instagram 66% TikTok je gotovo udvostručio broj korisnika Facebook 66%

YouTube 39% 18% → 34% vlasnici TikTok naloga, od 2023. do 2026. godine

TikTok 34%

Snapchat 16% Nema nalog ni na jednoj mreži

20% građana (pad sa 24% u 2023. godini)

X (Twitter) 15%

LinkedIn 12%

„Da li imate lični nalog na nekoj društvenoj mreži?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Mladi provode znatno više vremena na društvenim mrežama

Provodi 2+ sata na društvenim mrežama:

42% 64%

korisnika društvenih mreža provodi na njima 2+ sata dnevno — u odnosu na 35% u 2023. godini 47%

Kod građana starosti 16–29 godina, taj udio je skočio 25% sa 53% na 64%. 20%

16–29 god. 30–44 god. 45–59 god. 60–75 god. „U prosjeku, koliko vremena u toku jednog dana koristite društvene mreže?“ Baza: Oni koji imaju lični nalog na društvenoj mreži (80% ciljne populacije)

Većina građana redovno prati vijesti — muškarci nešto više od žena

Svakodnevno praćenje vijesti (%)

75% 67% 70% građana traži vijesti najmanje nekoliko puta nedjeljno

52% „Koliko često tražite vijesti – informacije o trenutnim dešavanjima u Crnoj Gori i svijetu?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013) 38%

66% korisnika društvenih mreža svakodnevno pretražuje ove platforme za informacije koje su im važne (u odnosu na 58%) Muškarci Žene 16–29 god. 60–75 god. „Koliko često tražite vijesti – informacije o trenutnim dešavanjima u Crnoj Gori i svijetu?“ „Koliko često koristite društvene mreže da biste pronašli informacije koje Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013) su Vam važne?“ Baza: Oni koji imaju nalog na društvenoj mreži (80%)

TV i dalje prednjači, ali društvene mreže su blizu Štampani mediji i dalje bilježe pad od Televizija 61% 2023. godine

Dnevne novine: 10% → 7% Društvene mreže 54% Časopisi: 5% → 4%

Onlajn mediji 49% Korišćenje društvenih mreža raste

Lični kontakti 38% Sve manje građana kaže da ih nikada ne koristi za vijesti — pad sa 25% na 20%.

Radio 21%

Svakodnevno korišćenje (%)

Novine 7%

Časopisi 4%

„Koliko često koristite sljedeće izvore da biste saznali vijesti, tj. informisali se o trenutnim dešavanjima u zemlji i svijetu?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Generacijski jaz: mladi biraju društvene mreže, stariji građani ostaju uz TV

87% Dvije različite publike

65% Mladi (16–29 godina) svakodnevno gledaju TV upola rjeđe od nacionalnog prosjeka, dok stariji građani (60–75 godina) mnogo rjeđe koriste društvene mreže kao izvor vijesti.

31% 30%

Televizija Društvene mreže

16–29 godina 60–75 godina

„Koliko često koristite sljedeće izvore da biste saznali vijesti, prema starosti (% svakodnevno)“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Građani su podijeljeni — a povjerenje je opalo od 2023. godine

Potpuno nepovjerenje raste 6% U odnosu na 2023. godinu, udio onih koji uglavnom vjeruju medijima statistički značajno je pao sa 48% na 44%, dok je potpuno nepovjerenje statistički značajno poraslo sa 12% na 16%.

48% 46% 21% vs 11% 54% → 48% uopšte nemaju povjerenja u vjeruje medijima, 2023. vs 2026. medije: muškarci naspram žena godine

Uglavnom + U potpunosti vjeruju Uglavnom + U potpunosti NE vjeruju Ne zna / Nije siguran/a

„Koliko generalno imate povjerenja u medije – novine, televiziju, radio ili onlajn izvore vijesti – kada je u pitanju potpuno, tačno i pravično izvještavanje u Crnoj Gori?“

Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013) © Ipsos | Medijska pismenost u Crnoj Gori — Istraživanje javnog mnjenja | Crna Gora | Oktobar 2026 18 POVJERENJE U MEDIJE

Ličnim kontaktima se vjeruje najviše — društvenim mrežama najmanje

75%

60%

46% 45%

38% 35% 34%

Lični kontakti Televizija Radio Onlajn mediji Novine Časopisi Društvene mreže „Bez obzira na to koliko često se informišete putem ovih kanala, koliko vjerujete da je svaki od njih pouzdan izvor vijesti i informacija? (ocjena od 1 do 4; udio odgovora 3–4, „uglavnom/potpuno povjerenje“)“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

© Ipsos | Medijska pismenost u Crnoj Gori — Istraživanje javnog mnjenja | Crna Gora | Oktobar 2026 19 POVJERENJE U MEDIJE Kada rangiraju svoja tri najpouzdanija izvora, građani na prvo mjesto stavljaju lične kontakte

Ljude koje lično poznajete (porodica, prijatelji ili kolege) 42% 66%

Televizija 26% 58%

Onlajn mediji 12% 40%

Društvene mreže 7% 29%

Radio 4% 19%

Dnevne štampane novine 3% 18%

Štampani časopisi/žurnali/periodične publikacije 1% 8% Svi odgovori Prvi odgovor

Ne vjeruje nijednom od njih 4%

Ne zna / nije sigurna/a 1%

„A sada izaberite tri izvora kojima najviše vjerujete i poređajte ih počevši od onog kom vjerujete najviše kada su u pitanju vijesti i informacije koje saopštavaju.“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Većina građana i dalje smatra da mediji imaju veliku moć u oblikovanju mišljenja

61% 3% 11% smatra da mediji imaju značajan uticaj na to kako Malo ili bez uticaja ljudi razmišljaju

Nešto uticaja 25%

Značajan uticaj Taj udio je pao sa 70% u 2023. godini — građani 61% danas imaju nešto umjereniji stav o moći medija. Ne zna / Nije siguran/a

„Koji stav je bliži Vašem kada je u pitanju uticaj medija na javno mnjenje u Crnoj Gori?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

© Ipsos | Medijska pismenost u Crnoj Gori — Istraživanje javnog mnjenja | Crna Gora | Oktobar 2026 22 RAZUMIJEVANJE MEDIJA TV se i dalje smatra najuticajnijim medijem, ali se razlika u odnosu na društvene mreže smanjuje

Mladi vide društvene mreže, stariji vide TV 50% 45% 16–29 godina: 46% navodi društvene mreže kao najuticajnije, a samo 32% TV.

30–44 godine: 38% navodi TV kao najuticajniji, 28% 30% društvene mreže, 24% onlajn medije — jedina grupa u kojoj onlajn mediji pariraju TV-u i društvenim mrežama 24% kao glavnom izvoru uticaja

17% 17% 60–75 godina: 62% navodi TV, a samo 21% društvene mreže.

Televizija Društvene mreže Onlajn mediji

2023 2026 Statistički značajno niže nego 2023. godine „Koji medij po Vašem mišljenju ima najveći uticaj na građane Crne Gore?“ Statistički značajno više nego 2023. godine Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Građani u velikoj većini smatraju da postoji snažna politička polarizacija u medijima

81% građana se slaže da postoji oštra podjela između medija koje kontrolišu različite političke strukture — skoro polovina se potpuno slaže.

Ovaj stav je ostao nepromijenjen od 2023. godine — jedan je od rijetkih nalaza sa kojim se slaže gotovo cjelokupna populacija, bez obzira na starost ili obrazovanje.

„U Crnoj Gori postoji oštra podjela između medija koje kontrolišu različite političke strukture.“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Uobičajena zabluda: mnogi misle da Google svima prikazuje iste rezultate

59% 51% 59% pogrešno vjeruje da Google svima daje identične ispravno prepoznaje da se društvene mreže finansiraju podržava slobodan internet bez cenzure — 37% se ne rezultate pretrage putem reklama slaže

Zašto je ovo važno

Nerazumijevanje personalizovanih algoritama znači da građani ne prepoznaju kako pretraga, feed i preporuke sadržaja oblikuju ono što vide — što ih čini izloženijim „informacionom mjehuru “ i ciljanim dezinformacijama.

„Molim Vas navedite u kojoj mjeri se slažete ili se ne slažete sa sljedećim tvrdnjama.“ (rezultati Google pretrage; finansiranje društvenih mreža; sloboda interneta) Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

© Ipsos | Medijska pismenost u Crnoj Gori — Istraživanje javnog mnjenja | Crna Gora | Oktobar 2026 25 OTPORNOST NA DEZINFORMACIJE Koliko su građani izloženi lažnim informacijama i koliko su spremni da ih prepoznaju

Gotovo svako se povremeno susreće sa obmanjujućim ili pristrasnim sadržajem Vrlo često + Povremeno + Rijetko (%)

92% 92% 91% 89% 87%

Sadržajem koji ima za cilj Namjerno obmanjujućim Pristrasnim, Senzacionalističkim Izrazito emocionalnim da skrene pažnju ili lažnim sadržajem jednostranim izvještavanjem izvještavanjem jezikom/slikama „Koliko često se susrećete sa vijestima ili člancima koji…?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Društvene mreže su glavno leglo lažnih vijesti

Društvene mreže 64% 58% → 64%

Onlajn mediji 47% udio onih koji kažu da lažne vijesti obično viđaju na društvenim mrežama, u porastu od 2023. godine.

Televizija 31%

Novine 16% Instagram, Facebook i TikTok se najčešće pominju — fokus grupe su TikTok opisale kao čest izvor sumnjivog sadržaja među mlađim korisnicima. Časopisi 12%

Radio 7%

„Gdje obično nailazite na vijesti za koje smatrate da su namjerno obmanjujuće ili lažne? (moguće više odgovora)“ Baza: Oni koji se bar rijetko susreću sa takvim sadržajem (92% ciljne populacije)

Sve više građana naknadno shvati da je povjerovalo u nešto lažno

30 30% 63% 25% povremeno ili vrlo često povjeruje u informacije za koje se kasnije ispostavi da su lažne 25

15 Vrlo često (%)

10 69% vs 57% 5 povremeno ili često povjeruje u lažne informacije: oni koji ne vjeruju medijima naspram onih koji im vjeruju 0 2023 2026 „Dešava se da ljudi povjeruju u neke informacije iz medija, ali se kasnije ispostavi da su bile lažne. Koliko često se to Vama dešava?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Građani u principu cijene raznovrsnost izvora — ali ih manje njih zaista i traži

Koliko je važan pristup raznovrsnim izvorima vijesti? Ali koliko često zaista traže druge izvore radi provjere?

60%

29% 27% 26% 21% 13% 12% 5% 4%

Veoma važno Uglavnom važno Uglavnom nevažno Uopšte nije važno Uvijek Često Povremeno Rijetko Nikada

48% često ili uvijek provjerava putem alternativnih izvora — pad sa 53% u 2023. 89% smatra važnim da građani imaju pristup različitim izvorima vijesti godini

„Koliko često tražite različite izvore informacija da biste uporedili i potvrdili ono što ste „Koliko je po Vašem mišljenju važno da građani imaju pristup različitim izvorima vijesti?“ pročitali/čuli/vidjeli u nekim medijima?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013) Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Samopouzdanje ostaje visoko — provjera i dalje slabi 90

79% 79% Zašto je ovo važno 80

Samopouzdanje u prepoznavanju propagande 70 ostalo je visoko i nepromijenjeno — ali je navika stvarne provjere u drugim izvorima oslabila. Upravo u tom jazu između osjećaja sigurnosti i 60 pažljivosti pri provjeri, dezinformacije nalaze 53% prostor za širenje.

50 48%

40 40% 30 građana je već podijelilo sadržaj za koji se 2023 2026 kasnije ispostavilo da je lažan ili obmanjujuć.

Sigurni u prepoznavanju propagande (%) Često/uvijek provjerava putem alternativnih izvora (%)

„Koliko ste uvjereni da možete sa sigurnošću da prepoznate propagandu i pristrasnost u izvještavanju? / Koliko često tražite različite izvore informacija da biste provjerili pročitano?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013) © Ipsos | Medijska pismenost u Crnoj Gori — Istraživanje javnog mnjenja | Crna Gora | Oktobar 2026 31 OTPORNOST NA DEZINFORMACIJE

Dijeljenje bez provjere najčešće je među mlađim građanima

50% 49% 40% podijelilo lažan sadržaj

37% 45% 45% podijelilo bez provjere

34% 33% 28% podijelilo bez čitanja u cjelosti

28% 26%

Učesnici fokus grupa su istakli da privatni kanali poput Vibera i WhatsAppa doprinose širenju neprovjerenih vijesti unutar porodičnog i prijateljskog kruga, 16–29 god. 30–44 god. 45–59 god. 60–75 god. često prije nego što se provjere. Podijelilo lažan sadržaj Podijelilo bez provjere „Da li ste nekada podijelili (bilo u razgovoru, kroz poruke ili na društvenim mrežama) neku vijest za koju se kasnije ispostavilo da je lažna ili obmanjujuća / koju ste podijelili bez provjere njene tačnosti?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Građani lažne vijesti vide kao ozbiljnu prijetnju demokratiji

51% 65% 32% vs 17% ispravno definiše lažne vijesti kao vijesti namjerno smatra da su lažne vijesti rasprostranjene i lažne vijesti vidi samo kao iritantne, a ne ozbiljne: 16– smišljene da dovedu ljude u zabludu i naškode predstavljaju ozbiljnu prijetnju demokratiji 29 godina naspram 60–75 godina

Obrazovanje je najveći izvor razlike u razumijevanju

Samo 32% građana sa osnovnim obrazovanjem ispravno definiše lažne vijesti, u poređenju sa 62% onih sa visokim obrazovanjem — razlika od 30 procentnih poena.

„Po Vašem mišljenju šta su to „lažne vijesti“? / Po Vašem mišljenju, koliko lažne vijesti trenutno predstavljaju problem u Crnoj Gori?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Kako građani zapravo provjeravaju pouzdanost informacija Starost i obrazovanje oblikuju metod provjere

16–29 godina 27% 25% 29% pretražuje više sajtova i vjeruje informaciji koja se ponavlja 22% 30–44 godine

34% analizira karakteristike sajta

13% 60–75 godina 22% pita prijatelje; samo 20% analizira sajt sam po 7% sebi, a 13% pretražuje više sajtova

4% Visoko obrazovanje

36% analizira autorstvo/finansiranje sajta Analiza sajta (autor, Traži mišljenje Pretražuje više Pita prijatelje Traži informacije Nije sigurna/an svrha, finansiranje, stručnjaka sajtova, za mišljenje u štampanim knjigama kako bi provjerila/o vlasnik) vjeruje onome što se ponavlja Osnovno obrazovanje „Zamislite da pretražujete internet i da naiđete na različite informacije o nečemu što Vas interesuje. Na koji od sljedećih načina biste najprije provjerili koja od njih je pouzdana/tačna?“ 22% pita prijatelje za mišljenje Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013) © Ipsos | Medijska pismenost u Crnoj Gori — Istraživanje javnog mnjenja | Crna Gora | Oktobar 2026 34 STAVOVI PREMA MEDIJSKOJ PISMENOSTI Šta građani misle o medijskom obrazovanju i ko je zainteresovan

Šta građani zapravo smatraju da je medijska pismenost

41%

32% 29%

24%

19%

Sposobnost procjene Sposobnost korišćenja Sposobnost kreiranja/ Sposobnost pronalaženja Sposobnost dijeljenja Nije sigurna/an medijskog sadržaja medijskog sadržaja proizvodnje sadržaja različitog sadržaja različitog sadržaja

„Šta po Vašem mišljenju predstavlja medijska pismenost? (moguće više odgovora)“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

3 od 5 građana zainteresovano je za ovu temu — obrazovanje pravi razliku

Glavni razlozi nezainteresovanosti Uglavnom + veoma zainteresovani (%) 68% • Nedostatak vremena / drugi prioriteti 46% 59% • Ne vidi svakodnevnu korist 32% 49%

• Nije zainteresovan/a za politiku 22%

• Smatra da ništa ne bi promijenilo 21%

• Previše informacija / vijesti 20%

„Glavni razlozi nezainteresovanosti za medijsku pismenost“ Baza: Oni koji nijesu zainteresovani za medijsku pismenost (38% ciljne populacije)

Ukupno Osnovno obrazovanje Visoko obrazovanje „Koliko ste zainteresovani za temu medijske pismenosti?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Skoro svi kažu da je važna — malo njih smatra da su građani zaista medijski pismeni

88% 59% Prepoznata potreba za djelovanjem smatra da je medijska pismenost ocjenjuje ukupnu medijsku važna pismenost građana kao lošu za širu javnost

Pad sa 92% u 2023. godini Visokoobrazovani građani su najkritičniji: 75% je ocjenjuje kao lošu

„Koliko smatrate da je medijska pismenost važna za građane Crne Gore? / Generalno, kako biste ocijenili medijsku pismenost građana Crne Gore?“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Šta bi, po mišljenju građana, zaista pomoglo

34% 32% 83% slaže se da je jačanje medijske pismenosti najbolji način borbe protiv lažnih vijesti 24%

85% podržava učenje vještina medijske pismenosti u školama

Više edukativnog materijala Više obuka, Više promotivnih Podići nivo obrazovanja / (brošure, TV/radio, YouTube) radionica, seminara kampanja školski programi Udio onih koji ističu edukativni materijal porastao je sa 29% na 34% od 2023. godine — sve ostalo je ostalo stabilno.

„Šta je najvažnije uraditi kako bi se unaprijedila medijska pismenost građana Crne Gore?“ Baza: Oni koji su medijsku pismenost građana Crne Gore ocijenili kao veoma lošu, uglavnom lošu do uglavnom dobru (90% ciljne populacije)

Kako je indeks izgrađen: 8 komponenti, 0–25 poena Rezultat svakog građanina dobija se sabiranjem poena iz svih komponenti indeksa — pitanja znanja nose poene za tačne odgovore, pitanja samoprocjene za izraženi nivo sigurnosti, a pitanja o dijeljenju sadržaja boduju se jednostavno, odgovorom da ili ne.

Komponenta Poeni (min–maks) Prosjek 2023. Prosjek 2026.

Traženje alternativnih izvora / provjera činjenica 0–4 2.45 2.32

Provjera onlajn informacija (korišćeni pristup) 0–2 0.87 0.86

Dijeljenje neprovjerenih / lažnih vijesti (3 stavke) 0–1 po stavci 0.61 / 0.72 / 0.67 0.59 / 0.72 / 0.62

1.02 / 1.09 / 0.94 / Samoprocijenjena sigurnost (4 vještine) 0–2 po stavci 1.04 / 1.11 / 0.93 / 0.96 1.01

Razumijevanje interneta (2 stavke) 0–1 po stavci 0.32 / 0.50 0.30 / 0.51

Razumijevanje lažnih vijesti 0–1 0.49 0.51

Razumijevanje medijske pismenosti 0–5 1.58 1.44

Ukupno 0–25 12.21 12.16

Ukupan rezultat ostaje stabilan — na skali od 0 do 25

Raspodjela rezultata građana

47%

12.16 30% od mogućih 25 poena (2026.)

2023: 12.21 → 2026: 12.16 17%

4% Ukupno gotovo nepromijenjeno — ali se pojedinačne 2% komponente indeksa kreću u suprotnim pravcima. Veoma nizak Nizak Umjeren Visok Veoma visok (0–5) (6–10) (11–15) (16–20) (21–25) „Indeks medijske pismenosti —zbirni rezultat zasnovan na navikama provjere, ponašanju pri dijeljenju sadržaja, samoprocijenjenim vještinama i razumijevanju medija/lažnih vijesti“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Obrazovanje najviše utiče na medijsku pismenost

13.5 3.4 poena 11.9 razlika između najobrazovanije i najmanje obrazovane grupe — najveća razlika u istraživanju 10.1

Godine i korišćenje društvenih mreža imaju mnogo slabiji efekat — razlike tu iznose manje od jednog poena.

Osnovno obrazovanje Srednje obrazovanje Visoko obrazovanje „Prosječan rezultat Indeksa medijske pismenosti, prema nivou obrazovanja“ Baza: Ukupna ciljna populacija (n=1,013)

Šta su nam građani rekli svojim riječima

Navike korišćenja platformi zavise od generacije Povjerenje u TV opada, čak i kod odanih gledalaca

Instagram se koristi ujutru za brzi pregled naslova, YouTube je u pozadini dok se Nacionalni kanali se uveliko smatraju politički pristrasnim. Čak i stariji građani koji obavljaju kućni poslovi, Viber/WhatsApp koordinišu porodični život, Facebook ostaje zadržavaju naviku redovnog praćenja vijesti opisuju sve veći skepticizam prema onome važan za starosnu grupu 30+, a TikTok je dominantan među mladima, ali raste i među što gledaju. odraslima.

Provjera je naučena navika, a ne podrazumijevana Svako prepoznaje „spin“ — malo ko uvijek postupa u skladu s tim

Poređenje više portala, provjera autora teksta i korišćenje Google-a „kao filtera“ opisuju Učesnici opisuju da „sve primaju sa dozom rezerve“ i tretiraju naslove pisane VELIKIM kao rutinu uglavnom odrasli u tridesetim i četrdesetim godinama i roditelji — ne kao SLOVIMA ili „šokantne“ naslove kao upozoravajuće znake, ali se neprovjereno dijeljenje i opštu praksu. dalje dešava putem privatnih poruka.

Medijska pismenost = kritička procjena, a ne tehnička vještina Motivacija je najizraženija kod roditelja i svakodnevnih korisnika

Roditelji i odrasli u tridesetim i četrdesetim godinama pokazuju najveću motivaciju — Učesnici su je definisali kao prepoznavanje obmane, razlikovanje sponzorisanog od ove vještine koriste svakodnevno i osjećaju odgovornost da usmjeravaju djecu. Mlađi uredničkog sadržaja, provjeru autorstva i poređenje izvora — a ne kao rukovanje učesnici se angažuju uglavnom kad ih neka tema direktno pogodi; dio starijih građana uređajem ili aplikacijom. smatra da im tema nije toliko potrebna, oslanjajući se na uobičajene navike.

Zasnovano na šest onlajn fokus grupa održanih 10–12. juna 2026. godine (vidjeti kvalitativnu metodologiju). Nalazi ilustruju stavove učesnika i nijesu statistički reprezentativni. © Ipsos | Medijska pismenost u Crnoj Gori — Istraživanje javnog mnjenja | Crna Gora | Oktobar 2026 44 PREPORUKE Kako ojačati medijsku pismenost i otpornost na dezinformacije

Praktični koraci za jačanje medijske pismenosti (1/2)

Ojačati vještine kritičke provjere informacija Riješiti problem prekomjernog samopouzdanja 1 2 Građanima je potrebna podrška da odu dalje od površne provjere Samopouzdanje u procjeni medija raste, dok se rizična ponašanja — mnogi se oslanjaju na problematične prečice, poput poput dijeljenja neprovjerenog sadržaja nastavljaju. Edukativni pretpostavke da je sadržaj koji se često ponavlja istinit. Praktične programi bi trebalo direktno da se pozabave ovim raskorakom — radionice i vodiči korak-po-korak trebalo bi da uče dubljoj analizi interaktivne sesije u kojima ljudi testiraju svoje vještine na izvora: ko stoji iza publikacije, unakrsna provjera sa stvarnom obmanjujućem sadržaju mogu ponovo kalibrisati vjerodostojnim medijima, konsultacije sa stručnjacima. samoprocjenu.

Razviti obrazovne pristupe prilagođene starosti Osmisliti primjenljive kampanje za podizanje svijesti 3 4 javnosti

Ne postoji univerzalno rješenje: mladima je potreban sažet, Kampanje treba da počnu konkretnim, prepoznatljivim primjerima dinamičan sadržaj prilagođen društvenim mrežama; osobama obmanjujućeg sadržaja prije prelaska na rješenja, jasno objasne srednje životne dobi potrebne su praktične smjernice za zaštitu koja podrška je dostupna i kako joj pristupiti, i budu prilagođene djece na internetu i snalaženje u politički obojenom izvještavanju; svakoj platformi — kraći formati za društvene mreže, duži za starijim građanima su potrebne pristupačne sesije uživo kroz tradicionalne kanale. poznate strukture zajednice.

Praktični koraci za jačanje medijske pismenosti (2/2)

5 6 7

Uključiti medijsku pismenost u Podići svijest o algoritmima i AI Podržati roditelje kao edukatore cjelokupno formalno obrazovanje manipulaciji medijske pismenosti

Umjesto posebnog predmeta, medijska Većina građana pogrešno vjeruje da su Roditelji žele da usmjeravaju svoju djecu, ali pismenost treba da bude vještina koja se rezultati pretrage isti za sve. Građanima su im često nedostaju konkretni alati. provlači kroz postojeći nastavni plan — potrebna jasna objašnjenja kako funkcionišu Jednostavni podsticaji za razgovor, pomažući učenicima da preispituju izvore i algoritmi i personalizacija, kao i praktične objašnjenja algoritama/reklama prilagođena prepoznaju manipulaciju gdje god se pojave u strategije za izlazak iz „informacionog uzrastu, kao i partnerstva škole i porodice sa nastavi. Obuka nastavnika je od suštinskog mjehura“ — uključujući rizike koje donosi materijalima za ponijeti kućimogu iskoristiti značaja. sadržaj generisan vještačkom inteligencijom. ovu postojeću motivaciju.

VLADIMIR RAIČEVIĆ Ipsos Country Manager for Montenegro and Regional Director – Media Research vladimir.raicevic@ipsos.com

ALEKSANDRA MARTINESIĆ

HVALA VAM! Senior Research Executive – Public Affairs Serbia

aleksandra.martinesic@ipsos.com

Key facts

Organisation Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE)

Document type report

Adoption date October 5, 2026

Source OSCE