Intervista në emisionin “Opinion” nga Blendi Fevziu, në TV Klan Komentet e ambasadorit Wollfarth
21 prill 2011
TV Klan: Ambasadori Wollfarth, është hera e parë që ambasadorët janë kaq aktivë në një fushatë zgjedhore. Pse pikërisht në këto zgjedhje? Ambasadori Wollfarth: Sepse këto zgjedhje kanë rëndësi. Në tani jemi para zgjedhjeve vendore të 8 Majit dhe çështja qëndron te stabilizimi i kësaj demokracie ende të re. Demokracia në këtë vend ka një histori 20-vjeçare, me të përpjetat dhe të tatëpjetat e veta. Ne jemi të bashkuar për të ndihmuar shqiptarët që të gjejnë një rrugë edhe më të mirë për Shqipërinë në ndërtimin e demokracisë. Dhe kjo është edhe ajo që na bashkon. Pikësëpari, duke pasur prejardhje dhe formime të ndryshme, por duke qenë njëkohësisht të bashkuar, kemi një përfaqësues të një kombi të madh, model i një demokracie shumë të hershme, një përfaqësues të një organizate të madhe prej shumë kombesh, apo thënë ndryshe, një bashkim i shumë shteteve, Bashkimi Evropian, në të cilin Shqipëria aspiron të hyjë, dhe OSBE-në. Shqipëria ka ndërmarrë disa angazhime të qarta në lidhje me OSBE-në dhe Prezenca jonë në Shqipëri është këtu për t'i mbështetur shqiptarët për të gjetur rrugën më të mirë për t'i përmbushur këto angazhime sa më shpejt që të jetë e mundur.
TV Klan: Por Ambasador Wollfarth, pas deklaratave tuaja, jo vetëm deklaratat e bëra nga ambasadorët, por edhe nga Bashkimi Evropian, nga diplomatë të Departamentit të Shtetit, apo të tjerë, që të dyja palët në Shqipëri, si opozita ashtu edhe shumica mendojnë apo i interpretojnë ato si mbështetje secili për veten e vet. A mund të jeni më të qartë me mesazhet tuaja apo njerëzit i keqkuptojnë mesazhet tuaja këtu? Ambasadori Wollfarth: Nuk besoj se ka keqkuptime. Përkundrazi. Në qoftë se ata gjejnë mbështetje në atë që ne bëjmë, kjo është gjë e mirë, sepse demokracia ka nevojë për alternativa. Ka nevojë për oferta të mira, ka nevojë për programe të mira e ka nevojë edhe për argumente të mira. Dhe në fakt, ka shumë prej këtyre në këtë fushatë të zgjedhjeve vendore dhe kjo është shumë konstruktive. Kjo na jep shpresë neve dhe shpresojmë t'i japë shpresë edhe popullit shqiptar që të shpresojë për zhvillime më të mira, për një të ardhme më të mirë.
TV Klan: Ambasadori Wollfarth, kjo është fushata e parë që ju ndiqni në Shqipëri. Duke e krahasuar me fushatat e tjera që ju keni ndjekur në Kosovë dhe në vende të tjera, çfarë mendoni për fushatën këtu? Ambasadori Wollfarth: Pikësëpari, admiroj guximin e kandidatëve. Kur ata dalin me programe dhe i prezantojnë ato që nga viti 2009 në një mjedis mjaft dinamik, përgjithësisht e bëjnë këtë në një mënyrë shumë të mirë dhe të civilizuar dhe unë besoj se kjo vërtet duhet përgëzuar. Është shumë gjë e mirë. Shqipëria është një vend sovran që vitin e ardhshëm feston 100-vjetorin e pavarësisë, është bërë mjaft progres dhe kjo është e dukshme. Unë nuk shoh se mungon ndonjë element. Ndoshta mungon pak durimi...
TV Klan: Por vetëm një e katërta e historisë së pavarësisë sonë ka qenë histori e zgjedhjeve të lira dhe të ndershme. Ambasadori Wollfarth: Por ju keni përparësinë se keni shumë shembuj të mirë përreth, sigurisht që varet nga i hidhni sytë. Pra, si vend, Shqipëria nuk ka pse të ketë frikë nga krahasimi në këtë moment. Çështja qëndron tek vullneti i mirë dhe ky është ndoshta një element që unë do të doja ta shihja më shumë. Vullneti i mirë politik për t'i bërë gjërat siç duhet, për t'i bërë gjërat me frymën e të ndihmuarit të demokracisë që ajo të funksionojë vërtet, për të rritur besimin dhe me dëshirën për ta hedhur çdo hap në interesin e përgjithshëm të të pasurit të një procesit të rregullt, sidomos tani në rastin e zgjedhjeve. Kjo është vërtet diçka, ku unë, siç e kam thënë edhe më përpara, do të doja të shihja më shumë. Në Kuvend u mbajt një tavolinë e rrumbullakët, një nismë shumë e mirë për të nxitur vullnetin e mirë politik. Çfarë është vullneti politik? Vullnet politik do të thotë që kur të gjitha kampet bien dakord që t'i bëjnë gjërat siç duhet, atëherë nuk është nevoja për ligje apo rregullore shumë specifike, zhvillohet një proces i rregullt sa i takon fushatës, zhvillohet një proces i rregullt ditën e zgjedhjeve, numërimi bëhet i rregullt, dhe kemi një reagim të qytetëruar nga fituesi, që është edhe pjesa e lehtë, dhe pjesa tjetër pastaj e vështirë, humbësi pranon humbjen. E gjitha kjo ka nevojë për një vullnet të mirë dhe le të shpresojmë që ai vullnet i mirë që unë e shoh që tani do të rritet dhe që t'i bëjë këto zgjedhje shumë të mira dhe të suksesshme.
TV Klan: Por edhe pas 20 vjetëve zgjedhjesh të lira në Shqipëri, ambasador, nuk ka ndodhur kurrë në zgjedhjet e kaluara që partitë politike të kenë pranuar rezultatet. Humbësit janë ankuar çdo herë për rezultatet. Pse e kanë kaq problem? Është problemi ynë, sigurisht, por... Ambasadori Wollfarth: Padyshim, nuk është modeli që duhet të vazhdohet të ndiqet. Pikërisht këtu do të doja që gjërat të mos vazhdonin si kanë qenë dhe rezultati të pranohet, sigurisht, pas një procesi të rregullt. Kjo është pjesë e vullnetit politik që unë sapo u përpoqa ta përshkruaja. Kur pranon rregullat e lojës, duhet t'i respektosh ato. Rregullat janë edhe në duart e zgjedhësve, sidomos në vendimin që ata marrin për ta hedhur votën e tyre në ditën e zgjedhjeve. Është e rëndësishme që vota e tyre të numërohet siç duhet, dhe pastaj, me vullnetin e mirë, të pranohet. Tani në këto zgjedhje vendore, kemi shumë zgjedhje që bëhen në të njëjtën kohë, sepse bëhen në gjithë vendin për zgjedhjen e kryetarëve të bashkive dhe komunave, por zgjidhen edhe këshillat e tyre, kështu që janë të shumtë ata njerëz që do të duhet ta kenë këtë vullnet të mirë e të pranojnë rezultatet. Disa prej tyre do të rizgjidhen, disa do të zgjidhen për herë të parë, disa nuk do të rizgjidhen, dhe ata të gjithë duhet të kenë guximin, vullnetin e mirë dhe disiplinën për ta pranuar vendimin e zgjedhësve.
TV Klan: Dhe a mendoni se kjo gjë mund të ndryshojë? Ambasadori Wollfarth: Kjo është diçka që mund të arrihet. Zgjedhjet deri tani kanë pasur ato ulje-ngritjet e tyre gjatë historisë, është e vërtetë, por këto zgjedhje vijnë pas krijimit të një regjistri të ri të gjendjes civile, një sistemi të ri adresash, pas pajisjes me karta dhe pasaporta biometrike. Pra, këto zgjedhje do të mbahen mbi baza shumë të shëndosha dhe më të sigurta. Madje, edhe kjo, meqë ra fjala, është rezultat i një pune të përbashkët, sepse nevojitej një bashkëpunim midis nivelit qendror dhe atij vendor dhe ka pasur shumë sy, nga të dyja palët, që e kanë kontrolluar këtë proces, dhe unë uroj që kjo frymë bashkëpunimi të vazhdojë. Ka pasur dëshirë për të bashkëpunuar, por siç e thashë, kjo është pjesë e vullnetit politik për t'i ndarë çështjet partiake nga çështjet me interes të përgjithshëm, për të çuar Shqipërinë përpara, për ta çuar drejt një demokracie edhe më të stabilizuar dhe drejt një vendi më të përshtatshëm për jetën e përditshme të qytetarëve të tij.
TV Klan: Ambasador Wollfarth, ne kemi pasur shumë probleme dhe diskutime midis qeverisë dhe opozitës rreth Komisionit Qendror të Zgjedhjeve. Ata donin ta ndryshonin përbërjen e tij dhe reagimi i OSBE-së dhe i disa institucioneve të tjera ka qenë se nuk kishte kohë të mjaftueshme për ta ndryshuar KQZ-në. Mos ka qenë ky një gabim i bërë nga ju? Ambasadori Wollfarth: E rëndësishme është që tani Komisioni Qendror i Zgjedhjeve është sërish i plotë, sepse anëtarët e propozuar nga opozita që kishin ndërprerë pjesëmarrjen e tyre në Komision duke filluar nga muaji janar, tani janë rikthyer. Kjo është shumë e rëndësishme sepse rrit transparencën e vendimmarrjes dhe ne nuk mendojmë se është mirë që kali të ndërrohet gjatë garës. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve është një organ teknik dhe duhet të bëjë një punë teknike.
TV Klan: Ata thonë se ai është një organ politik. Ambasadori Wollfarth: Ata janë plotësisht të lirë ta thonë këtë, por nga këndvështrimi ynë ai është një organ teknik dhe ka nevojë për kontributin e gjithë kampeve. Sipas Kodit Zgjedhor, katër anëtarët propozohen nga qeveria, tre nga opozita, dhe të gjithë punojnë për të gjetur zgjidhjet më të mira. Me Kodet e mëparshme zgjedhore ka qenë ndryshe, ka pasur një rol shumë më të fortë të Presidentit, por që t’i kthehemi situatës së sotme, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve i është rikthyer normalitetit, në kuptimin që gjithë anëtarët e tij marrin pjesë në të. Edhe për ta sigurisht, vullneti i mirë për të bashkëpunuar dhe për të gjetur zgjidhe të mira teknike është shumë e rëndësishme dhe është çështje teknikaliteti kur vjen fjala te përmbajtja e fletëve të votimit, numri i votuesve të regjistruar në një qendër votimi, kontrolli i numrit dhe vendndodhjes së qendrave të votimit që sa herë që është e mundur qendrat të jenë në vende publike dhe kështu me radhë. Këto janë të gjithë gjëra teknike dhe kur ekziston një mjedis politik dinamik kjo sigurisht që ndikon në vendimmarrje dhe kjo është ajo që pamë dhe prandaj pati një ndërprerje prej disa javësh, kur KQZ-së iu desh të vazhdonte pa mbështetjen e anëtarëve të propozuar nga opozita. Sigurisht, është një komision i nivelit qendror, por ndoshta duhet të qartësojmë, gjithashtu, se aty nuk ka një palë të qartë qeveritare dhe një palë opozitare. Zgjedhjet që po vijnë janë zgjedhje vendore dhe kemi një përzierje. Kemi sigurisht qeveri vendore në shumë vende që nuk i përkasin patjetër të njëjtave parti politike në nivel kombëtar. Pra, kemi një tablo të përzier, dhe ata punojnë për të gjithë, pavarësisht përkatësive të tyre politike. Kjo punë teknike duhet të kryhet në një mënyrë sa më profesionale dhe për të gjithë, pa dallime. Një nga gjërat kyç në mandatin OSBE-së është që të mbështesim qeverinë, institucionet në ndërtimin e shtetit të së drejtës dhe KQZ-ja, sigurisht, është një institucion shtetëror dhe si i tillë ai duhet të funksionojë në mënyrë neutrale dhe të qetë me bashkëpunimin e gjithë anëtarëve të tij në detyrë. Për fat të keq nuk e kemi parë të ndodhë kjo gjë pa ndërprerje. Tani, sërish, ky komision i është rikthyer më shumë normalitetit.
TV Klan: A keni besim te ky komision, Ambasadori Wollfarth? Ambasadori Wollfarth: KQZ-ja, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve që Shqipëria ka, është i vetmi komision për zgjedhjet, kështu që nuk ka mundësi zgjedhjeje. Ne ofrojmë këshilla, sa herë që nevojitet, për të ecur përpara me hapat teknike. Gjithçka tjetër i përket politikës, por kjo u takon qytetarëve të vendosin nëse e besojnë apo jo.
TV Klan: Problemi është se para disa ditësh ky komision bllokoi transmetimin e dy spoteve të Partisë Socialiste për dy ditë. Ishte një vendim njëpalësh nga ky këndvështrim. Ambasadori Wollfarth: Kjo është një analizë që duhet bërë nga ekspertët. Ndoshta ka pasur ndonjë gabim, por nuk më takon mua të komentoj. Kur vjen fjala te spotet, partitë janë plotësisht të lira të dërgojnë atë që dërgojnë, por sa më shumë përmbajtje që të kenë, sa më shumë argumente të prezantohen, aq më mirë është.
TV Klan: Ambasadori Wollfarth, ju keni folur shumë herë për shoqërinë civile. A mendoni vërtet se shoqëria civile e Shqipërisë mund të marrë një përgjegjësi në këto zgjedhje? Ambasadori Wollfarth: Po. Për shembull, për të diskutuar argumentet, sugjerimet e paraqitura në programet e kandidatëve, duke ofruar këshillat dhe opinionet e tyre për t'i ndihmuar qytetarët që të marrin një vendim. Ka shpesh edhe në media diskutime shumë të mira publike dhe mua do të më pëlqente të kishte më shumë diskutime të tilla në të ardhmen. Përveç kandidatëve dhe partive që prezantojnë programet e tyre, do të ishte mirë që të kishim edhe opinionin e medias dhe të shoqërisë civile, madje edhe me sugjerime për zgjedhjet e ardhshme. Pra, ekziston një hapësirë shumë e rëndësishme, që këtu nuk është bosh, por që mund të mbushej në një mënyrë shumë më tepër krijuese.
TV Klan: Në Shqipëri ekziston perceptimi se shoqëria civile është e ndarë në dy pjesë, njëra që mbështet të majtën dhe tjetra të djathtën. A mendoni se kemi vërtet një shoqëri civile që mund të jetë në nivelin e partive? Ambasadori Wollfarth: Edhe një herë, mbështetja e shoqërisë civile është pjesë e mandatit tonë, që do të thotë një diskutim shumëngjyrësh, kështu që unë shpresoj që shoqëria civile në sytë e publikut të mos jetë e ndarë në dy, por në shumë pjesë, në mënyrë që të ofrojë atë diskutim të gjallë e të civilizuar duke dhënë propozime të mira për ta çuar vendin përpara në mënyra edhe më të mira. Prandaj edhe këshilla e shoqërisë civile është e nevojshme për sa kohë ajo e bën këtë në mënyrë neutrale. Këshillat, dëshirat, perceptimet, apo qoftë edhe elementë të utopisë janë shumë më të lehta për t'u dhënë nga njerëzit që nuk janë në pushtet. Në momentin që dikush merr një detyrë apo vjen në pushtet, detyra e tij është të japë rezultate. Kjo është edhe sfida dhe ky është edhe ndryshimi në momentin që një politikan zgjidhet në një detyrë. Nuk mjafton vetëm të prezantojë një program të mirë, ai apo ajo duhet të japë rezultate. Kjo lojë, para-mbrapa, këto diskutime, këto diskutime të civilizuara, janë diçka që stimulojnë gjetjen e zgjidhjeve të mira për vendin dhe meqë po u afrohemi zgjedhjeve vendore, kjo vlen edhe për bashkitë, sepse tani një zgjidhje që mund të jetë e përshtatshme për një çështje të caktuar në Korçë, mund të mos jetë po aq e përshtatshme në Elbasan, apo në Kukës apo Shkodër, kështu që ka shumë gjëra për t'u zgjidhur. Shoqëria civile ekziston në nivel kombëtar dhe në nivel vendor shpresoj. Sigurisht që në varësi të përmasave të bashkive, është më e lehtë qytete të mëdha sesa në vende të vogla.
TV Klan: Ambasador Wollfarth, cilat janë standardet ndërkombëtare për zgjedhjet? Kemi 20 vjet që diskutojmë për këto standarde ndërkombëtare dhe për çdo zgjedhje thuhet se ishin më të mira se të kaluarat, por ende pa i përmbushur plotësisht standardet ndërkombëtare. Cilat janë standardet ndërkombëtare? Ambasadori Wollfarth: Lërmëni t’ju bëj një panoramë të shpejtë, pa hyrë shumë në teknikalitete. Po e nis nga ajo që tha ambasadori Ettore Sequi: të pasqyrohet me vërtetësi vullneti i zgjedhësve. Por kjo përfshin shumë më tepër. Sigurisht, duhet të ketë mundësi zgjedhjeje. Duhet të ketë programe të partive të ndryshme politike, kur flasim për nivelin kombëtar dhe programe të ndryshme se si të zhvillohet qyteti apo bashkia kur flasim për nivelin vendor. Mundësia e zgjedhjes është në thelb të demokracisë. Pra, nuk duhet të urdhërojmë e të na urdhërojnë për kë të votojmë dhe duhet të kemi akses të lirë. Kjo do të thotë, për shembull, që qendrat e votimit të jenë vetëm në vende publike, zgjedhësit të kenë mundësinë e zgjedhjes, të kenë mundësinë që të shkojnë personalisht për të votuar, një njeri një votë, e numëruar me vërtetësi, lista zgjedhësish të mira e të plota, askush të mos mungojë në to, të mos ketë në to emra që s’duhet të jenë aty, si dhe disa gjëra të tjera, përfshirë edhe pasja e një flete votimi të pastër. Kjo mund të jetë shumë e thjeshtë. Varet nga rregullat. Në disa vende, fleta e votimit ka cilësinë e letrës së gazetës, pra është relativisht e lirë. Procesi i numërimit duhet të jetë i mirë, transparent dhe i vërtetë, pra të fotografohet kështu vullneti i zgjedhësve që kanë mundësi zgjedhjeje dhe akses të lirë. Kaq e thjeshtë është. Dikush mund ta vërë në një Kod të thjeshtë, një tjetër në një Kod të ndërlikuar. Disa vende, që janë anëtare të Bashkimit Evropian, kanë kode zgjedhore mjaft të shkurtra, pra është kryesisht vullneti i mirë i vullnetarëve të vërtetë që vijnë nga partitë për ta bërë këtë shërbim ndaj qytetarëve, duke qenë të pranishëm në qendrat e votimit, duke qenë të pranishëm gjatë procedurave të numërimit dhe duke e bërë këtë me vërtetësi, me ndershmëri dhe me atë vullnetin e mirë, të cilin e përmenda kaq shpesh. Ky, pra, është standardi ndërkombëtar. Sigurisht, në jetën reale, meqë është proces pune, këtu në Shqipëri, por jo vetëm këtu, çdo listë që përgatitet ka nevojë të rishikohet. Dhe kur kjo listë përmban miliona njerëz, rishikimi duhet të jetë i vazhdueshëm. Prandaj ka ndryshim mes listave paraprake dhe atyre përfundimtare dhe, nëse dikush ndërron vendbanim më vonë, duke iu drejtuar një gjykatësi, ai mund të vihet në listë madje deri gjashtë orë përpara mbylljes së qendrës së votimit. Pra është një proces pune në vijimësi, por ai duhet të jetë transparent, i lirë dhe të ofrojë mundësi zgjedhjeje. Ky është standardi ndërkombëtar. Nuk ka asgjë mistike rreth tij, nuk është sekret, nuk është magji. Është thjesht liria e zgjedhjes dhe vënia e saj në jetë.
TV Klan: Është shumë e vështirë. Ambasadori Wollfarth: Dhe nuk duhen ndihmuar njerëzit që të hedhin votën e tyre edhe kur nuk janë të pranishëm, duke mbushur kutitë me fletë votimi, siç kemi dëgjuar se ka ndodhur më parë dhe siç shpresoj që të mos e dëgjojmë më, apo votimi familjar dhe gjithë këto gjëra të shëmtuara. Ky nuk është diçka që duhet inkurajuar, sepse për përmbushjen e standardeve ndërkombëtare duhet që çdo person të hedhë vetëm një votë.
TV Klan: Por unë besoj se ky problemi i votimit familjar duhet të jetë shumë i vështirë për t'u zgjidhur. Më duket se edhe në Italinë e Jugut ka qenë karakteristike për një kohë të gjatë. A mendoni se mund të gjejmë vërtet një zgjidhje për këtë lloj votimi? Nuk është karakteristikë e zonave urbane, por në zonat rurale sidomos. Ambasadori Wollfarth: Nuk dua të tingëlloj qesharak, por është thjesht diçka që nuk duhet bërë. Një rol në të kanë edhe vetë qytetarët. Që të lësh dikë të votojë për ty, nuk do të thotë t'i delegosh atij personi ndershmërinë apo vërtetësinë. Duhet që çdo votues të jetë i vërtetë. Vetë qytetarët, edhe në familje, thjesht nuk duhet t'i pranojnë këto praktika. Në qoftë se nuk ka njerëz që tentojnë ta bëjnë këtë, as njerëzve në qendrat e votimit nuk do të kenë nevojë ta kontrollojnë këtë proces. Ata mund të fokusohen në gjëra të tjera, si në kontrollin e kartave të identitetit, kontrollin e listës së zgjedhësve, që çdo votues të hedhë vetëm një votë. Kjo është mënyra se si duhet të bëhen gjërat, por kjo kërkon vullnet të mirë dhe fillon nga vetë njerëzit. Është si siguria, për të cilën folëm më parë. kjo nuk është vetëm detyrë e policisë. Në kushte ideale, Policia është aty, është e pranishme, si një lloj konvertuesi katalizues për një proces më të mirë dhe kur qytetarët sillen siç duhen, sigurisht që nuk ka nevojë për polici, por ndoshta njerëzit mund të sillen më mirë për shkak se policia është e pranishme dhe merr masa kur është nevoja. Por gjithçka fillon me vullnetin e mirë të njerëzve, i cili nevojitet gjatë gjithë procesit dhe kjo vlen jo vetëm jo vetëm për zgjedhjet por edhe për mënyrën se si funksionon shoqëria. Fillon me sjellje të mirë, me respektimin e ligjit, dhe sidomos në ditën e zgjedhjeve.
TV Klan: Por a mendoni se ky Kod do të garantojë standardet ndërkombëtare për Shqipërinë? Ambasadori Wollfarth: Po, mund t'i garantojë. Kodi aktual fokusohet më shumë te zgjedhjet e përgjithshme dhe do të ishte mirë që të ardhmen të shtoheshin, me marrëveshje reciproke, edhe disa dispozita specifike për zgjedhjet vendore që nuk ekzistojnë ende. Megjithatë, Kodi Zgjedhor, kështu siç është, është mjaftueshëm i mirë për të siguruar arritjen e standardeve ndërkombëtare.
TV Klan: Deri tani, Ambasadori Wollfarth, në zgjedhjet e kaluara, me përjashtim të atyre të 96-ës, të cilat ishin katastrofë, ne nuk i kemi pasur problemet para ditës së zgjedhjeve. Ato janë shfaqur vetëm kur ka filluar numërimi i fletëve të votimit apo kur njërës palë i është dashur të pranojë se i ka humbur zgjedhjet. Çfarë mendoni se duhet të bëjmë që të mos gjendemi në të njëjtën situatë? Ambasadori Wollfarth: Proces i rregullt, numërim i rregullt, dhe pranim rezultatesh.
TV Klan: Pranim rezultatesh... A duhet të jetë e lehtë? Ambasadori Wollfarth: Duhet të jetë gjëja më e lehtë në botë, sepse kjo do të thotë të respektosh zërin e votuesve.
TV Klan: Kush do ta japë certifikatën e zgjedhjeve? Ambasadori Wollfarth: Populli shqiptar. Institucionet shqiptare. Ajo që bëjmë ne ndërkombëtarët dhe sidomos ODIHR-i, është vëzhgimi i këtij procesi shqiptar. Këto janë zgjedhje shqiptare për rreth 384 njësi, për kryetarë bashkie dhe komune dhe për anëtarë këshillash. Zgjedhjet certifikohen nga shqiptarët që janë pjesë e komisioneve të administrim të zgjedhjeve, janë Komisionet Zonale të Administrimit të Zgjedhjeve ato që certifikojnë procesin si të rregullt, ndërkohë që ODIHR-i dhe të tjerë i vëzhgojnë dhe, në fund, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, i përbërë nga shtatë anëtarë, bën një kontroll të dytë. Kjo është shkalla e parë dhe nëse ka ndonjë dyshim, palët mund të ankohen, siç kanë bërë disa herë në të kaluarën, por ashtu siç edhe nuk e kanë bërë në raste të tjera, kur janë mjaftuar vetëm duke folur për to. Pra ka dispozita ligjore që mund të përdoren nëse është e nevojshme.
TV Klan: Ambasador, sa vëzhgues do të kemi për zgjedhje. Ambasadori Wollfarth: Mund t'ju them se sa mund të ofrojmë si OSBE/ODIHR. Bëhet fjalë për afërsisht 500 vëzhgues.
TV Klan: 500 vëzhgues? Ambasadori Wollfarth: 500 vëzhgues, por nuk mund t'ju them shifrën e plotë, sepse mund të vijnë për këtë qëllim edhe parlamentarë të ndryshëm nga një sërë vendesh dhe mesa kuptoj edhe institucione të tjera si këshilli i Evropës kanë ndër mend të dërgojnë vëzhgues të tjerë, por nuk kam ndonjë shifër të konfirmuar ende. Por ekziston një interes i madh, që duhet të shihet edhe si një shenjë e madhe solidariteti për popullin shqiptar, duke i ndihmuar por tashmë në një rol të reduktuar, si një lloj konvertuesi katalizues, ndërkohë që zgjedhjet janë një proces tërësisht shqiptar, duke ndihmuar për një ditë vërtet të mirë zgjedhjesh dhe një periudhë konstruktive pas tyre. Ne kemi edhe një mbështetje të madhe. ODIHR-i, si e gjithë puna jonë, ka mbështetjen e gjithë vendeve anëtare të OSBE-së, duke përshirë SHBA-të, madje duke përfshirë edhe vetë Shqipërinë, meqenëse edhe Shqipëria është një vend anëtar i OSBE-së
TV Klan: Ambasador Wollfarth, kur do të dalë deklarata e parë e ODIHR-it për zgjedhjet? Ambasadori Wollfarth: Duke pasur parasysh se procesi i decentralizuar i numërimit mund të jetë i gjatë, me shumë gjasa, ODIHR-i nuk do ta bëjë deklaratën e parë më 9 maj. Z. Jonathan Stonestreet, i cili kryeson misionin e ODIHR-it për vëzhgimin e zgjedhjeve ka menduar që ndoshta deklarata të bëhet të martën, dy ditë pas ditës së zgjedhjeve.
TV Klan: A s’është tepër vonë? Ambasadori Wollfarth: Siç thashë, varet nga shpejtësia e numërimit të votave. Është e logjikshme, pasi do të duhen të numërohen 384 shumëzim për 2 fletë votimi – për kryetarin e bashkisë ose komunës dhe këshillin. Rrjedhimisht, do të duhet kohë, si për daljen e rezultateve ashtu edhe për vëzhgimin gjatë procesit të numërimit dhe vetëm kështu përshtypja e parë që do të jepet do të jetë e saktë. Ky do të jetë vetëm hapi i parë, pasi më vonë, disa javë më pas, misioni ODIHR-i do të nxjerrë raportin e vëzhgimeve të veta gjatë fushatës, ditës së zgjedhjeve, procesit të numërimit dhe pas ditës së zgjedhjeve. Pra, nuk është diçka që duhet bërë me nxitim. Kjo gjë, patjetër kërkon kohën e duhur dhe dy ditë nuk janë shumë, duke pasur parasysh numrin e votave, madje mendoj se është shpejt.
TV Klan: Ambasador Wollfarth, gjatë 2-3 zgjedhjeve të kaluara kemi pasur problemin e madh të standardit të lajmeve të përgatitura nga partitë dhe jo nga media. Cili është mendimi juaj për këtë? Ambasadori Wollfarth: Media duhet të raportojë e lirë dhe të ofrojë gazetari të mirë. Kjo do të thotë që të paktën, të kenë mundësi të ndjekin një pjesë të veprimtarive për të filmuar dhe për t’u dhënë fakte teleshikuesve. Më tej, ata mund të shtojnë edhe komente, duke i etiketuar ato si të tilla. Nuk është gazetari e mirë kur këto përzihen dhe teleshikuesi nuk e ka të qartë se nga vjen kronika. Gazetari e mirë është kur gazetari ka vetë akses direkt dhe përgatit një raport të plotë e profesional. Kjo është shumë më mirë se sa kasetat e gatshme, pasi, ndonjëherë, këto të fundit janë vetëm një hap larg propagandës partiake. Propaganda partiake nuk ka asgjë të keqe në vetvete, për sa kohë që teleshikuesi e kupton që është reklamë dhe propagandë. Edhe kjo është plotësisht e pranueshme, është dhe duhet të jetë pjesë e fushatës, por nuk duhet të ngatërrohen. Puna profesioniste e gazetarëve duhet të jetë qartësisht e ndarë nga reklama dhe kur kjo ofrohet, votuesi, qytetari, individi që e sheh ka mundësinë që të vendosë vetë.
TV Klan: Ambasador Wollfarth, ç’mendim keni për dy liderët? E di që është gjithmonë e vështirë të flasësh për liderë, por... Ambasadori Wollfarth: Në mënyrë absolute, të dy, si kryeministri Berisha, ashtu edhe kryetari i Bashkisë Rama janë liderët e partive të tyre. Janë karizmatikë dhe në disa raste kemi pasur diskutime dhe shkëmbim idesh interesante, kryesisht drejt së ardhmes. Të dy kanë shqetësimin që t’u shërbejnë qytetarëve dhe të dy, e theksoj të dy, janë të vendosur për të luftuar korrupsionin, si dhe për të rritur më tej shkallën e ndershmërisë. Siç e thashë edhe në një veprimtari kundër korrupsionit dje paradite, asnjë shtet nuk është plotësisht i çliruar nga korrupsioni. Është një punë në vijimësi, që ka nevojë për të gjitha palët, në të gjitha nivelet. Të dy e kanë në vëmendje këtë çështje dhe kjo është shumë e rëndësishme. Ata ofrojnë alternativa, qoftë njëra ngjyrë apo tjetra. Kjo është shumë e rëndësishme. Duke u dhënë këtë ofertë qytetarëve, i shërben shoqërisë. Unë do të doja të shihja më shumë bashkëpunim. Hapi i parë i takon padyshim kryeministrit Berisha për shkak se është kryetar i qeverisë dhe duhet të bëjë më shumë përpara drejt opozitës dhe të bëjë ofertën për një dialog të mirëfilltë për çështjet e rëndësishme, në mënyrë që vendi të ecë përpara. Njëkohësisht, nga opozita do të prisja më shumë hapa konstruktivë. Unë shoh drejt së ardhmes dhe nuk dua më të shoh veprime të tilla si bojkotet dhe grevat. Këto u përsëritën në vendet fqinje dhe nuk po çojnë askund. E rëndësishme është që liderët ta udhëheqin Shqipërinë drejt së ardhmes dhe, këtu, unë pres më shumë disiplinë. Më pak blu, më pak të kuqe, më shumë Shqipëri. Në këtë pikë, shoh qartësisht mungesa. Kjo është natyrisht skema e madhe kombëtare. Tani po u drejtohemi zgjedhjeve vendore. 8 Maji është një ditë me më shumë rrezik për kandidatin Ramën, sesa për kryeministrin Berisha.
TV Klan: Pse? Ambasadori Wollfarth: Sepse nuk është dita e zgjedhjeve për kryeministrin. Kështu që, duhet të rifokusohemi. Megjithëse janë të dy kryetarë të partive kryesore, ata kanë detyra të ndryshme dhe është sigurisht detyrë e lartë të administrosh Tiranën. Zoti Rama është rizgjedhur disa herë. Pra në të shkuarën, duket se ka pasur një nivel të lartë besimi te puna e tij. Tani e kanë në dorë votuesit. E njëjta gjë vlen edhe për kryeministrin Berisha dhe qeverinë e kryesuar prej tij kur një ditë të zhvillohen zgjedhjet parlamentare dhe njerëzit të tregojnë nëse kanë besim te ta. Tani duhet të përqendrohemi te zgjedhjet. Është një ditë shumë e rëndësishme, sepse do të vendoset, në nivel vendor, në të gjitha qytetet e komunat se si administrohet jeta e përditshme nga kryetarët e bashkive dhe komunave dhe këshillat bashkiakë. Prandaj, ka shumë për të rrezikuar dhe, nëse mund të shtoj edhe një dëshirë, kjo pjesë shërbimesh duhet ndarë nga gara mes partive.
TV Klan: Ambasador Wollfarth, çfarë do të bëni personalisht ditën e zgjedhjeve. Do të rrini në Tiranë apo do të udhëtoni? Ambasadori Wollfarth: Një gjë është e sigurt, do të jem në Shqipëri. Nuk e kam vendosur përfundimisht se ku do të jem atë ditë. Kryeqyteti është gjithmonë më tërheqësi, prandaj ka shumë gjasa që ta kaloj këtu ditën, por, të jem i sinqertë, s’e kam vendosur akoma.
TV Klan: Pyetja e fundit për ju, duke filluar nga ambasadori Wollfarth. Cili është mesazhi që keni për zgjedhësit shqiptarë për 8 Majin? Ambasadori Wollfarth: Shkoni dhe votoni. Bëni zgjedhjen tuaj. Kini besim që zëri juaj, vota juaj ka vlerë dhe numërohet me vërtetësi. Shikoni drejt së ardhmes, jepni kontributin tuaj, por, së pari, shkoni të votoni.
Fund
Transcript of interview on TV Klan’s Opinion show hosted by Blendi Fevziu Ambassador Wollfarth’s quotes
21 April 2011
TV Klan: Good evening, honourable viewers. I am speaking from the Opinion studio for a somewhat special interview. It is an interview, as you have seen from the promo, with three ambassadors representing two institutions and one very important country in relation to Albania. They have been very active, not only in the campaign, but also during the pre-campaign. They are a group of three ambassadors that have moved to some cities and institutions in an attempt to convey a positive message for the electoral campaign and 8 May elections. We have EU Ambassador Ettore Sequi, who arrived in Tirana in January. We have OSCE Ambassador Eugen Wollfarth, who has been in Tirana since last September. And, we have U.S. Ambassador to Tirana Alexander Arvizu, who arrived here last December. Welcome, Ambassador Wollfarth, to Albania, and welcome to Opinion! Ambassador Wollfarth: Thank you very much!
TV Klan: Ambassador Wollfarth, it is the first time that the Ambassadors are so active in the electoral campaign. Why in these elections? Ambassador Wollfarth: Because these elections matter. Now we are looking forward to the local government elections on 8 May. It is for stabilizing this still young democracy. It has a track record of twenty years with ‘ups’ and ‘downs’. We are allied in helping Albanians to find an even better way for Albania while building democracy. That is what unites us first of all. Coming from very different backgrounds, but still united. One large nation state, a model of a very early democracy, another one a supranational organization, the European Union, which Albania is striving for. The OSCE, Albania has firm commitments with the OSCE. The Presence in Albania is here to support Albanians in finding the best way to achieve these commitments as soon as possible.
TV Klan: But Ambassador Wollfarth, after your statements, not just the statements made by the Ambassadors, but even those made by the EU or the diplomats from the State Department, both parts in Albania, I mean the opposition and the majority or the power, they think or they promote them as support for themselves. That means can you be clearer with your messages or people misunderstand your messages here. Ambassador Wollfarth: I do not think that there are misunderstandings. Quite the contrary. If they find themselves in what we do and support then that is good because democracy needs alternatives. It needs good offers, it needs good programmes, it needs good arguments, and there is already quite a lot in the election campaigning up to the local elections. This is very constructive, this gives us hope and hopefully that gives also hope to Albanians to look forward to an even better development, to an even better future.
TV Klan: Ambassador Wollfarth, this is the first campaign you follow in Albania. According to the other campaigns you have followed in Kosovo and other countries, what do you think about the campaign here? Ambassador Wollfarth: First of all, I admire the courage of the candidates. And when they are coming up with programmes and presenting that since 2009 in quite upbeat environment, they do it in a generally very civilized and good way. I think this is really to be commended. This is a sovereign country and next year Albania is going to celebrate its 100 years of
1 independence. This is noteable. As there is quite some progress, I do not see ingredients that are missing. Perhaps, a little bit more patience…
TV Klan: But just one forth of our history has been history of democratic and free elections. Ambassador Wollfarth: The advantage is that you have so many good examples around from which to choose depending also, of course, on where you look. So a country like Albania does not have to be afraid of comparison at this stage. It is about good will. This is perhaps an element that I would like to see more of - political will in doing things right, in doing things in the spirit of helping democracy really work, in confidence building, and wanting to do every step in the general interest of having a due process - especially now with these elections. And this is something that I have said before. There has been a round table in the Assembly, a very good initiative and one that was about good political will because what is political will all about? When you agree across the aisle to do the things right, then you do not need such specific laws and regulations. Then you have a due process in campaigning, then you have a due process during Election Day, then you have a due counting process, then you have a civilized reaction from the winner, that is easy, and the hard part is from the loser in accepting the outcome. All that needs is good will and hopefully the portion of the good will that I see already will grow and will make this a very good and very viable election.
TV Klan: But after twenty years of free elections in Albania, Ambassador, the political parties have never accepted the results. The losers have always complained about the results. Ambassador Wollfarth: This is certainly not a model to be continued. There I would like to see discontinuation and acceptance after, of course, a due process. This is part of the political will which I just tried to describe in accepting the rules of the game. The rules are also in the hands of the voters, and especially in the casting the ballot on Election Day, that is also to be truthfully counted and then, with a good will, accepted as the voters say it. On the local elections, of course, these are so many elections taking place at the same time because it is all over the country. It is for mayors and it is for municipal councils, so it will take a lot of people in having that good will and accepting the results. Some will be re-elected, some will be elected for the first time, some will not be re-elected. And from all of them, it needs the courage, the good will, and the discipline in accepting what Albanians as voters have decided.
TV Klan: And do you think this can change? Ambassador Wollfarth: This is all achievable. Elections so far have had their ups and downs it is true. However, these elections come after the introduction of a new civil registry, of a new address system, and after the introduction of biometric ID cards and passports. So they are on a much sounder and much better basis. And that by the way was teamwork because it needed co-operation between national and local levels. I wish that this spirit of co-operation would continue. There were wishes left open, willingness to co-operate, but that again was part of the political will in cooperation, separating partisan issues from issues serving the national interest bringing Albania forward, move it toward even a more stable democracy, and to a really viable place for the daily life of its citizens.
TV Klan: Ambassador Wollfarth, we had a lot of problems or discussions between the Government and the opposition about the Central Election Commission. They wanted to change it, and the reaction of the OSCE, and also of the other institutions, was that there was not enough time to change the Central Election Commission. Was it a mistake made by you?
2 Ambassador Wollfarth: The important thing now is that the Central Election Commission is complete again, because the opposition-proposed members ceased to participate starting in January and now they are back. That is very important because it adds to transparency in decision-making. I do not think it is good thing to change the horse during the race. The Central Election Commission is a technical body, and it should do technical work.
TV Klan: They say it is a political body. Ambassador Wollfarth: They all have liberty in saying that. In our view, it is a technical body, and it needs the contribution from all camps. According to the Electoral Code, there are four members proposed by the Government, three proposed by the opposition and all working together to finding good solutions. In previous Electoral Codes, it was different. It saw a much stronger role for the President. In this case, and now back to today, the Central Election Commission is back to normal in the sense that all seven members are participating. Also for them, of course, the good will in co-operating and in finding good technical solutions. They are technicalities in having what you have in the ballot paper, in filling how many voters are registered in one voting centre, that the voting centres are checked in a way that whenever possible that they are in a public place and so on. These are all technical things, but when you have an upbeat political environment, of course that has a positive influence on the decision- making. That is what we saw. That is why there was a disruption for a couple of weeks when the CEC had to proceed without the support of the opposition and then again it is only opposition members when you see it on a national level. Of course, it is the CEC, but perhaps we should also make clear that there is no clear government side and opposition side since these are local elections that are coming up, it is mixed. You have local government in many places, which are clearly not the same party as at the national level. So it is a mixed picture and they work for all of them, regardless of party affiliation. This technical work should be provided in the most professional way. It should be done for all, and not distinguished, so I think we were absolutely right. One of the key things in the Presence’s mandate is in supporting the Government, the institutions, in the rule of law. Clearly the CEC is an institution of the state that should function neutrally, that should function smoothly with the co-operation of all members. Unfortunately we have not seen that without disruption, now it is more back to normal.
TV Klan: Do you trust this Commission, Ambassador Wollfarth? Ambassador Wollfarth: The CEC is the only commission Albania has. Therefore, there is no choice, and we provide advice when needed in moving ahead with the technical steps needed. All the rest is politics, but that is up to the citizens to decide whether they buy it or not.
TV Klan: The problem is that a few days ago this Commission has blocked the transmission of two spots of the Socialist Party for two days. It was a unilateral decision on this point of view. Ambassador Wollfarth: This is an analysis work to be done by experts. Perhaps there were some flaws, but it is not up to me to comment on that. When it comes to spots, I would say that it is complete liberty of the party what they send, but the more content, own content, presenting arguments they contain, the better it is.
TV Klan: Ambassador Wollfarth, you have spoken many times about the civil society. Do you think that the civil society of Albania can really have a responsibility on these elections? Ambassador Wollfarth: Yes, I do! - for example in discussing the arguments, the programmes, and the suggestions that the candidates make, as well as in providing advice and
3 opinion to help the citizens to make up their minds. There are also some very good public discussions in the media on this and I would like to see more of this in the future. So, besides the candidates presenting themselves, and the political parties presenting their programmes, it would be good to have that piece of opinion from the media, but also from the civil society, in also coming up with suggestions for future elections. So there is an important space, which is not a vacuum here, but could be filled in a much more creative way.
TV Klan: But there is a perception that the civil society in Albania is split into two parts, one part supporting the left side and the other part supporting the right side. Do you think we really have a civil society, which should be up to the party? Ambassador Wollfarth: We have it in the Presence’s mandate to support the civil society, which means a multi-colour discussion. So I hope that civil society in the eyes of most people in this country is not split in two, but instead split in many parts to provide that lively discussion to come up in a good and civilized manner with good proposals as to how to move the country ahead in an even better and improved way. Therefore, that advice is needed for people that are doing it in a sort of, let us say, neutral way in this discussion, not being in the office providing advice, including also wishes, perceptions, and even some elements of utopia, while not being in the office, and there you can be more daring. When you are in the office, then you have to deliver, that is the real challenge for a politician after being elected, not just making a nice programme, but also to deliver. This civilized discussion is something that helps stimulate in finding good solutions for the country, and since we are heading local elections, also for a municipality, because now a solution that might be viable for a specific subject in Korça, may not be as viable in Elbasan, or you could talk about Kukës or Shkodra. So there is a lot to solve, and there are civil societies at the national level, there hopefully should also be some at the local level, depending on the size of the municipality. It is easier in cities than in smaller places.
TV Klan: Ambassador Wollfarth, what are the international standards for the elections? Twenty years we are discussing about those international standards. Every election will say better than the previous election, but still under the international standard. What does it mean international standard? Ambassador Wollfarth: Let me give you a quick ride through it without getting too much into technicalities. Starting from what Ambassador Ettore Sequi has said – giving a truthful picture of what the voters wanted. But that includes even more. So it is definitely having a choice, different party programmes when you speak at the national level, different programmes for how to develop a city or municipality in a more local context. It is having a free choice that makes democracy, so not being ordered not to vote and having free access. This is for example voting centres only in public spaces, having a choice, having the possibility of going personally, one person-one vote, truthfully counted, accurate and complete voter lists with nobody omitted, nobody on the list that should not be there and a couple of other things, including having a clearly understood ballot sheet. It can be very simple. It depends on regulations. In some countries, it is the quality of newspaper paper, so relatively cheap. Having also a good and transparent counting process and a truthful one, and therefore having that photograph of what voters with free access and a choice wanted. It is as simple as that. One can put it in a complicated Code. One can put it in a simple Code. Some members of the European Union have a fairly short Electoral Code, so it is mainly the goodwill of volunteers, real volunteers coming from the parties, in doing their duty to the citizens in being present in the voting centres, in being present during counting procedures and doing it truthfully, honestly and with that good will. So that is the international standard. Of course, in real life, as it is a working process, also here in Albania, any list you make needs
4 revision and when you have many million people it needs constant revision, and this is why there is a difference between the preliminary voter lists and the final voter lists. If somebody moves afterwards, when asking a judge, he can be put on the list even six hours before the closing of a voting centre. So, it is a constant work in process, but it is doing it transparently and with a choice. That is what the international standard is about. There is nothing mystical about it, there is no secret, it is not magic. It is just the freedom of choice and really doing it.
TV Klan: Very difficult also… Ambassador Wollfarth: Yes, and abstaining from helping the people casting their vote when they are not even present, like stuffing boxes which we have heard from the past. I hope we will never hear it again, or family voting and all these nasty things. It is one person-one vote process that will meet international standards.
TV Klan: But I think this problem of family voting should be very difficult to be resolved. I think also in the South Italy for a long time it has been a characteristic of the votes. Do you really think in Albania we can find a solution to this kind of vote. It is not a characteristic of the urban area, but especially in the rural area. Ambassador Wollfarth: I do not want to sound funny, but it is about just not doing it. Because it is also about the citizens. It is not delegating honesty and truthfulness to others. It is being truthful to every single voter as well in the families and not accepting such practices. So if you do not even attempt it, then the volunteers in the voting centres do not have to control it and can focus on the other things: checking the IDs, checking the voter lists – one vote-one ballot – that is how it should be done. The goodwill starts with the people. It is like safety, which we touched upon earlier – this is not a duty of police only. In the ideal case, they are there, they are present like a catalytic converter for a better process, and when the citizens behave, the police are not necessary. But maybe they behave better because the police are present and take action when needed. But it starts with the goodwill of the people, and it is needed in the whole process, and not only for election. It is a basic truth for running society. It starts with good behaviour, being a law-abiding citizen and especially on Election Day it should be done.
TV Klan: But do you think that this Code will guarantee the international standards for Albania? Ambassador Wollfarth: Yes, it can be done. The current Code seems to be focused more on parliamentary elections and it would be good to add in the future, after a mutual agreement, some provisions specializing on the necessities for local elections. That is not there yet. But the Electoral Code, as it is, is good enough to reach international standards.
TV Klan: Until now, Ambassador, we did not have - except the elections of 1996 which were a disaster – problems on the day of the elections. The problems started when the counting of votes started or a part seemed to lose the elections. What can we do for not having the same situation? Ambassador Wollfarth: Due process, due counting and accepting the result.
TV Klan: To accept the results… should be easy? Ambassador Wollfarth: It should be the easiest thing in the world, because that is respecting the voters’ voice.
TV Klan: Who will give the certificate of the results?
5 Ambassador Wollfarth: This is the Albanian people, the Albanian institutions. What we do from the international side, and especially ODIHR, is observing the Albanian process. These are ‘Albanian elections’, some 384 counting all the mayors’ election in the different places and the one for the municipal councils. This is certified by Albanians in the Commissions of Electoral Administrative Zones. They certify it, so it is Albanians certifying that it was a due process, while ODIHR and others observing, and then, in the end, the CEC composed through seven members are also double checking. So that is the first instance. And if doubts are left, then one can appeal as they have done sometimes in the past, sometimes they have not done it, they have just talked about it. So, there are legal provisions that can be used if necessary.
TV Klan: Ambassador, how many foreign observers will we have for the elections? Ambassador Wollfarth: I can tell you what we can provide from the OSCE/ODIHR side. This is roughly 500 persons.
TV Klan: 500 persons? Ambassador Wollfarth: 500 persons. But I cannot tell you the complete figure, because there might be ad hoc also visiting parliamentarians from a larger variety of countries. I understand that other bodies like the Council of Europe are also thinking of sending additional observers, but I haven’t gotten any clear figure yet. There is a large interest and that should also be seen as a large sign of solidarity to the Albanian people in helping. Also in sort of a reduced role, like a catalytic converter, while the process is a truly Albanian process, in helping and having a really good Election Day, and a good time, constructive time after election day. We have great support such as ODIHR, like all our work in the OSCE, supported by participating States, including the US, including Albania, as well, since Albania is also a participating State, of course.
TV Klan: Ambassador Wollfarth, when will be the first statement of ODIHR about the election? Ambassador Wollfarth: Given that the counting process, the decentralized counting process might be lengthy they will probably not give it on 9 May. Mr. Jonathan Stonestreet, who is leading the core team of the ODIHR Election Observation Mission, was considering in having a statement on Tuesday, two days later.
TV Klan: Is it not too late? Ambassador Wollfarth: It is depending on the speed of the counting. It clearly makes sense, because it will be two times 384 elections, when you see the mayoral and the municipal elections, and that might quite take some time for the results and also for the observations on the counting process to come in to give a more precise first impression. So it makes sense and it is just the first step, because afterwards, there will be, quite some weeks later, the report of the ODIHR Mission of what they have seen in the campaign, on election day, in the counting process, after the election day. So, this is nothing to be done hastily. This is certainly something that needs time and two days, given the number of different elections, that is not too much. I think this is already quite swift.
TV Klan: Ambassador Wollfarth, we had this big problem in the last two or three elections, which is the standard of the news coming from the parties and not covered by the media. What is your opinion about that? Ambassador Wollfarth: The media should report freely and provide good journalistic work. This means having access to at least parts at these events’ and then providing facts to the viewers. Then they can add opinion pieces to it making clear that is ‘comment’. What is not
6 so good is journalistic work that is somehow sort of mixing it, without making it clear it to the viewer where it comes from. Good journalistic work is first and direct access and having a good, solid, professional journalistic product. This is preferable from ready-made footages, because this is sometimes only one step from party propaganda. Nothing is wrong with party propaganda as long as the viewer knows that it is now publicity and party propaganda. That is also fully acceptable. That is part of campaigning and it should be part of campaigning, but one clearly should not mix the things. It should be clearly separated professional journalistic work from publicity work. As long as that is provided, the voter, the citizen, the human being watching it has a chance to make up his or her mind.
TV Klan: Ambassador Wollfarth, what do you think about the two main parties’ leaders? I know that it is always difficult to talk about leaders, but… Ambassador Wollfarth: Both Prime Minister Berisha and Mayor Rama are absolutely, leaders of their parties. They have charisma and we had, in different opportunities, quite some interesting discussions and exchanges, especially looking forward. One concern they both have is in serving to the citizens, they have a clear mind. I purposely say both, in fighting corruption and having more and growing honesty. Earlier this morning this discussion on corruption, was also on the line, that nobody in any country of the world is free of that, that is a work in progress, it needs all sides, at all levels, and they clearly have an eye on that and that is very important. They provide alternatives. You can have it in one colour or the other colour. This is very important. By providing that offer to the citizens, that is clearly a service to the society. I would like to see more co-operation, and there the first step is certainly with Prime Minister Sali Berisha since he is the head of the government in being more forthcoming towards the opposition, in making an offer to have a dialogue on the really important issues in moving the country forward. While, at the same time, from the opposition, I would expect more constructive steps. As I look to the future, I do not want to see steps like boycotts and strikes and things like that again. It is being repeated in neighbouring countries, and it is leading nowhere. The importance is that the leaders really lead Albania to the future and there I expect more discipline – less blue and less red, more Albania. And that is where I see insufficiencies. Now this, of course, is the ‘big national scheme’, we are headed towards local elections. 8 May is a much riskier day for the candidate Rama than for the Prime Minister Berisha.
TV Klan: Why? Ambassador Wollfarth: Because it is not the Election Day for Prime Minister. So we should refocus. While both are chairs of the leading parties, it is certainly a high task to manage Tirana. Mr. Rama has been re-elected several times, so, in the past there was a high level of confidence, apparently, in his work. It is now for the voters to decide if the same is true. Likewise when parliamentary elections come up one day for Prime Minister Berisha and his government whether the people trust them. But now we are certainly looking at 8 May, at local elections, a very important day because that will decide on a local level, in all the cities, towns and municipalities, how the management of day-to-day life is being done by the mayors and by the municipal councils. So, therefore, there is quite something at stake and if I may add a wish, it is also in separating that service part from the party competition.
TV Klan: Ambassador, what will you personally do on the day of the elections? Will you stay in Tirana or travel? Ambassador Wollfarth: I will certainly be in Albania. I have not completely decided where to be on that day. Most likely, of course, the capital always has the highest attraction, so most likely I will spend the day here, but to be really honest, I have not made up my mind.
7 TV Klan: What is your message to Albanian voters for 8 May? Ambassador Wollfarth: Go and vote! Make your choice. Trust that your voice, your vote, your ballot will count and is counted truthfully and look forward to a peaceful future. Contribute, but first, go and vote.
Ends
8